Sonradan Kazandırılan Aktif ve Pasif Bağışıklık İngiliz bilim adamı Edward Jenner inek çiçeği virusunun insanlarda çiçek gelişimini göstermesi ile

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sonradan Kazandırılan Aktif ve Pasif Bağışıklık İngiliz bilim adamı Edward Jenner inek çiçeği virusunun insanlarda çiçek gelişimini göstermesi ile"

Transkript

1 1 Sonradan Kazandırılan Aktif ve Pasif Bağışıklık İngiliz bilim adamı Edward Jenner inek çiçeği virusunun insanlarda çiçek gelişimini göstermesi ile ilk aşı kullanılmıştır. Tarihler 1778 yılını gösteriyordu ve ilk canlı atenue aşı kullanılmıştı. Aşı bireyi bir hastalıktan korumak, toplumdan bir hastalığı eradike etmek amacıyla uygulanır. Dünya Sağlı Teşkilatı (WHO) uyguladığı başarılı aşı programı ile 1977 yılında çiçek hastalığını dünya üzerinden kaldırmıştır. Ulusal ve uluslar arası düzeyde yapılan aşı programlarının temel amaçları; 1.-Boğmaca, difteri, tetanoz ve kuduz gibi hastalıklarda semptomların gelişmesini engellemek. 2.-Kızamık, kabakulak, kızamıkçık, varicella-zoster virus, Haemophilus influenzae B ve Streptococcus pneumoniae yayılımını kontrol etmek. 3.-Poliyomyelit ve çiçek hastalığının eradikasyonunu sağlamak. Hastalıkların kontrolü için aşı programlarının yanında hastaların karantinaya alınması, kaynakların kurutulması, vektörlerin kontrol edilmesi gibi programlar uygulanmalıdır. Bağışıklama (immünizasyon) kaç çeşit olabilir? Hemen aklımıza pasif ve aktif bağışıklama yanıtları gelmektedir. Saf halde antikorun ve antikor içeren serumun verilmesi ile hızlı ama geçici bir bağışıklama elde edilir. Bu tür bağışıklama kısa süreli koruma veya tedavi için kullanılmaktadır. Anneden plasenta ve süt ile bebeğe geçen antikorlarda pasif bağışıklamaya güzel birer örnek teşkil etmektedir. Aktif bağışıklık mikrop ile karşılaşma sonrası ortaya çıkabileceği gibi mikrop antijenlerinin aşı içinde verilmesi ile de oluşturulabilir. Mikrop veya onun antijenleri ile karşılaşan bireyler tekrar karşılaşmada daha hızlı ve etkili bağışık yanıt ortaya çıkarmakta ve hastalık gelişimini engellemektedir. Aşı ile bir çok hastalık engellenebilir olmasına karşılık halen çeşitli nedenler ile aşılama programları aksamaktadır. Bunlar arasında en önemlisi 2 neden olarak; (1)özellikle gelişmekte olan ülkelerde pahalı geldiği için uygulanamamaktadır ve (2) ihmal edilmektedir. Bir örnek olarak kızamık hastalığının yılda 2 milyon çocuğun ölümüne neden olduğunu ve zengin bir ülke olan A.B.D de salgın beklendiğini verebiliriz. Vaccinia terimi vaccinia virusundan gelmektedir. Poxvirus ailesinin virulansı az olan bu virus çiçek aşılaması için kullanılmıştı. Ama şimdi bu konunun detaylarına girmeden aşı konusunda beklentilerimizi biraz açmak istiyorum. Etkili bir aşılama için aşağıdaki faktörler göz önüne alınmalıdır. 1. Sadece antikor cevabının ortaya çıkması tüberküloz gibi hücreiçi enfeksiyonlar için yararlı değildir. T lenfosit cevabı gereklidir.

2 2 2. Sadece hücresel immün cevap Streptococcus pneumonia pnömonisini engellemek için yeterli değildir. Opsonizasyon yapan antikorlar gereklidir. 3. Kanda yüksek seviyede antikor cevabı poliodan korunmak için yeterli değildir. Salgısal IgA konsantrasyonu önemlidir. 4. Sitotoksik T hücrelerinin aktivasyonu hepatit gibi durumlarda tehlikelidir. Karaciğer hasarına neden olur. Aşılamada temel beklentiler : 1. Cevap süresi önem taşımaktadır. Kısa süreli yolculuklar için yapılan aşılamada hafıza hücrelerinin oluşması beklenmeyebilir ama gelecekte bir temas söz konusu ise hafıza hücresi oluşmalıdır. Ayrıca canlı aşıların koruma süresi uzun olmaktadır. 2. Aşı sağlıklı kimselere yapılmaktadır. Güvenilir olması hedeflenmektedir. Bu konuda Lubeck salgınını size hatırlatmak isterim. 3. Aşı stabilitesi özellikle attenue canlı aşılar için önem taşımaktadır. Üretildiği alandan uygulandığı sahaya kadar soğuk zincir içinde ulaşması gerekmektedir. Kamerun da yapılan bir çalışmada Kızamık aşılarının 1/6 sının hastalara istenen formda ulaştığı gösterilmiştir. Attenue polia aşısı 1 yıl 4 derecede stabil olmasına karşılık 37 derecede sadece birkaç gün dayanıklıdır. 4. Aşı gelişmekte olan ülkelerin de ulaşabileceği ucuzlukta olmalı ve yeni teknolojiler ile maliyetler azaltılmalıdır. Şu an aşıları ikiye ayırabiliriz; canlı aşılar ve inaktive veya subunit aşılar olmak üzere. İnaktif Aşılar Bazı durumlarda mikroorganizmanın attenuasyonu mümkün olmaz veya vahşi forma dönme riski vardır. Bu gibi koşularda inaktif aşılar kullanılır. İnaktif halde aşılar ile yüksek miktarda antijen verilerek antikor oluşması sağlanır. Aşı içinde canlı mikrop verilmediği için enfeksiyon riski yoktur. Aşı içinde kullanılan mikrop kimyasal maddeler (formaldehit, vb), ısı ile inaktif hale getirildiği gibi bakteri veya virusun kendisi değil komponentleri saf halde kullanılarak da aşı hazırlanabilir. Hazırlanan aşı preparatının daha fazla uyarımda bulunması için adjuvan olarak tanımlanan maddeler kullanılır. Kullanılan adjuvanlardan birisi de alumdur. Bakteri hücre duvarı komponentleri, lipozom ve sentetik polimerler adjuvan etkisi göstermektedir. Kullanılan adjuvanlar aşının doğurduğu cevabın TH1 veya TH2 yönünde olmasını etkilemektedir. Kolera toksininin atenue formu ve Escherichia coli lenfotoksini (LT) sekretuvar IgA salgılanmasına neden olan potent adjuvanlar olarak geliştirilmişlerdir.

