Turizmin Gelecek 10 Yılında TÜRKİYE - İSPANYA REKABET ANALİZİ AKTOB AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Turizmin Gelecek 10 Yılında TÜRKİYE - İSPANYA REKABET ANALİZİ AKTOB AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ"

Transkript

1 AKTOB AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ ARAŞTIRMA BİRİMİ YAYINLARI Turizmin Gelecek 10 Yılında TÜRKİYE - İSPANYA REKABET ANALİZİ

2 İÇİNDEKİLER 2 GELECEK 10 YILDA İSPANYA-TÜRKİYE REKABETİ ANALİZİ İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman Yayın Kurulu Erkan Yağcı, Kaan K. Kavaloğlu, Erol Karabulut Editör /Araştırma/Tasarım Erol Karabulut AKTOB Ar-ge AKTOB YÖNETİM KURULU Yusuf Hacısüleyman Erkan Yağcı Tolga Cömertoğlu Kaan Kaşif Kavaloğlu Ece Tonbul Kilit Aslı Ulukapı Yeliz Gül Ege Nihat Vural Adnan Soyaslan Mehmet Tümbül Zafer Alkaya Emir Demirci Selçuk Akıltopu Ahmet Çevik Fikret Demirtürk İLETİŞİM Adres:Gebizli Mah.Termessos Bulvarı. Güngör Ahmet Yitmen İş Merkezi No: 73/ A Muratpaşa ANTALYA Tel: / 95 Fax: / 27 GİRİŞ BÖLÜM 1 TÜRKİYE-İSPANYA REKABETİNDE NİCELİKSEL GELİŞME BÖLÜM 2 KAYNAK PAZARLAR AÇISINDAN TÜRKİYE- İSPANYA REKABETİ BÖLÜM 3 YENİ EĞİLİMLER AÇISINDAN TÜRKİYE-İSPANYA REKABETİ BÖLÜM 4 İSPANYA VE TÜRKİYE DE KONAKLAMA SEKTÖRÜ ANALİZİ BÖLÜM 5 GÖSTERGE VE ANALİZLERLE REKABET ANALİZİ BÖLÜM 6 İSPANYA VE TÜRKİYE DE DESTİNASYON ANALİZİ: ANTALYA VE BALEAR ADALARI BÖLÜM 7 RUSYA PAZARI AÇISINDAN İSPANYA-TÜRKİYE TALEP PROFİLİ BÖLÜM 8 SONUÇ VE DEĞERLENDİRME: TÜRKİYE NE YAPMALI?

3 GİRİŞ Tarihi birikim, doğal ve kültürel değerler, coğrafi konum vb, açılardan, dünyanın önde gelen merkezlerinden biri olan Türkiye, bu göstergelerin her birinin, ayrı bir ürün olduğu turizm pazarına 1980 lerin sonlarına doğru yaptığı atılımla girmiş, varolan büyük destinasyonlara rakip konuma yükselmiş ve bugün birçoğunu geride bırakmıştır. İlk aşamalarda, dünya turizm talebine paralel olarak kitle turizmine yönelik alt ve üstyapı yatırımları yaparak pazarda ilerleyen Türkiye, son 15 yılda da ürün ve pazar çeşitlendirme, strateji ve planlar yapma, vizyon oluşturma ve trend belirleme özelliklerine haiz olmuş bir destinasyon durumundadır. Bugün, ister sınırdan girişler, ister paket tur pazarı olarak ele alınsın, görülüyor ki Türkiye en çok ziyaretçi çeken ilk 5 ülke içindedir te 40 milyona yakın yabancı ziyaretçi sayısı, 17 milyona yakın paket tur turistine ulaşan Türkiye, son 20 yıl içinde dünya liginde ilk 10 içindeki yerini sağlamlaştırmıştır. Bu süreçte Türkiye, yalnız değerlerini artırmakla kalmamış, rekabet eden büyük destinasyonlar grubuna dahil olmuştur. Özellikle, başını Fransa, İspanya ve İtalya nın çektiği Avrupa kıtası turizminde ülkemiz bugün orta ve uzun vadede bu ülkeleri de geçme potansiyeline sahiptir. Dünya pazarının da liderleri konumunda bulunan bu ülkeleri yakalamak ve geçmek açısından yapılması gereken bir dizi unsur bulunmaktadır. Bu araştırma, ürün ve talep yapısı olarak birbirinden oldukça farklı bileşenlere sahip olan Fransa, İspanya, İtalya ve Türkiye nin gelecekteki rekabetinde neler olabileceğini, Türkiye nin ilk aşamada kimi ya da kimleri rakip olarak belirleyeceğini, hangi yöntemlerin kullanılması gerektiğini ortaya koymaya çalışacaktır. Araştırmanın merkezine İspanya ve Türkiye analizinin konmasındaki amaç ise, bu destinasyonların; ürün ve talep yapısı, avantaj, fırsat ve sorunlar açısından birbirine oldukça benzer özellikler göstermesidir. Özellikle kitle turizmi açısından, Türkiye den daha eski deneyime sahip olan İspanya nın gelişim süreçleri ve ortaya çıkan durum, ülkemizinki ile önemli düzeyde paralellik gösterdiğinden dikkatlice analiz edilmek durumundadır. Gelecek 10 Yılda, İspanya-Türkiye Rekabeti Analizi başlıkla araştırma, bugün özellikle paket tur pazarında başa baş mücadele eden ülkelerin ileride hangi ürün ve pazarlarda, hangi araç ve yöntemlerle farklılık göstereceğine yönelik bulgular da sunmaya çalışacaktır. Araştırmamız ana başlıklarla, Türkiye ve İspanya turizminin yapısal özelliklerini ortaya koyacak, benzerlikler ve farklılıkların ne anlama geldiğini ve gelecekte, nasıl bir gelişim göstermesi gerektiğini belirlemeye çalışan politikalara yol gösterici olmayı da amaçlamaktadır. Erol Karabulut AKTOB Ar-ge 3

4 BÖLÜM 1 TÜRKİYE-İSPANYA REKABETİNDE NİCELİKSEL GELİŞME 4

5 20 yıl geriden başabaş noktasına Kitle turizminde bugün Avrupa nın en fazla ziyaretçi çeken ülkesi olan İspanya, yılda 100 milyondan fazla ziyaretçi çeker durumdadır. Günübirlik ziyaretler düşüldüğünde İspanya, yılda 60 milyondan fazla yabancı ziyaretçi almaktadır. İspanya 10 milyonlardan 30 milyonlara yükselmiştir lı yıllar iki ülkenin de hızlı büyüme gösterdiği dönem olmasına karşın, büyüme hızı olarak Türkiye, İspanya nın 2 katı daha iyi performans sergilemiştir. Türkiye ise yabancılarla yurtdışında yaşayan vatandaşların ziyaretleri ile bugün 40 milyona yakın bir hacme ulaşmış bulunmaktadır. İspanya da turizmin gelişim tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. Ülke her zaman Avrupa için başat konumda yer almış ve uzun süre rakipsiz yol almıştır. Türkiye ile İspanya nın sayısal olarak gelişimi açısından oluşan fark da bu geçmiş yıllara dayanmaktadır. Örneğin İspanya nın 1950 lerde yakaladığı 1 milyon yabancı ziyaretçi sayısı, Türkiye de 1970 li yılların başlarında, yani 20 yıl sonra elde edilmiştir. Türkiye 1970 ten 1980 li yıllara kadar uzanan 15 yıl içinde ziyaretçi sayısını 2 milyonlara kadar çıkartabilirken, döneminde İspanya yılda ortalama % 4-4,5 büyürken Türkiye de gelişim % 10 dolayında oldu den bu yana ise Türkiye % 6-7 bandında, İspanya ise % 1-2 aralığında gelişim gösterdi. Özetle Türkiye nin kitle turizmi pazarına dahil olduğu yıllarda, İspanya nın yüksek oranlı büyümeleri gerilemiş, ülkemiz kendisini pazarda ciddi bir rakip olarak göstermiştir. Öyle ki, bundan 15 yıl kadar önce, 5 kata kadar ulaşan İspanya ile Türkiye arasındaki ziyaretçi sayısı farkı, bugün 2 katın altına düşmüş bulunmaktadır. Paket turlar açısından bakıldığında ise fark, 5 kattan 1 kata kadar gerilemiştir. Diğer yandan aynı dönemde, Yunanistan ın yarısı kadar ziyaretçi çeken Türkiye, bugün bu ülkenin 2 katından fazla ziyaretçi çeker duruma gelmiştir. 5

6 Yabancı ziyaretçi sayısı (milyon) İspanya Türkiye 64,90 59,19 50,09 36, ,34 11, Paket tur ziyaretçi sayısı (milyon) İspanya Türkiye 25,05 20,40 19,32 17,57 6,03 8, Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

7 BÖLÜM 2 KAYNAK PAZARLAR AÇISINDAN TÜRKİYE-İSPANYA REKABETİ 7

8 Yeni bir dünya kuruldu, Türkiye orada yerini aldı 8 Türkiye ve İspanya turizminin tarihsel gelişiminde; turizme sunulan ürünlerin, gerçekleştirilen yatırımların payı olduğu kadar, ekonomik ve siyasi olayların, çalkantıların veya yeni yapılanmaların da önemli rolü oldu. Özellikle Türkiye nin, yakın coğrafyasında son 30 yılda görülen önemli siyasal istikrarsızlık, değişimler ve dönüşümler bir yerde turizmin yapılanmasında İspanya dan biraz daha farklı sonuçlar üretti. Arap dünyası ile İsrail arasındaki krizler, savaşlar, İran-Irak savaşı, SSCB nin dağılması, Avrupa da demir perde ülkelerinin ayrışarak onlarca yeni ülkenin ortaya çıkması, askeri darbeler, Irak işgalleri ve iç savaşları, küresel krizler, Arap Baharı ile gelen istikrarsızlık, Suriye iç savaşı, petrol krizleri gibi ana akımlar, Türkiye turizminin atılıma hazırlandığı ve atılıma geçtiği dönemler boyunca, gelişimini doğrudan ve dolaylı olarak etkiledi. Benzer tarihi dönemeçlerden kısmen İspanya nın da geçtiği, geçmekte olduğu söylenebilirse de, bu ülke Türkiye kadar çok değişkenli, bilinmeyenli bir denklemler serisinin içinde kalmamıştır. Türkiye nin 1980 lerle birlikte yaşadığı görece istikrar, bölgede öne çıkmasına; yatırımlardan sermaye girişlerine, turizm hareketlerinden gelişmiş ülkeler ligine yükselme eğilimine kadar bir çok gelişmeye yol açmıştır. Bu sürece turizm açısından bakıldığında ülkemiz, yalnız turist sayısını artırmakla kalmamış, aynı zamanda, İspanya nın ana pazarlarında, onunla başa baş rekabet eder hale gelmiştir. Bugün, birkaç ülke dışında, İspanya nın varolup da Türkiye nin varlık gösteremediği bir kaynak pazar yoktur.

9 Durumu özetlemek gerekirse, dünya ve Avrupa da 1970 lerden 1980 lere oradan da 2000 leri aşan bir dönemde Yeni bir dünya kurulmuş ve Türkiye oralarda da yerini almıştır. Avrupa penceresinden rekabet Kitle turizmi pazarında, özellikle de tur operatörleri tarafından yönetilen paket tur pazarında rakip konumda bulunan İspanya ve Türkiye nin turist çektikleri pazarlar itibariyle de çok yakın benzerlikler gösterdiği söylenebilir. Avrupa nın hemen dibinde bulunan, mesafe ve araçlar açısından ulaşılabilirliği yüksek olan İspanya, özellikle günübirlik ziyaretlerle haftasonu trafiğinde oldukça farklı bir yapı arz ediyor. Turistik niteliği farklı olan günübirlik ziyaretler dışarıda bırakıldığında, İspanya nın ana pazarları; İngiltere, Almanya, Fransa, İskandinavya, İtalya, Hollanda, Belçika, İsviçre ve Portekiz şeklinde sıralanıyor. Ancak son yıllarda, Rusya pazarında da önemli miktarda ziyaretçi girişi yaşanıyor. Türkiye nin özellikle Avrupa penceresinden kaynak pazarlarına bakıldığında da en çok turist çektiği pazarların, İspanya ile neredeyse birebir aynı olduğu görülüyor. Ancak Türkiye nin ikinci ana pazarı olan Rusya daki konumu İspanya dan oldukça farklı. Kaynak pazarlar açısından iki ülkenin birbirine göre, en temel farkı Rusya pazarındaki durum olarak karşımıza çıkıyor. Diğer önemli fark ise İspanya nın, öncelikle konumu gereği, Türkiye ye oranla daha yüksek oranda Avrupa pazarlarına bağımlı olması. Son bulgulara göre, İspanya ya gelen yabancı ziyaretçilerin % 55 sinden fazlası 3 pazardan; Almanya, İngiltere ve Fransa dan giriş yapıyor. Bu 3 ülkenin Türkiye ziyaretçi sayısındaki payı ise % 25 dolayında. İspanya ya oranla Türkiye, toplam girişlerde daha az bağımlı. Türkiye ye gelenlerin yarısı, 7 pazardan sağlanırken, bu sayı İspanya için 3 ülke pazarı şeklinde. Tablodan da görüleceği gibi Türkiye ve İspanya nın Avrupa ölçeğinde ana kaynak pazarları birebir aynıdır. Türkiye yalnızca Rusya dahil BDT pazarındaki konumu ile İspanya dan farklı bir gelişme çizgisi göstermektedir. Türkiye ve İspanya da ana pazarlar sıralaması, 2014 Pazarlar İspanya Türkiye İngiltere 1 3 Almanya 2 1 Fransa 3 6 İskandinavya 4 4 İtalya 5 9 Hollanda 6 5 Belçika 7 10 Portekiz 8 * Rusya 9 2 İsviçre ABD 15 7 Ukrayna * 8 9

10 PAZARLAR İspanya ya gelen yabancı ziyaretçi sayısı ZİYARETÇİ SAYISI, 2014 İNGİLTERE ALMANYA FRANSA İTALYA HOLLANDA BELÇİKA İSVEÇ PORTEKİZ RUSYA NORVEÇ İSVİÇRE İRLANDA ABD DANİMARKA FİNLANDİYA AVUSTURYA BREZİLYA JAPONYA ARJANTİN MEKSİKA KANADA VENEZÜELLA DİĞER TOPLAM PAZARLAR Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçi sayısı ZİYARETÇİ SAYISI, 2014 ALMANYA RUSYA FED İNGİLTERE HOLLANDA İRAN FRANSA A.B.D UKRAYNA İTALYA YUNANİSTAN İSVEÇ BELÇİKA AZERBAYCAN AVUSTURYA KAZAKİSTAN POLONYA NORVEÇ DANİMARKA ROMANYA İSVİÇRE İSPANYA S.ARABİSTAN FİNLANDİYA ÇEK CUM BELARUS DİĞER TOPLAM Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi. *Turistik talep niteliği yüksek olan pazarlar

11 İspanya da pazar hakimiyeti Türkiye de pazar hakimiyeti İspanya ya en çok turist kazandıran 3 geleneksel ülke; İngiltere, Almanya ve Fransa olarak sıralanırken, bu üçlünün toplam ziyaretçi girişleri içindeki payında son 10 yılda önemli oranda düşüş oldu yılında pazarın % 62 lik kısmını oluşturan 3 ülkenin payı 2014 te % 55 dolayında geriledi. Bu düşüşte, İngiltere ve Almanya nın ağırlıklarında görülen gerileme etkili olurken, Fransa nın payında hafif toparlanma oldu. Öte yandan İskandinavya ve kuzey ülkelerinin payı önemli oranda gelişme gösterdi. Bu blokla birlikte gelişen Rusya pazarındaki veriler de tabloya yansıdı. 10 yıl önce pazarda % 1 bile payı olmayan Rusya 2013 te % 2,6 lık pay aldı. Türkiye turizminin sayısal gelişiminde uzun yıllar Almanya merkezli bir eğilim gözlendi lara kadar gelen yabancı ziyaretçilerin önemli bir kısmı Avrupa merkezli bir dağılım gösterirken dağılan SSCB nin dağılmasının ardından ortaya çıkan BDT ülkeleri, dengeleri zaman içinde değiştirdi. Özellikle Rusya nın başını çektiği bu gelişme, uzun yıllar Avrupa destinasyonlarının ihmal ettiği veya yetişmekte zorlandıkları büyük bir pazar üretti. Türkiye nin ana kaynak pazarlarındaki dağılım dikkate alındığında; Almanya nın gerilemesi karşısında Rusya nın büyümesi, İskandinavya gibi blokların yükselişi ve yakın bölge ülkeleri ile komşulardan kaynaklı trafiğin artması gibi önemli değişimler yaşandı, yaşanıyor. 11 İspanya nın ana pazarlarında durum (Gelen ziyaretçiler içindeki payı,%) Türkiye nin ana pazarlarında durum (Gelen ziyaretçiler içindeki payı,%) PAZARLAR Pay 2004 Pay 2014 İNGİLTERE 29,81 23,09 ALMANYA 18,19 16,04 FRANSA 14,75 16,33 İSKANDİNAVYA 5,24 7,76 İTALYA 5,34 5,69 HOLLANDA 4,39 4,26 BELÇİKA 3,31 3,35 PORTEKİZ 3,67 2,89 RUSYA 0,48 2,19 İSVİÇRE 2,01 2,51 DİĞER 12,80 15,89 PAZARLAR Pay 2004 Pay 2014 ALMANYA 24,30 14,25 RUSYA FED. 9,79 12,16 İNGİLTERE 8,47 7,06 İSKANDİNAVYA 4,27 4,43 HOLLANDA 7,27 3,54 FRANSA 3,35 2,82 A.B.D. 1,78 2,13 UKRAYNA 1,79 1,78 İTALYA 1,94 1,89 BELÇİKA 2,60 1,79 DİĞER 34,45 48,15 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

12 12 Gelişmenin kaynakları İspanya son 10 yılda yabancı ziyaretçi sayısını 8,5 milyon dolayında artırarak 61 milyon kişi düzeyine çıkardı. Günübirlik ziyaretler dışarıda bırakıldığında, aynı dönemde Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçi sayısı da 16 milyon dolayında artarak 33 milyon civarına yükseldi. 10 yıllık süre içinde Türkiye, İspanya nın 2 katı oranında ziyaretçi artışı yakaladı. İki ülkenin 10 yılda sağladıkları artışın kaynakları da paralellik gösteriyor. Yabancı ziyaretçi sayısında görülen gelişmenin kaynakları açısından İspanya, en büyük katkıyı İskandinavya dan alırken, Türkiye nin gelişiminde en belirleyici pazar Rusya oldu. Kısmen diğer BDT ülkelerinin katkı verdiği bu dönemde Türkiye, turistik talep niteliği düşük olan; İran, Gürcistan, Bulgaristan, Irak ve Yunanistan pazarlarında da önemli artışlar yakaladı döneminde İspanya sağladığı 8,5 milyon ziyaretçi artışının % 21 ini İskandinavya dan, % 17 sini Fransa dan ve % 13 ünü de Rusya pazarından elde etti. İspanya bu dönemde 3 önemli pazarında gerileme yaşadı. Bunlar; en büyük pazarı İngiltere, en çok günübirlik ziyaretin yaşandığı Portekiz ile İrlanda pazarları şeklinde sıralanıyor. Yaşanan düşüşün % 76 sı da İngiltere pazarından kaynaklandı. Aynı dönemde Türkiye nin sağladığı 16 milyonluk ziyaretçi artışının; % 16 sı Rusya dan, % 6 şarlık dilimleri İngiltere, Almanya ve İskandinavya dan kaynaklandı. Öte yandan turistik talep niteliği düşük olan; İran ın katkısı % 3, Gürcistan ın% 8,5, Irak ın da % 3,5 dolayında gerçekleşti. Bulgaristan, Azerbaycan ve Yunanistan dan da % 1 ila 1,5 katkı geldi. İspanya da ziyaretçi artışının kaynak pazarları, % ( ) Pazarlar Artıştan alınan pay,% İskandinavya 21,0 Fransa 17,6 Rusya 13,1 Diğer Avrupa 8,64 İtalya 4,4 İsviçre 4,3 Almanya 3,1 Hollanda 3,1 ABD 3,0 Avusturya 1,5 Belçika 1,3 Diğer 18,8 Not: 10 yıllık sürede yaşanan 1,7 milyon düşüşün % 76 sı İngiltere, % 15 i Potekiz ve % 8 i de İrlanda da görüldü. Türkiye de ziyaretçi artışının kaynak pazarları, % ( ) Pazarlar Artıştan alınan pay,% Rusya Fed. 16,06 İngiltere 6,76 Almanya 6,38 İskandinavya 6,19 Fransa 3,00 A.B.D. 2,98 Ukrayna 2,79 İtalya 2,49 Belçika 1,35 Hollanda 0,73 Diğer 51,26 Diğer 18,8 Not: 10 yıllık büyümeden İran % 3.2, Gürcistan % 8.5, Bulgaristan % 1.5, Azerbaycan % 1.7, Irak % 3.4 ve Yunanistan % 1.2 pay aldı Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

13 BÖLÜM 3 YENİ EĞİLİMLER AÇISINDAN TÜRKİYE-İSPANYA REKABETİ 13

14 Yeni kuşaklara adaptasyon 14 Son 20 yılda İspanya ile Türkiye arasındaki rekabette ortaya çıkan ve Türkiye lehine bir seyir gösteren olgulardan biri de çocuklu aile paketlerinde görülen gelişmedir. oran İspanya da 16 dolayındadır. 24 yaşa kadar olan bu çocuk ve genç kuşaktan Türkiye ye gelenlerin sayısı 9,5 milyona yaklaşırken İspanya daki hacim de 9 milyon kişi dolayındadır. Özellikle çocuklara ve genç kuşaklara yönelik zengin hizmetleri içeren aile paketlerinde Türkiye, her şey dahil sisteminin de getirdiği ivme ile İspanya yı oldukça geride bıraktı. Tüketim kalıplarının ve aygıtlarının hızla değişmesi ile giderek daha aktif hale gelen seyahat sektöründe, genç ve yeni kuşaklara yönelik hizmetlerin yaygınlaşması, bu kitlenin toplam tatilci kitlesindeki payının artması, gelişmenin sürdürülebilir kılınmasında da hayati öneme sahiptir. Türkiye bu genç kuşak içinde asıl farkı, 0-14 yaş grubu olan çocuklar üzerinden sağlamaktadır. 10 yıl önce İspanya dan daha az çocuk ziyaretçi çeken Türkiye, 2013 ta nerdeyse İspanya nın 2 katı çocuk ziyaretçi almıştır. Türkiye, son 10 yılda gösterdiği 16 milyon ziyaretçi artışının % 17,6 sını çocuklardan elde etmiştir. İspanya ise bu kategoride bir gerileme yaşamaktadır. Öte yandan yaş grubu genç kuşağın büyümedeki payı da % 10 a yakındır. Türkiye bu açıdan İspanya dan çok farklı bir büyüme sergilemektedir. Son 10 yıllık veriler incelendiğinde görülüyor ki, Türkiye de genç kitlenin toplam ziyaretçi trafiğindeki payı % 28 lere çıkmıştır. Bu Diğer yandan İspanya nın Türkiye ye oranla farkı ziyaretçi sayısındaki artışın genelini (% 80) orta yaş grubundan elde etmiş olmasıdır.

15 Türkiye de yaş gruplarına göre ziyaretçiler ve gelişmedeki payları, % Yaş Grupları Ziyaretçi sayısı milyon Artıştan aldığı pay,% Çocuk , , , , ,4 Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçilerin yaş gruplarına göre dağılımı, % 65+ 6% TR-Çocuk 17% % % İspanya da yaş gruplarına göre ziyaretçiler ve gelişmedeki payları, % Yaş Grupları % Ziyaretçi sayısı milyon Artıştan aldığı pay,% Çocuk 2.89 Düşüş , , , ,9 15 İspanya'ya gelen yabancı ziyaretçilerin yaş gruplarına göre dağılımı, % 65+ 9% İsp-Çocuk 5% % % % Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

16 16 Yeni kuşakların önemi Tüketim kalıplarının ve aygıtlarının hızla değişmesi ve bunlara adaptasyonda en önemli kitle çocuk ve gençler olarak görülüyor. İspanya da yapılan bir araştırma gösteriyor ki, çeşitli nedenlerle, ülkeye yapılan tekrar ziyaret oranı, yetişkin ve yaşlılarda % olan destinasyon bağlılığı (tercihi), 19 yaş ve altındaki gruplarda % lara kadar inebiliyor. Bugün Avrupa genelinde seyahat kararlarının verilmesinde çocuk ve gençlerin eskisine oranla daha fazla söz sahibi olduğu biliniyor. Özellikle mobil seyahat aygıt ve uygulamalarının kullanımında öne çıkan bu kuşak, sosyal medya vb, imkanlarının da bu kuşaklara göre ayarlanmasına yol açıyor. Hızla değişen alışkanlıklar aynı zamanda bir destinasyona olan bağlılıkların da değişimine yol açıyor. Bu süreçte geleneksel ama kuşak ve davranış değişimlerine daha az duyarlı destinasyonlarda bu kaymalar daha fazla ölçülüyor. Türkiye her yıl 5 milyon dolayında çocuk ziyaretçi almaktadır. Bu kitlenin geleceğin müşterileri olabileceği düşünüldüğünde, ülkemizin İspanya dan farklı olarak, bu kuşağa yönelik talep değişimlerini dikkate alması ve belirli ölçülerde yönlendirme kaçınılmazdır yılında 14 yaşında olan bir kişinin bugün yaşında olduğu düşünülürse, gelecek on yıllarda bu kişilerin; yetişkin, aile ve 3.yaş turizmine dahil edilmesinin ipuçlarının da elimizde olduğu varsayılabilir.

17 Tatil amacı ve mevsimsellik Türkiye ve İspanya nın en önemli benzerliklerinden biri de tatil amaçlı ziyaretlerin baskınlığı ve bunun özellikle yaz aylarında gerçekleşmesidir. Gelen yabancı ziyaretçilerin % dolayında, yaz aylarına sıkışan bu talebi beraberinde sezonun kısa sürmesi, iş ve istihdamın sürekli olarak azalıp çoğalması gibi mevsimsel-yapısal sorunları da beraberinde getiriyor. Yıllarla göre değişmekle birlikte bugün İspanya ya gelenlerin % 85 i, Türkiye ye gelenlerin de % i tatil, dinlence gibi amaçlarla ziyaret gerçekleştiriyor. Öncelikle kitle turizmi pazarının söz konusu olduğu bu rekabette, talep yaz aylarında yoğunlaşırken, turizm istihdamından tedarik sektörüne kadar bütün planlar da bu eğilime göre ayarlanmaktadır. Yabancı ziyaretçilerin geliş amaçlarına göre dağılımı, % Amaçlar İspanya Türkiye Eğlence, Tatil 86,6 73,3 İş, fuar, kongre 6,7 7,4 Kişisel (Aile, Sağlık, Alışveriş) 3,8 14,4 Araştırma vb. 1,4 0,6 Diğer nedenler 1,4 4,3 Toplam 100,0 100,0 17 Yabancı ziyaretçilerin aylara göre dağılımı, 2013 (Bin) Aylar İspanya Türkiye Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

18 Mevsimsellik farkı İspanya ile Türkiye arasındaki yabancı ziyaretçi farkı 25 milyon dolayında. Bu farkın % 40 ü düşük sezonda oluşuyor. İspanya ile Türkiye arasındaki paket tur farkı 3 milyon dolayında. Bu farkın % 75 i düşük sezonda oluşuyor. Görüldüğü üzere İspanya, Türkiye ye olan üstünlüğünü düşük sezonlarda sağlamaktadır. Türkiye nin sezonu uzatıcı politikalar geliştirmesi kaçınılmazdır verilerine göre, Türkiye ve ispanya ziyaretçi verileri Yabancı ziyaretçi, milyon Paket turisti, milyon İspanya 60,6 18,2 Türkiye 34,2 16,4 Fark: İspanya-Türkiye 26,4 1,8 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi. 18 Öte yandan Avrupa da turistik destinasyonlar içinde en fazla istihdam, 1,4 milyon kişi ile İspanya ve 1,3 milyon kişi ile Türkiye de bulunuyor. Avrupa da konaklama sektöründe çalışan 3 milyon kişinin dağılımı ele alındığında görülüyor ki, İspanya ve Türkiye, her biri 330 bini aşan seviyelerle, yine başa baş bir konumda. Onları İtalya ve Fransa izliyor. Avrupa içinde konaklama sektöründe çalışanların % 65 i yıl boyunca istihdam ediliyor. Bu oran Türkiye de % 62, İspanya da % 61 dolayında. Fransa da ise % 62 lik seviyede. İspanya ve Türkiye nin konaklama sahasında çalışan sayısı ve yıl boyunca çalışma oranlarının birbirine çok yakın olduğu gerçeği aynı zamanda turizmde, özellikle paket turlarda, birbirine çok yakın seviyelerde olması ile de örtüşüyor. Diğer yandan İspanya, Türkiye, Fransa ve kısmen İtalya nın yıl boyunca geçici olarak (sezonlar arası işsiz kalma durumu) çalışan sayısı ise bin arasında değişiyor. Konaklamada yıl boyunca çalışma oranları, % Ülkeler Yıl boyunca istihdam edilenler/ Toplam istihdam Fransa 62,6 Türkiye 62,1 İspanya 61,7 İtalya 39,8 Yunanistan 36,6 *Eurostat ve SGK, TUİK verilerinden derlendi Turizm istihdamı, bin* Konaklama Konaklama+ Yemeiçme Konaklama Konaklama+ Yemeiçme İspanya ,4 12,1 Türkiye ,3 11,8 İtalya ,3 11,0 Fransa ,3 7,7 Yunanistan ,8 2,6 *Eurostat ve SGK, TUİK verilerinden derlendi Not: Almanya ve İngiltere dışında kalan turistik merkezlere göre sıralama

19 Doluluklar İspanya ve Türkiye, gelen müşterilerin aylara göre dağılımda görülen paralellik ve farklar kadar, yatak doluluklarında da benzer özelliklere sahip. Yıl boyunca açık-faal olan yataklar üzerinden hesaplanan doluluklara göre, İspanya yılın 8 aylık döneminde Türkiye den daha yüksek doluluklara sahip. Türkiye ise yılın 4 aylık döneminde, ispanya nın üzerinde doluluklar yakalıyor. Son 5 yıllık dönemdeki aylara göre doluluklar incelendiğinde görülüyor ki, İspanya özellikle Ocak-Nisan dönemi ile Temmuz-Ağustos ve Kasım-Aralık aylarında Türkiye den daha yüksek doluluk seviyeleri oluşuyor. Türkiye ise Mayıs-Haziran ayları ile Eylül-Ekim aylarında İspanya nın üzerinde doluluklara sahip. İspanya ve Türkiye de doluluk oranları, ,00 Türkiye İspanya 70,00 60,00 50,00 40, ,00 20,00 10,00 0,00 OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK İspanya ve Türkiye de doluluk oranları seyri (Aylara göre dolulukları daha yüksek olanlar) OCAK İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA ŞUBAT İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA MART İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA NİSAN İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA MAYIS TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE HAZİRAN TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE TEMMUZ TÜRKİYE İSPANYA TÜRKİYE İSPANYA AĞUSTOS İSPANYA İSPANYA TÜRKİYE İSPANYA EYLÜL TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE EKİM TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE TÜRKİYE KASIM İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA ARALIK İSPANYA İSPANYA İSPANYA İSPANYA Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

20 Esas müşteri: çalışan orta sınıf İspanya ve Türkiye turizminin ortak özelliklerinden biri müşteri kitlesinin temel özellikleridir. Bugün İspanya ya gelen yabancı ziyaretçilerin % 53 ünü, Türkiye ye gelenlerin de % 56 sını her seviyeden ücretli olarak çalışanlar oluşturuyor. İşveren ve esnaf olarak tabir edilen kitlenin payları da İspanya ve Türkiye % bandında değişiyor. Benzer özellikle; emekliler, öğrenciler kısmında da gözlenirken, ev kadınlarının Türkiye deki payı daha yüksek seviyede. Diğer yandan iki ülkeye gelen yabancı ziyaretçilerin % 60 ından fazlasının orta gelir grubunda olduğu görülüyor. Bu oran Türkiye de % 67, İspanya da 60 dolayında bulunuyor. Yüksek gelirli grubun İspanya daki payı % 35, Türkiye deki payı da % 18 dolayında. Düşük gelirli grupların payı ise İspanya da % 5, Türkiye de % 14 dolayında. 20 Yabancı ziyaretçilerin yaptıkları işlere göre dağılımı, % İspanya Türkiye Ücretli bir işte çalışıyor 52,9 56,4 İşveren, esnaf vb 16,7 15,9 Emekli 12,2 10,4 Öğrenci 7,5 8,1 Ev kadını 2,8 6,0 İşi yok, iş arıyor 0,8 3,0 Diğer 7,1 0,2 İspanya ve Türkiye de ziyaretçilerin gelir seviyeleri dağılımı, % 2013 İspanya Türkiye , , ,5 14,7 10 5,1 0 Yüksek Orta Düşük Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

21 Başlıklarla İspanya Talep Profili İspanya ya gelenlerin % 84 ü daha önceden bu ülkeye ziyarette bulunmuş. Bu oran, 19 yaşına kadar olan kitlede % 68 dir. 65 yaş ve üzeri kitlede ise % 92 dolayındadır anketine göre, 10 defadan fazla bu ülkeye gelenlerin oranı % 40 dolayında. Bu oran 65 yaş ve üzeri kitlede % 70. İspanya yı tekrar ziyaret etme oranı; İngiltere de 88, Almanya da % 87, Fransa da % 88 düzeyinde. Ülkeyi ziyaret edenlerin % 64 ü, özel bir geliş nedeni belirtmezken, % 21 i özellikle arkadaş, aile ve yakınları için geldiğini söylüyor. Ziyarette özellikle yakınlarını dikkate alanların arasında en yüksek orana % 73 ile Almanya sahip. Diğer pazarlarda bu oran % 20 ler dolayında. Konut sahipliği nedeniyle İspanya yı ziyarette ilk sıra % 10 ile İngiltere nin. Onu İskandinavya ve Hollanda izliyor. İspanya ya öncelikli olarak iş ve çalışma için gelenlerin dağılımında, % 8 ile Portekiz ilk sırada yer aldı. İtalyan ların da % 3,6 sı öncelikli olarak iş için ziyarette bulunuyor. 21 İspanya ya gelişte öncelikli tercihler dağılımı, % Yok * Yakın ziyareti** Konut sahipliği İş vb, faaliyetler İngiltere 65.1% 19.2% 10.8% 1.5% Almanya 13.9% 73.8% 1.8% 7.0% Fransa 66.6% 22.4% 3.9% 2.4% İtalya 63.9% 25.0% 1.5% 3.6% İskandinavya 70.8% 15.8% 8.6% 1.7% Hollanda 68.2% 17.9% 8.6% 1.7% Portekiz 64.7% 20.2% 0.7% 8.1% Genel Ortalama 64.5% 20.6% 6.7% 2.4% *Tatil, gezi, eğlence, dinlence, kültür vb kapsayan genel hareketler **Aile, arkadaş, yakın çevre Ülkeye gelişte özel ilgi unsurların dağılımı,% Yok* Yakın ziyareti** Konut sahipliği İş vb, faaliyetler İspanya Türkiye 72,5 17,8 3,7 6,0 *Tatil, gezi, eğlence, dinlence, kültür vb kapsayan genel hareketler **Aile, arkadaş, yakın çevre Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

22 22 İspanya ya bağlılık ve alternatifler Yapılan eğilim anketlerine göre, İspanya ya bağlılık oldukça yüksek. Son yıllarda ülkeye gelenlerin % 85 i farklı bir alternatif ülkeyi düşünmedi. Tatil araştırmasında önce İspanya ya baktı. Diğer yandan, İspanya dan önce alternatif tatil yeri arayanların oranı da % 13 dolayında. İspanya ya alternatif arayanların oranı genç kitlede daha fazla. Bulgulara göre 24 yaş altı grupta bu oran % aralığında. İspanya ya bağlılık oranı olarak adlandırılan bu durum özellikle düşük sezonlarda da % gibi yüksek seviyelere sahip. Bu oran yüksek sezonda % 84 dolayında aralığında. Fransa, Portekiz ve İngiltere den gelenlerin % 90 ı ilk tercih olarak İspanya yı seçti. İspanya ya karşı alternatif destinasyon arayanların oranı en yüksek Hollanda ve İskandinavya pazarında oluştu. Hollandalılar ın % 23 ü, İskandinavya nın da % 18,5 i İspanya dan önce farklı ülkelerde tatil arayışında bulundu. Farklı tatil ülkesi arayışlarında ise İtalya, Fransa, Portekiz, Yunanistan ve Türkiye tercih edilen ülkeleri oluşturdu. İspanya ya gelen turistlerin % 27 si tercihlerinde iklimin önemli

23 olduğunu belirtiyor. Aile ve arkadaşlarını ziyareti önemseyenlerin oranı ise % 18 seviyesinde. Seyahatin değeri ise % 5 ile onları takip ediyor. İspanya dışında alternatif arayanların iklime verdikleri önem ise % bandında. İlkim şartlarını % 12 ile seyahatin değeri takip ediyor. İspanya ya tatil araştıranların yarısına yakını interneti kullandı. Kitlenin % 23 ü de seyahat acenteleri ve operatörlerden bilgi aldı. Yüzde 19 luk bir kesim de yakın çevresine başvurdu. İnternetten bilgi alanların oranı % 60 lık oranlarla İngiliz ve Hollandalı tatilcilerde en yüksek seviyeye sahip. En düşük oran ise % 27 ile Portekiz de. Pazarın iki önemli kaynağı olan Almanya ve Fransa da bilgi edinmede internet ilk sırada değil. Almanlar seyahat acentelerinden, Fransızlar ise yakın çevresinden öncelikli olarak bilgi edindi. 23 İspanya nın ana pazarlarında, İspanya ya alternatif destinasyonlar Sıra İngiltere Almanya İskandinavya İtalya Hollanda Fransa 1 Portekiz İtalya Yunanistan Yunanistan Portekiz Portekiz 2 Fransa Yunanistan İtalya Portekiz İtalya Fas 3 Yunanistan TÜRKİYE TÜRKİYE Fransa Fransa Yunanistan 4 İtalya Portekiz Fransa İngiltere TÜRKİYE İtalya 5 TÜRKİYE Fransa Mısır İtalya Yunanistan ABD Kaynak: İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisi verilerinden derlendi.

24 BÖLÜM 4 KONAKLAMA SEKTÖRÜ ANALİZİ 24

25 Ölçek farkı Son 10 yıllık sürede, Türkiye nin Avrupa yatak arzı (Otel vb. belgeli tesislerde) içindeki payı % 7 den % 9 dolayına ulaşırken, bölgede en fazla yatağa sahip 3.ülke de Türkiye dir. Türkiye nin bir basamak üzerinde bulunan İspanya nın Avrupa daki payı da % 12,8 dolayında. Avrupa içinde Türkiye, 1,3 milyonu aşan yatak arzı ile 3.sırada yerini alırken, döneminde yatak arzı artışında % 48,4 ile en yüksek büyümeyi gerçekleştirdi. Yatak arzında 2.sırada bulunan İtalya nın ardından 2.sırada bulunan İspanya ise % 23,6 artışla toplamda 1,8 milyon yatağa ulaştı. Türkiye nin İspanya dahil, Avrupa ve Akdeniz de rekabet eden ülkelerden oldukça farklı bir tesis ve yatak yapılanması var. Ülkemizin tesis yatırımları büyük ölçekli otellerde yoğunlaşırken, İspanya da ağırlık 3 ve 4 yıldızlı tesislerde. Son yıllarda yapılan yeni tesis yatırımlarında Türkiye, 5 yıldızlı tesislerden 3 ve 4 yıldızlı tesislere doğru ciddi bir değişim yaşıyor. Bu değişim beraberinde toplam yatak arzında 5 yıldızlı tesislerin payının düşmesini de beraberin getiriyor. Diğer yandan genel eğilimlere bakıldığında Türkiye de yatak arzının % 48,2 sini 5 yıldızlı tesisler oluştururken, İspanya da bu oran % 5,5 tir. 4 yıldızlı tesislerdeki yatak arzının toplam içindeki payı, İspanya da % 42, Türkiye de % 30 dolayında. Bu oranlar 3 yıldızlı tesislerde, Türkiye için % 15, ispanya içinse % 33 dolayında bulunuyor. Bulgular da gösteriyor ki, Türkiye İspanya dan farklı olarak, tesis ve yatak arzında büyük ölçekli bir yatırım stoğuna sahiptir. İspanya da ise orta ve küçük ölçekli tesisler toplam içinde esas payı almaktadır. 25

26 Türkiye ve ispanya da yatak sayısı, milyon ispanya türkiye 1,51 1,58 1,61 1,64 1,69 1,74 1,78 1,84 1,86 1, ,20 1,22 1,26 1,30 0,88 0,91 0,94 0,98 1,01 1, Yatak ve tesislerin türlerine göre dağılımı %, 2013 İspanya Yatak sayısı Türkiye Yatak sayısı İspanya Tesis sayısı Türkiye Tesis sayısı 5* 5,5 48,2 1,7 18,9 4* 42,2 30,3 13,9 26,7 3* 33,4 15,6 32,8 33,0 2* 9,7 5,4 18,0 19,4 1* 9,2 0,6 35,3 2,1 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

27 Gecelemeler ve müşteriler Tesis ve yatak arzında Türkiye ve İspanya nın farklı nitelikleri otellerde yapılan yabancı gecelemelerde de gözleniyor. Türkiye de yapılan yabancı gecelemelerin % 56 sı 5 yıldızlı tesislerde gerçekleşirken, bu oran İspanya da % 6-7 aralığında kalıyor. Diğer yandan 3 ve 4 yıldızlı tesislerde yapılan gecelemelerin toplamdan aldıkları paylar; Türkiye de % 41, İspanya da ise % 85 dolayında. Daha alt kategorilerde ise paylar Türkiye için % 2,5, İspanya için ise % 13 dolayında. İki ülkenin, turist girişlerinde ve ana pazarlarında görülen büyük paralellik, konaklama tesislerinde yapınla gecelemelerde de gözleniyor. İspanya da yapılan yabancı gecelemelerin % 24 ünü Almanlar yaparken, bu pay Türkiye de de aynı seviyelerde. İngiltere den kaynaklı gecelemelerin toplam içindeki payı ise İspanya da daha yüksek. Türkiye deki gecelemelerden % 10 pay alan İngilizler, İspanya da % 25 dolayında paya sahip. Türkiye nin İspanya ya göre önde olduğu Rusya pazarından sağlanan gecelemelerin ülkemizde oldukça yüksek payı var. Ruslar gecelemelerden % 18 pay alırken, bu oran İspanya da % 5 in altında. Diğer yandan İspanya, Fransa, İtalya, Belçika, İsveç ve ABD gibi ana pazarlarında, Türkiye den daha yüksek geceleme oranlarına sahip. Türkiye ise özellikle Hollandalılar ın toplam gecelemelerden aldığı pay açısından önde bulunuyor. İki ülkenin paralel eğilim gösterdikleri bir diğer pazar da İskandinavya. Bu pazarın Türkiye gecelemelerinde aldığı pay % 6, İspanya dan aldığı pay da % 6,6 dolayında. Öte yandan, Türkiye için İran ve Ukrayna, İspanya için ise Portekiz ve İrlanda gibi bazı pazarlarda geceleme eğilimleri farklılıklar gösteriyor. Avrupa ülkelerinden yurtdışına yapılan gecelemelerin dağılımında da İspanya ve Türkiye ilk 5 destinasyon içinde yer almaktadır. 27

28 Yabancı gecelemelerin dağılımı %, 2013 İspanya Türkiye 5* 6,7 56,3 4* 50,5 31,2 3* 34,6 9,9 2* 4,8 2,2 1* 3,4 0,4 Yurtdışında yapılan gecelemelerde Türkiye ve İspanya sıralaması Türkiye İspanya Almanya 3 1 İngiltere 5 1 Fransa 5 1 Hollanda 4 2 Belçika 4 2 Rusya 1 4 İskandinavya Gecelemelerin ülkelere göre dağılımı, % Türkiye İspanya Almanya 24,20 24,71 Rusya 18,30 4,86 İngiltere 10,20 25,52 Fransa 2,60 7,28 Hollanda 5,20 3,83 İtalya 1,10 3,92 Belçika 2,40 3,14 İsveç 2,40 2,68 ABD 1,30 2,39 İsviçre 1,20 1,92 İskandinavya 5,90 6,63 Polonya 1,90 1,3 Avusturya 1,10 0,92 İran 1,40 * Ukrayna 2,10 * Diğer 18,70 10,9 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

29 BÖLÜM 5 GÖSTERGE VE ANALİZLERLE REKABET ANALİZİ 29

30 30 1. Kişibaşı gelirde durum Ülkelerin turizmdeki rekabetinde yıllardır karşılaştırma sorunu olan göstergelerden biri, turizm geliri veya kişibaşı gelir olarak ortaya çıkıyor. Talepleri birbirine çok paralel olan iki ülkenin turizmden elde ettikleri gelir, ziyaretçi sayısına, yapılan harcama türlerine göre oldukça farklılık arz ediyor. Türkiye 2012 de yaptığı revize gelir hesaplama yöntemi ile turizm gelirlerini gerçek seviyesine doğru yaklaştırdı. Daha önce gelir hesaplarına dahil edilmeyen unsurların ilavesi ve yurtiçinde kalan gelir payının artırılması, turizm gelirlerinde % 10 dolayında yükselişe yol açtı. Diğer yandan İspanya da paket tur gelirlerinin veya gelirlerin yurtiçinde kalan payı gibi bir ayrım olmadığından, iki ülkenin kişibaşı gelir karşılaştırmasında, İspanya oldukça yüksek bir seviyeye sahip oluyor. İki ülkenin yöntemsel farklılıkları benzeştirildiğinde görülüyor ki, İspanya ve Türkiye de kişibaşına turizm geliri 1000 Dolar seviyesindedir. Tablodan da görüleceği gibi, kişibaşı gelirdeki İspanya lehine olan fark; ayrı yöntemlerle hesaplandığında 0rtalama 400 Dolar iken, yöntem benzeştirmesi ile 200 Dolar seviyesine inmektedir. Bu fark da iki ülkeye gelen ziyaretçilerin talep profilinde ve harcama niteliklerindeki farklılıklarla açıklanabilmektedir. İspanya ve Türkiye de kişibaşına turizm gelirleri, Dolar Türkiye Türkiye (2) İspanya (2)Türkiye nin gelir hesaplaması İspanya daki gibi yapılırsa oluşan kişibaşı gelir seviyesi Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

31 2. Aile paketleri ve geleceğin müşterileri açısından İspanya-Türkiye yabancı ziyaretçi analizi 2013 yılını; İspanya 60 milyon, Türkiye ise 35 milyon yabancı ziyaretçi ile kapattı. İki ülke arasındaki ziyaretçi farkı da 25 milyon dolayında gerçekleşti. Öte yandan paket turlarla gelen yabancı ziyaretçi sayısı bakımından iki ülke arasındaki fark 1,6 milyona indi te İspanya 18,3 milyon, Türkiye de 16,6 milyon paket tur ziyaretçisi çekti. Paket turlarda İspanya nın Türkiye ye olan üstünlüğü ise kış-bahar ayları olarak bilinen düşük sezonlarda ortaya çıkıyor. Paket turlarda; yüksek sezonda İspanya, Türkiye den ortalama 500 bin fazla kişi alırken, bu fark düşük sezonlarda 1 milyonun üzerine çıkıyor. Paket turlarda Türkiye nin İspanya yı yakalama eğiliminin arkasındaki esas neden ise, çocuklu ailelerdir. Türkiye, özellikle 2007 yılıyla birlikte, paket turlarla gelen çocuklu aileler açısından İspanya yı geride bırakmaktadır. Türkiye ye yelenlerin % 17 si çocuk ziyaretçilerden oluşuyor. Yaklaşık 5,6 milyon çocuk ülkemizi ziyaret ediyor. Gelen yabancıların içinde çocuklu ailelerin payı da % 52 dolayında, yani 20 milyona yakın bir kitle. Diğer yandan gelen ziyaretçilerin % 5 inin çocuk olduğu İspanya da yaklaşık 3 milyon çocuk ağılanıyor. Sayısı 11 milyona yaklaşan çocuklu ailelerin ülke içindeki payı da % aralığındadır. 31 Paket turlarla gelen turist sayısı, milyon (2013) Ocak-Mart Nisan-Haziran Temmuz-Eylül Ekim-Aralık İSPANYA 2,8 4,9 6,9 3,7 TÜRKİYE 1,2 4,7 5,9 3,2 İspanya-Türkiye Farkı 1,6 0,2 1,0 0,5

32 32 3. Gelecek 10 yılın müşterileri bakımından genç ve yaşlı kuşaklar Son 10 yılın öncesinde, 0-14 yaş grubu çocuklarda; İspanya, Türkiye den 500 bin ila 1 milyon dolayında fazla iken, son 10 yılda Türkiye 2 milyon öne geçti. Bu çocukların sahibi ailelerde ise İspanya 14 milyon önde iken, bu fark bugün 9,5 milyona indi. Türkiye son 10 yılda, bir kısmı tekrar olmak üzere; 41 milyon çocuk ağırlarken İspanya ise 29 milyon çocukta kaldı. Türkiye son 10 yılda turist trafiğindeki artışın % 55 ini çocuklu ailelerden sağlarken, bu oran İspanya da % 27 oldu. kileden sağladı. Bu oran Türkiye de % 34 oldu yaş grubu çocukların, Türkiye deki konaklamalarında, ilk sırayı % 38 ile Antalya alırken onu, Muğla % 10, İzmir, Aydın, İstanbul % 4 erlik parlarla takip ediyor. Öte yandan Antalya daki konaklamaların % 25 ini çocuklar gerçekleştirdi. Bu oran Muğla ve Aydın da % 22, İzmir de % 15,5 dolayında. İstanbul ise % 4 ile son sıralarda yer aldı. Bugünün çocuklarının geleceğin müşterileri olacağı varsayılırsa, iyi hizmet alanların ve yoğun olarak kıyı illerin gelecek 10 yılda müşteri sıkıntısı yaşamaması beklenebilir. İspanya ise son 10 yılda sağladığı artışın, % 60 ını 45 yaş ve üzeri 10 yılda ülkeler yaş gruplarından ne kadar ziyaretçi artırdı. (Milyon) ( ) İspanya Türkiye , , , Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

33 4. Avrupa kitle turizmi pazarında Türkiye ve rakip ülkeler Avrupa ülkeleri içinde, kitle turizminin talep gösterdiği 10 ülke içinde Türkiye, sahip olduğu değerlerle ilk 5 içinde yer alıyor. Yabancı ziyaretçi sayısı açısından Türkiye 4. sırada yer alırken, paket turlarda İspanya nın arkasından 2.sıradadır. Yatak sayısı, turizmde çalışanlar ve turizm gelirleri açısından da ülkemiz ilk 4 ülke içinde yer almaktadır. Avrupa kitle turizmi pazarında Türkiye ve rakip ülkeler, 2013 Yabancı Ziyaretçi Paket Turlar Turizm Geliri Yatak Sayısı Geceleme Sayısı Çalışan Sayısı 1 Fransa İspanya Fransa İtalya İspanya İspanya 2 İspanya Türkiye İspanya İspanya İtalya Türkiye 3 İtalya İtalya İtalya Türkiye Fransa İtalya 4 Türkiye Fransa Türkiye Fransa Türkiye Fransa 5 Yunanistan Yunanistan Yunanistan Yunanistan Yunanistan Yunanistan Kaynak: AKTOB Ar-Ge, 2013 yılı değerleri ile. 33 Paket turlarda ülkelerin sıralaması, 2013 Paket Tur Yabancı ziyaretçi Ülkeler Destinasyon Paket Toplam Milyon 1 3 İspanya 18,2 2 6 Türkiye 16,2 3 1 Fransa 15,4 4 2 ABD 12,3 5 7 İngiltere 10, Yunanistan 9,1 7 8 Almanya 7,4 8 5 İtalya 6, Mısır 5, Çin 5,6 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

34 34 5. Kruvaziyer yolcu pazarı Bugün 136 milyon dolayında olan dünya kruvaziyer yolcu sayısının yüzde 20 si Türkiye ve İspanya nın da bulunduğu Akdeniz bölgesinde seyahat ediyor. İki ülke Akdeniz pazarında bu alanda da rekabet halinde. Ancak İspanya nın yolcu sayısı Türkiye nin 3 katına yakın bir büyüklükte. Toplam kruvaziyer yolcu sayısı bakımından İspanya 6 milyonluk seviye ile İyalya nın arkasından Akdeniz de ikinci konumda bulunuyor. Türkiye ise 2013 te yakaladığı 2 milyonluk seviye ile Fransa nın ardından bölgede en çok yolcu çeken 5.ülke konumunda bulunuyor. Akdeniz de kruvaziyer yolcu sayısı, milyon (2013)* Ülkeler Yolcu sayısı İtalya 10.5 İspanya 6.0 Yunanistan 2.4 Fransa 2.2 Türkiye** 2,2 *MedCruise Association ** Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü

35 6. Kongre turizmi pazarı İspanya ile Türkiye turizminin hacim olarak farklı seviyelerde olduğu ürünlerden biri de kongre ve toplantı pazarıdır. ICCA tarafından açıklanan 2013 yılı verilerinde göre 562 kongre ile İspanya, ABD ve Almanya nın ardından dünyada en fazla uluslararası nitelikte kongre ve toplantının gerçekleştiği 3. ülke konumunda bulunuyor. 211 kongre ve toplantının yapıldığı Türkiye ise dünya genelinde 18.sırada bulunuyor. Avrupa pazarı açısından ele alındığında ise İspanya ikinci sırada, Türkiye de 11.sırada yer alıyor. Kongre pazarında son 10 yıllık performanslarda, Türkiye nin belirgin biçimde öne çıktığı gözleniyor. Ülkemiz 2004 te 80 kongreye ev sahipliği yaparken, 2013 yılında 2,7 kat artışla 221 kongreye ulaşıldı. Aynı dönemde İspanya ise 1,4 kat artışla 384 kongreden 562 kongreye ulaştı. Ülkelere göre uluslararası kongre sayıları 35 Ülke A.B.D Almanya İspanya Fransa İngiltere İtalya Japonya Çin Brezilya Hollanda Kanada Kore Cumh Portekiz Avusturya İsveç Avustralya Arjantin * 223 Türkiye Kaynak: ICCA

36 36 7. Golf Turizmi Kesin veriler olmamasına rağmen bugün dünya genelinde 80 milyon dolayında golfçü 40 binden fazla sahada bu sporla ilgileniyor. Golf faaliyetlerinden 2 milyar Dolar a yakın bir iş hacminin oluştuğu ve bunun yarısının (1 milyar Dolar) golf turizmine yöneldiği tahmin ediliyor. Dünyanın en popüler golf destinasyonları arasında, İspanya ilk sırada yer alırken onu, Portekiz, İrlanda, İskoçya, Türkiye, ABD, Tayland, Fransa, Fas ve İtalya takip ediyor. golf oynuyor. Bunun yaklaşık 1 milyonunun doğrudan golf turisti olduğu varsayılıyor. Ülkede golften elde edilen gelirin 5 milyar Avro civarında olduğu, bunun da turizm gelirinin yaklaşık % 10 luk kısmına denk düştüğü varsayılıyor. Diğer yandan ülkemiz, neredeyse tek golf destinasyonu olan Antalya nın Belek bölgesi de dahil olmak üzere 200 bin dolayında golfçüyü ağırlamaktadır. Golf turizminden elde edilen gelir de milyon Avro olarak tahmin edilmektedir. Diğer yandan Avrupa da sahip olunan golf sahası ve oyuncu sayısı bakımından İspanya 6., Türkiye ise 21.sırada bulunuyor. Tahminlere göre İspanya ya gelen ziyaretçilerden 3 milyon yabancı Avrupa da golf verileri, 2014 Saha sayısı Oyuncu sayısı İngiltere Almanya İsveç Fransa Hollanda İspanya İskoçya İrlanda Danimarka Finlandiya Avusturya Norveç İtalya İsviçre Belçika Çek Cumh Galler İzlanda Portekiz Slovakya Türkiye Kaynak: Avrupa Golf Federasyonu verilerinden derlendi

37 8. Vergiler uygulanıyor. İspanya ve Türkiye, turizm sektöründe uygulanan KDV oranları açısından 2008 yılından bu yana benzer koşullarda bulunuyor. Standart KDV nin % 18 olduğu iki ülkede, turizm sektörü için uygulanan oranlar da aynı seviyelerde Konaklama hizmetlerinde (istisnalar hariç) % 8 olan KDV, alkollü içecekler gibi bazı ürünlerde % 18 olarak İspanya da 2008 öncesinde % 16 olan standart KDV, 2008 de yaşanan küresel krizle birlikte % 18 e, % 7 ler dolayında olan konaklama hizmetleri KDV si de % 8 e çıkarılmıştı. Türkiye benzer nedenlerden dolayı 2008 yılı başından itibaren, standart KDV yi değiştirmeden, konaklama sektöründeki KDV yi % 18 den % 8 e düşürmüştü. 37 Bazı ülkelerde konaklama hizmetleri KDV oranları* Ülkeler Konaklama Standart Hollanda 6 19 Portekiz 6 23 Fransa 7 19,6 Malta 7 18 İspanya 8 18 Türkiye 8 18 İtalya Hırvatistan Yunanistan 6,5 23 *HOTREC

38 38 9. Sahil dışında turizme katılım Gerek Avrupa nın merkezine yakınlık, ulaştırma olanakları, ortak tarihsel payda, gerekse çok sayıda festival ve etkinlik gibi organizasyonların yaygınlığı nedeniyle İspanya turizmi, sahil turizminin dışında kültürel alandan da önemli oranda katkı alıyor. Tarihi ve dini mekanlar, kutlamalar, yıldönümleri, festivaller, fuarlar gibi kültürel etkinlikler, gastronomiye yönelik çalışmalar ve dil eğitimi gibi konularda İspanya, Avrupa içinde İtalya, Almanya ve Fransa dan sonra en fazla ziyaretin yapıldığı ülke konumunda. Bugün ülkeye gelenlerin yarısına yakını (yaklaşık 30 milyon) en az bir kültürel ve sosyal etkinliğe katılıyor. Verilere göre, ülkeye doğrudan kültür amaçlı gelenlerin oranı % dolayında ki bu 9,5-10 milyon kişilik bir kitle yaratıyor. Tahminlere göre kültür turizminin turizm toplam gerilirine katkısı % aralığında. Türkiye de ise tahminlere göre, gelenlerin yaklaşık % 5,5 i kültürel amaçlı giriş yaparken, % 1,5 i de sportif etkinliklere yöneliyor. Dini, sağlık ve diğer kültürel faaliyetler ise toplam gelişlerin % 5 lik kısmını oluşturmakta. Özetle doğrudan kültürel amaçlı gelişlerde Türkiye, 2 milyon dolayında, İspanya ise 10 milyon civarında bir hacme sahip Etkinliklerin İspanya ya gelişlerden aldığı pay, % Faaliyetler Katılım, % Kültürel faaliyet ve etkinlikler 49,5 -Doğrudan kültür amaçlı faaliyetler 16,0 Gastornomi 9,3 Su sporları 4,5 Golf 1,5 Yürüyüş, tırmanma vb 3,5 Temalı parkları ziyaret 9,8 Kaynak: Türkiye ve İspanya Turizm Bakanlıkları ile resmi istatistik ofisleri verilerinden derlendi.

39 10. Casinolar Bugün Avrupa genelindeki 23 ülkede faaliyette olan casinoların (kumarhane) toplam cirosu 8,5 milyar Dolar seviyesinde. Casinolardan en fazla gelir elde eden ülkeler içinde Fransa 3 milyar Dolar ile birinci sırada yer alırken onu; Almanya, İsviçre, Hollanda, İtalya, Yunanistan, İspanya ve Portekiz izliyor. Türkiye de kapalı olan ancak İspanya da 43 ten fazla işletme ile faal olan casinolar ülke turizmine çok fazla katkı yapan bir sektör değil. Avrupa Casinolar Birliği (ECA) verilerine göre bölgede casinolardan en fazla gelir elde eden 6.ülke olan İspanya, casinolardan 400 milyon Dolar seviyesine ciro elde ediyor. Ancak İspanya, gerek Avrupa içinde azalan ilgi, gerekse ekonomik sıkıntılardan dolayı, casino müşterisi ve ciolarında düşüş yaşamakta de 1 milyar Dolar a yakın bir gelir üreten İspanya da son 5 yılda ciro 400 milyon Dolar a kadar düştü. Diğer yandan 5 milyon dolayında olan müşteri sayısı da bu dönemde 4 milyona kadar indi. Yabancı ziyaretçilerin casinoları ziyaret sayısı da 1 milyondan 300 binlere kadar düştü. Türkiye de kumarhaneler, kamuoyunun tepkisi üzerine Ağustos 1997 de Turizmi Teşvik Kanunu nda değişiklik yapılarak kapatıldı. Kumarhane işletmecileri kanunun iptali için Anayasa Mahkemesi ne başvurdu; ancak Yüksek Mahkeme ce reddedildi. Hükümet, 1998 in Şubat ında 79 kumarhaneyi süresiz olarak kapattı. 39 Avrupa da casino gelirlerinin dağılımı, % Ülkeler Pay,% Fransa 35,0 Almanya 9,5 İsviçre 9,5 Hollanda 7,7 İtalya 5,5 Yunanistan 5,2 İspanya 4,6 Portekiz 4,4 Diğer 23,0

40 BÖLÜM 6 İSPANYA VE TÜRKİYE DE DESTİNASYON ANALİZİ: ANTALYA VE BALEAR ADALARI 40

41 Türkiye ve İspanya nın birbirine yakınlığı özellikle paket turlar açısından ele alındığında daha net görülebiliyor. Bu açıdan, Antalya ile Balear Adaları nın talep profili, turist sayısı gibi göstergelerin tarihi seyri, iki ülkenin benzerliklerinde veya farklılaşmasında nelerin öne çıktığı veya çıkması gerektiği konusunda fikir vermektedir. Son yılların verileri ele alındığında, Türkiye ve İspanya ya gelen yabancı ziyaretçilerin yaklaşık olarak % 50 si Akdeniz başta olmak üzere ülkelerin kıyı şeridindeki destinasyonlarda toplanıyor. Türkiye ye gelenlerin % 33 ü Antalya, % 8,8 i Muğla, % 5 i İzmir başta olmak üzere Ege kıyıları ve % 28,5 i de İstanbul u ziyaret ediyor. İspanya ya gelenlerin, % 35,8 i Balear ve Kanayra adalarına, % 13 ü Andalucia, % 25,7 si Katalonya, % 9,8 i Valensiya ve % 7 si de Madrid e yöneliyor. Antalya nın genel talep profiline paralel özellikle gösteren Balear Adaları ile olan benzerlik ele alındığında görülüyor ki, son 10 yılda Antalya, toplam ziyaretçi bakımından bu destinasyonu geride bırakmıştır. Balear Adaları, 2000 li yılların başında 10 milyonu aşan ziyaretçi ile Antalya nın neredeyse 3 katı hacme sahipti. Aradan geçen 13 yılın ardından, Antalya 12 milyon yabancı ziyaretçi ağırlarken, Balear Adaları 11,5 milyon dolayına ulaştı. Antalya ve Balear ın müşteri profilleri, özellikle Avrupa pazarları açısından benzer eğilimler gösteriyor. Bu eğilimlerde Balear Adaları, İngiltere pazarında, Antalya da Rusya pazarında Balear dan oldukça farklı bir gelişme eğilimime sahip. Balear a gelen ziyaretçilerde ilk sırayı % 36 ile Alman pazarı alıyor. Bu oran Antalya da % 26 dolayında. Balear Adaları, Almanya dan 4 milyon dolayında ziyaretçi çekerken, Antalya da 3 milyona yakın bir hacme sahip. Son yıllarda Antalya nın birinci pazarı konumuna Rusya yerleşti. Almanya ile başa baş bir seviyeye ulaşan Rusya pazarı, Balear Adaları için 13. pazar konumunda. Rusya pazarındaki farklılık, İngiltere, Fransa, İtalya gibi pazarında Balear için benzer özellikte. İki destinasyonun da 3.büyük pazarı olan İskandinavya toplam ziyaretçilerden; Balear Adaları nda % 7, Antalya da da % 8 dolayında pay alıyor. Diğer yandan Hollanda pazarı da her iki ülkenin ilk 5 kaynak pazarı içinde yer alıyor. 41

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN NİSAN 2014 /SAYI: 4 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN NİSAN 2014 /SAYI: 4 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKTOB BÜLTEN NİSAN 2014 /SAYI: 4 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN NİSAN 2014 SAYI: 4 İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. AVRUPA SEYAHAT PAZARININ DURUMU VE TÜRKİYE NİN POZİSYONU

İÇİNDEKİLER 1. AVRUPA SEYAHAT PAZARININ DURUMU VE TÜRKİYE NİN POZİSYONU AVRUPA SEYAHAT PAZARINDA TÜRKİYE TURİZMİNİN YERİ VE ANALİZİ İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman Yayın Kurulu Erkan Yağcı, Kaan K. Kavaloğlu, Erol Karabulut Editör /Araştırma Erol Karabulut AKTOB

Detaylı

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) xclusive. yönetim raporları. İzmİr turizminde 7 aylık durum analizi

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) xclusive. yönetim raporları. İzmİr turizminde 7 aylık durum analizi etik xclusive yönetim raporları ETİK Yönetim Kurulu Mehmet İşler: Y.K Başkanı ve TÜROFED Başkan Yrd. Uğur Şahbaz: Başkan Yrd. Bülent Tercan: Başkan Yrd. Sevda Zorlu Başkan Yrd. Şinasi Akçay: Genel Sekreter

Detaylı

Türkiye ve pazara olası yansımaları

Türkiye ve pazara olası yansımaları Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği Rusya da ekonomik ve sosyal durumun Türkiye ve pazara olası yansımaları Erol KARABULUT / AKTOB Ar-Ge Rusya da ekonomik ve sosyal durumun Türkiye ve pazara

Detaylı

xclusive yönetim raporları Gösterge ve analizlerle SAYI Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Eylül 2014

xclusive yönetim raporları Gösterge ve analizlerle SAYI Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Eylül 2014 etik xclusive yönetim raporları ÖZEL SAYI ETİK Yönetim Kurulu Mehmet İşler: Y.K Başkanı ve TÜROFED Başkan Yrd. Uğur Şahbaz: Başkan Yrd. Bülent Tercan: Başkan Yrd. Sevda Zorlu Başkan Yrd. Şinasi Akçay:

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) XCLUSIVE. yönetim raporları OCAK-EYLÜL DÖNEMİNDE İZMİR TURİZMİ ANALİZİ

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) XCLUSIVE. yönetim raporları OCAK-EYLÜL DÖNEMİNDE İZMİR TURİZMİ ANALİZİ etik XCLUSIVE yönetim raporları OCAK-EYLÜL DÖNEMİNDE İZMİR TURİZMİ ANALİZİ İzmir de yabancı ziyaretçi trafiği Pazarlarda durum analizi Adnan Menderes havalimanı trafiği Alsancak Limanı trafiği Teşvikli

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN OCAK 2014 / SAYI: 1 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN OCAK 2014 / SAYI: 1 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKTOB BÜLTEN OCAK 2014 / SAYI: 1 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman Yayın Kurulu

Detaylı

YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ

YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI 2013 Sosyal Sektör İstatistikleri Daire Başkanlığı Turizm İstatistikleri Grubu Kasım 2014 İÇİNDEKİLER 1. Giriş...

Detaylı

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ Hazırlayan: TÜRSAB Ar-Ge Departmanı, Türkiye, Polonya da yakın tarihlere kadar bir tatil destinasyonu olarak tanınmıyordu. Türkiye bu anlamda ucuz ya da orta kalitede

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MAYIS 2014 /SAYI: 5 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MAYIS 2014 /SAYI: 5 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKTOB BÜLTEN MAYIS 2014 /SAYI: 5 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MAYIS 2014 SAYI: 5 İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman

Detaylı

BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB BIT MİLANO 2014 TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 13-15 Şubat tarihleri arasında İtalya nın Milano kentinde

Detaylı

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB UTRECHT VAKANTIEBEURS 2014 FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 14-19 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht

Detaylı

TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK

TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK Rusya daki ekonomik kriz nedeniyle zor bir sezon geçiren turizm sektörü asıl hareketi Ramazan Bayramı ve sonrasında

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU

ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU ELEVATÖRLER-KONVEYÖRLER SEKTÖR NOTU Bu çalışmada elevetörler-konveyörler sektörü, GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. 8428.20 Pnömatik elevatörler ve konveyörler

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Turİzm sektörünün. İzmİr ekonomisindeki büyüklüğü,yeri ve önemi

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Turİzm sektörünün. İzmİr ekonomisindeki büyüklüğü,yeri ve önemi Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Turİzm sektörünün İzmİr ekonomisindeki büyüklüğü,yeri ve önemi Editör/Araştırma: Erol Karabulut Genel çerçeve / özet - 1,5 milyon turist ağırlayan

Detaylı

GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI

GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI HAZİRAN 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL SANAYİ ODASI AB & Dış Ekonomik

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MART 2014 /SAYI: 3 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MART 2014 /SAYI: 3 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKTOB BÜLTEN MART 2014 /SAYI: 3 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ AKTOB BÜLTEN MART 2014 SAYI: 3 İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları ŞUBAT 2009 Hazırlayan: Umut GÜR GENEL KOD BİLGİSİ: 9401 GTIP koduna giren alt dallar ve ürünler: 9401 Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

yönetim raporları xclusive İzmir 4 ayı % 2,3 artışla tamamladı. Adnan Menderes ten girişler % 10 arttı. Alsancak Limanı nda düşüş sürdü.

yönetim raporları xclusive İzmir 4 ayı % 2,3 artışla tamamladı. Adnan Menderes ten girişler % 10 arttı. Alsancak Limanı nda düşüş sürdü. etik xclusive yönetim raporları ETİK Yönetim Kurulu Mehmet İşler: Y.K Başkanı ve TÜROFED Başkan Yrd. Uğur Şahbaz: Başkan Yrd. Bülent Tercan: Başkan Yrd. Sevda Zorlu Başkan Yrd. Şinasi Akçay: Genel Sekreter

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

WTM LONDRA 2-5 Kasım 2015

WTM LONDRA 2-5 Kasım 2015 WTM LONDRA 2-5 Kasım 2015 FUAR&PAZAR DEĞERLENDİRMESİ HAZIRLAYAN: AKTOB TANITIM BİRİMİ Kaynaklar; T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı UNWTO WTM WORLD TRAVEL MARKET YILIN İLK BÜYÜK TURİZM FUARI WTM, TÜM YILI

Detaylı

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 16-19 Eylül tarihleri arasında

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1 TÜRKİYE NİN HOLLANDA TURİZM PAZAR PAYI 16.8 milyon kişilik bir nüfusa sahip olan Hollanda, nüfusuna oranla en çok tatile çıkan Avrupa ülkeleri arasında yer almaktadır. Avrupa Konseyi Resmi İstatistik Dairesi

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı TÜRK TURİZMİ Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı 2 45.000.000,00 40.000.000,00 35.000.000,00 30.000.000,00 25.000.000,00 20.000.000,00 15.000.000,00 10.000.000,00 5.000.000,00 Turizm Gelirleri ve Turist

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

Y U R T İ Ç İ SEYAHAT

Y U R T İ Ç İ SEYAHAT Y U R T İ Ç İ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI 2014 AKTOB ARAŞTIRMA BİRİMİ YAYINLARI/ 2015-78 2 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI 2014 ARAŞTIRMASI İMTİYAZ SAHİBİ Yusuf Hacısüleyman AKTOB

Detaylı

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI!

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu tarafından İzmir turizmine yönelik kapsamlı bir istatistik verileri

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Özet

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Özet OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Turkish OECD Bilim, Teknoloji ve Sanayi: 2005 Skor Levhası Türkçe Özet Özet Bilgi tabanlı bir ekonomiye doğru uzun vadeli eğilim devam

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE 2006 YAZ REZERVASYONLARI. Dönem: 1 Mayı s 2005-31 Mayı s 2006

T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE 2006 YAZ REZERVASYONLARI. Dönem: 1 Mayı s 2005-31 Mayı s 2006 TC LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği Dönem: 1 Mayı s 2005-31 Mayı s 2006 ÖZET REZERVASYON SAYISI DESTİNASYONLAR ORTALAMA FİYATLAR TATİL YÖRELERİ-TÜRKİYE 2005 YAZ SEZONU Turkish Culture

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

2013, "Antalya" dışında yükselişle başladı 532.276 1.381 1.246 TÜRKIYE OCAK AYINI % 12,5 ARTIŞLA TAMAMLADI

2013, Antalya dışında yükselişle başladı 532.276 1.381 1.246 TÜRKIYE OCAK AYINI % 12,5 ARTIŞLA TAMAMLADI ANTALYA - 10,6, "Antalya" dışında yükselişle başladı ISTANBUL + % 17 MUĞLA + % 10 İZMİR + % 21 532.276 1.381 22.929 105.335 18.822 94.105 451.662 1.246 TÜROFED BÜLTEN TÜRKIYE OCAK AYINI % 12,5 ARTIŞLA

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları İÇİNDEKİLER 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları 3 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları çelik borular İthalat-İhracat

Detaylı

Dr. Dursun AYDIN KAMU HASTANELERİ AÇISINDAN ÖNEM NEMİ. Sağlık Turizmini Geliştirme Derneği Başkanı 2. SAGLIK KURULTAYI 12/04/2008 ANTALYA

Dr. Dursun AYDIN KAMU HASTANELERİ AÇISINDAN ÖNEM NEMİ. Sağlık Turizmini Geliştirme Derneği Başkanı 2. SAGLIK KURULTAYI 12/04/2008 ANTALYA KAMU HASTANELERİ AÇISINDAN ÖZEL YURTİÇİ ve YURTDIŞI I SAĞLIK SİGORTALARININ S ÖNEM NEMİ www.saglikturizmi.org.tr Dr. Dursun AYDIN Sağlık Turizmini Geliştirme Derneği Başkanı SAĞLIK TURİZM ZMİ Medikal Turizm

Detaylı

FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB FITUR 2014 TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22-26 Ocak tarihleri arasında İspanya nın başkenti Madrid de 34

Detaylı

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM 1990'ların başında ekonomideki gelişmeye paralel olarak inşaat malzemeleri sanayisi de olumlu gelişmeler göstermiştir. Bu dönemde inşaat malzemeleri üretimi ve ihracatında

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ Aykut TERZİOĞLU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER

İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER 16 Mayı s 2005 ÖZET REZERVASYON SAYISI DESTİNASYONLAR ORTALAMA FİYATLAR TUR OPERATÖRLERİ TATİL YÖRELERİ-TÜRKİYE

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI 2014 AKTOB ARAŞTIRMA BİRİMİ YAYINLARI/ 2015-78 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI 1 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI 2014 ARAŞTIRMASI

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR

TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR TÜRKİYE, DÜNYADA BÜYÜME ORANI EN DÜŞÜK VE SANAYİ ÜRETİMİ EN HIZLI AZALAN ÜLKELER ARASINDA BULUNUYOR 14 Şubat 2009 Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) tarafından yapılan basın açıklamasında

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 23 Aralık 2013 DÜNYA EKONOMİSİNDE 2013 ÜN EN LERİ 1. FED Başkanı Bernanke nin piyasaları dalgalandıran açıklamaları 2. Gelişmekte olan ülke risklerinin

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1.ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.2.ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK

Detaylı

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 21 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI Türkiye Otomotiv pazarında 21 yılı Ocak-Mart dönemi binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 13.36 adet

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE 2006 YAZ REZERVASYONLARI. Dönem: 1 Mayı s 2005-30 Haziran 2006

T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE 2006 YAZ REZERVASYONLARI. Dönem: 1 Mayı s 2005-30 Haziran 2006 T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği Dönem: 1 Mayı s 2005-30 Haziran 2006 ÖZET REZERVASYON SAYISI DESTİNASYONLAR ORTALAMA FİYATLAR TATİL YÖRELERİ-TÜRKİYE 2005 YAZ SEZONU Turkish Culture

Detaylı