TÜRKIYE`DE HAYVAN KORUMA ve ETHIK INSTUTISI`NIN VETERINER FAKÜLTELERI ` BÜNYESINDE KURULMASINA YÖNELIK TASLAK - PROJE / ÖNERI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKIYE`DE HAYVAN KORUMA ve ETHIK INSTUTISI`NIN VETERINER FAKÜLTELERI ` BÜNYESINDE KURULMASINA YÖNELIK TASLAK - PROJE / ÖNERI"

Transkript

1 1 2 TÜRKIYE`DE HAYVAN KORUMA ve ETHIK INSTUTISI`NIN VETERINER FAKÜLTELERI ` BÜNYESINDE KURULMASINA YÖNELIK TASLAK - PROJE / ÖNERI ICINDEKILER: 1.) Giris ) Hayvan korumaya genel bir bakis ) Hayvan Koruma: ) Hayvan Haklari ) Türlerin Korunmasi: ) Hayvan Koruma ve Ethik ) Hayvan ve Sanat: ) Hayvan ve Edebiyat: ) Hayvan ve Müsik ) Hayvan ve Resim ) Hayvan Koruma ve Felsefe ) Hayvan ve Politika: ) Hayvan ve Theoloji ) Hayvan koruma ve Hayvan Gruplari: ) Bazi Önemli Kavram ve Düsünce Akimlar: ) Instinkt ) Davranis larin izahiti amacli modeller:] ) Psychohydraulik instinktmodell: ) Das Kybernetik Modell: ) Ekolojik Davranis: ) Archäozoologie: ) Bioethik: ) Behaviorismus: ) Neden Hayvan Koruma ve Ethik adinda bir institut ) Hayvan koruma ve Ethik Institut`in Yapisi ) Böyle bir Institut`nin muhtemel görev ve sorumluluklari: 13 Sayfa 5.1.) Böyle bir Institut`yi genel anlamda olusturabilecek ögeler: 12-13

2 5.2.1.) Egitim ) Ethologie ) Hayvan koruma: ) Arastirmalar Yapmak ve Projeler Gelistirmek ) Publikation ) Danismanlik ve Bilirkisi Hizmetleri ). Özet Sonsöz) 14 7.) Literatur (Kaynaklar) ) GIRIS Bagimsiz instanzive bir icerik perspektivi ile ele almaya calistigim ve Verifikation-Falsifikation Dualismusunu göz ardi etmeyen bir prognos olarak nitelendirebilecegim bu Projeyi premise ve extensive bir deduksiyona ulastirma gayretimin hayvan insan iliskilerindeki sorunlar bazinda bir cözüm teorisi olarak ta ele alinmasi yanlis olmayacaktir. Elbetteki burada iyi bir bilimsel teori olabilmesinin kosullarina mümkün oldugu kadar riayet edilmeye calisildi ve günümüze kadar ki tüm kabul gören bilimsel arastirmalara uygunlugu esasi da kesinlikle gözardi edilmemistir. Özellikle sadece deskriptiv olmamasi kaygiysiyla hareket edildigini, deduktiv prognosun pratikte uygulanabilirlik ilkesini kendine esas aldigini ve de en önemlisi extensiv bir durus arz etmesi icin azami gayret sarf edildigini özellikle belirtmek istiyorum.ayrica gelecek teki arastirmalara inspitiv bir yaklasim icinde olmaya calisildigini, Axiome bir tavrin cok rahatlikla görülebilecegini de söylemek mümkün. Bu Proje de genel anlamda Hayvan Insan iliskileri eksenli sorunlarin ve buna yönelik cözüm önerilerinin bir yol haritasi cizilmeye calisildi. Mevcut bir cok bilim dalinda oldugu gibi her sorunun cözümünün egitimden gectigi faktiv bir paradigmadir. Iste bu temelde Veteriner Hekimlik mesleginin hem genel anlamdaki mesleki sorunlari ve özlük haklari yönlü acmazlari hem de Hayvan Insan iliskilerin deki falsifikationlardan kaynakli toplumsal sorunlarin cözümü temelinde hakem (Misyoner) iddiasiyla kendini aciga vurma temelinde ve uzman kadrolar yetistirme felsefesiyle Hayvan Koruma- Ethik adiyla bir Institut`in kurulmasi artik kacinilmaz bir zorunluluk olarak görülmelidir belirlemesi yapilmaya calisilmistir. Böyle bir Institut genel olarak: Hayvan insan iliskilerini temel bakis acisi olarak ele alan ethik normlari hayvanlari koruma esasina dayandiran bir genel amaci olan ve özellikle: Hayvan insan iliskilerinin tarihi gelisimine yönelik bilgiler Hayvan insan iliskilerinde ki ethik konzeptleri esas alan temel bilgiler o Anthropozentrik Cevre Ethik o Pathozentrik Cevre Ethik o Biozentrik umweltethik o Holistik Cevre Ethik o vb. gibi

3 Hayvan bakimi cercevesinde hayvan insan iliskilerinin önemi ve bu anlamdaki etki faktörlerinin olasi degerlendirmeleri ve bununla baglantili bakim kosullarinin dogru degerlendirilmesi cabalari ve hayvan insan interaktionlarinda Veteriner hekimlik mesleginin bu anlamda optimallestirilmesine yönelik bilgiler temel genel esaslari olusturmalidir Olasi bir ders programinin temel icerigi cok genel olarak: Hayvan insan iliskilerini;: tarihi, felsefik, ethik, etholojik ve psycholojik bir bakis acisiyla ele alan bir egitim sekli esas alinmalidir: Yani; hayvan insan iliskilerinin tarihi, hayvan insan iliskilerinin theolojik acidan farkli pencerelerden incelenmesi, Hayvan bakimi ve kullaniminin ethik normlari (hayvan koruma, ethik tarihi, gecmis ve günümüz ahlak bilimcileri, hayvancilik ve yetistiericilik alanlarina yönelik ethik, gibi) Kognition ve hayvan koruma, degisik iliski sekillerini (insan-hayvan) olusturma, gelistirme ve degerlendirme ve de hayvan insan iliskileri bazinda hayvanlarin tedavilerdeki rolü vb. Gibi vb gibi Paradigmatik olma ilkesi ile hazirlanan bu Proje Reliabitive ve Objektiv anlamda Türkiyedeki Hayvan - Insan merkezli sorunlari Operationalise etme perspektivine sahip olma iddiasiyla hazirlanmistir... 2.) HAYVAN KORUMAYA GENEL BIR BAKIS Eski romalilar döneminde politik tatismalara ana konu olan ve eski roma hukukunda nesne olarak deklare edilen hayvan-politik yine de modern anlamda yeni bir politik argumenttir. 2.1.) Hayvan koruma: Hayvanlari koruma, aktivistleri bu anlamdaki sorunlari aspektiv bir tarzda ele alip gida kaynagi oluslarindan tutalim deney objesi olmalarina kadarki her yönelimi tizlikle inceleyip bu temelde hayvanlarin ihtiyaclarina cevap veren ve izdirapsiz, acisiz, bir yasami yaratmanin kosullarini yaratmaya calismaktadirlar.hayvan koruma sorunlari moral, ethik, ve felsefe ile cok siki bir iliski cercevesinde tartisilmaktadir. Tabi ki bütün bunlarin tam merkezinde Hayvanlarin birey olarak rahat ve huzurlu bir yasam sahibi olmalari yer almaktadir. 2.2.) Hayvan haklari Hayvan koruma ile hayvan haklari tartismalari ayni kurvarlarda görünselerde prensip te farkli seyleri ifade etmektedirler,. Hayvan koruma da temel amac hayvanlarin aci cekmelerini engellemek seklinde kendini ifade ederken, bu Hayvan haklari tartismalarinda hayvanlara birtakim yasal haklarin verilmesi seklinde karsimiza cikmaktadir. Daha dogrusu: Hayvan haklarini; hayvanlarin dogal haklarinin hayvanlarin ihtiyaclari temelindeki bir yasal düzenleme olarakta tanimlayabilriz. Tabii olarak böyle bir konu tartismali oldugu kadar realize olabilirligide bir kadar zor olarak yorumlaniyor..

4 Öyleki hayvan haklari baglaminda hayvanalarin bilinc sahibi olup olmadiklari konusu yüzyillarca filosoflar tarfindan tartisma konusu yapiliyor iken, günümüzde hayvanlarin haklarini tayin hakki tartismalari ile devam etmektedir.. Günümüzde ki bütün hayvan haklari tartismalarinda yer alan hemen hemen tüm hayvan haklari aktivistleri hayvanlarin deney amacli kullanimlarinin engellenmesi ve insanlarin vegetarian bir beslenme aliskanliginin gelistirilmesi temelinde hemfikir olduklarini burada bir önemli husus olarak zikr etmek gerekir. 2.3.) Türlerin korunmasi: Bu konu Doganin korunmasi ile direkt baglantilidir ve amac hayvan ve bitkiler aleminin cesitliligi kontuinitetisini (sürekliligini) saglamak ve böylece ökolojik dengeyi ve de dagal ve biolojik fonksiyonlarin ayakta kalmasini saglamaktir. Bu calisma gruplarinda merkezde olan hayvan korumada ki gibi tek tek bireyler degil bilakis bir bütün olarak ökolojik ve biolojik uyum ve islevsel isbirligidir. Islevsel kilinma elbetteki sadece global düzlemde ki siki mücadeleyle hayat bulacaktir. Yani burada mesela sinir gümrükleri ile olan isbirligi cok önemli yer tutmaktadir ya da turizm kaygisiyla ortaya cikan zararlar cok önemsekmekte ve buna yönelik international isbirlikleri bu konudaki globallesmeyi zorunlu kilmaktadir. 2.4.) Hayvan Koruma ve Ethik Ethik normlar ve degerlerle sürekli bir didisme yasamistir.ahlak bilimini sürekli sorgulayan filosoflar bu anlamdaki diskurslarin da besin kaynagi olarak hayvan koruma temelindeki hayvanlar icin ethik sorununda da benzer bir algilamayi olusturmuslardir. Tabi ki buradan hareketli anlasilir ve de verimli analizler ve etkili sonuclar elde etmek icin hayvan ve insan kavramlari tanimlanma anlaminda da tartisma konusu yapilmaktadir ki ancak böylece havyvanlarin ethik anlamdaki pozisyonlari belirlenebilir. Hayvanlara bakis acisinda halen eskiden beri süregelen düsence tarzinin söyle yada böyle regresiv bir pozisyonu dayattigini söylemek sanirim gercekci olur Yani hayvan kavraminin tanimlanma anlaminda bati toplumlarinin eskiden beri süregelen totalitär konstruktive düsünce tarzi olarak ayni zamanda insani hayvan olmayanlar kategorisinde görememektedir.iste ethik tam bu noktada bu konstruktiv düsünceyi inhuman hayvan kullanimi bakisi seklinde mercek altina almaktadir. Gümümüzde Hayvan-Ethik da ha cok hayvanlarin haklari temelinde ahlaki/moral anlam da tartisma konusu olan her bir durusu icine almaktadir. Bunun devamin da mesela hayvanlarin algilama/anlama/ilgi gibi özellikleri olan canlilar ve modern anlamda hayvanlardan yararlanmayi hayvanlar penceresinden bakisi gibi kritikler elbetteki ön plana cikmaktadir. Yani intevsiv hayvan bakiminin, hayvan tasimaciliginin/transport ve hayvan deneylerinin ahlaki boyutlari tartismalarin merkezini olusturmaktadir. Hatta bu tartismalarda mevcut ethik normlar mi yoksa ihtiyaclar temelindeki yeni ethik kurallar mi gibi sorularda tartisma konusu olmuyor degil. Elbetteki bu ve benzeri tartisma konularinda kabul edilebilirligi esas alan normlara erisebilme temelinde bir cok bilim dalinin öncülügünde seminerler, konferanslar degisik platformlarda düzenlenmektedir. 2.5.) Hayvan ve Sanat:

5 Hayvanlarin kültürel anlamda filosofi, theoloji, ethik gibi alanlarda yeri ve önemi tartisilirken ayni zanada bu sanatsal anlamda da diskurs konusu olamaktadir. Ve bu konuda cok ciddi anlamda international boyutta lobby faaliyetleri yapilmaktadir. Tabii ki burada bu anlamda bir netligin olustugunu söylemik icin bir hayli erken ) Hayvan ve Edebiyat: Ben buna örnek olarak yillar önce okudugum ve cok önemsedigim Franz Kafka nin 1912 yilinda Baskalasim (Metamorphose,Modifikation; Die Verwandlung)) adiyla kaleme aldigi ünlü kisa hikayesini ve 1917 yilinda bir akademinin raporu; (Ein Bericht für eine Akademie) adiyla kaleme aldigi romanini vermek istiyorum. Birincisinde bir memur bir gece mutation`a ugrayip bir böcege (Mayisböcegi) dönüsümünü bunun sonrasinda insanlar tafafindan nasil hice sayildigi, hakaret edildigi ve sonunda öldürüldügü cok güzel bir dille anlatiliyor. Elbetteki burada dikkat cekilmeye calisilan sey genel anlamda insan bilinciyle hayvan penceresinden insan hayvan iliskileri dir. Ikinci örnek hikayede ise bir hayvanin (Maymun) mutation gecirip insana dönüsümü ve hayvan bilinciyle insan olmanin farkliligina dikkat cekiliyor ) Hayvan ve Müsik Hayvan lar cok eskiden beri müsikte ciddi anlamda yer edinmislerdir. Bir cok müzisyen yaptigi musikte hayvanlarin ses ritm özelliklerini ve duygularini ilham kaynagi olarak almistir. Günümüzde ayni sekilde bir cok muzisyen havanlara karsi olan güzel, sorumluluk ve vefa örnekleri göstermektedirler. Mesela ünlü sanatci Paul McCartney, bir DVD sinin bütün gelirini bir hayvan koruma dernegine bagisladi ve hatta grup arkadaslarinin deri giysi giymelerini yasakladi ve kendisi ayni zamanda vegeterian olmakla örnek bir davranis göstermistir ) Hayvan ve Resim Hayvan insan iliskileri visuel resim sanatinda elestirel ve hareretli diskurs lara konu olamaktadir. Hayvanlar bir yandan cok sade anlamdaki Repräsentationlara öte yandan geleneksel anlamdaki tipik bati düsüncesinde Objekt olma pozisyonunda yerlerini almaktadirlar. Ayrica Hayvanlar Bu anlamda resim sanatinda experimental alanda sergilenmekte ve kullanilmaktadir.iste tam bu noktada hayvan koruma aktivistleri devreye girmekte ve hayvanlardan yana ahlaki boyutlarida olan ve hayvanlarin ihtiyaclari temelindeki hak anlamindaki kriterleri iceren bir sanatsal anlayisin gerekililigi tartismalari yapilmaktadir. 2.6.) Hayvan Koruma ve Felsefe Hayvan insan iliskeleri; antik cagdan günüze her anlamda filosofinin konusu olmustur ve olmaya da devam etmektedir. Somut olarak ünlü filosof Pythagoras` la baslayan René Descartes, Immanuel Kant ve de Arthur Schopenhauer`le devam eden bir seyir izlemistir. 17. yüzyila damgasini vurmus olan Descartes herseyi manevi ve maddi (Geist und Materie) olarak ikiye ayiriyor ve düsünce sisteminde Cartesianiste Dualismus konzepti olarak yerini almistir.bu düsünce sistemin de hayvanlara hic boyuntunda bir anlam yüklenmekte ve gerek ethik ve gerekse de moral anlaminda bir degerlendirmeye tabii tutulmamakta ve hatta bunun gereksizligi anlaminda bir bakis acisi bile sergilenmekte ve de kaba anlamiyla hayvanlar seyler olarak tanimlanmaktadir. Fakat bir yüzyil sonra Filosof Immanuel Kant buna zit bir düsünce sistemi olusturmakta ve hayvanlari canlilar kategorisine almaktadir. Ve biz bunu onun hegemonyal gücün elestirisi (Die

6 Kritik der Urteilskraft) adli ünlü monumental eserinde cok rahat görebilmekteyiz. Daha sonralari Arthur Schopenhauer`le devam eden düsünce akimi hayvan haklari kavramini bilimsel anlamda felsefi literatüre aldi. 20. yüzyila geldigimizde hayvan insan iliskileri baglaminda ki farkliliklar ve haksizliklar temelinde insana verilen haklarin hayvanlara da verilmesi temelindeki düsünce ve görüsler kendisini ortaya koydu. Insan hayvan iliskileri ünlü avustralyali filosof Peter Singer tarafindan daha farkli ve kapsamli bir egilime evriltildi. Hayvan haklarinin sadece intelligentia sahibi Hayvan lar (Mesela maymunlar ) icin degil bütün hayvanlara verilmesi gerektigini ileri sürmektedir. Ancak Peter Singerin düsünce sisteminde ki bazi görüslerin bir cok cevre tarafindan antropolojik ethik cercevesinde kabul görmemistir (Mesela hayvan haklari diskurslari boyutundaki özürlü insanlarin haklari ve hayvan haklari karsilastirmasi gibi) 2.7.) Hayvan ve Politika: Hayvan koruma ve hayvan haklarina yönelik calismalarin günümüzde politik yönününde gelisim icerisinde oldugu söylenbilir (hayvan haklari baglaminda bir cok partinin kurulmus olusu buna örnek olarak verebilir) Bu alandaki calismalarin yeni ve umut verici bir mezrada seyr ettigini söylemek sanirim dogru bir tespit olacaktir. Ancak bu konuyu gerek tartisma boyutu ve gerekse genel anlamdaki kapsami itibariyla ayri bir analiz / calisma boyutu olusu sebebiyle burada deginmeyecegim 2.8.) Hayvan ve Theoloji Antik cagdan günümüze toplumlarin sosyo-kültürel yapilanmalarinda dini inanislarin kücümsenmiyecek etkilerinin oldugu realitesi gözönüne alindiginda bunun ayni zamanda insan hayvan iliskilerinde de cok belirleyici bir rol oynadigi gercekligide cok yakici bir tarzda hayvanhaklari ve hayvan koruma tartismalarinda kendisini hissettirmektedir. Bu konudaki görüslerimi daha önce ki bir calismamda (Tiersoziologie 2007, Vet. Med.R. Boztepe; Hayvansosyolojisi) cok detayli olarak aciklamistim. Onun icin burada bunun tekrarina girmeyecegim. 2.9.) Hayvan koruma ve Hayvan Gruplari: Hayvan koruma bakis acisinda hayvanlarin haklari ve ihtiyaclari baglaminda yeniden bir siniflandirilmasi yapilmistir ki buda uluslararsi bilim cevrelerinde kabul görmektedir. Buna göre hayvanlar: Ev hayvanalari (Haustier; house pet): koyun, keci vb. Yabani hayvanlar (Wildtier; wildlife): hayvanat bahcerinde, sirklerde ki hayvanlar vb. Hobby hayvanlar (Heimtier; pet): köpek kedi vb. Is hayvanlari (Nutztiere; farm animal):: at, esek vb. 3.) BAZI ÖNEMLI KAVRAM ve DÜSÜNCE AKIMLARI Hayvanlara adalet temelinde doga ve bitkileride kismen icine alan hareketler kaynagini elbetteki birtakim kavram ve olgulardan almaktadirlar Bu nedenle burada daha anlasilir olma amaciyla bazi önemli gördügüm bilimsel kavaramlari bu cercevede cok kisa ana hatlari ile vermekte yara görmekteyim.

7 3.1.) Instinkt (instinctae, canlilarin dogustan sahip olduklari davranislari ): 17.yüzyilin ortalarindan itibaren daha cok insani anlama temelinde dilendirilmeye calisilan instinctae kavrami daha cok davranis biliminin temel alani olarak ortaya cikmis ve bugünkü hayvan haklari ve hayvan koruma temelindeki diskurs teorileri ve tezlerinde de cok önemli yer almaktadir. Latince bir kelime olan Instinkt klasik anlamda icerigi tam aciklanamayan ve disaridan arzular, dogal istekler seklinde gözlemlenebilen hayvan davranislari seklinde tanimlanabilmektedir. Ancak gerek davranis biliminde ve gerekse psycholoji de acik bir tanima halen kavusturulmus degil ve insanlar tarafindan reflektiv kontrollu olmayan davranis bicimi olarak tanimlanmasi genel kabul görmektedir yilindan itibaren hayvanlardaki algilanabilen davranis bicimlerini anlama temelinde hayvan psychlojisi bilim dalinda klasik etholoji temelinde bir cok arastirmada yerini alan Instinkt kavrami daha sonralari Behaviorismus görüsü yanlilarinca davranis sekillerinin icsel nedenlerinin red edilmesi temelinde karsi tezler gelistirdiler. Bu nedenle günümüzde gerek psycholoji ve gereksede davranis biolojisi bilim dallarinda Instinkt kavrami yerine daha cok dogustan kazanilmis davranislar biciminde ifade edilmektedir li yillarda Hermann Samuel Reimarus ile baslayip 1990 yilinda Wolfgang Wickler ile devam eden arastirmalar günümüzdeki hayvan koruma hareketlerindeki yeri itibariyle cok kisa tarihi gelisimini burada örneklendirmek istiyorum: 1760 li yillarda daha cok hayvanlarin vahsi arzulari ve hayvanalarin mechanik davranislari (Hermann Samuel, Reimarus) temelinde ele alinan instinctae olgusu o döneme hakim olan cevre bilinci ekseninde degerlendirilip aliskanliklar, bir seye meyilli olma yada olmama seklinde izah edilip bu temelde canlilarin kendini var etmesi yada daimilestirmesi seklinde aciklanmaya calisildi. Daha sonralari 1800 li yillarin ortalarina dogru intellektuell instinkt (Ernst heinrich Weber) olarak tanimlanan davranis bicimleri kismen insan davranislarini da anlama amacli calismarada konu edildi. Fakat buna karsilik hayvanlardaki davranis bicimlerinin sadece dogustan degil ayni zamanda cevrenin etkisiyle degisim ve dönüsüm gösterdigi (insanlarda oldugu gibi) fikri de ayni dönemden baslayarak kabul görmeye basladi. Mesela bir hayvanin düsmanlarina karsi daha güclü ve korkunc görünmek icin tüylerini kabartmasi (Charles Darvin) bu tür görüs sahipleri tarfindan düsmanini tehtid etme seklinde yorumlanip bunun ayni zamanda instinkt davranisarin cevrenin etkisiyle evrimlesebilecegi varsayimina götürmüstür.ayni yillarda Instinkt davranis belli bir amac gütmeden, hicbir öngörü güdülmeden, belli bir egitim ve tecrübe olmadan ortaya cikan davranislar (William James olarak tanimlanmistir yillarin basina geldigimizde reflexkettentheori, reflexzinciriteorisi (Heinrich Ernst Ziegler) gelistirildi ve Instinkt reflex ler sonucu olusan bir komplikation olarak tanimlandi Yani Reflex-Instinkt ikileminde kleronomen bicimde sinirsistemi isleyisine dayandirildi. Cevreyi algilama/duyumsama yetisi (William Macdugall) olarakta tanimlanan Instinkt 1930 lu yillarda ortaya cikan Vitalistler dogabilimleri incelemelerinde gereksiz bir kavram oldugunu savunup bu temelde bu kavrama tüm den bir karsi durusu sergilediler li yillarda fizyolojik davranislar temelinde beyindeki sinir hücrelerinin hypotetik tarzda hareketi (Konrad Lorenz) olarak tanimlanan Instikt ayni zamanda ic ve dis unsurlarin etkisiyle uyarici ve cözümleyici tarzda ortaya cikan ve bireyin yasam ve hareketlerini koordine eden komplex bir sistem (Nikolaas Tinbergen) olarak anahtar uyarimlar seklinde tanimlandi.

8 3.1.1.) Davranislarin izahiti amacli modeller:] Burada iki modelden söz etmek mümkün ) Psychohydraulik instinktmodell: K. Lorenz tarafindan gelistirilen bu teori duplex Quantifizit bir bakisi öne cikarip instinkt hareketler, kendiliginden gelisen hazir davranislar, dogustan sahip olunan cözümleyici gücü olan mekanizma, motivation, appetenz davranislar, kendini sürekli olusturan davranislar, intention hareketler ve sicrama hareketleri gibi kavram ve düsüncelerle aciklanmaktadir. Fakat günümüzde bu teorinin asildigini söyleyebiliriz ) Das Kybernetik Modell: Bernhard Hassenstein tarafindan 1973 yilinda ortaya konulan bu modelde davranislar kontrol/idare edilebilir bir mekanizma seklinde aciklanmaya calisilmistir ki bu modelde günümüzde önemli ölcüde asilmistir. Günümüzde Instinkt daha cok Neurupsycholoji ve beyin arastirmalarindaki arastirmalrin isiginda Klaus Immelman, Wolfgang Wickler gibi bilim adamlari tarafindan davranis siteminin elbetteki neurobiologische perspektifinin oldugunu ancak bunun mesela K. Lorenz` in ileri sürdügü tarzda bir basit sistem olmadigi ve daha karisik bir o karda belirleyici bir alan oldugunu ileri sürmektedirler. Bu düsünce sisteminin günümzde genel anlamda bir kabul yasadigini söyleyebiliriz. 3.2.) Ekolojik Davranis: Bu bilim dali biolojinin en genc ve de en yeni bir bilim kolu olarak daha cok evrim arastirmalari temelinde davranis ve cevre faktörü ikilemindeki karsilikli etkilesimlerini arastirma temelinde merkezine koymaktadir. Arastirmalarin ekseninde ekolojik faktörlerin hayvanlarin davranislarindaki zoraki etkileri ve bunlarin dogustan sahip olunan davarnis bicimlerine etkileri ve de bunun tek tek bireyler üzerindeki yasama sanslarina ve üreme kabiliyetlerine etkileri yer almaktadir. Ekolojik davranis bilimi daha cok önüne koydugu sorunlari arastirma ve cözme temelinde calismaktadir Mesela bügün canlilarda görülen davranis bicimleri evrim sonucu mu? Yada dogal selektion sonucu mu ortaya cikti ayni sekilde doganin tek birey ya da türlerin davranis ve de yasama ve üreme sanslari üzerindeki etkileri nelerdir? gibi sorular arastirmalarin esasini olusturmaktadir. Ayni sekilde daha öncleri ortaya atilmis theorileri de kendi arastirmalarinda mesela gen ` lerdeki (Genetik) arastirmalarda daha subjektiv olma gayesiyle sorgulamaktadir. (Mesela: Instinkttheori). Yani arastirmalar daha cok canlilarin cevreye uyumu ve ortak yasama olanaklari cözümü temelinde yürütülmektedir. Elbetteki burada birey özellikleri genetik ve fizyolojik esaslar temelinde analiz edilmekte ve biolojik fitness asil amac olarak gösterilmektedir. Fakat ekolojik davranis bilimi interdiszipliner bir arastirma alani olarak ta degerlendirilebilir. Mesela burada ekolojik davranis, ekoloji, evrimbiolojisi, Genetik, fizyoloji ve population biolojisi kombinationundan söz edilebilir. Sozialekolojininde arastirmalarda cokca kullanildigi gözlemlenebilmektedir. Arastirma sonuclarinin analizlerinde doga koruma ve bu baglamdaki mesela hasarelerle yapilan biolojik mücadelede önemli ölcüde dikkate alinmaktadir.

9 Arastirmalarda cok yönlü metodlarin kullanuldigindan söz etmek sanirim dogru olacaktir ki mesela dogal ortamlardaki davranis gözlemleri, labaratuvar incelemeleri, matematiksel/istatiksel modeller, immunologik metodlar, ve deneyler burada sayilacak bazi önemlileridir. Burada bu bilim dalinda arastirma amacli sorulan bazi tipik sorulari anlasilir kilmak gayesiyle söylemek gerekirse: Mesela; hayvanlar yiyeceklerini nasil buluyorlar ve arama esnasinda sarf ettikleri performans buna degmektemidir?, es seciminde hangi kriterler önemsenmektedir?, monogam kuslar yabanci baska bir kusla eslesebilmektemidir? Neden bazi hayvanlar grup halinde yasarken, bazilari soliter yasiyor?, revir olusumunda hangi faktörler rol oynamaktadir? vb.gibi. 3.3.) Archäozoologie: Arkeolojik arastirmalarin da hayvan insan iliskilerini anlamada büyük bir rol oynadigini söylemekle yetinmek istiyorum 3.4.) Bioethik: Angloamerikan bir kelime olan Bioethik; felsefik etolojinin yeni bir calisma grubu olarak insanin kendisi, kendisi disindaki canlilar ve de doga, tip ve bioteknik yönelimlerdeki ethik reflexleri inceleyen bir bilim koludur. Insan ve insan disindaki canlilar arasinda toplumsal konsensin (consentire ) saglanmasina yönelik tartismalar baslatip bu vesile ile normativ kurallarin (Kanunlar, Konventionlar, ethik komisyonlarin karar vermelerini kolaylastiracak esaslar gibi) esasini olusturacak moral degerleri yaratmak ve hayatin bütününe daha sorumlu bir yaklasim yaratmak bioethik icin en temel amac olarak tespit edilebilir.. Bioethik olgusu cevre ile iliskiler deki ethik sorunlardan tutalim biolojik Ressourc`lar ve tür cesitliliginin korunmasi ve de gida industrisi arastirma temelindeki is ve deney hayvanlarina olan yaklasima (hayvan ethik) kadar ki bir cok alani icne almaktadir. Kamuoyunca bilinen en önemli calisma alanlarinin basinda Gen teknolojisi gelirki bu da kendi arasinda kirmizi genteknolojisi ve yesil genteknolojisi diye ikiye ayrilmaktadir. Ikinci önemli calisma alani olarak tibbi Reproduktion`dir.(Reproduktionsmedizin). Tip`in bu alandaki calismalarinda akla ilk gelen; reproduktive Klonlama, Preimplantation- ve Prenataldiagnos`lar, kalitsal hastaliklar, Chromosomlarin yapisi ve dogustan gelen Maraziler dir. Bioethik bilim kolunda tartisilan ve gelistirilen bir cok teori vardir. Bunlarin en önemlileri olarak: Ahlak teorisi: (moral degerleri esas alan teori) Ethik Kantianismus/Deontoloji Theorie: (sorumluluklar anlaminda baglayici teori) Utilitarismus teorisi:(konsequenzleri esas alan teori) Liberal Induvialismus teorisi(haklari esas alan teori) Kommunitarismus teorisi (toplumu esas alan teori) 3.5.) Behaviorismus: Hayvan ve insan davranislarini doga bilimleri esasina göre arastirmayi önüne koyan ve bu anlamda teoriler gelistiren bir teori olarak konditiontive davranis analizlerini yapan Edward Thorndike, John B. Watson, Burhus Frederic Skinner ve de Iwan Ptrowtsch Pawlow gibi bir cok taninmis Davranis arastirmacisi bilim adami ve filosofun öncülük ettigi ve üniversitelerdeki bir cok arastirmaya etkisi olmus ve Amerikada halen psychoanalytistlere rahmen etkisini hissetiren bir düsünce akimidir.

10 Karsilastirmali davranis arstirmalarinin bile etkisini kiramadigi bu akim özellikle diverse davranis therapisinde gelistirip kullandigi Sistematik Desensibilisasyon metodundaki cocukluga inme temelindeki Autismus Fobi ve Tedavi daki basarili uygulamalari insan davranislarinin bilimi teorisi ne dayanak yapilmaktadir. 4.) NEDEN HAYVAN KORUMA ve ETHIK ADINDA BIR INSTITUT Insanlik hayvanlari koruma anlaminda belli bir ivmeyi yakaladi diyebiliriz. Yüzyillardir bu anlamda instituler kurulmakta ve kanunlar cikarilmaktadir.ve bir cok gelismis toplum da gelecek kaygisi temelinde hayvan haklari konusunda bir seffalik ve netlik gözlenmektedir. Ancak Türkiye gercekliginde bu konu da ne yazikki cok ciliz sesler seklinde kendisini göstermektedir ki yapilanlarda kanimca en basta kavram kargasi seklinde olmak üzere tersinden faydadan cok zarar temelinde bir evrilme tehlikesi göstermektedir ki bu da insanimizin gelecegi anlaminda en basta meslek örgütleri olmak üzere kendine bu ülkenin geleceginde bende varim diyen her cevrenin bilimsel temellere ve Türkiye gercekligine uygun bir silkinmeyi cok ivedi olarak yasamalari zorunlulugunu dayatmaktadir. Özellikle son bir senelik hayvan koruma ve hayvan haklari konusundaki karsilastirmali Türkiye gözlemlerimde tartismalarda gerek akademik cevreler ve gerekse basin ve medyada ne yazikki olmasi gereken yeterlilik ve enerji sergilenmemektedir. Taslar tersinden yerlestirilmekte ve bunun ötesindeki calismalar da ne yazikki bireysel bazi kutsal caba ve calismayi gecememektedir. Son zamanlarda Türkiye özelin deki yabani hayvanlar ve yabani hayat cercevesindeki calismalar ve arastirmalar boyutunda neler yapilmis gibi bazi sorulara bir inceleme calismam cercevesinde ki sorulara cevap olma amacli arastirma ve incelemelerimde halen sok`unu yasadim ve bir türlü inanmak istemedigim bir seyle karsilatim ki bu da güzelim yurdumuzdaki aktiv calisma anlaminda ki perspektifimi önemli ölcüde degistirdi. Evet karsilastigim manzara kelimenin tamanlamiyla bir Hic olarak nitelendirebilir. Tabii bu konuda birileri bir seyler yapmaya calismis! Mesela doga`ya bir takim savunmasiz bazi hayvan türlerini salmislar ve bunu da ne yazikki yabani hayati destekleme! adi altinda yapmislar. Ama hicbir ilke anlamin da dogal hayati koruma ve yabani hayvanlari destekleme yörüngesinde bilimsel veri ve tecknikler kaygisi tasimmamis ve dogaya rahmen hayvan türlerine rahmen bir anlasilmazlar kaosu yaratilmis. Ki bu bile basli basina ülkemizde ki yetismis kadro ihtiyacini ne kadar önemsememiz gerektigine yeterli aciklik ta göstermektedir. Bu tartismalara isik tutabilme esprisi ile hazirlanmis bir kitabin ( ne yazikki daha elime gecmedi) propaganda amacli verilen haberindeki bir üst baslik 5199 sayılı Hayvan Hakları Koruma Kanunu'nu (Hürriyet gazetesi Cumartesi eki, 28 haziran) seklindeki bir belirlemeye yer verilmesi benim bu konuda ki korku ve endiselerimin boyutunu tüm ciplakligi ile ortaya koymaktadir. Cünkü Hayvan koruma ve hayvan hakki parelel seyreden iki akim olmakla birlikte gerek amac ve gerekse ilkeler anlaminda tamamen farkli iki düsünceyi temsil eder ki bunlar arasindaki tartismalar da halen sicakligini korumaktadir.kaldiki hayvan haklari hakki (dogrusu Hayvan haklari dir) tamamen anthropolojik bir bakis tir ve hayvan haklari aktivistlerince dikkate alinmaz. (bu konudaki bilimsel tespitleri de ayrikidir) Hal böyle iken dogrulari yakalama ve anlatma iddasi ile yapilan bir calisma burada bu iki farkli kavrami bir kavram olarak kamuoyuna haksiz olarak deklare etmekte, bu ve benzeri hatalar ise bu konularda olusturulmasi öngörülen kamuoyu bilincini tersine cevirme tehlikesi olusturmaktadir.

11 Bundan cikarilacak sonuc ise: Türkiyede hic zaman kaybedilmeden akademik calismalar bilimsel anlamina uygun olarak yapilmali ve bunun toplumu aydinlatacak uzmanlarini yetistirmelidir. Hayvan insan iliskelerinin eski (mesela Descartes) düsünce sistemlerinin etkisindeki kalin sinirlarin insan lehine doga ve hayvan aleyhine evrilme pratigini ne yazikki halen icinde bir realite olarak barindiran Türkiye, diger gelismis ülkelerde oldugu gibi iki adim ileri bir adim geri esprisi ile hareket etmeli ve en önemlisi de üniversite ve benzeri cevrelerin misyonlarini üstlenmesi bir zorunluluk olarak görülmeli ve ülkemizin gelecegi baglaminda ciddi analizler ile destenlenmis projeleri önlerine koymalilar. Insan disindaki canlilarin bir ihtiyac malzemesi olarak icsellestirildigi toplumlarin gelecek vaat edemiyecekleri gercekligi dünyanin hakim toplumlarini bile harekete gecirmisken ve bu konuda hayvanlar lehine analizler yapilmakta iken buna ihtiyaci olan Türkiye gibi toplumlarin halen birkac canli dostunun yalniz feryadlariyla yetinmesi benim kabul edemeyecegim faktiv bir olgudur. Kaldi ki bir cok savaslarin, acilarin, tarihi toplumsal (Insanlar esas alindiginda) utanclarin mesela Rassismus, Sexismus, Antisemitismus vb. bir cok tehlikeli cikislar insanlarin hayvanlara bakis acilarindaki anthropolojik, parasiter ve egoistce yaklasimlarinda ki posisyondan kaynaklandigi artik hicbir tartismaya yer vermeyecek aciklikta faktiv bir durum almis iken ülkemizin bu anlamda ikircekli bir durus sergilemisi benim icime sindirecegim bir durus olmayacaktir. Bir hayvan koruma aktivisti ve yabani hayat dostu olarak dogayi ve hayvanlari korumak icin gercekci bir cok nedenin olduguna inaniyorum.cünkü yasamimizin temel esaslari: hayvanlar ve bitkiler, toprok su ve hava dir. Dogayi korumanin bir cok emotional ve psycholojik nedeni elbetteki vardir.ancak hayvanlarin kötü muameleye tabii tutulmasi insanlik tarihinde diskriminiere formlara neden oldugu bir o kadar dogru ve baglayicidir. Yoksa kölelik nasil ve nerede basladi`? Hayvanlara insanlar tarafindan dayatilan ayrimcilik ve bunun sonucunda ki barbari yaklasimi nasil izah edilebilir? Tür ayrimciligi ve Speziesismus? ve bunun sonucunda ki Fassiusmus nasil izah edilebilir? Yani gelecek anlaminda yeni, dogru sozialstrukturu olusturmak istiyorsak? bizim disimizdakilere dogru yönelimi esas almaliyiz. Hayvan koruma fikri elbetteki sirf öylesine ortaya cikan bir olgu degil ve hatta sosyal cikmazlarin bir zorunlulugu olarak ortaya cikmistir. Yani hayvana yönelik kaba, barbari, hissiz yaklasimin öbür türlerde mesela insan da kendi aralarindaki ayni yönlü yönelimler yaratmistir.bu da elbetteki bilinc anlamindaki ethik yapilanmalari hayvan koruma manasinda mecburi kilmistir Yani bizim disimizdaki dünyaya ortak yasam prensipinde yeni yaklasim gelistirmemiz sirf sevgi ve saygi olarak ortaya cikmamistir bilakis bir zorunluluklar manzumesi olarak kendini dayatmistir. Bunun disinda kalmak kendi ipini kendin cekmek olacaktir. Böyle gelmis böyle gider seklindeki bir zihniyetin en azindan akademik cevrelerce yerle bir edilmesi kacinilmaz bir hal almak zorundadir.ve olmas sa olmazin dan essenz bir prensip olarak ön plana cikarilmaldir. Hayvan koruma ve hayvan haklari tartismalarinin 1980 li yillarla birlikte ivme kazanarak bütün canlilarin gercekliklerini barisa endeksleme iddasiyla hayvanlara adalet insanin kendisine de adalettir boyutuna gelmisken ve dünya capinda (özelikle hakim devlet ve toplumlarda) hizla

12 sayisiz organizasyonlar seklindeki örgütlenmeler seklinde ifadesini bulmusken güzelim Türkiyemizde ekolojik, biolojik anlamda ki sosyolojik, felsefik politik etkilesimlerin analizinin A sina rastlanmamazlik bana göre bu güzelim ülkenin gelecegine darbedir ve haksizliktir. Kölelik Siddet gibi kavramlarin artik tanim degistirdigi Yani hayvanlardaki pratik uygulamalari ile ortaya cikan ve daha sonrasinda insanlar arasinda uygulanan kavramlar taniminin yapildigi günümüz gercekliginde ülkemizin yine bu anlamda üc maymunlari oynamasi ülkemiz insaninin hayrina olmasa gerek. Hayvan hareketlerinde önemli calisma ve analizleri taninmis Tom Regan, Peter Singer gibi saygin ünlü filosoflarin Amerikan kökenli oluslari ya da kendimize örnek almaya calistigimiz zengin avrupa devletlerinin pes pese anayasalarinda hayvan haklarina yer vermelerini nasil yorumlamak gerekir. Tam bu noktada her anlamda bir bakisi gelistermek artik bir zorunluluk olmalidir. Hayvan koruma ve hayvan haklarinin temelini Esitlik, adalet kavramlarindan aliyor olusu bile basli basina bize ilham kaynagi olmalidir. Insanlar hayvanlar olmadan ne yapardi? Ya da tersinden Insanlar olmasaydi hayvanlar ne yapardi? (Friedrich, Hebel) sorularinin gizeminde artik Türkiyede hayvan koruma ve ethik gibi olgu ve kavramalarin bilimsel ve kontroll edilebilir bir niveu`ya kavustulmasi gerekmektedir. Hayvanlari ve dogayi koruma ve yabani hayati ekolojik anlamda yasanabilir kilma yönündeki yüzyillardir süren mücadelenin meyvelerini verdigi günümüzde Türkiyenin bunu gerisinden takibi söz konusu bile edilmemelidir. Kaldi ki insanimiz bunu hicmi ama hic haketmemektedir.ya da toplumlarin maddi ve manevi gelismisliklerinin kriteri olarak hayvan bakisinin ölcüt olarak kabul edildigi (edilmek zorunda birakildigi) günümüzde tarihi boyunca hayvan insan ilskilerinde örnek davranislar icinde olmus (Prof Dr. Dodurka, Geçmişten günümüze Avrupa ülkeleri ve Türkiye'de hayvan hakları) insanimiza bu anlamda hic kimse hangi sekilde olursa olsun bu dogrularin disinda tutmamalidir ve bu anlamda üzerine düseni yapmak zorundadir. Tabii ki bu anlamdaki mücadele azim ve fedakarlik istemektedir. Bunlarin yasal boyutlari elbetteki etkin kilinmalidir ancak yapilacak düzenlemelerin pratige gecirecek kadrolarinin da yetistirilmesi en cok üzerinde durulmasi gereken bir konum arz etmektedir. Burada özellikle sayin Prof.Dr. Tahsin Yesildere ve benzeri bilim insanlarimizin bu anlamdaki bireysel cikislari (mesela hayvan insan iliskilerindeki celiskiler de bilirkisi olarak hayvan dan yana tavir gelistirmesi anlaminda pratik cabalar vermesi) elbetteki önemsenmeli ve de desteklenmelidir. Ancak bu tür cabalarin bireysel boyutla da kalmasi elbetteki gelecek anlaminda yetersiz, etkisiz olacaktir. Ya da burada söylenmesin de yarar gördügüm bir baska örnek calisma da sayin Prof.Dr. Murat Arslan`in üniversite üniversite dolasip hayvan davranislari ve ethik konulu calisma ve programlar yapmasi cok önemli ancak bu tür calismalar kurumlasmadiklari sürece anlamlarina uygun sonuc dogirmazlar prensip`inden haraketle hic zaman kaybetmeden bu ve benzeri bireysel cikislari bir kurum düzeyinde örgütlemek cok önemli bir bilimsel cikis olacaktir. Elbetteki symbolik adimlar burada etkin lik anlaminda ciliz kalacaktir. Bundan yola cikarak toplum bilinc anlaminda hazirlanmalidir ve kesinlikle symbolik adimlarla yetinilmemelidir. Mesela symbolik adim olma yönünde bile yetersiz olan ve yillarca hayvan koruma cercevesinde

13 emek vermis bir insan olarak anlama zorlugu cektigim ve hazirlayanlari ile bir gün tanistigimda bir iki sözümün oldugu sözüm ona hayvan koruma kanunu olarak cikan «Hayvanlari koruma kanunu», ve «Hayvanlarin korunmasina dair uygulama yönetmeligi...» gibi yasal düzenlemerin bu anlamda cevap olmadigi ve olamayacagi cok acik olarak ortadadir Kaldi ki icinde dogru tespitler de tasisa (ki hakkini yemek istemem bazi disaridan alintilar yok degil, Türkiye gercekligine uymasa da) bu hangi kadrolarla saglanacak bunu da anlamis degilim. Ancak hayvan koruma calismalarinda tersi görüslerinde oldugu ve bunlarin gözardi edilmemesi gerektigi ve toplumlarin bu anlamda aydinlatilmasi gerektigi sanirim acik bir sekilde görülmektedir. Yani bu anlamdaki amac ve nedenler cok iyi anlatilmali. Mesela hayvan haklarinin yasal düzenlemelirinin insan haklarinda beraberinde güclendirecegini ve özgünlestirecegini, gelecek kusaklara yasami kolaylastirici bir doganin hedeflendigi vb. cok iyi anlatilmalidir. Ve hatta Türkiye özelinde ki inanislar (Islam) temelinde bile bunun gereklilikleri cok kolay anlatilabilinir. Uluslararasi bir toplumsal konsens olarak kabul edilen bazi temel degerler bile (baska canlilara zarar vermenin ahlaki boyutu, baska canlilara iskence yapmanin sosyolojik boyutu gibi) Türkiye özelindeki calismalarda cok verimli kalici sonuclar verecektir. Bir baska boyutuyla baska canlilara karsi mesela adalet sefkat (Salomo; 12,10) ya da Mahatma Gandinin felsefesi ile yaklasimin izahati bile toplumumuzda bir cok önemli acilimi doguracaktir. Hayvan koruma ve hayvan haklari konusunda tarihi deneyimi olan bir toplum olarak, bugün bir cok gelismis toplumun hizla tartisip pratige gecirmeye calistigi manevi degerlere yabanci degiliz Sadece bizler kendine uzmanim diyen cevreler bu konulari iyi arastirip analiz edersek ve ev ödevlerimizi de iyi yaparsak bunu tekrar tarihi temellerine oturtabiliriz..hatta bir adim ileri gidip sunu da burada eklemek istiyorum Türkiye toplularinin bu anlamdaki tarihi gercekliginin aciga cikarilmasi calismalari bile basli basina dünya capinda yanki bulacaktir (international hayvan hareketlerine yardim anlaminda) ihtiyacimiz olan sey bunlarin bilimsel temelde arastirip ortaya cikarilmasidir. Hayvan koruma ve hayvan haklari baglaminda amac ve nedenler bilimsel kabul gören ulaslararasi normlar temelinde halka iyi anlatilmali ve onlara mal edilmelidir. Yani mesela hayvanlara saygi aci cektirmeme toplumumuzun karsi cikacagi argümentler degil bilakis hem ahlaki hemde geleneksel anlamda bunu icsellestirmis bir toplumsal özgecmisiz var Yeterki bu enerjiyi olusturacak kurumlar ve örgütlenmeler yaratilabilsin. Bunlarin en basinda da Veteriner hekimleri egiten kurumlar gelmektedir. Bizler hayvan haklarinin yasal düzenlemsini sirf ethik normlar yada ihtiyac duyulan subjektiv kriterler temelinde degerlendiremeyiz Cünkü önerilen yasal düzenlemeler dogrudan dogruya ülkemizin, cocuklarimizin gelecegi anlaminda ele almaliyiz ve bu anlam da deger bicip bu dogrultuda hayvanlara adalet istemeliyiz. Iste bu politik sorumlulugumuz olarak degelendirilmeli (2002 yilinda alman federal meclisin de bu konudaki tartismalardan bir alinti) sadece bu basit örnek bile bizim disimizdaki toplumlarda bu konunun ne kadar önemsendigini görebilmekteyiz. Burada bize düsen bunlari anlamaya calismak ve toplumumuza aktarmak.

14 Burada genel anlamda söz konusu olan gercekten yasam ve yasam hakki kutsalligi esprisidir. Hayvanlari korumanin ayni zamanda biz tüketicileri (Parasitusmus baglaminda) de korumak olduguna kim itiraz edebilir ki. Yeter ki bunlar yeterli aciklikta topluma götürülebilsin. Hangi kurumlarla bu calismalar yürütülecek? (Ab veteriner hekim platformu) sorusu bile Türkiyede cevap bulamazken hükümetleri ve devletin sorumlu kurumlarini kim nasil kontrol edecek sorusu halen havada durmakta iken. Üniversitelerimizin ve benzeri kurumlarimizin bu anlamda ivedi bir silkinmeyi yasamiyor olmalari cok hazin bir haksizlik.. Ben burada ayrintalara takilmadan sunu acikca söylemek istiyorum; yurdumuz gercekligindeki konsens aciga cikarilmadan ve bazi kavramlar yerli yerine oturtulmadan yapilacak /atilacak adimlarin ters tepme tehlikesinin oldugunu özellikle bir daha tekrarlamak istiyorum Ortak yasam perspektifi her seyin basinda cok iyi islenmeli ve bilimsel öznel verilere dayandirilmalidir. Bu konu politikacilara ve uzman olmayan cevrelere birakilmayacak derecede hassas ve önemlidir. Üniversiteler (Özellikle veteriner Fak.) bu anlamda misyon sahibi olmali ve sorumluluklarini yerine getirmek zorundalar. 5.) HAYVAN KORUMA ve ETHIK INSTUTISI`NIN YAPISI 5.1.) Böyle bir Instuti`yi genel anlamda olusturabilecek ögeler: 1.) Calisma gruplarini idare, koordine ve kontroll eden bir baskan. 2.) Instutinin amaclarina uygun genel bilimsel calismalari yürütme den sorumlu bir akademiker (ayni zamanda baskan yardimciligi görevi de dahil) 3.) Hayvan koruma uzmani sifatiyla ilgili calismalari yürüten bir akademiker 4.) Bir sekreter 5.) bir hayvan bakici 6.) Ihtiyaca ve calismalara göre doktora ögrencileri, vb. 5.2.) Böyle bir Instutinin muhtemel görev ve sorumluluklari: ) Egitim Fakülte ögrencilerine. ders verme; ders skriptleri hazirlama; okul ici ve okul disi seminerler; akademisyenlere, veteriner hekimlere, hayvanseverlere yönelik kurslar verme vb. Eger egitimin icerigini basliklar halinde özetlersek: ) Ethologie. Bazi fakültelerimizde mesela IÜ Veteriner fakültesinin Fizyoloji anabilim dalinda mevcut olan müfredat zaten bir cok önemli calismayi (en azindan hayvan davranislari ve bazi ethik normlar anlaminda) yapmaktadir Belki aktuell ulaslararasi bazi ayrintilarla güclendirilebilir. Bu baslik altindaki uygulamari genellemek gerekirse: a.) Etholojiye giris b.) Genel Ethologie (Mesela: At, kedi, köpek davranis bozuklulari) c.) Özel Ethologie (Mesela: At, köpek, kedi davranis hastaliklari diagnose,-therapie)

15 ) Hayvan koruma: a.) Hayvan koruma I ve Hayvan Koruma II b.) Hayvan koruma yasa ve yönetmelikleri (uluslararasi yasalarla karsilastirmali) ) Arastirmalar Yapmak ve Projeler Gelistirmek 1.) Yabani hayvanlarla ilgili (Mesela: Bioloji, Statistikler, Ekoloji vb.) 2.) Labaratuvar calismari vb. 3.) Doktora yapma olanaklari sunma 4.) Hayvan koruma sorunlarini daha iyi anlamaya yönelik bilimsel temellere dayanan gelismeler ve hayvan koruma ile ilgili sorunlari analiz etme 5.) Hayvanlarin uygun bakim sartlarinin gelistirilmesi ve Managementmetodlari 6.) Invasiv olmayan arastirma metodlarinin gelistirilmesi 7.) Deney hayvanlari tartismalarinda yardimci acilimlar yapmak 8.) vb ) Publikation 1.) Yazili ya da görsel medya da aktiv olmak suretiyle a.) Projelerin kamuoyuna anlatilmasi ve böylece onlara mal edilmsi b.) Arastirmalarin pratikte islevsel kilnmasina yönelik calismalar c.) vb.gibi 2.) Kendi Dergi ve websayfasini olusturmak suretiyle genis kitlelere direkt ulasma 3.) vb. gibi ) Danismanlik ve Bilirkisi Hizmetleri 1.) Hayvanat bahceleri, Hayvan bakim evleri, dernekler 2.) Resmi kurum ve kuruluslar 3.) Hukuki anlamda calisma ve yardimlar 4.) vb.gibi 6.) ÖZET (SONSÖZ) Elinizdeki bu Proje cok özet olarak ve ana hatlari ileveteriner Fakültesi/Fakülteleri bünyesinde, Hayvan koruma ve Etholoji adiyla bir Instuti`nin kurulmasinin gerekliligini ortaya koymaya calisan interdiszipliner bir calismadir. Bu calismada Türkiyedeki hayvan koruma ve hayvan haklari gibi hareketlere kendi penceremden deskriptiv ve hatta kismen normativ bir cercevede international düzeyde bilimsel deger olarak kabul gören ve de intersubjektiv bir bakisi temel esas alan analiz ve degerlendirmelerimi insan davranislari cercevesindeki soziolojik, psycholojik, felsefik ve de normativ argumentleri de icine alan faktizitiv bir bakis acisini hedefleyen ve preskriptiv görüsleri kismen de olsa iceren bir perspektifle kendi capimda katki sunmaya calistim. 7.) LITERATUR (KAYNAKLAR):

16 Elisabeth de Fontenay, Le silence des bêtes: la philosophie à l'épreuve de l'animalité, Paris: Fayard, gründliche Geschichte Helmut Kaplan: Tierrechte. Echo, Göttingen 2000, ISBN Hans Hinrich Sambraus und Andreas Steiger (Hrsg.): Das Buch zum Tierschutz. Ferdinand Enke Verlag, Stuttgart 1997, ISBN X Gotthard M. Teutsch: Mensch und Tier Lexikon der Tierschutzethik. Vandenhoek & Ruprecht, Göttingen 1987, ISBN Günter Rohrmoser: Die Krise der Naturwissenschaften und ethische Fragen der Tierhaltung, Mensch-Tier-Verhältnis in: Landwirtschaft in der Ökologie- und Kulturkrise. Gesellschaft für Kulturwissenschaft, Bietigheim/Baden 1996, ISBN [4] Prof Dr Tamer Dodurka, Geçmişten günümüze Avrupa ülkeleri ve Türkiye'de hayvan hakları, Kriter dergisi Dr. Mestan Özyer, AB VE TÜRKİYE DE HAYVAN REFAHI STRATEJİLERİ, Ab veteriner hekim platformu Jens Badura: Moral für Mensch und Tier. Tierschutzethik im Kontext. Herbert Utz Verlag, München 1999, ISBN Paola Cavalieri: Die Frage nach den Tieren. Für eine erweiterte Theorie der Menschenrechte. Harald Fischer Verlag, Erlangen 2002, ISBN Edgar Dahl: Xenotransplantation - Tiere als Organspender für Menschen? S. Hirzel, Stuttgart 2000, ISBN (Verständlich geschriebene Übersicht zu der Rolle des Tieres in den Religionen des Hinduismus, Buddhismus, Jainismus und des Christentums sowie der Philosophie von Descartes, Hume, Kant, Schopenhauer, Schweitzer, Singer und Regan) David S. Favre: Animal Law: Welfare, Interests, and Rights, Aspen 2008 Norbert Hoerster: Haben Tiere eine Würde? Grundfragen der Tierethik. C. H. Beck, München 2004, ISBN Interdisziplinäre Arbeitsgemeinschaft Tierethik (Hrsg.). Tierrechte - Eine interdisziplinäre Herausforderung. Erlangen ISBN Helmut F. Kaplan: Der Verrat des Menschen an den Tieren. Vegi-Verlag, Neukirch- Egnach 2006, ISBN Martin Liechti (Hg.): Die Würde des Tieres. Harald Fischer Verlag, Erlangen 2002, ISBN X Mark Rowlands: Animal Rights. A Defense. London, New York, 1998 Brent A. Singer: An Extension of Rawls' Theory of Justice to Environmental Ethics. Environmental Ethics 10, 1988, S Peter Singer: Befreiung der Tiere. Eine neue Ethik zur Behandlung der Tiere. Hirthammer, München 1997, ISBN Jean-Claude Wolf: Tierethik. Neue Perspektiven für Menschen und Tiere. 2., durchgesehene Auflage. Harald Fischer Verlag, Erlangen 2005, ISBN Ursula Wolf: Das Tier in der Moral. Vittorio Klostermann Verlag, Frankfurt (Main) 2004, ISBN Charles Darwin: Der Ausdruck der Gemütsbewegungen bei dem Menschen und den Tieren. Frankfurt am Main: Eichborn, 2000 (Kritische Edition), S. 117; im Original: such attitudes and utterances after a time becoming through habit instinctive. Charles Darwin: The expression of the emotions in man and animals. London: John Murray, 1st edition, 1872, S. 103 f.

17 M. Düwell & D. Mieth (Hg.) Ethik in der Humangenetik. francke verlag (1998) 516 S. Mayer Elmar Genetische Präimplantationsdiagnostik. Kritische Betrachtung des Einflusses einer modernen medizinisch-genetischen Technik auf das frühe menschliche Lebewesen und unsere Gesellschaft, Tectum Verlag, Marburg 2006, 311 S. ISBN K. Braun Menschenwürde und Biomedizin. Campus Verlag (2000) 308 S. P. Dabrock / L. Klinnert / S. Schardien Menschenwürde und Lebensschutz. Herausforderungen theologischer Bioethik Gütersloher Verlagshaus (2004) 368 S. N. Knoepffler/D. Schipanski/S. L. Sorgner (Hg.): Humanbiotechnology as Social Challenge: An Interdisciplinary Introduction to Bioethics. Ashgate J. Hampel & O. Renn (Hg.) Gentechnik in der Öffentlichkeit. Campus Verlag (1999) 410 S. W.-M. Catenhusen & H. Neumeister (Hg.) Chancen und Risiken der Gentechnologie. Campus Verlag (1990) 405 S. K. Bayertz GenEthik. Probleme der Technisierung menschlicher Fortpflanzung. Rowohlt (1987) T. Eich Islam und Bioethik. Eine kritische Analyse der modernen Diskussion im islamischen Recht Reichert Verlag (2005) 127 S. W. Korff, L. Beck & P. Mikat (Hg.) Lexikon der Bioethik. Gütersloher Verlagshaus (1998) 3 Bde. E.-M. Engels, Th. Junker & M. Weingarten (Hg.) Ethik der Biowissenschaften Geschichte und Theorie. Verlag für Wissenschaft und Bildung (1998) 426 S. G. Altner: Naturvergessenheit. Grundlagen einer umfassenden Bioethik. Darmstadt S. Jobst Paul: Im Netz der Bioethik. Duisburg. ISBN Silke Schicktanz: Geisteswissenschaften und Biowissenschaften Interdisziplinäre Grenzüberschreitungen am Beispiel der Bioethik, in: Florian Keisinger u. a. (Hrsg.): Wozu Geisteswissenschaften? Kontroverse Argumente für eine überfällige Debatte, Frankfurt a. M./New York 2003 ISBN X T. Hartleb, Grundrechtsvorwirkungen in der bioethischen Debatte, in: Deutsches Verwaltungsblatt 2006, S Peter Singer: Practical Ethics, deutsch: Praktische Ethik, 2. Auflage 1993, Reclam, Stuttgart, ISBN P. Kunzmann, S. Odparlik (Hg.): Eine Würde für alle Lebewesen?. Herbert Utz Verlag, München ISBN The reproduction of part or the entire document is permitted under the condition that in a clear and readable form the source (http:// ) and the note attached "All rights reserved" 2 The information used may only be used for personal or professional purposes or for use in a club, any use for commercial or advertising purposes is excluded.

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi 1 2 Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi Federal almanya cumhuriyetinde (BRD) gida maddelerinin güvenligi ve de güvenilirliginin saglanmasi konularinda sayisiz bircok kurum ve kurulus cok büyük bir

Detaylı

Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari

Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari 1 2 Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari 1.) Ormanci (Ormancilik Memuru) Ormancilik isletmelrinde memur olarak calisan bu meslek grubu daha cok kendi sorumluluk alanlarindaki orman arazilerinin idare,

Detaylı

Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi

Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi 1 2 Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi Yabani Hayvanlarin biz insanlarla kontrollü ortak yasam alanlarini paylasim gelenegi cok eskilere dayanmaktadir. Yaklasik 3 bin yillik tarihi bir

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Dr. M. Mehdi EKER`e Acik Mektup

Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Dr. M. Mehdi EKER`e Acik Mektup 1 2 Sayin Bakanim, Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Dr. M. Mehdi EKER`e Acik Mektup yurtdisinda mesleki praktigini arrangiere etmeye calisan bir veteriner hekim olarak cok uzun bir süreden beridir ülkemizdeki

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi, yatirim olusturma ve ekonomiye katkilarinda kooperatiflerin önemini kabul ederek ve

Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi, yatirim olusturma ve ekonomiye katkilarinda kooperatiflerin önemini kabul ederek ve Uluslararasi Çalisma Bürosu nun daveti üzerine 03 Haziran 2002 tarihinde Cenevre de 90. Toplantisini yapan Uluslararasi Çalisma Örgütü Genel Konferansi, Istihdam yaratma, kaynaklarin harekete geçirilmesi,

Detaylı

SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI

SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI YÖK ten 1 Mart 2 de Doktora programımıza olur alınması ile Fakültemizin dikey kuruluşu tamamlanmış olmaktadır. Emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ederim.

Detaylı

Biyoetik İhtisas Komitesi Prof. Dr. Meral Özgüç

Biyoetik İhtisas Komitesi Prof. Dr. Meral Özgüç Biyoetik İhtisas Komitesi Prof. Dr. Meral Özgüç UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi, Temel Bilimler ve Biyoetik Komiteleri Başkanı Komite Başkanı: Prof. Dr. Meral ÖZGÜÇ Temel Bilimler ve

Detaylı

Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon. Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu.

Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon. Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu. Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu.tr Tanım Etik danışmanlık (konsültasyon) tıbbi konsültasyonun bir

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 1.1.216 Diploma Program Adı : SOSYOLOJİ, LİSANS PROGRAMI, (AÇIKÖĞRETİM) Akademik Yıl : 21-216 Yarıyıl

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 02/2014 devam etmekte: Yrd.Doç.Dr.; Avrasya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi

ÖZGEÇMİŞ. 02/2014 devam etmekte: Yrd.Doç.Dr.; Avrasya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Leyla AYDEMİR 2. Adres Sancak Mah. Adnan Kahveci Cad. No: 59 B Blok Kat 6 No:21 Yomra/Trabzon 3. Doğum Tarihi 12.01.1980 4. E-Mail: leyla-oezdemir@hotmail.com 5. Öğrenim Durumu 10/2008

Detaylı

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI Prof. Dr. A. Can TUNCAY Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI İstanbul 2013 Yay n No : 2902 Hukuk Dizisi : 1427 1. Baskı - Nisan 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 -

Detaylı

9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI

9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI 9.ULUSLARARASI SAĞLIKTA KALİTE, AKREDİTASYON VE HASTA GÜVENLİĞİ KONGRESİ SAĞLIK KURUMLARI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE EĞİTİM UYGULAMALARI Kumral ORALALP-Ayşe SÖNMEZ Ege Üniversitesi Araştırma ve Uygulama

Detaylı

Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis. Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org

Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis. Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org Konumuz genis oldugu için, bu kisa özet çerçevesinde, bakisimizi kimi genel hedef kitleler dogrultusunda

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Tohumculuk Sektöründe Üniversite-Kamu-Özel Sektör İşbirliği

Tohumculuk Sektöründe Üniversite-Kamu-Özel Sektör İşbirliği Tohumculuk Sektöründe Üniversite-Kamu-Özel Sektör İşbirliği Prof.Dr. Mehmet Emin Çalışkan Niğde Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarımsal Genetik Mühendisliği Bölümü caliskanme@nigde.edu.tr

Detaylı

11- Tasarlayacağımız yer hakkında bilgilere nasıl ulaşabiliriz? Yanıt-11 Lütfen şartnameyi bir kez daha inceleyiniz.

11- Tasarlayacağımız yer hakkında bilgilere nasıl ulaşabiliriz? Yanıt-11 Lütfen şartnameyi bir kez daha inceleyiniz. Değerli Akademisyen ve Öğrenciler. Çalışmaların son teslim tarihinin 15 Haziran 2012 olduğunu bir kez daha hatırlatmak isteriz. Basılı şartname sayfa 10 daki 1 Ağustos günü deyişini lütfen dikkate almayınız.

Detaylı

Data Merkezli Çag için Türkiye Bilisim

Data Merkezli Çag için Türkiye Bilisim Data Merkezli Çag için Türkiye Bilisim Toplumuna çagri... Degisim, bilisim dünyasinin lokomotifi oldugu yatsinamaz bir gerçektir. Son 10 yil içinde internet dünyasinin kullanim gereksinimlerinde yasadigi

Detaylı

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER Prof.Dr. Ufuk TANERİ, IOM, HE 2003-03-14 Eğitim-Öğrenim Doğuş anı ndan başlayıp Ömür Boyu süren bir Süreç, yüzyılımız ve gelecek nesiller beklentilerinin

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ULUSLARARASI KIBRIS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Hukuk Yüksek Lisans: Tezli Program Ders Kodu Ders Adı Kredi HUK 500 Tez Kredisiz HUK 590 Seminer

Detaylı

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, "STK" gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, STK gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40 Yasa degisiklik teklifine iliskin ACIKLAMADIR: Orman Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, kendi bakanlık burokratları tarafından hazırlanan yasa değişiklik teklifine ilişkin açıklamalarında "STK'lardan

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ 2007 2010 STRATEJİK PLANI 1. GİRİŞ 1982 yılında kurulan İlişkiler Bölümümüzün 2007 2010 yılları stratejik plan ve hedeflerini ortaya koymayı amaçlayan bu

Detaylı

ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK. Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü

ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK. Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü Küreselleşmenin etkisi Devlet bir çok sosyal alandan çekilmiştir Küresel ekonomi sürecinde özelleştirmeler ile eşitsizlik,

Detaylı

TÜRKİYE ENERJİ STRATEJİLERİ & POLİTİKALARI ARAŞTIRMA MERKEZİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK ENERJİ VE TASARRUF KONULU EĞİTİM PROGRAMI

TÜRKİYE ENERJİ STRATEJİLERİ & POLİTİKALARI ARAŞTIRMA MERKEZİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK ENERJİ VE TASARRUF KONULU EĞİTİM PROGRAMI TÜRKİYE ENERJİ STRATEJİLERİ & POLİTİKALARI ARAŞTIRMA MERKEZİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK ENERJİ VE TASARRUF KONULU EĞİTİM PROGRAMI Adres: GMK Bulvarı 36/11 Kızılay Çankaya/Ankara TÜRKİYE Tel: +90

Detaylı

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (İÖ) İşletme Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programı, toplam otuz krediden az olmamak kaydıyla

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslararası

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Alan: Sosyal Psikololji. 04/2007 10/2008 Yüksek Lisans Humboldt Üniversitesi Berlin

Alan: Sosyal Psikololji. 04/2007 10/2008 Yüksek Lisans Humboldt Üniversitesi Berlin Yrd. Doç. Dr. Leyla ÖZDEMİR Holtur Evleri 2. Etap A Blok Daire 24 Boztepe/Trabzon Mail: leyla-oezdemir@hotmail.com Doğum Tarihi: 12.01.1980 Eğitim Bilgileri 10/2008 12/2012 Doktora Humboldt Üniversitesi

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ

DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ T.C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 21280 Kampus/DİYARBAKIR Tlf.: 0 (412) 248 80 20 Faks: 0 (412) 248 80 21 e-mail: veteriner@dicle.edu.tr Fotoğraflar: Yrd.

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC)

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Çocuk hakları eğitiminin çocuk sağlığı ve korumasındaki yerini konuşmak Çocukluk ve çocuk hakları Çocuk hakları

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İŞ GÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI: İLGİLİ KİŞİLER VE KURUMLARIN DEĞERLENDİRMELERİ HANGİ YÖNDE?

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İŞ GÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI: İLGİLİ KİŞİLER VE KURUMLARIN DEĞERLENDİRMELERİ HANGİ YÖNDE? TÜRK TORAKS DERNEĞİ İŞ GÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI: İLGİLİ KİŞİLER VE KURUMLARIN DEĞERLENDİRMELERİ HANGİ YÖNDE? TTD SPÇG Anketler, belirlenmiş bir amaç için, o amaçla ilgili popülasyonun düşüncelerini ve olası

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri:

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER. Üçüncü sınıf ders programının hedefleri: I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslar arası

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul.

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRMESİ Devrim ERTÜRK Araş. Gör., Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü. Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. Beden konusu, Klasik

Detaylı

Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu

Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu Kök Hücre Çalýþmalarý ve Hukuki Boyutu KÖK HÜCRE ÇALIÞžMALARI VE HUKUKÝ BOYUTU Hakan Hakeri ÖZET Kök hücre çalä±åÿmalarä± tä±p alanä±nda yeni uygulamalardan biri olarak görülmektedir. Her ne kadar bu çalä±åÿmalar

Detaylı

İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER

İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER Dr. Roland PFÄFFLI / Daniela BYLAND Çeviren: Fahri Erdem KAŞAK 1 Ocak 2012 de taşınmaz eşya hukukuna ilişkin kısmi değişiklik yürürlüğe girecektir. Bununla

Detaylı

ÖĞRENCİ ATÖLYE YILLIK ÇALIŞMA PLANI 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

ÖĞRENCİ ATÖLYE YILLIK ÇALIŞMA PLANI 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİ ATÖLYE YILLIK ÇALIŞMA PLANI 2014- EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NO KONULAR AMAÇLAR YÖNTEM KATILIMCI GRUP EĞİTİM Sİ TARİH 1 PROBLEMLERLE BAŞETME OLUMLU DAVRANIŞ GELİŞTİRME 1.İŞİTME ENGELLİLERDE GÖRÜLEN OLUMSUZ

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum

TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ. Prof.Dr. Ender YARSAN. Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum TEK SAĞLIK TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ Halk Sağlığı Uygulamalarında Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü Sempozyum Prof.Dr. Ender YARSAN Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi II. Başkanı

Detaylı

KALİTE KAVRAMI VE KALİTENİN BOYUTLARI

KALİTE KAVRAMI VE KALİTENİN BOYUTLARI KALİTE YÖNETİMİ KALİTE KAVRAMI VE KALİTENİN BOYUTLARI Hizmet veya üründe kalite kavramı için farklı tanımlar kullanılmaktadır. En genel hâliyle ihtiyaçlara uygunluk (Crosby), ürün veya hizmetin değeri

Detaylı

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Var olduğundan bu yana çevre şartlarına göre şekillenen fiziksel, yapısal ve davranışsal değişimleri ile türünü güçlendirerek sürdüren canlılar arasında insan, bu doğal değişimlerle

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

Karar No 7. "VETERiNER FAKÜLTELERi BÜNYESiNDE MESLEK. YÜKSEKOKULLARiNIN AÇiLMASi KONUSUNUN GÖRÜSÜLMESi"

Karar No 7. VETERiNER FAKÜLTELERi BÜNYESiNDE MESLEK. YÜKSEKOKULLARiNIN AÇiLMASi KONUSUNUN GÖRÜSÜLMESi Karar No 1. "VETERiNER FAKÜLTELERiNDE ULUSAL VE ULUSLAR ARAsi isbirliginin GELisTiRiLMESi, ORTAK PROJELERiN YAPiLMASi, ÖGRENCi VE ÖGRETiM ELEMANLARINI DEGisiMiNiN SAGLANMASI" Veteriner Faküitelerinde ulusal

Detaylı

Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları

Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları Türk Dili II (TURK 102) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Türk Dili II TURK 102 Her İkisi 2 0 0 2 2 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler,

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Feyzan Hayal ŞEHİRALİ ÇELİK

Yrd. Doç. Dr. Feyzan Hayal ŞEHİRALİ ÇELİK Yrd. Doç. Dr. Feyzan Hayal ŞEHİRALİ ÇELİK Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Tel: 0312 5951270 E-posta: sehirali@politics.ankara.edu.tr EĞİTİM Lisans Ankara Üniversitesi Hukuk

Detaylı

GÜZ YARIYILI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ

GÜZ YARIYILI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ GÜZ YARIYILI YÜKEK LİAN DERLERİ DER KODU ZORUNLU/ EÇMELİ DERİN ADI KREDİİ ELIT 709 Z Edebiyat Teorisi ve Eleştirisi ELIT 711 Araştırma Yöntemleri ELIT 735 Uygulamalı Dilbilim: Yabancı Dil Öğretimi ve Öğrenimi

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 HAZİRAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur

Detaylı

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI BIRINCI BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak AMAÇ: Madde 1. IKU nun temel amaci ilaçla ilgili temel ve uygulamali

Detaylı

DİASPORA - 13 Mayıs

DİASPORA - 13 Mayıs DİASPORA - 13 Mayıs 2015 - Sayın Başkonsoloslar, Daimi Temsilciliklerimizin değerli mensupları, ABD de yerleşik Diasporalarımızın kıymetli temsilcileri, Bugün burada ilk kez ABD de yaşayan diaspora temsilcilerimizle

Detaylı

Prof. Dr. M. Emin Arat Rektör

Prof. Dr. M. Emin Arat Rektör Türkiye Cumhuriyeti nin en büyük projelerinden biri olan Avrupa Birliği ne katılım süreci yarım yüzyılı aşmış ve bugün gelinen noktada taraflar arasında üyelik müzakereleri devam etmektedir. Avrupa Birliği,

Detaylı

B.E.Ü. MÜCEVHER VE GELENEKSEL EL SANATLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ

B.E.Ü. MÜCEVHER VE GELENEKSEL EL SANATLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ B.E.Ü. MÜCEVHER VE GELENEKSEL EL SANATLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ Bülent Ecevit Üniversitesi Mücevher ve Geleneksel El Sanatları Araştırma ve Uygulama Merkezinin kurulmasında alt yapıyı

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönerge, birimin yönetim organlarına ve görevlerine ilişkin

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları

Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Çağdaş Siyaset Kuramları KAM 401 Güz 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU

BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU Bato aktüel yayında batoaktuel yapılan basın toplantısında BASIN ARACILIĞI İLE BALIKESİR KAMUOYUNA TANITILDI. Değerli basın mensupları, Sevgili meslektaşlarım,

Detaylı

İSTANBUL SANAYİ ODASI NIN HEYECANLA BEKLEDİĞİMİZ 3 NCÜ İNOVASYON ÖDÜLLERİ TÖRENİNE HOŞ GELDİNİZ DİYOR, HEPİNİZİ SAYGI VE SEVGİYLE SELAMLIYORUM.

İSTANBUL SANAYİ ODASI NIN HEYECANLA BEKLEDİĞİMİZ 3 NCÜ İNOVASYON ÖDÜLLERİ TÖRENİNE HOŞ GELDİNİZ DİYOR, HEPİNİZİ SAYGI VE SEVGİYLE SELAMLIYORUM. SAYIN BAKANIM, SAYIN BAŞKAN, DEĞERLİ KONUKLAR, VE KIYMETLİ MEDYA MENSUPLARI, İSTANBUL SANAYİ ODASI NIN HEYECANLA BEKLEDİĞİMİZ 3 NCÜ İNOVASYON ÖDÜLLERİ TÖRENİNE HOŞ GELDİNİZ DİYOR, HEPİNİZİ SAYGI VE SEVGİYLE

Detaylı

11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi. Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler

11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi. Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler 11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi, Akademik Düşünce Konferansları

Detaylı

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına Duvarlarla bölünmüş bir Avrupa değil, ancak sınırlarının ayırıcı özelliğini bertaraf etmiş bir kıta sınırlar ötesi bir uzlaşma sağlayabilir. Richard von Weizsäcker, 1985 Robert Bosch Stiftung GmbH Heidehofstraße

Detaylı

AVRUPADA VETERINER HEKIMLIK HIZMETLERI VE UYGULAMALARI

AVRUPADA VETERINER HEKIMLIK HIZMETLERI VE UYGULAMALARI 1 2 AVRUPADA VETERINER HEKIMLIK HIZMETLERI VE UYGULAMALARI ICINDEKILER Giris 1.) Veteriner Hekinlik Görevleri 2.) Facetten Veteriner Hekimlik 3.) Veteriner Hekimlik Egitimi 4.) Diploma Sonrasi Sürece Kisa

Detaylı

BETİM ULUSLARARASI SAĞLIK ÖĞRENCİLERİ AKADEMİSİ 2016

BETİM ULUSLARARASI SAĞLIK ÖĞRENCİLERİ AKADEMİSİ 2016 BETİM ULUSLARARASI SAĞLIK ÖĞRENCİLERİ AKADEMİSİ 2016 Hasekisultan Mh Topçu Emin Bey Çıkmazı 4 Fatih İstanbul 0212 632 0369 0212 632 0328 betim.org.tr usap@hayatvakfi.org.tr HAYAT SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER

Detaylı

14.30-16.00: II. OTURUM GÖÇ KONULARINDA KAMU GÜVENİ İNŞA EDİLMESİ OTURUMU GENEL KONUŞMA NOTU

14.30-16.00: II. OTURUM GÖÇ KONULARINDA KAMU GÜVENİ İNŞA EDİLMESİ OTURUMU GENEL KONUŞMA NOTU 14.30-16.00: II. OTURUM GÖÇ KONULARINDA KAMU GÜVENİ İNŞA EDİLMESİ OTURUMU GENEL KONUŞMA NOTU 1 SAYIN BAKANLAR, KIYMETLİ TEMSİLCİLER; ÖNCELİKLE BURADA BULUNMAKTAN DUYDUĞUM MEMNUNİYETİ İFADE ETMEK İSTİYORUM.

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR 2016 Geleneksel gıdalar, her kültürde olduğu gibi Türkiye de de coğrafya, iklim, tarımsal üretim imkanları ve hepsinin üzerinde de «geleneksel yaşam tarzının» etkisi

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM Bu sunum: Akademik çalışma ve araştırmaların sonucu olarak değil, tamamen determinist

Detaylı

DERS PROFİLİ. Tüketici Davranışları MAN 624 Güz

DERS PROFİLİ. Tüketici Davranışları MAN 624 Güz DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Tüketici Davranışları MAN 624 Güz 4 3+0+0 3 7 Ön Koşul - Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Temsilcileri, Hepinizi saygıyla selamlıyorum, Başbakanlık Sosyal

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 1.1.216 Diploma Program Adı : SOSYOLOJİ, LİSANS PROGRAMI, (AÇIKÖĞRETİM) Akademik Yıl : 21-216 Yarıyıl

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

Tiklerin yanisira baska semptomlar da Tourette sendromundan kaynaklanabilir mi?

Tiklerin yanisira baska semptomlar da Tourette sendromundan kaynaklanabilir mi? Informationen zum Tourette-Syndrom in türkischer Sprache Tourette sendromu Kayitli dernek Almanya Tourette Sirketi nden (TGD) kisa bilgiler Tourette sendromu nedir? Tourette sendromu kompleks bir nevrolojik-psikiyatrik

Detaylı

Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku (LAW 104) Ders Detayları

Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku (LAW 104) Ders Detayları Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku (LAW 104) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Hukuk Tarihi ve Roma Hukuku LAW 104 Bahar 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

TITC ESSAY SUNUMU. İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent Erzurum Laboratuvar Lisesi 13. IBDP GÜNÜ AREL EĞİTİM KURUMLARI 2015

TITC ESSAY SUNUMU. İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent Erzurum Laboratuvar Lisesi 13. IBDP GÜNÜ AREL EĞİTİM KURUMLARI 2015 TITC ESSAY SUNUMU İhsan Doğramacı Vakfı Özel Bilkent Erzurum Laboratuvar Lisesi 13. IBDP GÜNÜ AREL EĞİTİM KURUMLARI 2015 SUNUMUN KONU AKIŞI TITC HAKKINDA KISA BİLGİ VERME, TITC ÜNİTELERİNİ BELİRTME, TITC

Detaylı

oda yayınları LPS ve CNG UYGULAMALARI SEMPOZYUMU BİLDİRİLER KİTABI

oda yayınları LPS ve CNG UYGULAMALARI SEMPOZYUMU BİLDİRİLER KİTABI oda yayınları Çağımızda yaşanan değişim ve gelişimle birlikte yaşamımızın değişmez parçası haline gelen çok çeşitli ihtiyaçlardan birisi de artık asansörler olmuştur. Güvenli, LPS ve CNG UYGULAMALARI SEMPOZYUMU

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Türkiye'deki Tek Üniversite İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Biz, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi nin paydaşları; gelecek kuşaklara daha yaşanabilir

Detaylı

KiTAP. ve ISLETME POLITIKASi. Prof. Dr. Erol EREN. Ars.Grv. Fatih SEMERCIöZ Lü. Isletme Fakültesi. Yönetim, Yil 9, Sayi 29, Ocak - 1998,5.

KiTAP. ve ISLETME POLITIKASi. Prof. Dr. Erol EREN. Ars.Grv. Fatih SEMERCIöZ Lü. Isletme Fakültesi. Yönetim, Yil 9, Sayi 29, Ocak - 1998,5. Yönetim, Yil 9, Sayi 29, Ocak - 1998,5.52-54 KiTAP ISLETMELERDE.. STRATEJIK. YÖNETIM ve ISLETME POLITIKASi Prof. Dr. Erol EREN Istanbul, DER Yayinlari, 1997 Hazirlayan: Ars.Grv. Fatih SEMERCIöZ Lü. Isletme

Detaylı

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri

Duru. Girişim. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri Duru Girişim İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri İçindekiler 3 4 5 7 9 11 13 14 15 Hakkımızda Hizmetlerimiz İnsan Kaynakları 360 Pazarlama OSGB Proje Geliştirme Hekim Menajerliği Hastane Açılış Projeleri

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

DERS PROFİLİ. Satış Yönetimi MAN 432 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. Satış Yönetimi MAN 432 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Satış Yönetimi MAN 432 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı İngilizce Seçmeli Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

ERDEMLİ BELEDİYESİ 2013 YILI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU

ERDEMLİ BELEDİYESİ 2013 YILI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU ERDEMLİ BELEDİYESİ 2013 YILI İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYET RAPORU ERDEMLİ 2014 SUNUŞ Erdemli Belediyesi bünyesinde 07.05.2007 tarih ve 33 sayılı meclis kararı ile ihdas edilmiş olan İnsan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sözlü İletişim Becerileri 2 YDA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sözlü İletişim Becerileri 2 YDA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sözlü İletişim Becerileri 2 YDA 102 2 4+0 4 4 Ön Koşul Dersleri Sözlü İletişim Becerileri 1 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca

Detaylı

Entegre devre yapiminda nanoteknoloji kullanilir. 1 nanometre, metrenin milyarda biridir. Bu boyuta 5 ila 10 atom dizilebilir.

Entegre devre yapiminda nanoteknoloji kullanilir. 1 nanometre, metrenin milyarda biridir. Bu boyuta 5 ila 10 atom dizilebilir. Entegre devre yapiminda nanoteknoloji kullanilir. 1 nanometre, metrenin milyarda biridir. Bu boyuta 5 ila 10 atom dizilebilir. Entegre devre topoðrafyasi nedir? Çip, mikroçip, silikon çip, bilgisayar çipi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İSTATİSTİK MATH 176 2 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 1,5 2,3 2,5,12 8,12 1,2,5 2,12 1,3,4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İSTATİSTİK MATH 176 2 3 + 0 3 5. Program Öğrenim Çıktıları 1,5 2,3 2,5,12 8,12 1,2,5 2,12 1,3,4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İSTATİSTİK MATH 176 2 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yılı. Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982. Y. Lisans Özel Hukuk İstanbul Üniversitesi 1984

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yılı. Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982. Y. Lisans Özel Hukuk İstanbul Üniversitesi 1984 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Şükran ŞIPKA 2. Doğum Tarihi : 30.07.1959 3. Unvanı : Profesör Doktor 4. Öğrenim Durumu : Doktora(Hukuk) Derece Alan Üniversite Yılı Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982

Detaylı

ZOOLOG TANIM A- GÖREVLER

ZOOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Hayvanların anatomik ve fizyolojik özelliklerini inceleyen ve onları özelliklerine göre sınıflandıran, çeşitli etmenlerin hayvanlar üzerindeki etkisini araştıran kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ,

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. A. KÜRŞAT ERSÖZ İLAÇ HUKUKU BAĞLAMINDA İDARENİN SORUMLULUĞU

Yrd. Doç. Dr. A. KÜRŞAT ERSÖZ İLAÇ HUKUKU BAĞLAMINDA İDARENİN SORUMLULUĞU Yrd. Doç. Dr. A. KÜRŞAT ERSÖZ İLAÇ HUKUKU BAĞLAMINDA İDARENİN SORUMLULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR CETVELİ...XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK İLAÇ HUKUKU, İLACIN TANIMI

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu / Adı : Bölüm / Anabilim Dalı : 100598 ATLARDA GEBELİK SÜRECİ ALANDIŞI DERS BÖLÜMÜ (VETERİNER) Öğretim Dili : Türkçe Yarıyılı

Detaylı