Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü"

Transkript

1 Bilgi (11) 2005 / 2 : Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü Kemal İnat * Özet: Bu çalışmanın temel tezi, Türkiye nin Kıbrıs politikasında son yıllarda önemli bir dönüşümün yaşandığını ifade etmektedir. Bu dönüşümün yaşanmasında çok etkili olan iki faktör üzerinde özellikle durulmuştur. Bunlardan birincisi, dış politikada çatışma yerine uzlaşı eksenli bir yol izlemeyi amaçlayan Adalet ve Kalkınma Partisi nin (AKP) 2002 Kasım seçimlerinde iktidara gelmesi olmuştur. İkincisi ise, Türkiye nin üye olmak için çaba sarf ettiği ve Aralık 1999 daki Helsinki Zirvesi nde adaylık statüsü elde ettiği Avrupa Birliği nin, Ankara nın dış politikası ve özellikle Kıbrıs politikasında oynadığı roldür. Makalede, bu faktörler ışığında, AKP Hükümetinin, sivil toplum örgütlerinin de desteğiyle Türkiye nin Kıbrıs politikasında gerçekleştirmeye çalıştığı dönüşüme yönelik politikaları yanında, bu politikalara Türkiye ve Kıbrıs taki milliyetçi kesimlerden gelen tepkiler analiz edilmiştir. Bu tepkilerin güçlülüğü nedeniyle Türkiye nin Annan Planı çerçevesinde bir çözüm şansını kaçırmasının getirdiği olumsuzlukların tespitinden sonra, Ankara nın çözüm konusundaki çabalarını devam ettirmesinin Türkiye nin ulusal çıkarları konusunda en uygun politika olacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, Annan Planı, AKP nin Kıbrıs Politikası, AB ve Kıbrıs 1. Kıbrıs ta Çözülemeyen Düğüm Kıbrıs sorunu, Türkiye nin 1974 te gerçekleştirdiği müdahaleden sonra geçen uzun süre içerisinde taraflar arasında, gerek Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde gerekse ikili düzeyde yürütülen sayısız görüşmeye rağmen çözülememiştir yılı adadaki problem konusunda önemli bir aşamayı ifade etse de, sorunun başlangıcı daha eskilere uzanmaktadır da imzalanan Londra ve Zürih Anlaşmaları doğrultusunda 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti nin kurulmasının üzerinden fazla süre geçmeden, bu anlaşma- * Y. Doç. Dr. İnat Sakarya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nde öğretim üyesidir.

2 44 Kemal İnat lara dayanan anayasada Türk tarafına fazla taviz verdiklerini düşünen Rumların, rahatsızlıklarını belirten ve anayasada gerekli düzeltmelerin yapılmasını talep eden istekleri duyulmaya başlamıştı (Dembinski, 2000: 31). 1 Türk tarafının anayasanın kendisine verdiği hakları kötüye kullanmak suretiyle devletin işleyişini bloke ettiğini iddia eden Rum yetkililerin kışkırtmaları sonucu, Rum çetecilerin Aralık 1963 ten itibaren Türk yerleşim bölgelerine yönelik saldırılarında yüzlerce Türkün hayatını kaybetmesi soruna yeni bir boyut getirmişti (Rotberg, 2003: 71). Yunanistan da 1967 de gerçekleştirilen bir darbe sonucu başlayan ve 1974 e kadar devam eden Albaylar Cuntası döneminde Atina nın açık bir şekilde Kıbrıs taki EOKA-B çatısı altındaki Rum çetecilerine destek vermesi de çatışmanın boyutlarının adayı aşıp Türkiye ve Yunanistan ı kapsayacak şekilde genişlemesine yol açmıştı. Yunanistan tarafından desteklenen EOKA-B nin düşmanca faaliyetleri yalnızca adada yaşayan Türkleri değil, Bağlantısız Devletler Grubu na üye olarak tarafsızlık politikası izleyerek ve adayı Yunanistan la birleştirmeyi (Enosis) reddederek Atina yı kızdıran Makarios yönetimini de hedef almaktaydı Garanti Anlaşması çerçevesinde Kıbrıs a doğrudan müdahale istekleri 1964 te gelen Johnson Mektubu (Soysal, 1993: 76) ile engellenen Türkiye, ancak gizli yollardan adadaki Türk direnişçilere yardım etmekle yetinmek zorunda kalmıştı. Ancak 5 Temmuz 1974 te Makarios un, Yunanistan daki Cunta yönetimi tarafından desteklenen bir darbe ile devrilmesi ve yerine EOKA-B Lideri Nikos Sampson un yeni cumhurbaşkanı olarak ilan edilmesi Türkiye ye müdahale imkanı vermişti (Gülcan, 2004: ). Darbe sonrasında, adadaki Türklerin güvenliğinin sağlanamaması konusunda ciddi endişe duyan Ankara, Garanti Anlaşması nın verdiği yetki çerçevesinde 2 adada anayasal düzenin yeniden tesisini sağlamak amacıyla İngiltere ye ortak müdahale teklifinde bulundu. Ancak Londra nın böyle bir or- 1 Makarios un 13 maddelik Anayasa değişikliği önerilerine ilişkin olarak daha fazla bilgi için bkz: 2 Garanti Anlaşması nın ikinci maddesinde şu ifade yer almaktadır: Yunanistan, İngiltere ve Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti nin 1. maddede belirtilen taahhütlerini kaydederek, Kıbrıs Cumhuriyeti nin bağımsızlığını, ülke bütünlüğünü, güvenliğini ve anayasanın temel maddeleri ile oluşan durumu (state of affairs) tanırlar ve garanti ederler. (http://www.ctpkibris org/belgeler/1960garantiveittifak.htm)

3 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 45 tak müdahaleye yanaşmamasının ardından Türkiye, Garanti Anlaşması nın üçüncü maddesi kapsamında 3 yalnız olarak 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı nı gerçekleştirmiş ve iki aşamalı bir operasyon sonrasında adanın yüzde 38 ini ele geçirmiştir (Gülcan, 2004: 144). Bu operasyon sırasında ve sonrasında yaklaşık 180 bin Rum Türkiye nin ele geçirdiği Kuzey bölgelerinden Güney e kaçarken 65 bin kadar Türk de Güney den Kuzey e göç etmek zorunda kalmıştır. 4 Bu kadar sayıda insanın mülteci durumuna düşmesiyle birlikte Kıbrıs Sorunu da yeni bir boyut kazanmış oluyordu. Çünkü bu durum, o zamana kadar bütün gerilimlere rağmen adanın tamamında karışık bir şekilde ve birbirine yakın halde yaşayan iki halk kesiminin artık fiili sınırlarla ayrılması bu halkların tekrar bir araya gelmesini zorlaştıran bir süreci başlatmıştır. Diğer yandan da yurtlarını terk etmek zorunda kalan insanların kaybettiklerini geri alma konusundaki tavizsiz tutumları adada yeniden barışın tesis edilmesi konusundaki çabaları engelleyen bir unsur olarak ortaya çıkmıştır (Dundas, 2004: 92). Türkiye nin gerçekleştirdiği müdahaleden kısa bir süre sonra başlayan ve günümüze kadar yapılan ikili ve çok taraflı görüşmelerde, BM, Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri nin (ABD) ciddi arabuluculuk çabalarına rağmen bir çözüm üretilememiştir. Bunun temel nedeni, sorunun gerek Lefkoşe deki gerekse Ankara ve Atina daki taraflarının aşırı milliyetçi ve uzlaşmaz politikaları olmuştur (Kızılyürek, 2005: 54). Tarafların bu uzlaşmaz tutumları yanında sorunun çözümünü zorlaştıran başka faktörler de söz konusudur. Yukarıda da değinildiği gibi Türkiye nin müdahalesi sonucu yerlerinden edilenlerin geri dönüşü ve güvenlik garantileri gibi sorunlar bunların başında gelmektedir. Mültecilerin geri dönüşü konusunda özellikle bu konuda daha fazla zarar gören Rum tarafı, mümkün olduğunca daha fazla kişinin müdahale öncesindeki yurtlarına dönmelerinin sağlanmasını 3 Anlaşmanın üçüncü maddesinin ikinci paragrafı şu şekildedir: Birlikte veya birbirlerine danışarak (işbirliği halinde) hareket etmek olanağı bulunmadığı takdirde, üç garantör devletten biri, bu antlaşmanın oluşturduğu durumu (state of affairs) yeniden oluşturmak gayesi ile münhasıran hareket etmek hakkını sahiptir. (http://www.mfa.gov.tr/mfa_tr/dis Politika/AnaKonular/Kibris/Garanti_Antlas-ması_Zurich11Subat1959.htm) 4 Bu rakamlar diğer kaynaklarda farklılıklar göstermektedir. Dembinski göç eden 120 bin Rum ve 50 bin Türk ten bahsetmektedir (Dembinski ve Mathias, 2001, Bedingt Handlungsfaehig, HSFK-Report, 5/2001: 31

4 46 Kemal İnat talep etmektedir. Güvenlik garantileri konusunda ise, müdahale öncesinde yoğun bir şekilde Rum çetecilerin saldırılarına maruz kaldığı için Türk tarafı ısrar etmekte ve kendilerini koruyacak sayıda Türk askerinin adada kalmasını anlaşmanın temel şartlarından biri olarak görmektedir. Bu sorunların yanında, müdahale sonrasında Türkiye den Kıbrıs a göç eden Türklerin statülerinin ne olacağı, bunların ne kadarının adada kalabileceği, birleşme sonrasında Kıbrıs ın federatif ya da konfederatif karakterlerden hangisine sahip olacağı ve Türk tarafının ne kadar egemenlik yetkisine sahip olacağı da çözüm bulunması gerekli problemler arasında yer almaktadır (Tank, 2002: ). Ancak tarafların iyi niyetli olmaları durumunda bu sorunların hiçbiri çözülemeyecek sorunlar değildi. Kıbrıs sorununun bugüne kadar barışçı bir çözüme ulaştırılamamasının nedeni de, ya her iki tarafın, ya da taraflardan en az birinin bu iyi niyetten yoksun ve aşırı milliyetçi oluşudur. BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs görüşmelerini değerlendirdiği ve Güvenlik Konseyi ne sunduğu 7 Nisan 2003 tarihli Kıbrıs Raporu nda, çözümsüzlüğü, tarafların, biri kazanırken diğerinin mutlaka kaybettiği sıfır toplamlı bir oyun olarak gören politikalarına bağlamaktadır (www.ctpkibris.org...). Sorunu çıkmaza sürükleyen ve çözüm konusunda ciddi adımların atılmasını engelleyen bu politik yaklaşım, Türkiye de Kasım 2002 de gerçekleşen hükümet değişikliğinin ardından, en azından Ankara açısından değişmiştir (Suvarierol, 2003: 70; Oğuzlu, 2004a: 109). Ankara nın politikasındaki değişiklerin barış sürecine yansımalarını incelemeden önce bu değişikliğe yol açan gelişmeleri analiz etmek doğru olacaktır. 2. Türkiye nin Kıbrıs Politikasındaki Değişimi Etkileyen Faktörler 2.1. Ankara da Hükümet Değişikliği Türkiye de 3 Kasım 2002 parlamento seçimleriyle gerçekleşen hükümet değişikliğinin Ankara nın Kıbrıs politikasında radikal bir değişikliği de beraberinde getirdiği tespitini yapmak yanlış olmayacaktır (Tocci, 2004: 556). R. T. Erdoğan başkanlığındaki Adalet ve Kalkınma Partisi nin (AKP) kurduğu hükümetler (Gül ve Erdoğan Hükümetleri), büyük parlamento desteği sayesinde, kendilerini, hem iç hem de dış politika alanında önemli değişiklikler yapabilecek konumda görüyorlardı (Kramer, 2004: 10-11). Özellikle

5 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 47 dış politika alanında Turgut Özal ı örnek alan Erdoğan, Türkiye nin dış politikasını çeşitlendirmek, alternatiflerini artırmak ve bu suretle ABD yle olan ilişkilerdeki eşitsizliğe bir son vermek arayışı içerisindeydi. Bu arayış kapsamında, 1990 ların aşırı güvenlik kaygılarının getirdiği çatışma eksenli dış politika anlayışını terk ederek uzlaşı ve işbirliği eksenli yeni bir anlayış yerleştirmek gerektiğini düşünen Erdoğan, komşu ülkelerin düşmanlar ve rakipler olarak değil ekonomik ve siyasi ortaklar olarak değerlendirilmekten yanaydı. Bu politika sayesinde, Ankara ile Atina arasındaki tarihi düşmanlığın, Almanya ve Fransa nın İkinci Dünya Savaşı sonrasında başardığı gibi, işbirliği yoluyla ortadan kaldırılmasının ve dostluğa dönüştürülmesinin mümkün olacağı düşünülmekteydi (Steinbach, 2004: 5). Yunanistan ile ilişkilerde arzulanan bu dönüşümün gerçekleştirilebilmesi için, bu ilişkileri en çok olumsuz etkileme potansiyeline sahip problemlerin başında gelen Kıbrıs Sorunu nun çözümü konusunda ciddi adımların atılması gerektiğini düşünen AKP Hükümeti bu konuda çaba sarf etmeyi dış politikasının önceliklerinden birisi olarak kabul etti te kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) uluslararası toplum tarafından tanınmamıştı ve Türkiye nin özellikle Batılı devletlerle ilişkilerini olumsuz etkileyen, uluslar arası konferanslarda Ankara yı zora sokan bir adım olarak kendisini göstermişti. Bu ülkelerin ayrıca, uluslar arası hukuka aykırı olarak kurulduğunu düşündükleri KKTC ye karşı bir ekonomik ambargo uygulamaları ve bütün dünya ülkelerini bu konuda zorlamaları, 6 Ankara nın, aslında kendisinin de sürekli müdahaleleriyle egemenliğini ihlal ettiği bu devleti Türkiye den yapılan ekonomik yardımlarla ayakta tutmaya itmiştir. 5 Daha önceki Bülent Ecevit başkanlığındaki Koalisyon Hükümeti bu konuda farklı düşünmekteydi. Kıbrıs Sorununun Türkiye nin adaya gerçekleştirdiği müdahaleyle çözüldüğünü düşünen Ecevit, statükonun Kıbrıs için en iyi çözüm olduğunu iddia edip bu konuda ciddi girişimlerde bulunmayı reddediyordu (Tank ve Pınar, 2002, Re-solving the Cyprus Problem: Changing Perceptions of State and Societal Security, European Security, Volume 11 Number 3 (Autumn 2002): 146) 6 BM Güvenlik Konseyi, 18 Kasım 1983 tarih ve 541 sayılı kararında, KKTC nin ilanının 1960 tarihli Kıbrıs Cumhuriyeti nin kurulmasına dair anlaşmaya ve Garanti Anlaşması na aykırı olduğu gerekçesiyle hukuk dışı olduğunu belirtip 7. maddede, dünya devletlerini Kıbrıs Cumhuriyeti dışında adada başka bir devleti tanımamaya çağırmıştır (http://www. mfa.gov.tr/mfa_tr/dispolitika/anakonular/kibris/)

6 48 Kemal İnat Böylece Kıbrıs Sorununun çözülememesi Türkiye yi hem siyasi hem de ekonomik açıdan ciddi bir maliyetle karşı karşıya bırakmaktaydı. Ankara daki yeni hükümetin, bu maliyetin artık Türkiye nin sırtından kaldırılması gerektiği yönündeki düşüncesi, onu sorunun barışçı bir çözüme kavuşturulması konusunda hareket etmeye yöneltmişti. Görevi devraldığı dönemde Türkiye nin, tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşaması da, AKP Hükümeti nin Kıbrıs Sorunu na farklı bir şekilde yaklaşmasında etkili olmuştur. Ülke ekonomisinin özellikle finansal alandaki kırılganlıktan kurtarılarak sağlıklı bir yapıya kavuşturulmasını en temel görevi olarak gören hükümet, bunun ancak Türkiye nin dünya ile bütünleşmesini sağlayacak açık politikalarla mümkün olacağını düşünmekteydi. Kriz esnasında ve sonrasında ülke ekonomisinin şiddetle ihtiyaç duyduğu finansal kredilerin ancak IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kurumlardan elde edilebilecek olmasının zorunlu kıldığı ekonomik açılımın yanında, Hükümet siyasal açıdan da bir açılımın gerekli olduğunun farkına varmıştı. Türkiye nin, bölge ülkeleri ve bölge dışı önemli ülkelerle olan siyasal ilişkilerinde 1990 larda yaşanan gerginliklerin 2001 Ekonomik Krizinin ortaya çıkmasında çok önemli payı olduğuna inanan Erdoğan, bu ülkelerle çatışma ve gerginliklere bir an önce son verilmesi ve onların Türkiye nin dış ticaretinin geliştirilmesinde çok önemli ortaklar olarak kabul edilmesi anlayışına dayalı bir politika geliştirilmesi taraftarıydı. Türkiye nin ekonomik sorunlarının çözülmesi konusunda önemli bir fayda sağlayacak olan ihracatın artırılması için ülkenin etrafındaki bütün gerginliklerin ortadan kaldırılması gerekiyordu. Bu bağlamda Kıbrıs konusunda o zamana kadar yürütülen, sorunu görmezden gelen ve çatışma eksenli politikanın da terk edilmesi ve benzer şekilde uzlaşmaz bir tutuma sahip olan Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetiminin de bu politikalarından vazgeçmeleri konusunda ikna edilmesi amaçlanmaktaydı (Rotberg, 2003: 73-74; Oğuzlu, 2004b: 96). AKP Hükümeti iktidara geldiği ilk günden itibaren Kıbrıs Sorununun çözümü konusunda daha yoğun çaba sarf edeceğini ve Kasım 2002 de BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından sunulan ve onun adıyla anılan planı, görüşmelerde temel belge olarak kabul edeceğini açıklamıştır (Tocci, 2004: 556). Buna uygun olarak KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ı Annan Planı na yönelik muhalefetine son vermeye çağıran hükümet, onun bu plan

7 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 49 çerçevesinde BM gözetiminde Rum tarafıyla görüşmelere başlamasını istemiştir. Erdoğan Hükümeti, çözüm yönünde attığı adımlara gerek Türkiye den gerekse Kıbrıs taki Rum ve Türk yönetimlerinden gelen direnişe rağmen, 7 bu uzlaşı eksenli Kıbrıs politikasını sürdürmüş ve 24 Nisan 2004 tarihinde Annan Planı nın Kıbrıs halklarının görüşüne sunulmasını sağlamıştır. Her ne kadar referandumdan çözüm konusunda olumlu bir sonuç çıkmasa da, KKTC de yaşayan halkın yüzde 65 inin çözümü desteklemesi karşısında, Rum kesiminde yaşayan halkın ise yüzde 75 lik bir oy oranıyla planı reddetmesi uluslararası platformda Türkiye nin pozisyonunu güçlendirmiştir. O zamana kadar sorunun çözümü önündeki asıl engel olarak görülen Türkiye, çözüm konusunda atmış olduğu radikal adımlarla, Rum tarafının başta Papadopulos olmak üzere, aşırı milliyetçi politikacılarının sorunun çözülememesinde, en azından Türk tarafındaki uzlaşmaz politikacılar kadar sorumlu olduklarını tüm dünyaya göstermiştir (Akyol, Milliyet, 26 Nisan 2004) Avrupa Birliği ne Üyelik Süreci Avrupa Birliği nin Türkiye nin Kıbrıs politikasında son yıllarda yaşanan dönüşümde çok büyük etkisinin olduğu tartışılmaz bir gerçektir (Oğuzlu, 2004a: 108). Bu etki kendisini iki şekilde göstermiştir. Birinci olarak, Ankara nın Kıbrıs politikasında yukarıda değinilen farklı yaklaşımı sergileyen AKP nin Türkiye de iktidara gelmesinde AB nin dolaylı olarak etkili olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çünkü AB, Türkiye de, İslamcı diye itham edilse de seçimlerde en çok oyu alarak parlamentoda üçte iki çoğunluğu elde eden bir partinin sorunsuz bir şekilde iktidarı devralmasını sağlayacak demokratik ortamın geliştirilmesine Aralık 1999 daki Helsinki Zirvesi esnasında ve sonrasında izlediği politikayla katkıda bulunmak suretiyle dolaylı olarak Erdoğan Hükümetinin kurulmasına katkıda bulunmuştur. AB nin Türkiye nin Kıbrıs politikasının dönüşümündeki ikinci etkisi birincisi gibi dolaylı olarak değil, Türkiye hükümetine yönelik sorunun çözü- 7 Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan da yaşanan gerilimlerden beslenen aşırı milliyetçiler ortak bir şekilde Annan Planı eksenindeki çözüm çabalarına muhalefet etmişlerdir. Bu kesimler, genel olarak çözüme taraftar olmalarına rağmen rasyonel olmayan güvenlik kaygılarına sahip politikacı ve halk grupları tarafından da kısmen desteklenmişlerdir.

8 50 Kemal İnat mü konusunda doğrudan talepler şeklinde kendisini göstermiştir (Suvarierol, 2003: 62). Brüksel, 1999 Helsinki Zirvesi ne kadar adadaki sorunun çözümü konusunda varılacak bir anlaşmayı Kıbrıs ın AB ye üyeliği konusunda bir ön şart olarak görmekteydi. Bu şekilde uluslararası çatışma potansiyeline sahip bir sorunu bünyesine almaktan kaçınan AB, problemin çözümünü BM ye bırakmış oluyordu. Ancak sorunun çözümü konusunda BM arabuluculuğunda ve ikili düzeyde 25 yıla yakın bir süredir yürütülen görüşmelerin herhangi bir çözüm getirmemesi ve yakın gelecekte de anlaşmazlıkların giderilmesi konusunda güçlü bir işaretin var olmaması Brüksel i bu tavrını değiştirmeye ve Kıbrıs Sorununa barışçı bir çözüm bulunması konusunda daha aktif bir politika izlemeye itmiştir. Bu bağlamda Helsinki Zirvesi nde bir taraftan Türkiye ye adaylık statüsü veren AB, üyesi Yunanistan ın da talepleriyle artık Kıbrıs ın tam üyeliğinin gerçekleşmesi konusunda adadaki sorunun çözümünün bir ön şart olarak görülmediğini açıkladı (Dundas, 2004: 90; Theophanous, 2003: 42-50). O zamana kadar sorunun çözümünü Kıbrıs ın üyeliği konusuna bağlantılandıran Brüksel, Helsinki Zirvesi sonrasında sorunu Türkiye nin üyelik sürecine endeksleyerek bu konuda artık Türkiye ye baskı yapacağını göstermiştir (Suvarierol, 2003: 61). Ankara artık AB ye üyelik şansını yükseltmek için Kıbrıs Sorununun çözümü konusunda daha fazla çaba sarf etmek zorunda olacaktı (Kızılyürek, 2005: 288). Bu yeni politikası çerçevesinde AB, Helsinki sonrası dönemde ağırlıklı olarak milliyetçi karaktere sahip ve Kıbrıs Sorunu konusunda statükoyu koruma politikası izleyen bir koalisyon hükümeti tarafından yönetilen Türkiye ye baskılarını artırmıştır. 8 Bu bağlamda, Aralık 2002 deki Kopenhag Zirvesinde Kıbrıs Rum Kesimi nin 11 diğer Doğu Avrupa ve Akdeniz ülkesiyle AB ye üyelikleri kararlaştırılırken, gerek Kıbrıs gerekse Kopenhag Kriterleri konusunda yeterli adımları atmamakla suçlanan Türkiye, üyelik müzakerelerine başlama konusunda umduğu tarihi alamadan Kopenhag dan ayrılmak zorunda kalmıştır. Bu arada 3 Kasım da gerçekleştirilen seçimler- 8 Demokratik Sol Parti (DSP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve Anavatan Partisi nden (ANAP) oluşan Koalisyon Hükümetinde yalnızca ANAP AB ye üyelik konusunda gerekli reformların yapılması konusunda istekli bir tutum içerisindeydi. Diğer partiler bu konuda ANAP ile de çatışmayı göze alacak şekilde bir engelleyici tutum içerisindeydiler ve Kıbrıs konusunda statükonun en iyi çözüm olduğunu savunmaktaydılar.

9 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 51 le AB ye üyelik konusunda çok istekli olan AKP Hükümetinin Koalisyon Hükümetinden görevi devraldığı Türkiye, üyeliğin önündeki engellerin azaltılması için yapılması gerekli işlerden birinin, Kıbrıs Sorununun çözümü konusundaki adımların artırılması olduğunu görmüştü (Theophanous, 2003: 51). Muhalefetin büyük tepkisiyle karşılaşsa da, zamanın Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış ın sözleri Türkiye nin içinde bulunduğu zor durumu ifade ediyordu: Eğer Rum tarafı adada bir çözüme ulaşılmadan AB ye üye olursa Türkiye, Brüksel tarafından AB topraklarının bir parçasını elinde tutan bir işgalci olarak görülecektir. 9 Ancak yeni hükümetin bütün niyetlerine rağmen, Türkiye ve Kıbrıs taki Annan Planı karşıtlarının engelleme politikaları yüzünden sorunun çözümü konusunda gerekli adımları atamaması sonucu Brüksel de bu konudaki taleplerini daha da somutlaştırmıştır. Bu kapsamda, 5 Kasım 2003 te açıkladığı Türkiye ye ilişkin İlerleme Raporu nda, Kıbrıs müzakerelerinde ilerleme sağlanamamasının Türkiye nin AB ye üyelik şansını azaltacağını belirten Avrupa Komisyonu, Türkiye yi resmi olarak bu konuda çabalarını artırmaya çağırmıştır. Komisyonun böyle açık bir şekilde Türkiye nin üyeliğini Kıbrıs Sorununun çözümüyle irtibatlandırması ile bir anlamda Annan Planı nı reddeden aşırı milliyetçi kesimler karşısında pozisyonu güçlenen AKP hükümeti sorunun çözümü konusunda yeni girişimlerde bulunmuştur. 3. Sorunun Çözümüne Yönelik Adımlar ve Tepkiler 3.1. AKP Hükümeti Öncesi Gelişmeler Helsinki Zirvesi sonrasında, Türkiye nin AB üyeliği konusuna çok önem veren ANAP ın, koalisyonun büyük ortakları DSP ve MHP yi Brüksel in iç ve dış politikada gerçekleştirilmesini talep ettiği reformların gerekliliği konusunda tüm ikna çabalarına rağmen, uzun süre özellikle Kıbrıs konusu başta olmak üzere neredeyse hiçbir alanda Türkiye yi AB üyeliğine yaklaştıracak kayda değer bir gelişme sağlanamadı. Oysa AB nin, Kıbrıs ın üyeliği konusunda adadaki sorunun çözülememiş olmasını artık bir engel ola- 9 Bünyesinde çok sayıda eski diplomatı barındıran ana muhalefet partisi CHP, bu sözlerini skandal olarak eleştirip Yakış ın istifasını talep etmişti. Bkz. Yakış tı mı Kavgası, Milliyet,

10 52 Kemal İnat rak görmediği yönündeki kararı (Suvarierol, 2003: 61; Tank, 2002: 146), Türkiye nin bir an önce harekete geçmesini ve Rum kesiminin tüm Kıbrıs ın temsilcisi olarak AB ye üyeliğinin gerçekleşmesinden önce soruna bir çözüm bulunması yönünde adım atmasının zorunluluğunu gösteriyordu (Oğuzlu, 2004b: 96). Çünkü Rumlar artık bu tarihten sonra sorunun BM gözetiminde çözümü konusunda çaba sarf etmek yerine, üye olmaları sonucunda daha güçlü olacakları AB platformunda görüşülmesi yönünde bir politika izlemeye başlamışlardı (Stavrinides, 2005: 83). Bu çerçevede, AB ye tam üye olarak katılacakları tarihe kadar çözümü geciktirip, üyelikleri sonrasında Türkiye yi Brüksel üzerinden sıkıştırmak suretiyle büyük tavizler vermeye zorlamayı amaçlıyorlardı. Türkiye nin, bunu engellemek için bir an önce BM gözetiminde Kıbrıs görüşmelerinin yeniden başlaması ve Rumların AB üyeliği öncesinde sonuçlandırılması yönünde adımlar atması gerekiyordu. Görüşmelerde barışçı bir çözüme ulaşılamasa da, Türkiye bu sayede dünyaya çözüm yanlısı olduğunu gösterebilirdi. Ankara nın ayrıca AB ye üyelik yolunda ilerleyebilmek ve uluslararası toplumun beklentilerine cevap verebilmek için de Kıbrıs konusunda yeni barış girişimlerini başlatması gerekiyordu. AB nin, uluslararası camianın ve küçük koalisyon ortağı ANAP ın baskıları nedeniyle büyük koalisyon ortaklarının da razı olmaları sonucu Eylül 2000 de Kıbrıs görüşmeleri yeniden başladı. Görüşmeler devam ederken Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM) Louzidu Davası nı 10 görüşmek üzere kabul etmesi Türkiye ye sorunun çözümü konusunda daha fazla çaba harcaması yönünde bir baskı oluşturmuştur. Çünkü bu davada verilecek olan bir tazminat kararı, yeni davaların açılmasını ve Türkiye nin milyarlarca Euro tazminat ödemek zorunluluğuyla karşı karşıya kalması sonucunu doğurabilecekti. Ancak Avrupa Komisyonu nun Kasım 2000 de açıkladığı Türkiye ye ilişkin İlerleme Raporunda Kıbrıs konusunu da dile getirmesi ve hükümeti bu konuda daha fazla çaba sarf etmeye çağırması Ankara nın tepkisine yol açtı. Kıbrıs konusundaki bu taleplerin İlerleme Raporuna yansımasını, Brüksel in diğer aday ülkelerden istemediği kriterleri 10 Halen Güney Kıbrıs ta yaşayan Louzidu, Türkiye nin 1974 yılında gerçekleştirdiği müdahalenin sonrasında güneye kaçmak zorunda olduğunu ve o tarihten sonra kuzeydeki mal varlığını kullanamadığını, bunun Türkiye nin de imzaladığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ndeki mülkiyet hakkının ihlali olduğunu ileri sürmekteydi.

11 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 53 Türkiye ye ön şart olarak koşması şeklinde yorumlayan Koalisyon Hükümetinin büyük ortakları AB nin bu isteklerini reddetmiştir. Bunun ardından, Cumhurbaşkanı başkanlığında gerçekleştirilen ve devletin önemli yöneticilerini bir araya getiren bir zirve toplantısında AB nin bu politikasına tepki olarak Türk tarafının Kıbrıs konusunda yürütülen barış görüşmelerinden çekilmesi kararlaştırılınca, Denktaş 24 Kasım 2000 tarihinde müzakerelerden çekilmiştir. AB ve BM tarafından yapılan bütün çağrılara rağmen Türk tarafı tekrar görüşme masasına dönmeyi reddetmiştir (Tank, 2002: 148). ANAP ın büyük koalisyon ortaklarını, Kıbrıs konusunda ve AB nin Kopenhag Kriterlerine ilişkin diğer talepleri bağlamında daha ılımlı ve uzlaşmacı bir politika izlemeye yönlendirme konusundaki tüm çabaları uzun süre başarısız kalmış ve yaşanan diğer bazı gelişmeler Türkiye nin Avrupa dan daha da uzaklaşmasına yol açmıştır. 10 Mayıs 2001 tarihinde AİHM nin Louzidu Davası nda Türkiye yi tazminat ödemeye mahkûm etmesi (Zaman, ) ve Koalisyon Hükümeti nin bu tazminatı ödemeyi reddetmesinin ardından 4 Kasım 2001 de Başbakan Ecevit in, Güney Kıbrıs ın AB üyeliği durumunda Kuzey in de Türkiye ile bütünleşme ihtimalinden bahsetmesi Helsinki Zirvesi nin oluşturduğu olumlu havanın artık tamamen ortadan kalkması sonucunu doğurmuştu (Tank, 2002: 152). Ancak gerek Türkiye deki gerekse Kuzey Kıbrıs taki AB ye üyelik taraftarlarının baskısı ve küçük koalisyon ortağı ANAP ın çabalarıyla 4 Aralık 2001 de görüşmeler yeniden başlamıştır. 29 Aralık ta, 1974 ten beri ilk defa Güney Kıbrıs ı ziyaret eden Denktaş, Rum Yönetimi lideri Clerides ile öncelikle insani sorunların çözümü konusunu görüşmüştür. Taraflar 16 Ocak 2002 de yeniden bir araya gelerek görüşmeleri sürdürmelerine rağmen bir anlaşmaya varılması mümkün olmamıştır. Barışçı bir çözüme ulaşılması konusunda başarı şansını artırmak amacıyla 13 Mayıs 2002 de adayı ziyaret ederek müzakerelere destek veren BM Genel Sekreteri Kofi Annan ın çabalarına rağmen, tarafların eski uzlaşmaz tutumlarında ısrar etmeleri nedeniyle olumlu bir sonuca ulaşılamamış ve 5 Ekim 2002 de görüşmeler önemli bir ilerleme olmadan sona erdirilmiştir (Zaman, 6 Ekim 2002). Bundan bir ay sonra, Kasım ayı içerisinde yaşanan iki önemli gelişme Kıbrıs konusunda yeni bir döneme girildiğinin işaretlerini vermekteydi. Bunlardan birincisi, Türkiye de 3 Kasım da yapılan Parlamento seçimleri-

12 54 Kemal İnat ni, Kıbrıs Sorununun çözümüne yönelik ciddi adımlar atacağı konusunda açıklamalarda bulunan Erdoğan ın partisi AKP nin kazanması, diğeri de 11 Kasım da BM Genel Sekreteri nin bundan sonra artık kendi adıyla, Annan Planı olarak anılacak olan Kıbrıs Sorununa ilişkin çözüm önerilerine ilişkin bir planı taraflara sunmasıydı (Stavrinides, 2005: 84). Sorunun çözümü konusunda her iki tarafın temel kaygılarını göz önünde bulundurmak suretiyle dengeli bir yaklaşım sergileyen Plan, Rum tarafını, adadaki Türk askerlerinin önemli bir bölümünün çekilmesi, Türk tarafının elinde bulundurduğu toprakların yüzde 20 kadarını Rumlara bırakması ve 1974 müdahalesi sırasında Güney e kaçmak zorunda kalan Rumların önemli bir kısmının Kuzey deki yurtlarına dönebilmesi gibi onlar açısından çok önem taşıyan konularda tatmin ederken, Türk tarafını da, Türkiye nin Kıbrıs a yönelik güvenlik garantilerinin devam etmesi, Türk tarafının kurulacak olan devletin egemen bir parçası olması ve adadaki Türk askerlerinin tamamının çekilmeyecek olması gibi alanlarda memnun etmeyi amaçlamaktaydı (Tocci, 2004: ; AKP Hükümetinin Kıbrıs Politikası ve Muhalifler AKP Hükümeti her ne kadar 3 Kasım seçimleri sonrasında büyük bir meclis çoğunluğuyla tek başına iktidar olsa da, Türkiye nin siyasi geleneğinin, kendisine gerek iç politikanın gerekse dış politikanın önemli alanlarında tek başına hareket etme imkânı vermediğinin farkındaydı (Kızılyürek, 2005: 289). Bu yüzden, diğer birçok alanda olduğu gibi Kıbrıs politikasını şekillendirirken de geniş bir uzlaşı arayışı içerisinde olmayı tercih etmiştir. Bu anlayışın ilk yansıması ise, Kıbrıs Sorununun çözümü konusunda daha önce attığı ileri adımların bir kısmını geri almak şeklinde kendini göstermiştir. Bu çerçevede AKP yetkililerinin 11 Kasım 2002 de, Annan Planı çerçevesinde Kıbrıs ta bir çözümün, Aralık ta gerçekleştirilecek olan ve Türkiye nin üyelik süreci açısından çok büyük önem taşıyan AB Kopenhag Zirvesi öncesinde mümkün olabileceğini açıklamalarına rağmen parti lideri Erdoğan 18 Kasım da, Türkiye de ve KKTC yönetiminde Annan Planı karşısında oluşan muhalefeti de dikkate alarak, zirve öncesinde bir çözümün mümkün olamayacağını açıklamıştır. 22 Kasım da da KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, Kıbrıs Türklerinin haklarını ayaklar altına alan bu plan mü-

13 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 55 zakerelere temel teşkil edemez diyerek Annan Planı çerçevesinde yürütülecek görüşmeleri reddetmiştir (Güven, Radikal, 22 Kasım 2002). Denktaş ın Annan Planı na karşı bu kadar açık bir şekilde cephe alması ve bu tutumunda Türkiye deki milliyetçi kesimlerden destek görmesi, yaklaşan Kopenhag Zirvesi ni de göz önünde bulunduran AKP yi, daha iktidarı devraldığı ilk günlerde çok zor durumda bırakmıştı (Tocci, 2004: 556). Henüz iktidara gelmeden önce kendisine çizdiği çok boyutlu dış politika vizyonuna uygun olarak, Annan Planını çözüm konusunda temel eksen kabul eden adımlar atması durumunda iç politikada, bu adımları atmaması durumunda ise dış politikada sorunlar yaşayacaktı. Ancak AKP nin asıl problemi, yukarıda da değinildiği gibi, bu yollardan birini tercih etmekten çok, parlamentodaki ezici çoğunluğuna rağmen bu tercihi yapabilecek kadar güçlü bir iktidara sahip olmamasından kaynaklanıyordu. AB ye üyelik ve Kıbrıs konularında Türkiye nin önünü açmak amacıyla, iç politik tepkileri göze alarak çözüm yolunda söz konusu adımları atmaya karar verse bile, bu kararın uygulanması aşamasında gerek Baş müzakereci Denktaş ı gerekse Türkiye deki iç politik aktörleri harekete geçirmesi zor görünüyordu. Nitekim hükümetin ve BM nin bütün çabalarına rağmen, Denktaş 11 Aralık 2002 de, Kopenhag Zirvesi sırasında Annan Planı nı imzalamayı ve bu Plan çerçevesinde yürütülecek müzakereleri tekrar reddetmiştir. Bu tutumun en çok, zirvede AB ye üyeliği kabul edilen ve 2003 te imzalayacağı katılım anlaşmasından sonra 2004 te dokuz diğer ülkeyle gerçekleşecek olan resmi katılımına kadar kendisinin daha zayıf olduğu BM düzleminde bir çözümü erteleyerek, tam üye olacağı AB nin de desteğiyle Türkiye den daha fazla taviz koparmak amacında olan Kıbrıs Rum Yönetimini sevindirdiğini (Tocci, 2004: 557) gören hükümetin, Denktaş ı ve ona Türkiye de destek verenleri, Rumların AB üyeliği öncesinde Kıbrıs ta Annan Planı çerçevesinde sağlanacak bir çözümün Türkiye nin ulusal çıkarları açısından en doğru yol olduğu konusunda ikna çabalarına devam etmekten başka yapacak bir şeyi yoktu. Çünkü Kıbrıs konusunda, sorunun 1974 müdahalesiyle çözüldüğü yönünde bu çevrelerde yaygın olan anlayışın değiştirilmesi ve sorunun çözümünün geciktirilmesinin Türkiye yi giderek daha zora soktuğu ve daha kötü şartlara mahkûm ettiğinin gösterilmesi o kadar kolay değildi. Türkiye nin Kopenhag Zirvesi nde üyelik müzakerelerine başlama konu-

14 56 Kemal İnat sunda beklediği tarihi alamamasının ve kararın 2004 Aralık ta yapılacak Brüksel Zirvesi ne bırakılmasının en önemli nedenlerinden biri olarak, Ankara nın Kıbrıs konusunda müzakerelere temel teşkil edecek olan plana imza atmaması gösterilmiştir (Güven, Radikal, 20 Aralık 2002). Zirve sonrasında Türkiye, kendisine müzakere tarihi vermeyen Brüksel in Kıbrıs Rum Yönetimi nin üyeliğini kabul etme kararını adada sorunun çözümünü zorlaştıracağı gerekçesiyle eleştirirken, Brüksel de Türkiye yi sorunun çözümü konusunda daha fazla çaba sarf etmeye çağırmıştır (Tank, 2002: 147). BM nin Annan Planı nı esas alan çerçeve anlaşmasının imzalanması konusunda ikinci bir tarih olarak 28 Şubat 2003 ü tespit etmesinin ardından, gerek Türkiye deki gerekse Kuzey Kıbrıs taki, Annan Planı temelinde çözüm yoluyla AB üyeliği önündeki engellerin kaldırılmasını isteyen kesimlerin çabalarında da bir artış gözlenmiştir (Suvarierol, 2003: 71). 26 Aralık 2002 de Lefkoşe nin Türk tarafında 30 bin kişinin adada barışçı bir çözüme ulaşılması lehinde gösteri yaparak Denktaş ı ve Türkiye de ona destek verenleri eleştirmesinin ardından (An, 2004: 138), AKP Lideri Erdoğan da 2 Ocak 2003 tarihinde Denktaş ın Annan Planı çerçevesinde görüşmeleri reddetmesinin yanlış bir karar olduğunu vurgulamıştır (Güven, Radikal, 3 Ocak 2003). Liderinin Denktaş a yönelik bu eleştirisinin ardından AKP de 8 Ocak ta yaptığı bir açıklamada Türkiye nin Kıbrıs politikasında köklü bir değişikliğin gerekli olduğunu açıklamıştır. Bu değişim çerçevesinde yeni Türk hükümeti, Denktaş ın tutumuna rağmen, Annan Planı nı, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda önemli bir adım olarak nitelendiriyor ve daha önce dile getirdiği, Güney Kıbrıs ın AB üyeliğinin gerçekleşmesi durumunda Kuzey Kıbrıs ın da Türkiye ile birleşeceği tehdidinden vazgeçtiğini açıklıyordu. Bu politika değişikliğiyle hükümet, bir yandan Kıbrıs meselesinin Türkiye nin AB üyeliği yolunda bir engel teşkil etmesini önlemeyi amaçlarken, diğer yandan da, adada bir çözüm olmadan AB üyesi olacak olan Güney Kıbrıs yönetiminin, sorunu AB platformuna taşıyarak Türkiye den daha fazla taviz koparmasını ve bu sorunun Ankara ile Brüksel arasında gerginliğe yol açarak AB ile siyasi ve ekonomik ilişkilerimize zarar vermesini engellemeye çalışıyordu. Dış ticaretimizin yüzde 60 kadarını AB ülkeleriyle yaptığımız düşünülürse, özellikle ekonomik alanda AB ile yaşayacağımız böyle bir gerginlik zaten zayıf ve dış kaynak arayışında olan ekonomimiz

15 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 57 için çok olumsuz sonuçlara yol açabilirdi. AKP hükümeti ayrıca, Annan Planı nda öngörülen ve Plan temelinde bir çözümün gerçekleşmesi durumunda Türkiye için çok önemli olan derogasyonlar 11 nedeniyle de gecikmeden Kıbrıs görüşmelerinin tamamlanmasını istiyordu. Zira Kıbrıs Rum Kesimi nin AB ile katılım anlaşması imzalayacağı Nisan 2003 öncesinde Annan Planı çerçevesinde Kıbrıs konusunda imzalanacak bir anlaşma söz konusu bu katılım anlaşmasıyla birlikte bütün AB üyesi ülkelerin parlamentoları tarafından onaylanacağı için, bu anlaşmanın içereceği derogasyonlar da birincil hukuk (primary law) niteliği kazanacağından sonradan Türkiye nin isteğine aykırı bir şekilde bunların kaldırılmasının önü kapanmış olacaktı. Ayrıca Kıbrıs ta Annan Planı konusunda yapılacak olan referandumda aynı zamanda AB ye katılım anlaşmasının oylanması planlandığından adadaki iki halkın referandumda Annan Planı nı reddetme ihtimalleri azaltılmış olacaktı (Güven, Radikal, 20 Aralık 2002). Bu nedenlerden dolayı, Güney Kıbrıs ın AB ile katılım anlaşmasını imzalayacağı 16 Nisan 2003 tarihinden önce bir çözüme varılması amacıyla, AKP Hükümeti Denktaş ın görüşme masasına dönmesi yönündeki baskısını artırmıştır. Buna KKTC deki barış yanlısı gösteriler ile (An, 2004: 159) BM ve AB nin çağrıları da eklenince 15 Ocak 2003 te Türk ve Rum liderleri yeniden adada bir araya gelmişlerdir. Ancak her iki tarafın da eski uzlaşmaz ve milliyetçi tutumlarında ısrar etmeleri nedeniyle, 12 BM in belirlediği ikinci tarih olan 28 Ocak a kadar Annan Planı nın imzalanması gerçekleşememiştir. Bunun üzerine süreyi üçüncü kez uzatarak 10 Mart 2003 olarak belirleyen Annan, tarafları görüşmelerin bu defa da başarısız olması durumunda arabulucu çalışmalarını durdurmakla tehdit etmiştir. Ancak Annan ın uyarısına ve uluslararası camianın baskısına rağmen Mart ta Lahey de yapılan görüşmeler de başarısızlıkla sonuçlanmış ve Annan Planı 11 Annan Planı nın içerdiği derogasyonlar, Kıbrıs taki özel şartlar nedeniyle, AB hukukunun genel olarak tanıdığı mülkiyet edinme, serbest dolaşım ve yerleşme gibi haklarda kısıtlamaları öngörmekteydi. 12 Bu arada yapılan seçimlerde aşırı sağcı ve eski EOKA üyesi Papadopulos un başkan seçildiği Rum tarafının bu tavrı kendi çıkarları açısından bir ölçüde anlaşılabilirdi. Çünkü artık çözümün, daha güçlü olacakları AB çatısı altında ve kendilerinin AB üyeliklerinin gerçekleşmesinden sonra olmasını istiyorlardı. Ancak kaybedilen zaman Türk tarafının aleyhine işliyordu.

16 58 Kemal İnat imzalanamamıştır (Die Welt, ; Rotberg, 2003: 74). BM Güvenlik Konseyi, Genel Sekreter in de raporu doğrultusunda 14 Nisan 2003 te kabul ettiği 1475 sayılı kararında, başarısızlıktan Türk tarafını sorumlu tutmuştur. 13 Annan da görüşmelere ilişkin hazırlamış olduğu raporda, uzlaşmaz tutumundan dolayı Denktaş ı eleştirmiş, bundan sonra masada durmaya devam edecek olan Plan ın ancak Türk hükümeti tarafından gündeme getirilebileceğini söylemiş ve Türkiye nin üstleneceği böyle bir inisiyatif öncesinde görüşmelerin yeniden başlatılması konusunda çaba sarf etmeyeceğinin altını çizmiştir (Güven, Radikal, 20 Nisan 2003). 14 Denktaş ın, Türkiye deki Annan Planı karşıtlarından da aldığı destekle, Annan Planı temelinde bir çözümün önünde bu şekilde bir engel teşkil etmesi bir yandan Rumların oyalama taktiklerinde başarılı olduklarını diğer yandan da, AKP Hükümetinin Kıbrıs konusunda istediği politikaları uygulayamadığının bir göstergesiydi. İktidarda henüz yeni olan hükümet, Kıbrıs konusunda devletin diğer güçleriyle ters düşmeyi göze alamamış ve KKTC de 70 bin kişinin Annan Planı lehinde ve Denktaş ın tutumu aleyhinde gösteriler yaptığı günlerde (Rotberg, 2003: 74), 6 Mart 2003 te Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı nın da katıldığı Kıbrıs Zirvesi nde, Denktaş ın pozisyonunun desteklenmesi yönünde karara imza atmıştır (Güven, Radikal, 7 Mart 2003). Bu şekilde devletin, Annan Planı na farklı yaklaşan diğer kurumlarıyla 13 Güvenlik Konseyi nin 14 Nisan 2003 ve 1475 sayılı kararının üçüncü maddesinde şu ifade yer almıştır: Genel Sekreterin raporunda anlatıldığı gibi; Kıbrıs Türk liderinin Mart 2003 Lahey toplantısındaki pozisyonuyla doruğa çıkan olumsuz yaklaşımından dolayı ve Genel Sekreterce önerildiği şekilde, planı ayrı ayrı referanduma sunma konusunda anlaşmaya varılmasının mümkün olmayışını ve böylelikle, Kıbrıslı Türklerle Kıbrıslı Rumların, Kıbrıs ın yeniden birleşmesine olanak sağlayacak bir plan üzerinde kendi kendilerine karar verme fırsatından mahrum edilmelerini ve sonuçta 16 Nisan 2003 tarihinden önce kapsamlı bir çözüm sağlanmasının mümkün olamayacağını üzüntü ile karşılar (http:// 14 Annan raporunda ayrıca şu ifadeleri kullanmıştır: Başarılı bir çözüme ulaşabilmek için gerekli olan siyasi arzunun ortada olduğuna inanmam için gerekli somut nedenler olursa ve olacağı zamana kadar, yeni bir inisiyatif önermeyeceğim. Böyle bir fırsatın yakın bir zamanda oluşacağına inanmadığımı zaten kamuoyuna açıklamıştım. Böyle bir planın eriyip gitmesinin, geriye atılmış büyük bir adım olacağına inanıyorum. (http://www.ctpkibris.org/ Belgeler/RaporAnnan.htm)

17 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 59 gerginlikten kaçınmak isteyen AKP Hükümetinin de kabulüyle Denktaş ın Plan a karşı çıkarak görüşmelerden çekilmesi sonucu Kıbrıs konusunda yılsonuna kadar sürecek durağan bir döneme girilmiştir. 16 Nisan da katılım anlaşmasını imzalayan Rumlar kısmen rahatlayarak tam üye olacakları 1 Mayıs 2004 tarihini beklerken, Türkiye Ağustos 2003 te KKTC ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine dair bir çerçeve anlaşması imzalamıştır. Bir yandan yoğun bir şekilde AB ye üyelik yolunda önemli olan Kopenhag Kriterleri nin gerçekleştirilmesi yönünde adımlar atan AKP, Kıbrıs konusunda da gözünü adada Aralık 2003 te yapılacak seçimlere çevirmişti. Gerek 5 Kasım 2003 te Avrupa Komisyonu nun açıkladığı Türkiye konusundaki İlerleme Raporu nda Kıbrıs sorununun çözümü konusunda yeni adımların atılması çağrısı ve gerekse 14 Aralık 2003 te KKTC de gerçekleştirilen seçimlerde Annan Planı temelinde çözüm yanlısı partilerin yüzde 51 lik başarısı, Annan Planı nı yeniden AKP Hükümeti ve Türkiye nin gündemine sokmuştur (Kızılyürek, 2005: ). Ocak 2004 te önce AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi nin ve sonrasında Alman Dışişleri Bakanı Joschka Fischer in Türkiye ziyaretlerinde, hükümetin AB yolundaki reformlarına destek vermeleri ve Kıbrıs konusunda yeni adımları teşvik etmeleri de AKP Hükümeti nin ülke içerisindeki pozisyonunu güçlendirmiş ve ona Annan Planı çerçevesinde yeniden görüşmelere başlaması konusunda Denktaş a baskı yapma imkânı vermiştir (NZZ, 21 Aralık 2003). Böylece görüşmeler 11 aylık bir gecikmeyle, 10 Şubat 2004 te yeniden başlamıştır. Denktaş görüşmelerde yine Türk tarafına başkanlık ediyordu, ancak bu defa yanında, Annan Planı temelinde çözüm yanlısı ve seçimlerin galibi olan Cumhuriyetçi Türk Partisi Lideri Başbakan Mehmet Ali Talat da vardı. Denktaş ayrıca bu seferki görüşmelerde, sorunu çözme konusunda kararlı bir şekilde hareket eden Türkiye Hükümetinin de sıkı bir denetimi altındaydı (Hürriyet, 13 Şubat 2004). Görüşmelerde Türk tarafı üç aşamalı bir plan önererek, artık AB ye tam üye olacakları 1 Mayıs 2004 tarihine kadar çözüm konusunda önemli bir adım beklemeyen ve istemeyen Rum tarafını şaşırtmıştır. Türkiye nin önerisi, Annan Planı üzerinde ilk aşamada Kıbrıs taki tarafların görüşmesini, onların anlaşamadığı noktaların ikinci aşamada Türkiye ve Yunanistan hükümetlerinin de katılacağı dörtlü görüşmelerde çözülmesini öngörmekteydi.

18 60 Kemal İnat Üçüncü aşama ise, bütün bu görüşmelerden sonra hala anlaşmaya varılamayan noktalar kalırsa, bunların da BM Genel Sekreteri Annan tarafından halledilmesini ve bu son haliyle taraflar tarafından imzalanacak olan anlaşmanın Kıbrıs taki halkların onayına sunulmasını içeriyordu. Görüşmelerde uzlaşmaz taraf olarak görülmek istemeyen Rum tarafı istemeyerek de olsa Türkiye nin bu önerisini kabul etmiştir (Tocci, 2004: ). 19 Şubat 2004 te Denktaş ve Papadopulos liderliğinde Lefkoşe de başlayan görüşmelerde önemli bir ilerleme kaydedilememesinin ardından Mart tarihleri arasında İsviçre nin Bürgenstock Kasabası nda Türkiye ve Yunanistan Başbakanlarının da katıldığı ve BM Genel Sekreteri ile AB yetkililerinin destek verdiği görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Daha önceden kararlaştırıldığı gibi, tarafların anlaşamadığı noktaların Annan tarafından doldurulması aşamasına gelindiğinde, özellikle Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Papadopulos un şiddetli muhalefeti nedeniyle Bürgenstock ta Annan tarafından son şekli verilen anlaşma metninin imzalanması mümkün olamamıştır. Ancak taraflar sözlerinde durarak, anlaşma metnini 24 Nisan 2004 tarihinde referanduma sunacaklarını belirtmişlerdir. Çözüm konusunda attığı radikal adımlarla Rum tarafını ve dünyayı şaşırtan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti referandumda Annan Planı nın kabul edilmesini destekleyen bir tavır takınırken, Yunanistan Hükümeti bu konuda kararsız bir politika izlemiştir. Kıbrıs ta ise hem Denktaş hem de Papadopulos aşırı milliyetçi tutumlarını devam ettirerek Plan ın aleyhinde kampanya yürütmüşlerdir (Stavrinides, 2005: 83). Hayır kampanyasında Denktaş başarılı olamazken, Papadopulos Rumların çoğunluğunu ikna etmeyi başarmıştır. Referandum sonuçlarına göre, Türk tarafında halkın yaklaşık yüzde 65 i Plan ı kabul ederken, Rumların sadece yüzde 24 ü Plan lehinde oy kullanmıştır. Sonuç olarak, Annan Planı Rum tarafının karşı oylarıyla reddedilmiştir (Zaman, 25 Nisan 2004). Sonuç Kıbrıs Rum Yönetimi nin Annan Planı nı reddetmesine rağmen, referandumdan bir hafta sonra, 1 Mayıs 2004 te dokuz diğer Avrupa ülkesiyle birlikte AB ye resmen katılması, uzlaşmaz tavrının ödüllendirilmesi şeklinde yorumlanmıştır. Ancak bu ödülün Rumlara kim tarafından verildiğini iyi

19 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 61 tespit edilmesi önemli bir zorunluluktur. Kıbrıs Rum Kesimi nin, tarafların temel kaygılarını göz önünde bulundurarak dengeli bir çözüm önerisi sunan Annan Planı nı reddetmesine rağmen ödüllendirilmesinin sorumlularından biri kuşkusuz Avrupa Birliği dir. Adadaki kırk yıllık sorunun çözümü konusunda Plan ın iyi bir çözüm sunduğunu düşünmesine rağmen Brüksel bu konuda gerekli kararlılığı göstermeyerek referandumun Rumlar tarafından reddedilmesine göz yummuştur. Bu şekilde, bir taraftan Avrupa nın önemli sorunlarından birini Birliğe entegre eden Brüksel, bir yandan da, artık kendisi açısından daha fazla anlam ifade eden bu sorunun çözümü konusunda rasyonel düşünebilme yeteneğini daha fazla kaybetmiştir. Çünkü artık, Yunanistan ın yanında Kıbrıs Rum Yönetimi nin de Birliğe katılmasıyla AB içinde etkilerini artıran Rumlar, Brüksel in Kıbrıs konusunda izleyeceği politikaların AB nin ve Avrupa nın yararına olmasından çok kendi çıkarlarına uygun olması konusunda daha güçlü hale gelmişlerdi (Kızılyürek, 2005: 272). 17 Aralık 2004 te gerçekleştirilen Brüksel Zirvesi nde bu durum kendini açık bir şekilde göstermiştir. Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Papadopulos un, Türkiye ye müzakere tarihi verilmesi konusunda kendisinden beklenen müspet oy karşılığında Ankara dan kabul edilemeyecek tavizler istemesi, neredeyse Brüksel in hiç arzu etmediği bir şekilde Türkiye nin küstürülmesi ve toplantıyı terk etmesi sonucunu doğuracaktı (Bila, Milliyet, 19 Aralık 2004). Başarısız olan referandum sonrasında, Brüksel in çözüm yönünde oy kullanan Türk tarafına yönelik ambargoların kısmen kaldırılması ve Kuzey Kıbrıs a ekonomik yardımda bulunulması yönündeki kararlarının da Rum tarafının engellemesi yüzünden bir türlü hayata geçirilememesi zaten Türkiye nin rahatsızlığına yol açmaktaydı. AB nin kesinlikle arzu etmeyeceği bir konu, özellikle güvenlik alanında işbirliğine çok önem verdiği Türkiye ye yönelik politikalarının yalnızca Rumların çıkarları doğrultusunda şekillendirilmesidir. Bu açıdan bakıldığında, Kıbrıs ta Türk tarafının kabul ettiği Annan Planı temelinde bir çözüm öncesinde Kıbrıs Rumlarının Kıbrıs Cumhuriyeti adı altında AB ye üye olarak alınması Brüksel açısından önemli bir hataydı. Ancak, Annan Planı nı reddeden Kıbrıs Rum Kesimi nin AB üyeliğiyle ödüllendirilmesinin asıl sorumlusunun Türkiye nin başarısız diplomasisi olduğunun altını çizmek de çok önemli bir zorunluluktur. Türk diplomasisi,

20 62 Kemal İnat Rum tarafının açık bir şekilde zaman kazanmaya çalıştığını, ancak AB üyeliğinin gerçekleşmesi sonrasında Brüksel in de desteğiyle Kıbrıs Sorununun çözümü konusunda ciddi adımlar atma arayışında olduğunu gördüğü halde, onları çok sevindirecek bir şekilde, defalarca masadan çekilerek Annan Planı temelinde bir çözümü geciktirmek suretiyle Türkiye nin çıkarlarına çok büyük zararlar vermiştir. Eğer Türkiye, 2004 yılının Şubat ve Mart ayları içerisinde Kıbrıs konusunda attığı adımları bir yıl önce atabilmiş olsaydı, Kıbrıs Rum Yönetimi nin, adada bir çözüm olmadan, tüm Kıbrıs ın temsilcisi sıfatıyla Kıbrıs Cumhuriyeti adı altında AB ye üye olmasını ve oradan Türkiye yi sıkıştırmaya çalışmasını önleyebilirdi (Kızılyürek, 2005: ). Türk diplomasisinin bu hatası, artık AB üyesi olmuş Kıbrıs Rum Yönetimi nin, Türkiye nin AB ye katılım müzakereleri öncesinde yanına Fransa ve Avusturya gibi, iç politik nedenlerle Türkiye nin üyeliğine karşı çıkan ülkeleri de alarak, Ankara dan yeni tavizler koparmak çabasında olmaları sonucunu doğurmuştur. Bütün bunlara rağmen, Türkiye nin geç de olsa Annan Planı temelinde bir çözümü kabul yönünde attığı adımlar ve 24 Nisan Referandumunda Türk tarafından çıkan evet oyları, uluslararası alanda Kıbrıs konusunda Türkiye nin imajını büyük ölçüde olumlu yönde değiştirmiştir. Bu sonuçla birlikte, artık adada çözüme engel teşkil eden tarafın Türkler değil, Plan a hayır diyen Rumlar olduğu açık bir şekilde görülmüştür. Türkiye nin bundan sonra yapması gereken, bu gerçeği hiçbir zaman unutturmadan soruna çözüm aramaya devam etmek ve sorunu görmezden gelen ve kronikleşmesine yol açan eski politikalarına bir daha dönmemektir. Abstract: The basic aim of this article is to explain the recent significant transformation in Turkish foreign policy on Cyprus. The article especially focuses on the two influential factors which triggered this transformation. The first factor is Justice and Development Party s (JDP-AKP) seizure of power in November 2002 Elections. JDP has an aim of pursuing a compromise-based policy instead of conflict in foreign policy. The second one is the role of the European Union (EU) in transformation of Ankara s foreign policy, especially towards Cyprus. Under the

21 Türkiye nin Kıbrıs Politikasının Dönüşümü 63 light of these factors, this study analyses not only the JDP government s effort of transformation Turkish foreign policy on Cyprus with the support of civil society organizations but also the reactions to this effort, coming from the nationalist circles in Turkey and Cyprus. It is concluded that due to the strength of these reactions, Turkey has lost the chance of solution to the Cyprus problem within the framework of Annan Plan. After delineating the negative effects of these reactions, the article comes to conclusion that the most appropriate policy for the Turkish national interests is to continue seeking a solution to this problem. Key Words: Cyprus, Annan Plan, Cyprus Policy of JDP, EU and Cyprus Kaynakça An, Ahmet (2004), Küçük Adada Büyük Oyunlar: Kıbrıs ta Ayrılıkçılık, Federal Çözüm ve AB Üyeliği, İstanbul: NK Yayınları. Dembinski, Mathias (2001), Bedingt Handlungsfähig, HSFK-Report, 5/2001. Dundas, Guy (2004), Cyprus from 1960 to EU Accession, Australian Journal of Politics and History, Vol. 50, No. 1, 2004: Gülcan, Sibel (2004), Kıbrıs: Doğu Akdeniz de Egemenlik Mücadelesi [(eds.) Kemal İnat ve diğerleri (2004), Dünya Çatışma Bölgeleri. Ankara: Nobel Yayınları] içinde: Kızılyürek, Niyazi (2005), Doğmamış Bir Devletin Tarihi. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti, İstanbul: İletişim Yayınları. Kramer, Heinz (2004), Die Türkei im Prozess der Europäisierung, Aus Politik und Zeitgeschichte, B : Oğuzlu, Tarık (2004a), The Impact of Democratization in the Context of the EU Accession Process on Turkish Foreign Policy, Mediterranean Politics, Vol. 9 No. 1 (Spring 2004): Oğuzlu, Tarık (2004b), How Encouraging is the Latest Turkish-Greek Reconciliation Process, Journal of Contemporary European Studies, Vol. 12 No. 1 (April 2004): Rotberg, Robert (2003), The Cyprus Crucible, Harvard International Review, Fall 2003:

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME 2009 yılı, Türkiye-AB ilişkileri için son derece önemli bir dönüm noktasıdır. 2008 yılı AB açısından verimli

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

} Prof. Dr. Hakkı Keskin

} Prof. Dr. Hakkı Keskin EU- Erweiterungsbeauftragter der Fraktion DIE LINKE. Mitglied des Ausschusses für die Angelegenheiten der EU } Federal Almanya Parlamentosu Milletvekili Sol Parti Meclis Grubu Avrupa Birliği Genişleme

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 40 Ekim 2011 İKV DEĞERLENDİRME NOTU Kıbrıs ta Son Perde Can MİNDEK [Metni yazın] İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr KIBRIS TA SON PERDE Türkiye nin AB üyelik sürecinin önünde birçok engel olduğu öne

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 1 Ekim 2013 tarihinde ABD Temsilciler Meclisi, Obamacare olarak bilinen sağlık reformunun bir yıl ertelenmesini içeren tasarıyı kabul etti. Tasarının meclisten geçmesinin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2

AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ SAYI:15 NİSAN 2004/2 Hazırlayan: Müge ÇAKAR İÇİNDEKİLER 1. AB- TÜRKİYE SON DAKİKA 1.1. AB-Türkiye İlişkileri nde Kıbrıs 2. AB den ÖNEMLİ BAŞLIKLAR 2.1. Avrupa Birliği nde Tarihi Genişleme AVRUPA BİRLİĞİ BÜLTENİ AB SERVİSİ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ Hazırlayan: Berna Özşar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği AB, Mevzuat ve Projeler Birimi Uzmanı AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ TSRŞB Yayın

Detaylı

Kıbrıs Müzakereleri ve Kıbrıs ta Son Gelişmeler

Kıbrıs Müzakereleri ve Kıbrıs ta Son Gelişmeler Kıbrıs Müzakereleri ve Kıbrıs ta Son Gelişmeler Ata Atun KIBRIS MÜZAKERELERİNİN GEÇMİŞİ İLK MÜZAKERE 1968 DE 51. Uluslararası Nasrettin Hoca Şenliği Akşehir, Konya 17 Temmuz 2010 İlk toplumlararası görüşmeler,

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy Türkiye de temaslarına CHP Lideri Kılıçdaroğlu ile görüşerek başladı. Görüşmeye katılan Loğoğlu açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

KIBRIS AKADEMİK DİYALOG

KIBRIS AKADEMİK DİYALOG KIBRIS AKADEMİK DİYALOG DEKLARASYON BİRLEŞİK FEDERAL KIBRIS A GİDEN YOLDA NELER YAPILMALIDIR? 27 Haziran 2011 Lefkoşa Kıbrıs Akademik Diyalog (KAD), 25 Haziran 2011 tarihinde Rodon Hotel-Agros ta Kıbrıs

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU ( TASLAK VİZYON BELGESİ ) 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi, Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, Titanic Business Hotel Europe,

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

2015 Cumhurbaşkanı Adayı. Dört Boyutlu Siyaset

2015 Cumhurbaşkanı Adayı. Dört Boyutlu Siyaset 2015 Cumhurbaşkanı Adayı Dört Boyutlu Siyaset 2015 Cumhurbaşkanı Adayı Mustafa Akıncı Kimdir Mustafa Akıncı, 28 Aralık 1947 yılında Leymosun (Limasol) da doğdu. 1947 Kurucu Meclis e seçilerek görev yaptı.

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 99 Kasım 2014 İKV DEĞERLENDİRME NOTU JUNCKER KOMİSYONU GÖREVE BAŞLARKEN: TÜRKİYE BİR 5 YIL DAHA KAYBETMEYİ GÖZE ALABİLİR Mİ? Doç. Dr. Çiğdem Nas, İKV Genel Sekreteri İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz, Türkiye nin Siyasi Gündemine paralel konuların ele alınarak halkın görüşlerini tespit etmek ve bu görüşlerin NEDENİ ni saptamak adına

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ 21. Reform İzleme Grubu Toplantısı Basın Bildirisi Ankara, 26 Temmuz 2010 Reform İzleme Grubu nun (RİG) 21. Toplantısı, İçişleri Bakanımız Sayın Beşir

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ Giriş Hazırlayan: Gündem KONT Temelleri II. Dünya Savaşı na kadar uzanan ancak 1980 li yıllarda teknoloji ve iletişim alanlarındaki ilerlemeler

Detaylı

Belgeleriyle Arestis Davası ve Kıbrıs ta Gaspedilen Türk Vakıf Malları

Belgeleriyle Arestis Davası ve Kıbrıs ta Gaspedilen Türk Vakıf Malları Belgeleriyle Arestis Davası ve Kıbrıs ta Gaspedilen Türk Vakıf Malları Sema SEZER ASAM Kıbrıs/Yunanistan Uzmanı 7 Mart 2007, Rumların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nde (AİHM) Türkiye aleyhinde açtıkları

Detaylı

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması

10 Ağustos. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması. 18 Ağustos 2014. 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yazılı Medya Araştırması 10 Ağustos Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Yazılı Medya Araştırması 18 Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER 1. SUNUŞ... 3 2. ADAYLAR HAKKINDA ÇIKAN HABERLER NASIL SUNULDU?... 3-4 2.1 HABERLERİN ADAYLARA GÖRE DAĞILIMI...

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER 11 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER Türkiye de 10 Ağustos ta ilk olarak Türk halkı Cumhurbaşkanı nı seçmek için sandık başına gitti. Seçim sonucuna göre, Başbakan

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Temel Bilgiler G20 Nedir? G-20 (Group of 20) platformunun kuruluş amacı küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için gayri resmi bir görüş alışverişi

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU KAPAK...1 YÖNETİM KURULU BAŞKANI NIN MEKTUBU...3

Detaylı

İktisadi Kalkınma Vakfı

İktisadi Kalkınma Vakfı İktisadi Kalkınma Vakfı Türkiye-AB ilişkilerinin tarihi kadar eski ve köklü bir kurum olan İktisadi Kalkınma Vakfı, Türkiye ile AB arasındaki ortaklık ilişkisini başlatan Ankara Anlaşması nın imzalanmasından

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N

A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N Kýbrýs A R A Þ. G Ö R. B A H A D I R B U M Ý N Ö Z A R S L A N Katýlým Ortaklýðý Belgelerinde ve Ulusal Programlarda Kýbrýs Sorunu Araþ. Gör. Bahadýr Bumin Özarslan (*) Giriþ Türkiye-Avrupa Birliði(AB)

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

ORTADOĞU ARAŞTIRMALARI ANALİZ SERİSİ Bilgi Kültür Merkezi 10/29/2013 No: 13

ORTADOĞU ARAŞTIRMALARI ANALİZ SERİSİ Bilgi Kültür Merkezi 10/29/2013 No: 13 ORTADOĞU ARAŞTIRMALARI ANALİZ SERİSİ Bilgi Kültür Merkezi 10/29/2013 No: 13 ABD nin Türkiye Politikasını Hakan Fidan Haberleri Üzerinden Okumak: Eski Alışkanlıklar Yeni Dönem* Prof. Dr. Kemal İnat İki

Detaylı

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015 R A P O R 1 Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL Mayıs 2015 Sunuş 4.264 kişi ile yüz yüze görüşme şeklinde yapılan anket bulgularına dayanan bu rapor, Mart- Nisan 2015 tarihinde Sakarya ilinin

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) ile Bandırma Ticaret Odası (BTO) tarafından Bandırma da faaliyet gösteren işletmelerin AB uyum sürecinde müktesebata

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 4 Kasım 2015 Not: bu dosyada iletilen veriler görselleştirilirken slide da belirtilen logo, örneklem bilgisi (n=) ve Ipsos

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 21 Ekim 2013 Nr. ref.: RK484/13 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: 135 /12 Svetozar Nikolić Kosova Yüksek Mahkemesi nin Rev. No: 36/2010 sayı ve 12 Eylül 20 12 tarihli kararı hakkında anayasal

Detaylı

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN'IN YÜKSEK İSTİŞARE KONSEYİ TOPLANTISI KONUŞMASI

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN'IN YÜKSEK İSTİŞARE KONSEYİ TOPLANTISI KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN'IN YÜKSEK İSTİŞARE KONSEYİ TOPLANTISI KONUŞMASI 13 ARALIK 2002 ANKARA SHERATON OTELİ 1 Sayın Başkan, değerli üyeler,

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA

TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL KURULUŞLAR İÇİN FATCA Amerika Birleşik Devletleri (ABD), kendi yasalarına göre vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışı banka hesapları üzerinden vergilendirmeden

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler w İçindekiler Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler Çalışma Grupları Eğitim Programları İhtisas Programları Anadolu Seminerleri Kurumsal Yönetim Kütüphanesi Yayınlar Zirve ve Paneller

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve y Uzun bir ortak tarih Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu na (EEC) katılmak için ilk kez Temmuz 1959'da başvuru yaptı. EEC yanıt

Detaylı

Kıbrıs Çıkmazı: Bundan Sonrası (Crisis Group, 171. Avrupa Raporu, 8 Mart 2006)

Kıbrıs Çıkmazı: Bundan Sonrası (Crisis Group, 171. Avrupa Raporu, 8 Mart 2006) Kıbrıs Çıkmazı: Bundan Sonrası (Crisis Group, 171. Avrupa Raporu, 8 Mart 2006) Aşağıdaki "Özet ve Öneriler" metni International Crisis Group tarafından hazırlanmıştır. ÖZET VE ÖNERİLER Kıbrıs ın uzun süren

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma Elli-dokuzuncu Oturum Üçüncü Komite Gündem maddesi 98 Kadınların Konumunun Geliştirilmesi Almanya, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Brezilya, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 22. REFORM İZLEME GRUBU TOPLANTISI Basın Bildirisi İstanbul, 17 Eylül 2010

T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ. 22. REFORM İZLEME GRUBU TOPLANTISI Basın Bildirisi İstanbul, 17 Eylül 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ 22. REFORM İZLEME GRUBU TOPLANTISI Basın Bildirisi İstanbul, 17 Eylül 2010-2003 yılında kurulan Reform İzleme Grubu nun (RİG) 22. Toplantısı, Devlet Bakanı

Detaylı

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Avrupa Parlamentosu Seçimleri sonuçlandı. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi 2014 Avrupa Parlamentosu Seçimleri, 22-25 Mayıs tarihlerinde

Detaylı

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Mehmet Özkan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETAV), İstanbul, 2014, 136 Sayfa. Hacı Mehmet BOYRAZ* 1998 yılında ilan edilen Türkiye

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600

Detaylı

HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mersin CHP İl Kongresine katılarak bir konuşma

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

20 Kasım Açıklanan nihai bütçe taslağında, Yunanistan ın bütçe açığını, 2010 yılında GSYH nin yüzde 8,7 si oranına indirmeyi hedeflediği açıklandı.

20 Kasım Açıklanan nihai bütçe taslağında, Yunanistan ın bütçe açığını, 2010 yılında GSYH nin yüzde 8,7 si oranına indirmeyi hedeflediği açıklandı. Avro Alanı nda Yaşanan Ekonomik Krize Kronolojik Bakış 2009 4 Ekim Yunanistan da Yorgo Papandreu liderliğindeki Panhelenik Sosyalist Parti - PASOK iktidara geldi. 5 Kasım Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) KURULUŞ RAPORLARI BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) Kuruluş adı Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluş Tarihi 1945 Merkezi New York (ABD) Üye ülke sayısı 192 Genel Sekreter Ban Ki-mun Genel Bilgiler Dünya barışı ve sosyal

Detaylı

DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS. Rukiye MADEN

DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS. Rukiye MADEN DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS Rukiye MADEN Tarihçi Kitabevi Yayınları: 54 Tarihçi Kitabevi Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Necip Azakoğlu Editör: Necip Azakoğlu Sayfa ve Kapak Tasarım: Tarkan Togo Birinci

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı