Akdeniz'de sürdürülebilir turizmle ilgili rapor

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Akdeniz'de sürdürülebilir turizmle ilgili rapor"

Transkript

1 Akdeniz'de sürdürülebilir turizmle ilgili rapor Bu rapor, raportör Michèle Sabban (Avrupa Bölgeler Birliği; Ile-de-France Bölgesel Konseyi/FR) tarafından hazırlanmıştır. ARLEM'in sürdürülebilir kalkınma ile ilgili 16 Ocak 2013'teki 4. Komisyon toplantısında tartışılmış ve 18 Şubat 2013'te Belçika'nın Brüksel kentindeki 4. ARLEM genel kurulunda kabul edilmiştir. CDR _00_02_TRA_TCD TR

2 - 1 - Her ne kadar kendi içinde önemli farklılıklar gösterse de, Akdeniz bölgesi bir bütün olarak dünyanın lider turizm destinasyonudur. Bölge küresel turist ziyaretlerinin %30'unu ve küresel turizm gelirlerinin %25 ini almakta olup, bölgeyi ziyaret eden turistlerin %80'i başta Almanya olmak üzere Avrupa'dan gelmektedir 1. Her ne kadar turizm bölgenin ekonomik kalkınmasında ve küreselleşme sürecine entegrasyonunda önemli bir rol oynasa da, aynı zamanda doğal kaynaklar ve çevreye de ağır bir baskı yüklemektedir. ARLEM üyeleri, Bölgeler Komitesi'nin turizmin rekabetçilik ve sürdürülebilirlik zemininde geliştirilmesi çağrısına tamamen katılmaktadır. Bu çağrı üç kategoriye ayrılabilir: adil ve verimli ekonomik kalkınma sağlayarak gelecek nesillerin de gelişimine olanak tanıyan ekonomik sürdürülebilirlik; Akdeniz bölgelerinin kültürü, değerleri ve kimliği ile uyumlu sosyo-kültürel sürdürülebilirlik ve kalkınmanın temel süreçler, biyolojik çeşitlilik ve biyolojik kaynaklar ile uyumlu olmasını sağlayan çevresel sürdürülebilirlik 2. Özellikle dünyanın en hızlı küresel ısınma yaşayan bu bölgesinde, bu durumun çölleşme, su rezervlerinin azalması ve biyo-çeşitliliğin kaybı açısından tüm neticeler ortadayken, ekolojik açıdan sürdürülebilir turizmin desteklenmesi hayati önem taşımaktadır. Dolayısıyla su kaynaklarının yönetilmesi, kirlilik ve atıklar ve toprak erozyonu ile mücadele Akdeniz'de turizmin gündeme getirdiği önemli sorunlardan bazılarıdır. Nitekim 2007'de, bölge doğal kaynaklarını yenileyebildiğinin 2,6 katı daha hızlı şekilde kullanmıştır (karşılaştırma yapmak açısından, bütün olarak dünyada kaynak kullanım hızı yenileme hızının 1,5 kat üzerindedir) 1. Dahası, turizmin krizden sadece marjinal olarak etkilenmesi ve Arap Baharı'nın sebep olduğu gerilemenin de büyük ihtimalle uzun vadeli olmayacak olması sebebiyle turist sayısının çoğalmasıyla birlikte (son yirmi yılda Akdeniz bölgesi dünyada gelen turist sayısı açısından en yüksek artışını yaşamıştır) 1 çevre üzerinde endişe verici etkiler artabileceğinden, durumun daha da kötüleşmesi beklenmektedir. 2010'da turizm sektörü (ilgili tüm hizmetler ve yatırımlar dahil) GSYİH'nin ortalama %10,9'unu oluşturmuştur. Bu oran, turizmi bölge ekonomileri için hayati derecede önemli hale getirmektedir 1 (istihdam ve Akdeniz ülkelerindeki dış ticaret dengelerine katkısı açısından). Turizm olmasaydı birçok Akdeniz ülkesi ticaret dengelerini düzeltmek için mal ve hizmet ithalatını önemli ölçüde azaltmak zorunda kalırlardı (örneğin Arnavutluk ve Karadağ'da turizm ithalatın %50'sini karşılamaktadır 1 ). Öte yandan altyapı, insan kaynakları, doğal ve kültürel kaynaklar ve yasal düzenleme çerçevesi gibi diğer alanlarda Akdeniz, uluslararası sıralamada düşük bir yere sahiptir. Buna bağlı olarak, başlıca önceliklerden ikisi toplumun bilinçlendirilmesi ve daha etkili kaynak yönetimi yoluyla turizmin çevresel etkisinin en aza indirilmesi ve şu anda sektöre egemen olan "Deniz-Güneş-Kum Turizmi" modeli yerine ekosistem üzerinde daha az etkisi olan golf sahaları, yüzme havuzları ve benzeri tesisler gibi alternatif turizm şekillerinin geliştirilmesidir. 1 2 Robert Lanquar (2011): Tourism in the MED 11 countries (MED 11 Ülkelerinde Turizm), CASE Ağ Raporları, No. 98/2011, CASE - Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Merkezi, Varşova (http://www.caseresearch.eu/upload/publikacja_plik/ _cnr_2011_98.pdf, 18/01/2013) Bölgeler Komitesi'nin "Avrupa; Dünyanın 1 Numaralı Turist Destinasyonu" konunu görüşü. Raportör: Ramón Luis Valcárcel Siso Ocak 2011 (CdR 342/2010 fin) tarihli 88'inci genel kurulda 12. nokta olarak kabul edilmiştir.

3 - 2 - Bir diğer sorun da, turist sayısının farklı bölgeler ve ülkeler genelinde büyük farklılık göstermesidir. Bu bağlamda, bazı bölgeler aşırı yüksek yoğunluk arz ederken, bazıları önemsiz kalmaktadır. Örneğin Lübnan'da gelen turist harcamaları GSYİH'nin %20'sinden fazlasına tekabül ederken, Cezayir'de bu oran %0'a yakındır 1. Buna bağlı olarak, turizmin yarattığı çevresel sorunlara yanıt vermek için odağın daha az yoğunluğun olduğu bölgelere kaydırılması da gerekecektir. Son olarak, sürdürülebilir turizmle ilgili olarak turist ağırlayan ülkelerde çevresel sürdürülebilirliğin yanında yerel kültürlere yönelik olarak da sürdürülebilir bir yaklaşım hesaba katılmalıdır. Sürdürülebilir turizm desteklenirken ziyaretçilerin yabancı kültürünü empoze etmeyi olabildiğince bırakmalarının yanısıra, yerel kültürün aşırı ticarileştirilmesine karşı da savunma önlemleri alınması önemlidir. Sürdürülebilir turizmin geleneklerin korunmasına izin vermesi ve bölgedeki zengin çeşitliliği erozyona uğratmaması can alıcı bir noktadır. Bölgesel ve yerel makamlar, turizmin gelişiminin düzenlenmesinde ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasında önemli bir role sahiptir. 1. Akdeniz bölgesinde turizmin getirdiği çevresel sorunlar: sürdürülebilir, entegre turizmin desteklenmesi Turizm ile ekonominin diğer birçok sektörü arasındaki farklardan biri, yarattığı çevresel bozulmanın yine o sektörün gelişimine olumsuz etkilerin bulunmasıdır. Bozulma bir bölgenin bir turizm destinasyonu olarak cazibesini yitirmesine yol açacak bir boyuta varırsa, bölge önemli bir gelir kaynağını yitirebilir. Dahası, ekosistem üzerindeki baskı da artmaktadır: Su ve enerji kullanımı genellikle üretim ve tedarik kapasitesini aşmaktadır, katı atık toplama ve işleme süreçleri yetersizdir ve kentleşme, kıyısal yapılaşma ve doğal alanların dönüştürülmesi, Akdeniz'deki biyo-çeşitliliğe derin darbeler indirmektedir. Bu sorunlar kıy bölgelerinde, özellikle de İtalya'da, toprağın tuzlanmasına sebep olurken, yoğun tarım da toprak erozyonunun hızla ilerlemesine davetiye çıkarmaktadır. Sonuç olarak toprak ve su kaynaklarının korunmasına duyulan ihtiyacın aciliyeti giderek artmaktadır ve her ne kadar her zaman ulusal bir öncelik olmasa da AİB'nin ve gerekli projeleri ve altyapıları finansa edebilecek çeşitli kuruluşların desteğiyle yerel bölgesel makamlardan da destek alınmalıdır. 1.1 Su yönetimi: aşırı kullanım, çölleşme, su kirliliği ve geri dönüşüm Akdeniz'de turizm su talebine ağır yükler bindirmekte ve yeraltı su tabakalarının seyrelmesine ve su kirliliğine yol açmaktadır. Genel olarak bir turist yerel bölge sakinine kıyasla 3 ila 4 kat daha fazla su kullanmaktadır. Örneğin Alanya'da (Türkiye), 2009'da turizmle ilgili su tüketimi toplam tüketimin %52'sini oluşturmuştur. Tüketimin o kadar yüksek olmadığı alanlarda bile, içme suyu bulmak sorun olabilmektedir. Örneğin Mısır'daki Marsa Matruh Vilayeti'nde yerel suyun düşük kalitesi sebebiyle,

4 - 3 - sırf turizm için gerekli olan ekstra suyun tedarik edilmesi amacıyla İskenderiye dağıtım ağına bağlanan iki boru hattının yanı sıra ve tren ve su tankerleri de kullanılarak su kaynaklarının bölgeye yöneltilmesi gerekmiştir. Jerba'da iki tuzdan arındırma tesisi turizm mekanlarının su tüketimi taleplerini karşılamakta yetersiz kalmaktadır ve su kıtlığının en yoğun olduğu dönem olan yaz ayları boyunca orada da benzer çözümler uygulanması gerekmiştir 3. Dolayısıyla en yeni çözüm, içme suyu üretmek için tuzdan arındırma tesislerinin kullanılmasıdır. Ancak bu yetersiz ve yüksek maliyetli bir çözümdür ve her ne kadar kaynakların tanker veya boru hattıyla nakledilmesinden daha az enerji tüketse de enerji önemli bir sorun olmayı sürdürmektedir: bütün olarak Akdeniz bölgesinde, günde 30 milyon metreküp suyun tuzdan arındırılması için 5000 MW enerji kullanımı gerekmektedir ki bu da 8-10 doğal gazlı kombine çevrimli enerji santralinin veya 4-5 nükleer enerji santralinin kapasitesine denktir. Ayrıca tuzdan arındırma tesisleri hem tuzlu su hem de sera gazları açığa çıkarmaktadır ve enerji tüketimleri turizm tesislerinin ve turizmle bağlantılı kent hizmetlerinin elektrik tüketiminin zirve yaptığı bir sezonda ciddi bir sorundur. Torremolinos'da turizm, elektrik tüketiminin %40'ını oluşturmakta olup bu oran geçtiğimiz yirmi yılda %169 artmıştır. Elektrik tüketiminin 2000 ile 2008 arasında %208 arttığı Alanya'da (Türkiye) ise turizm tüketimin %21'ini oluşturmaktadır. Ayrıca elektrik tüketimi zaman zaman sezonun pik döneminde turistik bölgelerde ikiye hatta üçe katlanmaktadır. Plan Bleu adlı sivil toplum örgütü bölgede bir araştırma yapmıştır ve tuzdan arındırmanın yanında arıtılmış atık suların yeniden kullanılmasını önermektedir. Atık suların toplanması ve arıtılması daha az enerji tüketimine yol açtığı gibi, istihdam ve eğitim açısından da su arıtma tuzdan arındırma ile çok benzer bir uzmanlık (membran teknolojisi ve ters ozmoz açısından) gerektirmektedir; başka bir deyişle bu iki yaklaşım birbirini tamamlayabilir niteliktedir. Bununla birlikte, bölgeler öncelikle arıtma tesisleriyle donatılmalıdır. Torremolinos'da (İspanya), yıl boyunca yaklaşık 5 milyon gecelik konaklama gerçekleşmesine karşılık böyle bir tesis yoktur. Tétouan sahilinde (Fas), turizmden kaynaklanan atık su genellikle arıtılmaksızın doğrudan denize atılmaktadır ve mevcut su arıtma tesisleri de korkunç bir aşırı yük altındadır. Avrupa Çevre Ajansı (EEA) 2000 yılında turizmin Akdeniz'deki kirlenmenin %7'sinden sorumlu olduğunu hesaplamıştır. Türkiye'de üretim tesislerin yaklaşık %90'ı ve turizm tesislerinin %80'inde su arıtma bulunmamaktadır. Buna karşılık evlerde kullanılan atık suların sadece %20'si arıtılmakta ve toplam yıllık katı atıkların da sadece %6'sı bertaraf edilmektedir (WWF Türkiye, 2002). İtalya'da 120 büyük kıyı kentinden gelen atık suların %80'i hiç arıtılmaksızın Akdeniz'e boşaltılmaktadır. Dahası, Akdeniz küresel su yüzeyinin %0,7'sini oluşturmakta olmasına karşılık küresel deniz petrol kirliliğinin %17'sini almaktadır. Her yıl yaklaşık ila ton ham petrolün, taşımacılık faaliyetleri sırasında denize bırakıldığı tahmin edilmektedir. 3 Akdeniz'de tuzlu su yenilenme hızının 80 yıl gibi düşük bir oranda olduğu dikkate alınırsa, kirli suyun arıtılması bir önceliktir zira Akdeniz aynı zamanda balıkçılık ve tarım için de kullanılmaktadır (ki 3 Lucia De Stefano (2004): "Freshwater and Tourism in the Mediterranean" Akdeniz'de İçme Suyu ve Turizm), WWF Akdeniz Programı (http://www.scribd.com/doc/ /fress-water-and-tourism-wwf, 18/01/2013)

5 - 4 - bunların kendileri de birer kirlenme kaynağıdır) ve birçok turist de bu sularda yüzmek için Akdeniz'e gelmektedir. Dolayısıyla su arıtma tesislerine yatırım yapılması, tuzlanma ve halk sağlığı, çevre (özellikle deniz alanları açısından) ve su temini ile ilgili bir dizi sorunun ele alınmasına yardımcı olacaktır. Bir yandan turizm sektörünün bu sorunlar konusunda yeteri ölçüde bilinçlendirilip doğru yönde hareket ederken, diğer yandan da kamu makamlarının su yönetimi planlarını hayata geçirmesi şartıyla önemli miktarda su tasarrufu sağlanabilir. Bu planlar, çeşitli su yönetimi seçeneklerinin (su muhafazası ile rezervlerin genişletilmesi arasında karşılaştırmalı maliyet-fayda analizi de yapılarak) karşılaştırıldığı çalışmalara dayanmalıdır. Ayrıca talep yönetimine odaklı politikalar su temininin yönetilmesine odaklanan politikalardan daha düşük maliyetliymiş gibi gözükmektedir. Dahası bu gibi çalışmalar, su tüketimi düzenlemeye tabi olacak çeşitli sektörler (ev, turizm, tarım ve sanayi) genelinde su kaynaklarının tahsisini optimize ederek elde edilecek kazanımları da vurgulayacaktır. Örneğin bunlar endüstrilere sebep oldukları kirli suyu arıtma veya arıtma öncesi işlemden geçirme mecburiyeti getirilmesi için bir zemin oluşturabilir. Bu noktada kamu makamları denetimlerin yürütülmesi, suyla ilgili verilerin tek merkezde toplanması ve yeni yasal düzenlemelerin uygulanmasının sağlanması açısından hayati bir role sahiptir. Yasal düzenlemelerin uygulanması çok önemlidir ve başta su politikalarının belirlenmesi, kurumsal ve idari kapasite oluşturulması ve uzmanlık, teşvikler ve yaptırımların güçlendirilmesi olmak üzere farklı şekiller alabilir. 1.2 Erozyon, çarpık kentleşme, biyo-çeşitliliğin kaybı ve kıyı alanlarının bozulması İkinci bir önemli mesele de, kentsel hizmetlerin iyileştirilmesi, toprak üzerindeki baskının düzenlenmesi ve doğal kaynaklar üzerindeki etkinin azaltılması için bölgesel planlama oluşturulmasına duyulan ihtiyaçtır. Turizmin getirdiği kentsel gelişim bir dizi olumsuz etkiye yol açar: (1) kıyıların bozulması ve toprak erozyonu, (2) karaların doyması ve (3) kullanılabilir tarım alanlarında azalma. (1) Bölgedeki turizm genellikle kıyılarda yoğunlaşmaktadır ve bu da ciddi bir sorun olan kumsal erozyonuna yol açmaktadır. EEA'nın alıntıladığı bir araştırmaya (2001) 4 göre, İspanya ile Sicilya arasındaki kumulların dörtte üçü turizmin gelişimiyle bağlantılı kentleşme sonucu ortadan kalkmıştır. Turistik altyapıların sahile çok yakın ve özellikle de kumullara inşa edilmesi, kumsal erozyonu sürecini hızlandırmaktadır. (2) 1990'lardan bu yana turistik konaklama tesislerinin inşası ve konut inşaatlarındaki muazzam gelişme ile artan kentleşme de kara doyması denen fenomene yol açmıştır. Toplam km'lik sahil şeridinin km'sinin işgal edilmesi ile kritik bir eşiğe ulaşılmıştır. Golf sahası çevresindeki konut imar ve inşa projeleri sonucu, Tetouan (Fas) sahili boyunca kıyının 4 Avrupa Çevre Ajansı (2001): Çevresel sinyaller.

6 - 5 - sadece %12,5'i "doğal" halde kalabilmiştir. Torremolinos'da toplam yüzey alanının %85'i kentleşmiştir ve bina inşaatı için sadece 10 hektarlık alan kalmıştır. (3) Bütün olarak Akdeniz bölgesinde, bölge sakini başına tarım alanı miktarı 1990'den bu yana dörtte bir, son 40 yılda ise yarı yarıya azalmıştır. Bugün bu rakam bölge sakini başına sadece 0,2 hektardır. Yeni ekimlik alanların da eklenmesine karşılık, toplam tarım alanı yüzölçümü 1990'dan bu yana %7 oranında azalmıştır. Tarıma elverişli yüzölçümündeki kayıp, erozyon, verimlilik kaybı ve kentleşme gibi bir dizi etmenle açıklanabilir. Bu kayıplar genellikle geri döndürülemez niteliktedir. Ayrıca kentsel alanların iklim değişikliği karşısındaki kırılganlığını azaltmak ve iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerini dikkate alan planlama ve inşaat standartları belirlemek için de adımlar atılmalıdır. Çarpık kentleşmenin kısıtlanması için (mevcut kentsel dokudan tam olarak kullanılmasına odaklanılarak, terkedilmiş endüstri bölgelerinden faydalanılarak ve düşük yoğunluğu alanlarda yoğunluk artırılarak) ve binaların ekolojik ayak izlerinin küçültülmesi, hareketliliğin (yayalar, bisikletler ve toplu taşıma) gözden geçirilmesi ve işlevsel çeşitliliğin desteklenmesi yoluyla sürdürülebilir bir kentsel planlama ve mimarinin geliştirilebilmesi için de harekete geçilmelidir. Bunlar gibi düzenlemelerin, her tür su ve atıkların geri kazanımı ve yeniden kullanımı ile yenilenebilir kaynaklardan yararlanılması dahil olmak üzere sürdürülebilir kalkınmaya dayalı olması gerektiğini de söylemeye dahi lüzum yoktur. 1.3 Taşıma Turizm tüm sera gazı emisyonlarının yaklaşık %5,3'ünden sorumlu olup, bu oranın %75'i turizmle alakalı başlıca hava kirliliği kaynağı olan ulaşımdan kaynaklanmaktadır. Bu yüzden kirletici olmayan veya daha az enerji isteyen ulaşım şekillerine öncelik verilmesi mühimdir. Havayolu seyahatleri açık ara en kirletici ulaşım şekli olmasına karşılık, bizzat devletler havayolu seyahatlerini demiryolu seyahatlerinden daha fazla desteklemektedir. Bilhassa bilet fiyatlarındaki önemli düşüş sonucu, 1970'den bu yana uçuk sayısında her yıl %5 veya %6 artış olmuştur. Büyük ekolojik ayak izleri dikkate alındığında, bireysel ulaşım şekillerine de özellikle dikkat edilmelidir. Fransız Çevre Enstitüsü (IFEN) tarafından Ağustos 2007'de yayınlanan bir çalışma, nüfusun sadece haftasonu ve tatil gezileri için arabayla yaptıkları seyahatlerin tüm ülkedeki özel taşıt kaynaklı CO 2 emisyonlarının yıllık %16'sını oluşturduğunu göstermiştir. Daha da ötesi, turistlerin sadece %7'sinin hava yoluyla seyahat etmesine karşılık, seyahat kaynaklı sera gazı emisyonlarının %67'sinin turizmden kaynaklanmıştır. Ayrıca bu emisyonların %42'si uzun mesafe uçuşlardan kaynaklanmıştır ki, bunlar tüm seyahatlerin sadece %2'sini oluşturmuştur. Bu yüzden ulaşımla ilgili teşvikler bir dizi başka hedefe yönlendirilmelidir. Örneğin yerel makamlar daha enerji tasarruflu (tren, tramvay ve bisiklet) ulaşım şekillerini hayata geçirmeye, toplu taşımayı yaygınlaştırmaya ve bazı alanlara otomobil girişini kısıtlamaya teşvik edilmeli, turizm sektörü temiz aktiviteleri (örn. jet-ski yerine sandal ve kano) yaygın. desteklemeye teşvik edilmeli ve otomobil ve uçak üreticileri de daha az kirletici ulaşım şekilleri geliştirmeye teşvik edilmelidir.

7 Ziyan Sadece güney Akdeniz'de halen yüksek olan nüfus artış oranı sebebiyle değil, turistik destinasyonlardaki nüfus yoğunluğu yaz aylarında önemli ölçüde arttığı (örneğin Ağustos'ta Torremolinos'ta nüfus km2'de 3300 kişiden kişiye çıkmaktadır) ve bu bölgede geri dönüşümün çok az gelişmiş olmasına karşılık turistlerin yerleşik bölge sakinlerinden çok daha fazla katı atık ürettiği (örneğin Cabras'ya bir bölge sakini günde 0,5 kg atık üretirken, bir turist günde 7 kg atık üretmektedir) için de, kentsel katı atık tesisleri oluşturulmasına duyulan ihtiyaç da gittikçe artmaktadır. Akdeniz'deki turist gemileri de, başlı başına, su ve kıyı kirliliği ve deniz yatağında tahribat gibi önemli ekolojik sorunların kaynağıdır. Tek bir turist gemisi yılda yaklaşık 50 ton katı atığın yanında, sıhhi tesisatlarından litre, yemek servislerinden de litre atık su da dahil olmak üzere toplamda 7,5 milyon sıvı atık üretmektedir. Atık toplama, depolama ve arıtma alanındaki yatırımların yetersizliği ile birlikte, bu önemli halk sağlığı sorunlarına ve toprakların ve içme sularının kirlenmesine yol açmaktadır. Tüm bunlar ışığında, hem evlerde hem de turistik konaklama mekanlarında atıklar sınıflandırılmalı ve geri dönüşüm prosedürleri uygulamaya konmalıdır. İlgili sektörlerdeki tüm profesyoneller (çalışanlar, sanayiciler, tacirler ve seçilmiş temsilciler) bu sorunlar konusunda tam bilgi sahibi olmalı ve bu bilgileri turistlere iletmek için üzerlerine düşen görevi yapmalıdır. Ayrıca kamu sektörü için de geri dönüşüm hizmetleri oluşturulması ve atıkların daha iyi yönetilmesi önemlidir. Son olarak, turistik aktivitelerin sezonluk olması bu alanda önlem almak istendiğinde görülen motivasyon eksikliğini, dolayısıyla da turistik aktivitelerden kaynaklanan atıkların ayrıca yönetilmek yerine atık yönetiminin bir bütün olarak düşünülmesine duyulan ihtiyacı açıklamaktadır. 1.5 Biyo-çeşitlilik Akdeniz bölgesindeki ülkelerin çoğunda, sahil boyunca yapılan altyapı inşaatları kumulları tahrip etmiş ve kıyı şeridi boyunca uzanan bitki türlerinin biyo-çeşitliliğini azaltmıştır. Yoğun turizm aynı zamanda turistik cazibe noktalarının yakınlarındaki bazı hassas sulak alanların da bozulmasına yol açmaktadır. OECD/IUCN 5 'nin daha 1996'da yayınladığı bir raporda, "dünyanın 1900 senesinden bu yana mevcut sulak alanlarının %50'sini kaybetmiş olabileceği" ortaya konmuştur. Bugün ise bazı bölgelerde sulak alanlar neredeyse tamamen kaybolmuştur. Fransa, Yunanistan, İtalya ve İspanya da bu durumdan olumsuz etkilenmekle birlikte, durum Akdeniz'in güneyinde, örneğin Tetouan sahilinde çok daha kritiktir. Doğal yaşam alanlarının yok olmasıyla birlikte, hayatta kalmaları bu çevreye bağlı olan çok sayıda tür de yok olmaktadır. Nitekim su kuşlarının sayısı son 20 yılda yarı 5 OECD/IUCN (1996): Guidelines for aid agencies for improved conservation and sustainable use of tropical and sub-tropical wetlands (Tropik ve subtropik sulak alanların daha iyi korunması ve sürdürülebilir kullanımı için yardım ajanslarına yönelik ana esaslar), OECD, Paris, p. 10 (http://www.cbd.int/doc/guidelines/fin-oecd-gd-lns-wlands-en.pdf, 18/01/2013).

8 - 7 - yarıdan fazla azalmış ve halen bu bölgede tutunmaya çalışan türlerin de dörtte biri soylarının tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Deniz biyo-çeşitliliği söz konusu olduğunda, Avrupa Çevre Ajansı (EEA) tarafından senesinde yapılan bir değerlendirme, Avrupa'daki sürüngenlerin (su kaplumbağaları) ve balıkların en az %50'sinin tehlike altında olduğunu göstermiştir. Buna karşılık balık türlerinin çok küçük bir azınlığı dikkate alındığında, diğer türlerin durumu bilinmemekte veya olumlu bir seyir göstermektedir. Söz konusu çalışmadaki hiçbir sürüngen veya omurgasız hayvan tehlikeden uzak değildir ve memeli (ki bunlar da tehdit altındadır) ve omurgasız hayvan türlerinin %70'inin durumunun belirlenmesi için yeterli veri yoktur. Tekne gezintileri ve diğer suya dayalı dinlence ve eğlence aktiviteleri de bu biyo-çeşitliliğin kaybedilmesinde rol oynayan bir faktördür. Bunlar denizdeki yosun çayırlarının (posidonia ve mercan oluşturan türler) bozulmasına yol açmakta, özellikle Türkiye'nin Alanya bölgesinde yuva alanlarının tahrip edilip deniz kaplumbağası nüfusunun azalmasına sebep olmakta ve Akdeniz foku nüfusuna tehdit oluşturmaktadır. EAA'ya göre, Avrupa'nın deniz ekosistemlerinin sadece %10'u doğru bir şekilde korunmakta iken, %50'si tehdit altında veya büyük ölçüde bozulmuş durumdadır ve kalan %40'ının durumu da bilinmemektedir. Kıyı bölgelerinde deniz yaşam alanlarının %70'i ya tahrip edilmiş ya da kısmen hasar görmüş olup, sadece %8'i iyi durumda kalmıştır. Dolayısıyla, daha basit sporların (sörf, yelken, deniz bisikleti ve yüzme) desteklenmesi ve hassas bölgelerde bu aktivitelere kısıtlama getirilmesi önemlidir. Son olarak, turistler kullandıkları güneş yağı ve ekipman bakımına yönelik malzemeler gibi ürünlerin ekolojik tehlikelerini bilmelidir. Örnek vermek gerekirse, 2500 doktoru temsil eden "Santé Environnement France" adlı kuruluş, ücretsiz dağıttığı "yeşil" spor kılavuzu (petit guide vert du bio-sportif) 7 ile insanlara spor ile sağlık ve çevre korumasını nasıl birleştireceklerini öğretmektedir. Söz konusu kılavuz, insanların sağlıkları ve doğa için nelerin zararlı olduğunu anlamalarına yardımcı olmak için spor dallarını ve bunlarla ilgili çeşitli ürünleri incelemektedir. 1.6 Turizm ile sürdürülebilir kalkınma arasındaki genel ilişkinin iyileştirilmesi Tabiat koruma alanlarını ziyaret eden insanlara yönelik özel programların oluşturulduğu Sardinya adası ve alan planlaması politikasında doğal alanların korunmasına başarıyla odaklanan Rovinj (Hırvatistan) örneklerinde de görüldüğü gibi, turizm ile doğal yaşam alanlarının korunması arasında olumlu bir ilişki kurulması mümkündür. Bu açıdan, genel olarak turizm ile çevre koruma arasındaki ilişki, ilgili tüm oyuncuların bilinçlendirilmesi, çevreci teşviklerin devreye sokulması, bu unsurları dikkate alan standartların ve stratejik planların benimsenmesi, bunlara uymayanlara yaptırımlar uygulanması ve olumlu çabaların 6 7 Avrupa Çevre Ajansı (2010): 10 messages for Marine ecosystems (2010 için 10 mesaj - Deniz ekosistemleri). (http://www.eea.europa.eu/publications/10-messages-for , 18/01/2013) 18/1/2013.

9 - 8 - ise etiketler ve çevre sözleşmeleri ile ödüllendirilmesi suretiyle iyileştirilebilir. Kamu-özel ortaklıkları, iyi uygulama alışverişleri ve bu alanda uzmanlaşmış derneklerle (çalışmalarını ve tekliflerini sunabilecek Plan Bleu ve WWF gibi) işbirliği de bir o kadar büyük önem taşımaktadır. Son olarak, çevreyi daha geniş manasıyla; tek başına turizm çerçevesinin ötesinde, tarım ve gıda hizmetleri gibi diğer sektörleri de dikkate alarak düşünmemiz gerektiği de bir gerçektir. Bu açıdan en aydınlatıcı örneklerden biri kesinlikle Türkiye'den Çıralı örneğidir 8. Türkiye sahilinin bu kısmı, yerel topluluğun koruma faaliyetlerine ve çevrenin getirdiği ekonomik avantajlara duyduğu yakın ilgi sayesinde bir sürdürülebilir turizm modeline dönüştürülmüştür. Çıralı ürünleri için özel bir etiketle yerel ürünlerin üretilmesi ve pazarlanması için bir kooperatif kurulmuştur. Doğa rehberleri eğitilmiş be yürüyüş yolları yapılmıştır. Turistlere yönelik eğitici aktiviteler, deniz kaplumbağası yuva alanlarının yönetimi için en iyi uygulamaların teşvik edilmesi ve plajların sürekli olarak izlenmesi, türlerin karşı karşıya oldukları tehditleri önemli ölçüde azaltırken turizme de canlılık kazandırmaktadır. Bu aktiviteler topluluk üyelerinin, özellikle de gençlerin bir araya getirilmelerine yardımcı olmuş ve topluluk, bir bütün olarak, projenin uzun vadeli başarısının anahtarı olacak bir aidiyet ve sahiplenme duygusu geliştirmiştir. Tek başına ekonomik bakış açısıyla bile, yaşatılabilir ve çevreye karşı sorumluluk bilinci taşıyan turizm şekillerinin geliştirilmesinin netice itibarıyla daha avantajlı bir yol olduğu unutulmamalıdır. Son olarak, çevre faturasını turistlerin değil yerel nüfusların ödemek zorunda olacağı gerçeği de, yerel halkın bu tip gelişmelere katılmasını daha da önemli hale getirmektedir. 2. Turizm sektörünün sürdürülebilir gelişimi Turizmin yerel ve bölgesel topluluklar üzerinde ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel etkileri olabilir. Turizm ekonomiyi canlandırır, nispeten sınırlı bir zemine dayandığı yerlerde ekonomiye çeşitlilik kazandırabilir ve altyapıların iyileşmesine olanak tanır. Dolayısıyla mesele Akdeniz bölgelerinde sürdürülebilir turizmin desteklenmesi için araçların bulunmasıdır. UNEP ve UNWTO 9 'nun da gösterdiği gibi, daha yeşil ve sürdürülebilir turizme yapılan yatırımlar, hem istihdam yaratılıp fakirliğin azaltılması, hem de çevresel sonuçların iyileştirilmesi için uygun birer araçtır. Bu beraberinde demokratik ve katılımcı sürecin kolaylaştırılmasına da yerel ve bölgesel bir boyut getirecektir. Buna bağlı olarak, belirli eylem planlarının değerlendirilmesi için ARLEM kanalıyla uygulanan ortak bir protokol gerekecektir. ARLEM ayrıca Akdeniz çevresinde yerel eylem stratejileri oluşturmak için bilgi toplayabilir ve çeşitli paydaşlarını ortaklaşa çalışmaya teşvik edebilir. 8 9 bkz. WWF Mediterranean: A showcase for sustainable tourism in Turkey (Türkiye'de sürdürülebilir turizmin vitrini). Yayın tarihi: 20 Haziran (http://mediterranean.panda.org/?4685/a-showcase-for-sustainable-tourism-in-turkey, 18/1/2013). UNEP ve UNWTO'nun ortak hazırladığı "Tourism Chapter of the Green Economy" (Yeşil Ekonominin Turizm Bölümü) (2011). İndirmek için: (18/01/2013).

10 - 9 - Ayrıca bölgenin küresel turizm piyasasındaki değişikliklere; özellikle de gelişmekte olan ülkelerden gelen turist akınlarına ayak uydurmasının sağlanması önemli olacaktır. Eğitim, altyapı ve destek ve KOBİ'lere yönelik bilgiler de yerel ve bölgesel yetkililerin müdahale edebilecekleri ve diğer bölgelerdeki meslektaşlarının ve Avrupa için Birlik (AİB) gibi örgütlerin deneyimlerinden faydalanmalarının kendileri için önemli olacağı alanlardır. Dolayısıyla yerel ve bölgesel yetkililer kendi topraklarında sürdürülebilir turizmi desteklemek için bir dizi adım atabilir: 2.1 İnovasyonun, daha büyük cazibenin, kalitenin ve üretkenlik artışının teşviki Bunun için oyuncular arasında iyi uygulama alışverişi (bu noktada meslek birliklerinin sunduğu modeller ihmal edilmemelidir) ve özellikle hizmetlerin kalitesi açısından turistlerin beklentilerini karşılamalarına olanak tanımak için KOBİ'lere yönelik kayda değer bir destek gereklidir. Turistik hizmetlerin çeşitlendirilmesi için bir diğer seçenek de, bunların farklı hedef gruplara (yaşlı emekliler, özürlüler ve öğrenciler gibi) uygun şekilde özel olarak düzenlenmesidir. İşletmelerin telefon ve internet gibi temel hizmetlerle donatılmasını sağlayacak teknoloji aktarımları ve çok seviyeli işbirliği de olası seçenekler olarak dikkate alınmalıdır. 2.2 İnsan sermayesinin yönetilmesi 2010 itibarıyla, doğrudan veya dolaylı olarak turizmle alakalı işler bölgedeki tüm istihdamın yaklaşık %12'sine karşılık gelmektedir (ILO, 2012). Her ne kadar iş sayısındaki artış turist sayısındaki artışa paralel gitmese de, turizm kronik olarak yüksek işsizlik oranlarından mustarip bu bölgede, özellikle gençler arasında (turizmle ilgili işlerin çoğu bu gruptan istihdam aldığı için), istihdamın artırılması açısından hayati bir öneme sahiptir. Dolayısıyla bu sektördeki insan kaynakları yönetimi, uzmanlaşma eğitimine (hizmetler, dil ve yönetim gibi) erişime ve daha cazip çalışma koşulları ve maaşlara yer vermelidir. 2.3 Her destinasyonun kendine özgü niteliklerinin vurgulanması Turizmin gelişmesiyle bağlantılı bir diğer mesele de, mirasın korunmasıdır. Akdeniz'in birçok bölgesinde en önemli turizm alanı kültürel turizmdir. Yunanistan, İsrail, İtalya, İşgal Altındaki Filistin Toprakları, İspanya ve Türkiye gibi ülkelerde hac seyahatleri önemli bir unsurdur ve bazı yerlerde bunların tüm turizm faaliyetleri içindeki payı %90'ı bulmaktadır. UNESCO gibi kurumlar bölgelere bu alanda hem somut hem de gelenekler ve kültürler gibi "soyut" miras açısından yardım sağlayabilir. ARLEM'in 30 Ocak 'de Bari'de düzenlenen üçüncü genel kurulunda kabul edilen Akdeniz'de kültürel mirasın korunması ve güçlendirilmesi konulu raporunda, ARLEM üyeleri yerel ve bölgesel makamların hem kültürel mirasın korunması hem de verimli biçimde kullanılması açısından kilit bir rol oynayabileceklerinin altını çizmişlerdir. 10 CdR 386/2011 rev. 1, bkz.

11 Turizmle ilgili mesele, otantik deneyimler arayan turistlerin talepleri karşılanırken onlara sağlanan hizmetlerin de modernize edilmesidir. Dolayısıyla en iyi yaklaşım, çevrenin korunmasını göz önünde bulunduran daha katı bir kentsel planlamanın benimsenmesi ve farklı bölgelerin ulusal ve uluslararası düzeyde desteklenmesi olacaktır. 2.4 Kaynakların korunması ve muhafazası Turizmin gelişimi, daha enerji tasarruflu ve daha sürdürülebilir hale getirilmelidir. Enerji tasarruflu ulaşım ve turizm altyapılarına yönelik yatırımlara, atık ve kirliliğin azaltılmasına, biyo-çeşitliliğin teşvik edilmesine ve sera gazı emisyonlarının azaltılması için teknolojik ilerlemelerden faydalanılmasına öncelik verilmelidir. Bununla birlikte, kamu makamlarının halkın çevre konularında bilinçlendirilmesini sağlamak için doğa koruma derneklerinden destek alması da gerekecektir. 2.5 Turizmin gelişimi önündeki engellerin azaltılması İki tür engel arasındaki farkların ayırt edilmesi gereklidir. Bunlar, yetersiz ulaşım altyapıları (iç veya dış ulaşım bağlantıları), yetersiz turist kapasitesi veya kaynak temini gibi somut engeller ve yatırımların yetersizliği (yatırımcıların çekilememesiyle bağlantılı) ve külfetli veya koordinasyonsuz idari prosedürler gibi "soyut" engellerdir. Güney ve doğu ülkeleri için önemli bir ulusal gelir kaynağı olan turizmin geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğinin korunması için, oyuncular arasında uzun vadeli işbirliği planları geliştirilmeli ve bunların etkileri dikkatle izlenmelidir. En önemlisi de, bu geçiş süreci boyunca, çoğu güney Akdeniz ülkesinde gelişimin sırtına külfetler yüklenmemelidir. 2.6 Turizm ve etkisiyle ilgili bilgi düzeyinin iyileştirilmesi Eğer turizm politikaları benimsenecek ve işletmeler daha verimli hale getirilecekse, sektörel oyunculara daha iyi yanıt vermek, turizmle ilgili sorunların üstesinden gelmek ve potansiyel paydaşları turizmin gelişimin faydalarından haberdar etmek için turizmin tüm unsurlarını kapsayan istatistik ve bilgi araçlarına ihtiyaç vardır. Bunun için yaratılması gereken yerel sürdürülebilir turizm kalkınma ajansları: aracı ve koordinatör görevi görmeli, turizm profesyonellerine bilgi ve yardım sağlamalı ve doğal çevrelerin (kirlilik seviyeleri, toprak erozyonu, kimyasal endüstrilerin etkisi) durumunu izlemelidir. Şu anda Avrupa'da, AB ve komşu ülkelerde çevresel bilgilerin paylaşılmasına yönelik bir sistem olan ENPI-SEIS projesi 11 kuruluş aşamasındadır. Bu programda ortak olan ülkeler AB Üyesi Ülkeler ve Avrupa Komşuluk Politikası ülkeleridir (Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Libya, Fas, Filistin, Suriye ve Tunus). Ulusal istatistik ve çevre örgütleri çevreyle ilgili önemli veriler sağlamaktadır ve bakanlıklar, ajanslar, istatistik servisleri ve diğer kuruluşlar da istatistiklerini ENPI-SEIS'ye iletecektir. Ayrıca 11 (18/01/2013)

12 UNEP/MAP/Barselona Konvansiyonu, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu ve Avrupa Çevre Ajansı (EEA) üyesi ve işbirliğinde bulunan ülkeler çerçevesinde de işbirliği sürmektedir. Avrupa için Biyo-çeşitlilik Bilgi Sistemi (BISE) de, Akdeniz'e sınırı olan AB bölgeleri ve diğer bölgeler için biyo-çeşitlilikle ilgili tek veri giriş noktası olarak kullanılabilir. "Biyo-çeşitlilik ve ekosistem servisleriyle ilgili olguları ve rakamları bir araya getiren" bu sistem, "ilgili politikalar, çevresel veri merkezleri ve farklı kaynaklardan gelen değerlendirmeler ve araştırma bulguları ile bağlantı sağlamaktadır" İstikrar ve güvenliğin sağlanması Bölgeler bir yandan turizmi sürdürmek için güvenliğe ihtiyaç duyarken, diğer yandan da ülkelerinin siyasi istikrarına nispeten daha az etkilerinin olması ikilemiyle karşı karşıyadır. Öte yandan, özellikle doğal tehlikeler söz konusu olduğunda, kendi topraklarında güvenliği daha iyi hale getirmek için atabilecekleri adımlar da vardır. Bölgeler ayrıca yerel toplulukları tekrar kaynaştırmak için ekonomik kalkınmayı ve sosyal uyumu destekleyebilir ve turistik kalkınma ve mirasın korunması projeleri için yerel nüfusu sürece dahil edebilir. Ancak önemli doğal tehditler ve siyasi istikrarsızlık yaşayan bölgeler turizme fazla bel bağlamamalıdır zira bu gibi olayların bu sektör üzerinde özellikle olumsuz bir etkisi vardır ve dolayısıyla da bunların bir bütün olarak bölgenin ekonomisi üzerinde potansiyel açıdan dramatik neticeleri olabilir. Örneğin Suriye'de ayaklanma ve baskı dönemi başlamadan önce turizm, istihdam ve GSYİH'nin %12'sini sağlıyordu. Turistler ancak durum istikrar kazandıktan sonra geri dönmeye başlayacaktır. Arap baharı devrimleri, bunlarla doğrudan ilgisi olmayan güney Akdeniz ülkelerinde de benzer etkiler yaratmıştır. Bununla birlikte, istikrar ve güvenlik tekrar sağlanır sağlanmaz turizm genellikle, nispeten de hızlı bir şekilde, toparlanmaktadır. 2.8 Sürdürülebilir turizmin gelişimini kolaylaştırmak için işbirliklerinin kurulması ARLEM üyeleri, Bölgeler Komitesi'nin, sürdürülebilir turizm modellerinin ve çevre koruma kültürünün desteklenmesi için Avrupa Birliği ile Akdeniz milletleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi yönündeki görüşünü tamamen onaylamaktadır; zira ancak ortaklaşa ve aynı bağlılık ve sorumluluk duygusuyla hareket edilerek olumlu bir etki yaratılabilir. 13 Diğer bölgelerle ortaklık içinde uzun vadeli stratejiler geliştirilebilir veya deneyim ve iyi uygulama alışverişleri, bölgeler arası işbirliği veya emsal taramalar yoluyla desteklenebilir. Avrupa Bölgeleri Birliği tarafından yürütülen PRESERVE projesi 14 iyi bir örnektir. PRESERVE, sadece üç yıl gibi bir sürede 11 Avrupa bölgesinden 13 ortağın yerel stratejilerini geliştirmek için deneyimlerini ve iyi uygulamaları paylaşmalarına olanak tanımıştır. Ortaklar tarafından bulunan BISE broşürü için bkz. (18/01/2013) Bölgeler Komitesi'nin "Avrupa; Dünyanın 1 Numaralı Turist Destinasyonu" konunu görüşü. Raportör: Ramón Luis Valcárcel Siso Ocak 2011 (CdR 342/2010 fin) tarihli 88'inci genel kurulda 30. nokta olarak kabul edilmiştir. (18/01/2013)

13 çözümler analiz edildikten sonra, 24 başarılı sürdürülebilir turizm örneği, benzer uygulamaların yayılabilmesi için bir broşür içinde detaylı olarak açıklanmıştır. İnovasyondan istifade eden proje, yeni istihdam yaratmış, kaynak tasarrufu sağlamış ve diğer bölgelerin dersler çıkarabileceği önemli deneyimlerin yayılmasına yardımcı olmuştur. Sürdürülebilir turizmin gelişimini destekleyebilecek ve finanse edebilecek bir dizi başka uluslararası örgüt de mevcuttur: Akdeniz için Birlik(AİB), Avrupa ve Akdeniz havzasından 43 ülkeyi kapsayan çok taraflı bir ortaklıktır. Akdeniz bölgesi genelinde istikrar ve refahın desteklenmesi amacıyla 2008'de kurulan AİB, dolaylı yoldan sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesine kadar varan bir dizi girişim yürütmektedir. Akdeniz'in kirlilikten arındırılması için bir proje başlatan Birlik, dolaylı yoldan turizmi kolaylaştıran limanlar, otoyollar ve demiryolu hatlarının inşası için de bir proje başlatmıştır. Birlik ayrıca Akdeniz'de işletmelerin, özellikle de KOBİ'lerin gelişimini desteklemek için de bir girişim başlatmıştır. Bunlara ek olarak Birlik, Akdeniz'de çölleşme ve iklim değişikliği ile mücadele etmek için çalışmaktadır. Avrupa Yatırım Bankası(EIB), 2002'de kurulan Avrupa-Akdeniz Yatırım ve Ortaklık İmkanı (FEMIP) çatısı altında gruplanmış Akdenizli ortak ülkelerdeki girişimleri finanse etmektedir. FEMIP 2008'den bu yana Akdeniz'in kirlilikten arındırılmasına ve deniz ve kara taşımacılığının geliştirilmesine yönelik projelerin uygulanmasını desteklemektedir. Bu noktada yerel ve bölgesel makamlara enerji tasarrufu ve yenilenebilir kaynak politikaları konusunda yardımcı olmak için teknik destek sağlayan ELENA projesi de unutulmamalıdır. Dünya Bankası ve EBRD de turizm sektörü işletmelerine teknik destek ve finansman sağlayabilir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO), devletlerin turizm kurumlarını temsil eden bir örgüt olarak, istatistiksel veriler toplayıp yayınlamakta ve turizm akışlarının ve büyümesinin küresel düzeyde karşılaştırılabilmesine olanak tanımaktadır. Örgüt, tüm oyuncuların bir yandan turizmin olası negatif sosyal ve çevresel etkilerini en aza indirirken diğer yandan da sosyo-ekonomik ve kültürel katkılarını en üst düzeye çıkarmalarını sağlamak amacıyla oluşturulan Turizm için Küresel Ahlak Yasası'nın uygulanmasını teşvik etmektedir. Son olarak ARLEM, Akdeniz için Birlik içinde gittikçe daha büyük bir rol oynamaktadır ve Avrupa Kurumları ile; özellikle de çevresel sürdürülebilirlik ve enerji tasarrufu, sürdürülebilir ekonomik kalkınma ve sosyal eşitsizliklerin azaltılmasının yanı sıra kentlere yönelik iyi yönetişim ve sürdürülebilir kentsel kalkınma planlaması ile ilgili alanlara yönelik CIUDAD ("Kentsel Kalkınma ve Diyalog için İşbirliği") 15 programını yürüten Komisyon ile işbirliğini bir adım yukarı taşımıştır. İçinde bulunduğumuz dönemde, Avrupa Komisyonu yeni projesi "Daha temiz, enerji tasarruflu 15 (18/01/2013)

14 Akdeniz şehirleri"nin başlangıç sürecinde ARLEM'e danışmıştır ve ARLEM sekreterliğine Komisyon yönlendirme komitesine gözlemci olarak katılma fırsatı sunulmuştur. Bu projenin amacı, Belediye Başkanları Sözleşmesi'ne katılımın beraberinde getirdiği gibi, daha sürdürülebilir yerel politikaların oluşturulup uygulanması ve ilgili Sürdürülebilir Enerji Eylem Planları'nın geliştirilmesi için yerel makamların kapasitesinin geliştirilmesidir. 2013'te ARLEM'in çalışmaları ile Bölgeler Komitesi'nin turizmden sorumlu olan ve Avrupa Komisyonu'nun sahil ve deniz turizmi ile ilgili bir sonraki mesajına detaylı görüşleriyle katkıda bulunacak olan Doğal Kaynaklar komisyonu (NAT) arasında da sinerji oluşturulmalıdır. Merkezi ve yerel makamlar arasında çeşitli ortaklıkların koordine edilmesi de etkini bilgi aktarımının desteklenmesine yardımcı olacaktır. En başarılı deneyimler, iyi uygulamaların aktarılması için bir uluslararası ortaklık doğurmalıdır. Bunlardan başka, çevre alanında ARLEM, bir yandan bölgesel kalkınmayı desteklerken diğer yandan da karbon emisyonlarını aşağı çekecek İklim Değişimine Bölgesel Yaklaşımın (TACC) benimsenmesi yoluyla ulusal ve yerel politikaların birleştirilmesi taraftarıdır. Eylem planlarının uygulanmasından sorumlu kurumların finansman erişimi çok kısıtlıdır ve bu bir engeldir. Dolayısıyla uzun vadeli finansman için yenilikçi sistemlerin oluşturulması ve bölgelerin özellikle Avrupa düzeyinde ve uluslararası kuruluşlardan alıp kullanabilecekleri fonlardan daha iyi faydalanabilmeleri için bilginin bölgelere ulaşması elzemdir. CDR _00_02_TRA_TCD

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Mart 2011 İÇERİK 1. Ulaşımda Enerji Verimliliği Nedir? 2. Enerji Verimliliğinde Ulaştırma Sektörünün Mevcut Durumu 3.

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU. Ankara Deklarasyonu

SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU. Ankara Deklarasyonu SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU Ankara Deklarasyonu Özet 2015 yılının Eylül ayında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi kapsamında Arazi Bozulumunun Dengelenmesi

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için AFD Sürdürülebilir bir gelecek için TSKB Önceliğimiz Çevre Konferansı 5 aralık 2007 AGENCE FRANCAISE DE DEVELOPPEMENT Misyonumuz 1. Kalkınmanın finansmanı Birleşmiş Milletlerin Bin Yıl Kalkınma Hedefleri

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ Özgür ZEYDAN Öğr. Gör. Dr. Kasım 2014 Ankara Sunum Planı Önceki bildirimlerde Turizm bölümleri İklim Değişikliği

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ. Binalarda Enerji Verimliliği

TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ. Binalarda Enerji Verimliliği TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ Binalarda Enerji Verimliliği Ebru ACUNER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü, SDKM, 07 Mart 2013 BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ NEDEN?? Ülkemizde;

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) AquaforMed Side Event. Istanbul, Mayıs 2014

Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) AquaforMed Side Event. Istanbul, Mayıs 2014 Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) AquaforMed Side Event Istanbul, Mayıs 2014 AFD Fransa nın Kalkınma Yardımının Başında Geliyor 2012 yılında 7 milyar avro finansman : AFD artık Fransa nın toplam kalkınma yardımının

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/ UNESCO Dünya Mirası UNESCO Dünya Miras Listesi, Dünya Miras Komitesi nin üstün evrensel değere sahip olduğunu onayladığı kültürel, doğal ve karma miras alanlarını içermektedir. 802 si kültürel, 197 si

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

TURİZMİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ. Necip BOZ Koordinatör TÜROFED Türkiye Otelciler Federasyonu

TURİZMİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ. Necip BOZ Koordinatör TÜROFED Türkiye Otelciler Federasyonu TURİZMİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ Necip BOZ Koordinatör TÜROFED Türkiye Otelciler Federasyonu 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 199 1991 1992 2 25 Turizm İşletmesi Belgeli Tesis Sayısı 1982-1992 2

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU Tarih: 17 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 33 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU Tarih: 4 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 65 Katılımcı listesindeki Sayı: 62 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Gelecek Turizmde Çoruh Vadisi Deneyimi 12.12.12 Atılım Üniversitesi, Ankara Pelin Kihtir Öztürk pelin.kihtir@undp.org UNDP Türkiye üç alanda çalışıyor: 1. Demokratik

Detaylı

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi REPUBLIC OF SLOVENIJA MINISTRSTRY OF ENVIRONMENT AND SPATIAL PLANNING Milena Marega Bölgesel Çevre Merkezi, Slovenya Ülke Ofisi Sunum

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012

Detaylı

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ DOĞAL ÇEVRİMLER Enerji Girdisi Atık yok Isı kaybı Yerkabuğun dan sağlanan malzeme Yerkabuğun a bırakılan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

Değişiklik Paketi : 6

Değişiklik Paketi : 6 Değişiklik Paketi : 6 10 Kasım 2014 Tarihinde Bakanlar Kuruluna Sunulan, 12 Kasım 2014 tarihindeki Bakanlar Kurulu Toplantısında İlk Görüşmesi Yapılan ve 11 Aralık 2014 Tarihinde Planlama Makamına Geri

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

EKONOMĠDE TEMĠZ UFUKLAR;

EKONOMĠDE TEMĠZ UFUKLAR; EKONOMĠDE TEMĠZ UFUKLAR; ÇEVRE DOSTU YENĠLĠKÇĠLĠK VE YENĠ ENERJĠ EKONOMĠSĠ Dr. Baha Kuban Temiz Dünya Ekolojik Çözümler Platformu Ege Arge ve Teknoloji Günleri AREGE 1-3 Aralık 2010 1 Firma iflasları ABD

Detaylı

TEKLIF ÇAĞRILARI SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) AB VE TÜRKIYE ARASINDA KAPSAMINDA YAYIMLANAN. Fikirden Projeye. Hazırlayan: Öğr. Gör.

TEKLIF ÇAĞRILARI SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) AB VE TÜRKIYE ARASINDA KAPSAMINDA YAYIMLANAN. Fikirden Projeye. Hazırlayan: Öğr. Gör. ADAPAZARİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ PROJE DESTEK BİRİMİ AB VE TÜRKIYE ARASINDA SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) KAPSAMINDA YAYIMLANAN TEKLIF ÇAĞRILARI Hazırlayan: Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Adres : Sakarya Üniversitesi

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

BAYINDIRLIK VE ĠSKAN BAKANLIĞI VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ. Sefer AKKAYA. Genel Müdür Yapı ĠĢleri Genel Müdürlüğü

BAYINDIRLIK VE ĠSKAN BAKANLIĞI VE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ. Sefer AKKAYA. Genel Müdür Yapı ĠĢleri Genel Müdürlüğü BAYINDIRLIK ĠSKAN BAKANLIĞI Sefer AKKAYA Genel Müdür Yapı ĠĢleri Genel Müdürlüğü BAYINDIRLIK ĠSKAN BAKANLIĞI Ülkemizde tüketilen enerjinin yaklaşık %35 i binalarda kullanılmaktadır. Enerji Verimliliği

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÇEŞME SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÇEŞME SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÇEŞME SONUÇ RAPORU Tarih: 7 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 50 Katılımcı listesindeki Sayı: 46 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 5 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

AYDIN TURİZM ÇALIŞTAYI RAPORU

AYDIN TURİZM ÇALIŞTAYI RAPORU AYDIN TURİZM ÇALIŞTAYI RAPORU 2 Mayıs 2013 tarihli Perşembe günü Kuşadası Korumar Otel de gerçekleştirilen çalıştay saat 10:00 da başlamıştır. Toplantıya Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ADÜ Turizm

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği Çalıştayı Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği Dr. Yurdakul SAÇLI Kalkınma Bakanlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel

Detaylı

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu altında oluşturulan Çalışma Grupları şunlardır: 1. Sera Gazı Emisyon Azaltımı

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu Kasım 2010 1 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu Nüfus Yapısı - Sosyoekonomik Gelişmişlik 1 Seferihisar

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 VİZYONUMUZU OLUŞTURDUK BOLU ÜNİVERSİTE, TURİZM,SPOR VE SAĞLIK KENTİ OLACAK BOLU nun GELECEĞİNİ PLANLADIK Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) ile Bolu Belediyesi arasında imzalanan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 364 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 365 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1.1 Giriş Kent gelişiminin planlaması farklı ülkelerde

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

Mardin Batman Siirt Şırnak

Mardin Batman Siirt Şırnak Savurkapı Mahallesi Nusaybin Caddesi No: 31 Meydanbaşı Mevki, Mardin T: (+90 482) 212 11 07 F: (+90 482) 213 14 95 info@dika.org.tr www.dika.org.tr Mardin Batman Siirt Şırnak Mardin Yatırım Destek Ofisi

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

SAĞLIKLI KENTLERDE ÇEVRE

SAĞLIKLI KENTLERDE ÇEVRE SAĞLIKLI KENTLERDE ÇEVRE Proje Koordinatörleri ve Meclis Üyelerine Yönelik Eğitim Toplantısı 23-24-25 Ocak 2013 Prof. Dr. Feza KARAER ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ - Müh.Mim.F.,Çevre Müh.Böl. Kentsel Sağlık Günümüzde

Detaylı

TURĠZM SEKTÖRÜ ÇALIġTAYI. 23 Haziran 2011, Zonguldak. ÇALIġTAY RAPORU

TURĠZM SEKTÖRÜ ÇALIġTAYI. 23 Haziran 2011, Zonguldak. ÇALIġTAY RAPORU TURĠZM SEKTÖRÜ ÇALIġTAYI 23 Haziran 2011, Zonguldak ÇALIġTAY RAPORU GĠRĠġ Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) tarafından organize edilen Turizm Sektörü konulu çalıştay, 23 Haziran 2011 tarihinde Batı

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU Tarih: 16 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 25 Katılımcı listesindeki Sayı: 20 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

7. Çerçeve Programı Nedir?

7. Çerçeve Programı Nedir? 7. Çerçeve Programı Nedir? Aslı VURAL 7.ÇP Enerji ve Çevre Alanları Ulusal İrtibat Noktası TÜBİTAK AB ÇERÇEVE PROGRAMLARI ULUSAL KOORDİNASYON OFİSİ REW Fuarı 20 Haziran 2009, İstanbul, TÜYAP Avrupa Topluluğu

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

2023 e Doğru Kentsel Dönüşüm, Ulusal Çevre Politikaları ve Sektörden Beklentiler. 23 Ocak 2015, İstanbul. Sayın Bakanım,

2023 e Doğru Kentsel Dönüşüm, Ulusal Çevre Politikaları ve Sektörden Beklentiler. 23 Ocak 2015, İstanbul. Sayın Bakanım, 2023 e Doğru Kentsel Dönüşüm, Ulusal Çevre Politikaları ve Sektörden Beklentiler 23 Ocak 2015, İstanbul Sayın Bakanım, Değerli misafirler, Değerli basın mensupları, 2023 e Doğru Kentsel Dönüşüm, Ulusal

Detaylı

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI HASAN ORTAÇ İL AB PROJE KOORDİNATÖRÜ UŞAK VALİLİĞİ AB KOORDİNASYON MERKEZİ ERASMUS+ ÖZEL EYLEMLER (Grundtvig, Erasmus, Comenius, Leonardo) (Bireylerin Öğrenme

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Doğu Anadolu Turizm Geliştirme Projesi (DATUR)

Doğu Anadolu Turizm Geliştirme Projesi (DATUR) Doğu Anadolu Turizm Geliştirme Projesi (DATUR) 1. Dönem İlerlemesi ve 2. Dönem Önerileri Proje neyi hedefledi? Temel vurgu Çoruh vadisinde turizm aracılığıyla yerel ekonomik kalkınmanın sağlanması için

Detaylı

REC TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve YEREL YÖNETİMLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI

REC TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve YEREL YÖNETİMLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI KATILIMININ KOLAYLAŞTIRILMASI PROJESİ REC TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve YEREL YÖNETİMLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALARI Hande ÖZÜT Proje Yöneticisi 29.12.2008 Bölgesel Çevre Merkezi - REC ( ) Tarafsız, bağımsız

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KONULARI. EKONOMİK Üretkenlik Ticaret Vergi yükü İstihdam İş hareketliliği

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KONULARI. EKONOMİK Üretkenlik Ticaret Vergi yükü İstihdam İş hareketliliği SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK Sürdürülebilirlik daimi olma yeteneği olarak adlandırılabilir. Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Komisyonu nun 1987 yılı tanımına göre: "İnsanlık, gelecek kuşakların gereksinimlerine

Detaylı