YUNANİSTAN: AVRUPA NIN YENİ ENERJİ AKTARIM MERKEZİ Mİ?: POLİTİK BİR DEĞERLENDİRME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YUNANİSTAN: AVRUPA NIN YENİ ENERJİ AKTARIM MERKEZİ Mİ?: POLİTİK BİR DEĞERLENDİRME"

Transkript

1 Enerji Piyasaları ve Politikaları Enstitüsü Institute for Energy Markets and Policies YUNANİSTAN: AVRUPA NIN YENİ ENERJİ AKTARIM MERKEZİ Mİ?: POLİTİK BİR DEĞERLENDİRME BARIŞ HASAN EPPEN1 MAYIS 2014

2 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ YUNANİSTAN IN GENEL ENERJİ GÖRÜNÜMÜ BURGAZ- DEDEAĞAÇ PETROL BORU HATTI TRANS- ADRİYATİK BORU HATTI SONUÇ NOTLAR...15 Not: Bu makalede yazılanların içeriği tamamen yazara aittir. EPPEN in ya da makale yazarının görev yaptığı herhangi bir yerin kurumsal görüşünü yansıtmamaktadır. The contents of this paper are the author s sole responsibility. They do not necessarily represent the views of the EPPEN, or of the author s other affiliations. 2

3 YÖNETİCİ ÖZETİ Yunanistan son dönemde enerji köprüsü ülke vurgusunu öne çıkarmaktadır. Yunan Hükümetlerinin son yıllarda, Avrupa nın enerji konularında Yunanistan ın rolünün önemine ilişkin nitelendirmeleri ve gerek enerji üretimi, gerekse de enerji aktarımında Yunanistan ın büyük bir kavşak olabileceği yönündeki söylemleri dikkat çekici. Özellikle, enerjide Avrupa Birliği içinde başat öneme sahip ülke konumuna gelme çabasını ülkenin ekonomik kalkınması ile de yakından ilişkilendiren ve enerjiden büyük paralar kazanarak ekonomik krizden kurtulabilecekleri şeklinde mesajları Yunanlı siyasilerden sık sık duymak mümkün. Yunanistan ın son dönemde yeni enerji politikalarının işaretlerini vermeye başladığı gözlemlenebilir. Ülkede yaşanmakta olan ekonomik kriz bağlamında, enerji konusu Yunanistan ın yeni ekonomi politikalarında da çok önemli, hatta belki de en önemli bileşeni oluşturuyor. Yunanistan, 2000 li yılların başından bu yana petrole olan bağımlılığı azaltma yönünde enerji politikaları izlemektedir. Buna ek olarak, özellikle enerji nakil hatlarında merkez ülke konumuna gelme politikasının izleri de iyice belirginleşmektedir. Avrupa Birliği nin sağlamış olduğu siyasi destekle birlikte Türkiye ile girişmeye çalıştığı rekabette Avrupa nın yeni enerji aktarım merkezi konumuna yükselme çabası ortaya çıkmış durumda. Bu politikanın temelleri sayılabilecek iki önemli araç ise Burgaz- Dedeağaç Petrol Boru Hattı ve Trans- Adriyatik Boru Hattı dır. Bu politikaya yönelmesinin altında yatan jeopolitik sebepler ise, bölgedeki enerji oyununda Türkiye gibi enerji koridorlarının kilidi haline gelen bir komşuya sahip olması, Akdeniz de zengin yataklara sahip olduğu anlaşılan Kıbrıs Rum Kesimi ve bölgede enerjinin belirleyici aktörü haline gelmeye çalışan İsrail in varlıkları olarak açıklanabilir. Burgaz- Dedeağaç Petrol Boru Hattı, Yunanistan için enerji aktarım merkezi olma çabasının ilk adımını oluşturmaktadır. Ekonomik krizle birlikte bu hattın önemi çok daha fazla kritik hale gelmiş durumdadır. Bu projede, Yunanistan açısından temel amacın, Rus petrolünün Akdeniz e taşınması için ana hat olması planlanan Samsun- Ceyhan boru hattına bir alternatif oluşturmak olduğu önemle dikkate alınmalıdır. Bulgaristan dan kaynaklanan sıkıntılar sebebiyle Yunanistan ın bu hattı hayata geçirmek için dezavantajlı olduğu da bir gerçektir. Ancak her şeye rağmen, bu hattın geleceğine ilişkin, Rusya ile Yunanistan arasındaki iyi ilişkilerin etkisini ve hükümetin değişmiş olması sebebiyle Bulgaristan ın ikna edilme şansının ortaya çıktığını göz ardı etmemek gerekir. Trans- Adriyatik Boru Hattı ile yaşanan gelişmeler ise Güney Avrupa enerji koridorunda aktarım merkezi olabilmek için Yunanistan ın Türkiye ile ciddi bir rekabete girişmekte olduğunu göstermektedir. Kriz içindeki bir ülke için bulunmaz bir fırsat sunan boru hattı ekonomisi Yunanistan ın iştahını kabartmaktadır. Bu hat, Yunanistan için ciddi bir gelir kaynağı, aynı zamanda ciddi bir enerji temin kaynağı demektir sonrasında tamamlanacak Yunanistan- Bulgaristan gaz interkonnektörüyle birlikte ise Azeri gazının Bulgaristan a Türkiye üzerinden değil de Yunanistan üzerinden gitme ihtimali vardır. Bu projelerin somut şekilde hayata geçirilebileceğinin anlaşılmasıyla birlikte bütün AB ülkeleri ve kurumlarının Trans Adriyatik Boru Hattı nı bir ortak çıkar projesi şeklinde tanımlayarak Yunanistan ı destekledikleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Avrupa Birliği nin siyasi desteğini de arkasına almış bir Yunanistan ın enerji aktarım merkezi konumuna gelme yönündeki çabalarını görmek ve Türkiye açısından bir rekabet unsuru olarak ortaya çıktığını anlamak gerekmektedir. 3

4 YUNANİSTAN IN ENERJİ POLİTİKALARI: AVRUPA NIN YENİ ENERJİ AKTARIM MERKEZİ Mİ? POLİTİK BİR DEĞERLENDİRME 1. GİRİŞ Yunanistan, ekonomik krize sürüklendiğinden bu yana krizin yaratmış olduğu olumsuz sosyo-ekonomik etkilerden kurtulmak amacıyla çok çeşitli ve farklı finans kaynakları yaratmayı amaçlayan politikalar izlemeye çalışıyor. Özellikle, son dönemde, Avrupa Birliği- IMF-Avrupa Merkez Bankası ndan oluşan Troyka nın ağır baskısı altındaki hükümetlerin, ülkenin krizden çıkabilmesi için önerilen mali tedbirleri, çoğu zaman vatandaşlarının önemli sosyal haklarını da ellerinden alarak birebir uyguladıklarını gözlemlemek mümkün. Ülkedeki ekonomik krizin toplum katmanlarında yarattığı bunaltıcı etkiye, Troyka nın halkın gözünde yarattığı sömürgeci imajı da eklenince bu durum, hükümeti Yunanistan ın bağımsız ekonomi politikaları da izleyebileceğini gösterme çabasına itiyor. Bu açıdan, pek de rahat bir konumda bulunmayan Yunan Başbakanı Antonis Samaras, Troyka nın Yunanistan ekonomisini ve Yunan gururunu esir alamadığına dair bazı göstergeler ortaya koymaya çalışıyor ve bu yönde siyasi tavırlar sergilemek zorunda kalıyor. Bu kapsamda, Troyka dan bağımsız iktisat politikaları izleyebileceğini göstermeye çalışan Yunan Hükümeti nin ekonomi-politik hamlelerinden biri de enerji. Başbakan Antonis Samaras, Nisan ayında düzenlenen Atina Enerji Forumu ndaki konuşmasında hükümetin enerjiye verdiği önemi vurgularken, Yunanistan ın Avrupa enerji koridorları açısından önemini de gösterme çabasındaydı. Samaras ın Forum daki konuşmasında satır aralarında verdiği mesajların anlamını iyi okumak gerekli. Yunanistan ın artık Dünya enerji haritasındaki yerini aldığını söyleyerek, ülkenin enerji zenginliğinin umut verici olduğunu vurguladı ve Avrupa nın enerjide Yunan coğrafyasındaki potansiyeli 4

5 gördüğünü ekledi. i Yunan Başbakanı nın bu mesajı aslında, Avrupa Birliği nin zayıf halkası olarak görülen ülkesine enerji üzerinden değer katma çabasını yansıtıyor. Bu noktada, Yunan Hükümet yetkililerinin kaygılarını daha açık anlayabilmek için Samaras ın söylemindeki enerji köprüsü ülke vurgusuna dikkat kesilmek gerekir. Forum da Samaras açık bir şekilde, Avrupa nın enerji konularında Yunanistan ın rolünün ön plana çıkmaya başladığını ve gerek enerji üretimi, gerekse de enerji aktarımında ülkesinin büyük bir kavşak olabileceğini dile getirdi. Üstelik, enerji konusunda Avrupa Birliği içinde başat öneme sahip ülke konumuna gelme çabasının, ülkenin ekonomik kalkınması ile de yakından ilişkili olduğunu vurgulayarak, amiyane tabiriyle vatandaşlarına enerjiden büyük paralar kazanarak ekonomik krizden kurtulabilecekleri mesajını iletti. ii Bu açıklamalar, Yunanistan ın yeni enerji politikalarının işaretini verirken, aynı zamanda hem dış politikada Avrupa Birliği ne büyük enerji oyununda biz de varız demek anlamına geliyor, hem de ekonomik açıdan bunalmakta olan Yunan toplumuna Troyka dan bağımsız krizden çıkma yolları bulabilecekleri umudunu aşılamak amacını güdüyor. Bu bağlamda, enerjinin Yunanistan ın yeni ekonomi politikalarında çok önemli, hatta belki de en önemli bileşeni oluşturduğunu söylemek mümkün. Krizden çıkmak, yada daha doğru bir ifadeyle krizin negatif etkilerini minimuma indirgemek için Yunan Hükümeti nin Avrupa ya uzanan enerji koridorunda önemli bir aktör olma çabası içinde olduğu görülüyor. Bu açıdan, söz konusu bu yeni enerji politikalarının temelinde yatan gerekçeleri anlayabilmek için Yunanistan ın enerjideki durumuna kısaca bir göz atmakta fayda var. 2. YUNANİSTAN IN GENEL ENERJİ GÖRÜNÜMÜ Verilere göre, Yunanistan 2000 yılına kadar temel enerji temininin %67 sini ithalat ile elde eden bir ülke görünümündeydi ve bu ithalatın %90 ı da petroldü li yıllarla birlikte de Yunanistan ın enerji politikasının, petrolün yerine yerel üretim linyit kullanmayı 5

6 hedeflediğini gözlemliyoruz. Buna paralel olarak, giderek büyüyen çevre sorunlarından dolayı söz konusu bu hedefin daha temiz enerji kullanımına doğru yöneldiği de söylenmelidir. Ancak, arasındaki bu politikanın ekonomik krizin de etkisiyle kısmen terk edildiği anlaşılmaktadır. Son araştırmalara göre, linyitin toplam enerji tüketimindeki payı düşerken, Rusya ve Arnavutluk tan ithal edilen doğal gaz kullanımı ise giderek artmaktadır. Yine de, doğal gaz kullanımı henüz ülke geneline yayılmış değildir. Ancak, Atina, Selanik, Patra, Larisa gibi büyük kentlerde doğal gaz kullanımının önemli ölçüde arttığını belirtmek gerekir. Yıllardır Ege ve Akdeniz deki petrol kaynakları ile ilgili tartışmalar ekseninde, hiç kuşku yok ki ülkenin en büyük enerji kalemi olan petrolün önemi yadsınamaz. Yunanistan, petrol ithaline muhtaç bir ülkedir. Ege Denizi nin kuzeyinde, Yunan karasularında bir dönem petrol çıkarılmıştır. Bu kaynak ancak 1999 yılına kadar kullanılabilmiş ve petrol ihtiyacının küçük bir bölümünü, ülkenin toplam petrol gereksiniminin yalnızca %10 unu karşılayabilmiştir. Yunanistan da şu an toplam yıllık kapasitesi 20 milyon ton olan ikisi kamu, ikisi de özel olmak üzere dört rafineri bulunmaktadır. Bu rafinerilerdeki üretim sayesinde ülke, petrol ürünleri konusunda bir ölçüde kendine yeter bir konuma gelmiştir. Ancak özellikle ısınmada, doğal gaz kullanımının yaygın olmaması nedeniyle, hala önemli ölçüde akaryakıt kullanılmaktadır. Akaryakıt ürünlerindeki yıllık açık 2.5 milyon, yağlama ürünlerinde ise 0.2 milyon ton olarak hesaplanmaktadır. İşte söz konusu bu açıklar Yunanistan ı petrol ithalatına mecbur bırakmaktadır. Yunanistan ın şu andaki petrol ithalatı günlük 400 bin varilin üzerindedir. iii Bu aşamada, petrol ürünleri pazarı ile ilgili yasal düzenlemelerden de kısaca bahsetmek gerekir. Pazar ile ilgili yasal düzenlemeler 1990 lı yılların başında yeniden yapılmıştır. Fakat özellikle devlet tahvilleri ile ilgili yasamadaki eksiklikler, hala, özellikle ülke dışından getirilen aydınlanma ürünlerinin ithalinde ciddi güçlüklere sebep olmaktadır. Ülkenin tek petrol kurumu olan Kamu Petrol Kuruluşu 1998 yılında, Hellenic Petroleum (ELPE) adı altında bir birleşik hisse senedi kuruluşuna dönüştürülerek %35 lik bölümü borsaya açılmıştır. Hellenic Petroleum ayrıca, özel rafineri olan ve Selanik in Kuzey 6

7 Limanı ndan, Makedonya ya kadar uzanan yıllık 3.5 milyon ton kapasiteli boru hattını işleten OKTA şirketinin gelirlerini de kontrol etmektedir. Elektrikte ise Yunanistan ın talebi giderek artmaktadır ve bu talebin artışı her yıl ortalama olarak %4.5 oranında seyretmektedir. Bir karşılaştırma yapabilmek açısından 2000 lerin başında ülkenin elektrik kapasitesine bakıp bugünkü rakamlar ışığında değerlendirmek yerinde olacaktır yılında Yunanistan Kamu Enerji Kurumu (DEH) mw lık kurulu güç kapasitesine sahipti yılı sonundaki toplam kurulu güç kapasitesi ise mw tır. Yıllık ortalama %4.5 luk talep artışı dikkate alındığında, 11 yıldaki %37.5 luk toplam kapasite artışı, %49.5 lik toplam talep artışını karşılayamamaktadır. Kurumun son tespitlerine göre ülkede yıllık 1855 mw ek gereksinim bulunduğu bildirilmektedir. iv İşte bu durum, Yunanistan da elektrik ithalini zorunlu hale getirmektedir. Ülkenin petrol ve elektrikteki durumunun benzeri doğal gazda da söz konusudur yılında kurulan Devlet Gaz Kurumu (DEPA), şu ana kadar Rusya ve Arnavutluk la sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedariki sözleşmesi imzalamış, ancak sınırlı sayıda dağıtım şebekeleri kurabilmiştir. Ana boru hatlarının ve gerekli dağıtım şebekelerinin kurulmasının siyasi nedenlerle engellendiği izlenimi ağır basmaktadır. Zira özellikle 2000 lerin başındaki Yeni Demokrasi iktidarı dönemine dayanan büyük boyutlardaki yolsuzluklar enerji sektörüne de bulaşmış ve doğal gaz dağıtım şebekelerinin kurulması ihalelerindeki usulsüzlükler ülke genelinde doğal gaz dağıtımını engellemiştir. Yunanistan bu alanda hala Dünya standartlarının çok gerisindedir. Yukarıda da belirtildiği üzere sadece Atina, Selanik, Patra, Larisa gibi büyük şehirlerin bazı mahallelerinde doğal gaz kullanılmakta olup, Yunan toplumu ısınma ihtiyacını hala eski usullerle karşılamaktadır. Buna ek olarak, LNG alan tesislerinde ise Yunanistan ın deprem bölgesi olması nedeniyle teknik sorunlarla karşılaşılmıştır. LNG terminallerinin kriyogenik tesisleri 90 lı yılların sonlarında tamamlanmış ve 1999 yılının Eylül ayındaki şiddetli depreme direnmek zorunda kalmıştır. Yüksek ve orta derece basınçlı dağıtım şebekelerinin akışı, 2000 lerin başında ancak büyük üretici firmaların hızlı müdahalesi ile sağlanabilmiştir. Düşük basınçlı 7

8 dağıtımın gerçekleştirilmesi ise hala çok yavaş ilerlediğinden dolayı ülke genelinde doğal gaz kullanımı çok düşük seviyelerdedir. Yunanistan da yıllık doğal gaz tüketimi 4.2 milyon metreküp olup, yılda ithal edilen 4.3 milyon metreküp gaz ancak bu tüketimi karşılamaya yöneliktir. v Ülkede doğal gaz kullanımının yaygınlaşması için Avrupa Birliği nin de baskılarıyla pazarın liberalleştirilmesi öngörülmüş ve bu süreç üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Pazarın %20 si 2000 yılına kadar, %28 i 2003 e kadar ve %33 ü de 2008 e kadar özel rekabete açılmıştır. Ancak, 2008 den sonra etkisini hissettirmeye başlayan ekonomik kriz ve 2010 da ülkenin neredeyse iflasa sürüklenmesi doğal gazda özel sektörün rekabetçiliğini olumsuz etkilemiş ve bunun sonucunda Yunanistan doğal gaz piyasasında beklenen gelişme yaşanamamıştır. Özetlemek gerekirse, 2000 yılından bu yana ülkede izlenen enerji politikaları petrole olan bağımlılığı azaltma yönündedir yılından sonra gözlemlenen gelişmelere göre, hala çok yetersiz de olsa Rusya ve Arnavutluk tan ithal edilen doğal gaz kullanımı artmaktadır. Temel enerji kaynağı olarak ise daha 60 yıllık kapasiteye sahip olduğu tahmin edilen korunmuş linyit rezervleri görülmektedir. Bütün bu göstergelerin işaret ettiği, bir anlamda enerjide gerikalmışlık olarak da tanımlanabilecek olan bu durumdaki sebep-sonuç ilişkilerini üç farklı çerçeveden açıklamak mümkündür. Birincisi, Yunanistan hidrokarbon enerji tüketimi bakımından neredeyse tamamen dışa bağımlı olmasına ve dışarıdan ithal etmesine rağmen ülkede hidrokarbon enerjinin verimli kullanımını sağlayacak dağıtım kanalları için çok ciddi bir altyapı yetersizliği söz konusudur. İkinci olarak, Yunan enerji sektörü, biraz da hamasi söylemlerle desteklenen Ege ve Akdeniz deki zengin! enerji yataklarının ortaya çıkarılmasını sağlayacak inovasyon ve rekabet gücünden yoksundur. Son olarak, bir tarafta bölgedeki enerji oyununda, Türkiye gibi enerji koridorlarının kilidi haline gelen bir komşu, Akdeniz de zengin yataklara sahip olduğu anlaşılan Kıbrıs Rum Kesimi ve enerjinin belirleyici aktörü haline gelmeye çalışan İsrail var iken, diğer tarafta da ekonomik krizin pençesinde boğuşan bir Yunanistan 8

9 söz konusu iken, Yunan Hükümetlerinin neden enerji pastasından pay kapmaya çalışan tavırlar içinde oldukları daha iyi anlaşılmaktadır. Kısacası, enerjide geri kalmış bir ülkenin, enerjinin ortaya çıkardığı fırsatlardan pay alması ancak enerji nakil hatlarında bir koridor pozisyonuna gelebilmesiyle mümkün olabilir. Yunan Başbakanı Samaras ın yukarıda aktarılan siyasi tavırları tam da bu tezi destekler niteliktedir. Enerji alanında çok geri kalmış olmasına rağmen, enerji koridoru olma hevesinde bir ülke profilinin söz konusu olduğu açıktır. İşte tam da bu noktada, Yunanistan ın yeni enerji politikalarını bu düzleme oturtmakta fayda var. Bu düzlemin temelini ise iki proje oluşturmaktadır: Burgaz-Dedeağaç Petrol Boru Hattı ve Trans-Adriyatik Boru Hattı projeleri. 3. BURGAZ-DEDEAĞAÇ PETROL BORU HATTI Burgaz-Dedeağaç Petrol Boru Hattı projesi için 1995 yılında imzalanan 700 milyon Dolar değerindeki protokolle Hazar havzasındaki Rus petrolünün, Bulgaristan ın Karadeniz limanı olan Burgaz dan başlayıp Yunanistan ın Batı Trakya bölgesindeki Dedeağaç Limanı na uzanan boru hattı ile Ege Denizi ve Güney Avrupa üzerinden Avrupa ya ve Dünya ya pazarlanması öngörülmüştür. Burgaz-Dedeağaç Petrol Boru Hattı, Yunanistan için enerji aktarım merkezi olma çabasının ilk adımını oluşturmaktadır. Aslında, 1995 te bu projenin ilk adımları atıldığında, Yunan enerji uzmanları muhtemelen ülkelerinin bir enerji aktarım merkezi konumuna gelmesini öngörmüyorlardı. Ancak, ekonomik krizle birlikte bu hattın önemi Yunanistan için çok daha fazla kritik hale geldi de Yunanistan, Rusya ve Bulgaristan arasında Atina da imzalanan anlaşma ile yaklaşık 1 milyar dolara mal olması öngörülen hattın yapımı için ilk resmi adım atılmış oldu. Toplam 279 km. uzunluğunda bir boru hattı ve Burgaz da ton kapasiteli, Dedeağaç ta ton kapasiteli iki terminalden oluşacak olan hattan yılda yaklaşık 35 milyon ton petrol taşınması öngörülmüştür. vi 9

10 Harita 1: Burgaz-Dedeağaç Petrol Boru Hattı Kaynak: Ria Novosti Projede, Rusya dan Transneft, Rosneft, Gazprom Neft, Bulgaristan dan Technoexportstroy ve Yunanistan dan Latsis Konsorsiyumu ile Enerji Bakanlığı ortak konumunda bulunmaktadır. Bir süredir projenin yapımı (proje kapsamında bazı ihaleler gerçekleştirilmiş olsa da) Bulgaristan ın siyasi ve çevresel endişeleri nedeniyle rafa kaldırılmış gibi görünmekte. Ancak, son dönemde krizden çıkış yolları arayan Yunanistan ın hattın yapımı için siyasi baskı araçlarını kullanmaya çalıştığını söylemek de mümkün. Burada, siyasi anlamda Yunanistan açısından temel amacın, Rus petrolünün Akdeniz e taşınması için ana hat olması planlanan Samsun-Ceyhan boru hattına bir alternatif oluşturmak olduğu söylenebilir. Bu proje, son yıllardaki ekonomik krizle de birlikte Yunanistan açısından ciddi önem taşır hale geldi. Keza, hattın yapımı için Dedeağaç ve Batı Trakya bölgesinde altyapının oluşturulmasına yönelik gerekli adımların çoğu atılmış durumda. Finans kaynakları yaratılması için de çalışmalar sürdürülüyor. Ancak, Bulgaristan dan kaynaklanan sıkıntılar sebebiyle Yunan enerji bürokrasisinin an itibariyle, Samsun-Ceyhan a alternatif olarak düşündüğü bu hattı hayata geçirmek için Türkiye ye göre dezavantajlı bir durumda olduğunun altını çizmek yerinde olacaktır. Yine de, Rusya ile Yunanistan arasındaki iyi ilişkilerin 10

11 etkisini ve hattın yapımına karşı olan Bulgaristan daki Boyko Borisov Hükümeti nin değişmiş olması sebebiyle Bulgaristan ın ikna edilme şansının ortaya çıktığını göz ardı etmemek gerekir. 4. TRANS-ADRİYATİK BORU HATTI Yunanistan ın Avrupa enerji koridorunda aktarım merkezi konumuna gelme çabasının altında yatan bazı sebepler var. Bunlardan ilki boru hatlarının yarattığı ekonomidir. Boru hatları ile birlikte ülkeye çekilebilecek yabancı yatırım Yunanistan ın içinde bulunduğu ekonomik krize çare olabilecek mali kaynaklardan birisi olarak görülmektedir. İkinci sebep ise siyasidir. Enerji nakil hatlarında aktarım merkezi konumuna gelmeye çalışan Yunanistan, aynı zamanda, söz konusu bu hatlar aracılığıyla komşu Balkan ülkeleriyle yaratılacak ağları (network) kullanarak siyasi etkinlik kazanma çabası içindedir. vii Krize sürüklenmeden önce, Yunanistan ın özellikle finans kurumları aracılığıyla Romanya, Bulgaristan, Arnavutluk ve Sırbistan da siyasi etkinliğinin küçümsenmeyecek boyutta olduğunu hatırlatmak gerekir. Krizle birlikte Yunanistan ın bu etkinliğini ve prestijini kaybettiği düşünülürse, boru hatları jeopolitiğinin yarattığı fırsatların ülkenin siyasi prestiji açısından da önemli hale geldiği anlaşılabilir olmaktadır. Üçüncü sebep yine ekonomi ile ilişkilidir. Yukarıda da açıklandığı üzere, Yunanistan enerji ihtiyacını ağırlıklı olarak ithalat ile sağlamaya çalışan bir ülkedir ve enerjide kendine yeterlilik oranı %36 dır. Boru hatları ile ülke topraklarından geçecek olan petrol ve doğal gaz gibi enerji kaynakları, haliyle daha ucuz enerji temininin ve enerji ithalatını azaltmanın önünü açacaktır. Ayrıca, bu yollarla istihdamdan teşviklere kadar geniş ölçekteki ulusal kalkınma programlarına önemli ölçüde finansman kaynakları yaratma fırsatları ortaya çıkacak ve bu da ülke ekonomisine pozitif bir etki yapacaktır. Bütün bunlar, Yunan bürokrasisinin ülkeyi bir enerji aktarım merkezi pozisyonuna getirme çabasının anlaşılabilir gerekçeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu açılardan, ikinci ve belki de hayata geçirilmesi nispeten daha 11

12 mümkün görünen Trans-Adriyatik Boru Hattı nın Yunanistan için önemini işaret eden göstergelerdir. Trans-Adriyatik Boru Hattı projesi ilk olarak İsviçreli bir enerji şirketi olan EGL Grubu (şimdiki ismi Axpo) tarafından 2003 te duyurulunca ilgi çekici bir proje olarak görüldü. Daha sonra, 2008 de Norveçli enerji şirketi Statoil de projeye katılacağını duyurunca bu iki şirket hattın yapımının finansmanı ve işletimi konusunda hükümetleri ikna ettiler ve 2010 da Yunanistan, Arnavutluk ve İtalya arasında imzalanan anlaşma ile Trans-Adriyatik Boru Hattı projesi resmen hayata geçirilmiş oldu. Önemli bir miktar Türk Azınlığın da yaşadığı Yunanistan ın Meriç vilayeti (Dedeağaç şehri bu vilayetin merkezidir) bu projede de ana aktarım merkezi olarak yer almaktadır. Yunanistan bir anlamda, daha önce Burgaz- Dedeağaç Petrol Boru Hattı vesilesiyle bölgeye yapmaya başladığı yatırımların karşılığını almıştır denilebilir. Bu proje ile birlikte de küçük bir kent olan Dedeağaç ın Avrupa enerji koridorunda bir hub olarak sunulması söz konusudur ki, bu durum Batı Trakya bölgesindeki yerel istihdam ve kalkınma için de önem arz etmektedir. Harita 2: Trans-Adriyatik Boru Hattı Kaynak: Bu proje ile başlangıçtaki temel amaç Azerbaycan gazını Avrupa ya taşımaktı. Fakat 2013 te Şah Deniz havzasındaki gazın da Trans Adriyatik hattı ile taşınması gündeme gelince 12

13 projenin önemi ciddi derecede artmıştır. Bu konuda, Şah Deniz Konsorsiyumu ile müzakereler halen sürmektedir. Trans Adriyatik Hattı nın popülaritesini yükselten bu gelişmelere rağmen, gerek Azerbaycan gazının gerekse de Şah Deniz gazının Trans Adriyatik Hattı ile Avrupa ya taşınması için hattın Türkiye den geçecek olan Trans-Anadolu Boru Hattı ile entegre edilmesi şart görünmektedir. Tam bu noktada siyasi bir rekabet ortaya çıkıyor. Bu durumda, Avrupa ya uzanacak enerji koridorunda hub ülke Yunanistan mı yoksa Türkiye mi olacaktır? İşte, Atina Enerji Forumu ndaki konuşmasında Yunan Başbakanı Antonis Samaras ın ülkesini enerji sektörü için bir nevi fırsatlar ülkesi olarak göstermeye çalışmasının altında yatan temel sebep bu soruya verilecek cevabın içinde saklıdır. Henüz çok fazla dile getirilmese de, Güney Avrupa enerji koridorunda aktarım merkezi olabilmek için Yunanistan ın Türkiye ile bir rekabete girişmekte olduğunu belirtmek gerekir. Kriz içindeki bir ülke için bulunmaz bir fırsat sunan boru hattı ekonomisi Yunanistan ın iştahını kabartıyor. Toplam uzunluğu 867 km. olacak ve 547 km.si Yunanistan topraklarından geçecek olan hat ile yıllık yaklaşık 20 milyar metreküp gaz taşınması planlanmaktadır. viii Bu da Yunanistan için ciddi bir gelir kaynağı, aynı zamanda ciddi bir ucuz enerji temin imkanı demektir. Bu sebeple, Yunan Hükümeti bu konuda Avrupa Birliği desteğini de arkasına almaya çalışıyor. Avrupa Birliği (AB) açısından bakıldığında da, Avrupa ekonomilerinin krizlerden uzak durması için şart görünen verimli üretimin devamlılığı enerji arzının güvenliğine bağlıdır. Bu sebeple, AB için, Birlik üyesi bir ülke olan Yunanistan ın enerji aktarım merkezi konumunda olması, Birliğin dışındaki Türkiye ye göre daha tercih edilebilir bir seçenektir. Nitekim, projenin somut şekilde hayata geçirilebileceğinin anlaşılmasıyla birlikte hemen bütün AB ülkeleri ve kurumları Trans Adriyatik Boru Hattı nın bir ortak çıkar projesi olduğunu beyan ettiler. Dolayısıyla, Avrupa Birliği nin siyasi desteğini arkasına almış bir Yunanistan ın enerji aktarım merkezi konumuna gelme yönündeki çabaları daha iyi anlaşılır olmaktadır. Özetle, ekonomik krizle boğuşan Yunan Hükümetlerinin, önlerine yeni yeni çıkmaya başlayan enerji jeopolitiğinin yarattığı fırsatları değerlendirmek için çalıştıkları bir süreç başlamış durumda. Bu süreçten, klasik olarak Türkiye ile yaşadığı hemen her rekabette 13

14 olduğu gibi, yine AB nin siyasi desteğini alan Yunanistan mı, yoksa Türkiye mi daha karlı çıkacak? Bunu hiç kuşku yok ki, iki ülkedeki iç siyasi gelişmelerin izleyeceği seyir, ekonomik kalkınmanın hızı ve ekonomik istikrarın durumu belirleyecektir. 5. SONUÇ Genel enerji görünümü ithalata bağımlı bir hal izleyen Yunanistan ın son dönemde enerji sektöründe önemli fırsatlar yakaladığı bir gerçektir. Özellikle, enerji nakil hatlarının Türkiye üzerinden geçerek Avrupa ya ulaşacağı koridorların açılmakta olması, Türkiye den sonra iki Balkan ülkesi Yunanistan ve Bulgaristan ı ön plana çıkardı. Avrupa nın Güney Enerji Koridoru nda İtalya ile komşuluğu Yunanistan ı Bulgaristan a göre bir adım öne çıkarınca, bu durum Türkiye ile rekabete girişme düşüncesini de doğurmuştur ki, 2000 lerin başında ortaya çıkan Burgaz-Dedeağaç ve Trans Adriyatik Hatları, Yunanistan için Türkiye ile rekabetin motivasyon kaynaklarını oluşturmaktadır. Her şeye rağmen, aktarım merkezi konumunda olabilmek için, ekonomik krizin henüz atlatılamamış olması, siyasi istikrarın pamuk ipliğine bağlı olması ve güvenilmez bürokrasi ciddi soru işaretlerini de beraberinde getirmektedir. Hantal bürokratik yapının varlığı, yolsuzlukların sistemli bir hal almış olması, ekonomik reform karşıtlığının ülke genelinde halen çok güçlü olması ve enerji sektöründe merkezi planlamanın eksikliği Yunanistan ın enerji aktarım merkezi konumuna gelme çabasının önünde duran engellerdir. Bu engeller aşılabilir mi, şu anda bir muğlaklık söz konusudur. Çünkü, krizden çıkış için gerçekleştirilmesi gereken iktisadi reformların dahi ağır aksak ilerlemesi, özelleştirmelerin yapılamaması, enerji sektörünün verimliliği açısından gerekli olan koşulların oluşturulması konusunda ne kadar başarılı olunabileceğine dair kuşkular vardır. Ülkenin gaz iletim şirketi DESFA nın Azerbaycan devlet şirketi SOCAR tarafından alınması da Yunanistan için yapılan enerji aktarım merkezi projeksiyonlarını daha karmaşık bir hale sokmuştur. Son olarak unutulmamalıdır ki gelecekte bu projelerin başarı ihtimali yukarıda bahsedilen faktörlerin yanında Türkiye ile ilişkilere de bağlıdır. 14

15 NOTLAR i Yunanistan Enerji Politikasını Sil Baştan Tasarlıyor. URL (erişim tarihi ) ii Yunan Enerji Forumu. URL (erişim tarihi ) iii Ipourgeio Perivallontos Energeias & Klimatikis Allagis, Anazitisi Erevna Kai Ekmetallevsi Idrogonanthrakon (Çevre Enerji & İklim Değişikliği Bakanlığı, Hidrokarbonların Arama Sondaj ve İşlemesi). US&language=el-GR, (erişim tarihi ) iv Smith, Herber. EER European Energy Handbook 2012, January 2012, ss v International Energy Agency, Greece Indicators. URL ct=naturalgas, (erişim tarihi ) vi Dimas, Christos. Burgas-Alexandroupolis Pipeline, IENE 3 rd Energy Dialogue Conference Proceeding, June 2009, s. 8 vii Souladaki, Vassiliki. Energy as an Opportunity for Tackling the Greek Economic Crisis, Journal of Energy Security, November 2012, ss viii Trans Adriatic Pipeline Project Plan. URL (erişim tarihi ) 15

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri ĠSTANBUL ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ 10 Mayıs 2010 Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri Osman Z. Göksel BOTAġ BTC Proje Direktörü Nabucco

Detaylı

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Dosya PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Hüseyin ERKUL Yrd. Doç. Dr., İnönü Üniversitesi İ.İ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü herkul@inonu.edu.tr Yeliz AKTAŞ POLAT Arş. Gör., İnönü

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

Bu metin 28 29 Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir.

Bu metin 28 29 Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir. Bu metin 28 29 Nisan 2014 tarihlerinde Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Balkan Kongresi başlıklı konferansta sunulan tebliğdir. This paper was presented in International Balkan Congress

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı.

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Planlanan, Türkmenistan dan başlayan Hazar Denizi nin

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU TEMMUZ 2016 ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı : Azerbaycan Cumhuriyeti Nüfus : 9,780,780 Dil :Resmi dil Azerice dir. Rusca ve Ermenice

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? EURUSD USDTRY ALTIN GBPUSD BRENT PETROL Başbakan Binali Yıldırım dan Ekonomiye Yönelik Olumlu Sinyaller Ak Parti TBMM grup

Detaylı

Azerbaycan-Türkiye İlişkilerinde Bir Adım: Trans Anadolu Boru Hattı (TANAP)

Azerbaycan-Türkiye İlişkilerinde Bir Adım: Trans Anadolu Boru Hattı (TANAP) Azerbaycan-Türkiye İlişkilerinde Bir Adım: Trans Anadolu Boru Hattı (TANAP) Dr. Burcu Gültekin Punsmann Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, TEPAV Kıdemli Dış Politika Analisti Türkiye üzerinden

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti 05.02.2013 Toplam 26.2 trilyon metreküp ispat edilen doğalgaz rezervleriyle dünyadaki ispat edilen doğalgaz kaynaklarının yüzde 11,7 sini elinde bulunduran Türkmenistan,

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 HALI SEKTÖRÜ Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılını %

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 EKONOMİ TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI Yirmi birinci yüzyılda ekonomik

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

Türk Koster Filosunda Konteyner/MultiPurPose(MPP) gemileri Piyasa Koşulları. Hakan Çevik Containerships-Türkiye 11-Haziran-2014

Türk Koster Filosunda Konteyner/MultiPurPose(MPP) gemileri Piyasa Koşulları. Hakan Çevik Containerships-Türkiye 11-Haziran-2014 Türk Koster Filosunda Konteyner/MultiPurPose(MPP) gemileri Piyasa Koşulları Hakan Çevik Containerships-Türkiye 11-Haziran-2014 Akdeniz-Karadeniz Bölgesi nin alt-bölge taşımacılık dağılımları (1) Batı Akdeniz

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş / İzmir Ticaret Odası Kruvaziyer Sorumlusu Uzman RAKAMLARLA DÜNYA, VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, Büyüme

Detaylı

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Aralık 2014 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/2014 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI KASIM AYI İHRACAT

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nurel KILIÇ Türkiye de tüketilen birincil enerjinin % 39 u petrol, % 27 si kömür, % 21 i doğal gaz ve % 13 ü büyük oranda hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynaklardan

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU Gökhan GÖMCÜ Kırşehir Yatırım Destek Ofisi 15.04.2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 1. Karayolu Taşımacılığı Karayolu taşımacılığı, başlangıç ve varış noktaları arasında aktarmasız

Detaylı

5.5. BORU HATLARI 5.5-1

5.5. BORU HATLARI 5.5-1 5.5. BORU HATLARI Türkiye coğrafi ve jeopolitik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz, dünyanın en büyük ham petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mart 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş IX. Kurumsal Yönetim Zirvesi Açılış Konuşması 14 Ocak 2016

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş IX. Kurumsal Yönetim Zirvesi Açılış Konuşması 14 Ocak 2016 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş IX. Kurumsal Yönetim Zirvesi Açılış Konuşması 14 Ocak 2016 Sayın başkanlar, iş dünyamızın ve basınımızın değerli temsilcileri, yurt dışından gelen kıymetli

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektöründe İklim Değişikliği ve Risk Yönetimi Çalıştayı (Türkiye) Mövenpick Hotel, Ankara 28 Nisan 2015 Dr. Craig Davies Senior Manager,

Detaylı

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ 3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ Cumhuriyetin 1950 yılına kadar olan döneminde, doğru bir ulusal politika ile demiryolu ve denizyoluna ağırlık verilmiştir. leştirilen atılım sonunda, ülkenin

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 32 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ

BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ BANDIRMA AB YOLUNDA PROJESİ ANKET SONUÇLARI DEĞERLENDİRMESİ İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) ile Bandırma Ticaret Odası (BTO) tarafından Bandırma da faaliyet gösteren işletmelerin AB uyum sürecinde müktesebata

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mayıs 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Haziran 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 MAYIS İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

Türkiye nin enerji koridoru olmasının mihenk taşları olarak Türk Akımı ve TANAP karşılaştırması

Türkiye nin enerji koridoru olmasının mihenk taşları olarak Türk Akımı ve TANAP karşılaştırması Türkiye nin enerji koridoru olmasının mihenk taşları olarak Türk Akımı ve TANAP karşılaştırması Dr. AZİME TELLİ EPPEN 20 ARALIK 2016 Not: Bu makalede yazılanların içeriği tamamen yazara aittir. EPPEN in

Detaylı

Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi

Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi Mart 2016 Mustafa Kemal GÜNDOĞDU Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü Emtia Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi 1 Emtia Fiyatlarının Enflasyon

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Batı Trakya Türk Azınlığının Sosyoekonomik Sorunları ve Çözüm Önerileri Sektör çalıştay sunumları 4 Nisan 2008 Bu çalışmada ifade edilen görüşler çalıştay

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular

Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular Türkiye nin Bölgesel Piyasalara Entegrasyonu Kısa Sorular Barış Sanlı 1 Bölgesel Piyasalara Entegrasyon - Türkiye enerji sistemindeki bazı anahtar parametreler - Petrol - Doğal gaz - Elektrik - Karbon

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı Ocak 2008 TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Türkiye, başta Orta Doğu ve Hazar Havzası

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Nusret Cömert Yönetim Kurulu Üyesi ve Eski Başkanı TUROGE 2011 16 Mart 2011 Ankara PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM,

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

EGE BÖLGESİ İLLERİ EKONOMİK GÖRÜNÜM

EGE BÖLGESİ İLLERİ EKONOMİK GÖRÜNÜM EGE BÖLGESİ İLLERİ EKONOMİK GÖRÜNÜM Türkiye nin 3. büyük ekonomisi İzmir in, birçok makroekonomik gösterge incelendiğinde; ülkemize İstanbul ve Ankara dan sonra en çok katkı koyan şehir olduğu ve Ege Bölgesi

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ. Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı Ocak 2009 TÜRKİYE NİN ENERJİ STRATEJİSİ Türkiye, başta Orta Doğu ve Hazar Havzası

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, doğrudan hizmet ihracatını gerçekleştirmenin yanısıra, mal ve servis ihraç eden birçok sektörün yeni pazarlar bulmasına

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Nusret Cömert Yönetim Kurulu Üyesi STEAM 13.Uluslararası Enerji Arenası 8 Eylül 2011 İstanbul PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan

Detaylı

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN)

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) TESPAM AYLIK ÜLKE / BÖLGE RAPORLARI MAYIS 2016 HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) OĞUZHAN AKYENER GİRİŞ Hazar Coğrafyasında düşen petrol fiyatları sektörü ve yeni

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu TÜBİTAK TÜRKİYE SANAYİ SEVK VE İDARE ENSTİTÜSÜ BİTKİSEL ÜRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu Uluslararası Pazar Analizi 17 Aralık

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ağustos 2012, No: 38 i Bu sayıda; Haziran Ayı Ödemeler Dengesi Verileri, Haziran Ayı Kısa Vadeli Dış Borç Stoku Verileri değerlendirilmiştir. i 1 Cari açığı

Detaylı

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE MAYIS 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Milletlerarası Ticaret Odası Değişen Küresel Ekonomi ve Türkiye Toplantısı 7 Mart 2014, İstanbul Saygıdeğer Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Öncelikle, Sayın

Detaylı

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM 2014 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı na göre Afyonkarahisar ın nüfusu 706.371 dir ve ülke genelinde 31. sıradadır. Bu nüfusun 402.241 i il ve ilçe merkezlerinde, 304.130 u ise

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri 2006 Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri Nurel KILIÇ Dünya da ve Türkiye de ulusal ve bölgesel enerji piyasaları, tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar ticaret, rekabet ve yabancı yatırımlara

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE WEC- TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE Tebliğ Sahipleri: Y.Müh.Tuğrul ERKİN Semih DURAN Bosphorus Gas Corparation A.Ş 1 Doğalgaz 2.Dünya Savaşından sonra

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Esen Çağlar, Ozan Acar, Haki Pamuk Mart 2007 2001 krizinden günümüze Türkiye ekonomisinde iki önemli yapı değişikliği birlikte yaşanmıştır. Bir yandan makroekonomik

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr ULAŞIM 2023 kara taşımacılığı hedeflerinde, büyük merkezlerin otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir ve Afyonkarahisar

Detaylı

PETROL ÜRÜNLERİ-PETROKİMYA SEKTÖRLERİ VE ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI

PETROL ÜRÜNLERİ-PETROKİMYA SEKTÖRLERİ VE ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI PETROL ÜRÜNLERİ-PETROKİMYA SEKTÖRLERİ VE ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI 26 Mayıs 2005 Ankara TÜRK-İŞ/Petrol-İş TMMOB/Kimya Mühendisleri Odası KİGEM Dikey Entegrasyon Ham Petrol Üretimi Rafinaj Petrokimya Üretimi

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

FİLİSTİN ÜLKE RAPORU 13.10.2015

FİLİSTİN ÜLKE RAPORU 13.10.2015 FİLİSTİN ÜLKE RAPORU 13.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Filistin e ihracat yapan 7 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 6 AYLIK RAPOR Bu rapor Katilim Emeklilik ve Hayat A.Ş Alternatif Standart Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015 30.06.2015 dönemine

Detaylı