3 3 Atenue edilemeyen yani virulansı azaltılamayan bir çok bakteri virus için inaktif aşılar kullanılmaktadır. Özellikle tekrarlayan enfeksiyonlara neden olan veya onkojenik mikroplarda bu tür aşılar kullanılmaktadır. İnaktif aşılar bazı özellikleri dışında güvenilir preparatlardır. Aşının içerdiği komponentlerden birisine karşı allerji var ise sorun olmaktadır. Örneğin bir çok aşı yumurtada hazırlanmaktadır. Dolaysıyla yumurtaya kaşı alerjisi olanlarda kullanılamazlar. Ancak inaktif aşılar ile ortaya çıkan immün cevap TH2 (antikor) yönündedir. Güçlü bir bağışıklık hafızası oluşturmazlar daha doğrusu canlı aşıların ortaya çıkardığından daha zayıf cevap oluştururlar. O zaman canlı ve cansız aşıları bir tablo halinde inceleyerek avantaj ve dezavantajlarına bakalım. Özellik Canlı Ölü Veriliş yolu Doğal veya enjeksiyon Enjeksiyon Antijen miktarı Az Çok Doz sayısı Tek Birden fazla Adjuvan gerekliliği Hayır Evet Bağışıklık süresi Uzun Kısa Antikor cevabı IgG, IgA IgG Hücresel cevap İyi Kötü Isıya duyarlı Evet Hayır Etkileşim Bazen Yok Yan etki Nadir, hafif Nadir, ağrı Virulans kazanma Nadir Yok İnaktif aşılar için yukarıdaki tabloda gördüğümüz özelliklerden önemli olanları maddeler halinde sıralamak istersek : 1. Bağışıklık hayat boyu değildir. 2. Bağışıklık sadece humoral olup hücresel olmayabilir. 3. Aşı lokal IgA cevabı ortaya çıkarmaz. 4. Tekrarlayan doz genellikle gereklidir. 5. Büyük miktarda doz gereklidir. İnaktif bakteri aşılarına baktığımız zaman başlıca 3 tür olduğunu görürüz; toksoid, ölü bakteri ve kapsül veya protein alt birim aşıları olmak üzere. Bakteri aşıları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

4 4 Bakteri Aşı Kimler Corynebacterium diphtheriae Toksoid Çocuk ve yetişkin Clostridium tetani Toksoid Çocuk ve yetişkin Bordetella pertussis Ölü hücre ve komponent Çocuk Haemophilus influenzae B Kapsül polisakkarit Çocuk Kapsül polisasakkaritprotein Neisseria meningitis A ve C Kapsül polisakkarit Asplenik, seyahat, çocuk Streptococcus pneumoniae Kapsül polisakkarit Asplenik, çocuk, yaşlı Kapsül polisasakkaritprotein Vibrio cholerae Ölü Seyahat Salmonella typhi Ölü, polisakkarit Seyahat, lağım işçisi, ev halkı Bacillus antracis Ölü Meslek, asker Yersinia pestis Ölü Meslek Francisella tularensis Canlı, atenue Meslek Coxiella burnetti İnaktif Meslek Mycobacterium tuberculosis Canlı, atenue? Borrelia burgdorferi Subunit Seyahat İnaktif virus aşıları dediğimiz zaman aklımıza polio, hepatit A, influenza ve kuduz gelmektedir. Salk aşısı polio inaktif aşısına verilen isimdir ve IPV olarak da kısaltılabilir. Salk ve influenza aşıları formaldehit ile inaktif hale getirilmiş aşılardır. İnfluenza aşısı o yıl için hastalık yapan viruslardan hazırlanmaktadır. Kuduz aşısı geçmişte koyun, tavşan beyninde veya ördek embriyosunda hazırlanıyordu. Günümüzde ise insan diploid hücre kültürlerinde üretilip inaktif hale getirilmiş formu kullanılmaktadır. Kuduz hastalığının kuluçka dönemi uzun olduğu için şüpheli ısırık sonrası kullanılmaktadır. Alt birim aşıları ise bakteri veya virusların komponentlerinden oluşmaktadır. Bakterilerin yüzey yapıları ve virusların tutunma proteinleri (kapsid veya glikoproteinler) aşı olarak kullanılmaktadır. Aşı preparatlarının içine T-hücre epitopları konulabilir. Bakteri ve virus alt birim aşıları bakteri ve viruslardan ayrıştırılarak elde edildiği gibi genetik mühendisliği sayesinde başka mikroplar tarafından da hazırlatılabilir. Geçmişte hepatit B aşısı kronik

5 5 taşıyıcıların serumlarından hazırlanıyordu. Günümüzde ise antijeni kodlayan genin maya hücresine transferi sonucu bu hücreye sentez ettirilmektedir. Antijen saf olarak elde edildikten sonra kimyasal işlemden geçirilmekte ve alum ile birlikte aşı için kullanılmaktadır. Haemophilus influenzae B, Neisseria meningitidis, Salmonella typhi ve Streptococcus pneumoniae aşıları kapsül polisakkaritinden hazırlanmaktadır. Ancak enteresan bir durum vardır. Kapsül polisakkariti T-bağımsız antijendir, yani iyi bir antijen değildir. Meningekok aşısı A,C,Y ve W-135 serotiplerinin polisakkaritleri içermektedir. Pnömokok aşısında ise 23 serotip polisakkariti bulunmaktadır. Polisakkaritlerin immünojenitesi protein taşıyıcılar ile artırılmaktadır. Bu taşıyıcılar arasında difteri toksoidi, N.meningitis dış membran proteini, Corynebacterium diphtheriae proteini sayılabilir. Bu şekilde hazırlanmış aşılar arasında H.influenzae B (Hib) polisakkarit-difteri toksoid aşısı sayılabilir. Yine S.pneumoniae nın en fazla görülen 7 serotip polisakkariti ve toksik olmayan difteri toksininden hazırlanan aşıyı da bu tür aşılara örnek verebiliriz. Böyle aşılar 2 yaş altındaki çocuklara da uygulanabilirken diğerleri ancak 2 yaş üstündeki çocuklara uygulanabilir. Lyme hastalığı etkeni olan Borrelia burgdorferi için hazırlanan aşıdan da özelliği nedeniyle kısaca bahsetmek isterim. Bu aşı bakterinin dış membran proteinlerini (OspA) içermektedir. Osp A bakteri tarafından ancak vektördeyken ekprese edilmektedir. Kene kan emdiği zaman antikorları da almakta ve böylece bakteri etkisiz hale gelmektedir. Aşı yan etkileri nedeniyle piyasadan toplanmıştır. Canlı Aşılar Canlı aşılar virulansı olmayan ve azalmış mikroplardan hazırlanır. Canlı aşılar özellikle zarflı viruslar gibi enfeksiyonun temizlenmesi için T lenfosit cevabının gerekli olduğu enfeksiyonlarda önem taşımaktadır. Canlı aşılar ile bağışıklamada doğal enfeksiyon taklit edilir. Oluşan immün cevap TH1 denth2 ye doğru uzanır. Hücresel, humoral cevap ortaya çıkar antijene özgül bellek oluşur. Oluşan bağışıklığın uzun süreli olması ve doğal enfeksiyonu taklit etmesine rağmen bazı dezavantajları bulunmaktadır: 1. Canlı aşı virusu gebelerde ve immünsistemi eksikliği olanlarda tehlikelidir. 2. Aşı virusu virulant viral forma dönüşebilir. 3. Aşının canlılığı sağlamak problemdir. Canlı bakteriyal aşılara S.typhi TY21a, Mycobacterium bovis (Calmette-Guerin) ve attenue tularemi aşısıdır. Özellikle hücreiçinde çoğalan bakteriler için hücresel ve humoral immun cevap oluşturması açısından canlı bakteriyal aşılar kullanılmaktadır.

6 6 Canlı virus aşılarında daha az virulan olan (atenue) virus veya antijenik olarak benzerlik gösteren başka bir tür kullanılır. Canlı virus aşılarında virulansın azaltılmasında aşağıdaki yollardan birisi ve bir kaçı izlenir: 1. Replike olduğu ısı derecesi değiştirilir 2. İnsan hücrelerinde iyi replike olamaz hale getirilir. 3. İmmün kontrolden kaçamaz hale getirilir 4. İnsana zarar vermeyecek bölgelerde çoğalabilir ama yayılamaz hale getirilir. Sabin tarafından geliştirilen oral polio aşısı 3 tip polio virusunun maymun böbrek hücrelerinde defalarca pasajı sonrası elde edilmiş mutant şuşlardan hazırlanmıştır. Oral yoldan verildiği zaman sindirim sisteminde sekretuvar IgA ve serumda IgG oluşumuna neden olmuş ve fevkalade iyi koruma sağlamıştır. Ancak nadir de olsa ortaya çıkan aşıya bağlı polio olguları nedeniyle yerini inaktive aşıya bırakmıştır. Canlı virus aşısı olarak kızamık, kabakulak, kızamıkçık, varıcella-zoster aşıları sayılabilir. Kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşıların birlikte olduğu preparatlat KKK veya İngilizce MMR olarak anılmaktadır. Şimdilerde canlı influenza aşısı geliştirilmiştir. Bu virusların neden olduğu enfeksiyon hastalıkların temizlenmesi için güçlü bir hücresel immün cevap gereklidir. Aşılama için anneden geçen antikorların tamamen ortadan kalktığı ve olgun T lenfosit cevabı için uygun bir zaman olan 2 yaş tercih edilmelidir. Ölü kızamık aşısı ile tam oluşmayan immünite sonucu virus ile karşılaşıldığı zaman daha şiddetli bir klinik cevap (atipik kızamık) ortaya çıkabilir. Viruslar embriyonlu yumurta veya hücre kültürlerinde defalarca pasajı sonrası mutant hale getirilmekte ve aşılamada kullanılmaktadır. Kızamık aşısında kullanılan Edmonston B, Moraten ve Schwartz suşları; kabakulak aşısında kullanılan Jeryl Lynn suşu ve kızamıkçık aşısında kullanılan Wistar RA 27/3 suşları böyle hazırlanmış şuşlardır. Yeni geliştirilen influenza aşısı nazal olarak kullanılmakta olup bu aşı ile inaktif aşısının sağladığı T ve B hücre cevabının yanında mukozal bağışıklık da sağlanmaktadır. Gelecek Moleküler biyolojik tekniklerin gelişmesi yeni aşıları ortaya çıkarmaktadır. Bunun sonucunda virusun hücre kültürlerinde pasajlanarak atenüasyonu yerine genetik yollarla virusun virulansının azaltılması veya ortadan kaldırılması yoluna gidilmektedir. Bu yolla vektör aracılığı ile hibrid virus aşıları oluşturulmaktadır. Çeşitli viruslara ait genler bir vektör aracılığı ile verilmektedir. Genler ekspese olark kodladıkları proteinleri sentezlemekte ve bunlara karşı bağışık cevap ortaya çıkmaktadır. Virusun tam olarak replike olmasına gerek

7 7 duyulmadan bağışık yanıt oluşmaktadır. Viral Vektörler arasında vaccinia, canarypox, retrovirus, adenovirus ve herpes simpleks virus sayılabilir. Defektif enfeksiyöz tek döngü ( defective infectious single-cycle, DISC), bu düşüncede virusun sadece bir defa replike olması hedeflenmektedir. Bu replikasyon immün cevap oluşturmak için yeterli olmaktadır. Yakın gelecekte gündemde olacak çalışmalar : 1. Alt birim aşılar 2. Peptid alt birim aşılar 3. Anti-idyotip antikorlar 4. Adjuvanlardaki yenilikler 5. DNA aşıları Aşılama İçin Kontrendike Durumlar 1. Ateşli hastalık 2. Lösemi 3. Lenfoma 4. Aktif tüberküloz 5. Ağır pnömoni, böbrek yetmezliği, metabolik hastalıklar, hastanede yatma endikasyonu 6. Steroid veya radyoterapi 7. Aşı içerisindeki maddelere allerji öyküsü 8. Gebe veya immün yetmezliği olanlar (canlı aşılar) 9. Aynı aşı ile daha önce karşılaştığında anaflaksi öyküsü olanlar. Virus Aşı Komponenti Kimler Polio İnaktif, Salk Atenue, Sabin Çocuk Çocuk Kızamık Atenue Çocuk Kabakulak Atenue Çocuk Varicelle-zoster Atenue Çocuk İnfluenza İnaktif Atenue Yetişkin, yaşlı, sağlık personeli Yetişkin çocuk, yetişkin (<50) Hepatit B Subunit Yenidoğan, sağlık personeli, risk grubu Hepatit A İnaktif Canlı (Çin) Çocuk, çocuk bakıcı, seyahat

8 8 Adenovirus Atenue Seyahat Sarı humma Atenue Seyahat Kuduz İnaktif Virus ile karşılaşan Çiçek Canlı vaccinia Terörizm için Japon Ensefaliti İnaktif Seyahat RSSE, At Ensefaliti İnaktif Asker Aşılama İçin Kontrendike Olmayan ama Olduğu Sanılan Durumlar 1. Prematüre 2. Anne sütü almak 3. Hafif ateşli enfeksiyon 4. Başka bir nedenle antibiyotik almak 5. Özgül olmayan allerji öyküsü 6. Ailede boğmaca veya kızamık aşısına bağlı konvülsiyon öyküsü 7. Yakın zamanda enfeksiyon hastalığı geçiren kimse ile temas etmiş olmak 8. Gebelik 9. Daha önceden uygulanan aşı yerinde kızarıklık olması 10. Penisilin ve diğer antibiyotiklere allerji öyküsü (neomisin ve streptomisine allerji var ise kontrendike) 2 ay 4 ay 6 ay 15 ay 18 ay 4-6 yaş yaş DTB DTB DTB KKK DTB DTB KKK OPV OPV OPV OPV Hib yaş dt OPV 10 yılda T Pasif Bağışıklık Hangi nedenler ile pasif bağıkşıklama yapılır? sorusuna hemen aşağıdaki maddeleri sıralayarak cevap verebiliriz. 1. Temas sonrası hastalığın ortaya çıkmasının engellenmesi. 2. Varolan hastalıkta semptomların hafiflemesi.

9 9 3. İmün sistem eksikliği olan bireyleri korumak. 4. Bakteri toksinlerinin hareketini engelleyerek hasatalığının yayaılımı engellemek. İmmün serum globülin preparatları seropozitif insan ve hayvanlardan (atlar) elde edilir ve çeşitli bakteriyal ve viral enfeksiyonlar için kullanılır. İnsan serum globülünleri normal bireylerden elde edilir (hastalık ile karşılaşmamış veya aşılanmamış). Bazı hastalıklar için ise yüksek titrede antikor içeren immün globülin preaparatları elde edilebilir; hepatit B virus, varicella-zoster virus, kuduz, tetanoz bu etkenler arasında sayılabilir. Hepatit A, Hepatit B, Kızamık, Kuduz, Suçiçeği, Varicella-Zoster, CMV için insan kaynaklı; tetanoz için insan ve at kaynaklı; botulinum ve difteri için at kaynaklı immunglobulinler elde edilebilir. 1. Hızlı ama kısa süreli koruyuculuk sağlar. 2. Özgül veya genel olabilir. 3. IM veya IV verilebilir. 4. Tedavi amaçlı, koruma amaçlı olabilir. 5. Monoklonal olabilir. 6. Hayvan kökenli olanlar serum hastalığı ortaya çıkarabilir. 7. Hayvan kökenli olanlarda fazla doz kullanılmalıdır. 8. İmmün sistem eksikliği olanlarda kullanım alanları vardır. a. Wiskott-Aldrich sendromu b. Kronik lenfositik lösemi c. X-linked agamaglobülünemi d. ataksiatelenjiaktazi Antiserumların Enfeksiyon Dışı Nedenler İle Kullanılması: a. Rh uyumsuzluğu b. Zehirli ısırıklar c. Idiyopatik trombositopenik purpura (ITP) d. Kawasaki Sendromu

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık Sonradan Kazandırılan Bağışıklık 1 Çocukların Ölüm Nedenleri Arasında Aşı İle Önlenebilir Hastalıklar İlk Sırada Bulunur Boğmaca 11% Tetanoz 8% Diğerleri 1% Pnömokok 28% Hib 15% Rotavirus 16% Kızamık 21%

Detaylı

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık Sonradan Kazandırılan Bağışıklık 1 Boğmaca 11% Tetanoz 8% Diğerleri 1% Pnömokok 28% Hib 15% Rotavirus 16% Kızamık 21% Aşı İle Önlebilir Hastalıklar Difteri Hib Hepatit B Kızamık Kabakulak Yenidoğan tetanozu

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

Erişkin İmmunizasyonu. Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006

Erişkin İmmunizasyonu. Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006 Erişkin İmmunizasyonu Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006 Günümüzde erişkinler halen aşı ile önlenebilir hastalıklardan ölebilmekte : Aşılamanın çocuklardaki gibi erişkin bakımının bir parçası olarak algılanmıyor

Detaylı

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Turistlerde sağlık riskleri 100 bin turistte (1 ay gelişmekte olan ülkede kalan): 50,000 sağlık problemi

Detaylı

İmmünsüpresif Çocukta Aşılama

İmmünsüpresif Çocukta Aşılama İmmünsüpresif Çocukta Aşılama Dr. Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi 1 Bulgaristan - Komşu 18.000 Kızamık vakası

Detaylı

Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama. Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama. Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Bağışıklığın Baskılanması Birincil İkincil B hücre hastalıkları

Detaylı

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANT ALICILARINDA AŞILAMA. Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANT ALICILARINDA AŞILAMA. Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANT ALICILARINDA AŞILAMA Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 2 Transplant hastalarında immün durumun belirleyicileri Önceki aşılanma

Detaylı

Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016

Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016 Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016 Aşılama Birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan hekim ve diğer personelin temel görevlerinden biri çocuk sağlığının korunmasıdır. Hastalıkların

Detaylı

Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT

Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT selimbuyukkurt@gmail.com WHO CDC ACOG Up To Date MedScape EKMUD KLİMİK KLİMUD Kaynaklar Ülke için kaynak oluştururken

Detaylı

Ulusal Aşı Takvimi. (Genel bakış ve Yenilikler) Ara Güler in objektifinden

Ulusal Aşı Takvimi. (Genel bakış ve Yenilikler) Ara Güler in objektifinden Prof. Dr. Mustafa Hacımustafaoğlu Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı, Bursa Ulusal Aşı Takvimi (Genel bakış ve Yenilikler) Ara Güler in objektifinden Aşı niçin yapılır?

Detaylı

SAĞLIKLI ERİŞKİNE YAPILMASI GEREKEN AŞILAR

SAĞLIKLI ERİŞKİNE YAPILMASI GEREKEN AŞILAR SAĞLIKLI ERİŞKİNE YAPILMASI GEREKEN AŞILAR Doç.Dr. Murat DİZBAY G.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Edward Jenner, 1796 Erişkinde bağışıklama İki lider arasındaki fark? Erişkinlerde

Detaylı

Kanser hastaları KİT transplantasyonu yapılan hastalar, HIV infeksiyonlu hastalar, Gebeler, Kronik hastalıklar (diyabetik hastalar, kr.

Kanser hastaları KİT transplantasyonu yapılan hastalar, HIV infeksiyonlu hastalar, Gebeler, Kronik hastalıklar (diyabetik hastalar, kr. Kanser hastaları KİT transplantasyonu yapılan hastalar, HIV infeksiyonlu hastalar, Gebeler, Kronik hastalıklar (diyabetik hastalar, kr. karaciğer, kalp hastalığı, kronik akciğer hastalığı, ) Son dönem

Detaylı

İmmünizasyon için kullanılan immünbiyolojik ajanlar,antijenler (bakteri, virus, toksoid ) veya antikorlardır (immünglobulin, antitoksinler).

İmmünizasyon için kullanılan immünbiyolojik ajanlar,antijenler (bakteri, virus, toksoid ) veya antikorlardır (immünglobulin, antitoksinler). Prof. Dr. Saim DAYAN D.Ü. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Erişkin immünizasyon Hastalıkların, hastalıklara bağlı sakatlık ve ölümlerin önlenmesinde en etkili yollardan

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

Seyahat ve Aşılama. Dr. Meltem Arzu YETKİN SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Seyahat ve Aşılama. Dr. Meltem Arzu YETKİN SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Seyahat ve Aşılama Dr. Meltem Arzu YETKİN SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yurtdışına seyahat mi düşünüyorsunuz? Hazırlıklı mısınız? Seyahat ve aşılama programını planlarken. Gidilecek bölge bilgileri

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ Sağlık hizmeti veren, Doktor Ebe Hemşire Diş hekimi Hemşirelik öğrencileri, risk altındadır Bu personelin enfeksiyon açısından izlemi personel sağlığı ve hastane

Detaylı

İmmünsüpresif Bireylerde İmmünizasyon

İmmünsüpresif Bireylerde İmmünizasyon İmmünsüpresif Bireylerde İmmünizasyon Dr. Meltem Avcı İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği meltema1@hotmail.com İmmünsüpresif birey = İmmünkompromize

Detaylı

Dr. Aysun Yalçı AÜTF İbn-i Sina Hastanesi

Dr. Aysun Yalçı AÜTF İbn-i Sina Hastanesi Dr. Aysun Yalçı AÜTF İbn-i Sina Hastanesi ACIP (Advisory Committee on Immunisation Practices) HICPAC (Hospital Infection Control Practices Advisory Committee) Sağlık çalışanları Yaşlılar Kronik hastalığı

Detaylı

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Çocukluk Çağı Aşılamaları Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Rutin Aşı Takvimi-2012 ÖNERİLEN RUTİN AŞI PROGRAMI-2012 Ulusal aşı programı DOĞUM 1. AYIN SONU 2. AYIN SONU 4. AYIN SONU 6. AYIN SONU HEPATİT B 1. Doz

Detaylı

Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri

Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri Prof. Dr. Sesin Kocagöz Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları 4. 4 Prototip aşı/aşıların ve Klinik geliştirilmiş Mikrobiyoloji olduğu Anabilim Dalı

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı

Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi

Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi Böbrek Nakli Yapılan Çocuklarda Bağışıklanma Durumunun ve Aşı Yanıtlarının Değerlendirilmesi Elif Çomak 1 Çağla Serpil Doğan 2 Arife Uslu Gökçeoğlu 3 Sevtap Velipaşaoğlu 4, Mustafa Koyun 5 Sema Akman 5

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

ERİŞKİNLERDE BAĞIŞIKLAMA. Dr.Meltem Taşbakan

ERİŞKİNLERDE BAĞIŞIKLAMA. Dr.Meltem Taşbakan ERİŞKİNLERDE BAĞIŞIKLAMA Dr.Meltem Taşbakan 1 2 Neden Erişkin Bağışıklaması? 3 ERİŞKİNLERDE BAĞIŞIKLAMA İleri yaşla birlikte hastalık riskinin artması Tetanoz, Grip, Pnömoni Risk gruplarında ve özel gruplarda

Detaylı

Aşılar. Erişkinde Bağışıklama 2011-2012. Aşılar II- Aşılar III- 08.03.2012. Prof. Dr. H. Barbaros Oral

Aşılar. Erişkinde Bağışıklama 2011-2012. Aşılar II- Aşılar III- 08.03.2012. Prof. Dr. H. Barbaros Oral Erişkinde Bağışıklama 2011-2012 Prof. Dr. H. Barbaros Oral 1 Aşılar TOKSOİD AŞILAR Difteri toksoidi Tetanoz toksoidi ÖLÜ BAKTERİ AŞILARI Boğmaca (Pertusis) Aşısı Kolera aşısı Tifo aşısı Veba aşısı POLİSAKKARİT

Detaylı

Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri. Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri. Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Aşı Teknolojisi ve Aşı Tipleri Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji TARİHÇE http://pathmicro.med.sc.edu/ghaffar/vac023.jpg Hindistan

Detaylı

Bağışıklamanın Tarihçesi

Bağışıklamanın Tarihçesi Bağışıklamanın Tarihçesi Dr. Zerrin YULUĞKURAL 6. Türkiye EKMUD Bilimsel Pla=ormu Nisan 2017 Antalya Hastalıklara karşı korumak amacıyla uygulanan aşılamanın tarihi eski Büyük toplulukların rumn olarak

Detaylı

İNFLUENZADA KORUNMA. Uz. Dr. Öznur Ak KEAH

İNFLUENZADA KORUNMA. Uz. Dr. Öznur Ak KEAH İNFLUENZADA KORUNMA Uz. Dr. Öznur Ak KEAH İnfluenzaya bağlı komplikasyonların önlenmesi, hastalığın hafif geçirilmesi, hastaneye yatışın azaltılmasında en etkili yol AŞI ile korunmaktır. Antiviral ilaçlarla

Detaylı

HAYDİ BÜYÜKLER AŞIYA!

HAYDİ BÜYÜKLER AŞIYA! İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 209 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s.209-214 HAYDİ BÜYÜKLER AŞIYA! Prof. Dr. Gaye

Detaylı

GEBELİKTE AŞI (TERATOTOKSİKOLOJİ YÖNÜNDEN) Mine Kadıoğlu Duman. KTÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Trabzon

GEBELİKTE AŞI (TERATOTOKSİKOLOJİ YÖNÜNDEN) Mine Kadıoğlu Duman. KTÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Trabzon GEBELİKTE AŞI (TERATOTOKSİKOLOJİ YÖNÜNDEN) Mine Kadıoğlu Duman KTÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Trabzon Gebelikte Aşılama Fetusa zarar verebilir inanışları Hekimlerin tereddüt etmesi Annelerin

Detaylı

HIV POZİTİF HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA

HIV POZİTİF HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA HIV POZİTİF HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 18.03.2017 Adana.EKMUD HIV POZİTİF HASTALARDA AŞI İLE KORUNULABİLEN HASTALIKLAR İÇİN ARTMIŞ

Detaylı

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı bilinen en etkili aşılardan biridir. Hepati B aşısı inaktif ölü bir aşıdır, aşı içinde hastalık yapacak virus bulunmaz. Hepatit B aşısı 3 doz halinde yapılmalıdır.

Detaylı

HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON. DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON. DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Rutin erişkin bağışıklamasına göre ARTMIŞ RİSK VAR MI? Hangi aşı? ARTMIŞ RİSK İnvaziv pnömokok

Detaylı

HEMATOPOETIK KÖK HÜCRE ALICISI HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA. Dr. Derya SEYMAN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi

HEMATOPOETIK KÖK HÜCRE ALICISI HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA. Dr. Derya SEYMAN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi HEMATOPOETIK KÖK HÜCRE ALICISI HASTALARDA BAĞIŞIKLAMA Dr. Derya SEYMAN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi HKHT sonrası İmmunitenin Yapılanması İnnate İmmun Sistem Naturel killer (doğal öldürücü) hücreler

Detaylı

AŞILAR ve İNFEKSİYONLAR. Prof. Dr. AYPER SOMER Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı

AŞILAR ve İNFEKSİYONLAR. Prof. Dr. AYPER SOMER Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı AŞILAR ve İNFEKSİYONLAR Prof. Dr. AYPER SOMER Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Dersin içeriği Aşılama nedir? Tarihçe Bağışıklamanın prensipleri Aşı olarak kullanılan antijenler (Aşı çeşitleri)

Detaylı

KLİMİK EBÇG 6-7 Aralık 2014, İstanbul

KLİMİK EBÇG 6-7 Aralık 2014, İstanbul KLİMİK EBÇG 6-7 Aralık 2014, İstanbul Kanser hastaları KİT transplantasyonu yapılan hastalar, HIV infeksiyonlu hastalar, Gebeler, Kronik hastalıklar Diyabet Kronik karaciğer, Kalp hastalığı, kronik akciğer

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur Halk Sağlığı Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur Halk Sağlığı Müdürlüğü Sayı : B.10.1HSK.4.15.16.00 102/ 646 17/09/2012 Konu : Hepatit A Aşısı Uygulaması Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığının Çocukluk Aşı Takvimine eklenen Hepatit A Aşısı Uygulaması ile

Detaylı

Solid Organ Alıcılarında Aşılama. Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Solid Organ Alıcılarında Aşılama. Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Solid Organ Alıcılarında Aşılama Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Solid organ transplantasyonu (SOT) Genel ilkeler

Detaylı

09.02.2015 BAĞIŞIKLIK. Bağışıklık. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma BAĞIŞIKLIK. Bağışıklık. Bağışıklık. Bağışıklık. Bağışıklık

09.02.2015 BAĞIŞIKLIK. Bağışıklık. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma BAĞIŞIKLIK. Bağışıklık. Bağışıklık. Bağışıklık. Bağışıklık BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ORGANLARI 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma 25.Hafta ( 16 20 / 03 / 2015 ) BAĞIŞIKLIK Slayt No : 49 Timus Kemik iliği Dalak Lenf düğümleri Adenoidler Bademcikler Peyer plakları Apandis

Detaylı

Erişkin Aşıları: Kime? Ne Zaman? Nasıl? Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Erişkin Aşıları: Kime? Ne Zaman? Nasıl? Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Aşıları: Kime? Ne Zaman? Nasıl? Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon hastalıklarından korunma, ölüm ve sekellerinin azaltılmasında en önemli iki yöntem sanitasyon

Detaylı

Genişletilmiş Bağışıklama Programı-GBP

Genişletilmiş Bağışıklama Programı-GBP Aşı ile Önlenebilir Hastalıklar Daire Başkanlığı Dr. Osman TOPAÇ Haziran 2017 1 Genişletilmiş Bağışıklama Programı-GBP Amaç: Hassas yaş gruplarına enfeksiyona yakalanmalarından önce ulaşıp, hastalıklara

Detaylı

ÜNİTE 14. Aşılar ve Serumlar. (Aktif ve Pasif Bağışıklama) Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

ÜNİTE 14. Aşılar ve Serumlar. (Aktif ve Pasif Bağışıklama) Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra; ÜNİTE 14 Aşılar ve Serumlar (Aktif ve Pasif Bağışıklama) Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Amaçlar Aşı ve serumlar hakkında genel bilgiler Aşı ve serum uygulamasında dikkat edilmesi gereken noktalar Infeksiyon

Detaylı

Temel İmmunoloji: Aşılama. Prof. Dr. Gülbin Gökçay İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı

Temel İmmunoloji: Aşılama. Prof. Dr. Gülbin Gökçay İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Temel İmmunoloji: Aşılama Prof. Dr. Gülbin Gökçay İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı DERSİN AMAÇ VE HEDEFLERİ Öğrenci dersin sonunda Edinsel bağışıklığıntanımını yapabilmeli,

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Sosyal Pediatri Bilim Dalı. 12 Mayıs 2017 Cuma

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Sosyal Pediatri Bilim Dalı. 12 Mayıs 2017 Cuma Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı 12 Mayıs 2017 Cuma Doç. Dr. Zuhal Gündoğdu Arş. Gör. Dr. Utku Urgan (Halk Sağlığı AD) İnt. Dr.

Detaylı

KİŞİYE YÖNELİK ÖNLEMLER. : Kişiye yönelik önlemler (Bağışıklama, Gebelikten korunma)

KİŞİYE YÖNELİK ÖNLEMLER. : Kişiye yönelik önlemler (Bağışıklama, Gebelikten korunma) KİŞİYE YÖNELİK ÖNLEMLER Dönem Adı Dilim Adı Ders Adı :DÖNEM I : TIBBA MERHABA : Kişiye yönelik önlemler (Bağışıklama, Gebelikten korunma) Sorumlu Öğretim Üyesi : Prof. Dr. A. Emel ÖNAL Sorumlu Öğretim

Detaylı

GEBELİK ve AŞILAMA PROGRAMLARI: YENİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. İrfan KUTLAR Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

GEBELİK ve AŞILAMA PROGRAMLARI: YENİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. İrfan KUTLAR Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD GEBELİK ve AŞILAMA PROGRAMLARI: YENİ YAKLAŞIMLAR Prof. Dr. İrfan KUTLAR Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD 1 Maternal immünizasyon Hem anneyi hem de bebeği infeksiyonlardan

Detaylı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı KLİMİK 2015 yolcudur abbas, bağlasan durmaz Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı Bülent Bozdoğan Adnan Menderes Üniversitesi GİRİŞ - ÇIKIŞ YAPAN ZİYARETÇİLER, YABANCI VE VATANDAŞLAR Aralık 2014 SAYI: 12 26.01.2015-11:00

Detaylı

İmmünsüpresif Hastalarda Pandemik İnfluenza ve Korunma

İmmünsüpresif Hastalarda Pandemik İnfluenza ve Korunma İmmünsüpresif Hastalarda Pandemik İnfluenza ve Korunma Dr. Sibel Aşçıoğlu Hacettepe Üniv. Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.D İnfeksiyon Ünitesi İlk modern pandemi İlk defa bu kadar yakından takip edildi

Detaylı

Bağışıklamada Güncel Durum

Bağışıklamada Güncel Durum Bağışıklamada Güncel Durum Aşı İle Önlenebilir Hastalıklar Daire Başkanlığı Dr.Osman Topaç 4.Ulusal Pediatri Kongresi 16-19 Kasım 2016/Antalya Genişletilmiş Bağışıklama Programı Amaç: Hassas yaş gruplarına

Detaylı

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta

Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller. Dr. Dilara İnan Isparta Prediktör Testler ve Sıradışı Serolojik Profiller Dr. Dilara İnan 04.06.2016 Isparta Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) HBV yüzeyinde bulunan bir proteindir; RIA veya EIA ile saptanır Akut ve kronik HBV

Detaylı

AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU

AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU AŞI-2 VEYSEL TAHİROĞLU Aşılamayı Etkileyen Faktörler Aşının özellikleri Uygulama Şekli Hedef Hayvan Immunosuppressif Etkenler Diğer virüs ve bakteriler ile interferens Yaş Direnci Aşıyı Uygulayan kişi

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sağlık çalışanları kimler? Doktor ve diş hekimleri

Detaylı

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ BİLGİ NOTU AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ Her Şeyin Başı Sağlık, Sağlığın Başı Aşı Aşılı Çocuk, Sağlıklı Çocuk Onu Sevin, Koruyun, Aşılayın Çocuklarınızın Eksik Aşılarını Tamamlatınız

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

Grip Aşılarında Güncel Durum

Grip Aşılarında Güncel Durum Grip Aşılarında Güncel Durum Kenan HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum içeriği Aşı içeriği ve aşı çeşitleri Aşı endikasyonları, etki ve etkinlik Riskli gruplarda durum

Detaylı

SEYAHAT VE AŞILAMA Prof.Dr. Fatma Ulutan

SEYAHAT VE AŞILAMA Prof.Dr. Fatma Ulutan SEYAHAT VE AŞILAMA Prof.Dr. Fatma Ulutan Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. SEYAHAT EDEN İNSAN SAYISI ARTIYOR 2014 de 1 milyar insan sınır ötesi geçiş yapmış ve %30-60 oranında

Detaylı

Erişkin Aşılama. Dr.Serhat Ünal. Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi

Erişkin Aşılama. Dr.Serhat Ünal. Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Erişkin Aşılama Dr.Serhat Ünal Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Aşılar Jenner çiçek aşısı 1776 Halk Salk polio sağlığında aşısı 1953 başarı

Detaylı

TÜRKİYE DE GÜNCEL AŞI UYGULAMALARI. Doç. Dr. Ruhuşen Kutlu Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD.

TÜRKİYE DE GÜNCEL AŞI UYGULAMALARI. Doç. Dr. Ruhuşen Kutlu Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD. TÜRKİYE DE GÜNCEL AŞI UYGULAMALARI Doç. Dr. Ruhuşen Kutlu Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD. artan nüfus değişen çevre iklim ve yaşam koşulları gelişen teknoloji Her yaşta enfeksiyon hastalıklarına

Detaylı

11. Hafta. Aşı Uygulamaları

11. Hafta. Aşı Uygulamaları 11. Hafta Aşı Uygulamaları AŞI UYGULAMALARI Doç. Dr. Barış SAREYYÜPOĞLU Aşı dozu Her aşının yeterli bağışıklık verecek dozu deneysel eprüvasyon çalışmaları ile sahada uygulanmadan önce saptanır. M.o.ları

Detaylı

ERİŞKİN AŞILAMA ÖNERİLERİ 2010. Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği Genç Dahiliyeciler Grubu Ankara, 2010.

ERİŞKİN AŞILAMA ÖNERİLERİ 2010. Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği Genç Dahiliyeciler Grubu Ankara, 2010. ERİŞKİN AŞILAMA ÖNERİLERİ 2010 Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği Genç Dahiliyeciler Grubu Ankara, 2010. Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği olarak, sık yapılan klinik uygulamalarda yardımcı olabilecek

Detaylı

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ BİLGİ NOTU AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ Sağlık Aşılıyoruz Her Şeyin Başı Sağlık, Sağlığın Başı Aşı Aşılanın, Önleyin, Korunun Çocuklarınızın Eksik Aşılarını Tamamlatınız Aşılı Çocuk,

Detaylı

KONJUGE PNÖMOKOK VE MENİNGOKOK AŞILARI. Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hast. ve Kl. Mik. AD

KONJUGE PNÖMOKOK VE MENİNGOKOK AŞILARI. Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hast. ve Kl. Mik. AD KONJUGE PNÖMOKOK VE MENİNGOKOK AŞILARI Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hast. ve Kl. Mik. AD 18.03.2017 Tüm dünyada ölümün başlıca 10 nedeni, 2013 Yaş standardize ölüm

Detaylı

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H 2013 IDSA İmmünkompromize Kişilerin Aşılanması İçin Klinik Uygulama Rehberi Bu rehber, immünkompromise hastaların ve onlarla

Detaylı

GEBELERDE AŞILAMA. Dr. Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Afyonkarahisar.

GEBELERDE AŞILAMA. Dr. Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Afyonkarahisar. GEBELERDE AŞILAMA Dr. Neşe DEMİRTÜRK Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Afyonkarahisar. AŞILAMADA HEDEFLER Hastalıkların geçirilmesinin önlenmesi Mortalite

Detaylı

Temel Đmmunoloji: Aşılama. Prof. Dr. Gülbin Gökçay Đstanbul Üniversitesi Çocuk Sağlığı Enstitüsü Sosyal Pediatri Anabilim Dalı

Temel Đmmunoloji: Aşılama. Prof. Dr. Gülbin Gökçay Đstanbul Üniversitesi Çocuk Sağlığı Enstitüsü Sosyal Pediatri Anabilim Dalı Temel Đmmunoloji: Aşılama Prof. Dr. Gülbin Gökçay Đstanbul Üniversitesi Çocuk Sağlığı Enstitüsü Sosyal Pediatri Anabilim Dalı Bağışıklık Tanımı: Vücudun hastalık yapıcı mikroorganizmalara karşı gösterdiği

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

ERİŞKİN İMMÜNİZASYON. Prof. Dr. Saim Dayan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

ERİŞKİN İMMÜNİZASYON. Prof. Dr. Saim Dayan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ERİŞKİN İMMÜNİZASYON Prof. Dr. Saim Dayan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı . Hastalıkların, hastalıklara bağlı sakatlık ve ölümlerin önlenmesinde

Detaylı

Doç. Dr. Kemal Osman MEMİKOĞLU A.Ü.T.F Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Doç. Dr. Kemal Osman MEMİKOĞLU A.Ü.T.F Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Doç. Dr. Kemal Osman MEMİKOĞLU A.Ü.T.F Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Zayıflatıldığı için hastalığa yol açmayan, ancak bağışıklık yanıtı başlatabilen virus aşılarıdır Doğal

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI ADIM ADIM YGS LYS 177. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI Hastalık yapıcı organizmalara karşı vücudun gösterdiği dirence bağışıklık

Detaylı

Transplant hastalarında aşılama. Dr.Hande Arslan Başkent ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Transplant hastalarında aşılama. Dr.Hande Arslan Başkent ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Transplant hastalarında aşılama Dr.Hande Arslan Başkent ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD 16.04.2014 Transplantasyon öncesinde; Alıcıda var olan infeksiyonlar Donör organdan bulaşabilecek infeksiyonlar Tx

Detaylı

ÜNİTE 14 ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER SERUMLAR. Arş. Gör. Ayfer TOSUN

ÜNİTE 14 ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER SERUMLAR. Arş. Gör. Ayfer TOSUN SERUMLAR İÇİNDEKİLER Serumun Tanımı Serumun Temel Özellikleri Serum Çeşitleri Hayvan Kaynaklı Bağışık Serum (Heterolog Serumlar) İnsan Kaynaklı Bağışık Serum (Homolog Serumlar) Serumların Yan Etkileri

Detaylı

ERĐŞKĐN AŞILAMASINDA ĐŞYERĐ HEKĐMLERĐNĐN ROLÜ

ERĐŞKĐN AŞILAMASINDA ĐŞYERĐ HEKĐMLERĐNĐN ROLÜ ERĐŞKĐN AŞILAMASINDA ĐŞYERĐ HEKĐMLERĐNĐN ROLÜ Şevket AKSOY Đşyeri Hekimleri Derneği Sevket.aksoy@gmail.com ÖZET Đşyerlerinde bulaşıcı hastalıklardan korunmak için aşılamanın işyeri hekimlerinin temel görevlerinden

Detaylı

HEPATİT TARAMA TESTLERİ

HEPATİT TARAMA TESTLERİ HEPATİT TARAMA TESTLERİ Hepatit Tarama Testleri (Hepatit Check Up) Hepatit taraması yaptırın, aşı olun, tedavi olun, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyun. Hepatitler toplumda hızla yayılan ve kronikleşerek

Detaylı

Özel Konakta Bağışıklama. Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Özel Konakta Bağışıklama. Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Özel Konakta Bağışıklama Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Olgu 45 yaşında erkek hasta Mantle Cell Lenfoma nedeniyle R-CHOP (rituksimab,

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ Çalışanların hastane ortamında bulaşıcı hastalıklardan korunmasını sağlamak, bulaşıcı hastalıklara maruziyet durumunda alınması gereken

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Sağlık Çalışanlarında Risk Oluşturan Bulaşıcı Hastalıklar. Prof. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Sağlık Çalışanlarında Risk Oluşturan Bulaşıcı Hastalıklar. Prof. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Sağlık Çalışanlarında Risk Oluşturan Bulaşıcı Hastalıklar Prof. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Sağlık Çalışanlarının Mesleki Riskleri Enfeksiyon Kesici

Detaylı

AŞI BİLİMİ ÇALIŞTAYI PROGRAMI Konu: Aşı Geliştirme Hattı

AŞI BİLİMİ ÇALIŞTAYI PROGRAMI Konu: Aşı Geliştirme Hattı AŞI BİLİMİ ÇALIŞTAYI PROGRAMI Konu: Aşı Geliştirme Hattı 28 NİSAN 2015, SALI KAYIT 08:00-09:00 Ç1 Başlık: Açılış konuşması Konuşmacı: Prof. Dr. A. Yüksel GÜRÜZ Aşı Bilimi Derneği Başkanı Ege Üniversitesi

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

*Barsak yaraları üzerine çalışmalarda probiyotikler, yaraların iyileşmesi ve kapanması amaçlı test edilmiştir.

*Barsak yaraları üzerine çalışmalarda probiyotikler, yaraların iyileşmesi ve kapanması amaçlı test edilmiştir. * *Aşılama öncesinde ve beraberinde probiyotik kullanma veya aşının içine serokonversiyon oranını arttıracağına inanılan suşların eklenmesi ilgili çalışmalar son birkaç yılda hızla artmıştır. *Şimdiye

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Hepatit A Aşılama Şeması: RİSK GRUBU AŞILAMALARI Aşağıda tanımlanmış risk gruplarında yer alanlara, hepatit A aşısı iki doz (iki doz arasında en az 6 ay süre olacak şekilde) olarak uygulanır. Risk Grubu

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMALARI VE ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMASI CHILDHOOD VACİNATION AND ADULT IMMUNITATİON

ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMALARI VE ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMASI CHILDHOOD VACİNATION AND ADULT IMMUNITATİON Gazi Tıp Dergisi / Gazi Medical Journal 2007: Cilt 18: Sayı 2: 47-65 DERLEME - REVIEW ARTICLE ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMALARI VE ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMASI CHILDHOOD VACİNATION AND ADULT IMMUNITATİON Ufuk BEYAZOVA

Detaylı

ENFEKSİYONDAN KORUNMADA BAĞIŞIKLAMA. Öğr. Gör. Blm. Uzm. F. Özlem ÖZTÜRK

ENFEKSİYONDAN KORUNMADA BAĞIŞIKLAMA. Öğr. Gör. Blm. Uzm. F. Özlem ÖZTÜRK ENFEKSİYONDAN KORUNMADA BAĞIŞIKLAMA Öğr. Gör. Blm. Uzm. F. Özlem ÖZTÜRK BAĞIŞIKLAMA Bağışıklık oluşturmak için vücuda çok az miktarda antijen verilmesine bağışıklama veya immunizasyon denir. Bağışıklama

Detaylı

SOĞUK ZİNCİR GÖREVLİSİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK TALİMATI

SOĞUK ZİNCİR GÖREVLİSİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK TALİMATI Dok No:ACL.TL.02 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Vitale Kadın Hastalıkları ve doğum hastanesi olarak Sağlık Müdürlüğü nden gelen aşıları soğuk zincir şartlarına uygun

Detaylı

Sağlık çalışanları günlük çalışma ortamlarında

Sağlık çalışanları günlük çalışma ortamlarında PANEL Sağlık Çalışanlarının Sağlığı: Sağlık Çalışanlarının Aşılanması Dr. Aysel KOCAGÜL ÇELİKBAŞ 1 1 Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği,

Detaylı

ERİŞKİNDE BAĞIŞIKLAMA

ERİŞKİNDE BAĞIŞIKLAMA ERİŞKİNDE BAĞIŞIKLAMA Aşılamada Temel Prensipler Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 18 ve 19. yüzyıl Çiçek Kuduz Tifo Kolera Veba

Detaylı

ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA

ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA Aşılama, bulaşıcı hastalıkların azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasında toplumlar tarafından en yaygın kabul görmüş, en etkin ve en ekonomik girişimdir. Türkiye de ilk

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır.

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. WEİL FELİX TESTİ WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. Riketsiyöz tanısında çapraz reaksiyondan faydalanılır bu nedenle riketsiyaların çapraz reaksiyon

Detaylı

Umut Veren Yeni Aşılarş

Umut Veren Yeni Aşılarş Umut Veren Yeni Aşılarş Dr. Ergin AYAŞLIOĞLU Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Neden Yeni Aşılar Gerekli? HIV/AIDS Tüberküloz Malarya T hücre aşıları

Detaylı

Çocuk enfeksiyon hastalıkları derneği 2012 genişletilmiş aşı takvimi

Çocuk enfeksiyon hastalıkları derneği 2012 genişletilmiş aşı takvimi Çocuk enfeksiyon hastalıkları derneği 2012 genişletilmiş aşı takvimi ÇOCUK ENFEKSİYON HASTALIKLARI DERNEĞİ 2012 GENİŞLETİLMİŞ AŞI TAKVİMİ * Doğumda 1. 2. 3. 4. 6. 12. 15. 18. 24. 30. (4-6 yaş) İÖO 1. sınıf

Detaylı

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz?

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? İzmir İl Sağlık Müdürü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uz. Dr. Bediha TÜRKYILMAZ Toplum Kökenli Enfeksiyonlar Toplum kökenli enfeksiyon; önemli

Detaylı

Boğmaca aşısında güncel gelişmeler

Boğmaca aşısında güncel gelişmeler Boğmaca aşısında güncel gelişmeler Prof Dr Ufuk Beyazova Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı 7-12 Kasım 2012 Sosyal Pediatri Kongresi Boğmaca aşısı 1914 te bulundu, önce ABD de uygulanmaya

Detaylı

Prof.Dr.Yıldız Camcıoğlu

Prof.Dr.Yıldız Camcıoğlu Prof.Dr.Yıldız Camcıoğlu İÜ.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Enfeksiyon Hastalıkları, Klinik İmmünoloji ve Allerji Bilim Dalı Anlatım Akışı Tanım Aşının Önemi Variolasyon Aşı

Detaylı

ERİŞKİNDE AŞIYLA ÖNLENEBİLEN HASTALIKLARIN SEROEPİDEMİYOLOJİSİ

ERİŞKİNDE AŞIYLA ÖNLENEBİLEN HASTALIKLARIN SEROEPİDEMİYOLOJİSİ ERİŞKİNDE AŞIYLA ÖNLENEBİLEN HASTALIKLARIN SEROEPİDEMİYOLOJİSİ Dr. Sema ALP ÇAVUŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,İzmir Sunum Planı Türkiye de

Detaylı

Kanser Hastaları ve Kemik İliği Transplantasyonu Yapılanlarda Aşılama

Kanser Hastaları ve Kemik İliği Transplantasyonu Yapılanlarda Aşılama Kanser Hastaları ve Kemik İliği Transplantasyonu Yapılanlarda Aşılama Prof. Dr. Neşe Saltoğlu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KLİMİK, 4. Ulusal Erişkin Bağışıklama

Detaylı

Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü

Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü www.istanbulhalksagligi.gov.tr Aşı Uygulama Teknikleri 2 Aşı Uygulamasında Enfeksiyon Kontrolü ve Steril Teknik Aşı uygulaması yapan hemşire ve ebeler

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı