... harp sanayii tesisat m z n, daha ziyade inkiflaf ve tevsi için al nan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileflme mesaimizde de ordu ihtiyac ayr

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "... harp sanayii tesisat m z n, daha ziyade inkiflaf ve tevsi için al nan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileflme mesaimizde de ordu ihtiyac ayr"

Transkript

1 ... harp sanayii tesisat m z n, daha ziyade inkiflaf ve tevsi için al nan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileflme mesaimizde de ordu ihtiyac ayr ca göz önünde tutulmal d r...

2 Yay n Sahibi: Savunma Sanayii Müsteflarl ad na Murad BAYAR Dan flma Kurulu: Necip BERKMAN Prof. Dr. Canan Ç L NG R Prof. Dr. Ayd n KÖKSAL Turgut fienol Dr. Faruk YARMAN Dr. Veysel YAYAN Yay n Kurulu: Aysun KÜÇÜK (Bflk.) Önder BARAN Yüksel ERDO AN brahim Sami EREL O uz HAMfi O LU Füsun KAYAALP Zülküf KILIÇ Canan KOfiAR Betül KALAY KAYA Mustafa Sezai ÖZTÜRK Hakk Burak SA Levent fienel Sorumlu Yaz flleri Müdürü Mustafa Sezai ÖZTÜRK Yay n dare Adresi: T.C. M.S.B. Savunma Sanayii Müstesarl Ziyabey Caddesi 21. Sokak No:4 (06520) Balgat / Ankara Telefon: ( ) ISDN hat Faks: ( ) Yay n Türü: Ulusal Süreli Yay n Yay n fiekli: 3 Ayl k - Türkçe Yay n Tarihi: Nisan 2008 Bask -Cilt AJANS-TÜRK Bas n ve Bas m A.fi. stanbul Yolu 7. Km. Necdet Evliyagil Cad. No:24 Bat kent / Ankara Tel: Faks: Tasar m: AJANS-TÜRK (Yusuf MEfiE) Tüm yay n hakk Savunma Sanayii Müsteflarl na ait olup, ücretsizdir, parayla sat lamaz. Yaz lar n sorumlulu u yazarlar na aittir. Kaynak gösterilmeden al nt yap lamaz. 2

3 Ç N D E K L E R D fl Ticaretin Gelifltirilmesi Aç s ndan Karfl l kl Ticaret Uygulamalar 38 Hüseyin AVfiAR Yay n Kurulu dan 5 Do rudan Yabanc Yat r mlar n Teflvikinde Offset Uygulamalar 44 Hüseyin KILIÇ Bir Konuk Bir Söylefli 6 M. Kaya YAZGAN Savunma Sanayiinde KOB lerin Önemi 50 Önder CANBAfi Bir Proje Bir Ekip Bir Düfl Bir Öykü Havac l k ve Uzay Sanayiinde Bir Türk Özel Sektör Kuruluflu; Alp Havac l k Tuncer ALPATA Savunma Sanayii Müsteflarl Offset ve Yerli Katk Uygulamalar Finansman Yönteminden Stratejik 18 Hedeflere Giden Yol: Offset Hasan GENÇTÜRK SSM den Haberler 66 Savunma Sanayiinde D fl Kaynak Kullan m (Outsourcing) 24 Planlanan Etkinlikler 81 Fatih YAKICI Bas nda SSM 86 Offset Uygulamalar nda Etkinlik 32 Bilal AKTAfi Kariyer Planlamas ve E itim 88 3

4 Misyonumuz Ülkemizin savunma ve güvenli ine yönelik TSK ve kamu kurumlar n n sistem ihtiyaçlar n karfl lamak, Savunma sanayiinin gelifltirilmesine yönelik strateji ve yöntemleri belirlemek ve uygulamak Vizyonumuz Ülkemizin stratejik savunma ve güvenlik ihtiyaçlar na teknolojik geliflmeler do rultusunda özgün yurtiçi çözümler sunan, uluslararas pazara entegre ve rekabetçi bir savunma sanayiine yön veren uzman tedarik kurumu olmak 4

5 Tekrar Merhaba, De erli okuyucular, 2008 y l n n ikinci, dergimizin dördüncü say s nda sizlerle paylaflmak istedi imiz çok önemli bir temam z var: Savunma Sanayiinde Sanayi Kat l m ve Offset. Bildi iniz gibi Müsteflarl m z n vizyonunu Uzman Tedarik Kurumu slogan yla özetliyoruz. Yani, Silahl Kuvvetlerimizin modernizasyonu amac yla ihtiyaç duyulan savunma sistemlerinin tedari ini sa l yoruz. Ancak Müsteflarl m z n bir di er asli görevi de söz konusu tedari i gerçeklefltirirken savunma sanayiimizin de ulusararas pazara entegre ve rekabetçi bir yap ya kavuflmas n sa lamak, gelifltirmek, desteklemek. Ulu Önder Atatürk ün 1 Kas m 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi nin aç l fl konuflmas nda da vurgulad gibi...harp sanayii tesisat m z, daha ziyade inkiflaf ve tevsi için al nan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileflme mesaimizde de ordu ihtiyac ayr ca göz önünde tutulmal d r... cümlesinden hareketle al nan tüm tedbirlerin ve çal flmalar n bir sonucu olarak 1985 y l nda kurulan Savunma Sanayii Müsteflarl -, yürütmekte oldu u tüm projelerde sanayi kat l m ve offset konusunu da her zaman gözetmektedir. Böylece hem Türk Silahl Kuvvetleri nin ihtiyaç duydu u modern savunma sistemleri en k sa zamanda ve maliyet etkin olarak tedarik edilmekte, hem de bu tedarikte yerli sanayiimizin kat l m mümkün olan azami seviyeye yükseltilebilmektedir. Hedefimiz 2011 y l nda bu kat l m %50 oran na ulaflt rmakt r. flte bu gerekçelerle Nisan say m zda Müsteflarl m zda yürütülen projelerdeki sanayi kat l m ve offset uygulamalar n, bu konuda mevcut mevzuat m z, hedeflerimizi ve sektörümüzün de erlendirmelerini sizlerle paylaflmaktay z. Dergimizde yer almas n ve bizimle paylaflmak istedi iniz görüfl, öneri ve düflüncelerinizi iletmek için adresini kullanabilirsiniz. Bir sonraki say da gündemi oluflturacak bir baflka temay sizlerle paylaflmak dile iyle... Yay n Kurulu 5

6 B R KONUK SASAD GENEL SEKRETER M. KAYA YAZGAN B R SÖYLEfi Savunma Sanayii Müsteflarl n n Stratejik Plan nda Türkiye'nin savunma ihtiyac n n yüzde 50'sinin yerli imkânlardan karfl lanmas, ihracat n 1 Milyar Dolar düzeyine ç kart lmas n hedefleyen stratejik amaçlar nas l de erlendiriyorsunuz? Bize göre sat fl toplam konusunda belirlenen hedef savunma sanayiimiz için çok önemli ve gerçekçi bir hedef. Bilindi i gibi SaSaD 10 y ld r düzenledi i anketlerle yurdumuzdaki savunma sanayii sektörünün say sal performans n de erlendiriyor. Toplad m z veriler sektörün 2000 / 2001 krizini atlatt n ve sa l kl biçimde büyüdü ünü, gösteriyor y l nda gerçekleflen verilerin derlemesini yak nda tamamlayaca z. Elimizdeki 2006 say lar na göre savunma sanayii üreticilerinin toplam cirosu 1,720 Milyar Dolar Bunun ise 350 Milyon Dolar ihracat; 1,370 Milyar Dolar da yurt içi sat fl olarak gerçekleflti. 6

7 Y ldan y la de iflmekle birlikte Türk Silahl Kuvvetlerinin savunma sistem, cihaz ve donan - m toplam sat n al m 3 4 Milyar Dolar boyutunda. Bu durumda 2010 y l nda % 50 oran olarak belirlenen hedef, toplam yurtiçi sat fllar n parasal de eri olarak 1,5 2,0 Milyar Dolar boyutunda say s olan 1,370 Milyar Dolardan 2010 y - l nda 2 Milyar Dolara ç kmak önemli ama ulafl - labilir, hatta afl labilir bir hedef. hracat konusunda SSM nin belirledi i hedef ise çok daha iddial. Savunma Sanayiinin 2006 y l ndaki ihracat n n 350 Milyon Dolar olu u göz önüne al n rsa 5-6 y l içinde ihracat konusunda belirlenen 1 Milyar Dolarl k hedefe ulafl lmas n n çok daha zorlu bir çaba gerektirece ini düflünüyoruz. Verilen hedefin yüksekli i yan nda kuflkusuz ihracat art rmak yönündeki çabalar n sektöre kazand racaklar n n bilincindeyiz ve bu konu önümüzdeki dönemde SaSaD n birinci önceli i olacakt r. SASAD n önümüzdeki 5 y l için stratejisini oluflturdunuz mu? Misyon ve Vizyonunuzu belirlediniz mi? Bu strateji Savunma Tedarik Kurumu olan SSM stratejileri ile benzerlik gösteriyor mu? SaSaD n günümüzdeki vizyon ve misyonu Eylül 2007 de Yönetim Kurulumuz taraf ndan afla daki biçimde onayland. Misyonumuz: Savunma Sanayii Firmalar n SaSaD Çat s Alt nda Bir araya Getirerek Savunma Sanayii Sektörünün Güçlendirilmesine Katk da Bulunmakt r. Vizyonumuz: Türk Savunma Sanayiini htiyaç ve Tedarik Makamlar ile Eflgüdüm çinde; flbirli i çinde Hareket Ederek Ülkemizin Savunma ve Güvenli htiyaçlar n Tam Olarak Karfl layabilen Uluslar Aras Rekabet Edebilen Bir Sektör Haline Gelmesine Katk da Bulunmakt r. Sektör için Savunma Sanayii Müsteflarl n n belirlenen hedeflerin hem üretici kurulufllar m z hem de onlar n örgütü olan SaSaD için yol gösterici oldu una inan yoruz. Bu stratejiyi üyelerimizle en genifl biçimde paylaflt k. Say n Müsteflar m z TOBB Savunma Sanayii Meclisinin özel oturumunda strateji doküman n sektör temsilci- 7

8 lerine ayr nt lar yla anlatt. SaSaD n Strateji ve Operasyonlar ve hracat Kurullar nda hedefler incelendi. SaSaD olarak önceliklerimizi ve hedeflerimizi belirledik ve bu yönde çal fl yoruz. Yukar da da de indi im gibi ihracat konusunda çal flmalar m z yo unlaflt r yoruz. Üyelerimizin öncelik verdikleri ülkeleri belirliyoruz, MSB SSD Daire Baflkanl n n ve SSM Uluslararas flbirli- i Daire Baflkanl n n deste ini alarak bu ülkelerle iliflkilerimizde etkin olmaya çal fl yoruz. Bildi iniz gibi konu stratejik plan yapman n ötesinde stratejik yönetim uygulamakt r. Bizi hedefimize götürecek ad mlar düzenli ve tutarl biçimde atma a çal fl yoruz. SSM nin 2007 Sanayii Kat l m ve Offset direktifinin uygulanma aflamas nda yabanc savunma sanayii flirketlerinin zorlanaca- n düflünüyor musunuz? Evet, yabanc flirketler zorlanacakt r. Ama savunma sektöründe ifl yapmak hiçbir ülkede kolay de ildir. Bilindi i gibi yeni yönetmeli e göre offset kapsam ndaki yükümlülükler yurdumuzun savuma sanayii ürünleri ile karfl lanacak. Dolayl offset kavram ortadan kalkt na göre art k tar m ürünleri ya da turizm gibi alanlardaki sat fllar / yat r mlar offset yükümlülü ünden kurtulmak için kullan lamayacak. Ayr ca yeni sistem yükümlü ün yerine getirilmesini sa lamak ve geliflimi izleyip denetlemek için çok daha etkin bir sistem getiriyor. Di er yandan bu konuda yabanc firmalara verece imiz iyi haberler de var. Her fleyden öce yurdumuzdaki savunma sanayii çok geliflti. Belki bundan y l önce yabanc firmalar Türkiye içinde savunma ürünleri ve parçalar ürettirecek kaynak bulmakta zorlan yordu. Günümüzde bu aç dan çok daha flansl olduklar na inan yorum. Ayr ca SSM ve SaSaD Türkiye deki aday firmalar konusunda çok daha genifl bilgi sahibi olarak örgütlendi. Daha önce belirtti im gibi SaSaD olarak üyelerimizin ihracat konusundaki giriflimlerine destek olmak çok öncelik verdi imiz bir konu. Yerli savunma sanayii flirketlerinin savunma projelerine kabiliyetleri do rultusunda kat l m konusunda kendilerinden bekleneni tam olarak yerine getirdiklerini de erlendiriyor musunuz? Bekleneni tam olarak yerine getiriyoruz demek biraz iddial bir anlat m olacak. Ama san yorum güncel kalite anlay fl nda müflteri beklentilerinin üzerine ç kmak amaçt r. Sa- SaD üyelerinin de bu kalite anlay fl çerçevesinde çal flt n belirtebilirim. Sektörün niceliksel geliflmesine yukar da de- indim. Niteliksel olarak da çok büyük bir geliflme var. Son y llarda geliflen bir e ilimle büyük savunma projelerinde baz üyelerimizin ana yüklenici ana tasar mc - entegratör olarak görev ald klar n büyük bir mutlulukla görüyoruz. Baz üyelerimiz de bu projelerde alt yüklenici olarak görev al yor. Taraflar n karfl l kl yükümlülüklerinin dengeli olarak yürütülmesi projenin baflar s için vazgeçilmez bir özellik tafl yor. Bu da taraflara kalite uygulamalar, proje yönetimi, alt yükle- 8

9 nici yönetimi, teknolojik yetenek, çal flma düzeni gibi bir dizi boyutta yeni yükümlülükler ve sorumluluklar getiriyor. SaSaD olarak üyelerimize bu alanlarda destek olmaya çal fl yoruz. Savunma firmalar m z küresel boyuttaki rekabete haz r m d r? Bu konuda SASAD ne tür çal flmalar yapmaktad r? SASAD olarak üyelerinizin savunma projelerinde yeterli pay almas hususunda ne gibi çal flmalar gerçeklefltiriyorsunuz? Bu konuda liderlik yapan yerli flirketleriniz var m? Küresel rekabet konusunda olumlu ve olumsuz fleyler söyleyebiliriz. Öncelikle bir Türk firmas n n uluslar aras bir savunma projesinde ana yüklenici olmas, önemli boyutta bir sistem / cihaz ihraç etmeye çal flmas n ele al rsak birçok durumda Türk firmas n n boyutunun küçük kald n gözlüyoruz. Amerika ve Avrupa daki büyük firmalar birleflip dev kurulufllar oluflturuyor ve bu dev kurulufllarla rekabet olanaklar m z s n rl. Bu durumda pazar belirlemesinde seçici olmak, Türk Silahl Kuvvetlerine satt m z kendi ürünlerimizle belirledi imiz pazar zorlamaya çal flmak gerekiyor. Bunun yan nda kötümserli e kap lman n da yanl fl olaca n düflünüyorum. Savunma sanayimizin nitelik ve nicelik aç s ndan (baz NATO üyeleri de dâhil) birçok ülkeden çok daha geliflmifl oldu u da belirtilebilir. Uzun y llard r çok güçlü bir NATO üyesi olan Türk Silahl Kuvvetleri ile çal - flan sanayicimiz ve bilinçli ad mlarla ilerleyen Savunma Sanayii Müsteflarl m z çok önemli kazan mlar sa l yor. SaSaD olarak Türk Savunma Sanayii hakk nda uluslar aras pazarda olumlu bir görünüm oluflturulmas öncelikli hedefimiz. Üyelerimizin kendi ürünlerini ilgili pazarlarda en iyi biçimde pazarlayaca na inan yoruz. Bizim görevimiz ise ülkemizin savunma sanayiinin bütünü hakk nda olumlu bir görünüm oluflturmak. Örne in Alman otomobilleri kalitelidir gibi olumlu bir görünüm yayg nd r ve Mercedes, BMW, WV gibi markalar n sat fl n kolaylaflt r r. SaSaD olarak biz de Türk Silahl Kuvvetleri güçlü ve moderndir. Türk savunma sanayii kurulufllar da Silahl Kuvvetlerine güçlü bir destek sa lar görüflünü yayg nlaflt rmaya çal fl yoruz. Yukar da önde gelen kurulufllar m z n yurdumuzda kendi alanlar ndaki büyük sistem projelerinde ana yüklenici olarak görev almaya bafllad klar n mutlulukla belirtmifltim. Sektörümüzün yurt d fl ndaki büyük projelere kat l m da kuflkusuz bu firmalar m z n öncülü ünde gerçekleflecek. Savunma alan ndaki mevcut devlet politikalar ve uygulamalar n savunma sanayii firmalar aç s ndan avantajlar ve dezavantajlar sizce nelerdir. Devlet politikalar n n oluflturulmas nda SASAD n katk s hangi düzeydedir? Savunma sanayiindeki projelerin çeflitli aç - lardan devletin ola an sat n al m konular ndan çok farkl biçimde yürütülmesi gerekti ini hepimiz biliyoruz. Özellikle Savunma Sanayii Müsteflarl n n büyük projelerde uygulad yöntemler de bu farkl l yans t yor. Bu aç dan ayr cal kl konumumuzun fark nday z. Bütün bunlara karfl n birçok uygulamada özellikle SSM nin büyük projeleri d fl nda- sanayicimiz hem teknik flartname hem de idari hükümler aç s ndan çok kat kal plarla karfl lafl yor. Yine savunma projelerinin büyük bir mali boyut gerektirdi ini, gerçekleflmesinin uzun y llar ald n biliyoruz. Mali kaynaklar iyi belirlenmedi i için çal flmalar bafllad ktan bir süre sonra iptal edilen veya ivedi ihtiyaç var diye d fl al ma yönelen projeler üreticimizde büyük hayal k r kl - na yol aç yor. Devlet politikalar konusunda devletin yasama bürokrasisi ile iliflkiyi özellikle Türkiye Odalar 9

10 ve Borsalar Birli i (TOBB) Savunma Sanayii Meclisi kanal yla kuruyoruz. Bildi iniz gibi Sa- SaD n genel Sekreter Yard mc s Y lmaz Küçükseyhan bu meclisin baflkan. Yurdumuzun gündemine gelen veya bizim getirmek istedi imiz konular üzerindeki görüfllerimiz için MSB yan nda TOBB de önemli buldu umuz bir kanal. Son olarak, SASAD üyelerinin savunma projelerinden azami yararlanmas n sa lama ad na SSM den beklentileri nelerdir? Daha önce de indi im gibi yurdumuzun savunma programlar nda Sanayicimizin uzun vadeli olarak önünü görebilmesi; Projenin gerektirdi i sözleflme yap s n n sa lanabilmesi; Üretici tedarik makam ve kullan c makam üçgeninin verimli ve yak n bir iflbirli i içinde çal flmas temel beklentilerimiz. hracat konusundaki çal flmalar da büyük önem verdi imiz bir konu. Bu alanda Sektörün öncelikli pazarlar nda devletimizin tüm yetkililerinin ve Türk Silahl Kuvvetlerinin deste ini, her zaman yan m zda görmek istiyoruz. Offset yükümlülü ü olan yabanc firmalar n sektördeki üreticilerin örgütü olan SaSaD a baflvurmalar için yönlendirilmeleri yararl olacakt r. Bize zaman ay rd n z için teflekür ederiz. M. KAYA YAZGAN SASAD GENEL SEKRETER M. Kaya Yazgan 1971 Y l nda Orta Do u Teknik Üniversitesinden Elektronik Mühendisi olarak diploma ald y l nda yine ayn üniversitede ve bölümde Yüksek Lisans n tamamlad aras nda ASELSAN, aras nda ROKETSAN da ifl gelifltirme, proje yöneticili i, projeler koordinatörlü ü, yeni programlar direktörlü ü gibi görevler yürüttü. Bu kapsamda 25 y l savunma sektöründe çok say da ulusal ve uluslar aras projenin gelifltirilmesinde çal flt y l nda Proje Yönetim Derne inin kuruluflunda görev ald. NATO Endüstri Dan flma Grubunda uzman, Session Européenne des Responsables d'armement da Auditor olarak çal flt den sonra proje yönetimi konusunda dan flmanl klar yapan ve üniversitelerde ders veren Kaya Yazgan, günümüzde Savunma Sanayii malatç lar Derne i - SaSaD n Genel Sekreteri olarak görev yap yor. 10

11 Savunma Sanayii malatç lar Derne i, k sa ad yla SaSaD, yurtiçi ve yurtd fl pazarlar için savunma sistem, cihaz, araç ve gereçlerini üreten kurulufllar n Türkiye deki tek örgütüdür. Derne imiz 1990 y l nda Milli Savunma Bakanl 'n n deste iyle 12 kurulufl taraf ndan oluflturuldu. Günümüzde ise 90 dan fazla üreticiyi çat s alt nda topluyor. Üyelerimiz 10 alt sektöre yay larak savunma teknolojilerinde genifl bir yelpaze oluflturuyor: KARA ARAÇLARI DEN Z ARAÇLARI HAVACILIK-UZAY B L fi M ELEKTRON K ELEKTR K S LAH-MÜH MMAT- ROKET-FÜZE ARGE-MÜHEND SL K MALZEME-KALIP-PARÇA G Y M-KUfiAM Türk savunma sanayii, günümüzde 1,7 Milyar ADB Dolarl k üretimi ve 350 Milyon ABD Dolarl k ihracat ile kayda de er bir boyuta ulaflm fl; teknolojik düzeyi de yükselmifltir. NATO içinde önemli ve büyük bir kuvvet olan Türk Silahl Kuvvetlerinin hizmetine bir dizi ürünü sunan sanayiimiz giderek d fl pazarlarda da önemli bir yer kazanmaktad r. SaSaD da geliflen savunma sanayiinin bu geliflimi do rultusunda özellikle htiyaç ve tedarik makamlar ile eflgüdümü güçlendirmeye, Uluslar aras iflbirli inin ve ihracat n gelifltirilmesine, Yurtiçi ve yurtd fl nda ilgili platformlarda sektörünü en iyi biçimde temsil etme e, Üyeleri aras nda iflbirli i oluflturmaya, Türk Savunma Sanayinin finansal profilini derleyip yay nlamaya, Oluflturdu u ihtisas kurullar yla sektörü çeflitli boyutlar ile incelenip öneriler gelifltirmeye öncelik vermektedir. SaSaD yap s içindeki Strateji ve Operasyonlar, Tan t m, NAMSA-NC3A, hracat ve Ar-Ge/ Teknoloji kurullar ile üyelerinin genifl kat l m ve deste i ile Türk savunma sanayii kurulufllar n n temsilcili ini yürütüyor. 11

12 B R DÜfi HAVACILIK VE UZAY SANAY NDE B R TÜRK ÖZEL SEKTÖR KURULUfiU; ALP HAVACILIK TUNCER ALPATA ALP HAVACILIK YÖNET M KURULU BAfiKANI B R ÖYKÜ Sevgili dostlar m; büyük bir ilgi ve dikkatle takip etmekte oldu umuz Savunma Sanayii Gündemi Dergisinin, Savunma Sanayiinde Sanayi Kat l m ve Offset temas n n ifllendi i 4ncü say s nda yay nlanmak üzere, yay n kurulu taraf ndan, konu ile ilgili düflüncelerim istendi inde, ne derece sevindi imi, onur ve gurur duydu umu anlatamam. Ben, Eskiflehir de, nesillerdir ticaret ile ilgilenen bir ailenin çocu u olarak büyüdüm. Çok küçük yafllar mdan itibaren, herhalde Eskiflehir imizin suyundan, topra ndan olsa gerek, havac l k afl, sevdal s oldum. Gerçekten bu aflk, bu sevda, bende tarif edilemez bir tutku, bir özlemdir. Çocukluk y llar mda, Hava Kuvvetlerimizin Eskiflehir semalar nda uçan gözbebekleri, savafl uçaklar n büyük bir hayranl kla izler, kimisine 12

13 gürültü gibi gelen, o muhteflem seslerini büyülenmifl gibi dinlerdim. Eskiflehir öteden beri bir havac l k flehridir. Hava Üssü nde görevli abilerimiz, komutanlar m z n elinde büyüdüm desem yeridir. Pilot abilerimi, amcalar m sorular mla, uçaklar nda uçma, hiç de ilse yak ndan görme taleplerimle b kt r ncaya kadar srar etti imi dün gibi hat rlar m. Bu srarlar m n sonuç verdi i durumlar da olurdu asl nda, üsse gidip uçaklara dokundu umu, adeta okflad m hat rlar m. Bir iki siyah beyaz foto raf m bile vard r 70 li y llarda uçak bafl nda çekilen... Rahmetli babam, uçaklar ne kadar sevdi imi bildi inden yolculuklar m zda mümkün oldu unca uçak kullanmaya gayret ederdi K br s Bar fl harekat n n hemen ard ndan adaya giden ilk sivil kafilede yer ald m z ve kokpitde seyahat etti imi an ms - yorum. Bu gün de Eskiflehir semalar nda ne zaman bir jetimizi görsem, hemen yüre im kalkar, y llar öncesine giderim. flte dostlar m, Alp Havac l k düfllerim ta çocukluk y llar ma kadar gider. Gerçekten havac - l k sektörü içinde yer almak, ülke savunmas ve bekas için bu sektöre yat r m yapmak arzusu içimi y llarca kemirmifltir. Farkl bir sektörlerde ticari faaliyetleri olan rahmetli babam, benim havac l k sektöründe ifl yapma arzumu ve kararl - m gördü ünde bir taraftan çok sevnirken bir taraftan da kayg lan yor, O lum emin misin? Çok iyi düflündün mü? yi araflt rd n m? Türkiye de bizlerden çok büyük, çok deneyimli bunca ifl adamiar, sanayici varken, onlar bu sektöre girmeyi riskli bulurken, acaba bu alanda ifl yapmay do ru buluyor musun? sorular n yöneltiyordu. Sonucunda bu yat r m için ay raca m z kaynak bu ülkenin, ayr ca bu yat r m yapt ktan sonra, ülkemizin bekas ve güvenli i için canlar - n ortaya koyan kahramanlar m za karfl mahçup olmamal y z diyordu. Babam n elefltirilerini her zaman çok önemsedim ve hayat m n temel tafllar olarak ald m. Ama yine de babam n tüm ikazlar na ra men bu tutkunun önüne geçemiyordum. Elbette rasyonel düflünceyi bir yana b - rakamazd m, en kötü durum senaryolar n, finansal projeksiyonlar gözden geçiriyordum, ama her türlü riski göze almaya peflinen arzulu oldu umu da inkar edemem. 13

14 yicilerin, devaml üstün ve en son teknolojiyi takip ederek ürünler üretmeleri gerekir. Bu ilk tespitim oldu. E er bir ürün üreteceksem, bu ürün mutlaka üstün teknolojiye haiz olmal yd. lk olarak çok detayl inceledi im konu, Cumhuriyetimiz in kurucusu Ulu Önder Atatürk ümüzün, tüm Cumhuriyet tarihimizde ekonomik flartlar n n en kötü oldu u savafl sonras bir dönemde, hemen Cumhuriyet in ilk y llar nda, çok önemle iflaret etti i gökyüzüne hakim olmak olgusuydu. Atatürk ün stikbal Göklerdedir diyerek bizlere yol göstermesine ve sonras nda öncelikli bir alan olarak Türk havac l k sanayinin kurulmas na ra men neden sonralar bu alanda bir ilgi kayb yaflanm flt? Neden Türk Kamu ve Özel SEKTÖRÜ heyecanla girifltikleri ve bafllang çta önemli mesafeler ald klar bu sektörden nerdeyse ç km fllard? Kamunun k smen yeniden konsantre olmaya bafllad bu alanda niçin özel sektörün esamesi bile okunmuyordu? Baflka bir deyiflle sektörde kal c olmak için, bilhassa bir özel sektör kuruluflu olarak, neler yap lmal yd? Geçmiflten hangi dersler ç kar lmal yd? Bu hususlardaki baz ç kar mlar m paylaflmak isterim. Dünyan n çok önemli ve stratejik bir co rafyas nda bulunan ülkemizin bekas ve güvenli i için, ordumuz her zaman çok güçlü olmak zorunda. Güçlü olmak da tabiki çok modern ve üstün teknolojiye haiz cihaz ve silahlara sahip olmakla sa lanabilir. Yani bu sektörde ifl yapacak sana- kinci bir tespitim ise, üretti imiz ürünler mutlaka uluslararas pazara entegre olmal yd. Bu o ifl yerinin devaml l için önemli bir etkendi. Belki de y llar önce büyük bir hevesle kurulan havac l k sektörümüzün ürünleri bu nedenle gelifltirilemedi, yani üretece imiz ürünlerin mutlaka yurt d fl pazarlarda aran r olmas ve sat lmas gerekir. Kan mca, finansal aç dan büyük önem tafl yan bu husus, ulusal projelerde yer alacak yerli firmalar için de ürünlerinin yerli olman n ötesinde bir anlam ifade edebilmesi için adeta bir ön koflul niteli inde olmal d r. Bir di er tespitim kamu ile yap c bir entegrasyon içinde olmak, yat r m tekrarlar na, içeride y - k c rekabete sebebiyet vermemek, Türk Savunma ve Havac l k sektöründe oynayaca n z rolü iyi bilmek, benimsemek ve o rolü en iyi flekilde oynayacak flekilde maddi ve manevi fedakarl klardan kaç nmaman n önemidir. Dördüncü bir tespitim ise; bu alanda yat r m yapacak sanayicilerimiz sabr ile ilgili idi. Havac - l k ve Savunma Sanayi sektöründe yat r m yapacak sanayicilerimize söylemek istedi im en önemli husus, di er baflka sektörlerin dinamikleri ile bizim sektörümüzün dinamiklerinin gerçekten çok farkl oldu udur. Yat r mlar m z n geri dönüflü bu sektörde çok uzun olabiliyor, yani bugün yat r, yar n kazan felsefesi asla bizim sektörümüzde geçerli de ildir. Çünkü ürün gelifltirme, yat r m yapma, üretme ve sertifikaland rma süreçlerimiz ilgilendi imiz alan itibariyle muhtemelen di er tüm sektörlerden çok daha 14

15 uzun sürüyor. flin do as nedeniyle bu böyle. Sadece bir havac l k ürünün üretim yeterlili ini alma süreci uzun y llar alabiliyor. Dolay s yla, bu sektörde yat r m yapmay amaçlayan, planlayan de erli sanayicilerimiz, mutlaka ama mutlaka yat r mlar n yapmadan önce, hedeflerini ve ifl planlar n çok iyi yapmal d rlar. lk olarak ülkemizde halihaz rda varolan Havac l k ve Savunma sektöründeki imkan ve kabiliyetleri çok iyi araflt rmalar ve sonras nda olmayan teknolojilere yada sektörümüzün lokomotifi olan büyük kurulufllar n imkan ve kabiliyetlerini artt r c, tamamlay c alanlara yat r m yapmalar n öneririm. Bu, hem ülkemizde sa l kl bir flekilde geliflmekte olan savunma sektörünün yap - lanmas n güçlendirir, hem de y llarca çok çekti imiz en büyük yanl fl m z olan tekrarlar n önüne geçilmesini sa lar. Sonunda beklenen ve arzulanan güçlü bir TÜRK SAVUNMA SANAY sine kavuflulmas hedefine katk sa lanm fl olur. flte bundan tam 10 y l önce yukar da arz etti im hususlar günler, gece boyu çal flarak, araflt rarak sonunda Havac l k ve Savunma Sektöründe yat r m yapma karar ald k. Yukar da söyledi im gibi, bu sektörün dinamikleri çok farkl. Bu sektör için yat r m yapacak kayna n z, paran z olabilir, ama nas l kal c ve sektörün ihtiyac olan üstün teknolojiye, uluslararas pazarlarda rekaber edecek üstün teknolojiye sahip olabilirsiniz? Bunlara sahip olmak için her türlü maddi kayna ve nitelikli insan gücünü ortaya koysan z da nas l kal c olabilirsiniz? Uluslararas pazarda rekabet gücü kazanmak için o pazara girmeniz ve oradaki deneyimli ve pazar n kurallar n belirleyen büyük oyuncularla çal flabilmeniz gerekir, bunu baflarabilmek de bafll bafl na bir iddiad r. Bu iddiay gerçeklefltirmede en önemli kald raçlardan biri olan Offset uygulamalar Alp Havac l n düfllerden gerçeklere dönüflmesi, bugünkü seviyelere gelebilmesindeki en temel araç olmufltur. Offset, yat rm alan m z do ru belirlememiz ve dünyan n havac l k sektöründeki ana oyuncularla tan flmam z için önemli bir vesile olmufltur. Sikorsky firmas ndan ald m z offsete dayal küçük bir siparifl, bizleri daha büyük siparifllere, bir süre sonra bir ortak giriflime, daha sonra daha büyük siparifllere, yeni müflterilere ve nihayet offset kald rac n kullanma gere i duymad - m z büyük projelere ifltirak etme noktas - na tafl m flt r. Kamu harcamalar n n bir bölümünü telafi etmek, hracatç lar m z n yeni d fl pazarlara aç lmalar - na ve/veya mevcut d fl pazarlarda ihracat art fl kaydetmelerine imkan sa lamak, Yabanc sermaye giriflinde art fl sa lamak, Yeni istihdam olanaklar yaratmak, Teknoloji transferi yoluyla üretim kalitesinin art r lmas na yard mc olmak, kalifiye iflgücünün niteli ini ve niceli- ini art rmak, Döviz girdilerini art rmak gibi önemli hedefleri olan offset program bilhassa Savunma Sanayi Müsteflarl n n baflar l çal flmalar ile Savunma ve Havac l k Sektörü nün önünü açm fl, baflar lar n n nüvesini oluflturmufltur. Alp Havac l k düflünün, gerçe e dönüfltürülmesi için verilen mücadeledeki katk lar daha do rusu, bana düfllerimi gerçeklefltirme imkan vermeleri nedeniyle, Savunma Sanayi Müsteflarl na, tüm eme i geçenlere, ve bilhassa son y llarda kazan lan ivmeden dolay Sn. Murad 15

16 Bayar ve ekibine en içten teflekkürlerimi bu vesile ile bir kez daha sunmak isterim. Müsteflarl m z, yürütmekte oldu u son derece baflar l offset uygulamalar, Savunma ve Havac - l k ürünleri ihracat n gelifltirmeye dönük faaliyetleri ve Türk Sanayi ile gelifltirdi i etkin koordinasyon neticesinde baflar m zda büyük rol oynam flt r. Bafllang çta metrekare kapal alan üzerinde 4 adet CNC Tezgah kapasitesi ile üretime bafllayan, Eskiflehir Organize Sanayi Bölgesi nde yerleflik Alp Havac l k, bugün metrekare kapal alana ulaflan tesislerinde 60 CNC Ekipman, onlarca özel prosesi, 240 nitelikli personeli ile geceli gündüzlü çal flarak, Havac l k ve Uzay Sanayi ne dönük, hassas, kritik yap - sal ve motor komponent, sistemleri ve helikopter dinamik komponentleri, sürücü flaftlar ve uçufl emniyetli kritik parça üretimi yap yor. Bunlar n önemli bir bölümünde dünyada tek kaynak üretici olan Alp Havac l k ; baflta Sikorsky olmak üzere, Pratt & Whitney, Pratt & Whitney Canada, Goodrich Landing Gear, Hamilton Sundstrand ve TAI gibi dünyan n en önde gelen dev flirketlerine Blackhawk, Seahawk, S76, S92, F35, F22, F135, F22, Boeing 787, A380, B737 vb platformlar için teknoloji yo un üretim gerçeklefltirmektedir. Alp Havac l k n 2008 y l ihracat 30 milyon Amerikan dolar na yaklaflacakt r. fiirketin halihaz rda alm fl oldu u ek siparifllerle birlikte ihracat rakam 2010 y l nda 60 milyon Amerikan dolar - n aflacakt r. Alp Havac l k n 2008 y l sonu istihdam projeksiyonu 280 kiflidir. Baflta titanyum olmak üzere tüm havac l k alafl mlar nda deneyim sahibi olan Alp Havac l k, Uluslararas Havac l k sertifikasyonlar olan AS EN 9100 ile birlikte UTC ASQR-01 onaylar na sahiptir ve tüm özel prosesleri de uluslararas NADCAP organizasyonunca onaylanm flt r. Amerikan Savunma Bakanl n n Sikorsky helikopterleri için uçufl kritik parça üretim izni verdi i dünyadaki çok az say - daki kurulufl aras nda yer almaktad r. Alp Havac l k, Sikorsky Black Hawk ve Seahawk helikopterlerinin Arka Kuyruk Pervane fiaftlar ve baz önemli uçufl kritik komponentlerin üreticisidir. Alp Havac l k ço u helikopterlerin döner bölümlerinde yer alan ve ayn zamanda yedek parça niteli indeki komponentlerden 1000 den fazlas n üretmektedir. Müflterek Taarruz Uça (JSF) Türk Endüstri Grubu üyesi olan Alp Havac l k, bilhassa bu uça- n inifl tak mlar na ait 250 den fazla komponent ve alt asamblenin üretimini gerçeklefltirmektedir. Alp Havac l k, Müflterek Taarruz Uça (JSF) Pratt & Whitney F135 Motorunun önemli aksamlar olan Fan Rotor Hub ve Coupling Nut Asamblesinin de tedarikçisidir. Buna ilave olarak halihaz rda bu firma ile önemli yeni projeler üzerinde çal flma yürütülmektedir. Alp Havac l k n JSF projesi kapsam nda ald ifllerle önümüzdeki günlerde sonuçland rmay planlad projelerden JSF proje dönemine düflecek sat fl beklentisi 700 milyon Amerikan Dolar n aflm flt r. Güçlü mühendislik ve üretim altyap s, kalite ve zaman nda teslim performans sonucu müflterileri ile uzun dönemli iflbirliklerine imza atan Alp Havac l k, Eskiflehir deki tesislerinde gerçeklefltirdi i üretiminin tamam na yak n bir bölümünü ihraç etmektedir. 16

17 Di er taraftan, Ulusal Havac l k Sektörümüzün geliflmesi ve Dünya Havac l k Sanayi ile rekabet edebilmesi için çok önemli gördü ümüz, Türk Havac l k Sanayi nin lider kuruluflu TAI nin stratejik bir partneri olarak, kendimizi; TAI nin ihtiyac olan kendi uzmanl k alanlar m zdaki alt sistemlerin, bilhassa döner kanatl platformlar n dinamik komponent ve transmisyon sistemleri alan ndaki sorumlusu ve tedarikçisi olarak konumland rmay, buna göre yat r mlar m z planlamay bir misyon ve görev olarak belirledi imizi burada sizlerle paylaflmak isterim. Gelecek güzel günleri, yar nlar m z ancak hep birlikte çal flarak ve hep birlikte risk alarak, sevgi ile paylaflarak oluflturabiliriz... TUNCER ALPATA ALP HAVACILIK YÖNET M KURULU BAfiKANI 17 Mart 1969 tarihinde Ankara da do du. Bilkent Üniversitesi flletme Fakültesi flletme Bölümü nden 1992 y l nda mezun olduktan sonra Alpata Grubu nda de iflik pozisyonlarda çal flt. Kurulufl tarihinden itibaren Alp Havac l k San. Ve Tic. A.fi. Yönetim Kurulu Baflkanl görevini sürdüren Tuncer Alpata, 2002 y l ndan itibaren g da, biliflim, sigortac l k, otomotiv ve inflaat konular nda faaliyet gösteren di er Alpata Grubu fiirketleri nde de Yönetim Kurulu Baflkanl görevini sürdürmektedir. Evli ve bir erkek çocuk babas olan Tuncer Alpata T.C. vatandafl d r ve ingilizce bilmektedir. 17

18 F NANSMAN YÖNTEM NDEN STRATEJ K HEDEFLERE G DEN YOL: OFFSET HASAN GENÇTÜRK ANLAfiMALAR VE HUKUK GRUP D REKTÖRÜ, ALTAY KOLL. fit. Türkiye Savunma Sanayii alan nda Offset ile ilk olarak 1973 y l nda Alman IKL/HDW firmas taraf ndan üstlenilen sözleflme kapsam nda sat n al nan 209/1200 s - n f 6 denizalt dan 5 nci ve 6 nc s n n gövdesinin Deniz Kuvvetleri Gölcük Tersanesi nde yapt r lmas 1 ile tan flt teki F-16 uçaklar al m ise offsetlerin savunma al mlar ndaki vazgeçilmez öneminin tescillendi i bir dönüm noktas - d r y l nda o zamanki ad yla Savunma Sanayii Gelifltirme ve Destekleme daresi Baflkanl (SAGEB) kuruldu say l kanunla kurulan SAGEB, 1987 y l nda Savunma Sanayii Müsteflarl (SSM) na dönüfltürülürken, yasan n kendisine verdi i Savunma Sanayii nde Offset uygulamalar n koordine etmek görevini sürdürmeye devam etti. Türkiye nin Offset alan ndaki politikas n n ilk resmi uygulama döküman 1991 y l nda yay mlanan Offset Elkitab d r. Sözkonusu El Kitab 2000 y l nda ciddi de iflikliliklerle Offset Yönergesi olarak yenilenmifltir. Bilahare 2003 ve 2007 y llar nda da yenilenen Offset Yönergesi, 2007 y l ndaki de iflikliklikle Sanayi Kat l m /Offset Uygulamalar Yönergesi olarak tan mlanm flt r ten günümüze Türkiye nin özellikle savunma alan ndaki offset politikas n inceledi imizde bafll ca 3 evreyi gözlemlemek mümkündür: 1. Offsetin, bir finansman arac olarak kullan ld y llar 2. Offsetin Savunma sanayii Altyap s n gelifltirmek amac yla kullan ld dönemi 3. Offsetin Savunma Sanayiinin rekabet gücünü art rmak amac yla ve SSM in stratejik hedeflerine ulaflma politikas n n önemli bir arac olarak kullan ld 2007 sonras dönem 1. Bir finansman arac olarak Offset: Gerek 1984 teki F-16 al m kapsam nda gerçeklefltirilen offsetler ve gerekse 1985 te kurulan SSM (o zamanki ad yla SAGEB) bu dönemde gerçeklefltirdi i tedariklerde offseti daha çok yap lan tedari in d fl finansman n n belli ölçüde sa lanmas n amaçlam flt r. Sözkonusu finansman amac 1991 tarihli Offset uygulama Elkitab n n 1.2. maddesinde uygulamadan hedeflenen birincil amaç olarak tan mlanm flt r:...savunma sanayii ürünleri ve ilgili di er endüstriyel ürünlerin ihrac ve yabanc sermaye yat r mlar yolu ile ülkeye döviz girifli sa lanmas ve böylece proje nedeniyle yurt d fl na gidecek dövizlerin mümkün olan azami ölçüde tekrar ülke ekonomisine kazand r lmas Altan, Birol, Dr, Türk Savunma Sanayisinde "offset" Uygulamalar, TÜS AD, stanbul, Aral k 1999, Offset Uygulama Elkitab, SSM, 1991, Madde No:1.2, sf:1 18

19 döneminde gerçeklefltirilen projelerde, henüz resmi bir offset politikas kamuya aç klanmam fl olmas na ve projenin niteli ine göre belli esneklikler tafl mas na ra men, mümkün oldukça yeknesak bir uygulama içerisinde görülen Offset ifllemleri, Do rudan ve Dolayl Offset fleklindeki klasik offset s n fland rmas na dayal olarak 1991 tarihli Uygulama Elkitab ile resmi tan m na kavuflturulmufltur döneminde a rl kl olarak yurt d fl ndan yap lacak tedariklerin finansman arac olarak kullan lmas n n yan nda, offset uygulamalar Türk Savunma Sanayiinin alt yap s n n oluflturulmas nda ciddi bir teknolojik birikim ve bilgi transferi sa lanmas nda da katk sa lam flt r. Bu dönemde taahhüt alt na al nan ve gerçeklefltirilen tahahütlerde dolayl offsetlerin oran daha yüksek olmufltur. Türkiye gibi savunma sanayiini henüz yeni yeni oluflturmaya çal flan bir ülkede, yüksek teknoloji gerektiren bu tür tedariklerde do rudan offsetlerin a rl k kazanmas n beklemek gerçekçi de ildir. Bu dönemde geliflen savunma sanayii altyap s na paralel olarak, 1998 y l nda yay mlanan 20 Haziran 1998 de Resmi Gazete de yay nlanan Türk Savunma Sanayii Politikas ve Stratejisi Esaslar döküman ile savunma sanayii alan ndaki offset uygulamalar n n tek elden, MSB na ba l bir teflkilat taraf ndan koordine edilmesi kararlaflt r lm flt r 4. Bu döküman SSM in offset politikas ndaki ilk ciddi de iflikli in gerçekleflti i 2000 y l ndaki Offset Yönergesinin de temelini oluflturacakt r dönemi salt savunma sanayii flirketleri için altyap y tamamlama ve ö renme süreci olmas n n yan s ra, SSM için de uygulamalardan edinilen deneyimlerle offset politikas ndaki eksiklik ve hatalar n, uygulamadaki aksakl klar n bire bir görüldü ü bir ö renme süreci olmufltur. Bu süreçten edinilen deneyimlerle SSM, offset uygulamalar nda giderek daha seçici uygulamalar içerisinde girerek do rudan savunma sanayiini gelifltirme hedefleri do rultusunda offset ifllemlerine farkl a rl k ve önemler atfedecektir. Bu durumun somut sonuçlar 2003 ve 2007 y llar ndaki yönergelerde ortaya ç kacakt r. 2. Savunma Sanayii Altyap s n Güçlendirmenin Arac olarak Offset: 1998 y l nda yay mlanan Türk Savunma Sanayii Politikas ve Stratejisi Esaslar döküman ile bafllayan ve 2000 de yay mlanan Savunma Tedarik fllemlerinde Offset Uygulamalar Direktifi ile uygulamaya geçilen ikinci dönemde SSM; MSB D fl Tedarik Daire Baflkanl taraf ndan yap lan tedarikler kapsam ndaki offsetler de dahil olmak üzere, savunma sanayii alan ndaki tüm offsetlerden sorumlu tek makam olarak görevlendirilmifltir. Ancak, SSM Offset uygulamalar nda adeta bir geçifl dönemi de denebilecek 2003 y l na kadar olan döneminde, offset politikas nda radikal de iflikliklerin tamam n uygulamaya koymam fl, bunlar n bir k sm n 2003 yönergesine dek ertelemifltir. Bu yönergede klasik offset tan - m n sürdürerek, a rl do rudan offsetlere vermek yoluna gitmifltir Yönergesi ile getirilen en önemli de ifliklik, yüklenici firmalar n offset yükümlülüklerini tamamlad ktan sonra gerçeklefltirecekleri ilave offsetlerin, firmalar n gelecekteki offset taahhütlerine say lmas n öngören Offset Kredisi Sistemi nin (Geçici Kredilendirme yada Ön Kredilen- 3 4 Offset Uygulama Elkitab, SSM, 1991, Madde No:3.3 ve 3.4, sf:2 Türk Savunma Sanayii Politikas ve Stratejisi Esaslar Resmi Gazete 20 Haziran

20 dirme olarak da tan mlanabilir) uygulamaya konulmas d r. Böylece SSM daha önce sadece tedarik sözleflmesinin imzas n müteakip bafllayan Türk Savunma Sanayii ile iflbirli inin, sözkonusu tedarik sözleflmesi sonunda sona ermesini önleyecek, rekabetçi bir ortamda sa l kl bir iflbirli i içerisinde Türk Savunma Sanayiinin uluslararas pazarlara entegrasyonunu sa layacak tedbirlerden birini hayata geçirmifltir. Bu dönemde uygulanan politikalar n temel hedefi savunma sanayii altyap s n n güçlendirilmesidir. Bu kapsamda, yat r mlarla teknolojik iflbirli i türü offsetlerde katsay uygulamas na geçilmifltir. Teknolojik iflbirli i türü offset ifllemlerinde, bundan yararlanacak olan yerli firmalar n bu iflbirli inden elde edecekleri kazançlar karfl s nda SSM e nezdinde yükümlülü e girmeleri flart getirilmifltir. Bu flart bilahare 2003 yönergesinde parasal de er olarak tan mlanacakt r yönergesinde savunma sanayii altyap s n n geliflimi de dikkate al narak, ihracat türü offsetlerde yerli katk oran n n %51 in üzerinde olmas halinde ihracat tutar n n tamam n n offset say lmas kolayl da getirilmifltir yönergesi ile offset ifllemleri ile öncelikle finansman sa lamak de il,... ülke sanayii ve hizmet sektörlerinin üretim olanak ve yeteneklerinin ve/veya uluslararas pazar paylar n n/rekabet güçlerinin art r lmas... 5 hedeflenmektedir. Bu kapsamda offset tan mlar de ifltirilmifl, do rudan/dolayl offset s n fland r lmas ndan vazgeçilerek, offsetler önceliklerine göre kategorilere ayr lm flt r. Dörtlü bir kategori piramidi oluflturan 2003 yönergesi ile, 2000 de bafllayan süreç art k daha belirgin hale gelmifltir. Savunma Sanayiinin d fl pazarlara aç lmas n n, geliflimi için zorunlu oldu u gerçe inden hareketle, savunma sanayii ürün ve hizmetlerinin ihracat na önem verilmifl ve bu tür offset ifllemlerine katsay uygulamas na geçilmifltir. Teknolojik iflbirli i türü offset ifllemlerindeki uygulamalardan kaynaklanan sorunlar sebebiyle bu tür ifllemler SSM in öncelikleri aras nda ön s ralarda kendine yer bulamayarak 4. Kategori offset ifllemleri olarak tan mlanm flt r yönergesi ile uygulamaya konulan, mevcut offset anlaflmas kapsam nda taahhüt edilenin üzerinde gerçeklefltirilen ifllemler için offset kredisi verilmesi uygulamas geniflletilmifl ve SSM ile herhangi bir sözleflmesi olmayan firmalara da talepleri halinde gerçeklefltirecekleri offset ifllemleri için gelece e yönelik offset kredisi verilmesi imkan tan nm flt r. 3. Stratejik Hedefe Ulaflmada bir Araç olarak Offset 2007 y l nda SSM offset politikalar n yeniden gözden geçirerek, dönemi için aç klad Stratejik Plan na uyumlu olarak ciddi de iflikliklikler yapm flt r. Offsetin baflar s n n ülke savunma sanayiinin geliflmifllik düzeyi ile do ru orant l oldu undan hareketle, offsetleri art k hedeflerine ulaflmak için seçici uygulamalar yapaca politka araçlar ndan biri olarak konumland - ran SSM, Offset tan m n proje kapsam nda yurt içinde gerçeklefltirilen yerli katk y da içine alacak flekilde Sanayi Kat l m ve Offset olarak de ifltirerek 6 bir önceki yönergede belirlenen offset piramidinde yer alan kategori say s n azaltm flt r Yönergesi offsetleri yerli katk, ihracat ve teknolojik iflbirli i-yat r m olmak üzere üçe ay rm flt r; ancak, Yönerge de yerli katk ve ihra- 5 6 Savunma Tedarik fllemlerinde Offset Uygulamalar Yönergesi, 2003 Ankara, Md: 3.2.1, sf:2. Sanayi Kat l m / Offset Uygulamalar Yönergesi, 14 fiubat 2007, Ankara 20

21 cat türü offsetler adeta tek bir kategori olarak de- erlendirildi inden kategori say s uygulamada 2 ye inmektedir: yerli katk ve ihracat türü offsetler ile teknolojik iflbirli i türü offsetler. Stratejik Plan a uygun olarak ihracat türü offsetlerin a rl klar yeniden belirlenmifltir. Bu kapsamda daha önce niteli ine göre farkl katsay lar uygulanan yaz l m ihracatlar na tek bir katsay getirilmifltir. Savunma sanayiinin geliflmesine paralel olarak, platform ihracatlar na en yüksek katsay uygulan rken, alt yüklenici statüsünde yap lacak ihracatlara düflük (parça, komponent gibi) katsay uygulanmas öngörülmüfltür yönergesinin önemli bir yenili i de, Teknolojik flbirli i ve Ar-Ge tipi offsetlerde bu offsetten faydalanan Türk firmas ndan istenen, katk bedeli geri ödemesinin kald r lmas d r. Bu de ifliklik özellikle yerli sanayiinin ihtiyaç duydu u teknolojik iflbirli i sebebiyle ödemek zorunda kalaca katk pay ndan dolay, maliyetlerinin artmas n ve dolay s yla rekabet gücünün azalmas n önleyici niteliktedir. Türk savunma sanayiinin birkaç büyük firma d fl nda Küçük ve Orta Ölçekli firmalardan olufltu u dikkate al narak, KOB lerden yap lacak ihracatlar için ilave bir katsay uygulamas na devam edilmifltir. Yönergede Offset yükümlülü ü do uracak ifllemlerin alt s n r 10 milyon ABD Dolar veya eflde erine ç kart lm fl; offset yükümlülü ünün tedarik bedelinin ithal k sm üzerinden de il tümü üzerinden hesaplanmas yoluna gidilmifltir. Tedarik kapsam ndaki yerli katk n n da offset tan - m na dahil edilmesi savunma sanayii altyap s - n n uluslararas alanda da rekabet gücünün artt n n SSM taraf ndan teyidi olarak yorumlanmal d r. Ancak yerli katk gerçekleflmelerine katsay uygulanm yor olmas da SSM in öncelikli hedefinin uluslararas pazarda rekabet günün art r lmas ve entegrasyonun h zland r lmas oldu una iflaret etmektedir. SSM in bu amaca ulaflmak için getirdi i çok önemli bir baflka yenilik ise Türkiye de offset yükümlülü ü bulunan bir firman n ülkesinde offset yükümlülü ü bulunan bir Türk firmas n n bu yükümlülü ünün karfl l kl olarak takas edilebilmesi imkan sa lamas d r. Bu uygulama, Türk savunma sanayii firmalar n n yurt d fl nda daha aktif bir çaba içerisine girmeleri ve Türkiye ye mal satan firmalar n ülkeleri nezdinde bu yönde çaba göstermelerinin teflvik edilmesi yan nda, SSM in Türk Savunma Sanayii ne d fl pazarlara girme konusunda verdi i deste in giderek artaca n n somut bir örne i olarak de erlendirilmelidir. Offset taahüdünü yerine getirmede temerrüde düflülmesi halinde uygulanacak ceza oran da %10 dan %6 ya indirilerek yüklenici firmalara, ceza uygulamas n n son tercih oldu u mesaj verilmektedir. Geliflim sürecini ve detaylar n yukar da özet olarak belirtti imiz SSM in mevcut offset politikas, offsetleri art k bir finansman yöntemi olarak görmemekte, belirlenen stratejik hedeflere ulaflmada seçici bir flekilde kullan lan araçlardan biri olarak tan mlamaktad r. Bunu yaparken, SSM, offset politikas n n baflar ya ulaflmas n n ön flart n n cezai müeyyidelerden çok rekabetçi bir sanayiinin varl oldu u gerçe inden hareketle, yüklenici firmalar Türk Savunma Sanayii firmalar ile iflbirli i yaparak rekabet güçlerini art rma- 21

22 lar n sa layacak teflviklerle yönlendirmeyi amaçlamaktad r. Offset Uygulamalar n n etkinlefltirilmesi için baz öneriler Bu politika kapsam nda getirilen olumlu yöndeki bu de iflikliklere ilaveten, baz ilave tedbir ve uygulamalar n da yürürlü e konulmas n n Türk Savunma Sanayiinin uluslararas alandaki rekabet gücünün art fl n ve uluslararas pazarla entegrasyon sürecini h zland raca de erlendirilmektedir: 1. Halen firmalar n offset yükümlülükleri olmad - halde fazladan gerçeklefltirdikleri offsetler gerçeklefltirildikleri tarihten itibaren 5 y ll k süre içerisinde firman n do acak taahhütlerine say l rken, yükümlülüklerde oldu u gibi, bu süre için bir eskalasyona tabi tutulmamakta, ayr ca firmaya ihale aflamas ndan veya offset yükümlülü ünün do mas ndan çok önce gerçeklefltirdi i bu offset için ilave bir katsay da verilmemektedir. Bu durum firmalar n offset kredisi sisteminde, Türk Savunma Sanayii firmalar ile sa l kl bir iflbrili i iliflkisine girmelerinin önünde ciddi bir engel yaratmaktad r. Tecrübelerin gösterdi i üzere, yabanc firma ile sözleflmenin yürürlü e girmesinden sonra bafllayan bu tür iflbirlikleri, tedarik sözleflmesi sona erdi inde b çak gibi kesilmektedir. Bu ise Türk Savunma Sanayiinin geliflmesinde s k nt do urmaktad r. K sa süreli ve salt ihaleyi kazanmak için, maliyeti de proje bedeline eklenmifl olarak, gerçekleflen bu tür offset ifllemleri rekabetçi bir alt yap y imkans z hale getirmektedir. Bu durum ayr ca ihale sürecinde tekliflerin de erlendirilmesinde de offset kredisi olan firmalar aleyhinedir. Teklif sahibi firmalar n ayn tür ve miktar offseti teklif ettikleri bir durumda bu firmalardan birisi teklif etti i offseti ister teklif tarihinden önce gerçeklefltirmifl olsun, ister gelecekte gerçeklefltirmeyi taahhüt etsin, aralar nda herhangi bir fark olmamakta; iki teklif de ayn de erde kabul edilmektedir. Oysa ki teklif sahibi firmalardan biri bu teklifini daha önce (örn. 3 y l önce) gerçeklefltirmifl, bir baflka deyiflle zaten elini tafl n alt na koymuflken, di eri sadece gelecekte yerine getirece i bir taahhütte bulunmaktad r. Bu sebeple offset kredisi uygulamas nda firman n offseti gerçeklefltirdi i tarihle, offset yükümlülü ünün do du u tarih (tedarik sözleflmesinin yürürlü e girdi i tarih) aras ndaki her y l için ilave bir katsay (tam veya küsüratl katsay uygulanabilir) verilmesi veya bu tutarlar n belli bir eskalasyon formülü ile eskale edilmesi yararl olacakt r. Bu Türkiye nin offset taahhütlerinin art fl yan s ra ve bundan daha da önemli olarak rekabet (fiyat/kalite) baz nda gerçekleflecek bu iflbirliklerinin daha sa l kl ve uzun süreli olmas na katk sa layacak ve Türk Savunma Sanayii firmalar n rekabetçi bir ortamda dünya pazarlar yla entegre edecek süreci h zland racakt r. 2. SSM in yürürlükteki Yönerge kapsam nda uygulad katsay lar n azami miktarlar n n gelinen noktada düflük kald gözlemlenmektedir. Ayr ca, ilave katsay lar n belirlenen azami katsay lara ulafl ld nda bir anlam kalmamaktad r. Bu sebeple, Yönergede yer alan uygulanabilir katsay lar n üst s n r n n kald r lmas offset gerçekleflmelerini art racakt r. Üst limitin sektörler baz nda kald r lmas da düflünülebilir. Böylece SSM aç s ndan Stratejik Plan hedeflerini gerçeklefltirmede seçici bir araç olarak offsetleri daha etkin bir kullan m imkan da do acakt r. 3. SSM nezdinde offset taahhüdü bulunan firmalar n taahhütleri ve bu taahhütlerinin gerçekleflme durumlar n n düzenli bir flekilde güncellenerek SSM in internet sitesinde yay mlanmas özellikle, offset kapsam nda yurt d fl na ihracat yapmak isteyen yada teknoloji transferine ihtiyaç duyan küçük ve orta ölçekli iflletmeler için imkan yaratacakt r. Bu tür firmalar, offset taahhüdü bulunan firmalarla do rudan temasa geçerek kendilerini tan ta- 22

23 bileceklerdir. 4. Mevcut Yönerge kapsam nda ihracatlar Offset say labilecek Türk Firmalar n n SSM taraf ndan her bir ifllemde Yüklenici firma taraf ndan SSM in onay na sunulmas yerine, SSM in do rudan bu firmalara ait bilgileri kendi veri taban nda saklayarak internet sitesinde düzenli bir flekilde güncellemesi hem offset taahhüdü için yerli firma aray fllar n k saltacak, hem de onay aflamas nda ilave bir bürokratik ifllemden kurtulunmas n sa layacakt r. Benzer flekilde SSM taraf ndan yerli firmalardan hangilerinin KOB statüsünde ilave katsay almaya hak kazand klar n n ilan bu firmalar n ihracat imkanlar n art r c sonuç do uracakt r. 5. hracat türü offsetlerde yerli katk oran artt kça artan oranda katsay uygulanmas sistemine gidilmesi katma de eri yüksek ürün ihracat n art r c etki yapacakt r. Örne in ihracattaki yerli katk oran (YKO) %60 aflt nda KAYNAKÇA Altan, Birol, Dr, Türk Savunma Sanayisinde "offset" Uygulamalar, TÜS AD, stanbul, Aral k 1999, Offset Uygulama Elkitab, SSM, 1991 SSM, Savunma Tedarik fllemlerinde Offset Uygulamalar Direktifi, 2000, Ankara mevcut katsay n n %10 art r lmas, YKO %75 i geçti inde mevcut katsay n n %15, YKO %90 geçti inde mevcut katsay n n %20 art r lmas gibi. Bu flekilde basamakl bir katsay uygulamas ihracat türü offsetlerde yerli katk y azami seviyeye ç karacakt r. 6. Taahhüt edildi i y ldan önce gerçeklefltirilen offsetlerin daha önceki uygulamalarda oldu u gibi bir sonraki y l n offset taahhütlerinden eskale edilmek suretiyle düflülmesi firmalar offset taahhütlerini en k sa sürede gerçeklefltirmek konusunda teflvik edecektir. Bafllang çta bir finansman arac olarak de erlendirilen offset uygulamalar zaman içerisinde rekabet gücü yüksek, teknolojik üstünlü ü olan ulusal savunma sanayiinin oluflturulmas nda önemli önemli bir politika arac haline dönüflmüfltür. Türk Savunma Sanayii nin geliflimine ba l olarak, SSM in offset politikalar nda seçici uygulamalar daha da art rmas beklenmelidir. SSM, Savunma Tedarik fllemlerinde Offset Uygulamalar Yönergesi, 2003, Ankara SSM, Sanayi Kat l m / Offset Uygulamalar Yönergesi, 14 fiubat 2007, Ankara SSM, Stratejik Plan, 2007, Ankara HASAN GENÇTÜRK ANLAfiMALAR VE HUKUK GRUP D REKTÖRÜ, ALTAY KOLL. fit. A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesinden flletme alan nda Lisans, ABD Western Illinois Universitesinden fl daresi alan nda Yüksek Lisans derecesi ad y llar nda SSM de Uzman olarak çeflitli projelerde görev yapt. Savunma Sanayiilerinde Telafi Edici fllemler (Offset) bafll kl Uzmanl k teziyle bu alanda Türkiye deki ilk çal flmay yapt y l nda Dr. Birol Altan ile birlikte haz rlad Savunma Tedarik Kanunu Önerisi bafll kl çal flmas TÜS AD taraf ndan yay mland y l nda TÜS AD ad na dan flman olarak, MSB Tedarik Kararnamesi çal flmalar na kat ld. Halen Altay Kollektif fiirketinde Anlaflmalar ve Hukuk Grup Direktörlü ü görevini yürütmektedir. 23

24 SAVUNMA SANAY NDE DIfi KAYNAK KULLANIMI (OUTSOURCING) FAT H YAKICI UZMAN, SAVUNMA SANAY MÜSTEfiARLI I Geçmiflin koruma duvarlar n n ortadan kald r lmas yla ortaya ç kan küresel rekabet ortam, özel sektörde ve kamu yönetimi yaklafl mlar nda önemli de iflimleri beraberinde getirmifltir. Özel sektörde yer alan firmalarda, temel yeteneklere odaklanma ve ikincil fonksiyonlar n daha yüksek performans ve daha düflük maliyetle yapabilecek ve organizasyon de er zincirine katk da bulunabilecek di er firmalara devredilmesi yaklafl m olan d fl kaynak kullan m, 1990 l y llardan sonra ABD firmalar nda genel kabul görmüfl, Japon ve Uzakdo u menfleli birçok firma karfl s nda oldukça zor durumda kalan ABD ekonomisinin yeniden yap - land r larak rekabet gücünün tekrar elde edilmesi konusunda önemli f rsatlar sa lam flt r. Geçmiflte yaln zca temizlik, haz r yemek ve ulafl m gibi yöneticilerin u raflmak istemedikleri ve pek de önem vermedikleri destek fonksiyonlar n kapsayan d fl kaynaklardan yararlanma, bugün üretim, sat n alma, insan kaynaklar, bilgi iflletim sistemleri, pazarlama vb. de er zincirinin neredeyse tamam n içeren bir konuma gelmifltir. Hatta baz lar na göre, bundan sonra tart fl lmas gereken iflletmecilik faaliyetlerinde d fl kaynak kullan lmal m? sorusu de il, firman n temel yetenekleri içerisinde hala d fl kaynaklara devredilecek alanlar var m d r? sorusudur. D fl kaynaklardan yararlanman n böylesine yayg nlaflmas ve stratejik bir yönetim arac olarak de- erlendirilmesinin temel nedeni, firmalara k sa ve uzun dönemde rekabet üstünlü ü sa layabilecek önemli f rsatlar sunma potansiyelidir. D fl Kaynak Kullan m n n Önemi D fl kaynak kullan m ; iflletmelerin, kendilerine rekabet avantaj sa layan faaliyetlere odaklanmalar ve as l faaliyet alanlar na girmeyen konularda ise, spesifik olarak o konuda uzmanlaflm fl firmalardan yararlanma yolu ile faaliyet göstermelerini öngören bir yönetim stratejisidir. Stratejik bir yönetsel ayg t olarak d fl kaynaklardan yararlanma, günümüzde özellikle bilgi teknolojileri faaliyetlerinde yo unlaflmakla birlikte, farkl hacimlerde birçok iflletme taraf ndan kullan lmaktad r. Hemen belirtilmelidir ki d fl kaynaklardan yararlanman n avantajlar oldu u kadar riskleri de mevcuttur. 1 D fl Kaynaklardan Yararlanman n Avantajlar - Operasyonel verimlilik, firmalar n ana faaliyet alanlar na yo unlaflmas. 1 - fl maliyetlerinin düflürülmesi, zaman kayb n n önlenmesi. - D flar dan iflbölümünü üstlenmifl kurumlar n, kendi uzmanl k alan ndaki profesyonel Elmuti, Kathawala, The Effects of Global Outsourcing Strategies on Participants' Attitudes and Organizational Effectiveness, International Journal of Manpower, Volume 21, Number 2.,

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI 17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI GENEL SEKRETERLER TOPLANTI TUTANAĞI 1-Bilginin elektronik ortamda paylaşımı

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ.

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 BU DAY, UN ve SEKTÖRÜMÜZ. Ülkemizdeki bu day ve un sektörümüz y ldan y la geliflim göstermektedir. Ülkemizin bu day yetifltirilme elveriflligi, un fabrikalar m z n teknolojik

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

XI/1 ESASLAR 1. :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt rma Kurumunu,

XI/1 ESASLAR 1. :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt rma Kurumunu, 1007 KODLU TÜB TAK KAMU KURUMLARI ARAfiTIRMA GEL fit RME PROJELER DESTEKLEME PROGRAMI VE TÜB TAK B R MLER NCE YÜRÜTÜLEN PROJELERE L fik N KAMU AR-GE PROJELER F KR HAKLAR ESASLARI (*) 1. Amaç Madde 1. Bu

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Tesislerinin kuruluşu ile çalışma usul

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

RESMİ ÇÖZÜM ORTAĞI. Resmi Çözüm Ortağı MG GROUP İSTANBUL/ÜSKÜDAR HATAY/İSKENDERUN ADANA/SEYHAN MUĞLA/BODRUM HATAY/ANTAKYA. www.mggroupturkiye.

RESMİ ÇÖZÜM ORTAĞI. Resmi Çözüm Ortağı MG GROUP İSTANBUL/ÜSKÜDAR HATAY/İSKENDERUN ADANA/SEYHAN MUĞLA/BODRUM HATAY/ANTAKYA. www.mggroupturkiye. RESMİ ÇÖZÜM ORTAĞI Resmi Çözüm Ortağı MG GROUP İSTANBUL/ÜSKÜDAR HATAY/İSKENDERUN ADANA/SEYHAN MUĞLA/BODRUM HATAY/ANTAKYA www.mggroupturkiye.com MG GROUP KİMDİR? HAKKIMIZDA MG GROUP Olarak; Gerek iş ahlakımız

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi ÇÖZÜM Say : 90-2008 KISM SÜREL VEYA ÇA RI ÜZER NE ÇALIfiANLAR LE BU KANUNA GÖRE EV H ZMETLER NDE AY ÇER S NDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIfiANLAR 01.10.2010 TAR H NE KADAR YEfi L KART ALAB LECEKLER Mustafa BAfiTAfi*

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Risk nedir? Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Projeler, proje yöneticilerinin do rudan kontrol edemeyecekleri olaylardan etkilenebilirler. Proje gerçek durumun bütün boyutlar n kapsayamaz. D fl faktörler,

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033

3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay mlanan 2007/13033 mali ÇÖZÜM 151 B NEK OTOMOB L K RALAMA fi RKETLER NDE (RENT A CAR) KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER NDE KDV ORANI %18 OLDU I-G R fi: Memifl KÜRK* 3 0.12.2007 tarih ve 26742 say l Resmi Gazetede yay

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI

MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI MÜSTAK L SANAY C VE fiadamlari DERNE Sütlüce Mah. mrahor Cad. No: 28 34445 Beyo lu- STANBUL Tel: 0212 222 04 06 Faks: 0212 210 50 82 www.musiad.org.tr

Detaylı

ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL

ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL ÜRÜNÜN ADI : FOLLOWER ÜRÜN: AKÜLÜ BAVUL Ürün Nedir? FOLLOWER, Akülü tekerlekli bir bavuldur. Ürünün mini boyu, orta boyu, büyük boyu vardır. Ürünün içine konulan küçük bir akü ile bavul güç kullanmadan

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Sinan MESUTER Eylül 2012 SUNUM PLANI I. PROJE TEKLİF ÇAĞRISI YÖNTEMİYLE SAĞLANAN DOĞRUDAN FİNANSMAN DESTEĞİ II. DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

Detaylı

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri,

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri, İçindekiler ÖNSÖZ... 2 GİRİŞ... 3 Genel Kurul Toplantısı... 3 Yönetim Kurulu nda Üye ve Görev Değişiklikleri... 3 MMKD Stratejik Plan Çalışması... 3 PROJELER... 4 Kapılar Müzecilere Açık Projesi... 4 Derneklere

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

HİZMET ALIMI İHALELERİNDE İŞ DENEYİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR 1. GİRİŞ

HİZMET ALIMI İHALELERİNDE İŞ DENEYİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR 1. GİRİŞ Murat ARAPGİRLİ HİZMET ALIMI İHALELERİNDE İŞ DENEYİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR 1. GİRİŞ İhale konusu işin kaliteli bir şekilde ve zamanında yapılabilmesi için işi yapacak kişinin mesleki ve teknik olarak

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir. Gereğini arzederim. M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili 1 GENEL GEREKÇE

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı