Yemek Bo ru su (Özo fa gus) Kan se ri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yemek Bo ru su (Özo fa gus) Kan se ri"

Transkript

1 İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Güncel Klinik Onkoloji Sempozyum Dizisi No: 37 Aralık 2003; s Yemek Bo ru su (Özo fa gus) Kan se ri Doç. Dr. Gök han De mir EPİDEMİYOLOJİ VE ETYOLOJİ Yemek borusu kanseri yöresel beslenme alışkanlıklarına göre coğrafi dağılım far kı en yük sek olan kan serlerden birisidir. Farklı coğrafyalarda özofagus kanseri sıklı ğı kat de ği şim göstermektedir. İçinde ülkemizin (özellikle do ğu ve gü ney do ğu Anadolu bölgesinin) de yer aldı ğı ortadoğu da ve uzak do ğuda yüksek sıklıklar bildirilmektedir. Uzun süreli alkol ve tütün kul lanı mı yemek borusunda hem adeno hem yas sı epi tel hüc re li (epi der mo id) kan ser sık lı ğı n ı art tır mak ta dır. Hu man Papilloma virus infeksiyonunun epidermoid kanserle ilişkisi gösterilmiştir. Molibdeniumdan fakir toprakta büyüyen dü şük C vitamini içerikli besinlerin mukoza hiperplazisi yaptıkları, içme suyuna karış mış yüksek nitratın ve besinleri kontamine eden ba zı man tar tür lerinin (örn. Geotrichum Candidum, Fusarium türleri ve Aspergillus türleri), özellikle ekmek küfü (G. Candidum) nün kar sin ge nez de rol al dıkları nı gösterilmiştir. Etiyolojide önemli rol oynayan diğer etmenler ise predispozan faktörlerdir. Özofagusta epidermoid kanser gelişimini predispoze eden faktörler arasında Ho wel-evans Send ro mu (el ayak ta ba nı hiperkeratozu), akalazya, özofagal web, Plummer-Vinson Sendromu (demir eksikliği, disfaji, özofagal web, glossit), kısa özofagus, peptik esofajit, Baş boyun kanseri ile izlenen hastalar (alan kanserleşmesi). Çölyak hastalı ğı, termal hasar (sık sıcak içecek tüketimi örn. Erzurum ve çevresinde sıcak çay) bulunur. Özofagusta adenokanser geli şimini predispoze den faktörler arasındaysa giderek artan sıklıkla Barett Özofagusu (özofagusta intestinal columnar epitel metaplazisi), obezite ve ref lü özofajiti yer almaktadır. 223

2 Gökhan Demir Pa to lo ji ve Do ğal Se yir Histolojik olarak skuamöz hücreli kanser üst ve orta özofagus kanserlerinin %98 ini oluşturmaktdır. Geri kalanlar ise adenokarsinom, sarkom, küçük hücreli kanser ve lenfomalardır. Alt özofagus ise adenokanser sıklı ğı bi raz daha fazladır ve ço ğu kez Ba rett özo fagusu ile bir liktedir. Kanserin yerle şi mi %10 üst özo fa gus, %40 or ta özo fa gus ve %50 alt özo fagusta olmaktadır. Klinik seyir son derece öldürücüdür. Özofagus kanseri teşhisi alan hastaların %90 ını bu has ta lık ve komplikasyonları (aspirasyon pnömonisi, beslenememe, lokal invazyon) nedeniyle ölmektedir. Teşhis anında yüzde 75 hastada mediastene yayı lım mevcuttur. Tanı Yutma güçlüğü kli nik te ilk olu şan şikayettir önce katı gıdalarla karşı başlar, ileri dönemde sı vı yutması da etkilenir. Ağ rı eşlik edebilir. Fizik muayene de ka şeksi, büyümüş sup rak la vi kü ler lenf bez le ri ve he patomegali dı şında nadiren bulgu verir. Fizik muayene dı şında hastanın tam kan sa yı mı, ak ci ğer röntgeni, karaci ğer fonksiyon testleri ve baryumlu özofagus pasaj grafisi istenmelidir. Tanı endoskopik biopsi ya da endoskopik fır ça la ma ile el de edi len sitolojik materyal ile konur. Bilgisayarlı tomografi evreleme için yardımcı dır. Hastalı ğın aort, tra kea ve bronşlar, mediasten, perikard invazyonu hakkında ve %90 hastada görülen karın lenf bezlerine metastazın saptanmasın da yol gösterici olur. Endoskopik ultrason tümörün invazyon derinliği hak kın da BT den daha yol göstericidir ancak ülkemizde hala rutin kullanıma girmemiştir. Laparoskopi hastalı ğın ileri evresinde diafragma hastalı ğın yay gınlık derecesinin saptanmasında ve daha önemlisi enteral nutrisyonun devamı için yer leştirilecek jejunostomi tüpünün konmasına yardımcı olur. Bron koskopi süphelenilen bir trakeo-esofagal fistül teşhisini sağlayabilir. Evreleme Halen hastalı ğın evrelemesinde TNM sistemi (T=tümör N=nodal tutulum M=metastaz) kullanılmaktdır. Erken evredeki özellikle N0 M0 hastaların sağkalımları daha iyidir. Ancak hastaların bü yük kısmı ilk ta nıdan itibaren 1 yıl için de kay be dil mek te dir ler. Tüm te da vi ça ba la rına rağmen 5 yıl sağ kalım ise %5 ten az dır. Tx Primer tümör değerlendirilemiyor T0 Tümöre ait kanıt yok 224

3 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri T1 T2 T3 T4 NX N0 N1 MX M0 M1 Lamina propriya veya submukozaya sı nırlı tü mör Muskularis propriya ya sı nırlı tü mör Adventisya invazyonu yapan tümör Kom şu dokulara invaze tümör Bölgesel lenf bezleri de ğerlendirilemiyor Bölgesel lenf bezi metastazı yok Bölgesel lenf bezi metastazı var Uzak metastaz değerlendirilemiyor Uzak metastaz yok Uzak metastaz var Evre Ev re O T in si tu N0M0 Evre I T1N0M0 Ev re IIa T2N0M0, T3N0M0 Ev re IIb T1N1M0, T2N1M0 Ev re III T3N1M0, T2N1M0 Evre IV Herhangi T, herhan gi N, M1 Tedavi Özofagus tümörlerinde temel tedavi yöntemi cerrahidir ancak ameliyat mor ta li te si nis pe ten yük sek tir ve tü mö rün çıkarıldı ğı vakalarda bile lokal ve sistemik nüksler nedeniyle beş yıl sağkalım %20 do la yındadır. Agresif cerrahinin yararı sadece alt özofagus tümörlerinin tedavisinde gösterilmiştir. Özofagus tümörlerinde tedavi yakla şı mı nın önem li kısmı nı palyatif yakla şımlar oluşturmaktadır. Özofagus stentleri tıkanıklı ğın giderilmesi amacıyla sık kul la nılmaktadırlar. Vakaların %15 inin bu tür bir stent uy gu la ma sına aday oldukları bildirilmektedir. Gelişmiş en dos ko pik tek nik ler le stent uy gu la mal arında ba şarı ora nı %90 ının üzerine çıkmış t ır. Bu uygulama için kontendikasyonu sadece yaşam bek len ti si 2 ay dan az has ta lar ve özo fa gus üst sfink te ri ne 2 cm den az dar lılar oluşturmaktadır. En korkulan komplikasyon uygulama sırasında oluşabilecek perforasyonlardır. Kanama, basınç nekrozu, yabancı cisim reaksiyonu ve tı kayı cı fibrozis bildirilen di ğer komplikasyonlardır. 225

4 Gökhan Demir External beam radyoterapi ve endolüminal ışınlama da bazı va kalarda palyasyon sağlayabilir. Özellikle endolüminal yaklaşım daha önce radyoterapi görmüş vakalarada gelişen ye nı tıkanıklıkların palyasyonu için kullanılabilir. Özofagus kanserinin tedavisine yakla şımda cerrahi, radyoterapi ve kemoterapinin tek tek veya multimodaliter yakla şım la iki li ve üç lü kul la nıldı ğı pek çok ça lışma yayınlanmış t ır. Tek te da vi mo da li te si ola rak kul la nıldı ğında kemoterapinin de ba şarı sı yük sek de ğil dir ve çok ajan lı kemoterapilerle elde edilen cevaplar kısa süredilir. Cerrahi dahil hiç bir tedavi modalitesinin tek ba şı na çok et kin ola maması özofagus tümörlerine yakla şımda multimodaliter yakla şım fikrini doğurmuştur. Cerrahiden önce (neoadjuvan) yada sonra (adjuvan) uygulanan tek başına radyoterapi hastalı ğın lo kal nüks oran ları nı azaltmakta ancak sağkalı mı anlamlı olarak uzatmamaktadır. Medikal durumları nedeniyle opere olamayan hastalarda da kemoterapi radyoterapi kombinasyonları uygun seçenek olarak görünmektedir. Cerrahiden önce uygulanan primer kemoterapi çalişmalarında cisplatin ve 5-FU kombinasyonları ile tedaviye cevap %40-50 ye kadar çık maktadır. Vakaların %20 sin de ise cer rahi sırasında tümörün tama yak ın nekroza uğradığı gösterilmiş tir. An cak 440 has ta üze rin de ya pılan bir randomize çalışmada neoadjuvan tedavinin sağkalı mı art tı rı cı etkisi gösterilememiştir. Bügün erken evre özofagus kanserinde sadece radyoterapi kemoterapi ve cerrahiden oluşan üç mo daliteli tedavinin sağkalı mı uzat tı ğı iki randomize çalışma ile gösterilebilmiştir. Bu çalışmalarda preoperatif uygulanan kemoterapi ve radyoterapi sonunda ameliyatta tam regresyon saptanmış olanların yarı sı uzun sü re has ta lıksız ya şayabilmektedirler. MİDE KANSERİ Epidemiyoloji ve Etyoloji Mide kanseri erkekte daha sık görülür (yakla şık 2/1). Ba tı toplumlarında en sık 70 li yaşlarda görülmesine karşın ülkemizde ortalama yaş 10 yıl da ha gençtir. Dünyada da ğı lı mı bü yük fark lı lıklar göstermektedir. Uzak doğu en sık ol du ğu böl ge dir. Tüm mi de kan seri vakaları nın %40 ı Çin de teşhis edilmektedir. Sıklık ba tıya gidildikçe azalır. Ülkemiz mide kanseri sıklı ğı açı sından Asya ya daha yakındır. Et yo lo ji de rol oy na yan en önem li fak tör beslenmedir özellikle tuzlanmış ve tütsülenmiş (mangal dahil) yiyeceklerin içerdikleri nitrozaminler sayesinde kanseri indüklediği gösterilmişir. Sigara içilmesi, mesleki olarak nikele maruz kalınması ris ki art tı rır. Midede intesti- 226

5 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri nal metaplazi, A grubu kan ta şı y ı cılarında, mide rezeksiyonu geçirenlerde ve pernisiyöz anemide de mide kanseri riski artmaktadır. Moleküler genetik bozukluklar arasında p53 mutasyonu, APC geni, onkogenlerden k-ras, HER2, c-myc in mu tasyon veya aşı rı ekspresyonları en sık rastlanılan bozukluklardır. Son yıllarda E-cadherin geninde germline mutasyon ailevi mide kanseri olgularında önmli bulunmuştur. Pa to lo ji ve Do ğal Se yir Vakaların ço ğunu adenokanserler oluşturur. Bu kanserler intestinal, diffüz ve ya mikst ola rak ayı rılmaktadır. Diffüz tip linitis plastica tablosuna yol açar. Adenokanser dı şında primer lenfoma ve stromal tümörlerinde midede görülmektedir. Mide adenokanserleri %80 ileri evrede teşhis edilebilmektedir. Tüm evreler dahil hastalı ğın beş yıl ya şam şan sı %20 ci va rındadır. Tanı epigastrik ağ rı, kilo kaybı, iştahsızlık, kus ma ve bu lantı sık rastlanılan ya kınmalardır. %10-15 hastada hematemez görülebilir. Fizik muayenede epi gast rik kit le, sup rak la vi kü ler (Virc how), pe ri um bi li kal (sis ter mary Jo seph) lenf nodları palpe edilebilir. Rektal tu şede peritoneal implantlara bağ lı (Blumer ra fı) in filtre nodularite palpe edilebilir. Evreleme TNM evrelemesi kullanılmaktadır. Tx Tümör saptanamıyor T0 Tü mör yok Tis Karsinoma in situ T1 Submukozada sı nırlı T2 Mus kularis propriada sı nırlı T3 Patolojik tüm katlar tutulu ancak seroza aşılmamış (subserozal) T4 Viseral periton aşılmış veya çevre dokuya invazyon N0 Lenf be zi me tastazı yok N1 1-6 bölgesel lenf bezinde metastaz N ve ya faz la lenf be zin de me tas taz N3 15 ten faz la lenf be zin de me tas taz M0 uzak me tas taz yok M1 uzak me tas taz var 227

6 Gökhan Demir Tedavi Erken evre mide kanserinin primer tedavisi cerrahidir. Cerrahi olarak çıkarılan tümörün arkasından lokal ve sistemik nüksü engellemek amacı ile adjuvan olarak uygulanacak kemoterapi ve radyoterapi sağkalı mı uzatmakta ve nüks riskini azaltmaktadır. Cerrahi öncesi uygulanacak kemoradyoterapinin tedavideki rolü bugün en fazla yogunla şılan alanlardan birini oluşturmaktadır. Gastrointestinal kanserlerin özellikle rektum kanserlerinin tedavisinde yüz güldürücü sonuçlar veren cerrahi öncesi (neoadjuvan) kemoradyoterapi bu tedavi şek li nin mi de kan ser le rin de de uy gu la na bi lir li ğini gündeme getirmiştir. Bu tedavi yakla şı mı özellikle cerrahi olarak çıkarılamayacak düzeyde ilerlemiş tümörü opere edilebilir sı nırlara çekmek ya da opere edilebilecek lokal ileri hastalara da tedavi etkinli ğini arttırmak amacı ile uygulanmaktadır. Küratif cerrahi ardından 5 yıllık sağ kalım oranları nın %30-40 ara sında de ğiş me si ve nüks le rin hem lo kal (lenf be zi) hem de sis te mik (ka ra ci ğer, kemik) özellikte olması mide kanserlerinde adjuvan tedavinin gerekliliği fik rinin ge lişmesine yol açmış t ır Nodal tutulumu olmayan (N0) ancak tümörü T3 olan hastalarda bile küratif rezeksiyon sonrası 5 yıllık mide kanserine bağ lı mortalite %50 civarındadır. Postoperatif uygulanan kemoradyoterapi protokolü hem lo kal nük sü azalt mak ta hem de ge nel sağk alı mı uzatmaktadır. Cerrahi olarak tümörü çıkarılamayan hastalar hastalı ğın metastatik yayı lı mı olmasa dahi herhangi bir te davi görmezlerse 5-6 ay kadar yaşarlar. Palyatif cerrahi obstriktif lezyonları olan hastalarda gastrointestinal pasajın sağlanması ya da çok ka na ma sı olan hastalarda kanama kontrolü amacı ile yapılabilir. Kanaması ya da obst rik tif sem tom la rı olup cerrahiye aday olmayan hastalarda radyoterapi tek ba şına palyasyon sağlayabilir. Bugün Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa da oldu ğu gibi ülkemizde de pek çok mer kez iler le miş hastalı ğın tedavisinde cisplatin, 5 Florourasil, epirubisin, içeren kombinasyon kemoterapilerini kullanmaktadır. Taksanlar ve irinotekan etkileri mide kanserinde araş tı rılan kemoterapi ajanları dır. KOLON KANSERİ Epidemiyoloji ve Etyoloji Dünyanın pek çok ge lişmiş ülkesinde yürütülen tarama programlarına rağmen kolorektal kanser kadın ve er kek ler de hem kan ser sıklı ğı hem de kan se re bağ lı ölümlerde üçüncü sıklıktaki yerini korumaktadır (erkekte kanser sıklı ğı: 228

7 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri Tab lo 1. Mi de kan ser le rin de ev re ye gö re te da vi se çi mi ve sağ ka lım oran la rı (Cancer Management: a multidisciplinary approach Editör Pazdur R, Co ia LR, Hos kinswj, Wag man LD, , PPR Mel vil le NY. 2000) Evre Tedavi 5 yıl sağkalım oranı (%) Ev re 0 (in si tu) Cer ra hi > %90 Tis N0 M0 Ev re IA Cer ra hi %60-80 T1 N0 M0 Ev re IB Cer ra hi + Ke mo rad yo te ra pi %50-60 T1 N1 M0 T2 N0 M0 Ev re II Cer ra hi + Ke mo rad yo te ra pi %30-40 T1 N2 M0 T2 N1 M0 T3 N0 M0 Ev re III A Cer ra hi + Yak la şık %20 Ke mo rad yo te ra pi (dis tal tü mör lerde) T2 N2 M0 T3 N1 M0 T4 N0 M0 Ev re III B T3 N2 M0 Ev re IV T4 N1-2 M0 Her han gi T N3 M0 Pal ya tif ke mo te ra pi, rad yo te ra pi, cer ra hi ya da ne oad ju van ke mo rad yo te ra pi Yak la şık %10 Pal ya tif ke mo te ra pi, rad yo te ra pi, cer ra hi <%5 prostat, akci ğer, kolorektal; kadında kanser sıklı ğı: meme, akciğer, kolorektal). Görülme sıklı ğı 40 ya şından itibaren artar ve 70 li yaş larda maksimuma ulaşır. Ge lişmiş toplumlarda sıklı ğı daha fazladır ve mi de kanseri sıklı ğı ile ters orantı gösterir. Diyetle fazla kolesterol ve yağ tüketimi, az taze meyve tüketimi, sigara ve aşı rı al kol (gün de bir ka deh ten faz la) çev re sel ety olo jik fak tör ler ara sında sayılmaktadır. Kolorektal kanser sıklı ğı inflamatuvar barsak hastalıklarında artar. Polipozis ile (FAP familyal adenomatoz polipozis, Gardner, Turcot send- 229

8 Gökhan Demir romları) ve polipoz olmadan (familyal nonpolipozis kolon kanseri) seyreden ailevi sendromlar tanımlanmış t ır. Daha önce kolon kanseri öyküsü olanlarda ve üreterosigmoidostomi operasyonu geçirmiş olanlarda risk artmaktdır. Streptokokus Bovisin etken olduğu endokardit hastalarında mutlaka kolon kanseri araş t ı rılmalı dır. Pa to lo ji ve Do ğal Se yir Va ka la rın ço ğun lu ğu nu ade no kan ser ler oluş tur mak ta dır. Len fo ma ve stromal tümörler daha nadirdir. Kolloid ve taş lı yü zük hüc re li tü mör ler da ha kö tü se yir li dir. Rek tum tü mör le ri (anal verj den cm için de ve ya pe ri to neal refleksiyonun altında) genel olarak tedavi prensipleri ve prognoz açı sından kolon kanserlerinden farklı lık göstermektedirler. Hastalı ğın do ğal seyrine bakıldı ğında erken evre lokalize hastalıkta beş y ıllık sağklım %90, çev re sel lenf bezlerine metastaz yapmış ve barsak serozası nı aşarak çevre dokulara invazyon yapmış tümörlerde beş y ıllık sağklım %64, uzak me tas taz yap mış vakalarda ise beş yıllık sağ ka lım %8 ora nında bulunmaktadır. Klinik ve Tanı Ço ğu kez tü mör bü yük bo yut la ra ula şana kadar semptom vermez. Semptomlar tümörün lokalizasyonu ile ilişkilidir. Sağ ko lon tümörleri anemi ve melena, sol kolon tümörleri ise obstriksiyon, tenezm, konstipasyon, hemotoşezi, dış kılama alışkanlı ğında deği şim ile bulgu veririler. Halsizlik, iştahsızlık, ve sağ üst kad ran ağ rı sı karaciğer metastazları nın habercisidir. Halsizlik, çarpıntı, kolay yorulma anemiye bağ lı görülebilir. Fizik muayenede anemi saptanabilir. Batında kitle nadiren gecikmiş olgularda palpe edilebilir. Ağ rı lı, hassas hepatomegali çoğu kez ka raciğere metastazı nın habercisidir. Evreleme Kolon kanserinin evrelemesinde TNM sistemi kullanılmaktadır. Tis Karsinoma in situ Tx Tümör saptanamıyor T0 Tü mör yok Tis Karsinoma in situ T1 Submukozada sı nırlı T2 Muskularis propriada aı nırlı T3 Pa to lo jik tüm kat lar tu tu lu an cak se ro za aşılmamış (subserozal) 230

9 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri T4 N0 N1 N2 M0 M1 Viseral periton aşılmış veya çevre dokuya invazyom Lenf be zi me tas ta zı yok 1-3 bölgesel lenf be zinde metastaz 4 ve ya faz la lenf be zin de me tas taz Uzak metastaz yok Uzak metastaz var Evreleme Ev re I T1ve ya T2 N0M0 Ev re II T3 ve ya T4N0M0 Ev re III her han gi T, N1 ve ya N2, M0 Evre IV herhangi T, herhan gi N, M1 Tedavi Kolorektal kanserin tedavisinde cerrahi temel ta şı olma niteliğini korumaktadır. An cak son yıl lar da er ken ev re has ta lıkta cerrahiye yardımcı (adjuvan) olarak uygulanacak kemoterapi ya da kemoradyoterapi protokollerinin seçilmiş hasta grupların da nük sü ve ge nel sağkalı mı art tırdı ğı nı gösteren önemli çalışmalar yayınlanmış t ır. Bu gün yük sek risk li Ev re II (T4No) ve tüm Ev re III kolon kanserlere postoperatif kemoterapi aynı gruptaki rektal kanserlere ise kemoradyoterapi standart olarak önerilmektedir. Metastatik kolorektal kanserde ise he nüz ke moterapi ile şifa sağ la mak müm kün ol ma sa bi le en iyi des tek tedaviye kıyaslandı ğında sistemik kemoterapinin sağkalı mı ve tü mör prog resyonunu durdurduğu gösterilmiştir. Ça ğı mızda kolorektal kanser tedavisinde kullanıl mak üze re pek çok ye ni ilaç ge liştirilmiş ve kli nik ça lı şmalarına da başlanmış tır. İleri evre hastalı ğın tedavisinde kemoterapi dı şında monoklonal antikorlarla (anti CEA, 17-1A), kanserli hücrede sinyal iletisini durduran kü çük mo le kül ler le, kan ser li hüc re nin in vaz yon ve me tas taz ye te ne ğini azaltan metalloproteinaz inhibitörleri ile sürdürülen faz I ve faz II çalışmalar da bütün hı zıyla sürmektedir. Metastatik hastalıkta eskiden palyatif kemoterapi başlamak için semptom çıkana kadar bekleme yakla şı mı da bu gün ar tık terkedilmiş metastazın teşhisinden itibaren asemptomatik bile olsa başlanacak palyatif kemoterapinin kansere bağ lı semptomların ortaya çı k ı şı nı geciktirdi ği ve sağkalı mı uzat tı ğı gösterilmiştir. Aşa ğıda kısaca pratik kolaylık sağlamak amacıyla kolon ve rektum kan serlerinde evreye göre tedavi yakla şı mı özetlenmeye çalı şılmış t ır. Ev re I ve dü şük riskli Evre II (T3N0) hastalarda cerrahiye eklenecek yar- 231

10 Gökhan Demir dımcı (adjuvan) tedavinin nüks ve sağkalım üzerine yararı nı gösteren faz III çalış ma yok tur. An cak bu gru bun için de kan se rin tüm bar sak kat la rı nı tut tuğu hastaların risk faktörlerinin de ğerlendirilmesi yapılmalı dır. Astler-Collier B2 kolon kanserlerinde postoperatif 5-FU + levamizol tedavisinin nüksü %31 azalttı ğı nı gösteren çalışmalar yayınlanmış tır. Ancak belirgin sağkalım avantajı gösterilememiş tir. Bu ne denle bu grupta adjuvan tedavi seçimi hastanın di ğer risk faktörlerine göre yapılmalı dır. Yük sek risk li ev re II (T4N0) ve ev re III has talarda ise cerrahiye eklenecek adjuvan tedavi hem kolon kanserinde hem de rektum kanserinde nüksü azaltmak ta ve sağkalım yararı sağlanmaktadırlar bu nedenle bu hastalara adjuvan tedavi standart olarak uygulanmalı dır. Özellikle nodal tutulumu olan has talarda pos to pe ra tif uy gu la na cak 5-FU te da vi si ile nük sün %40 ora nında azaldı ğı ve 5 yıllık sağkalı mın da yal nız cerrahi uygulanan hastalara oranla %12 oranında art tı ğı (%35 e kar şı %47) gösterilmiştir. Adjuvan tedavinin şekli rektum ve kolon kanserli hastalarda farklı lık göstermektedir. Bugün kolon kanserini adjuvan te da vi sin de ül ke miz de ve dün ya da pek çok mer kez de Ma yo re ji mi ola rak bi li nen 5-FU ile dü şük doz lökovorinin kombine edildiği al tı ay lık kemoterapi programı standart olrak uygulanmaktadır. Tedavinin postoperatif bir ay içerisinde başlaması önerilmektedir. Rektum kanserinde ise kemoterapiye eklenen radyoterapi özellikle hastalı ğın lo kal kont ro lün de önem ka zan mak ta dır. Postoperatif induksiyon tedavisi ile baş la yan prog ram ar dından konkomitan kemoradyoterapi ile sürmektedir, bu dönem de 5-FU ya sü rek li per füz yon olarak santral venöz porttan yada radyoterapinin ilk ve son günleri bolus olarak intravenöz uygulanabilmektedir. Kemoradyoterapinin ardından sistemik kemoterapi tekrarlanmaktadır. Evre IV hastalarda inisyal tedavi ardın dan nüks eden ve ya izo le ka raciğer ve ak ci ğer metastazları olan hastalarda mutlaka tekrar cerrahi ile metastazektomi düşünülmelidir. Metastazın lo kal te da vi ile uzak laş t ılamadı ğı vakalarda ise sistemik kemoterapi veya izole karaciğer metastazlarında yönelik yaklaşımlar (hepatik arter perfüzyonları, kemoembolizasyon, radyofrekans tekniği ile metastazların yok edil me si) de ğerlendirilmelidir. Metastatik hastalı ğın sistemik kemoterapisinde 5-FU tek ajan olarak kullanıldı ğında yakla şık %20 civarında objektif yanıt oluşturur. 5-FU in lökovorin ile biokimyasal modulasyonu bu oranı art tırmaktadır. Yeni kemoterapi ajanların dan olan ve et ki mekanizması to po izo me raz I en zi mi ni nin blo ka jı ile ger çekleşen irinotekan (CPT-11) fluoropirimidinlerle tedavi edilmiş hastalarda yarattı ğı %20 lik ya nıt oranı ve 9 ay lık median yanıt süresi ile kolon kanseri tedavisinde yeni bir 232

11 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri dönem oluşturmuştur. Bugün genellikle tolerans sorunu olmayan metastazlı hastalarda ilk ter cih kemoterapi protokolü Salz rejimi olarak bilinen haftalık irinotekan + 5-FU + lökovorin kombinasyonları dır. Ancak bu protokolün ciddi yan et ki ola rak di ya re, de hid ra tas yon ve lö ko pe ni le re yol aça bi le ce ği akılda tutulmalı dır. Oral fluropirimidinler özellikle kapesitabin, oksaliplatin, spesifik timidilat sentetaz inhibitörleri, trimetrexate kolon kanserinde kullanılan diğer yeni kemoterapi ajanları dır. Karaciğer kolorektal kanserin en sık me tas taz yap tı ğı ve cer ra hi ve ad juvan tedavi sonrası sistemik nükslerin en sık görüldü ğü organdır. Bu nedenle karaciğer metastazlarına yönelik spesifik tedaviler onkolojinin gündeminde giderek fazla yer kaplamaktadır. Normal karaciğer dokusunun %80 vena porta tarfından beslenirken karaci ğer metastazları nın %80 hepatik arter tarafından beslenmesi hepatik artere yarleştirilecek kateterlerle uygulanabilecek arteryel perfüzyon tedavilerini gündeme getirmiştir. Hepatik arterden yapılacak uygulamalarda floksiüridin tercih edilmekte birlikte 5- FU sistemik olarak kullnılbilmektedir bu şekilde izole karaciğer metastazlarında %40 oranlarında regresyon bildirilmektedir Sonuç olarak kolorektal kanserler her evresinde cerrahi medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarınca multimodaliter tedavi yakla şımları nın tartı şılması ve uygulanması gereken bir kanser grubunu oluşturmaktadır. PANKREAS KANSERİ Epidemiyoloji ve Etyoloji Tüm gastrointestinal kanserler arasında pankreas kanseri son yıllarda giderek ar tan sıklı ğı ile dik kat çek mek te dir. Özel lik le ba tı toplumlarında deği şen diyet ve çevresel faktörlerin sorumlu tutuldu ğu bu ar tış pankreas kanserini önem li bir sağ lık sorunu haline getirmiştir. Pankreas kanseri sıklı ğı Amerika Birleşik Devletleri nde son elli yıl da %300 ar ta rak mi de ve rek tum kan se ri sıklıkları nı geç miş tir. Pank re as kan se ri tüm gast ro in tes ti nal kan ser le rin ka ba ca %20 sini oluşturmaktadır. Çevresel faktörler arasında sigara, yüksek protein içeren diyet ve aşı rı kahve tüketimi pankreas kanseri olu şumunda sorumlu tutulmaktadır. Genetik faktörler arasın da p16, BRCA1 ve BRCA2, APC, p53, Rb-1 ve K-ras ta sap tanmış mutasyonlar pankreas kasrinogenezinde önemlidir. Pa to lo ji ve Do ğal Se yir Ço ğu tümör ekzokrin pankreastan kaynaklanan adenokarsinomlardır. 233

12 Gökhan Demir Endokrin pankreastan kaynaklanan insulinoma, gastrinoma, vazoaktif intestinal peptid (VİP)oma lar da ha na dir gö rül mek te dir. Ope re edi le me di ği takdirde hastalı ğın doyal seyri aylarla sın ırlı olmaktadır. Palyatif kemoterapiler ya şam süresini uzatmaktan çok yaşam konforunu arttırmaya yöneliktir. Klinik ve Tanı Hastaların ço ğu erken dönemde iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı, abdominal şişkinlik gibi spesifik olmayan yakınmalara sahiptir. Splanknik sinir ve çölyak pleksusun tutulmasına bağlı ge li şen şiddetli ağ rı başlangıçta epigastrik lokalizasyonludur. Daha sonra bele ve ku şak tar zın da tüm ka rına yayılabilir. Pankreas ba şına lokalize tümörlerde ağr ısız sa rı lık erken dönemde ilk bul gu ola bi lir. Bu dö nem de has ta ko les ta za bağl ı idrar renginde koyulaşma ve dış k ı renginde açılma tanımlar. Nadiren tümörün lokal invazyonuna bağ lı mide çı kı şı ve duodenal pasajda tıkanıklık ge li şebilir Kolanjit olmaksı zın sa rılıklı hastada safra kesesinin palpe edilmesi Courvoisier bulgusu pankreas kanseri için patognomoniktir. Hastalı ğın uzak lenf be zi metastazları ara sında sol supraklaviküler Virchow nodu lenf bezi metastazı, umbilikal lenf bezleri ne Sis ter Mary Jo seph nodu metastaz sayılabilir. Rektal muayenede palpe edilebilen metastatik kitle Blumer ra fı olarak adlandı rı lır. Pankreas kanserinde hiper koagulobilite nedeniyle görülebilecek alt eks termitelerde tekrarlayıcı tromboflebit Trousseau Sendromu olarak adlandı rılmaktadır. Tanı ama cıyla genellikle pankreasta teşhis edilen kitleden bilgisayarlı tomografi eşliğinde biopsi kullanılmaktadır. Tümör belirteçleri içinde CA19-9 pankreas kanseri takibinde ve tedaviye cevabın de ğerlendirilmesinde kullanılmasına kar şın dü şük spesifite ve sensitivitesi nedeniyle tanı amaç lı kul lanılmaz. Evreleme Pankreas kanserinin evrlemesinde TNM evrelemesi kullanılmaktadır. Tx Pri mer tü mör de ğerlendirilemiyor T0 Tü mö re ait ka nıt yok T1 Tü mör pank re asa sınırlı T1a 2 cm den kü çük T1b 2 cm den bü yük T2 Tümör duodenum, safra yolları veya peripankreatik dokuya in vaz yon yap mış 234

13 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri T3 Tümör mide, dalak, kolon veya büyük damarlara invazyon yapmış NX Lenf nod ları de ğerlendirilemiyor N0 Bölgesel lenf nodu metastazı yok N1 Bölgesel lenf nodu metastazı var MX Uzak metastaz değerlendirilemiyor M0 Uzak metastaz yok M1 Uzak metastaz var Evreleme Ev re I T1N0M0, T2N0M0, Evre II T3N0M0 Ev re III her han gi T, N1, M0 Evre IV herhangi T, herhangi N, M1 Tedavi Pankreas kanserine yakla şımda basit olmasına rağ men en sağ lıklı de ğerlendirmelerden bir ta nesi hastaları üç gru ba ayı rıp tedavi yakla şı mı nı be lirlemektir. 1. Lokal (ameliyat edilebilir) 2. Lokal ileri (ameliyat edilemez) 3. Metastatik. Pankreas kanseri sinsi ilerleyen ve geç bulgu veren bir hastalık olması nedeniyle çoğu kez lo kal ile ri ve me tas ta tik has ta lık evresinde teşhis edilmektedir. Günümüzde geli şen ve ko lay ula şılabilen görüntüleme teknikleri sa ye sin de er ken dö nem de semp tom suz has ta la ra da ta nı koy mak müm kün olmakta ve böylece cerrahi uygulanabilecek hasta oranları artmaktadır.ancak yal nız cerrahi uygulanan hastalarda 5 yıl lık sağkalım %5 düzeyinde kalmakta ve nüks oran ları %75 e yak laşmaktadır bu nedenle hem adjuvan (cerrahi sonrası) hem neo-ad juvan (cerrahi öncesi) tedaviler pankreas kanserin de gi de rek önem ka zan mak ta dır. Postoperatif Adjuvan Tedavi Pankreas kanserinin erken evre yakalandı ğında standart tedavisi pankreatikoduodenektomi operasyonudur. Ancak bu ağır ope rasyonun ardından bile sağkalı mın istenilen düzeyde olmaması ve er ken nüks ler araş t ırmacıları adjuvan tedavi arayışlarına yöneltmiş tir. Bu ça lışmalarda ameliyat sonrası adjuvan radyoterapi, kemoterapi veya kombine kemoradyoterapi kullanıl- 235

14 Gökhan Demir mış t ır Sonuç olarak bugün cerrahi sonrası adjuvan kemoradyoterapi yüksek riskli hastalarada dünyada çoğu mer kez de ve ül ke miz de uy gu lan mak ta dır ancak, henüz standart tedavi yakla şımı demek için yeterli kanıt yok tur. Preoperatif (Neo-Adjuvan) Tedavi Adjuvan kemoterapi uygulanması planlanan hastalarda, postoperatif dönemde yaşanan birtakım komplikasyonlar sonucu, ya da hastaların vazgeçmesi nedeniyle tedavi istenildiği gibi uygulanamamaktadır. Eksternal radyoterapi uygulandıktan sonra pankreas rezeksiyonlarının daha rahat gerçekleştirilmesinden ve lokal nükslerin azalmasından da cesaret alınarak, te da vi sı ra la ma sın da bir de ği şik lik ya pıl mışt ır. Pank re ati ko du onek to mi öncesi uygulanan kemoradyoterapinin, toksisiteye bağl ı olarak cerrahiyi geciktirme veya cerrahinin morbiditesini arttırma gibi sakıncaları olmadı ğı gösterilmiştir. Aksine, anastomozlardan sonra en sık rastlanan sorunlardan bi ri ola rak kar şı la şı lan pank re ati ko je ju nal anas to moz lar da ki ka çak la rın, preoperatif dönemde radyoterapi alan hastalarda daha nadir görüldüğü bildirilmektedir. Tedavi sıralamasında deği şiklik yapılarak kemoradyoterapinin cerrahi önüne çekilmesi ile bazı faydalar beklenmektedir. Bunlar şöyle sıralanabilir: 1. Cerrahi ile vaskülarizasyonu bozulmadan, tümör yata ğı da ha iyi ok sijenlenmekte iken yapılan radyoterapi daha etkili olacaktır. 2. Cerrahi sırasında tümör hücrelerinin peritona implante olma riski azalacak veya önlenebilecektir. 3. Kemoradyoterapiye cevap invivo olarak gösterilebilecektir. 4. Tümör biyolojisi gözlenip, hızlı progrese olabilecek dirençli olgulara veya cerrahi öncesi yapılan evreleme işlemi sırasında metastaz saptanan hastalara bo şuna cerrahi giri şim ya pılmayacaktır. 5. Cerrahiden önce kemoradyoterapi verildiğinde, cerrahi sorunlara bağlı tedavi aksaklıkları ya şanmayacaktır. Günümüzde lokal ileri hastalı ğın te da vi sin de bu yak la şım standart kabul edilmektedir. İler le miş Has ta lık Bu gruptaki hastalar palyatif kemoterapiye adaydırlar. Pankreas kanserinin tedavisinde sıkça kullanılan gemsitabin tek ajan olarak kullanıldı ğında sadece %11 düzeyinde yanıt oluşturmaktadır. İleri evre pankreas kanserinin 236

15 Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri tedavisinde hiçbir şema standart değil dir Tek ba şına uygulandı ğında gemsitabin bir sü re semp tom kont rolünü sağlayabilmektedir Ancak pankreas kanseri yeni tedavi yakla şımlarının yo ğun ola rak araştırıldı ğı bir ala nı oluşturmaktadır. KAYNAK 1. Cancer Treatment, Edit; Haskell Saunders Philadelphia, Cli ni cal On co logy, Edit; Abe loff MD, Ar mi ta ge JO, Lic ter AS, Ni eder hu ber JE Churc hill Li vings to ne New York, Cancer Management A Multi di cip la nary App ro ach, Edit; Paz dur R, Co ia LR, Hos kins WJ, Wag man LD The On co logy Gro up, New York, The Washington Manual of Oncology Gowindan R, Arquette MA, Lippincot Williams&Wilkins, Phiadelpia,

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ. Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ. Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDE ONKOLOJİK TEDAVİ Prof. Dr. Evin Büyükünal Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları. ABD Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİ MEME VE AKCİĞER KANSERİNDEN

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

MIDE KANSERİ. Prof.Dr.Yusuf ÇİÇEK GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI

MIDE KANSERİ. Prof.Dr.Yusuf ÇİÇEK GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI MIDE KANSERİ Prof.Dr.Yusuf ÇİÇEK GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI GENEL BİLGİLER %95 adenokarsinom Hastaların %80 i ileri evrelerde müracaat eder, metastaz nedeniyle kaybedilir 20.000 yeni vaka 30 yıl öncesine

Detaylı

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK KOLOREKTAL KANSER Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK Tanım En sık görülen 3.kanser Kanserden ölümlerde 2.sırada 80-90 milyon insan risk altında Gelişiminde iminde Genetik Değişiklikler iklikler Normal Kolon Hiperproliferatif

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile)

TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) TTOD MEME KANSERİ GÜNCELLEME KURSU 13-14 HAZİRAN 2015 İSTANBUL 08:25-08:30 Açılış 08:00-08:30 Pratiği değiştiren çalışmalar. (salonda kahvaltı ile) 1. Gün 1. Oturum: Meme kanserine giriş, Patoloji ve Alt

Detaylı

DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer. Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği

DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer. Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği DİFFÜZ GASTRİK KANSER TEDAVİSİNDE CERRAHİ TEDAVİ YETERLİ MİDİR? Dr. İlter Özer Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Lauren Sınıflaması İntestinal tip Diffüz tip Dünya Sağlık

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Afetler ve İlişkilerimiz

Afetler ve İlişkilerimiz Afetler ve İlişkilerimiz DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Sayfa 2 DEPREM, KAYIPLAR VE EŞLER ARASI İLİŞKİLER Sayfa 10 DEPREM, KAYIPLAR VE DOSTLUKLAR Sayfa 14 DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Aşa ğı da ki bil gi ve

Detaylı

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz.

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. 01-10 NÜHAL: 01-10 NÜHAL 03.09.2008 12:46 Sayfa 1 De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. Alfa 166nız, Al fa Ro meo ya öz gü; gü ven lik, kon for ve sü rüş mem nu

Detaylı

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi Nöroendokrin tümörlerde 2004 WHO sınıflaması Tümör Tipi Tipik Karsinoid Atipik Karsinoid Büyük Hücreli nöroendokrin

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Pankreas Kanserinde Rezeksiyon Sonrası Adjuvan Tedavi. Dr. Orhan Bilge

Pankreas Kanserinde Rezeksiyon Sonrası Adjuvan Tedavi. Dr. Orhan Bilge Pankreas Kanserinde Rezeksiyon Sonrası Adjuvan Tedavi Dr. Orhan Bilge Pankreas Kanseri %90 ductal adenokanser Kanser tanısında 10. sırada Kanser ölümünde 4. sırada Pankreas Kanseri Tanı sırasında %20 rezektabl

Detaylı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı

Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Çocuk Sağ lı ğı ve Has ta lıkları Anabilim Dalı Adolesan. Adolesan Polikliniğinin Hasta Dağılımı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Adolesan Sağlığı Sempozyum Dizisi No: 43 Mart 2005; s. 183-187 Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Adolesan

Detaylı

Evre III KHDAK nde Radyoterapi

Evre III KHDAK nde Radyoterapi Evre III KHDAK nde Radyoterapi Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. 20. UKK, 2013, Antalya Evre III Alt Grupları IIIA 0 : N2 tutulumu yok (T3N1, T4N0-1) IIIA 1 : Rezeksiyon spesimeninde

Detaylı

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Bu broşürü size ulaştıran: www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Yaşamaya yeniden başlamak İndeks Önsöz...4 İlk Uygulama...5 Gögüs Protezinin Seçimi...6 Slikon Protezler...8 Bakım...9 Lenfödem...10

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE

LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE LOKAL ILERI REKTUM TÜMÖRLERINDE NEOADJUVAN KıSA DÖNEM VE UZUN DÖNEM KEMORADYOTERAPI SONRASı HAYAT KALITESI DEĞERLENDIRILMESI SORUMLU ARAŞTIRMACI: Prof.Dr.ESRA SAĞLAM YARDIMCI ARAŞTIRMACI: Dr. ŞÜKRAN ŞENYÜREK

Detaylı

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Bilimsel Program - 20 Mart 2014, Perşembe UĞUR DERMAN SALONU SEÇİLMİŞ VAKA SUNUMLARI - Peritoneal Kanserlerde HIPEC in Yeri HIPEC Nasıl Yapılır? Kolon Kanseri Mezotelyoma KONFERANS - Onkolojide Nereden

Detaylı

Dr. M. Gamze Aksu Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Dr. M. Gamze Aksu Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Dr. M. Gamze Aksu Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Hepatobilier sistem tümörleri Kolanjiokarsinom Hepatoselüler karsinom Safra kesesi tümörleri Ampulla Vater tümörleri Pankreas

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

1. Oturum: Meme Kanserine Giriş, Patoloji ve Alt Tiplendirme Oturum Başkanları : Dr. Orhan ŞENCAN, Dr. İrfan ÇİÇİN

1. Oturum: Meme Kanserine Giriş, Patoloji ve Alt Tiplendirme Oturum Başkanları : Dr. Orhan ŞENCAN, Dr. İrfan ÇİÇİN TTOD Meme Kanseri Güncelleme Kursu 13-14 Haziran 2015 İstanbul 08:25-08:30 Açılış Dr. Cem BÖRÜBAN Oturum Başkanları : Dr. Fikri İÇLİ, Dr. Gül Başaran, Dr. Erhan GÖKMEN 08:00-08:30 Pratiği Değiştiren Çalışmalar.

Detaylı

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi

Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Adrenokortikal Karsinom Tek merkezin 10 yıllık deneyimi Erman Alçı, Özer Makay, Adnan Şimşir*, Yeşim Ertan**, Ayşegül Aktaş, Timur Köse***, Gökhan İçöz, Mahir Akyıldız Ege Üniversitesi Hastanesi, Genel

Detaylı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 1. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Yrd. Doç. Dr. Cem BABADO AN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

Detaylı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Genel olarak; Tümör hacmi arttıkça Evre ilerledikçe Kombine

Detaylı

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan

İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi. Dr. Öztuğ Adsan İnvaziv Mesane Kanserinde Radikal Sistektomi + Lenfadenektomi, Neoadjuvan ve Adjuvan Kemoterapi Dr. Öztuğ Adsan Radikal Sistektomi Radikal sistektomi pelvik lenfadenektomi ile birlikte kasa invaze ve

Detaylı

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D.

MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM. Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. MESANE KORUYUCU YAKLAŞIM Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. Kanser tedavisinde multidisipliner organ koruyucu yaklaşım: Meme kanseri Anal kanal kanseri Larinks kanseri Prostat kanseri

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Dr. Metin ÖZKAN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji BD Kayseri. 5. TTOK-2014 Antalya

Dr. Metin ÖZKAN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji BD Kayseri. 5. TTOK-2014 Antalya Dr. Metin ÖZKAN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji BD Kayseri 5. TTOK-2014 Antalya Neoadjuvan Kemoterapi (KT) nin Rasyoneli Adjuvan tedavi olarak KT (5-FU veya Gemsitabin) veya KRT hastalıksız

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi

Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi Metastatik Karaciğer Tümörlerinin Cerrahi Tedavisi Prof. Dr. Orhan Bilge İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Safra Yolları Cerrahisi Birimi Kolorektal Kanser 950 000 hasta / yıl Kanser ölümlerinin

Detaylı

Polipte Kanser. Dr.Cem Terzi. Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi

Polipte Kanser. Dr.Cem Terzi. Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi Polipte Kanser Dr.Cem Terzi Dokuz Eylül Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kolorektal Cerrahi Birimi Polip ve polipoid karsinoma POLİP Epitelyal yüzeyden kaynaklanan çıkıntı HİSTOLOJİK POLİP TİPLERİ

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ANALKANS ER TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHĠSĠ DERNEĞĠ ANAL KANSER NEDİR? Vücudumuzdaki normal hücrelerin çoğalması sırasındaki kontrol mekanizmalarının değişmesi (genetik

Detaylı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malignite ve Transplantasyon Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Sunum Planı -Pretransplant malignitesi olan alıcı -Pretransplant malignitesi olan donör -Posttransplant de

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Adjuvan Kemoterapi Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Rudolph Carl Virchow 13/10/1821-5/9/1902 Adjuvan Tedaviye İhtiyacı Olan Mide Kanserleri D1 veya D2, ama mutlaka

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Genel tümör bilgisi ve kanser cerrahisinin temel prensipleri. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

Genel tümör bilgisi ve kanser cerrahisinin temel prensipleri. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Genel tümör bilgisi ve kanser cerrahisinin temel prensipleri Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Tanımlar Tümör şişlik anlamına gelir Onkos tümor anlamına

Detaylı

Ak ci ğer Kan se rin de Te da vi

Ak ci ğer Kan se rin de Te da vi İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Güncel Klinik Onkoloji Sempozyum Dizisi No: 37 Aralık 2003; s. 149-160 Ak ci ğer Kan se rin de Te da vi Prof. Dr. Ka mil Kay nak GİRİŞ VE

Detaylı

SERVİKS KANSERİNDE RADYOTERAPİ

SERVİKS KANSERİNDE RADYOTERAPİ SERVİKS KANSERİNDE RADYOTERAPİ Prof. Dr. Sait Okkan İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Adana, 2004 Erken Evre Serviks Kanseri Tedavi Seçenekleri * Cerrahi * Radyoterapi *

Detaylı

Din İstismarı Üzerine

Din İstismarı Üzerine ARAŞTIRMA VE İNCELEME Din İstismarı Üzerine Prof.Dr. Hüseyin CERTEL a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Psikolojisi AD, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Isparta Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Cerrahi İlkeler ve Türkiye de Durum Dr. Dursun Buğra Mide Tümörleri Sempozyumu 17-18 Aralık 2004, İstanbul TNM Sınıflaması 2002 T Tümör Tis Karsinoma in situ (lamina

Detaylı

Özofagus Kanseri. Göğüs Cerrahisi Akın Yıldızhan. Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi

Özofagus Kanseri. Göğüs Cerrahisi Akın Yıldızhan. Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Özofagus Kanseri Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Özofagus kanserleri dünya genelinde tüm kanserler arasında 6. sırada yer almaktadır ve %1,5-2 oranında görülmektedir. Gastrointestinal

Detaylı

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi

Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Mide Kanseri Tanısı Olan Hastalarda Lenf Nodu Tutulum Oranı ve Sağkalım İlişkisi Deniz Eda Orhan, Ayşenur Şahin, Irmak Üstündağ, Cenk Anıl Olşen, Aziz Mert İpekçi Danışmanlar: Doç. Dr. Ömer Dizdar Dr.

Detaylı

Gastraintestinal Sistem İnteraktif Vaka Sunumları: Mide Olguları Doç. Dr Hasan Şenol COŞKUN

Gastraintestinal Sistem İnteraktif Vaka Sunumları: Mide Olguları Doç. Dr Hasan Şenol COŞKUN Gastraintestinal Sistem İnteraktif Vaka Sunumları: Mide Olguları Doç. Dr Hasan Şenol COŞKUN Süleyman Demirel Üniversitesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Isparta Hoşgeldiniz Olgu 1 M Pehlivan 57 Yaşında erkek

Detaylı

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi A.B.D İstatistiklerine Göre 180.000 MEME KANSERİ VAKASI MEVCUT İLK TEDAVİDEN SONRA

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR

GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR GİRİŞİMSEL İŞLEMLER HAKKINDA DERNEK GÖRÜŞLERİMİZ & SAĞLIK BAKANLIĞI NA VE SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZDIĞIMIZ YAZILAR T.C.Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Birliği Başkanlığı na ve Sosyal Güvenlik Kurumu

Detaylı

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr!

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! 6 Ma yýs 1972, üç ko mü nist ön de rin, dev ri me bað lý lý ðýn, halk la rýn kur tu luþ mü ca de le si ne i nan cýn, mark sizm-le ni nizm bay

Detaylı

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Kısa Kitaplar, Sunumlar.. Almanların yemek kitabı Amerikalıların tarihi Onkologların

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I Üniversite Hazırlık / YGS Kolay Temel Matematik 0 KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I. 8 ( 3 + ) A) 7 B) 8 C) 9 D) 0 E) 6. 3! 3 ( 3 3)": ( 3) A) B) 0 C) D) E) 3. 7 3. + 5 A) 6 B) 7 C) 8 D) 0

Detaylı

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın KOLOREKTAL POLİPLER Prof. Dr. Mustafa Taşkın -Polip,mukozal örtülerden lümene doğru gelişen oluşumlara verilen genel isimdir. -Makroskopik ve radyolojik görünümü tanımlar. -Sindirim sisteminde en çok kolonda

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz Yayımlayan YAPI-ENDÜSTRİ MERKEZİ The Building Information Centre, Istanbul Hazırlayan YEM ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ (YEMAR) Yapı Bilgi Merkezi Bölüm Yöneticisi BİRGÜL YAVUZ YEM Araştırma Sorumlusu ANIL KAYGUSUZ

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer

Detaylı

Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi

Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri TÜRKİYEDE SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR II Sindirim Sistemi Hastalıkları Akciğer Kanserine Güncel Yaklaşım Sempozyum Dizisi No:58 Kasım 2007;

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY

ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ. Dr. Derin KÖSEBAY ERKEN EVRE OVER KANSERİ VE BORDERLİNE OVER TÜMÖRLERİ Dr. Derin KÖSEBAY OVER KANSERİ Over kanseri tanısı koyulduktan sonra ortalama 5 yıllık yaşam oranı %35 civarındadır. Evre I olgularında 5 yıllık yaşam

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama

Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama Mide Rezeksiyon Materyallerine Yaklaşım, Evreleme ve Raporlama Banu Bilezikçi Güven Hastanesi Patoloji Bölümü, Ankara 25. Ulusal Patoloji Kongresi 6. Sitopatoloji Kongresi 14-17 Ekim 2015, Bursa 2014

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 99 98 9 ( ).( ).( ) ( ).( ).( ) = = = 00 00 ( ).. + bulunur. 5. a b+ = 0 ise b a b + = 0 ve b 0 ol ma lı b dir. a. + 0 ol ma lı a 0 a. A). = ise ( ) = B). = ise ( ) =

Detaylı

Özofagus Kanserinde Cerrahi Tedavi

Özofagus Kanserinde Cerrahi Tedavi Özofagus Kanserinde Cerrahi Tedavi Özofagus kanserlerinde tedavinin seçimi, öncelikle tümörün evre ve lokalizasyonu olmak üzere birçok faktöre bağlıdır. Sadece cerrahi tedavinin veya kemo/radyoterapinin

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Onkolojide Sık Kullanılan Terimler Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Kanser Hücrelerin aşırı kontrolsüz üretiminin, bu üretime uygun hücre kaybıyla dengelenemediği, giderek artan hücre kütlelerinin birikimi..

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4 Bu Bölümde Toplam 120 Soru Bulunmaktadır. Eğitim Bilimleri Testi için verilen toplam cevaplama süresi 150 dakikadır. (2,5 saat) 1 ve 2. so ru la r pa rag ra fa gö re ya n t la y n z. Bir gün or man da

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R SUNUŞ Do kuz Ey lül Üni

Detaylı

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi Dr. Meltem Serin Sınırlı hastalıkta radyoterapi Yaygın hastalıkta radyoterapi Sınırlı hastalıkta radyoterapi Torakal radyoterapide tartışmalı konular Proflaktik

Detaylı

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD 15-30 yaş arası ve > 55 yaş olmak üzere iki dönemde sıklık artışı (+) Erkek ve kadınlarda en

Detaylı

ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM

ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM ONKOLOJİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ ORGAN YETMEZLİKLERİNDE ETKİLEŞİM İlaç etkileşiminde rolü olan organlar Böbrek Karaciğer Akciğer GİS Kalp Organ fonksiyonlarının değerlendirilmesi Böbrek (üre, kreatinin, GFR)

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD

EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD KILAVUZLAR NE DİYOR D? EAU kılavuzu NCCN Dr. Şeref Başal GATA Üroloji AD EAU KılavuzuK Radikal prostatektomi (RP) Endikasyonları Düşük ve orta riskli lokalize prostat kanserli hastalar (ctb-t2 ve Gleason

Detaylı

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak Günlük GüneşlIk Şarkılar Ali Çolak Alý Ço lak; 1965 yýlýnda Na zil li de doð du. Ga zi Üni ver si te si Teknik Eði tim Fakülte si nde baþ ladýðý yüksek öðre ni mi ni, Do kuz Eylül Üni ver si te si Bu ca

Detaylı

Dr. Zeynep Özsaran. E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD

Dr. Zeynep Özsaran. E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD Dr. Zeynep Özsaran E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi AD Son cümle: Geçmiş yıllarda yapılan randomize çalışmalarda endometrium kanserinde RT nin rolü tanımlanmıştı Ancak eksternal RT nin yeri yüksek risk faktörlü

Detaylı

LOKOREJYONAL REKÜREN ve UZAK METASTAZ SONRASI SİSTEMİK TEDAVİ Dr.Mehmet Aliustaoğlu Lokal nüks: Aynı taraf göğüs duvarında hastalığın görülmesi Bölgesel nüks: Genellikle aksiler veya supraklivikular ve

Detaylı

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Doç.Dr. Asım YAPICI a a Çu ku ro va Üni ver si te si İla hi yat Fa kül te si, Din Psi ko lo ji si ABD, ADANA Ya zış

Detaylı

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer kanserinin tanısında anamnez, fizik muayene, tam kan sayımı ve rutin biyokimya testlerinden sonra; Noninvaziv (akciger filmi, toraks BT, PET, balgam sitolojisi),

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Doç. Dr. Ahmet ALTINDAĞ (Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi) Yrd. Doç.

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

SA TIŞ NOK TA SI. www.ot to bock.com.tr

SA TIŞ NOK TA SI. www.ot to bock.com.tr www.ot to bock.com.tr SA TIŞ NOK TA SI Te ker lek li San dal ye Kİ ME, Nİ ÇİN, NA SIL? www.ot to bock.com.tr Te ker lek li San dal ye; Ki me, ni çin, na sıl? İn deks Te ker lek li San dal ye de Otur mak.......................................

Detaylı

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı.

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı. KILITTASI DERGI:Layout 1 12/11/09 2:13 AM Page 1 için de ki ler Sorumuz var Kültürel miras nedir, genç kuşaklara nasıl aktarılır? 48 6 50 Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın:

Detaylı

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 Tiroid bezi boyun ön tarafında yerleşmiş olup, nefes, yemek borusu ve ana damarlarla yakın komşuluk gösterir. Kelebek şeklinde olup

Detaylı

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Ayhan Kaya MORDEMİN GÜNCESİ WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Weşanên Serxwebûn: 83 Birin ci baskı: Kasım 1996 Kan daha da akacak, çünkü ülkemiz bizim kanımıza

Detaylı