TÜRKİYE MEYVECİLİĞİNDE ÜRETİM HEDEFLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE MEYVECİLİĞİNDE ÜRETİM HEDEFLERİ"

Transkript

1 TÜRKİYE MEYVECİLİĞİNDE ÜRETİM HEDEFLERİ Nurettin KAŞKA 1, Muharrem GÜLERYÜZ 2, Mustafa KAPLANKIRAN 3, Salih KAFKAS 4, Sezai ERCİŞLİ 2, Ahmet EŞİTKEN 2, Rafet ASLANTAŞ 2, Emin AKÇAY 5 1 Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Adana (Emekli) 2 Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Erzurum 3 Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Antakya 4 Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Adana 5 Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova ÖZET Türkiye de meyve yetiştiriciliği Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çok büyük gelişmeler kaydetmiştir. Hemen bütün meyvelerde ağaç sayıları büyük oranlarda artmış, buna paralel olarak üretim miktarları da katlanmıştır. Bu arada Ziraat Mühendis ve Yüksek Mühendislerinin çabaları, Ziraat Fakülteleri ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitülerinin çalışmaları sayesinde bahçelerde teknik ve kültürel önlemlere daha fazla özen gösterilmiş ve böylece ülkemizin artan nüfusuna, eskiye oranla, daha fazla meyve sunmak mümkün olmuştur. Kuşkusuz, ekolojilerin üstünlüğü nedeniyle yüksek kaliteli olarak yetiştirilen ürünlerin dış satımları da yapılmaktadır. Ancak bu dışsatımların yeterli miktarlarda olmadığı da bir gerçektir. Bu durumda Türkiye nin, birim alandan alınan pazarlanabilir ürün miktarını artıracak önlemleri mutlaka alma zorunluluğu vardır. Bunun için de bahçe bitkileri yetiştiriciliğinde, sınıflamada, muhafazada, taşıma ve pazarlamada modernizasyona gidilmesi zorunludur. Türkiye özellikle, her ekolojik bölgesinin avantajlarını bilerek yeni yatırımlar yapmalıdır. Bugünkü durumda çilek, kiraz, turunçgiller tarımında uygulanan teknikler bu konuda gelişmiş ülkelerle yarışabilecek durumdadır. Elma, badem, ceviz ve antepfıstığı tarımındaki gelişmeler de memnunluk vericidir. Türkiye mevcut meyve yetiştirme potansiyelini gereği gibi kullanabilirse bu kesimden gelecek gelir, ülkenin döviz gereksinimi büyük ölçüde karşılar. Bunun için, bilimin ışığında yoğun çalışmaların ziraat mühendislerince yapılmasına gereksinim vardır. Bugünkü koşullarda ciddi bir inceleme yapılırsa, Türkiye nin hemen bütün meyvelerde bugünkünden çok daha fazla bir yetiştirme potansiyeline sahip olduğu görülür. Ancak bu yetiştiriciliklere girilmeden önce iç ve dış pazarların durumları ve istekleri çok iyi incelenmeli ve pazar boşluklarından yararlanılmalıdır. Turunçgil bahçesi kurma artık ömürlük bir yatırım olmaktan çıkmış, pazar hareketleri ve dünya eğilimleri doğrultusunda bahçelerin zaman zaman yenilenmesi nin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Üreticilerin yeni bahçelerini dünyanın küçük meyveli turunçgillere olan eğilimini, dünya pazarlarındaki boşluk dönemlerini, önümüzdeki belirli bir süreçte dünya altıntop ve limon tüketim trendlerinde kayda değer artışların beklenmediğini göz önüne alarak, yeni tür ve çeşitlerle, arındırılmış materyalle, tür ve çeşitlere uygun anaçlarla ve sık dikim yöntemlerini kullanarak kurmalarının yararlı olacağı bir gerçektir. Meyve yetiştiriciliğinde Türkiye nin önümüzdeki yıllardaki hedefi, yüksek kaliteli, pazarlanmaya uygun, hastalık ve zararlılardan ari, meyveleri hem kendi vatandaşlarımızın gereksinimlerini bol bol karşılayacak hem de dış pazarlara satılabilecek miktarlarda yetiştirmek, bunlarda devamlılık sağlamak, ekolojik olanaklar içinde değişik zamanlarda yetiştireceği meyvelerle dış pazarlarda marka olabilmek olmalıdır. 1

2 1.GİRİŞ Türkiye, dünyada bahçe bitkileri yetiştirme potansiyeli çok yüksek olan nadir ülkelerden birisidir lu, 1940 lı ve hatta 1950 li yıllarda ülkenin birçok yerinde birçok meyve ve özellikle muz, portakal, limon ve mandarin çok nadir bulunan meyveler durumunda iken bugün Türkiye nin her yerinde aileler bu meyveleri bol bol ve başka ülkelere kıyasla, ucuz fiyatlarla satın almaktadırlar. Aynı şeyleri elma, şeftali, kayısı, armut vb. meyveler için de söylemek mümkündür. Öte yandan badem, ceviz, antepfıstığı ve özellikle fındık tarımında çok önemli gelişmeler olmuştur. Üzümsü meyvelerden çilek yetiştiriciliği, esas olarak Akdeniz ve ikinci derecede Ege kıyı şeridinde giderek artan üretim değerlerine sahip olmuşlardır. Ülkemizde hemen bütün meyve türlerinde yapılan üretim kendi gereksinimimizi karşılamaktan başka dış ticarete de önemli katkılarda bulunmaktadır. Bugün için ılıman, sert çekirdekli, sert kabuklu, üzümsü ve subtropik meyve dış satımları her geçen gün biraz daha büyük boyutlara ulaşmaktadır. Burada üzerinde önemle durulması gereken husus, aynı topraklar üzerinde Cumhuriyetimizin ilk yıllarında 13 milyon insanımızın gereksinimlerini karşılayabilen meyve üretimimizin bugün 70 milyon insanımızı, kişi başına daha büyük miktarlarda karşılamaya ek olarak, bu ürünlerden önemli düzeyde de dış satım yapabildiği gerçeğidir. Ülkemizin bu düzeye gelmesinde en büyük katkılar kuşkusuz Türkiye deki Ziraat Fakültelerinin, Türk Ziraat Mühendis ve Yüksek Mühendislerinin, Ziraat Teknisyenlerinin ve tüm Türk Bahçe Bitkileri yetiştiricilerinindir. 2. YUMUŞAK ÇEKİRDEKLİ MEYVELER Türkiye elma, armut ve ayva gibi en önemli yumuşak çekirdekli meyvelerin anavatan bölgelerindendir. Bu nedenle Türkiye de bu türlere ait büyük bir çeşit zenginliğinin olması, ayrıca bu meyveleri yüksek kaliteli, birim alana bol ürün verebilecek şekilde yetiştirecek ekolojilerin varlığı kuşkusuzdur. Nitekim bugün Türkiye de yetiştirilen çeşit sayıları elmalarda 500 ve armutlarda 600 ün üzerindedir. Bu sayılar, gerek yurt içinde seleksiyonlarla yeni bulunan, gerek melezlemelerle elde edilen ve gerekse yurtdışından getirilen çeşitlerle daha da artmaktadır Elma Yetiştiriciliği Dünyada elma üretimi yılda yaklaşık 58 milyon tondur yılı verilerine göre elma üretiminin %90 ı 24 ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. Çin ve ABD Dünya elma üretiminde ilk iki sırayı alırken Türkiye, 2.6 milyon tonla üçüncü sırada yer almaktadır. AB ülkelerinden Almanya ve İtalya yaklaşık olarak 2.2 milyon ton elma üretimleri ile üst sıralarda yer alırken yerlerini Polonya ve İran a bırakmak zorunda kalmışlardır (Çizelge 1 ve 2). Çizelge 1. Yıllara Göre Toplam Dünya ve Ülkelerin Elma Üretim Miktarları Elma Yıllar Üretimi (ton) DÜNYA 58,165,347 59,175,043 57,916,331 56,110,704 57,967,289 Çin ,437,065 20,022,749 19,250,634 20,009,650 A.B.D ,681,980 4,276,810 3,867,040 4,088,930 Türkiye 2,500,000 2,450,000 2,200, Fransa 2,165,800 2,156,900 2,397,000 2,477,790 2,402,000 Polonya 1,604,221 1,450,376 2,433,940 2,167,518 2,427,753 İran 2,137,037 2,141,655 2,353,359 2,334,000 2,358,000 Kaynak: FAO 2

3 Türkiye deki tarım alanlarının %5.5'i meyve-zeytin-bağ alanı olarak değerlendirilmekte ve yılda 11.9 milyon ton meyve üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu üretimin %25.7 lik kısmını yumuşak ve çekirdekli meyveler oluşturmaktadır. Yumuşak çekirdekli meyveler içerisinde ağaç sayısının % 68.2'sini ve üretim miktarının % 82.9'unu ve pazarlanabilen bitkisel üretim değerinin %3'ünü elma oluşturmaktadır. Elma üretiminin artırılmasında en büyük faktör olan birim alandan yüksek verim ve kaliteli meyve sağlayan yoğun sistemler klon anaçları kullanılarak geliştirilmiş ve aynı zamanda kaliteli çeşitler seçilerek üretime sunulmuştur. Modern ve ekonomik anlamdaki bir elma yetiştiriciliği için bodur ve yarı-bodur klon anaçları ile yarı-bodur çeşitlerin kullanılması esastır. Bu uygulamalar son yıllarda üreticiler tarafından benimsenmiş ve hızlı bir yayılma göstermiştir. Isparta,Karaman ve Niğde elma üretiminde ilk üç sırayı almaktadırlar. Çizelge 2. Türkiye de Yıllara Göre Elma Ağaç Sayıları ve Üretim Miktarları Ağaç Sayısı(Adet) Yıllar Meyve Veren Meyve Toplam Üretim (Ton) Vermeyen Kaynak: DİE Elmada Pazarlama, Dışalım ve Dışsatım Elma pazarlamasında en önemli etkenler çeşit ve çeşit standardizasyonudur. Yapılan araştırma çalışmaları sonucunda üretimi öngörülen başlıca önemli elma çeşitleri, başta Granny Smith olmak üzere, Skyline Supreme, Starkrimson Delicious, Starkspur Golden Delicious, Mutsu, Gloster 69, Lutz Golden, Cooper 7SB-2 ve Prima gibi kışlık çeşitler ile Anna, Beacon, Vista Bella, JerseyMac, Princess ve Summerred gibi yazlık çeşitlerdir (Kaşka, 1997). Özellikle dışsatımda çeşitler bakımından karşılaşılan en büyük sorun, bir yandan söz konusu çeşitlerden yeteri kadar kapama bahçelerin kurulamamasından dolayı talebin karşılanamayışı, öte yandan, son yıllarda bazı ülkeler tarafından talep edilen Gala, Galaxy, Mondial Gala, Fuji, Braeburn, Redchief, Scarlette Spur ve Jonagold vb. çeşitlerin üreticiye tam olarak yansıyamamasından kaynaklanmaktadır. Türkiye'nin birçok yaş meyve ve sebze dışsatımında olduğu gibi, elma dışsatımında da hem ülkelere hem de yıllara göre önemli değişiklikler görülmektedir. Bu değişkenlik yeni pazarlar bulma ve bulunan pazarları elde tutmada devamlılık olmadığının kanıtıdır. Türkiye bazı yıllarda İran, İtalya, Arjantin ve Şili'den Golden Delicious, Starking Delicious ve Grany Smith çeşitlerinden dışalım yapmıştır. VIII.Beş Yıllık kalkınma planında Türkiye nin elma üretim hedefleri Şekil 1 de gösterilmiştir. Bugünkü durumda, kişi başına 36.6 kg elma düştüğü düşünülürse bu hedeflerde biraz düzeltme yapılması gerekir. 3

4 Üretim Miktarı (1000 Ton) Şekil 1. Elma Üretim Hedefi (VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı) Elma Yetiştiriciliğinde Alınması Öngörülen Önlemler Dünyada geniş bir üretim potansiyeline sahip olan elma, ülkemizde de en fazla yetiştiriciliği yapılan meyve türlerinden biridir. Önemli üretici ülkelerle karşılaştırıldığında, üretim bakımından 3. sırada yer aldığımız görülmektedir. Fakat birim alana alınan verim ve dışsatım miktarları bakımından ise, ülkemiz istenen düzeyin çok altında yer almaktadır. Bir yandan üretim ve kalite artışının sağlanması, maliyetlerin azaltılarak karlılığın artırılması, dışsatım oranının artırılması ve kısaca modern elma yetiştiriciliğinin geliştirilmesi için aşağıdaki konular üzerinde durulması yararlı olur: - İsmine doğru sağlıklı klon anaçlı ve sertifikalı fidan eksikliği, - Standart çeşitlerden yeteri kadar kapama bahçelerin kurulmamış olması, - Kredi yetersizliği, - İç ve dış pazar organizasyonundaki yetersizlik, - Araştırmacı-Yayımcı-Üretici koordinasyonundaki kopukluğun giderilmesi, - Önemli üretim bölgelerinde depolama olanaklarının ve modern soğuk depo teknolojilerinin (Kontrollü Atmosfer, Modifiye Atmosfer vb.) bulunmayışı veya yetersiz oluşu Armut Yetiştiriciliği Dünya armut üretimi 17 milyon tonun üzerinde olup bunun % 51'i Çin'de üretilmektedir. Bu ülkeyi sırası ile ABD, İtalya ve İspanya izlemektedir (Çizelge 3). Dünya armut üretiminin %10'u dışsatıma konu olmakta ve dışsatımcı ülkeler bir milyar dolar dolayında gelir elde etmektedir. Türkiye nin toplam armut ağacı sayısı yaklaşık milyon ve üretimi bin tondur (Çizelge 4). Çizelge 3. Toplam Dünya ve Ülkelere Göre Armut Üretim Miktarları 4

5 Armut Yıllar Üretimi (Ton) DÜNYA 15,658,411 16,753,989 16,591,302 17,359,518 17,191,205 Çin 7,859,841 8,525,981 8,896,662 9,432,389 9,422,957 A.B.D. 921, , , , ,420 İtalya 809, , , , ,675 İspanya 745, , , , ,800 Almanya 426, , , , ,600 Arjantin 536, , , , ,000 Japonya 415, , , , ,800 Türkiye 360, , , , ,000 Kaynak: FAO, 2003 Çizelge 4. Türkiye de Yıllara Göre Armut Ağaç Sayıları ve Üretim Miktarları Ağaç Sayısı(Adet) Yıllar Meyve Veren Meyve Vermeyen Toplam Üretim (Ton) Kaynak: DİE Gerek Anadolu nun armudun gen merkezi oluşu ve gerek Anadolu nun hemen her yerinde armut yetiştiriciliğine iklim ve toprak koşulları bakımından uygun yörelerin bulunması nedeniyle ülkemizde geniş bir üretim potansiyeli mevcuttur. Ülkemizin fidan üretimi, kamu kuruluşları, özel fidancılar ve çok az miktarda da yetiştiricilerin kendileri tarafından yapılmaktadır. Fidan üretiminde halen resmi gazetede yayınlanarak tescil edilip üretimi öngörülen armut çeşitleri şunlardır: Akça, Ankara, Mustafabey, Hacı Hamza (Malatya), Limon (Malatya), Abbe Fetel, Beurre Bosc, Beurre Hardy, Coscia, Doyenne du Comice, Duchesse d Angouleme, Passe Crassane, Triumph de Vienne, Williams, William Bovey, Wilder, Beurre Precoce Morettini, Grand Champion, Santa Maria, Beurre Clairgeau ve Marguarita Marillat. Oysa günümüzde daha birçok yeni çeşit çıkmıştır. Bunların da (öncelikle ateş yanıklığına dayanıklı olanları yurda getirilerek denenmelidir. Bursa,Antalya ve Ankara armut üretiminde ilk üç sırayı alan illerdir. Şekil 2. Armut Üretim Hedefleri (VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı) Üretim Miktarı (1000 Ton) VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında armut üretim hedefleri Şekil 2 de gösterilmiştir. Burada gelecek yıllarda armut üretiminin azalacağı görülmektedir. Oysa durumun tersi söz 5

6 konusudur. Zira Türkiye pazarlarında armut eksikliği vardır. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda bu konuya gereken önem verilmelidir Armutlarda, Pazarlama, Dışalım ve Dışsatım Ülkemizde üretilen armutların hemen tamamı taze olarak, çok az bir kısmı da kurutularak tüketilmektedir. Armut dışsatımımızın toplam üretimdeki payı yaklaşık %2 dolayındadır. Ülkemize bazı yıllar Şili, Hollanda ve İspanya'dan armut dışalımı yapılmıştır Armut Yetiştiriciliğinde Alınması Öngörülen Önlemler Armut üretiminde yaşanan önemli sorunlar şu şekilde sıralanabilir: -Fidan üretiminde sertifikasyon talimatının gerektiği şekilde uygulanmasının sağlanamamış olması, -Bölgelere göre uygun standart çeşitlerle kurulu kapama bahçelerinin yetersizliği, -Belirli tohum ve klon anacı damızlık ve üretme kuruluşlarının noksanlığı, -Bodurlaştırıcı anaçların kullanılmaması ve bu yüzden sık dikimin uygulanmaması, -İç ve dış Pazar organizasyonundaki yetersizlik, -Kredi miktarındaki yetersizlik, -Ateş yanıklığı (Erwinia amylovora) üzerinde yapılan çalışmalar sununda mücadele talimatının hazırlanmış olmasına karşın bu hastalığın zararları önemli derecede devam etmektedir. - Araştırma, yayım ve üretici koordinasyonundaki bozukluklar, - Derimden tüketiciye kadar olan aşamada muhafaza ve uygun taşıma yetersizliğinden ileri gelen kayıplar. 3.SERT ÇEKİRDEKLİ MEYVELER Sert çekirdekli türler açısından durum değerlendirildiğinde, özellikle kayısı üretiminde dünyada çok önemli bir yere sahip olduğumuz dikkat çekicidir. Dünya kayısı üretimi 2003 yılı verilerine göre ton olup, ülkemiz ton üretim ile dünyada ilk sırada bulunmaktadır. Türkiye yi ton ile İran ve ton ile İspanya izlemektedir.ilkbahar geç donlarından etkilenme durumuna göre, Türkiye dünya toplam kayısı üretiminin, yıllara göre, yaklaşık % ini karşılamaktadır(çizelge 5). Sert çekirdekli türlerden erikte, dünya üretimi 2003 yılı verilerine göre ton olup, ülkemiz ton üretimle 7. sıradadır. Dünyada en önemli erik üreticisi ülkeler Çin, Romanya ve ABD dir (Çizelge 5). Dünya kiraz üretimi 2003 yılında ton, vişne üretimi ise ton olarak gerçekleşmiştir. Kiraz üretimi açısından ton ile Türkiye en büyük üretici ülke durumundadır. Kiraz üretiminde ülkemizi ton ile İran ve tonla ABD izlemektedir. Vişne üretimi bakımından ise ton ile Türkiye,Rusya Federasyonu ( ton) ve Polonya dan ( ton) sonra üçüncü sırada bulunmaktadır. Ülkemizi ton üretimle ABD izlemektedir (Çizelge 5). Dünya toplam badem üretimi 2003 yılı verilerine göre ton olup en önemli üretici ülkeler sırasıyla ABD ( ton), İspanya ( ton) ve Suriye dir ( ton). Ülkemiz ise ton badem üretimi ile dünyada 8. sırada bulunmaktadır. Dünya ceviz üretimi 2003 yılında ton olarak gerçekleşmiştir. Türkiye ton üretimle Çin ( ton), ABD ( ton) ve İran dan ( ton) sonra 4. sırada bulunmaktadır (Çizelge 5). Üzümsü meyvelerden çilek üretimi, 2003 yılı verilerine göre dünyada ton olarak gerçekleşmiştir. En önemli çilek üreticisi ülkeler, sırasıyla, ton ile ABD, ton ile İspanya ve ton ile Kore dir. Türkiye ton üretimle 7. sırada 6

7 yer almaktadır (Çizelge 5). Kivide dünya üretimi ton olarak gerçekleşmiştir. En önemli üretici ülkeler İtalya, Yeni Zelanda ve Şili dir. Devlet İstatistik Enstitüsü kayıtlarına göre,ülkemizin kivi üretimi ton, ahududu üretimi ton olarak gerçekleşmiştir (Anonim, 2003a) Dünyada ve Türkiye de Sert Çekirdekli Meyve Üretimindeki Artışlar İstatistiksel veriler üzerinde yapılan değerlendirmelere göre yılları arasında dünya kayısı üretimi ton ile ton arasında değişim göstermiştir. Genel olarak iklime, özellikle de ilkbahar geç donlarına bağlı olarak büyük dalgalanmalar gösteren kayısı üretiminin bu dönem içerisinde en fazla olduğu yıl 2000 yılı, en az olduğu yıl ise 2002 olmuştur. Bu dönem içerisinde dünya kayısı üretiminde artık sürekli bir artış söz konusu olmayıp stabil bir durum görülmektedir. Buna karşılık yıllar arasında dalgalanmalar göze çarpmaktadır. Dünya üretimine benzer şekilde ülkemizin kayısı üretimi de artık sürekli bir artış göstermemekte özellikle, ilkbahar geç donlarına bağlı olan dalgalanmalar görülmektedir. Bu dönem içerisinde ülkemizde kayısı üretiminin en fazla olduğu yıl ton ile 2000 yılı ve en az olduğu yıl ise ton ile 1996 yılı olmuştur (Çizelge 5). Yukarıda belirtilen sürede dünya erik üretiminde düzenli denebilecek bir artış görülmektedir yılında ton olan dünya erik üretimi %22.7 lik artışla 2003 yılında tona yükselmiştir. Bu dönem içerisinde en önemli erik üreticisi ülke durumundaki Çin de % 71.3, Romanya da % 37.2, Almanya da %41.5 ve Türkiye de % 5.1 oranında artış belirlenirken, ABD de %16 ve Sırbistan-Karadağ da %6.7 oranında azalma meydana gelmiştir (Çizelge 5). Kirazda dünya üretimi arasındaki dönemde büyük değişiklikler göstermemiştir. Kiraz üretimi 1996 yılında tondan 2003 yılında tona yükselmiştir. Bu dönem içerisinde kiraz üretimindeki artış oranı Türkiye de %27.5, İran da %27, ABD de %54.7 olarak saptanmıştır. Buna karşılık Almanya da %13.3 ve İtalya da %26.6 oranında azalma olmuştur. Vişne üretimi de, kirazda olduğu gibi, bu dönem içerisinde önemli değişiklikler göstermemiştir yılında ton olan üretim 2003 yılında tona yükselmiştir. Bu dönem içinde Rusya Federasyonunda %11.7, Polonya da %27.9 ve Türkiye de %27.3 oranında artış olurken, ABD de %16.6 ve Almanya da %15.5 oranında azalma gerçekleşmiştir (Çizelge 5). Dünya badem üretiminde yılları arasında sürekli bir artış görülmektedir.dünya badem üretimi 1996 yılında ton iken %32.3 artışla tona yükselmiştir. Dünya üretimindeki artışa paralel olarak en önemli üretici olan ABD de üretim artışı %92.2 oranında gerçekleşmiştir. ABD nin yanı sıra Fas ta %110.7, Suriye de %152.7, İtalya da %8.6 ve İran da %15.2 oranında artış olmuştur. Buna karşılık İspanya ve Türkiye de üretim bakımından bir dalgalanma görülmekle birlikte, sırasıyla %18.6 ve %11.6 oranında azalma meydana gelmiştir. Ceviz üretimi bakımından yılları arasında dünyada sürekli bir artış söz konusudur yılında ton olan üretim 2003 yılında tona yükselmiştir. Bu dönemdeki artış oranı %32.9 olmuştur. Ceviz üretiminde bu dönemde meydana gelen artış Çin de %51.3, ABD de %55.8, İran da %41.4 ve Türkiye de %8.7 olarak gerçekleşmiştir (Çizelge 5). Dünya çilek üretimi yılları arasında %16.5 lik artışla tondan tona yükselmiştir. Bu dönem içerisinde çilek üretim artışı ABD de %28.1, İspanya da %14.4, Kore de %23.4, Meksika da %26.1 ve Türkiye de %35.5 oranında olmuştur. Dünyada Ahududu üretimi yılları arasında %19.6 oranında artışla tondan tona çıkmıştır. Kivi üretimi de bu dönemde %4.2 lik artışla tondan tona yükselmiştir (Çizelge 5). 7

8 Çizelge 5. Dünyada önemli meyve üreticisi ülkeler ve üretim miktarları (000 ton) (FAO, 2004) Ülkeler Kayısı Erik Kiraz Kayısı Erik Kiraz Kayısı Erik Kiraz İspanya Pakistan İran Fransa İtalya Yunanistan Çin ABD Romanya Sırbis.-Kar Almanya Rusya Fed Türkiye Dünya Çizelge 5 in devamı Ülkeler Vişne Badem Ceviz Vişne Badem Ceviz Vişne Badem Ceviz ABD İran Rusya Fed Polonya Sırbis.-Kar Almanya İspanya İtalya Suriye Monaco Ukrayna Romanya Çin Hindistan Türkiye Dünya Çizelge 5 in devamı Ülkeler Çilek Ahududu Kivi Çilek Ahududu Kivi Çilek Ahududu Kivi ABD İspanya Japonya Rusya Fed Polonya Sırbis.-Kar Almanya Kanada

9 İtalya Y. Zelanda Kore Fransa Meksika Şili Yunanistan Türkiye Dünya Sert Çekirdekli Meyveler Yetiştiriciliğinde Verimlilik Tarım sektörünün öteki üretim dallarında olduğu gibi, meyvecilikte de sınırlı olan kaynaklardan, en yüksek düzeyde verim ve kaliteyi elde etmek amacıyla yararlanmak esas hedeftir. Önceki bölümde de açıklandığı üzere meyve üretimimiz sürekli bir artış trendi içerisindedir. Toplam üretimde görülen bu artışta üretim alanındaki genişleme ile birlikte, birim alandan elde edilen ürün miktarındaki iyileşmenin de büyük etkisi olmuştur. Bununla birlikte, günümüzde bazı yumuşak ve sert çekirdekli meyve türlerinden hektardan elde edilen ürün bakımından, dünya ortalamasının üzerinde olmamıza karşın, meyveciliği ileri olan ülkelerin bazısının gerisinde bulunmaktayız. Ülkemizde kayısıda hektardan kaldırılan ürün bakımından dünya ortalamasından daha iyi durumda olmamıza karşın önemli kayısı üreticisi ülkelerle karşılaştırıldığında verim açısından gerilerde olduğumuz söylenebilir. Erik üretiminde verim durumu dünya ortalamasının oldukça üzerinde olup genel olarak birçok üretici ülkeden daha yüksek verimliliğe sahip olduğumuz görülmektedir. Kiraz açısından ise verim durumumuz önemli kiraz üreticisi ülkeler içerisinde en iyi durumdadır. Badem üretimimiz İspanya, İtalya ve İran gibi ülkelere göre daha düşük olmasına karşın verim durumumuz bu ülkelerden daha iyidir. Önemli badem üreticisi ülkeler içerisinde en yüksek verime sahip ülke 3.5 ton/ha ile ABD dir. Ceviz ve çilekte birim alandaki verim değerlerimiz dünya ortalamasının altındadır. Cevizde hektara verim Romanya da 25.2 ton ve ABD de 3.6 ton iken ülkemizde 2.1 ton dolayındadır.. Çilekte de dünya ortalaması 15.1 ton, ABD de 47.9 ton ve İspanya da 31.6 ton olmasına karşın Türkiye de 12.1 ton dolayında bulunmaktadır (Çizelge 6; FAO, 2004). Çizelge 6. Önemli Üretici Ülkelerde Bazı Meyve Türlerinde Hektara Verimler (ton) (FAO, 2004). Kayısı Erik Kiraz Vişne Badem Ceviz Çilek İspanya Fransa İtalya Yunanistan Pakistan İran ABD Çin

10 Romanya Almanya Sırbistan-Karadağ Rusya Federasyonu Polonya TÜRKİYE Dünya Türkiye nin Sert Çekirdekli Meyveler Dışsatımı Ülkemizin dış ticaret geliriyle ilgili veriler incelendiğinde, 2003 yılı toplam dış satımımızın dolar olduğu, bunun içinde tarımsal ürünlerin dolar ve bahçe bitkilerinden sağlanan gelirin ise dolar olduğu belirlenmiştir. Bahçe bitkileri içerisinde de meyve ürünleri en büyük paya sahiptir. Genel dışsatım içerisinde 2003 yılı itibariyle bahçe bitkilerinin katkısı %5.56 olarak hesaplanmıştır (Anonim, 2004a) Çizelge 7. Bazı Meyve Türlerinin Ülkeler ve Yıllara Göre Dışsatım Miktarları (Ton: FAO, 2004) KAYISI (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya Dünya Dünya Dünya Türkiye 586 Türkiye Türkiye Türkiye İspanya İspanya İspanya Fransa Fransa Fransa Fransa İspanya İtalya İtalya İtalya İtalya Suriye ABD Yunanistan ABD Yunanistan Suriye Suriye G. Afrika Macaristan G. Afrika Hollanda Hollanda ERİK (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya Dünya Dünya Dünya Türkiye Türkiye Türkiye Türkiye ABD ABD ABD Şili Şili Şili Şili ABD İtalya İspanya İspanya İspanya Fransa G. Afrika G. Afrika G. Afrika G. Afrika İtalya İtalya Fransa Macaristan Fransa Fransa İtalya Hollanda Hollanda Hollanda Hollanda KİRAZ (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya Dünya Dünya Dünya Türkiye Türkiye Türkiye Türkiye ABD ABD ABD ABD İtalya İtalya İspanya Şili İspanya İspanya İtalya Suriye Fransa Suriye Suriye İspanya Suriye Şili Fransa 7,677 Avusturya Şili Çek Cum Polonya 6,462 Fransa Yunanistan Yunanistan Avusturya 5,153 İtalya VİŞNE (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 52,600 Dünya Dünya Dünya

11 Türkiye 0 Türkiye 0 Türkiye 0 Türkiye 100 Macaristan 23,831 Macaristan Macaristan 16,946 Macaristan 16,095 Polonya 11,279 Polonya 20,538 ABD 6,369 ABD 3,170 ABD 6,484 ABD Almanya 3,967 Sırbistan 2,402 Belçika-Lüx 2,463 Almanya 3,169 Özbekistan 3,159 Almanya 1,746 Çek Cum. 2,183 İtalya 911 Polonya 2,788 Danimarka 1,095 Almanya 956 Avusturya 789 Fransa 2,405 Avusturya Avusturya 2,019 Fransa 1,070 BADEM ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 33,750 Dünya 36,753 Dünya 68,492 Dünya 77,777 Türkiye 202 Türkiye 177 Türkiye 46 Türkiye 19 ABD 22,063 ABD 22,531 ABD 42,340 ABD 51,167 İran 3,600 Afganistan 3,300 Honkong 6,805 Suriye 3,987 Afganistan 1,751 Avustralya 2,795 Portekiz 1,992 Portekiz 2,849 Portekiz 1,065 İspanya 1,743 İspanya 1,766 İspanya 2,629 Gürcistan 700 Portekiz 1,064 İsviçre 1,350 Honkong 2,339 İtalya 555 İran 828 İran 810 Avustralya 2,184 Bulgaristan 430 Gürcistan 800 Gürcistan 800 CEVİZ ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 82,570 Dünya 86,528 Dünya 104,526 Dünya 102,578 Türkiye 62 Türkiye 13 Türkiye 6 Türkiye 1 ABD 58,056 ABD 42,844 ABD 50,612 ABD 48,061 Fransa 8,972 Rusya Fed. 17,000 Meksika 20,304 Mexica 18,344 Şili 3,121 Fransa 13,333 Fransa 16,852 Fransa 16,486 Bulgaristan 3,115 Şili 2,929 Şili 3,631 Şili 3,904 Peru 1,951 Bulgaristan 2,544 Çin 1,875 Ukrayna 2,620 Çin 1,606 Peru 1,055 İtalya 1,369 Belçika 1,965 Moldova 1,221 Almanya 1,282 Çin 1,811 KİVİ (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 741,714 Dünya 765,910 Dünya 768,305 Dünya 710,168 Türkiye 11 Türkiye 12 Türkiye 18 Türkiye 12 İtalya 218,856 Y. Zelanda 230,623 İtalya 273,194 İtalya 238,940 Y. Zellanda 213,266 İtalya 194,337 Y. Zellanda 249,509 Y. Zellanda 231,259 Şili 119,903 Şili 141,309 Şili 112,603 Şili 117,463 Belçika-Lüx 77,859 Belçika-Lux 89,503 Yunanistan 31,230 Fransa 29,233 Yunanistan 29,187 Yunanistan 25,342 Fransa 24,936 Hollanda 25,772 Hollanda 26,690 Fransa 23,532 ABD 12,249 Yunanistan 15,318 Fransa 22,157 ABD 14,766 İspanya 990 ABD 10,542 Çizelge 8. Bazı Meyve Türlerinin Ülkeler ve Yıllara Göre Dışalım Miktarları (Ton) KAYISI (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 173,691 Dünya 156,047 Dünya 174,352 Dünya 182,224 Türkiye 1 Türkiye 11 Türkiye 51 Türkiye 0 Almanya 44,263 Almanya 31,797 Almanya 47,782 Almanya 40,237 İtalya 31,800 İtalya 24,011 İtalya 27,782 İtalya 24,027 Fransa 16,031 Fransa 22,220 Fransa 14,371 Suudi Arab 15,587 Avusturya 13,108 Rusya Fed. 11,492 Avustralya 10,718 Rusya Fed 13,789 İsviçre 12,007 İsviçre 8,866 Rusya Fed 10,215 Fransa 12,097 Suudi Arab 11,384 Suudi Arab 7,526 İsviçre 9,322 Avusturya 10,023 İngiltere 5,494 İngiltere 7,108 İngiltere 8,425 İsviçre 9,456 ERİK (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER

12 Dünya 368,992 Dünya 338,555 Dünya 394,012 Dünya 509,340 Türkiye 14 Türkiye 126 Türkiye 68 Türkiye 5 İngiltere 52,242 Almanya 52,780 İngiltere 84,712 İngiltere 147,775 Almanya 52,232 İngiltere 48,124 Almanya 41,060 Almanya 46,478 Brezilya 33,931 Brezilya 26,097 Kanada 24,460 ABD 34,113 Kanada 25,260 Kanada 23,915 ABD 23,543 Kanada 29,500 Çin 25,061 Hollanda 20,959 Hong Kong 20,859 Hong Kong 29,090 ABD 20,715 Hong Kong 20,326 Çin 20,451 Hollanda 25,301 Hong Kong 15,031 Belçika-Lüx 15,970 Belçika 20,126 Belçika 20,287 KİRAZ (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 112,694 Dünya 106,297 Dünya 136,739 Dünya 145,256 Türkiye 3 Türkiye 39 Türkiye 0 Türkiye 16 Almanya 29,075 Almanya 22,152 Almanya 26,132 Almanya 20,488 Japonya 11,336 İngiltere 11,427 Japonya 16,716 İngiltere 15,698 İngiltere 10,051 Çin 7,833 İngiltere 14,621 Japonya 10,462 Hollanda 9,796 Hollanda 7,709 Çin 9,219 Avusturya 11,152 Suudi Arab 6,604 Fransa 5,076 Kanada 7,700 Kanada 9,236 Kanada 5,105 Honkong 4,880 Avusturya 7,012 Çin 9,088 Belçika-Lüx 4,604 Belçika-Lüx 4,174 Hollanda 6,093 Hollanda 8,107 VİŞNE (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 48,466 Dünya 51,378 Dünya 47,266 Dünya 36,346 Türkiye 0 Türkiye 0 Türkiye 0 Türkiye 0 Almanya 31,355 Almanya 35,413 Almanya 30,077 Almanya 23,462 İngiltere 3,943 Hollanda 4,334 Hollanda 5,449 Belçika 2,336 Hollanda 3,695 Danimarka 3,629 Avusturya 4,793 Hollanda 2,644 Belçika-Lüx 3,044 Avustralya 3,490 Belçika 2,078 Avusturya 2,442 Avusturya 2,296 Belçika-Lüx 2,718 Fransa 1,299 Fransa 1,476 BADEM ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 27,435 Dünya 31,485 Dünya 57,730 Dünya 60,160 Türkiye 157 Türkiye 185 Türkiye 1,279 Türkiye 30 Hindistan 11,648 Hindistan 16,777 Hong Kong 7,839 Hindistan 19,089 İspanya 3,147 İspanya 2,734 Pakistan 7,516 Hong Kong 9,716 Pakistan 1,715 Almanya 1,427 İspanya 3,034 Pakistan 8,420 İtalya 1,455 Pakistan 1,294 Çin 2,731 Lübnan 4,169 Fransa 1,291 Suudi Arab 1,157 Fransa 1,223 İspanya 3,293 Almanya 1,286 CEVİZ ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 70,136 Dünya 68,862 Dünya 88,016 Dünya 94,254 Türkiye 1,002 Türkiye 1,466 Türkiye 4,200 Türkiye 3,190 Almanya 15,057 Almanya 16,228 İspanya 20,547 İspanya 27,720 İspanya 14,800 İspanya 13,418 Almanya 12,160 Almanya 12,078 İtalya 13,380 İtalya 11,135 İtalya 10,027 Meksika 11,217 Brezilya 3,691 Brezilya 2,895 Meksika 9,678 İtalya 10,754 Hollanda 3,191 Rusya Fed. 2,856 Rusya Fed 4,368 Hollanda 3,584 İngiltere 2,163 Hollanda 3,314 Rusya Fed 2,022 KİVİ (Sofralık) ÜLKELER 1996 ÜLKELER 1998 ÜLKELER 2000 ÜLKELER 2002 Dünya 635,590 Dünya 698,311 Dünya 728,459 Dünya 738,586 Türkiye 1,752 Türkiye 929 Türkiye 1,453 Türkiye 3,022 Almanya 112,211 Belçika-Lüx 103,934 Almanya 104,391 Belçika 96,774 12

13 Belçika-Lüx 91,482 Almanya 83,719 Belçika 96,286 Almanya 89,893 İspanya 56,266 İspanya 65,683 İspanya 74,231 İspanya 86,478 Japonya 46,699 ABD 45,417 ABD 51,832 Japonya 48,311 ABD 46,531 Japonya 42,537 Japonya 41,531 ABD 42,879 Hollanda 33,524 Hollanda 38,772 Hollanda 33,298 İtalya 40,932 İtalya 23,241 İtalya 37,623 İngiltere 29,432 Hollanda 38,552 Kayısıda en büyük üretici ülke olmamıza karşın, sofralık kayısı dışsatımımız yok denecek kadar azdır. Dünyada 2002 yılı verilerine göre yaklaşık ton sofralık kayısı dışsatımı gerçekleşmiş olmasına karşın, ülkemizin bunun içindeki payı ton dolayındadır. Bu da yaklaşık %2.6 gibi oldukça düşük bir orana karşılık gelmektedir. Buna karşılık toplam dışsatım içerisinde Fransa nın payı %30.9 ve İspanya nın payı ise %21.4 tür. Aynı durum erik için de geçerli olup yaklaşık tonluk dünya dışsatımı içinde Türkiye ton ile yaklaşık %1 lik paya sahiptir. Son 15 yıl içinde Akdeniz kıyı kesiminde Ninfa, P.de Tirinthe, Katy, Castelbrite, Palstein vb. yabancı ve A.Yıldız ın Alata da elde ettiği melez çeşitler ve C.Durgaç ın Hatay da selekte ettiği genotiplerle sofralık kayısı üretimimiz hızla artmıştır. Üretilen bu kayısılar şimdilik iç tüketimde kullanılmaktadır. Ancak önümüzdeki birkaç yıl içinde artan üretimin dış satıma gideceği kuşkusuzdur. Kiraz dışsatımımız son yıllarda büyük bir atılım göstermiştir. Kirazda en önemli dışsatımcı ülke ton ile ABD dir. Bu ülkeyi yaklaşık ton ile Türkiye izlemektedir. Türkiye nin toplam dünya dışsatımı içindeki payı yaklaşık %12.7 dir.bu artış nedeni, yetiştiricilerin sulama, gübreleme, budama, hastalık ve zararlılarla savaşım vb. konularında bilinçlenmeleri ve dışsatıma gidecek kiraz çeşidi olarak 0900 Ziraat e ağırlık vermeleridir. Böylece Avrupa da Türk kirazı bir marka olmuştur. Önümüzdeki yıllarda bu dışsatım miktarları, yapılan olumlu çalışmalar devam ettiği sürece, mutlaka artacaktır. Vişne ve ceviz gibi ürünlerde ülkemiz önemli üretici ülkeler arasında olmasına karşın dışsatım hemen hiç yapılmamaktadır. Dünya sert kabuklu meyve türleri ticaretinde en büyük pay (yaklaşık %38) bademde olmasına karşın Türkiye bu paydan yararlanamamaktadır (Çizelge 7). Dünyada meyve dışalım durumu incelenecek olursa, en önemli dışalımcı ülkeler genelde Avrupa da bulunmaktadır (Çizelge 8). Kayısıda en önemli dışalımcı ülkeler Almanya, İtalya, Suudi Arabistan, Rusya Federasyonu, Fransa, Avusturya ve İsviçre olup bu ülkelerin toplam dışalım içindeki payı yaklaşık %68.7 dir. Erikte de toplam dışalımın yaklaşık %65.3 lük kısmını İngiltere, ABD, Almanya, Kanada, Hong Kong, Hollanda ve Belçika yapmaktadır. Kirazda en önemli dışalımcı ülkeler Almanya, İngiltere, Japonya, Avusturya, Kanada, Çin ve Hollanda olup toplam ton dışalımın yaklaşık tonluk (%58) kısmını yapmaktadırlar. Vişnede ise Almanya toplam dışalımın yaklaşık %65.6 lık kısmını tek başına yaparak en önemli dışalımcı durumda bulunmaktadır (Çizelge 8). Badem dışsatımını en fazla yapan ülkeler Hindistan, Hong Kong, Pakistan, Lübnan ve İspanya olup toplam dışsatımın yaklaşık %74.3 lük kısmını bu ülkeler yapmaktadır. Cevizde ülkemiz önemli üretici ülkeler arasında bulunmasına karşın yaklaşık ton dışalım yapmaktadır. En önemli ceviz dışalımı yapan ülkeler İspanya, Almanya, Meksika, İtalya, Hollanda, Rusya Federasyonu ve Türkiye olup toplam dışalımın %74.9 luk kısmını yapmaktadırlar. Öteki meyve türlerinde olduğu gibi kivide de en önemli dışalım yapan ülkeler genelde Avrupa da bulunmaktadır. Dünyada kivi dışalımının yaklaşık %60.1 ini Belçika, Almanya, İspanya, Japonya, ABD, İtalya ve Hollanda yapmaktadır. Türkiye yaklaşık ton kivi dışalımı yapmaktadır (Çizelge 8). 3.4 Türkiye nin Gelecekteki Sert Çekirdekli Meyve Üretim ve Tüketim Hedefleri 13

14 Ülkemizin 2000 yılı sayımı sonundaki nüfusu olarak belirlenmiştir (Anonim, 2003b). Ülkemiz toplam meyve üretimi, 2001 verilerine göre, ton olarak bildirilmektedir (Anonim, 2003a). Ülkemizin kişi başına meyve üretimi yaklaşık 190 kg dır. Bu haliyle çoğu ülkeden bile daha fazla kişi başına meyve üretimi söz konusudur. Ülkemizin gelecekte bu durumu koruyabilmesi için acil ve önemli önlemlere gereksinim vardır. Bu amaçla ağaç başına meyve veriminin artırılması ve modern meyve yetiştirme tekniklerine göre üretim alanlarının genişletilmesiyle ilgili önlemlerin alınması gereklidir. Üç yanı denizlerle çevrili olan ve Asya ile Avrupa arasında bir geçit oluşturan ülkemiz, fındık, kayısı, incir, ayva vb. meyve türlerinde dünya liderliğini sürdürmektedir. Öteki meyve türlerinde de (elma, şeftali, erik, badem, antepfıstığı, ceviz) ülkemiz üretim değeri bakımından dünya da ilk 5 ülke arasında yer almaktadır. Cumhuriyetimizin kuruluşundan bugüne kadar meyve yetiştiriciliğinde çok önemli gelişmeler olmuştur. Birçok meyve türünde üretim artmış, kişi başına düşen meyve miktarları, hızla artan nüfusumuza karşın, büyük miktarlara ulaşmıştır. Çağdaş üretim teknikleri, yüksek verimli ve kaliteli yeni çeşitler ülkemize girmiştir. Ülkemizin farklı bölgelerinde açılan Ziraat Fakültelerine ait Bahçe Bitkileri bölümleri ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Araştırma Enstitüleri, bölgelerindeki meyveler üzerinde önemli araştırmalar yapmışlardır. Ülkemiz Dünya da meyve üretimi açısından tüketimini karşılayan, yani kendine yeterli sayılan ender ülkelerden biridir. Ancak, sahip olduğu meyve yetiştirme potansiyelini gereği gibi kullanamamaktadır. Bununla birlikte ülkemizde hızlı bir nüfus artışı yaşanmaktadır. Nitekim, gelecek 20 yıl içerisinde nüfusumuzda yaklaşık luk (yaklaşık %30 luk) bir yükselme beklenmektedir yılında da Türkiye nin meyvecilikte kendine yeterliliğini koruyabilmesi ve önemli dışsatımcı bir ülke olabilmesi için üretimini artırması gerektiği açıkça görülmektedir. Bu nedenle, ülkemizde meyve yetiştiriciliğinin temel sorunlarına özellikle üretim artışı ve dışsatıma yönelik tüm plan ve projeler yaşamsal önem taşımaktadır. Üretim ve dışsatım artışının düzenli ve sistemli olabilmesi için birtakım sosyoekonomik, kültürel ve teknik önlemler yerinde ve zamanında alınmalıdır. Bu önlemler aşağıda özetlenmiştir Verimlilikle İlgili Önlemler FAO kayıtları incelendiğinde, Türkiye kayısı, kiraz, erik, vişne, badem, ceviz, çilek ve kivi gibi meyve türlerinde birim alandan alınan ürün miktarı bakımından dünya ortalamasının biraz üzerinde değerler göstermekte ancak birçok Avrupa ülkesinin gerisinde bulunmaktadır. Ekolojik koşullarımız göz önüne alındığında mevcut durumun yeterli olmadığı ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, alınacak bütün önlemlerde ilk başta verimlilik faktörü dikkate alınmalıdır. Bu önlemler aşağıda başlıklar halinde verilmiştir. -Bölgelere ve dışsatıma yönelik uygun tür ve çeşit seçimi: Ülkemiz farklı tarım bölgelerine sahiptir. Verimlilikte en önemli parametrelerden birisi bölgelere uygun tür ve çeşit seçimidir. Bölgelere yönelik yapılacak tür ve çeşit seçiminde öncelikle iç ve dış pazarın istekleri göz önüne alınmalıdır. Gerek iç ve gerek dış pazar gereksinimi karşılamak amacıyla yapılacak üretim planlamasında hangi tür ve çeşitlerin ne miktarlarda üretileceğinin ve bu amaçla kullanılacak alanların daha önceden belirlenmesi de oldukça önemli bir konudur. Ülkemizde en büyük ihmalin bu konuda yapıldığı görülmektedir. Oysa, özellikle Avrupa Topluluğu ülkelerinde, üretim, tüketim ve satışta sorun olan türlerde üretim alanlarının daraltılmasıyla ilgili bazı adımlar atıldığı dikkati çekmektedir.. Bu amaçla, kullanılacak çeşitlerin iç ve dış pazarlarda sürekli aranan ve arzu edilen çeşitler olmasına özen gösterilmelidir. Aksi halde, satışında sorun bulunan çeşitlerin üretimi boş yere yükseltilmiş ve üreticinin sorunu daha da artırılmış olacaktır. Ayrıca özellikle Akdeniz gibi rakımı düşük kıyı bölgelerde ilk turfanda ve Orta ve Doğu Anadolu Bölgesi gibi rakımı yüksek bölgelerde son turfanda meyve yetiştiriciliğine önem verilerek yetiştirme mevsiminin uzatılması için gerekli 14

15 önlemler alınmalıdır. Bunun yanı sıra mevcut yerel çeşitlerimiz içerisinde dünya pazarlarında tutulabilecek çeşitlerin de gözardı edilmemesi ve bunların dünyaya tanıtılması için gerekli çalışmaların yapılması yerinde olur. -Arazi büyüklüğü: Ülkemiz meyveciliğinin önündeki en önemli sorunlardan birisi yıllara bağlı olarak arazi büyüklüğünde meydana gelen azalmalardır. Meyvecilikte verimlilikte başka bir önemli faktör de işletme başına düşen arazi büyüklüğüdür. Bu nedenle ülkemizde acilen miras yoluyla sürekli küçülen işletmelerde, gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Bu sayede işletmelerde girdi maliyetleri azalacak ve teknolojik gelişmelere daha hızlı ve daha fazla yer verilecektir. Bölgelere göre optimal arazi büyüklüğünün belirlenmesi gereklidir. -Yoğun yetiştiricilik ve anaç kullanımı: Meyvecilikte önemli sorunlarımızdan birisi de standart olmayan anaçlarla üretim yapılmasıdır. Son yıllarda bodur anaç kullanımı konusunda (başta elma ve kiraz olmak üzere) sevindirici gelişmeler yaşanmış olmakla birlikte bunlar yeterli düzeye ulaşamamıştır. Yetiştiricilik ve üretimde standartlaşmayı sağlayan ve özellikle bodur gelişme gösteren ve vejetatif olarak çoğaltılabilen anaçlarla yapılacak araştırma sonuçları dikkate alınarak bunların kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. -Dikim sistemleri : Ülkemizin birçok bölgesinde hala klasik dikim sistemleriyle yetiştiricilik yapılmaktadır. Bu durum verimliliği önemli ölçüde azaltmaktadır. Ülkemizde eskiden beri kullanılan geniş aralık ve mesafelerle kurulan bahçelerdeki klasik dikim sistemlerinin yerine, bodur anaç kullanımın artmasına paralel olarak birim alandaki verimin önemli düzeylerde artmasını sağlayan, yoğun dikim sistemlerine geçiş hızlandırılmalıdır. Öte yandan, bodur anaç kullanımının yaygınlaştırılmasıyla farklı ekolojik koşullara uygun terbiye sistemleri de uygulanmalıdır. -Sulama sistemleri, gübreleme ve mekanizasyon: Bölge koşulları da dikkate alınmak suretiyle, verimde önemli artışlar sağlanması yanında, gübre uygulamasında da kolaylıkları bulunan ve ayrıca su kaynaklarının kullanımında ekonomi sağlayan damla sulama sisteminin uygun ve gerekli bölgelerde kullanımına ağırlık verilmelidir. Meyvecilikte verim düşüklüğümüzün en önemli nedenlerinden birisi de girdi ve özellikle gübre kullanımındaki eksikliktir. Son yıllarda yapay gübre kullanımındaki eksiklik organik meyve yetiştiriciliği açısından önem taşısa dahi, ülkemizde mevcut çiftlik gübresi potansiyeli de yeterince değerlendirilememektedir. Organik yetiştiriciliğin uygulanmadığı alanlarda özellikle toprak ve yaprak analizi sonuçları dikkate alınarak optimum düzeyde gübre kullanımına özen gösterilmelidir. Avrupa ülkeleri ile karşılaştırdığımızda, bu konuda yetersizliğimiz ortaya çıkmaktadır. Ülkemiz yetiştiriciliğinde karlılığı etkileyen girdilerin başında insan gücü kullanımı gelmektedir. İnsan gücünün kullanıldığı en yoğun alanlar ise budama ve derimdir. Birçok gelişmiş ülkede meyveciliğin bütün kademelerinde mekanizasyona geçiş yolunda büyük çabalar harcanmakta ve büyük yatırımlar yapılmaktadır. Bu nedenle, ülkemizde de özellikle budama ve derim gibi teknik işlemlerde mekanik güç kullanımının gündeme getirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla, uygun anaç-çeşit, dikim ve terbiye sistemleri belirlenmeli ve böylece verimlilik artırılmalıdır Sert Çekirdekli Meyvelerin Muhafaza ve Tüketimiyle İlgili Önlemler Ülkemizde meyve tüketimi dünya ortalamalarının üzerinde bulunmakla birlikte, bu tüketim bazı üretici ve gelişmiş ülkelerin gerisindedir. Son yıllarda gerek yazılı gerek görsel basında, meyvelerin insan sağlığı bakımından öneminin daha fazla vurgulanması ve öte yandan halkın gelir düzeyinde belirli ölçüde artışa paralel olarak geçmiş yıllara göre ülkemiz meyve tüketiminde önemli bir artış meydana gelmiştir.gelecekte de, halkın gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak tüketimdeki bu artışın devam edeceği mutlaktır. Ülkemizde özellikle taze ve işlenmiş meyve tüketim değerlerini artırmak gerekmektedir. Taze meyvelerin 15

