T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MAGAZİN BASINI VE HABERCİLİK ANLAYIŞI: MAGAZİN EKLERİNİN SEKTÖR VE METİN ANALİZİ Doktora Tezi Erdal Dağtaş Ankara-2005

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MAGAZİN BASINI VE HABERCİLİK ANLAYIŞI: MAGAZİN EKLERİNİN SEKTÖR VE METİN ANALİZİ Doktora Tezi Erdal Dağtaş Tez Danışmanı Prof. Dr. Oya Tokgöz Ankara-2005

3 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MAGAZİN BASINI VE HABERCİLİK ANLAYIŞI: MAGAZİN EKLERİNİN SEKTÖR VE METİN ANALİZİ Doktora Tezi Tez Danışmanı : Tez Jürisi Üyeleri Adı ve Soyadı İmzası Tez Sınavı Tarihi...

4 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... I FOTOĞRAFLAR LİSTESİ... IV GİRİŞ Konunun Tanımlanması Çalışmanın Amacı, Önemi ve Kapsamı Çalışmanın Yöntemi Çalışmayı Yönlendiren Varsayımlar Çalışmanın Planı BİRİNCİ BÖLÜM NEO-LİBERALİZMİN MEDYADAKİ YANSIMALARI: MAGAZİN VE MAGAZİNLEŞME ÜZERİNE TARTIŞMALAR 1. Neo-Liberal İdeoloji ve Uygulanan Yeni Sağ Politikalar Yeni Sağ Politikaların Medya Alanındaki Yansımaları Magazin ve Magazinleşme Üzerine Farklı Yaklaşımlar Magazin, Tüketim Kültürü ve Yaşam Tarzları İlişkisi İKİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE DE YENİ SAĞ POLİTİKALAR VE MEDYA: YENİ MÜLKİYET YAPISI, MAGAZİN VE MAGAZİNLEŞME 1. Yeni Sağ Politikalar ve Kültürel İklim: Yeni Orta Sınıflar Medya Ortamında Yeni Mülkiyet Yapısı, Yoğunlaşma ve Küresel İşbirliği I

5 3. Magazin Kavramı ve Dili: Magazin Medyası ve Magazinleşme Eğilimleri ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MAGAZİN EKLERİNİN ÜRETİM AŞAMASINA İLİŞKİN SEKTÖR VE METİN ANALİZİ: ŞAMDAN (KUMSAL), SÜPER GALAXY (GALA), STARLİFE 1. Türkiye de Magazin ve Magazinleşmeyi Önceleyen Nedenler Magazin Eklerinin Tarihçesi ve Arkaplanı Magazin Eklerinde Haber Üretim Süreci ve Profesyonel İş Pratikleri Magazin Eklerinin Haber Kaynakları Habere Konu Olan Kaynak Kişiler Diğer Haber Kaynakları Magazin Ekleri ve Seslendiği Hedef Kitle Ekler ve Okurları Okurlarda Yaşanan Dönüşüm Magazin Eklerinin Gelir Kaynakları Tirajlar ve Arz-Talep İlişkisi Reklamlar ve Reklamlaşan Haberler DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MAGAZİN EKLERİNİN İÇERİĞİNE İLİŞKİN SEKTÖR VE METİN ANALİZİ: ŞAMDAN (KUMSAL), SÜPER GALAXY (GALA), STARLİFE 1. Magazin Kavramı ve Magazin Eklerinin Özellikleri Sektörün Magazin Kavramına Yaklaşımı: Magazinde Yaşanan Dönüşüm Televole ve Magazin: Televole Programları İle Magazin Ekleri Arasındaki Etkileşim Magazin Haberciliğinin Kural ve Değerleri II

6 1.4. Tektipleşmenin Örneği Olarak Ekler: Magazin Eklerinin Biçimsel ve İçerik Özellikleri Magazin Eklerinde Görsellik Ön Kapaklar ve Önemi Magazin Eklerinin İçeriğini Belirleyen Temel Dinamikler ve Eklerde İşlenen Konular Şöhret İmalatı ve Özel Hayatlar: Günübirlik Birliktelikler ve Ayrılıklar Dedikodu, Polemik ve Söylentiler Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm Moda Olgusu ve Görünümleri Magazin Eklerinde Tüketim ve Yaşam Tarzları SONUÇ VE DEĞERLENDİRME EKLER KAYNAKÇA ÖZET ABSTRACT III

7 FOTOĞRAFLAR LİSTESİ Fotoğraf 1: Fotoğraf 2: Fotoğraf 3: Fotoğraf 4: Fotoğraf 5: Fotoğraf 6: Fotoğraf 7: Fotoğraf 8: Magazin Eklerinde Ön Kapakların Önemi/ Şamdan, 7 Ocak 2001, Ön Kapak Magazin Eklerinde Ön Kapakların Önemi/Süper Galaxy,18 Mart 2001, Ön Kapak Magazin Eklerinde Ön Kapakların Önemi/Starlife, 25 Mart 2001, Ön Kapak Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm - Kadın Bedenlerinin Sunumu / Starlife, 25 Mart 2001: Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm - Kadın Bedenlerinin Sunumu / Süper Galaxy, 11 Mart 2001: Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm - Erkek Bedenlerinin Sunumu / Şamdan, 28 Ocak 2001: Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm - Erkek Bedenlerinin Sunumu / Şamdan, 17 Ağustos 2002: Bedenin Kutsanması: Çıplaklık / Erotizm - Erkek Bedenlerinin Sunumu / Şamdan, 17 Ağustos 2002: IV

8 GİRİŞ 1. Konunun Tanımlanması Kapitalizmin, yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren girmiş olduğu küresel yapılanma ekonomik, siyasal, kültürel ve toplumsal alanlarda önemli dönüşümlere yol açmıştır. Yeni sağ politikaların tüm dünyada yükselişe geçtiği ve serbest piyasa, özelleştirme, devletin belli alanlara müdahalelerinin azaltılması vb. politikalar 1980 lerden itibaren toplumsal yaşama yön veren siyasalar olarak belirginlik kazanmıştır. Küresel düzeyde gerçekleşen sosyo-ekonomik ve siyasal değişimler, özellikle 1980 li yıllarla birlikte Türkiye de de yansımalarını göstermiştir. Türkiye de, ekonomi alanında yansımaları gözlemlenen neo-liberalizmin, toplumsal yaşamdaki uygulamaları ise yeni sağ politikalar olarak adından söz ettirmiştir yılları arasında, Türkiye de uygulanan siyasal ve ekonomik programlar, toplumsal ve kültürel yapıyı da etkisi altına alarak önemli değişimlere yol açmıştır. Kapitalizmin güçlenmesinde ve örgütlü bir şekilde yayılmasında, medyanın (kültür endüstrilerinin) önemli bir rolü bulunmaktadır. Kapitalizmin varlığını sürdürmesi hem ekonomik anlamda üretime devam etmesine hem de varoluş koşullarını toplumsal olarak yeniden üretmesine bağlıdır. Medya bu anlamda, hem ekonomik hem de ideolojik / toplumsal düzlemde sistemin sürekliliğini ve kalıcılığını sağlayan bir sektör konumundadır sonrası siyasi ve ekonomik yeniden yapılanma dönemine girildiğinde; siyaset, sermaye ve medya arasında organik bir ilişkinin varlığı gündeme gelmiştir. Bu dönemin medya alanına ilişkin yeni mülkiyet yapılanması, sadece gazete ve dergi yayımlayarak ya da televizyon kanalı işleterek sermayenin büyümesine olanak tanımıyordu. Bu alandaki sermayeyi büyütmenin rolü, reklam ve satış gelirlerinin yanında; bir endüstri kompleksi haline gelerek ya da içinde bankaların, diğer

9 2 endüstrileşmiş hizmet şirketlerinin de olduğu bir holding yapısının parçası haline gelerek sermayeyi büyütmek olabilirdi. Bu yeni anlayış doğrultusunda, medya gerek finansal gerekse teknolojik açıdan desteklenerek bir sektör haline getirilmiştir. Günlük gazete yayımcılığı alanında spordan magazine ürün çeşitlemesine gidilirken; her alana ilişkin dergilerin çıkarıldığı dergicilik grupları, giderek yeni ticari televizyon kanalları kurulmuştur. Yazılı ürünü etkin biçimde pazarlayabilmek için dağıtım örgütleri yeniden yapılandırılmış ve tirajları arttırmak amacıyla da promosyona başvurulmuştur (Sönmez, 1996b: 76-86). Bu dönemde, medya, değişik sermaye gruplarının kitle iletişim alanına girmesiyle hızlı bir değişime uğramıştır. Ticari radyo ve televizyon kanalları yaygınlaşmıştır. Yazılı basın ise, 1980 öncesine göre çeşit, baskı kalitesi ve sayfa açısından değişim geçirmesiyle bir sanayi sektörü haline gelmiştir. Yazılı basın alanında, Sabah 1 gazetesi dönemin yeni sağ politikaları ile uyum sağlamış ve bu politikaları aktaran önemli bir gazete haline gelmiştir. Sabah, yeni dönemin anlayışını simgeleyen iş bitiricilik, pragmatik anlayış ve tüketim kültürü mantığı nı sayfalarına yansıtmıştır (Kozanoğlu, 1993: ). Medyanın magazinleşmesi ve magazin medyasının bu yeni dönemde egemen bir görünüm sergilemesinin ardında yatan nedenlerden biri, medyanın yeni ilişkileri ve medyanın oluşumunu belirleyen ekonomi politik yapı; diğeri ise, arz-talep ilişkisi ekseninde tartışmalara neden olan magazin ile izleyiciler arasındaki etkileşimdir. Türkiye deki medya ortamının içeriğine bakıldığında, yeni sağ politikalara yönelik motiflerin sadece reklamlar aracılığıyla değil; yatay ve dikey tekelleşmeler sonucunda içerikleri birbirine benzeşen görsel ve yazılı basındaki diğer içeriklere de yansıdığından söz edilebilir. Benzer programlar farklı kanallarda hemen hemen aynı zaman diliminde yayınlanırken; diğer yandan benzer içerikteki haberler farklı gazetelerin / dergilerin sayfalarında kendilerine yer bulabilmektedir (İnal, 1999). Yeni sağ politikaların toplumsal yaşamdaki izdüşümleri, tekelci bir yapı sergileyen Türkiye medyasında; özellikle gazetecilik alanında başlamış ve 1980 lerin 1 Tiraj yarışında gazetelerin en çok önem verdikleri nokta, 1980 sonrasında toplumda yaşanan değişime ayak uydurabilecek yani, okuyucunun değişmiş olan dünya bakışına ve toplumsal değerlerine cevap verebilecek bir gazete yayımlamaktı. Bunu, ilk gerçekleştiren ve dolayısıyla büyük bir tiraja erişen Sabah gazetesi olmuştur (Bali, 2001).

10 3 sonlarından itibaren basın (özellikle İstanbul 2 başta olmak üzere metropol kentler bağlamında) yüksek gelir gruplarına seslenen yaşam tarzı haberciliğini (lifestyle journalism) benimsemiştir. Farklı mekân ve yemek çeşitlerinin tanıtıldığı gusto-stil köşeleri, sınıf ve statü belirten ürünlerin tanıtıldığı reklamlaşan haberler yazılı basın alanında yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu dönemde, gurme, lifestyle, trend gibi kavramlar da, gazetelerdeki köşe yazıları, magazin dergileri ve özellikle hafta sonu eklerinin içeriklerine yansımıştır. Türkiye de tirajı yüksek popüler gazetelerin hafta sonlarında ilave olarak yayımladıkları magazin içerikli ekler, haftalık ve aylık magazin dergileri, yerli ve yabancı diziler, komedi programları, talk showlar, reality showlar, yarışma programları, Televoleler 3 ve hatta magazinleşen haber bültenlerinin içeriklerinde küresel yeni sağ değerlerin hâkim hale geldiğinden söz edilebilir. Türkiye de tirajı yüksek popüler gazetelerin hafta sonlarında para karşılığında yayımladıkları magazin eklerinin içeriklerinin çözümlenmesinden yola çıkarak; ekleri hazırlayan sektör temsilcilerinin, magazin kavramına, habercilik anlayışına ve bu eklerin hazırlanma aşamasındaki dinamiklere yaklaşımlarının analizi çalışmanın sorunsalını oluşturmaktadır. Medya mülkiyet yapısının küresel kapitalizme eklemlenmesi, medyada magazinin önem kazanmasına ve magazinleşmenin artmasına neden olmuştur. Geçmişte sadece haftada bir yayımlanan ve başlıbaşına ayrı bir gazete olan Hafta Sonu na benzer nitelikteki ekler, tüm tekelci medya grupları tarafından yayımlanmaya başlanmıştır. Araştırmanın çözümleme birimini oluşturan bu ekler, sözü edilen değişimin gözlenmesi üzerine seçilmiştir. Magazin eklerinin, etkileşim içinde olduğu ekonomik, toplumsal, tarihsel ve kültürel yapılarla, kurumlarla, pratiklerle ilişkilendirilerek analiz edilmesi gerekmektedir. Hall a (1994: 91) göre, iletişimle ilgili bir çalışmayı, toplumda temsil 2 İstanbul kenti, Türkiye nin 1980 den sonra girdiği yeni iktisadi yapılanma programlarının dışa açılma politikaları sonucunda, giderek önemli bir konumda yer almaya başlamıştır. İstanbul önemli bir finans, ticaret ve eğlence merkezi haline gelirken; küresel kent olmanın imkânlarını da yakalamaya başlamıştır (Sönmez, 1996a: 42). 3 Televoleler, Türkiye deki medya ortamında 1990 lı yılların ortalarında ticari televizyon kanallarında yayınlanan ve izleyicileri eğlendirmeye yönelik bir formatta hazırlanan bir program türü olarak yaygınlık kazanmıştır. Televole programlarının önemli özelliklerinden biri, insanların duygularına seslenmesi ve eğlence dünyasını izleyicilerin evlerine taşımasıdır. Televolelerin içeriğinden dolayı, bugün itibariyle, Televoleleşme olgusundan söz edildiğinde; aslında vurgulanan medya içeriklerinde yaşanan magazinleşmedir. Bu konuda daha ayrıntılı bilgiye, çalışmanın Dördüncü Bölümü nde yer verilmiştir.

11 4 sistemlerinin konumlandırıldığı ekonomik ve siyasal koşulları anlamadan geliştirmenin yolu yoktur. Bu anlamda, magazin eklerinin üretim koşulları ve pratiklerinin de göz önünde bulundurularak analiz edilmesi önem kazanmaktadır. Kitle iletişim araçlarının içeriğinde gözlemlenen metalaşma, homojenleşme ve tektipleşme bir yandan kapitalist ekonominin desteklediği yeni sağ politikaların mantığını etkin hale getirirken; diğer yandan da zaten varolan medyanın magazinleşme sürecini hızlandırmıştır. Türkiye de magazinleşmenin yaygınlaşmasındaki belirleyici etkenlerden bir diğeri de, 12 Eylül 1980 askeri darbesi ile birlikte siyasal partilerin kapatılması ve siyasal katılım ile örgütlenme haklarının kısıtlanması olmuştur. Çözümleme birimi magazin ekleri, bu konuda önemli bir örnek oluşturmaktadır. Bu anlamda, söz konusu eklerin üretim koşullarına yönelik maddi yapının analizi ve bu eklerin yayımlanma aşamasındaki iş pratikleri, içeriğin nasıl oluşturulduğu, içerikler, hedef kitle vb. dinamikler çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bir başka deyişle, tekelci medya gruplarının, magazin eklerinin üretimiyle kültürel alanda kendilerini nasıl gerçekleştirdiği ve günümüzde magazin ve magazinleşme kavramlarını nasıl algılayarak yorumladıkları çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. 2. Çalışmanın Önemi, Amacı ve Kapsamı Çalışmada saptanan konu ve temel sorunsal çerçevesinde, magazinleşme eğilimlerine ilişkin kapsamlı çalışmalar yapılmış olmasına rağmen; magazin dergilerini / eklerini ya da magazin programlarını çözümleme birimi olarak seçen ve beraberinde sektörel bir analiz gerçekleştiren çalışmaların yokluğu dikkat çekicidir. Bu alanda zengin bir içeriğe sahip olduğu gözlemlenen Türkiye deki medya ortamına yönelik gerçekleştirilen çalışmalar, daha çok magazinleşme, özellikle televizyon haberlerindeki ya da haber medyasındaki magazinleşme üzerine yoğunlaşmıştır. Ayrıca, gerek dünyada gerekse Türkiye de magazin kavramına, tarihsel gelişimine ve magazinleşmeye ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı bazı çalışmalar da alana belli katkılarda bulunmuştur.

12 5 Genel olarak magazin konusu ekseninde yapılan çalışmaların bazılarının, magazin kavramının tanımlanması ve tarihi açısından konuya yaklaştığı (Hiçyılmaz ve Evren, 1984; Koloğlu, 1992; Oktay, 1993; Güneş, 1993; Alemdar ve Erdoğan, 1994; İnuğur, 1994; Bayrak, 1994; Belge, 1997; Tokgöz, 2003 vb.); diğer bazı çalışmaların ise magazinleşme kavramını, televizyon haberlerindeki ya da haber medyasındaki magazinleşmeyi farklı sorgulamalar ve yaklaşımlar çerçevesinde (Köse, 1998; Sarı, 2000; Ergül, 2000; Çaplı, 2002; Konyar, 2002; Gencel Bek, 2004) analiz ettiği gözlemlenmektedir. Diğer yandan, kimi araştırmalar toplumdaki üst sınıflara seslenen magazinel ve aktüel dergileri (Cosmopolitan, Esquire, Harper s Bazaar, Gurme, Klips, Mydonose Life vb.) çözümlerken; kimi araştırmalar ise toplumun tüm kesitlerine seslenen ve daha ucuza satışa sunulan gazete, ilave ve dergilerin analizini gerçekleştirerek, farklı araştırma sorularına cevaplar aramaya çalışmıştır (Topçoğlu, 1996; Kırca, 2001; Bali, 2002; Erol, 2004). Gerek magazin medyası gerekse haberlerin magazinleşmesi üzerine yapılan çalışmalar, alana önemli katkılarda bulunmuş ve yeni araştırmalar için kapı aralamıştır. Türkiye yazılı basınından örnek olarak seçilen tirajları yüksek popüler gazetelerin hafta sonlarında para karşılığında satışa sundukları magazin eklerinin içeriklerinin ve beraberinde bu ekleri biçimlendiren üretim koşullarının analiz edilmesi bu araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Magazin eklerinin içeriklerinin, içinde işlediği ve eklemlendiği toplumsal ve ekonomik yapıyla ilişkisi bağlamında ele alınması ve bunu anlamaya yönelik sektörel bir çözümlemenin gerçekleştirilmeye çalışılması; iletişim alanına sağlayacağı katkı ve çalışmanın özgünlüğü açısından belli bir önem taşımaktadır. Bir anlamda dergi özelliği de gösteren bu ekler, son on yıldır yayın faaliyetlerini çok küçük değişikliklerle sürdürmektedir. Türkiye de dergi yayıncılığının zorlukları da dikkate alındığında, sözü edilen eklerin magazin kavramına yaklaşımlarının analizi ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, magazin kavramı, çözümleme birimi magazin eklerinden yola çıkarak içerik ve üretim düzeyinde ele alınmış; analizi sırasında da eleştirel bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu çerçevede, magazine ilişkin Türkiye deki tartışmalara

13 6 ve çözümleme denemelerine farklı ve alternatif bir katkıda bulunulması, çalışmanın öncelikli amacını oluşturmuştur. Magazin eklerinin üretim aşamasına ve içeriğine ilişkin aşağıda yer verilen araştırma soruları, çalışmanın temel amacını ve çerçevesini teşkil etmektedir: 1. Sektör, magazin kavramını nasıl tanımlamaktadır? 2. Türkiye deki basının, magazin kavramına bakışında bir değişim gerçekleşmiş midir? 3. Bu ekler, haftalık olarak ne kadar tiraj elde etmektedir? 4. Magazin eklerinin içeriklerini belirleyen temel dinamikler nelerdir? 5. Çözümleme birimi ekler arasındaki ortaklıklar/ benzeşmeler ve farklılıklar nelerdir? 6. İş pratikleri açısından, editöryal yapı ve muhabirler düzeyinde nasıl bir süreç işlemektedir? 7. Günlük iş pratikleri nasıl gerçekleşmektedir? 8. Haber kaynakları ile olan ilişkiler nasıl yürümektedir? 9. Magazin ekleri, nasıl bir okur profilini (hedef kitleyi) göz önünde bulundurmaktadır? 10. Okurlarda bir değişiklik olmuş mudur? 11. Magazin haberciliği ile Televole olarak bilinen habercilik arasında ne tür farklılıklar bulunmaktadır? 12. Magazin haberciliğinin kural ve değerleri nelerdir? 13. Sektör, magazinleşme eğilimleri hakkında ne düşünmektedir? İnal a (1999: 29) göre, gazete okumak, habercilerin ve siyasetçilerin gündemde tuttukları konular hakkında konumlanmak ne kadar siyasal kültür içinde düşünülecek bir tavırsa; televizyonda reklam metinlerini izlemek, bir diziyi eğlenerek seyretmek ya da bir magazin metnini yorumlamak da aynı biçimde siyasal bir davranıştır.

14 7 Tekelleşen medya ortamı, sadece magazinleşen 4 haber bültenleri ve siyaset programlarıyla değil; duygu ve eğlence yoğun içerikle donatılmış çok sayıda program ve basılı materyalle ciddi bir siyasal işlevi de yerine getirmektedir. Analiz kapsamına alınan gazetelere ait magazin eklerinin içeriğini şekillendiren temel mantık, benzer şekilde haftalık / aylık olarak yayımlanan magazin dergileri ile televizyonlarda yayınlanan paparazzi, Televole türünden magazin programlarında, pembe diziler, filmler vb. programlarda da gözlemlenmektedir. Ne var ki, çalışmanın sınırlılıkları açısından, haftalık / aylık magazin ve cemiyet dergileri (Cosmopolitan Türkiye, Esquire, Harper s Bazaar, Gurme, Klips, Marie Claire, Şamdan Plus, Hello, Alem vb.) ile televizyon anlatıları kapsam dışında tutulmuştur. Bununla birlikte, televizyonda yayınlanan magazin programları ile çalışmanın çözümleme birimini oluşturan magazin ekleri arasında içerik açısından anlamlı bir ilişki olduğunu da göz ardı etmemek gerekir. Türkiye de 1980 li yıllar sonrasında görsel medyanın başatlığına (Oktay, 1987) paralel olarak; özellikle 1990 lı yıllarla birlikte sayıları hızla artan ticari televizyon kanalları karşısında rekabet edebilmek amacıyla yazılı basın görsel metinlere önem vermiştir. Bu bağlamda, magazin eklerinin biçimsel özellikleri göz önünde bulundurulduğunda; içeriğini de belirleyecek şekilde bu eklerin televizyonlaşmasından söz etmek mümkün hale gelmiştir. Buna ek olarak, incelenen ekleri yayımlayan tekelci medya grupları, televizyonlarında da benzer formatta magazin programlarına ve içeriklere yer verdiğinden; araştırma sonunda elde edilecek bulgular, televizyon kanallarında yayınlanan bu tür anlatılar için de genellenebilir. İncelenen magazin ekleri, Türkiye deki tekelci medya ortamının uzantıları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzden, 2001 yılı itibariyle, sektörde Doğan, Bilgin ve Uzan Grupları nın yayımladıkları magazin ekleri analiz kapsamına alınmıştır. Çalışmanın temel kabulleri, araştırma soruları ve varsayımları çerçevesinde, 2000 li yılların başında magazin medyasını temsilen seçilen eklerin çözümlenmesi 4 Magazinleşme kavramı, medya içeriğini oluşturan siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel nitelikli ciddi konuların bile eğlenceli hale getirilerek, sulandırılarak ve bağlamlarından koparılarak sunulması olarak tanımlanmaktadır (Schönback, 2000; Çaplı, 2002). Bir başka deyişle, medya içeriğinin ağırlıklı olarak eğlence unsurlarıyla büründürülmesi; basit ve kolay tüketilebilir bir sunumla kitlelere ulaştırılmasıdır.

15 8 sonucunda elde edilecek bulgular, sadece bu döneme ait yargılarda bulunmaya olanak sağlamaktadır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, Türkiye de magazinin tarihini, dönemlere göre gelişimini saptamak ve karşılaştırmak değildir. Bu yüzden, özellikle 1980 öncesinde magazin kavramının nasıl değerlendirildiğine ilişkin bir karşılaştırmanın yapılması, bu çalışmanın kapsamını aşmaktadır. 3. Çalışmanın Yöntemi Çalışmada, kuramsal bölümlerin hazırlanması sırasında izlenen yöntem, temelde yazılı kaynaklar üzerine yapılan gözlem ve incelemelere dayanmıştır. Öncelikle, çalışmada bir kaynak taraması yapılarak; neo-liberalizm, yeni sağ politikalar ve medya alanındaki yansımaları, magazin kavramı, medyada magazinleşme ve bununla bağlantılı olarak, tüketim ve yaşam tarzları gibi genel başlıklar hakkında bilgi toplanmıştır. Ayrıca, Türkiye nin 1980 li yıllarla birlikte ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel ikliminde yaşanan değişimlerin ve yeni sağ politikaları içselleştiren medyanın mülkiyet ve sahiplik yapısındaki dönüşümü anlatan kaynaklardan, araştırmanın kuramsal altyapısını ve ampirik bölümünü destekleyecek veriler elde edilmiştir. Kuramsal bölümlerin ardından, Türkiye deki yazılı basını temsilen seçilen tirajı yüksek gazetelerin yayımladıkları magazin eklerinde yer verilen içerikler, nitel metin analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bunun için de, magazin eklerinde yer verilen haberlerin başlıkları, haberler, köşe yazıları ve fotoğraflar değerlendirilmiştir. Ayrıca, magazin eklerinde içeriğe ilişkin anlamlı görülen bazı noktalarda, nicel analize de başvurularak çalışma desteklenmiştir. Bunun yanı sıra, magazin eklerinin üretim aşamasına ve bu ekleri biçimlendiren maddi pratiklere ilişkin olarak; incelenen eklerin yazı işleri müdürleri, haber müdürleri ve editörleriyle (muhabirleriyle) gerçekleştirilen derinlemesine görüşme yöntemiyle, sektörel analizi destekleyecek bulgular elde edilmiştir. Dolayısıyla, bu çalışmanın dayandığı kuramsal temeli, çözümleme birimi magazin eklerinin neden üretildiğini, bu üretimin nasıl gerçekleştiğini, eklerin içeriklerinin nitel analizi ve bu eklerin yol açtığı tektipleşme olgusu ile kültürel yaşamın metalaşmasını sorun edinen eleştirel ekonomi politik yaklaşım oluşturmuştur.

16 9 Eleştirel ekonomi politik yaklaşımın, medya ile ilgili tartıştığı sorunlar üretim, metin ve tüketim olmak üzere üçlü bir sacayağına sahip olduğundan, ihmal edilen alanların kapsandığı bütüncül bir değerlendirme gerçekleştirilebilmektedir. Egemenliğin medya profesyonellerinin etkinliklerinden ve tüketicinin yorumlama işlemlerinden geçerek nasıl yeniden üretildiğini göstermek için, üretimin ve alımlamanın ekonomik ve toplumsal koşullarının da analizine gereksinim vardır (Dursun, 2001: 44-45; Çaplı, 2002: 17). Bu çalışmada, magazin ekleri üretim ve metin düzeyinde ekonomik ve toplumsal koşullar göz önünde bulundurularak çözümlenmiş; bu eklerin içeriklerinin izleyiciler tarafından nasıl alımlandıkları ise, araştırmanın sınırlılıkları açısından kapsam dışı tutulmuştur. Bu bağlamda, çalışmanın amacını destekleyen araştırma soruları ve sınanacak varsayımlar çerçevesinde, ana evreni tirajı yüksek popüler gazetelerin hafta sonlarında para karşılığında yayımladıkları magazin ekleri oluşturmuştur. Ana evreni temsilen Şamdan, Süper Galaxy ve Starlife adlı magazin ekleri seçilmiştir. Bu ekler sırasıyla, Sabah, Hürriyet ve Star gazeteleri tarafından yayımlanmıştır. Bu ilavelerin seçimindeki ölçütlerden biri, yüksek tiraja sahip popüler gazeteler tarafından yayımlanan ekler olması; diğer bir ölçüt ise, Türkiye deki mevcut medya tekellerinin birer uzantısı olmalarıdır. Bununla birlikte, bugün itibariyle, Bilgin Grubu sahibi olduğu Etibank ta yaşanan yolsuzluktan dolayı eski etkinliğini yitirerek, medya alanındaki hisselerinin önemli bir bölümünü Turgay Ciner e (Park Holding) devretmek zorunda kalmıştır. Diğer yandan, Uzan Grubu nun sahibi olduğu şirketlere ve medya kuruluşlarına Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından ihtiyati tedbir kararı getirilmiş ve grubun mal varlığı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu na (TMSF) devredilmiştir. Sözü edilen yayın gruplarına ait üç gazetenin para karşılığında satışa sundukları magazin eklerinin (Şamdan, Süper Galaxy ve Starlife) 2001 yılı boyunca yayımlanan toplam 144 adetinin içeriğinin çözümlenmesi, zaman ve emek açısından olanak dışı görülmüştür. Bu yüzden nitel metin analizi; amaçlı örnekleme tekniği uygulanarak, magazin eklerinin belirlenen zaman aralığındaki sayıları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

17 10 Buna göre, çözümleme birimi eklerin 2001 yılı boyunca yayımlanan 144 adetinden 24 ü incelenmek üzere seçilmiştir. Bir başka deyişle, 2001 Ocak ve 2001 Mart dönemlerine ait toplam 24 ilave, bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. İncelemenin kapsamı, sadece bu eklerle sınırlandırılmıştır. Böylesi bir seçim yapılırken göz önünde bulundurulan önemli bir nokta, çözümleme birimi eklerin, ana evreni oluşturan magazin ilaveleri hakkında temsil edici bir niteliğe sahip olmalarına özen gösterilmesi olmuştur. Bunun için örneklem seçimine gidilmeden önce, ana evreni oluşturan 2001 yılında yayımlanan ekler, belli aralıklarla bir ön incelemeden geçirilmiştir yılı itibariyle irdelenen magazin eklerinin seçilmesindeki önemli belirleyicilerden biri, 2001 yılında Türkiye nin ekonomik açıdan tarihinin en büyük krizini (Şubat 2001 krizi) yaşaması ve bu tarihin çözümleme dönemine rastlamasıdır 5. Analiz kapsamına alınan eklerin, amaçlı örnekleme tekniği ile seçilmesindeki diğer bir neden ise, özellikle 2001 yılının başlarında Televole kültürü 6 hakkında kamuoyunda ve medya grupları arasında gerçekleşen tartışmalar olmuştur. Bununla birlikte, ana evrenden seçilen örneklemin bugüne kadar yayımlanan sayılarında, içerik ve biçim açısından herhangi bir değişimin olup olmadığı da gözlemlenmiştir. 4. Çalışmayı Yönlendiren Varsayımlar Yapılan araştırmanın değerlendirilmesinde, konunun daha açık kavranabilmesi açısından, çalışmanın bir dizi varsayım üzerinde temellendirildiğinden de söz etmek gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacını belirleyen araştırma soruları çerçevesinde geliştirilen temel varsayım şöyledir: 5 Şubat 2001 ekonomik krizi, Türkiye de pek çok sektörü olduğu gibi, medya sektörünü de olumsuz etkilemiştir. Bir yandan gazetelerin bölgesel, hafta sonu ve kültürel amaçlı eklerinin yayımına son verilirken; diğer yandan da çok sayıda eleman işten çıkarılmıştır. Bununla birlikte, gerek görsel gerekse yazılı basında eğlenceye ve eğlendirmeye dönük bu tür programların ve yayımların -para karşılığında ilave olarak yayımlanan magazin eklerinin fiyatlarını arttırarak yayımına devam etmesidevamlılığını sürdürmesi, üzerinde düşünülmesi gereken bir konu olarak önem kazanmaktadır. 6 Televole kültürünü, Türkiye deki medya ortamında yaşanan magazinleşmenin bir tezahürü olarak tanımlamak mümkündür. Televole kültürü, 1980 sonrası Türkiye sine egemen olan kimi değerlerin ve özellikle İstanbul daki eğlence ve sosyete dünyasının ünlülerinin yaşam tarzlarının (günübirlik ilişkilerinin, dedikodu ve polemiklerin, moda anlayışlarının, eğlence ve tüketim anlayışlarının vb.) medya aracılığıyla yansıtılmasıdır.

18 11 * Türkiye deki tekelci medya ortamında, küreselleşmenin etkisiyle toplumda egemen hale gelen yeni sağ politikalar, medya alanında önem kazanan magazin sektörünü de şekillendirmiştir. Bu temel varsayıma bağlı olarak, çalışmada sınanmak üzere şu varsayımlar oluşturulmuştur: (1) Magazin basını, genellikle piyasa toplumunun kuralları çerçevesinde hareket etmekte ve yayın içeriklerini oluştururken arz-talep örtüşmesini öncelikli hedefi haline getirmektedir. (2) Televizyonlaşan magazin ekleri, Türkiye deki medya ortamında gerçekleşen tektipleşmenin, benzeşmenin ve kültürel metalaşmanın örneklerini oluşturmaktadır. (3) Çözümleme birimi magazin eklerinin içeriğinin belirlenmesinde, tirajlar ve kârı çoklaştırma kaygıları önceliklidir. (4) Türkiye deki medya ortamındaki tekel gruplarının uzantıları olan Şamdan (Kumsal), Süper Galaxy (Gala) ve Starlife adlı magazin ekleri; İstanbul daki moda, eğlence, günübirlik birliktelikler/ayrılıklar ve tüketime dayalı yaşam tarzlarını içeriklerine yansıtmaktadır. 5. Çalışmanın Planı Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, neo-liberal ideoloji ve uygulanan yeni sağ politikalara, medya alanındaki yansımalarına, özellikle bu politikaların magazin ve magazinleşme kavramları üzerinde ne tür tartışmalara neden olduğuna değinilmiştir. Ayrıca, bu bölümde, dönemin magazin anlayışının tüketim kültürü ve yaşam tarzları ile olan ilişkisine de vurgu yapılmıştır. İkinci bölümde, yeni sağ politikaların Türkiye deki izdüşümlerine ilişkin saptamalar, özellikle 1980 li yıllarla birlikte ekonomi, siyaset ve kültür alanında gerçekleşen dönüşümler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Medyanın sahiplik yapısının el değiştirmesi ile tekelleşmeler sonucunda yeniden yapılanan Türkiye nin medya ortamında, önemli konulardan biri haline gelen magazin haberciliği, dili, üslubu ve magazinleşme eğilimleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca, Türkiye deki medyanın ekonomi politik yapısı ile magazin medyası ve magazinleşen medya

19 12 dolayımıyla kamusal dolaşıma sunulan iletilerin; kapitalizmin temelinde yatan yeni sağ değerlerin yaygınlaştırılmasında ve mevcut sistemin meşrulaştırılmasında oynadığı rolden söz edilmiştir. Üçüncü bölümde, magazin eklerinin üretim aşamasına ilişkin olarak sektör temsilcilerine sorular yöneltilmiştir. Gerçekleştirilen bu analiz sonucunda elde edilen bulguların izleri; eklerin içeriklerinde sürülmüştür. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, Şamdan (Kumsal), Süper Galaxy (Gala) ve Starlife adlı magazin eklerinin içerikleri üzerinde gerçekleştirilen nitel metin analizi ve saptanan temel konu başlıkları hakkında medya mensuplarıyla yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.

20 BİRİNCİ BÖLÜM NEO-LİBERALİZMİN MEDYADAKİ YANSIMALARI: MAGAZİN VE MAGAZİNLEŞME ÜZERİNE TARTIŞMALAR 1. Neo-Liberal İdeoloji ve Uygulanan Yeni Sağ Politikalar Doğu Bloku nun dağılması, Batı da refah devleti anlayışının terk edilmesi ve dolayısıyla devletin küçülmesi; ayrıca yeni iletişim teknolojilerindeki önemli gelişmeler tüm dünyada küreselleşme sürecinin yansımaları olarak kabul edilmiştir. Bu süreç, 1980 li yıllarla birlikte hız kazanmıştır. Böylece küreselleşme karşısında, sağ ve sol politikalar yeniden yorumlanmıştır. Liberalizmin yeniden doğuşu, önce fikir alanında gerçekleşmiştir. Hayek, Friedman ve Buchanan gibi neo-liberaller, liberalizmin tekrar gün ışığına çıkmasında önemli rol oynamışlardır. Neo-liberalizm (yeni liberalizm), 1960 ların sonu ile 1970 lerin başında üstünlük sağlayan refah devleti anlayışına bir tepki olarak doğmuştur. Neo-liberal akımın savunucuları, genelde ekonomik yaşam gibi siyasal yaşamın da bireysel özgürlük ve öncelik sorunsalı etrafında oluştuğunu savunurlar. Bu yönde bir laissez faire (bırakınız yapsınlar) ya da bir serbest pazar ekonomisinin oluşturulması, minimal devlet ile birlikte temel hedefi teşkil eder. Neo-liberalizmin siyasal programı temel olarak şu hususları kapsar: Programın giderek toplumsal yaşamın her alanını kapsayacak bir şekilde genişlemesi, ekonomide aşırı müdahaleden arınmış bir devletin oluşturulması; örneğin ticari birlikler gibi belirli yapıların gücünün azaltılması; yasanın ve düzenin uygulanabilmesi için güçlü bir hükümetin oluşturulması (Held, 1987: 243). Yeni liberalizm, yeni muhafazakarlık ve yeni sağ, birbirlerinin yerine

21 14 kullanılabilecek ve kullanılırsa da aynı anlama gönderme yapılabilecek olgular değildirler. Ancak, aralarında anlamlı bir ilişki olduğundan söz edilebilir (Şaylan, 1995). Yeni sağ, ekonomik bağlamını yeni liberalizmin; siyasi bağlamını ise muhafazakârlığın oluşturduğu 1980 sonrasının hegemonik politik ve ideolojik çerçevesine işaret etmektedir. Bu çerçevenin oluşmasında ve hegemonik hale gelmesinde, refah devleti krizinin belirleyiciliği söz konusudur (Dursun, 2001: 87-88). Liberalizmin siyasal arenaya yansımasında, ABD de Ronald Reagan ve İngiltere de Margaret Thatcher ın önemli katkıları olmuştur. Gerek Reagan gerekse Thatcher ın ülkelerinde uyguladıkları liberal ekonomi politikalarını başlıca şu unsurlar oluşturmuştur (Aktan, 1994: 116): (1) Kamu harcamalarının kısılması, (2) Denk bir bütçe politikası izlenmesi, (3) Vergi oranlarının indirilmesi ve tarafsız bir vergi politikasının uygulanması, (4) İstikrarlı bir para politikası uygulanması, (5) Özelleştirme, (6) Yasal-kurumsal serbestleşme (deregülasyon). Böylece uygulamaya konan yeni sağ politikalar, bir yandan toplumsal bölüşüm düzeninin; diğer yandan da, devletin ekonomiye müdahale biçimlerinin radikal bir biçimde değişmesine ve beraberinde bütün ekonomik süreçlerin küreselleşmesinin hız kazanmasına yol açmıştır (Şaylan, 1995: 130). Yeni sağın yukarıda sözü edilen siyasi uygulamaları, gerek yeni liberalizm 1 gerekse yeni muhafazakârlıktan aldığı birtakım özellikleri içermektedir. Üstelik yeni sağın iki kesimi arasındaki kuramsal ayrılıklara rağmen, toplumsal düzen ve bireysel özgürlükler konusunda birleştikleri vurgulanmaktadır (Dursun, 2001). Yeni sağ iktisat Gamble a (1994) göre, bütünüyle ekonomiyle değil ancak, politikayla ilişkilidir. Yeni sağ iktisatçılar, ekonomik sorunlar için piyasa çözümleri önermekte ve beraberinde devlet tarafından gerçekleştirilen müdahaleci çözümleri reddetmektedirler. Bu bağlamda, siyasal, toplumsal ve kültürel alana da doğrudan etkisi olan neo-liberalizmin etkileri çalışmada, yeni sağ kavramsallaştırılması adı altında ele alınacak ve Türkiye deki yansımaları bu doğrultuda değerlendirilecektir. 1970'lerin sonları ile 1980'li yıllarda Thatcher ve Reagan hükümetleri, yeni 1 Yeni liberalizm, temel olarak beş noktadan oluşan bir siyaset olarak tanımlanmaktadır: Birey, seçme özgürlüğü, serbest piyasa toplumu, laissez faire ve en az hükümet. Öte yandan, yeni muhafazakarlık ise, bu noktaları tam tersi bir sırayla ele almaktadır: Güçlü hükümet, toplumsal otorite, disiplinli toplum, hiyerarşi ve itaat, ulus (Belsey, 1994).

22 15 sağ politikalara paralel çizgide bir uygulama gerçekleştirmişlerdir. Bu siyasetçiler, grup politikalarına yönelmiş olanların çıkarlarını korumaya çalışan bürokratik devlet kuruluşlarının çoğalması nedeniyle bireysel özgürlüğün azaldığını ısrarla vurgulamışlardır. Böylece kolektif iyiliğin, birçok durumda yalnızca rekabetçi bir tecrit edilmişlik içinde davranan ve sektörel hedeflerini en düşük düzeyde devlet müdahaleleriyle gerçekleştirmeye çalışan özel bireyler eliyle gerçekleştirebileceğini söyleyen klasik liberal doktrine bağlılıklarını ortaya koymuşlardır. Pazara olan bu bağımlılık, düşünce, iş, ticaret ve aile hayatının gelişebileceği emniyetli bir temel oluşturabilmek için güçlü bir devlete olan ihtiyacı gündeme getirmiştir (Held, 1987: ). Dolayısıyla, burada eş zamanlı olarak hem devlet etkinlikleri alanının sınırlandırılması hem de devletin gücünün arttırılmasına yönelik bir strateji tartışılır olmuştur. Yeni sağ, yeni bir dünya düzeni arayışının başlangıcı olarak ortaya çıkmıştır li yıllarda, müdahaleci kapitalizmin yaşadığı sorunlar ve merkezden planlı sosyalist ekonomilerin dönemin ihtiyaçlarına cevap verememesi; özgür girişim, özgür düşünce ve demokrasiye dayalı yeni bir dünya düzenini zorunlu kılmıştır. Yeni sağın önerdiği ekonomi politikaları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri kısa zamanda etkilemiştir. Eski Sovyetler ve Doğu Bloku ülkeleri peşi sıra sosyalizmden koparak liberalizme geçmişlerdir (Aktan, 1994: 116). Yeni sağ ideoloji, refah devleti anlayışını temel olarak iki noktada eleştirmiştir. Birincisi, devlet ile sivil toplum arasındaki sınırların yeniden çizilmesinin gerekliliğine yapılan vurgudur. Birbirine fazlasıyla bağımlı olan toplumsal ve siyasal yaşam alanları, yeniden farklılaştırmayı ve sivil topluma özgü erdemlerin çarpık bir yorumunu - özçıkar, sıkı çalışma, esneklik, özgüven, seçme özgürlüğü, özel mülkiyet, ataerkil aile ve devlet bürokrasisine güvensizlik - popülerleştirmeyi amaçlamaktadır. İkincisi, yeni sağ, refah devleti hükümetlerinin çoğu vaatlerini yerine getirememelerini kullanmaya çalışmaktadır. Yeni sağın siyasal stratejisini yönlendiren şey, sivil toplum üzerindeki genelleştirilmiş devlet denetimine karşı duyulan tepkidir (Keane, 1992: 26-27). Yeni sağ, doğal duruma ait düzenin yerleşik adil kurallarıyla, örgütlü toplumun (devletin) düzenleyici kural koyarak sivil yaşamın hemen her alanına müdahale etmesi arasında bir çelişki olduğu inancındadır. Yeni sağa göre, herşeyden

23 16 önce devletin yasama yetkisi daraltılarak asgariye indirilmelidir. Ayrıca, hükümeti yürütme işlevi ile yasama işlevinin aynı temsili kurumda toplanması önlenmelidir. Çünkü örgütlü çıkarlar koalisyonu nun etkisiyle, o koalisyona hizmet edici kurallar koyan temsili kurumlar o kuralların uygulanmasını da hükümet eliyle yönlendirmektedir. Böylece, çıkar ve baskı grupları temsili kurumları etkilemekte ve doğal duruma ait düzeni geriletmektedir. Bu doğal eğilimleriyle, çıkar ve baskı grupları, daha özgür bir toplum yaratmaya hizmet etmemektedir. Tersine, toplum örgütlü çıkar grupları koalisyonu nun insafına terk edilmektedir (Fincancı, 1991: 3). Bununla birlikte yeni sağın, örgütlü çıkar grupları koalisyonuna yönelttiği eleştiriden yola çıkarak; devlet ve sivil toplum arasındaki sınırları yeniden çizme stratejisi birtakım problemleri de beraberinde getirmiştir. Kaynakların oluşturulması ve bölüşümü gibi temel sorunları çözmede pazarı yalnız başına bırakmak, geniş kapsamlı ekonomik ve siyasal sorunların kökenlerine inmemekle sonuçlanmıştır. Ulus devletlerin gerek kendi içlerinde gerekse aralarında birtakım eşitsizliklerin oluşması, bazı Batı lı devletlerde üretim endüstrisinin aşınması, bazılarında ise bu endüstrinin halen koruma ve planlı yardım süreçlerine konu teşkil etmesi ortaya çıkan zorluklara örnek olarak gösterilebilir. Dahası şirketleşmiş kapitalist ekonomi ve onun dayandığı seçme özgürlüğü, özgüven ve gönüllü yardım gibi değerlerin farkına varılması karşısında; liberal demokrasiyi yeniden yapılandırmaya kalkmak mümkün gözükmemektedir. Devletin sınırlarını değiştirmek ve beraberinde pazar güçlerinin alanını geliştirmek, geleneksel olarak güçsüzlere koruma olanağı sunan hizmetleri kesmek anlamına gelmiştir. Bu da, en yoksul ve güçsüz kesimlerin karşı karşıya kaldığı zorlukları arttırmıştır. Yasa ve düzen sorunlarının güncellik kazanması, kısmen bu tür politikaların kaçınılmaz bir biçimde ortaya çıkardığı toplumsal direnci ve muhafeleti sınırlama ihtiyacından kaynaklanmıştır (Held, 1987: 253). Reagan, Thatcher, Türkiye de Özal vb. diğer ülkelerdeki yeni sağ ideolojinin siyaset alanındaki temsilcilerinin, toplumsal yaşama aktardığı politikaların kutuplaştırıcı sonuçları sadece ulusal ekonomilerle sınırlı olmamıştır. Aynı zamanda, dünya ölçeğinde olumsuz sinyaller vermiştir (Amin, Chomsky ve Frank, 1994: 69). Özellikle bu politikalardan olumsuz şekilde etkilenen kesimlerin başında, yoksullar ve yoksullaşan orta sınıflar gelmiştir.

24 17 Uygulanan yeni sağ politikaların gereği olarak sunulan yasal düzenlemeler sonrasında, sosyal hakların ücretli kesim aleyhine esnekleştirildiği gözlemlenmiştir. Esneklik, yasa ve sözleşmelere dayanan sosyal güvence ve sigortanın geri plana itilmesi, özelleştirmeler sonrasında sendikal yapının özel sektörce tahrip edilmesine neden olmuştur. Kısacası, herkesin bir işe sahip olabildiği, görece dengeli bir gelir dağılımının sağlanmaya çalışıldığı, sosyal güvence ve hakların korunduğu refah devleti döneminin temel ilkelerini eleştiren ve bu ilkeleri erozyona uğratan yeni sağ politikalar; sanayiden iletişime değin tüm alanlarda uygulanmış ve sağladığı kazanımlarla egemen bir görünüm sergilemiştir. Ayrıca, yeni sağ politikalar, teorik beklentilerin aksine, uygulandıkları birçok ülkede finansal istikrarsızlık ve krizlere, düşük tasarruf ve yatırım oranlarına, işsizliğe ve ağır bir borç yüküne neden olmuştur (Esen, 1997: 152). 2. Yeni Sağ Politikaların Medya Alanındaki Yansımaları Kitle iletişim araçları, toplumsal bir kurum olarak içinde yer aldıkları toplumun ekonomik, siyasal ve kültürel yapısı içinde şekillenirler. Dolayısıyla dönemin egemen güçleri, iktidar mücadeleleri ve üretim biçimi, kitle iletişim araçlarının şekli ve içeriği üzerinde doğrudan etkili olan unsurlardır. Kapitalist sistem içinde medyanın işleyişini yönlendiren, düzenlenişlerini belirleyen ilkeler, düşünsel temeller ve ulaşılan normatif düzen; Batı nın kapitalist toplumsal yaşamını şekillendiren genel ekonomik, siyasal ve kültürel dinamiklerle belirlenmiştir (Kaya ve Alemdar, 1993: 4). Tarihsel süreçte, medya ile kapitalizm arasındaki ilişkilere bakıldığında, bu belirlenimin tek taraflı olmadığı görülmektedir. On sekizinci yüzyılın ortalarından itibaren sanayi devrimi ile iletişim alanında ortaya çıkan gelişmeler medyayı etkilerken; ticaret de bu gelişmelerin sonucunda atılım yapma imkânı bulmuştur (Kaya, 1985: 7). Bir başka deyişle, medya bir taraftan kapitalist sistemden etkilenirken; diğer yandan da kapitalizmi etkileyebilecek özelliklere sahiptir denilebilir. Dolayısıyla, bu ikili yapı, medyanın toplumsal sistem içindeki önemine işaret etmektedir.

25 18 Üretici güçlerin ve üretim araçlarının gelişmesi sonucu, günlük yaşam pratiklerine eklemlenerek kapsadığı alanı genişleten medyanın önemi günümüzde artarak devam etmektedir. Medya siyasal, ekonomik ve ideolojik açıdan kapitalizmin kendini yeniden üretmesinde (Althusser, 1994: 18) üstlendiği işlevler ile toplumsal yapının temel kurumlarından biri haline gelmiştir. İletişimin artan önemi ile birlikte, modern medya ekonomik alanda da tartışılmaz bir konum elde etmiştir. Sorun son tahlilde üretim, dağıtım, tüketim, mülkiyet ve denetim meselesi olduğundan, kapitalist sistem içinde iletişim artan işlevleriyle önemli bir konum elde etmiştir. Her ne kadar haberleşme ve iletişim ilişkilerinin, üretim ilişkilerinin yerini aldığı söylenemese de (Belsey ve Chadwick, 1998: 16); bilgi ve enformasyonun kontrolünün yöneten / yönetilen ilişkisindeki artan ağırlığı nedeniyle siyasal olarak da kapitalist sistemin vazgeçilmez bir öğesi olan medya, tüm bu özellikleri ile iktidarın önemli bir bileşeni haline gelmiştir (Yüce, 1999: 20). Bir başka deyişle, toplumsal yapı içinde ağırlığı gittikçe artan medyanın, kapitalist sistemde meydana gelen değişimlerle benzer bir belirlenim sürecini yaşadığından söz edilebilir. Medya ile kapitalizm arasındaki bu karşılıklı ilişki çerçevesinde, dünyada 1970 li yıllarda yaşanan petrol krizleri ve uluslararası ekonomik durgunluk, hizmetler sektörü ve daha özelde iletişimin uluslararası ticarette hızlı büyüyüşünün önünü kesememiş; ancak ekonomik önceliğin değişmesine yol açmıştır. Ulusal nitelikli iletişim ve telekomünikasyon sektörü, özelleştirme politikalarıyla çokuluslu sermayenin denetimine girmiştir. Avrupa da kamu mülkiyetinde bulunan iletişim sektörü, yeni sağ politikalar kapsamında özelleştirilmiş ve mülkiyet özel sermayeye geçmiştir lerden itibaren, dünya genelinde gerçekleşen telekomünikasyon ve iletişim altyapısının özelleştirilmesi uygulamalarından en büyük yararı sağlayan çokuluslu medya şirketleri, ekonomik ve politik güçlerini kullanarak iletişim sektöründe mülkiyetin yoğunlaşmasını ve üretimin tektipleşmesini / benzeşmesini düzenlemişlerdir. Çokuluslu medya şirketleri bir yandan iletişimde ürünün kaynağını, üretim sürecini, dağıtım kanallarını ve pazarı kontrol altında tutmaya çalışırken; diğer yandan da çeşitli mal ve hizmetlerin üretildiği alanlarda yatırım ve ortaklıklara yönelmiştir. Özelleştirmeler, iletişim sektöründe çalışanların sayısında

26 19 azalmaya ve hizmetlerin daha pahalıya tüketilmesine sebep olurken; yerel, bölgesel ve uluslararası boyutlarda sermayenin oligopolleşmesi gündeme gelmiştir (Güngör ve Tellan, 2000: ). Üretim sürecinden teknolojiye değin yaşanan gelişmeler, sermayenin küreselleşmesine engel teşkil eden ulus devletin yasa ve düzenlemelerinde sermayenin serbestçe hareket etmesini, yatırım yapmasını sağlayacak değişimlerin gerçekleştirilmesine de neden olmuştur. Söz konusu dönem, sermayenin ulus devlet aleyhine güçlendiği bir evreye işaret eder. Devletin her alanda piyasanın görünmez eli lehine güçlenmesi ve piyasanın etkin işlemesini engelleyen kuralların kaldırılması olarak tanımlanan deregülasyon 2 süreci döneme damgasını vurmuştur. Ulusal ve uluslararası alanda, ekonomik ve politik olarak yeterli güce kavuşan sermayenin kurallarının yerleşeceğini simgeleyen bu süreçte, ulusal pazarlar dış ticarete serbestçe açılmıştır. Buna göre, bir yandan güçlenen uluslararası ekonomik kuruluşlar ulusal ekonomileri, serbest piyasanın oluşumunu engelleyen sübvansiyon benzeri uygulamalara karşı denetlerken; diğer yandan da yeniden yapılanmaya uygun uluslararası çapta yeni kurallar, düzenlemeler getirilmiştir. Bu değişimden, medya da doğrudan etkilenmiştir ler sonrasında yeni sağ ideolojiyle birlikte tekrar bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler anlayışına geri dönen kapitalizm; medyaya ilişkin yeniden düzenleme girişimlerini de başlatmıştır (İnal, 1996: 11). Bu dönemde, çokuluslu medya şirketleri, örgütsel yapıları üzerindeki pazar kontrolü ve sınırlamalara karşı deregülasyonu savunmuşlardır. Deregülasyon uygulamaları iletişim alanında iki şekilde yorumlanmıştır. Birincisi, uzun bir tarihsel geçmişe sahip olan kural ve kanunların iletişim sektörü çalışma koşullarında günlük pratiğe dönüşmüş olması nedeniyle gereksizleşmesi ve yasal düzenlemelerin iptal edilmesidir. İkincisi ise, kamu tekelciliğine dayanan sektörel yapının özelleştirmeler sonrasında işlevini yitirdiği durumlarda, yasal düzenlemelerin özel sermayenin istek ve gereksinimlerine uygun düşecek biçimde yenilenmesidir. Bir başka deyişle, deregülasyon, kapitalist pazarlarda medyanın otokontrolü; kapitalistleşen pazarlarda ise reregülasyon (yeniden kural koyma) biçiminde gerçekleşmiştir. 2 Ekonomi alanında son yılların önemli bir kavramı haline gelen deregülasyon saf bir kuralsızlaştırmanın ötesinde, kapitalist pazar yapısının yeni gereksinimleriyle uyumlu olmayan her türlü düzenlemenin terk edilmesi biçiminde anlamlandırılmaktadır (Tellan, 1999).

27 20 Bunun yanı sıra, yeni sağ politikaların yukarıda değinilen kitle iletişim alanındaki yansımaları önemli tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Klasik liberal anlayışa göre, demokrasi ile yönetilen bir ülkenin yurttaşları için, medyanın sivil toplum dinamiklerine ilişkin olarak ne şekilde konumlandırılacağı fikren belirlenmiştir. Buna göre medya, sivil topluma ilişkin dengelerde dördüncü güç olarak tanımlanmakta ve yasama, yürütme, yargı güçleri arasında diğer bir bağımsız güç olarak önemi vurgulanmaktadır. Demokratik toplumlarda birbirinden bağımsız ve her birinin ayrı bir önemi olan bu dört güç, sivil toplumun sacayakları olarak anlamlandırılmaktadır. Bunlardan birinin eksikliği ya da işlevsellikten uzaklaşması, liberal düşünürlere göre diğerlerini ve dolayısıyla sivil toplumun özerkliği ile özgürlüğünü engelleyecektir. Oysaki, pazar liberalizmine dayalı iletişim alanında gerçekleştirilen deregülasyon çabaları hem ulusal hem de uluslararası iletişim alanında yurttaşların özgür, dengeli ve doğru enformasyon elde etmeleri konusunda eşitsizliklere ve çarpıklıklara yol açmaktadır. Kâr maksimizasyonunu arttırmaya yönelik yayınlar, kültürel açıdan tektipleştirmenin somut örneklerini ortaya koymaktadır. Amerikan kaynaklı programların televizyonlar aracılığıyla ithali de, pazar liberalizmine dayalı yayıncılık anlayışının kültürel emperyalizm boyutunu gün ışığına çıkarmaktadır. Yeni sağın da temel ilkelerine bağlı kaldığı klasik liberal kuramın kökeninde, toplumu bireylerin toplamı ve devleti de gücün merkezi olarak basite indirgeyen bir görüş yatmaktadır. Bu görüşe göre, temel toplumsal ilişki biçimi, bireyler ve devlet arasındaki bağdır. Bu bağın, daima uyanık olan medya tarafından sürdürülmesi gerekir. Gerçekten de, liberal kuramın bazı yaklaşımlarında medya, birey özgürlüklerini korumak ve siyasal otoritenin elindeki gücün kötüye kullanılmasını önlemek için sürekli nöbet tutan bir polis gücü gibi görülmektedir (Curran, 1994: 217). Kitle iletişim araçları sahip oldukları özellikler nedeniyle, bir yandan devlet otoritesini temsilen yürütme gücünü elinde bulunduran siyasal iktidardan (seçilmiş politikacılar ve atanmış bürokratlardan) aşağıya, yurttaşlara doğru bilgi verme işlevini yürütürken; diğer yandan sivil toplumun bünyesinde yer alan yurttaş inisiyatiflerinin hak ve taleplerini yukarıya, iktidara / politikacılara iletmektedir. Klasik liberal kuram uyarınca, demokratik-hukuk devleti çerçevesinde medyanın

28 21 yasal her tür birlik ve toplumsal hareketin seslerini duyurarak; nesnel, tarafsız ve dengeli bir yayıncılık anlayışını gerçekleştireceği varsayılmaktadır (Wolton, 1991: 54). İşte bu yüzden, modern ya da modernleşmekte olan ülkelerde toplumsal barış ve uzlaşma ortamının sağlanmasında en önemli etken olarak, medyanın yukarıda sözü edilen işlevinin altı çizilmektedir. Ne var ki, idealde ileri sürülen bu düşüncelerin katı pazar liberalizminin uygulandığı bir ortamda hayata aktarılamadığı ve kağıt üzerinde kaldığı gözlenmektedir. Liberal yaklaşımın önemli bir sorunu, iktidarın kapitalist yapılar aracılığı ile sürdürülme biçimini yeterli derecede hesaba katmakta başarısız kalması ve bunun sonucu olarak da medyanın daha geniş toplumsal katmanlarla nasıl ilişkilendirildiği sorusu üzerinde durmamasıdır. Dahası bu yaklaşım, günümüzde artık, çıkarların organize hale geldiğini ve kolektifleştirildiğini de görmezlikten gelmekte ve bu yüzden, liberal demokrasilerde modern temsiliyet sistemleri açısından medyanın nasıl işlev gördüğü sorusuna cevap aramamaktadır (Curran, 1994: 217). Bağlantılı olarak, liberal basın kuramının, medyanın demokratik rollerinin üç temel ilkesinin işlevini yitirmesi sonucunda değer kaybına uğradığından söz edilebilir. Bunlar; medyanın (a) Kamusal bekçi köpeği (public watchdog), (b) Temsil (representation) ve (c) Haber verme (information) rolleridir (Tokgöz, 1998: 49). Ayrıca, pazar rekabetini fetişizm boyutuna vardıran ve deregülasyon girişimleriyle medya alanında yoğunlaşmalara neden olan pazar liberalizmi, temel olarak şu noktalarda eleştirilmektedir (Curran, 1994: ): (a) Öncelikle bu yaklaşım, temsil edici olmayan bir medya sistemi üretmektedir. Modern medyanın çoğu sektöründe görülen yüksek düzeydeki tekelleşme, pazara girişi güçlü kapitalist gruplarla sınırlandırmaktadır. (b) İletişim endüstrilerinin geniş ölçekli ekonomiler olması nedeniyle, çoğu medya pazarının zarara uğratıldığıdır. (c) Pazar sisteminin diğer büyük kusuru ise, medyadaki ideolojik ve kültürel çeşitliliği daraltma etkisi yapmasıdır. Bu eleştiriler dikkate alındığında, kabul edilebilir bir medya sisteminin tüm siyasal, ekonomik ve kültürel taleplerin kamusal alandaki temsiliyetini sağlaması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Ne var ki, yeni sağ ideolojiye dayanan serbest pazar

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

OĞUZHAN TAŞ Gazetecilik Etiğinin Mesleki Sınırları

OĞUZHAN TAŞ Gazetecilik Etiğinin Mesleki Sınırları OĞUZHAN TAŞ Gazetecilik Etiğinin Mesleki Sınırları OĞUZHAN TAŞ 1979 Ankara doğumlu. 2004 yılından bu yana Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema bölümünde öğretim elemanı. Başlıca

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EKONOMİK KAMU DÜZENİ EKSENİNDE BAĞIMSIZ İDARİ

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Bu rapor 17 Şubat 2016 tarihinde çoğu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu nda (RTÜK) görev yapmış olan veya medya ve iletişim alanında uzmanlığı

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar...

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar... İÇİNDEKİLER Sunuş... 1 Konu... 2 Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2 Tarih ve Yer... 2 Amaç ve Hedefler... 3 Katılımcılar... 3 Yöntem... 3 Kapsam... 4 Projede Görevli Personel... 5 SUNUŞ 21. Yüzyıl

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü

Detaylı

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar

Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri. Dr. Orkun ÖZBEK. Tanım ve Amaçlar 2007 ARALIK -EKONOMİ Türkiye de Özelleştirme: Ekonomik ve Sosyal Etkileri Dr. Orkun ÖZBEK Tanım ve Amaçlar Genel bir tanımla kamu mülkiyetinin kısmen ya da tamamen özel sektöre devri anlamını taşıyan özelleştirme,

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler İLETİŞİMDE HEDEF KİTLE VİZE 1 ) İletişimin sözlü, sözsüz ve yazılı olarak sınıflandırılmasında esas alınan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir? Alıcı üzerindeki etki Grup içi konum Kullanılan kod sistemi

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAM TASARIMI VE İLETİŞİMİ BÖLÜMÜ

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAM TASARIMI VE İLETİŞİMİ BÖLÜMÜ ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAM TASARIMI VE İLETİŞİMİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ İLET101 İletişime Giriş İletişim bilimlerinin gelişimi, iletişimin temel kavramları, insan ve toplum yaşamında

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Teorik bilginin nesneleştirilmesi üzerine

Teorik bilginin nesneleştirilmesi üzerine yetkin Uzmanlık Hakkı Atıl Teorik bilginin nesneleştirilmesi üzerine şekillenen mühendislik faaliyetleri teorik ve pratik süreçlerin iç içe geçtiği, kafa ve kol (zihni ve fiili) emeğinin birlikte kullanıldığı

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Araştırma Notu 12/124

Araştırma Notu 12/124 Araştırma Notu 12/124 05.01.2012 YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr

BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr İç denetim kredibilite kazandırır. Basel II Bankacılık Düzenlemeleri Son yıllarda globalleşme

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

Temel Gazetecilik. Medya İletişim Ön Lisans Programı TEMEL GAZETECİLİK

Temel Gazetecilik. Medya İletişim Ön Lisans Programı TEMEL GAZETECİLİK Medya İletişim Ön Lisans Programı TEMEL GAZETECİLİK 1 İçindekiler 1.1. Dersin Amacı... 3 1.2. Öğrenme Çıktıları... 3 1.3. Ders kaynakları... 3 1.4. Dersin İçeriği... 3 1.5. Haftalık ders içerikleri...

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Demokrat Bireyden Demokratik Topluma

Demokrat Bireyden Demokratik Topluma Şubat 2015 Demokrat Bireyden Demokratik Topluma CÜNEYT TANDOĞAN Demokrat Bireyden Demokratik Topluma Cüneyt Tandoğan Demokratikleşme ve İyi Yönetişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü toplumsal,

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2

DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2 DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2. PİYASAYA MÜDAHALE 2.. ARTIKLAR VE BÖLÜŞÜMÜ 2 2. DÜZENLEMENİN EKONOMİK KURAMI 3 2.. DENGE 3 3. DÜZENLEME VE DOĞAL TEKELLER 4 3.. KARTELLERİN DÜZENLENMESİ 7 4. ANTİ-TRÖST

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS Kitle iletişimi ve Kültür 213032003110513 3 0 0 3 6

Öğretim planındaki AKTS Kitle iletişimi ve Kültür 213032003110513 3 0 0 3 6 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Kitle iletişimi ve Kültür 213032003110513 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen Dersler

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

Üsküdar Üniversitesi

Üsküdar Üniversitesi Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi RADYO, TELEVİZYON VE SİNEMA BÖLÜMÜ Ders İçerikleri BİRİNCİ YARIYIL (1. Sınıf, Güz Dönemi) İLET101 İletişime Giriş İletişim bilimlerinin gelişimi, iletişimin temel

Detaylı

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği

Sinema ve Televizyon da Etik. Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Sinema ve Televizyon da Etik Meslek Etiği, İletişim (Medya) Etiği Etik ve Ahlâk Ayrımı Etik gelenek anlamına gelir ve törebilim olarak da adlandırılır. Bir başka deyişle etik, Bireylerin doğru davranış

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking Kıyaslama, bir işletmenin kendi performansını yükseltebilmek için, üstün performansı olan diğer işletmeleri incelemesi, bu işletmelerin iş yapma usulleri

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Siyasette Orta Doğu POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; *Sağlık politikalarının

Detaylı

GENÇLİK: BİR KELİMENİN TELAKKİSİ

GENÇLİK: BİR KELİMENİN TELAKKİSİ GENÇLİK: BİR KELİMENİN TELAKKİSİ Kasım, 2006 GENÇLİK: BİR KELİMENİN TELAKKİSİ Ne ekersen onu biçersin sözü; Türk toplumunun sosyal yaşantısında yerleşik bir hüviyet kazanan tümce biçiminde tezahür etmiştir.

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Doç. Dr. Ýlker BELEK Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Burjuva Sýnýf Saldýrýsýnýn Tepe Noktasý Yukarýda tanýmlanan saðlýk sistemi yapýsý

Detaylı

Merkez Bankası Bağımsızlığına Eleştirel Bir Yaklaşım A Critical Review on the Independence of Central Bank

Merkez Bankası Bağımsızlığına Eleştirel Bir Yaklaşım A Critical Review on the Independence of Central Bank Baysal, B. (2013). [Review of the book Paranın toplumsal yeniden üretimi: Merkez Bankası iletişim politikaları by G. Gökgöz]. İş Ahlakı Dergisi, 6(2), 165-170. doi: 10.12711/tjbe.2013.6.2.R003 Merkez Bankası

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

DÜNYA Tarih : 20.11.2013 HAFTADA 6 GÜN ULUS... Sayfa : 9 İSTANBUL Tiraj : 26129 EKONOMİ StxCm : 122 1/1

DÜNYA Tarih : 20.11.2013 HAFTADA 6 GÜN ULUS... Sayfa : 9 İSTANBUL Tiraj : 26129 EKONOMİ StxCm : 122 1/1 DÜNYA Tarih : 20.11.2013 HAFTADA 6 GÜN ULUS... Sayfa : 9 İSTANBUL Tiraj : 26129 EKONOMİ StxCm : 122 HÜRRİYET Tarih : 20.11.2013 GÜNLÜK ULUSAL GAZETE Sayfa : 10 İSTANBUL Tiraj : 393936 SİYASİ StxCm : 42

Detaylı

3. Yazma Becerileri Sempozyumu

3. Yazma Becerileri Sempozyumu Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi MEDYA OKURYAZARLIĞINI EĞİTİMDE UYGULAMAK Terakki Vakfı Okulları 19.12.2015 MEDYALANMIŞ DÜNYA MEDYA ÇALIŞANLARI YURTTAŞ: kişi/ meslek/

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

DERS PROFİLİ. Makroekonomi ECO202 Bahar 4 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Özlem İnanç

DERS PROFİLİ. Makroekonomi ECO202 Bahar 4 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Özlem İnanç DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Makroekonomi ECO202 Bahar 4 3+0+0 3 6 Ön Koşul Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları Dersin

Detaylı

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Devrimci Marksizm Yayın Kurulu Uzun vadede bu felâket konusunda suçun nasýl daðýtýlacaðý çok þeyi belirleyecektir. Ýþte bu, önemli bir entelektüel

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı