Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları"

Transkript

1 Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları Ahmet S. YURDAKUL, Haluk C. ÇALIŞIR, Nazire UÇAR, Mihriban ÖĞRETENSOY Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezi, ANKARA ÖZET Eğitim, tüberküloz kontrolünde oldukça önemli bir faktördür. Ülkemiz koşullarında birinci basamak hizmeti veren hekimlerde tüberküloz ile ilgili bilgi tutum ve davranışı ölçmek amacıyla, birinci basamağa yönelik olarak yapılan bir tüberküloz eğitimi öncesinde katılımcılara bir anket uygulanmıştır. Çalışma süreleri 8.1 ± 4.7 yıl olan, 67 pratisyen, 3 uzman hekimin, %55.7 si sağlık ocağı, %14.2 si ana çocuk sağlığı merkezi, %7.1 i verem savaş dispanserinde çalışmakta idi. %22.8 i ise çalıştığı yeri belirtmemişti. Yılda ortalama 2.6 tüberküloz hastası ile karşılaşan birinci basamak hekimlerinin, % 22.9 u solunum yolları dışında başka bir yolla da hastalığın bulaşabileciğini, %12.8 i balgam muayenesi dışında bir yöntem ile tanı konulabileceğini, %34.3 ü hastalığın takibinde balgam dışı bir yöntemin kullanılabileceğini belirtmişti. Katılımcıların %14.2 si isoniazid, rifampisin ve pirazinamidin en önemli 3 tüberküloz ilacı olduğunu, %27.2 si 6 ya da 9 aydan farklı bir sürede hastalığın tedavi edilebileceğini belirtmişti. Hepatotoksite çıktığı zaman %28.6 sı gereken uygulamayı yapmakta, tedavi sırasında radyolojik kötüleşme saptandığında %25.7 si, rifampisin direnci saptandığında %42.8 i, hastayı bir üst basamağa sevk etmeyi düşünmektedir. Bu anket ile çalışmaya katılan hekimlerin, tüberküloz ile ilgili netleşmemiş bilgilere sahip olduğu ve özellikle mezuniyet öncesi ve sonrası eğitime ağırlık verilmesi gerektiği kanısına varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Tüberküloz, eğitim, birinci basamak SUMMARY THE KNOWLEDGE, ATTITUDE AND BEHAVIOR RELATED TO THE TUBERCULOSES REFLECTED BY THE PHYSI- CIANS PROVIDING FIRST STEP SERVICE Education is a rather important factor in controlling the tuberculosis. With the objective of measuring the knowledge, attitude and behavior related to the tuberculoses reflected by the physicians providing first step service in the prevailing conditions of this country a survey was implemented with the participants before they have attended a tuberculoses training directed to first step. The 67 practicing physician having an employment period of 8.1 ± 4.7 years were coming from heath center at the rate of 55.7% and from mother and child health center at the rate of 14.2% and from tuberculoses eradication dispensers at the rate of 7.1%. Of these 22.8% did not indicate the place they worked. The first step physicians facing with 2.6 tuberculoses patients per year as average, indicated that the disease could also be spread by means other than respiratory track at the rate of 22.9%; a diagnosis would be possible with a method other than sputum examination at the rate of 12.8%, a method other than sputum could be used in follow up of the disease at the rate of 34.3%. Of them 14.2% indicted isoniazid, rifampicin and pyrazinamide as the most important three tuberculoses drugs, 27.2% deemed it necessary to have different time periods of 6 or more than 9 months for treatment of the di- 48

2 Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları sease. When it rises to hepatotocity, 28.6% performs the necessary implementation, and when radiological worsening is determined during the treatment 25.7%; when rifampisin resistance is determined 42.8% is considering to refer the patient to a high level. The opinion reached is that, the physicians participating in this survey, have unclear knowledge related to tuberculoses and there is need to provide especially the before and post graduate training on this subject. KEY WORDS: Tuberculosis, training, primary health care GİRİŞ Tüberküloz kontrolünde, alt yapı, organizasyon, kaynak kadar personelin eğitimi oldukça önemli bir faktördür. Türkiye deki Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı (UTP) örgütlenmesi içerisinde hekimlerin önemli bir yeri bulunmaktadır. Verem Savaş Daire Başkanlığı na bağlı 3415 personelin 872 si hekimdir (1). Ayrıca yurt çapına yayılmış 5167 sağlık ocağı verem savaşı etkinliklerine katkıda bulunmaktadır (2). Bu kuruluşlarda çalışan hekimler için tüberküloz ile ilgili düzenli ve sürekli bir hizmet içi eğitim programı bulunmamaktadır. Genel olarak verem savaş dispanserlerinde çalışan hekimler ve sağlık ocağında tüberkülozlu hasta ile karşılaşma olasılığı olan hekimler bu konudaki bilgilerini tıp fakültesi eğitimi sırasında almaktadırlar. Düzenli bir hizmet içi eğitim olmadığından alandaki gelişmeleri izlemeleri her zaman olanaklı olmamaktadır yılı Ocak ayının ilk haftasında Ankara İl Sağlık Müdürlüğü ve Verem Savaşı Daire Başkanlığı tarafından birinci basamak hekimlerine yönelik olarak bir eğitim toplantısı düzenlenmiştir. Bu toplantıya katılan hekimlerin tüberküloz ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını ölçmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Yirmi soruluk bir anket formu düzenlenerek toplantıya katılan hekimlere doldurulmak üzere dağıtılmış ve isimsiz olarak doldurmaları istenmiştir. Doldurulan anket formları değerlendirilmiştir. Anket formunda katılımcıların çalıştıkları kurum, mezun oldukları fakülte, yıl ile ilgili temel bilgiler açık uçlu, yılda ortalama kaç tüberkülozlu hasta gördükleri, tüberküloz bulaşması, semptomları, etyolojik nedenler, tanı, tedavi ve takip yöntemi, yan etkilerde uygulanacak strateji, ülkedeki tüberküloz sorunu ve kontrolü ile ilgili sorular çoktan seçmeli olarak sorulmuştur. Yan etki, direnç gibi sorunlar geliştiğinde davranışları yine çoktan seçmeli sorularla araştırılmıştır. SONUÇLAR Anket formunu 67 si pratisyen, 3 ü uzman; 70 hekim doldurmuştu. Çalışma süreleri 1-23 yıl (median: 7 yıl) olup, ortalama 8.1 ± 4.7 yıl idi ve 18 değişik tıp fakültesinden mezun olmuşlardı. Çalıştıklara kurumlara göre dağılımı Tablo 1 de izlenmektedir. Ankete katılan hekimler yılda ortalama olarak 2.6 tüberkülozlu hasta ile karşılaştıklarını belirtmişlerdi. Tüberkülozun bulaşma yolları sorusuna verilen yanıtlar Tablo 2 de izlenmektedir. Katılımcıların %5.7 si haricinde tümü bulaşmada en önemli yolun tüberkülozlu bir hasta ile aynı mekanda yaşamak olduğunu belirtmişler, %15.7 si ise bu yola ek olarak psikolojik faktörlerin de tüberküloza yol açabileceğini düşünmüşler, %40 ı ise sigara içmenin de tüberküloz gelişmesinde rol aldığını Tablo 1. Ankete katılan hekimlerin çalıştıkları kurumlara göre dağılımı. Çalışılan kurum n (%) Sağlık ocağı 39 (%55.7) Ana-çocuk sağlığı merkezi 10 (%14.2) Verem savaş dispanseri 5 (%7.1) Belirtmemiş 16 (%22.8) Tablo 2. Ankete katılan hekimlerin akciğer tüberkülozunun bulaşma yolları nelerdir sorusuna verdikleri yanıtların dağılımı. Bulaşma yolu n (%) Sadece solunum yolu 52 (%74.2) Solunum yoluna ek diğer yollar 16 (%22.9) Yanıtsız 2 (%2.9) 49

3 Yurdakul AS, Çalışır HC, Uçar N, Öğretensoy M. belirtmişti. Hekimlerin %31.4 ü (22/70) hastalara tüberküloz ile ilgili çeşitli önerilerin yanı sıra, çatal kaşıklarını ayırmalarını önermektedirler. Ankete yanıt verenlerin tümü hastalığın semptomlarını doğru olarak yanıtlamışlardı. Katılımcıların %87.2 si (61/70) balgam muayenesi ile, %12.8 i (9/70) balgam muayenesi dışında bir yöntem ile tanı konulabileceğini, balgam dışı bir yöntem ile tanı konulacağını belirten 9 kişiden 5 i mikrofilm ile, 2 si PPD ile ve 2 si ise PPD + mikrofilm ile tanı konulacağını bildirmişti. Ayrıca tüm grup içinde %15.7 (11/70) hekim tek başına ya da diğer yöntemlerle birlikte PPD nin tanıda kullanıldığını belirtmiştir. Katılımcılarından tedavide en önemli 3 tüberküloz ilacını sıralamaları istenilmiş, sadece %14.2 si (10/70) İsoniazid (H), Rifampisin (R) ve Pirazinamid i sıralamıştı. Altmışaltı kişi (%94.3) H ve R yi ilk iki ilaç olarak, bunlardan 27 si etambutolu, 29 u streptomisini ve 10 u ise pirazinamidi üçüncü ilaç olarak seçmişti; iki kişi H yi, bir kişi R yi seçmemişti. Bir kişi ise bu soruyu cevaplamamıştı. Akciğer Tüberkülozunda tedavi takibi hangi yöntemler ile yapılır? sorusuna hekimlerin verdikleri yanıtlar Tablo 3 te izlenmektedir. Hastada tedavinin yolunda gitmediğini düşündürecek gelişmeler ile ilgili sorulardan; radyolojik kötüleşme olduğunda %25.7 si (18/70) bir üst merkeze sevk etmekte, %61.4 ü (43/70) ilaç değişikliği yapmaktadır. Dokuz kişi bu soruya cevap vermemiş, ilaç direnci saptanması halinde %42.8 i (30/70) hastayı sevk etmekte, %35.8 i (25/70) ilaç değişikliği yapmaktadır. Onbeş kişi bu soruyu yanıtlamamıştır. Tablo 3. Ankete katılan hekimlerin tüberküloz takibinde kullanılan yöntemlere verdikleri yanıtların dağılımı. Takip yöntemi n (%) Sadece balgam 34 (%48.6) Sadece radyoloji ile 21 (%30) Balgam+diğer bir yöntem 12 (%17.1) Balgam dışı kombine yöntemler ile 3 (%4.3) Tüberküloz tedavi süresi ne kadardır? sorusuna verilen yanıtlar Tablo 4 te izlenmektedir. Tedavi sırasında hepatotoksite geliştiğinde ne yaparsınız? sorusuna, verilen yanıtlar Tablo 5 te izlenmektedir. İsoniazidin toksik etkileri ile ilgili olarak sorulan soruda; hekimlerin %31.5 i (22/70) periferik nöropati çıktığında, %35.7 si (25/70) hepatotoksitite çıktığında, %11.4 ü (8/70) birden fazla yan etki çıktı- Tablo 4. Ankete katılan hekimlerin Tüberküloz tedavisi süresi nedir? sorusuna verdikleri yanıtların dağılımı. Tedavi süresi n (%) 4 ay 1 (%1.4) 6 ay 15 (%21.4) 9 ay 30 (%42.8) 12 ay 18 (%25.8) Bilmiyor 6 (%8.6) Tablo 5. Ankete katılan hekimlerin Tüberküloz tedavisi altında hepatotoksite çıktığında ne yaparsınız? sorusuna verdikleri yanıtların dağılımı. Hepatotoksite çıktığında davranış n (%) Sadece isoniazidi tedaviden çıkarırım 25 (%35.7) Sadece rifampisini tedaviden çıkarırım 19 (%27.1) Tüm ilaçları keserim, hepatotoksite geçince yeniden başlarım 20 (%28.6) Tedaviyi değiştirmem 1 (%1.4) Cevapsız 5 (%7.2) 50

4 Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları ğında bir daha o hastanın rejimine bu ilacı koymayacaklarını belirtmiş, %8.6 sı (6/70) ise izoniasidin hepatotoksite, alkol kullanımı, periferik nöropati gibi durumlarda rejimden bu ilacın çıkarılmasının gerekmediği doğrultusunda işaretlemişlerdir. Katılımcıların %12.8 i (9/70) bu soruya yanıt vermemiştir. Rifampisinin toksik etkileri ile ilgili olarak sorulan soruda; %54.3 ü (38/70) kontrendike olduğu durumları doğru olarak yanıtlamış, %25.6 sı (18/70) hepatotoksitite durumunda, %2.9 u (2/70) Grey sendromda, %8.6 sı (6/70) kombine durumlarda, bu ilacın o hastada bir daha kullanılmaması gerektiğini belirtmişler, %8.6 sı (6/70) bu soruyu yanıtsız bırakmıştır. Türkiye de her yıl kaç tüberküloz hastası ortaya çıktığı sorulduğunda, %15.7 si (11/70) resmi rakamlardan az, %34.3 ü (24/70) resmi rakamlar kadar, %51 i ise (35/70) resmi rakamlardan fazla hasta olduğu doğrultusunda yanıtlamışlardır. Tüberkülozun bir toplumda en iyi kontrol metodu sorulduğunda, %24.3 (17/70) hekim tüm tüberküloz hastalarının tedavi edilmesinin, %34.3 ü (24/70) aşılamanın, %38.5 i (27/70) ise aşılama ve tedavinin en iyi kontrol yöntemi olduğunu belirtmişler, 2 kişi ise bu soruya yanıt vermemiştir. Türkiye de tüberküloz kontrolündeki engeller ile ilgili olarak sorulan soruda; %91.4 ü (64/70) çeşitli nedenlerle birlikte hastaların tedavi ve takibinde sorunlar olduğunu, %35.7 si (25/70) ise Sağlık Bakanlığı nın tüberküloz kontrolü için yeterli bütçeyi ayırmamasının sorunun ortaya çıkışında rol aldığını düşünmektedir. Sağlık ocağının tüberküloz kontrolündeki yeri konusunda görüşleri açık uçlu olarak sorulmuş, özellikle vaka bulma, halk eğitimi, bağışıklama konusunda verem savaşında rolü olabileceği belirtilmiştir. TARTIŞMA Tüberkülozun son yıllarda tüm dünyada yeniden artış eğilimine geçmesi, tüberküloz kontrolünün önemini bir kez daha gündeme getirmiştir. Dünya Sağlık Örgütü 90 lı yılların başından beri etkin tüberküloz kontrolü için hastaların gözetim altında ilaçlarını içecekleri ulusal bir stratejiyi her türden gelişmişlik düzeyindeki ülkeye önermektedir (2). Bu stratejinin tüm ülke çapında uygulanması ve her kesimden hekime ulaşması için de önerilerde bulunmaktadır. Bu amaçla 1997 yılında Roma da Tüberküloz ve Tıp Fakülteleri başlığı ile bir uluslararası toplantı düzenlemiş, bu toplantının sonunda düzenlenen nihai raporda, tıp fakülteleri ders programlarının tüberküloz kontrolünün en geniş şekilde öğretilmesi ve UTP ile birlikte çalışma içine girmeleri için önerilerde bulunulmuştur (3). Ülkemizde tüberküloz kontrolünün tüm bileşenlerinde (Kür ve Vaka bulma faaliyetleri) sorunlar bulunmaktadır. Bu bileşenleri etkileyecek olan faaliyetlerden birisi de, tıp eğitiminde ve sonrasındaki tüberküloz eğitim faaliyetleridir. Ülkemizde tüberküloz kontrolü için atılmasını beklediğimiz olumlu adımlara bir katkı sağlamak ve mevcut durumu ölçmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada ankete katılan hekimlerin %74.2 si bulaşma yolu hakkında net ve doğru yanıt vermişlerdir. Geri kalan kısmı ise solunum yollarına ek olarak başka yolların da olabileceğini belirtmişlerdir. Bu durum solunum yolu ile bulaşma gibi bir noktanın bilinmesi ve hedeflenmesi açısından çok önemli olduğu düşünülürse, ek yolların da olduğunu ifade eden grupta bu konuda bir netlik olmadığı şeklinde yorumlanmıştır. Benzer durum hastalığın gelişimi ile ilgili sorulan sorularda da izlenmiştir. Her ne kadar hekimlerin hemen hepsi (%94.3 ü) hastalığın, tüberkülozlu bir hasta ile yakın temas ile bulaştığını bildirse de, ancak %40 ının sigara içme ile ya da psikolojik faktörlerin de hastalığa yol açabileceğini belirtmeleri, yine bu konuda bir netliğin olmaması şeklinde yorumlanmıştır. Katılımcıların %31.4 ünün hastalara tüberküloz ile ilgili bilgi verirken çatal kaşıklarını ayırmalarını söylemeleri de, bulaşma yolunun tam ve net olarak bilinmediğini göstermektedir. Sigara içme ile tüberküloz arasında ilişki olduğuna dair sınırlı sayıda yayın bulunmakta (4), ancak sigara ve psikolojik faktörler ile tüberküloz ilişkisi konusunda klasikleşmiş bir ilişki bulunmamaktadır (5). Bu nedenle bulaşma konusunda netleşmiş bilgiler bulunmadığı kanısına varılmıştır. Ankete katılanların tümünün semptomları doğru işaretlemeleri, tanı konusunda ise büyük çoğunluğun (%87.2) balgam muayenesinin tanı için gerekli olduğunu belirtmeleri oldukça umut vericidir. Tedavi konusunda seçilecek ilaçlar konusunda %94.3 ünün H ve R yi ilk iki ilaç olarak seçmeleri 51

5 Yurdakul AS, Çalışır HC, Uçar N, Öğretensoy M. olumlu, ancak 3. ilaç olarak sadece %14.2 sinin pirazinamidi koymaları, kısa süreli kemoterapi rejimlerinin sterilizan etkili bu ilacının yeterince bilinmediğini göstermiştir. Sağlık Bakanlığı Verem Savaşı Daire Başkanlığı 1990 yılında yayımladığı yönergede tedavinin başlangıç fazında bu üç ilaç ile birlikte etambutol veya streptomisinin kullanılmasını önermektedir (7). Ortalama 8.1 ± 4.7 yıl önce mezun olan hekimlerin bir kısmı bu yönergenin yayımlandığı tarihten günümüze hizmet vermektedirler. Bu nedenle yönergede verilen tedavi şemasının periferde çalışan hekimlere uluşamadığı düşünülmüştür. Öte yandan pirazinamid ya da Türkiye de daha çok kullanılan şekli ile morfozinamid genellikle ihmal edilen bir ilaç durumuna düşmüştür. Daha önce tarafımızdan yapılan bir araştırmada tedavi yetmezliği saptanan 40 vakada yapılmış tedavi hataları incelendiğinde, bu hastaların 17 sinin (%42.5) başlangıç rejimlerinde pirazinamidin yer almadığı görülmüştür. İlk tedavi kararını veren kuruluşlar verem savaş dispanserleri, göğüs hastaneleri, eğitim hastaneleri ve üniversite hastanelerinden oluşmakta idi (6). Tahaoğlu ve arkadaşları ise çok ilaca dirençli tüberküloz gelişen hastaların %40.5 inde başlangıç rejimlerinde H, R veya Z den en az birisinin bulunmadığını göstermişlerdir (7). Hastalığın tanı yöntemi olarak büyük çoğunluğun balgam muayenesini seçmesine karşın, takibinde hekimlerin ancak %48.6 sı sadece balgam muayenesini işaretlemişler, %30 u ise sadece radyoloji ile takibi seçmişlerdir. Daha az bir kısmı ise (%17.1) balgam muayenesi ile bir başka yöntemin birlikte kullanılması gerektiğini bildirmiştir. Buradaki değişkenliğin verem savaşı yönergesinin bu konuda net bir yol göstermemesinden kaynaklandığını düşündürmüştür. Ankete katılan hekimlerin %25.7 si radyolojik kötüleşme olduğunda, ilaç direnci saptanması halinde ise %42.8 i bir üst merkeze sevk etmektedir. Tüberküloz tedavisinde sözkonusu gelişmeler, en çok hatanın yapıldığı durumlardır (6,7). Bu nedenle bu hastalara daha üst merkezlerde müdahale edilmelidir. Aslında bu konuda yasal gereklilikte bulunmaktadır. Ülkemizde birinci basamak sağlık hizmetleri, 1961 yılında 224 sayılı yasa ile kurulmuştur (10). Temel ilke hastaların mümkün olduğunca ayaktan ve yerinde tedavi edilmeleridir. Tedavisinde güçlük yaşanan ya da uzmanlık gerektiren durumlar bir üst basamağa sevk edilmelidirler. Tedavi süresi konusunda hekimlerin %64.2 si 6 ya da 9 ayı işaretlemişlerdir. Yönergede tedavi süresi 9 ay olarak belirtilmesine karşın, son zamanlarda tedavi süresinin 6 ay olması önerilmiştir (8). Bu nedenle yanıtlarda 6 ve dokuz ay seçeneklerini işaretleyenler doğru kabul edilmiştir. %35.8 hekimin bu sürelerin dışında bir süreyi önermeleri, hala süre konusunda karışıklık olduğunu göstermektedir. Tedavinin takibi sırasında gelişebilecek olası yan etkiler karşısında %28.6 hekim gerçekçi yaklaşım göstermektedir. Hepatotoksitite çıktığında %62.8 i izoniasid ya da rifampisin gibi tüberküloz tedavisinde çok önemli ilaçlardan birisini tedavi rejiminden çıkarmayı düşünmektedirler ki, bu durum dirençli tüberküloz gelişiminde önemli rol oynamaktadır (8,9). Hekimlerin %51 inin her yıl ortaya çıkan tüberküloz hastalarına ait resmi rakamlardan daha fazla hasta olduğu şeklinde işaretlemeleri, bu alanda kurulmuş olan örgütlenmenin yeterli ve etkin olarak çalışamadığının, yani temel görevlerinden birisi olan vaka bulma faaliyetlerini yeterince yerine getiremediği fikrinin bir yansıması olarak değerlendirilmiştir. En iyi tüberküloz kontrol yöntemi olarak %72.8 hekim bağışıklamayı içeren şıkları işaretlemiştir. Sağlık ocaklarında BCG uygulamasının düzenli ve sürekli olarak yapılması önerilmektedir (9). Yine birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemli görevlerinden birisi bağışıklamadır ve infeksiyon hastalıkları ile mücadelenin temelinin bağışıklama olduğu, genel kabul gören bir kavramdır. Bu nedenle bağışıklamanın katılımcılar arasında yüksek oranda, hastalığı kontrol eden bir yöntem olarak görüldüğü düşünülmüştür. Yine yönergede, verem savaşının hedefleri konusunda net bir görüş bulunmamaktadır. Ancak dispanser görevleri tanımlamasında ilk madde olarak koruma, ikinci madde olarak erken tanı, ancak üçüncü madde olarak tedavinin sayılması, bu konuda diğer hekimlere de kontrolde BCG nin öncelik taşıdığı fikrini uyandırdığı kanısına varılmıştır. Oysa etkin bir tüberküloz kontrolünün ilk hedefi saptanan hastaların %85 inde kür sağlanmasıdır (13) yılında birinci basamakta çalışan 70 hekim ile yapılan bu araştırma sonucunda, tüberkülozlu hastaların erken dönemde yakalanması, tedavinin takibi ve hastalığın toplumda kontrolü gibi faaliyetler- 52

6 Birinci Basamak Hekimlerinin Tüberküloz ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları de önemli rolleri olabilecek birinci basamak hekimlerinin, tüberküloz ile ilgili temel kavramlarda bilgi sahibi olduğu, ancak son gelişmeler ve hastalığın kontrolünde önemli noktalarda gelinen güncel kavramlarda eğitime ihtiyacı oldukları kanısına varılmıştır. Bu nedenle tüberküloz kontrolünden sorumlu resmi otoritelerin yanısıra, tıp fakültelerinde ülkemizde giderek önem kazanan tüberküloz sorununa yönelik eğitime daha fazla ağırlık verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. KAYNAKLAR 1. TC Sağlık Bakanlığı, Verem Savaşı Daire Başkanlığı verileri Sağlık İstatistikleri 1996, Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı, Kasım TB A Crossraoads. WHO Report on the Global Tuberculosis Epidemic Tuberculosis Control and Medical Schools. Report of a WHO Workshop. Rome, Italy, October World Health Organization. 5. Alcaide J, Altet MN, Plans P et al. Cigarette smoking as a risk factor for tuberculosis in young adults: a case control study. Tuberc and Lung Dis 1996;77: Bloch AB. Screening for tuberculosis and tuberculosis infection in high-risk populations. In: Fishman s pulmonary diseases and disorders. Fishman AP, Elias JA et al, eds. Third Ed. New York: Mc Graw-Hill Companies 1998; Verem Savaşı Hizmetleri ile İlgili Yönergeler. TC. Sağlık Bakanlığı Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı, Çalışır HC, Ulukavak T, Türker G ve ark. Tüberkülozda tedavi başarısızlığına neden olan etkenler. Solunum Hastalıkları 1997;8: Tahaoğlu K, Hitapoğlu T, Sevim T ve ark. Edinsel çok ilaca dirençli tüberküloz olgularının önceki tedavi kararlarındaki hatalar. Solunum Hastalıkları 1998;9: Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun Kanun no: Sağlık Bakanlığ Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı, Tüberküloz Hastalıklarının Teşhis-Tedavi ve İzlenmesi, Koçoğlu F. Birinci Basamakta Verem Savaşı Hizmetleri. Ocak Aydoğdu Ofset. Ankara TC. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü, T.C. Sağlık Bakanlığı Verem Savaşı Daire Başkanlığı. 13. Treatment of Tuberculosis. Guidelines for national programmes. Second Edition 1997; World Health Organization. Yazışma Adresi Ahmet S. YURDAKUL Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Merkezi Keçiören/ANKARA 53

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları #

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Teyfik TURGUT**, Yasemin AÇIK*, Figen DEVECİ**, M. Hamdi MUZ** * Fırat

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2):

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2): Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2): 100-104 Editöre Mektup Basol ve ark. Amerika da Acil Servis Hekimlerine Palyatif Bakım Üzerine Uygulanan Bir Anket Çalışması A survey Study

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Haluk C. ÇALIŞIR*, Ahmet S. YURDAKUL*, Mihriban ÖĞRETENSOY* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Tüberküloz

Detaylı

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde 1995-1997 Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci Sefa Levent ÖZŞAHİN*, Özgür KARACAN**, Remziye EL***, Zuhal GÜLLÜ**** * SSK Ankara Eğitim

Detaylı

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Tüberküloz tedavisinin tarihçesi İkinci Yüzyıl İstirahat, Diyet Öksürüğün önlenmesi Onsekizinci Yüzyıl Kır havası

Detaylı

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri TÜBERKÜLOZ Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis mikrobu ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Kişiden kişiye solunum yoluyla bulaşir. Hasta kişilerin öksürmesi, aksırması, hapşurması, konuşması ile havaya

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur.

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur. DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (DSÖ) 2012 KÜRESEL TÜBERKÜLOZ RAPORUNU YAYIMLADI - Genç Gelişim K Tüberküloz, ülkemizdeki adıyla verem, havayolu ile bulaşan ve öldürebilen bir hastalıktır. Çok az maliyetle tedavi

Detaylı

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 3. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 43 yaşında erkek hasta, çiftçi Yakınması: Öksürük, balgam, balgamla karışık kan tükürme, nefes darlığı Hikayesi: Yaklaşık 5 aydır öksürük ve balgam yakınması olan

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Fakülteyi Seçmelerinde Etkili Faktörler

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Fakülteyi Seçmelerinde Etkili Faktörler 21 Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Fakülteyi Seçmelerinde Etkili Faktörler Füsun Yarış*, Kemal Turhan**, Gamze Çan***, Yavuz Özoran**** ÖZET Amaç: Çalışmada Karadeniz Teknik

Detaylı

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Seren ARPAZ*, Sevtap KESKİN*, Göksel KITER**, Nejat SEZGİN*, Dilek

Detaylı

$5$ù7,50$ (%(/ø. gö5(1&ø/(5ø1ø1 *g5(9 7$1,0/$5, 9( <(7(5/ø/ø. $/$1/$5,1$ *g5(.(1'ø/(5ø1ø '(ö(5/(1'ø50(/(5ø g]hq (VUD.$5$0$1 + O\D 2.

$5$ù7,50$ (%(/ø. gö5(1&ø/(5ø1ø1 *g5(9 7$1,0/$5, 9( <(7(5/ø/ø. $/$1/$5,1$ *g5(.(1'ø/(5ø1ø '(ö(5/(1'ø50(/(5ø g]hq (VUD.$5$0$1 + O\D 2. ÖZET Amaç: Bu araştırma, Sağlık Yüksekokulları Ebelik Bölümü son sınıf öğrencilerinin, ebelerin Sağlık Bakanlığı görev tanımları ve Uluslararası Ebeler Konfederasyonu yeterlilik alanlarına göre kendilerini

Detaylı

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı, organize edilmiş toplum çalışmaları sonunda; - çevre sağlığı koşullarını düzelterek - bireylere sağlık bilgisi vererek - bulaşıcı hastalıkları

Detaylı

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır 16 Dicle Tıp Derg / Dicle Med J A. Abakay ve ark. Cilt/Vol 37, No 1, 16-20 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH Tüberküloz hastalarında aile içi temas taraması yeterli midir? Köy taraması sonuçları Is household

Detaylı

Tıp Araştırmaları Dergisi: 2008 : 6 (2) :86-92

Tıp Araştırmaları Dergisi: 2008 : 6 (2) :86-92 Tıp Araştırmaları Dergisi: 2008 : 6 (2) :86-92 T AD ARAŞTIRMA Şanlıurfa / Ceylanpınar Devlet Hastanesi Yardımcı Sağlık Personelinin Tüberküloz Bilgi Düzeyi ve Mesleki Risk Algılaması Elif Köse, Mehmet

Detaylı

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB)

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB) Şeref ÖZKARA Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Yaygın ilaç dirençli tüberküloz (YİD-TB), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Görev Grubu tarafından Ekim 2006

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Songül A. VAİZOÐLU Dr. Oğuz YILMAZ Dr. Çiğdem ÖZEN Dr. Erguvan Tuğba ÖZEL İnt. Dr. Yusuf KIZIL

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

Verem Eğitim ve Propaganda Haftası

Verem Eğitim ve Propaganda Haftası TÜRKİYE ULUSAL VEREM SAVAŞI DERNEKLERİ FEDERASYONU TUVSDF www.verem.org.tr Verem Eğitim ve Propaganda Haftası (Her yılın ilk haftası) TÜRKİYE ULUSAL VEREM SAVAŞI DERNEKLERİ FEDERASYONU Kuruluş: 1948 Ord.Prof.Dr.Tevfik

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

TÜRKİYE'DE RUH SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNE ENTEGRASYONU: BİRİNCİ BASAMAKTA RUH SAĞLIĞI EĞİTİM PROGRAMİ

TÜRKİYE'DE RUH SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNE ENTEGRASYONU: BİRİNCİ BASAMAKTA RUH SAĞLIĞI EĞİTİM PROGRAMİ Kriz Dergisi 12(1): 41-45 TÜRKİYE'DE RUH SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNE ENTEGRASYONU: BİRİNCİ BASAMAKTA RUH SAĞLIĞI EĞİTİM PROGRAMİ Mehmet Uğurlu*, Tahir Soydal* ÖZET Türkiye'

Detaylı

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi doi 10.5578/tt.7899 Geliş Tarihi/Received: 05.04.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 07.08.2014 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi Tarkan ÖZDEMİR 1

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ Türk Tabipleri Birliği Hekimlerin Çalışma Koşulları, İşyükü ve İşgücüne ilişkin Ortak Görüş 2010 VERİ DÖKÜMÜ EKİM 2010 Yanıt dağılım grafkleri, tabloları ve anket soruları

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD

AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985

Detaylı

Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu

Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu Dr. Servet ALAN Memorial Sağlık Grubu Olgu 1 56 y, Erkek Karaciğer sirozu, hepatit B, C, ve HCC Hepatik ensefalopati KC alıcı VDRL: + TPHA: + (1/640) Anti-TP : + Olgu 1 Preoperatif 10 gün seftriakson 1x1

Detaylı

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi Turan KARAGÖZ*, Hülya ARDA*, Tülin ERBORAN**, Zeki KILIÇASLAN***, Emel

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT)

Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT) Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT) Mehmet Hamdi MUZ, Figen DEVECİ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ELAZIĞ ÖZET Tüberkülin deri testi (TDT) tüberküloz

Detaylı

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi #

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # Aygün ÖZTOP, İpek ÜNSAL, Erol ÇİFTÇİ, Rıza ÇAKMAK Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Araştırma Görevlisi Dr. ABDULKADİR KAYA. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği ABD

ÖZGEÇMİŞ. Araştırma Görevlisi Dr. ABDULKADİR KAYA. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği ABD ÖZGEÇMİŞ Araştırma Görevlisi Dr. ABDULKADİR KAYA Adı soyadı: Abdulkadir Kaya Doğum tarihi ve yeri: 06.08.1986/Iğdır Yabancı dil bilgisi: İngilizce Görev yeri: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği

Detaylı

AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları

AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları Gülnaz ÇOBAN, Behiye AKKALYONCU, Tuğrul ŞİPİT, Bahadır BERKTAŞ, Berna DURSUN, Ayşe GÖZÜ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi A. Berna DURSUN*, Z. Müjgan GÜLER*, Ömür AYDIN*, Selma FIRAT GÜVEN*, Aydın YILMAZ*, Durdu SERTKAYA** * Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor?

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor? doi 10.5578/tt.8029 Tuberk Toraks 2015;63(3):185-191 Geliş Tarihi/Received: 15.07.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 19.05.2015 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı ( ) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Akılcı İlaç Kullanımı ( ) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Akılcı İlaç Kullanımı (29.05.2016) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sunu Planı 1. Akılcı İlaç Kullanımı Tanım 2. Akılcı İlaç Kullanımı Sorumluluk Sahibi

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ Akılcı İlaç Kullanımı Nedir? Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Kenya da Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları

Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları DERLEME Genel Tıp Dergisi Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları Nedim Akgün ve Akreditasyon Özdeğerlendirme Kurulu 2. Çalışma Grubu Üyeleri

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Assessment of Tuberculosis Diagnosis and Treatment Approaches and Knowledge Levels of Primary Care Physicians. Abstract

Assessment of Tuberculosis Diagnosis and Treatment Approaches and Knowledge Levels of Primary Care Physicians. Abstract Birinci Basamakta Çalışan Hekimlerin Tüberküloz Tanı ve Tedavisinde Yaklaşımlarının ve Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi Selma Altındiş 1, Ferhat Gürkan Aslan 2, Rıdvan Karagöz 3, Mustafa Baran İnci 4,

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Dicle Tıp Dergisi, 7 Cilt:34, Sayı:1, (-24) Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 3 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Tekin Yıldız, Levent Akyıldız, Güngör Ateş ÖZET Tüberküloz (TB) tüm

Detaylı

Aile Hekimlerinin Göğüs Hastalıklarına Bakışı

Aile Hekimlerinin Göğüs Hastalıklarına Bakışı Ankara Med J, 2014, 14(4): 131-135 DOI:10.17098/amj.10602 Aile Hekimlerinin Göğüs Hastalıklarına Bakışı Perspective of Family Physicians on Chest Diseases Tarkan Özdemir 1, Leyla Yılmaz Aydın 2, Mustafa

Detaylı

Göğüs Hastalıkları Hastanesinde Görev Yapan Hemşirelerin Tüberküloza İlişkin Bilgi Düzeyleri

Göğüs Hastalıkları Hastanesinde Görev Yapan Hemşirelerin Tüberküloza İlişkin Bilgi Düzeyleri İ.Ü.F.N. Hem. Derg (2011) Cilt 19 - Sayı 1: 37-44 ISSN 1304-4869 Araştırma Yazısı Göğüs Hastalıkları Hastanesinde Görev Yapan Hemşirelerin Tüberküloza İlişkin Bilgi Düzeyleri The Level of Knowledge of

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ FR-HYE-04-418-04 Tüberküloz (Verem) hastalığı nedir? Tıpta tüberküloz olarak adlandırılan verem hastalığına halk arasında ince hastalık da denmektedir. Tüberküloz, asıl olarak akciğerlerde

Detaylı

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER)

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) Yrd.Doç.Dr. Oğuzhan OKUTAN Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Servisi GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, İstanbul

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Y. Doç. Dr. Serhat Fındık Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs

Detaylı

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Dr. Tülin Sevim Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları Eğitim Hastanesi Sunum Akışı Tüberküloz tedavisinin tarihçesi Tüberküloz tedavisinin biyolojik temelleri

Detaylı

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul dönemi 6-19 yaşlar arasını kapsar, iki dönemdir erken okul yaşı ve prepubesans kızlarda

Detaylı

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017)

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) EK: 1 70. VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar. bir sağlık sorunu. Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye

Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar. bir sağlık sorunu. Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar bir sağlık sorunu Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye NADİR HASTALIK Prevalansı 1/2000 den az olan hastalıklar NADİR

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr.Şenol Çomoğlu

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr.Şenol Çomoğlu AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr.Şenol Çomoğlu 2 AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine

Detaylı

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014)

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA Saat 14:00-17:00 Kayıt 18:00-20:00 Kokteyl 20:00-24:00 Akşam Yemeği 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN SAAT AHMET YESEVİ SALONU EĞİTİM FAKÜLTESİ SALONU 9:00-10:30

Detaylı

AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir

AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir AKILCI İLAÇ KULLANIMI -Tanım- Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine

Detaylı

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt

ATS 16-20 mayıs 2015-Denver. Dr. Zühal Karakurt ATS 16-20 mayıs 2015-Denver Dr. Zühal Karakurt 1 17 mayıs 2015-Denver Oturum: Pulmonary critical care and sleep medicine: finding value in medicine in the era of modern medicine Bu oturumda hasta bakımı,

Detaylı

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Aygün ÖZTOP*, Yasemin ŞİRİN*, Vildan Avkan OĞUZ*, Rıza ÇAKMAK* * Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR ÖZET Ocak 1998 tarihinde Kahramanlar Verem

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı

Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı Botulinum Toksin Komplikasyonları ve Kontrendikasyonları IV. DOD Dermatoloji Gündemi 3-6 Eylül 2015-Eskişehir Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar

Detaylı

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi HIV infeksiyonlu hastalarda tüberküloz sıklığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi 212 HIV infeksiyonlu hasta - 8 Akciğer tüberkülozu - 4

Detaylı

2016 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU

2016 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU 206 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU TEMMUZ 206 .. Araştırmanın Amacı Araştırmada, na bağlı olarak hizmet vermekte olan;. Bütçe ve Performans Şube Müdürlüğü 2. Stratejik Planlama Şube Müdürlüğü 3.

Detaylı

Tüberkülozlu Olgularda Sosyokültürel Yapı #

Tüberkülozlu Olgularda Sosyokültürel Yapı # Tüberkülozlu Olgularda Sosyokültürel Yapı # Bülent ÖZBAY*, Mehmet GENCER*, Abdullah GÜLSÜN*, Erkan CEYLAN*, Mahmut ŞENEL** * Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı. Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı. Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi.VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/51 İlgi: 2006/78 tarih ve 857 sayılı

Detaylı

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi TB solunum yoluyla bulaşan önlenebilir bir hastalıktır Bulaşları

Detaylı

Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi

Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi Dr. Ayşe Büyükdemirci, Şerife Şule Çınar, Meliha Çağla Sönmezer, Metin Özsoy, Fatma Şebnem Erdinç,

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI İLAÇ KULLANIMI İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD Prenatal-Tanı Tedavi Ünitesi Dr. Tuğba Saraç Sivrikoz Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı tanımı

Detaylı

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz: En eski hastalıklardan Tedavisi var Korunabilir En yaygın ve ölümcül

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

XXVII. ULUSAL TÜBERKÜLOZ VE GÖĞÜS HASTALIKLARI KONGRESİ

XXVII. ULUSAL TÜBERKÜLOZ VE GÖĞÜS HASTALIKLARI KONGRESİ XXVII. ULUSAL TÜBERKÜLOZ VE GÖĞÜS HASTALIKLARI KONGRESİ 9-11 Ocak 2014, Antalya TÜRKİYE ULUSAL VEREM SAVAŞI DERNEKLERİ FEDERASYONU T.C SAĞLIK BAKANLIĞI desteği ve ADANA VEREM SAVAŞI DERNEĞİ ANTALYA VEREM

Detaylı

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi Özel durumlarda tüberküloz tedavisi Dr. Serir Aktoğu Özkan aktogu@yahoo.com İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÖZEL DURUMLARDA TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Gebelik Lohusalık, emzirme,

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Serpil ALPTEKİN*, İpek COŞKUNOL*, Mert AYDIN*, Dursun TATAR** * İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri, ** İzmir

Detaylı

Phd. Dr. Levent Tunalı

Phd. Dr. Levent Tunalı Phd. Dr. Levent Tunalı Bulaşıcı meslek hastalılığı; görülen işin gereği olarak veya işyerinin özel koşulları etkisi ile oluşan ve enfeksiyonun labratuvar bulguları ile kanıtlandığı bir hastalıktır. Salgın,

Detaylı

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Dilek SAKA 1, Müge AYDOĞDU 2, Haluk Celaleddin ÇALIŞIR 3, Filiz ÇİMEN 1, Mihriban ÖĞRETENSOY 1 1 SB Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Akciğer Tüberkülozlu 117 Olgunun Tanısında Balgam Yaymasının Kullanımı

Akciğer Tüberkülozlu 117 Olgunun Tanısında Balgam Yaymasının Kullanımı Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt:34, Sayı: 1, (33-37) Akciğer Tüberkülozlu 117 Olgunun Tanısında Balgam Yaymasının Kullanımı Güngör Ateş, Levent Akyıldız, Tekin Yıldız ÖZET Akciğer tüberkülozu tanısı bakteriyolojik

Detaylı

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi #

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Sibel ERSOY*, Nurhayat DEMİRCAN*, Muzaffer METİNTAŞ**,

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Kanser Hastalarına Uygulanacak Palyatif Bakım Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma Gazi Üniversitesi, 2014 Yüksek Lisans Tezi

Kanser Hastalarına Uygulanacak Palyatif Bakım Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma Gazi Üniversitesi, 2014 Yüksek Lisans Tezi 1 Kanser Hastalarına Uygulanacak Palyatif Bakım Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma Gazi Üniversitesi, 2014 Yüksek Lisans Tezi 2 Sağlık kurumlarında palyatif bakım merkezi olmasının bu kurumlarda tedavi

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 Prof. Dr. Ayşe Yüce Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 1 Global Tuberculosis Report 2013, World Health Organization 2 Kötü sosyo-ekonomik

Detaylı

Zoonotik Tüberküloz (1)

Zoonotik Tüberküloz (1) Zoonotik Tüberküloz (1) (Dünya Akciğer Sağlğı Kongresi öncesi Londra da yapılan toplantının sonuçları) Besin ve hayvan kaynaklı tüberküloza (zoonotik TB) ye karşı ilk kez mücadele çağrısı yapıldı. 30.09.2016

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein;

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; MYELİN BASİC PROTEİN Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; Beyin Omurilik Sıvısı içinde Myelin Basic Protein miktarının araştırılmasıdır.

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ. VERİ TOPLAMA ve ANALİZ BİRİMİ. Sağlık Kültür Daire Başkanlığı Anket Sonuçları

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ. VERİ TOPLAMA ve ANALİZ BİRİMİ. Sağlık Kültür Daire Başkanlığı Anket Sonuçları ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VERİ TOPLAMA ve ANALİZ BİRİMİ Sağlık Kültür Daire Başkanlığı Anket Sonuçları Ankete toplam 1074 kişi katılmıştır 1074 kişinin 747 si öğrenci, 159 tanesi ise personeldir. Katılımın

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE 1 Muammer YILMAZ 2 Ayşe YILMAZ DÜZCE TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ TÜBERKÜLOZ BİRİMİNE KAYITLI TÜBERKÜLOZ VAKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ:2011-2015

Detaylı

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi. Dr. Serir Aktoğu Özkan İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi. Dr. Serir Aktoğu Özkan İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Özel durumlarda tüberküloz tedavisi Dr. Serir Aktoğu Özkan aktogu@yahoo.com İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÖZEL DURUMLARDA TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Gebelik Lohusalık, emzirme,

Detaylı