16 bir kısmının depo ömrü fazla, bir kısmının ise kısadır. Bütün taze meyvelerde derimden tüketici sofrasına kadar olan aşamalarda kayıp oranlarımız (%25) çok yüksektir (Kaşka, 2004). Bu oranların düşürülebilmesi için derime gerekli özen gösterilmeli, ürünler en kısa sürede toplanıp,sınıflanmalı ve ambalajlama işlemlerine tabi tutulmalı, pazara gönderilecekler hemen frigo sistemli taşıyıcılarla tüketicinin emrine sunulmalıdır. Frigo taşımacılık konusunda ülkemiz yıldan yıla aşama kaydetmektedir. Ancak bu özellikle iç taşımacılıkta yetersiz kalmaktadır. Ülkemiz dünyada çok önemli bir meyve üreticisi ülke konumundadır. Ancak meyve üretim değerlerimizle karşılaştırdığımızda, depolanabilen ürün miktarının oldukça yetersiz olduğu görülmektedir. Kapasite artırımı için bölgelere göre maliyetin düşürülmesine özen gösterilmelidir. Ayrıca, meyve üretimi yeterli olmayan bölgelerde tüketimde sosyal adaleti sağlamak için, depo kapasiteleri artırılmalıdır. Ülkemizde meyve üretiminin artışına paralel olarak, özellikle bazı tarım bölgelerimizde, üzümsü meyve türleri başta olmak üzere, taze ürünlerin satışında sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu konuyla ilgili olarak üretim planlaması aşamasında şoklama ünitesi, soğuk hava deposu vb. unsurlar göz önüne alınmalıdır. Bu konuda halihazırda büyük olumsuzluklar yaşamaktayız. Burada en önemli eksikliğimiz kapasite kullanımı konusudur. Nitekim birçok işleme kuruluşu düşük kapasite ile çalışmaktadır. Bunda da yeteri kadar ve gereksinim duyulan zamanda, uygun fiyattan meyve sağlanamamasının, birçok üründe yurtiçi tüketim alışkanlığının az olmasının, kuruluş yerinin seçimi sırasında yapılan hataların, finansman yetersizliğinin ve depolama olanaklarının kısıtlılığının rol oynadığı sanılmaktadır. Bu sorunların çözümlenmesine yönelik atılacak adımlar, işlenmiş meyve ürünlerimizin üretimi ve dolayısıyla tüketiminde artışlar sağlayacaktır Dışsatımın Artırılması İle İlgili Önlemler Ülkemiz uzun yıllardan beri meyve dışsatımını, başta fındık, incir ve kayısı olmak üzere, kurutulmuş meyvelerle yapmaktadır. Son yıllarda taze meyvelerin dışsatımında bir hareketlilik yaşanmakla birlikte bu hareketlilik mevcut potansiyelimize göre oldukça düşüktür. Bu nedenle, meyve türlerinde dışsatımımızı artırmamız gerekmektedir. Metin içerisinde belirtilen dışsatım hedeflerine ulaşmak için şu konular dikkate alınmalıdır. -Son yıllarda dünyada sağlıklı gıda konusunda artan bir duyarlılık vardır. Bu nedenle yurt dışına satım yapacağımız ülkelerin, (özellikle AB ülkelerinin) bu konudaki normlarına kendimizi uydurmamız gerekmektedir. -Dışsatım yapacağımız ürünlerde yetiştiricilerimiz genelde aracı kurumlar aracılığıyla dışsatım yapmaktadırlar. Bu konuda hızlı bir şekilde üretici birlikleri oluşturulmalıdır. -Yurt Dışına satılacak ürünlerde kendi standartlarımızı ve isteklerimizi değil, dışsatım ilişkisinde bulunulan ülkelerin özellikle damak tat ve tercihleri göz önünde bulundurulmalı ve bu ülkelerin pazar isteklerine uygun tür ve çeşitler saptanarak buna uygun üretim planlaması yapılmalıdır. -Taze ürünlerimizin satış düzeyinin yükseltilmesi amacıyla özellikle ileri teknolojiye sahip sistemlerle çalışan depo kapasitemizi artırmamız gerekmektedir. Bu sayede ürünlerin oldukça geniş bir dönem içerisinde pazara sunulma olanağı olacaktır. Ayrıca depolarda ileri teknolojiden daha yoğun bir biçimde yararlanmanın yolları aranmalıdır. Bazı ülkelerin dışalım yaptıkları taze meyvelerde kontrollü atmosferli depolarda muhafaza edilmeleri koşulunu aradıkları gerçeği dikkate alınırsa, olayın ne kadar önemli olduğu açıkça görülecektir. -Taze ürünlerin pazarlanmasında etkin bir soğuk zincirinin oluşturulması gerekmektedir.. Depodan alınan ürünün yine aynı soğuk ve kontrollü atmosfer zinciri içerisinde, soğutucu aygıtlarla donatılmış kontrollü ortamı sağlayabilen taşıtlarla pazara ulaştırılması gerekmektedir. 16

17 -Taze ürünler yanında, işlenmiş yumuşak ve sert çekirdekli meyve ürünlerinin de dışsatımını artırmalıyız. Fakat, öncelikle bu konuda yurt içindeki işlenmiş ürünlerin üretim kademesindeki sorunlarını çözmek öncelik olmalıdır. Kurutulmuş meyveler yanında, özellikle bazı türlerde dondurulmuş ve konserve edilmiş yumuşak ve sert çekirdekli türlerde oldukça iyi bir pazarlama boşluğu bulunmaktadır. Bu ürünlerdeki üretimimizi artırarak, ilgili ülkelerin standartlarına uygun şekilde pazarlayabiliriz. -Taze meyvelerde dışsatımımızı artırmada ülkemizin ekolojik koşullarının ve coğrafya konusunun sağlayabileceği avantajlardan da yararlanmalıyız. Genellikle Avrupa ülkelerine normal mevsimde derilen meyveleri satabilmemiz oldukça zor, hatta olanaksız gibidir. Bu nedenle, Akdeniz bölgemizde soğuklama gereksinimi düşük ve meyve gelişme periyodu oldukça kısa olan çeşitlerle bahçeler kurulmalıdır. Özellikle şeftali, nektarin, kayısı erik ve kirazda bu açıdan Avrupa ülkelerine göre günlük erkencilik sağlayabilmekteyiz. Ayrıca, iç bölgelerimizdeki yayla mıntıkalarında ve Doğu Anadolu Bölgesinde geçci çeşitlerle, özellikle kiraz, kayısı, nektarin, şeftali ve çilek türleriyle kurulacak bahçeler sayesinde de son turfanda meyve üretimimizi artırarak, yumuşak ve sert çekirdekli meyve türlerinde derim ve işleme ve dolayısıyla dışsatım mevsimini uzatma olanağımız bulunmaktadır. -Meyve dışsatımında uluslararası pazarlarda birçok rakip ülkeyle karşılaşmaktayız. Bunlara karşın satış yapabilmemiz için verimlilik kurallarına çok iyi uyarak, ürünümüzü oldukça düşük fiyata maletmeliyiz. -Kendi yetiştiricimizi korumak amacıyla, dışarıdan yapılacak meyve dışalımında gümrük vergilerinin artırılması yolunda bazı düzenlemelere gidilmelidir. -Meyve dışsatım değerlerinde de görüldüğü gibi, dışsatımımızın önemli bir bölümü Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilmektedir. Fakat, körfez krizinden sonra bu ülkelere yaptığımız meyve dışsatımında önemli azalmalar meydana gelmiştir. Bu dışsatımın yeniden eski duruma getirilebilmesi, hatta daha da artırılabilmesi için gerekli siyasal ve ekonomik ilişkilerin canlandırılmasıyla ilgili girişimlerin yapılmasına gereksinim vardır. 4. SERT KABUKLU MEYVELER 4.1. Fındık Türkiye, dünyada fındık alanları, üretim ve dış satım bakımından birinci durumdadır. Nitekim Türkiye de 2003 yılındaki fındık alanı 339 bin ha olduğu halde İtalya nın 69 bin, İspanya nın 12 bin ve A.B.D nin 12 bin ha lık fındık alanı vardır. Öte yandan Türkiye 2003 yılında 490 bin ton fındık üretmiştir. İtalya, İspanya ve A.B.D nin bu yıldaki toplam üretimi ise 133 bin tondur. Bu durumda 2003 yılında Türkiye dünya üretiminin % 70 ini karşılamıştır. Dış satımdaki durum da yaklaşık aynı olup Türkiye tüm dünya dış satımının yaklaşık % 77 sine sahip olmuştur (Kaşka, 2004). Aslında fındık üretimimiz çok yüksektir. Böyle yüksek üretim dünya piyasalarındaki fındık fiyatlarını düşürmektedir. Türkiye ürettiği fındığın sadece % 8-9 unu tüketebilmektedir. Bu durumda Türkiye de fındık iç tüketimini artırmak için önlemler alınmalıdır. Böylece hem stoklar kabarmamış hem de insan beslenmesi bakımından önemli bir besin kaynağı olan bu meyveden halkımız daha fazla yararlanmış olur. Dış satım sınırlı olduğundan satılamayan fındıkların muhafazası çok önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Nemli ve sıcak koşullarda jüt çuvallar içinde saklanan fındıklarda acılaşma olmaktadır. Bu, fındık dış satımımızı tehdit eden en büyük sorundur. Bu bakımdan Çukurova Üniversitesinde yapılan bir çalışmaya göre, fındıklarımızın plastik torbalarda ve düşük sıcaklıklarda saklanması zorunlu hale gelmiştir. Plastik torbalarda gaz geçirgenliği değişik olduğundan en uygun materyalin bulunması için araştırmalara gereksinim vardır (Kaşka, 2004). 17

18 Fındığın derin topraklı yörelerde yüksek verimli olduğu bilinmektedir.son yıllardaki üretim artışımızda her ne kadar bakım koşullarına özen gösterilmesinin payı varsa da, bu artış önemli ölçüde, fındığın taban arazilere kaymasından kaynaklanmaktadır. Ancak böyle yerlerde kalitenin düştüğü de akıldan çıkarılmamalı ve taban fiyatlarında kalite her zaman ön planda tutulmalıdır. 4.2.Ceviz Türkiye de ceviz tohumdan yetişen çöğür ağaçlarıyla yetiştirilmektedir. Genel olarak tohumdan yetişen ağaçlarda meyveye yatma çok geç olduğu gibi, bu durum cevizde 20 yılı bulmaktadır. Türkiye deki ceviz ağaçlarının sayısı 4. milyondan fazladır. Bunların en az % 90 ı tohumdan yetişmiş ağaçlardır. Bu durumda pazarlarda standart ceviz meyvesi bulmak olası değildir. Oysa dış satım için mutlaka standart materyale gereksinim vardır.belki de bu nedenle ürettiğimiz 125 bin ton cevizin ancak 4-7 bin tonunu dışa satıp gerisini iç tüketimde kullanıyoruz. Artan nüfusumuza paralel olarak iç tüketimde kullanılan ceviz miktarının artacağı kuşkusuzdur. Ülkemizde cevizlerin tohumdan yetişmiş olması bizim için önemli bir şans yaratmıştır. Bu da yaklaşık 4 milyon ağaç arasından kalite ve verim bakımından en uygun olanların seçilme şansıdır. Bu programlar ülkemizde Marmara Bölgesinde, İç Anadolu nun çeşitli yörelerinde, Van yörelerinde, Doğu Karadeniz, Tokat-Amasya geçit bölgelerinde gerçekleştirilmiş ve buralarda üstün kaliteli çeşitler bulunarak Yalova da toplanmıştır. Yaklaşık 30 yıldır bu seçilmiş cevizlerle aşılı ceviz fidanı üretilmekte ve bunlar yurt içindeki yetiştiricilere dağıtılmaktadır. Ancak bu çeşitlerin değişik bölgelere adaptasyonunda sorunlar çıkmıştır (Kaşka, 2004). Ülkemizde yetişen cevizlerde soğuklama gereksinimi 1000 saatin üstündedir. Bu bakımdan bu cevizler sadece yayla bölgelerde ya da kışları soğuk bölgelerde yetiştirilmektedir. Oysa Kaliforniya da ıslah edilen Serr, Chandler, Midland, Pedro, Hartley, Tulare, Sunland vb. bazı çeşitlerde soğuklama gereksinimi saat dolayındadır. Bu nedenle bu üstün nitelikli, yüksek verimli çeşitler bizim Akdeniz ve Ege Bölgelerinde yetişebilecek durumdadır. Bunlar yüksek boylu taç yapmadıklarından kapama bahçelerin kurulmasına da elverişlidir. Kaliforniya ve İspanya daki ceviz bahçeleri genellikle bu çeşitlerden kurulmuştur. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile işbirliği halinde bu çeşitlerle adaptasyon çalışmalarına ülkesel projeler çerçevesinde başlanmış ancak bunlardan henüz kesin sonuçlar alınmamıştır. 4.3.Antepfıstığı Antepfıstığı Türkiye ve İran ın doğal meyvesidir. Bu meyve ağacı,köklerinin toprağın çok derinlerine gitmesi nedeniyle kurağa dayanımı çok iyi olduğu için yazları çok sıcak ve kurak, kışları soğuk geçen ve yıllık yağış toplamı mm olan Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yoğun olarak yetiştirilmektedir. Halen Türkiye de 36 milyon dolayında antepfıstığı ağacı vardır. Buna karşın üretim 40 bin ton dolayındadır. Bu durumda ağaç başına düşen meyve miktarı 1.14 kg olup çok düşüktür. Öte yandan antepfıstığı periyodisite göstermekte yani bir yıl ürün verip ertesi yıl dinlenmektedir. O halde ağaç başına verim hesabında yok yılını da katmak gerekir. Buna göre yukarıda belirtilen 1.14 kg ın daha aşağıya ineceği kuşkusuzdur. Verim düşüklüğünün esas nedeni kuraklık ve ağaçların çok geç meyveye yatmasıdır. Sulamayla hem ağaç başına verim artmakta hem de ağaçlar çok erken (4-5 yaşında) verime yatmaktadır. Bunun tipik örnekleri Amerika ve İran da görülmektedir. Gaziantep Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü ve Ceylanpınar Tarım İşletmesinde yapılan araştırmalar da bunu kanıtlamıştır (Kaşka, 2004). GAP bölgesinin sulaması işte bu yüzden de önem kazanmaktadır. GAP ta sulanabilen koşullarda yetiştirilecek antepfıstıklarıyla üretimimizin 4-5 katına çıkması beklenen bir 18

19 sonuçtur. Bu nedenle şimdiden Harran Ovasında, Gaziantep ve K.Maraş ta sulu koşullarda antepfıstığı araştırmalarına başlanmıştır. Ayrıca bu tip araştırmalar Tigem Ceylanpınar da da başlamış bulunmaktadır. Antepfıstıklarında sulamanın bir başka avantajı da sık dikime olanak vermesidir. Bu da üretimin katlanmasına neden olmaktadır. Ceylanpınar ve Gaziantep te bu konudaki ön araştırmalar da olumlu sonuç vermiştir. Antepfıstıklarında en önemli sorun tozlanmadır. Erkek ve dişi ağaçların ayrı ayrı olması ve çoğu zaman bunların çiçeklenme dönemlerinin tam karşılanmaması ürünü büyük ölçüde azaltmaktadır.son yıllarda gerek Ceylanpınar Tarım İşletmesinde ve gerekse Antepfıstığı Araştırma Enstitüsünde yapılan erkek fıstık seleksiyon çalışmaları çok olumlu sonuçlar vermiştir. Böylece, her antepfıstığı çeşidine uygun erkek fıstık tipleri de bulunmuş durumdadır. Mevcut bahçelerde eksik olan erkek ağaçlar bu erkek kombinasyonlarıyla tamamlanmakta, yeni bahçeler bu erkek kombinasyonlarıyla kurulmaktadır. Antepfıstıklarımızda başka bir önemli konu da yabani fıstık ağaçlarının aşılanmasıdır. Türkiye nin Hakkari den başlayıp tüm Akdeniz kıyılarını içeren ve hatta Ege, Konya- Ermenek, Karaman yörelerinde yaklaşık 66 milyon yabani fıstık ağacı vardır. Bu, Türkiye için çok büyük bir potansiyeldir. Bu yabanilerin belirli çeşitlere çevrilmesi konusundaki araştırmalar çok başarılı sonuçlar vermiştir. Bugünkü durumda Urfa, Gaziantep, Adıyaman, İçel yörelerinde melengiçlerin, Manisa, Aydın ve yine İçel bölgelerinde Atlantik sakızlarının antepfıstıklarına çevrilmesi çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmaların en önemli özelliği, aşılanan ağaçların 1-2 yıl içinde meyveye yatmaları ve ayrıca yerleşmiş kök sistemlerine sahip olmaları nedeniyle, sulama gereksinimlerinin olmamasıdır. Türkiye bu önemli potansiyeli mutlaka kullanmalıdır. Ülkemizde seleksiyonla bulunan Siirt ve İran dan getirilen Ohadi, Vahidi, Kalehgouchi gibi çeşitlerde periyodisite mutlak değildir. Bu yüzden bu ağaçlardan birinci yıl çok, ikinci yıl ise az ürün alınmaktadır. Sulama ile durumun olumlu yönde değişeceği beklenmektedir. Üstelik meyveleri zaten iri olan bu çeşitler sulama ve gübrelemeyle daha da irileşeceklerdir. 4.4.Badem Cevizde olduğu gibi Türkiye deki badem ağaçlarının büyük çoğunluğu çekirdekten yetişmedir. Dolayısıyla bunlar aşısızdır. Bu durum, cevizden çok daha fazla olarak, standart olmayan tiplerin pazara çıkmasına neden olmaktadır. Aslında üretim miktarı da son 40 yılda yaklaşık 10 bin tondan 38 bin tona çıkmıştır. Ancak üretim artışı yaklaşık 4 kat olduğu halde ağaç sayısı 2.2. kat dolayındadır. Kişi başına düşen badem miktarı son 40 yılda yaklaşık 461 g dan 543 g a çıkmıştır. Bademlerin en önemli sorunu ilkbahar donlarıdır. Bütün meyve ağaçlarında erken açan bademler ülkemizin Orta Anadolu ve hatta Ege kıyılarında bile bu donlardan zarar görmektedir. Ege bölgesindeki Datça yarımadası bu bakımdan nisbeten emin bir mikroklimadır. Asıl don zararı olmayan Akdeniz kıyı kesiminde yetiştirilen badem ağacı sayısı ise çok azdır. Oysa Akdeniz iklim karakterinde olan Kaliforniya bugün dünyada en fazla badem yetiştiren bir bölgedir. O halde Türkiye nin de Akdeniz bölgesindeki uygun alanlarda badem yetiştiriciliğine önem vermesi gerekir. Yerli badem ağaçlarımızda geniş ölçüde seleksiyon çalışmaları yapılmış ve el, diş, sert ve çok sert kabuklu badem tipleri bulunmuştur (Dokuzoğuz ve ark., 1968). Bu tiplerin hepsi E.Ü.Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde toplanmıştır. Şimdiki durumda bunlardan değişik tipler Türkiye nin çeşitli bölgelerinde denenmektedir. Özellikle geçit bölgeler ve İç Anadolu için geç çiçek açan Ferragnes, Ferraduel, Guara, Lauranne, Marta, Antonieta, Felisia, Masbovera, Glorieta vb. badem çeşitleri büyük önem arz etmektedir. Gerek Türkiye den seçilmiş gerek yurt dışından getirilmiş bu geç ve çok geç çiçek açan çeşitlerden böyle yörelerde yararlanma olasılığı vardır. 19

20 Kaşka ya (2004) göre,komşu ülkelerden İran, Suriye, Yunanistan Kuzey Afrika ülkelerinden Fas ve Tunus son yıllarda badem tarımına büyük önem vermişler ve üretimlerini, çok zor üretim koşullarına karşın 2-3 e katlamışlardır. Türkiye, ekolojik koşullarının çok uygun olmasına karşın badem tarımını ihmal etmiştir.bunun en önemli nedenleri, badem yetiştirme bölgelerinin iyi seçilememiş,yurt dışından çok verimli çeşitlerin getirilememiş olması, bademlerimizin, cevizde olduğu gibi,tohumdan çıkan fidanlarla yapılması ve en önemlisi, badem çiçeklerinin ilkbahar donlarından çok büyük zararlar görmesidir. Son yıllarda Ç.Ü. ve K.S.Ü. Ziraat Fakültelerinde yapılan yoğun çalışmalarla bütün bu sorunlar çözülmüştür. Bugün, gerek bu iki ve gerek Harran Üniversitelerinde, İspanya, İtalya Fransa ve ABD den getirilen geç ve çok geç çiçek açan, yüksek verim ve kaliteli, kendiyle uyuşan pek çok çeşit vardır. Bunlardan değişik bölgelerimizde ve özellikle Şanlıurfa ve Diyarbakır yörelerinde 300,500 ve 1200 dekarlık kapama badem bahçeleri kurulmuştur.üstelik bütün bu bahçeler, geçmişteki uygulamalarımızın aksine, ABD de olduğu gibi, sulanmaktadır.bunlara göre, Türkiye badem tarımında çok hızlı bir atılım yapmıştır. Akdeniz ve Ege kıyı kesimlerimizin bu atılıma ayak uydurması gerekir.eğer bu hızla gidilirse, Türkiye, badem yetiştiriciliğinde ikinci bir Kaliforniya olur.kuşkusuz ABD nin bugünkü badem üretim düzeyine (750 bin ton) ulaşmamız pek mümkün olamaz fakat komşularımız Suriye (139 bin ton) ve İran ın (100 bin ton) üretimlerini kısa zamanda geçmemiz fazla bir iyimserlik sayılmamalıdır. Türkiye, coğrafik konumunu ve ekolojik durumunu, zengin su kaynaklarının oluşturduğu bu şansı kaçırmamalıdır. Bademlerde önemli sorunlardan birisi de yabancı tozlanmadır. Başka bir deyimle her badem çeşidi kendine verimli değildir, mutlaka tozlayıcı çeşit ister. Ayrıca tozlanma böceklerle olduğundan ve bademler de çok erken çiçek açtığından ürünün garantisi bakımından, bahçelerde arı kovanı bulundurmak fevkalade yararlıdır. Zira bal arıları, kışı, yabani arıların aksine, koloni halinde geçirirler. Son yıllarda Avrupa da Fransa, İspanya ve İtalya da ıslah yoluyla, kendine verimli badem çeşitleri bulunmuştur. Tuono, Genco, Lauranne, Antonieta ve Felisia gibi çeşitlerle kapama bahçelerin kurulması olasıdır. Avrupa ve Amerika da bademler fabrikalarda kırılmakta, soyulmakta, sınıflanmakta ve ambalajlanmaktadır. Türkiye ye de bu endüstrinin girmesi gerekir. Ancak bunun için üretimin standardize edilmesi zorunludur. 5. TURUNÇGİLLER Ülkemiz tarımı ve dışsatımında önemli bir yer tutan turunçgillerde yetiştiriciliğe ve üretim hedeflerine öneriler getirebilmek için, dünyadaki ve ülkemizdeki turunçgil tarımının son yıllardaki üretim, ticaret,çeşit dinamizmi, tüketici eğilimleri,yetiştirme teknikleri ve anaç kullanımı vb konularını kısaca irdelemek yararlı olacaktır yılları arasındaki dönemde oransal olarak dünya turunçgiller üretimi %11.1 lik artış kaydetmiştir. Limon %47.1 artış oranıyla en fazla artışa sahip olmuş, bunu %32.7 ile mandarin izlemiş, altıntop ve şadok üretimi ise 58.8 oranında azalma (Çizelge 9) göstermiştir (FAO, 2003). Çizelge 9. Son yıllardaki dünya turunçgiller üretimi(1000 ton) Yıllar Portakal Mandarin Limon ve Altıntop ve Ötekiler Toplam Laym Şadok

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE SEBZE Hazırlayan Dilek KOÇ 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE-SEBZE SITC NO : 057.1, 057.3, 057.4, 057.5, 057.6, 057.9 (Meyveler) 054.1,

Detaylı

Armut ve ATEŞ YANIKLIĞI HASTALIĞI

Armut ve ATEŞ YANIKLIĞI HASTALIĞI Armut ve ATEŞ YANIKLIĞI HASTALIĞI (Erwinia amylovora) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 23.Temmuz.2015 - Ankara Armut Takım: Rosales Familya: Rosaceae (Gülgiller)

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Şebnem BORAN Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörü; insanlar için gerekli gıdaları karşılayan, sanayiye hammadde kaynağı oluşturan, nüfusun

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK A. ANAKARALARIN KOLONİ SAYILARI VE BAL ÜRETİMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK H. Vasfi GENÇER Yasin KAHYA A. Ü. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Sayısı ve Bal Üretimi (2002) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR

GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ, İLÇELERİN PERFORMANSLARI VE ÇİFTÇİNİN ELİNE GEÇEN FİYATLAR Hazırlayan: BARIŞ KIYAK İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 2 2. GÜNEY EGE BÖLGESİNDE MEYVE ÜRETİMİ... 3 3. GÜNEY EGE

Detaylı

BAHÇE ÜRÜNLERİNDE KALİTE VE İHRACATIMIZA ETKİSİ. Prof.Dr. Mustafa ERKAN Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü-Antalya

BAHÇE ÜRÜNLERİNDE KALİTE VE İHRACATIMIZA ETKİSİ. Prof.Dr. Mustafa ERKAN Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü-Antalya BAHÇE ÜRÜNLERİNDE KALİTE VE İHRACATIMIZA ETKİSİ Prof.Dr. Mustafa ERKAN Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü-Antalya Açlık ve Beslenme hala en önemli sorun ÜRETİM Üretim fazlası

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu TÜBİTAK TÜRKİYE SANAYİ SEVK VE İDARE ENSTİTÜSÜ BİTKİSEL ÜRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu Uluslararası Pazar Analizi 17 Aralık

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-ARALIK DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-ARALIK DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ LENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 0 / 0 OCAK-ARALIK DÖNEMİ) ADRES : Adres: Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy Caddesi

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ LENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ) ADRES : Adres: Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy Caddesi

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI İSTANBUL İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ TÜRKİYE GENELİ ve İİB MAL GRUPLARI VE BAZINDA KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI OCAK ARALIK 2014 / 15 0 TABLOLAR I. Mal Grupları Bazında Türkiye Geneli Kuru

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 TEMMUZ AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-EYLÜL AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912,200919

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-KASIM AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU

TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU TMO FINDIK SEKTÖR RAPORU A) DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ: 1- ÜRETİM Fındık bademden sonra dünyada en yaygın yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyvedir. Fındığın kültür çeşitleri Türkiye, İtalya,

Detaylı

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (2), 269-274, 1994. TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (I) Refik ALAN (I) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Yaş Meyve Sebze Pazar Araştırması

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Yaş Meyve Sebze Pazar Araştırması Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Yaş Meyve Sebze Pazar Araştırması İÇİNDEKİLER 1. Türkiye Üretimi ve İhracat Durumu 1.1. TR21 Alt Bölgesi nde Üretim 1.2. Türkiye İhracatı Trakya Kalkınma Ajansı

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-HAZİRAN AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-ARALIK AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ Kemal Gürüz Atılım Üniversitesi 12 Mart 2012 Yirmi beş yaş üstü nüfus içinde ortaöğrenim görmüş olanların oranı, %. 2007.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI İSTANBUL İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ TÜRKİYE GENELİ ve İİB MAL GRUPLARI VE BAZINDA KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI OCAK TEMMUZ 2014 / 15 0 TABLOLAR I. Mal Grupları Bazında Türkiye Geneli Kuru

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

MEYVECİLİKTE ÜRETİM HEDEFLERİ

MEYVECİLİKTE ÜRETİM HEDEFLERİ MEYVECİLİKTE ÜRETİM HEDEFLERİ Ruhinaz GÜLCAN 1, F. Ekmel TEKİNTAŞ 2, Adalet MISIRLI 3, Hayri SAĞLAM 4, Gonca GÜNVER 5, Hakan ADANACIOĞLU 6 ÖZET Meyve türlerinin ülke açısından önemi dikkate alındığında,

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ

Ürün Raporu. Kümes Hayvancılığı T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu Kümes Hayvancılığı 2014 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Ürün Raporu KÜMES HAYVANCILIĞI

Detaylı

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (1), 94-99, 1994. TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (1) Refik ALAN (1) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den AT ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi

Kuru Kayısı. Üretim. Dünya Üretimi Kuru Kayısı Üretim Dünya Üretimi Türkiye, Dünya Yaş Ve Kuru Kayısı Üretiminde Birinci Sırada Yer Almaktadır. Uluslararası Sert Kabuklu Ve Kuru Meyve Konseyi nin Verilerine Göre Türkiye nin Toplam Kuru

Detaylı

Sertifikalı Fidan Üretimi

Sertifikalı Fidan Üretimi www.zmstarim.com Sertifikalı Fidan Üretimi Firmamız 2003 yılından bu güne aşılı meyve fidanı üretiminde önemli bir yere gelerek ülkemiz tarımına hizmet vermektedir. ZMS Tarım İşletmesi Konya İli Ereğli

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları İÇİNDEKİLER 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları 3 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları çelik borular İthalat-İhracat

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-EYLÜL DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-EYLÜL DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ LENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-EYLÜL DÖNEMİ) ADRES : Adres: Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy Caddesi

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-TEMMUZ AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 Yılı Gülçiçeği Raporu Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 YILI GÜLÇİÇEĞİ RAPORU OCAK 2013 İÇİNDEKİLER 1- GİRİŞ 2- ÜRETİM 1- Dünya

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ) HAZIRLAYAN YAŞ MEYVE SEBZE SEKTÖR ŞEFLİĞİ ADRES

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERĠ OFĠSĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYADA FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ. 2 1.1. Üretim 2 1.2. İhracat 2 1.3. İthalat. 3 2. TÜRKİYE DE FINDIK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ 4 2.1. Üretim

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 AĞUSTOS AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI

1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI 1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI 27-30 Eylül 2012 tarihleri arasında ilk defa bu yıl organize edilen ELECTRONIST Fuarı bölgede önemli bir fuar olma yolunda ilk adımını

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX 3. ELEX FUARI 25-28 EYLÜL 2014 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBUL FUAR MERKEZİ NDE SEKTÖRÜN EN ÖNEMLİ BULUŞMASINA İMZA ATTI 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında organize edilen ve

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ

TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ Ağustos 2003 TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ ELMA RAPORU 1. GİRİŞ Ülkemiz sahip olduğu iklim ve ekolojik özellikler bakımından bazı tropik meyveler dışında birçok meyvenin yetişmesine elverişlidir. Elmanın

Detaylı

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM 1990'ların başında ekonomideki gelişmeye paralel olarak inşaat malzemeleri sanayisi de olumlu gelişmeler göstermiştir. Bu dönemde inşaat malzemeleri üretimi ve ihracatında

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

ELMA SEKTÖRÜ RAPORU KARAMAN

ELMA SEKTÖRÜ RAPORU KARAMAN ELMA SEKTÖRÜ RAPORU KARAMAN İsmail ARAS Mevlana Kalkınma Ajansı 28.12.2015 *Tüm hakları saklıdır. Bu eserin tamamı ya da bir bölümü, 4110 sayılı Yasa ile değişik 5846 sayılı FSEK. uyarınca kullanılmadan

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 HAZİRAN AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI Zir. Yük. Müh. Mine YALÇIN Tarım Ekonomisi Bölümü Zeytincilik Araştırma İstasyonu Bornova 26 Kasım 2014 Tablo 1. Dünya Tane Zeytin

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

GTİP 960390 DİGER SÜPÜRGE, PASPAS VB

GTİP 960390 DİGER SÜPÜRGE, PASPAS VB Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 960390 DİGER SÜPÜRGE, PASPAS VB MART 2013 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL SANAYİ ODASI AB & Dış Ekonomik ilişkiler

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Nisan 2014 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 ÇALIŞMAYA İLİŞKİN NOTLAR Bu çalışmada yer alan istatistiklerden; Dünya

Detaylı

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ TÜRKİYE'DE ÜRETIM Türk boya sanayi toplam üretim miktarı bakımından

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha: 1 PORTAKAL SUYU 1. GİRİŞ Ayten ZAN SANCAK Tarım ve tarıma dayalı sanayi Türkiye ekonomisi açısından

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı