ÖZEL EĞİTİM. Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve. Editör İbrahim H. Diken. 5. Baskı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖZEL EĞİTİM. Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve. Editör İbrahim H. Diken. 5. Baskı"

Transkript

1 Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 5. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan Uysal İlknur Maviş Rüya Güzel Özmen Selda Özdemir İbrahim H. Diken Hakan Sarı Uğur Sak

2 Editör: Doç. Dr. İbrahim H. Diken Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti ye aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı, mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Ekim Baskı: Şubat 2012 Dizgi-Grafik Tasarım: Didem Kestek Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Cantekin Matbaası (Ankara ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: 15372

3 ÖNSÖZ Her birey bir değerdir söylemi, eğitsel sistem içerisinde benzerlik ve farklılığı ile öğretimin bireyselleştirilmesi ve eğitimin, öğrenci için nitelikli hale getirilmesi yaklaşımını gündeme getirmiştir. Benzerlik ve farklılıkları ile genel eğitim sürecinin yanında ek desteklere ya da özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerimiz ile ilgili öğretmen, uzman, anne, baba, diğer yetişkin ve akranların bilgi ve beceri ile donatılması toplumsal açıdan nitelikli eğitim sürecini de beraberinde getirecektir. İşte bu amaç için hazırlanan bu kitap, özel gereksinimi olan öğrencileri ve bu öğrencilerin eğitsel süreçlerini, giriş düzeyinde güncel bilgiler ile tanıtmayı hedeflemektedir. Kitap, özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ile çalışacak öğretmen adayları, çalışan öğretmen, uzman, diğer destek personeli, anne ve babalara yöneliktir. Kitabın ana hedefi, okuyucuyu farklı özel eğitim gereksinimi olan öğrenciler ve bu öğrencilerin eğitsel süreçleri hakkında güncel bilgiler ile donatmaktadır. Böyle güncel, donanımlı ve nitelikli bir kitabı ortaya çıkarmak için kitaba alanında uzman 5 farklı üniversiteden 14 akademisyen katkıda bulunmuştur. Kitap toplam 15 üniteden oluşmaktadır. İlk beş bölüm özel eğitime gereksinimi olan öğrencilerin eğitsel süreçleri hakkında genel bilgiler içeren üniteleri kapsamaktadır. Birinci ünite, özel eğitime gereksinim duyan çocuklar ve özel eğitim süreci hakkında, bilgiler sunarken; ikinci ünite, özel eğitimde değerlendirme hakkındadır. Üçüncü ünite, bireyselleştirilmiş eğitim programı ve öğretimin bireyselleştirilmesi konusunda okuyucuyu bilgilendirmekte; dördüncü ünite, kaynaştırma ve destek özel eğitim hizmetlerini kapsamaktadır. Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler hakkındaki ünitelere geçmeden önce ise, beşinci ünitede özel eğitimde farklı türde özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler anlatılmaktadır. Altıncı ünite zihinsel yetersizliği, yedinci ünite işitme yetersizliği, sekizinci ünite görme yetersizliği, dokuzuncu ünite fiziksel/süreğen hastalığı olan öğrenciler hakkında güncel bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, onuncu ünite dil ve konuşma bozukluğu, onbirinci ünite öğrenme güçlüğü, onikinci ünite duygu davranış bozukluğu, onüçüncü ünite otistik bozukluğu, ondördüncü ünite çoklu yetersizliği olan öğrenciler hakkında bilgiler sunarken; onbeşinci ünite, üstün zekalı öğrencileri kapsamaktadır. Kitabın hedef kitlesinde amacına ulaşması dileğiyle, öncelikle kitabı okumaya değer görüp kütüphanesine koymayı düşünen değerli okuyuculara teşekkür ederim. Bu kitabı kitap haline getiren, bilgi ve becerilerini okuyucuyla bu kitap aracılığıyla paylaşan, birlikte çalıştığım değerli akademisyen arkadaşlarıma emekleri için sonsuz teşekkür ederim. Kitabın okuyucuya ulaşmasını sağlayan PEGEM ailesine de ayrıca teşekkürler... Her bireyin birer değer, her öğrencinin değerli olduğunu düşünerek; değerli öğrencilerimizi bu kitap aracılığıyla daha iyi tanıma ve onları nitelikli eğitsel sürece katma dileğiyle... Şubat 2012 Doç. Dr. İbrahim H. Diken Editör iii

4 Ünite 1: Ünite 2: Ünite 3: Ünite 4: Ünite 5: Ünite 6: Ünite 7: Ünite 8: Ünite 9: ÜNİTELER ve YAZARLARI Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar ve Özel Eğitim Doç. Dr. Atilla Cavkaytar, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitimde Değerlendirme Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gürsel, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) Hazırlama ve Öğretimin Bireyselleştirilmesi Prof. Dr. Tevhide Kargın, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Kaynaştırma ve Destek Özel Eğitim Hizmetleri Doç. Dr. E. Sema Batu, Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü Aile Eğitimi Doç. Dr. Arzu Özen, Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Yrd. Doç. Dr. İlknur Çifci Tekinarslan, Abant İzzet Baysal Üniv Eğitim Fakültesi İşitme Yetersizliği Olan Öğrenciler Yrd. Doç. Dr. Hasan Avcıoğlu, Abant İzzet Baysal Üniv Eğitim Fakültesi Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gürsel, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fiziksel Yetersizliği / Süreğen Hastalığı Olan Öğrenciler Yrd. Doç. Dr. H. Hakan Uysal, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ünite 10: Dil ve Konuşma Bozukluğu Olan Öğrenciler Doç. Dr. İlknur Maviş, Anadolu Üniversitesi Dil ve Konuşma Bozuklukları Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi (DİLKOM) Ünite 11: Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrenciler Prof. Dr. Rüya Güzel Özmen, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ünite 12: Duygu Davranış Bozukluğu Olan Öğrenciler Doç. Dr. Selda Özdemir, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ünite 13: Otistik Bozukluğu Olan Öğrenciler Doç. Dr. İbrahim H. Diken, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ünite 14: Çoklu Yetersizliği Olan Öğrenciler Doç. Dr. Hakan Sarı, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ünite 15: Üstün Zekâlı Öğrenciler Doç. Dr. Uğur Sak, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi iv

5 İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Bölümler ve Yazarları... iv İçindekiler... v ÜNİTE 1 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİM DUYAN ÇOCUKLAR ve ÖZEL EĞİTİM (ss: 1/28) Giriş...3 Özel Eğitimde Temel Kavramlar...3 Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar Kimlerdir?...5 Etiketleme ve Kullanılan Dil...5 Özel Gereksinimi Olan Öğrenci Sayısı Nedir?...7 Özel Eğitim Nedir?...9 Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Ne Kadarı Özel Eğitim Hizmetlerinden Yararlanabilmektedir?...9 Üstünlere Sağlanan Destekler...10 Sınıflandırma...11 Özel Eğitim Personeli...12 Özel Eğitimde Yasal Düzenlemeler...13 Özel Eğitimin Dünü, Bugünü ve Özel Eğitimde Geleceğe İlişkin Eğilimler...16 Özet...25 Kaynakça...26 Değerlendirme Soruları...27 ÜNİTE 2 ÖZEL EĞİTİMDE DEĞERLENDİRME (ss: 29/58) Giriş...31 Özel Eğitimde Değerlendirme...31 Değerlendirme Sürecinin Adımları / Amaçları...32 Değerlendirme İlkeleri...39 Değerlendirme Türleri...41 Öğrenci Başarılarının Değerlendirilmesinin Yasal Dayanakları...48 Sınav Uyarlamaları...48 Alternatif Değerlendirme...52 Özet...54 Kaynakça...56 Değerlendirme Soruları...57 v

6 ÜNİTE 3 BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) HAZIRLAMA ve ÖĞRETİMİN BİREYSELLEŞTİRİLMESİ (ss: 59/88) Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) Hazırlama...61 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Nedir?...61 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hangi Öğrenciler İçin Hazırlanır?...62 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Kimler Tarafından Hazırlanır?...63 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programının İçeriğinde Neler Yer Alır?...65 İzleme ve Değerlendirme...71 Öğretimin Bireyselleştirilmesi...71 Öğretimin Bireyselleştirilmesi Ne Demektir?...71 Hangi öğrenciler İçin Öğretim Bireyselleştirilir / Uyarlanır?...72 Öğretimin Bireyselleştirilmesi Neden Gereklidir?...73 Öğretimin Bireyselleştirilmesi Neleri İçerir?...73 Özet...84 Kaynakça...86 Değerlendirme Soruları...87 ÜNİTE 4 KAYNAŞTIRMA ve DESTEK ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ (ss: 89/107) Giriş...91 Kaynaştırmayla İlgili Yasal Düzenlemeler...91 Kaynaştırma Sınıfında Bulunması Gereken Unsurlar...95 Kaynaştırmada İşbirliği Yapacak Ekip Çalışanları...98 Uzmanlar Arası İşbirliği Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 5 AİLE EĞİTİMİ (ss: 109/134) Giriş Çocuğun Eğitimine Ailenin Katılımının Önemi Özel Gereksinimli Çocuğun Doğumuyla Aile Tepkilerinin Evreleri Özel Gereksinimli Çocuğa Sahip Ailelerin Yapması Gereken Sorumluluklar Öğretmenlerin Sahip Olması Gereken Kişiler Arası İletişim Becerileri Ev-Okul İletişiminin Sağlanması Ailenin Sınıfa Katılımı Ailenin Ev Ortamında Çocuğun Eğitimine Katılımı Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları vi

7 ÜNİTE 6 ZİHİNSEL YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 135/166) Giriş Zihinsel Yetersizliğin Tanımı Zihinsel Yetersizliğin Sınıflandırılması Zihinsel Yetersizliğin Tanılanması / Değerlendirilmesi Zihinsel Yetersizliğin Yaygınlığı Zihinsel Yetersizliğin Nedenleri Zihinsel Yetersizliği Önleme Çalışmaları Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Özellikleri Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilere Yönelik Öğretim Ortamları ve Programları Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilere Yönelik Öğretim Yöntem ve Teknikleri..155 Öğretmenlere Öneriler Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 7 İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 167/215) Giriş İşitme Kaybı Tanımı İşitme Süreci İşitme Kaybının Tipleri İşitme Kaybının Dereceleri Yaygınlık İşitmezlik Nedenleri İşitme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Özellikleri İşitme Yetersizliği Olan Çocukların Değerlendirilmesi İşitme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Eğitimi Etkili Öğretimsel Stratejileri Kullanma İşitme Yetersizliği Olan Öğrenciler İçin Tavsiye Edilen Eğitsel Uygulamalar Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 8 GÖRME YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 217/249) Giriş Görme Yetersizliğinin Tanımı ve Sınıflandırılması Yaygınlık Gözün Yapısı ve İşleyişi Görme Yetersizliğinin Nedenleri vii

8 Görme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Özellikleri Dil Gelişimi Görme Yetersizliği Olan Öğrencileri Değerlendirme Öğretim ve Hizmetlerin Planlanması Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarını Planlama Öğretim Süreçlerinde Uyarlamalar Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler İçin Eğitim Ortamları Öğrencilerin İlerlemelerini Değerlendirme Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 9 FİZİKSEL YETERSİZLİĞİ / SÜREĞEN HASTALIĞI OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 251/296) Giriş Tanım Nedenler Tanılama / Değerlendirme Sınıflandırma Yaygınlık Özellikler Teknoloji Günlük Yaşamda Protez, Ortez ve Adaptif Cihazlar Öğretmenlere Öneriler Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 10 DİL VE KONUŞMA BOZUKLUĞU OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 297/331) İletişim, Dil ve Konuşma: Tanımlar Dil ve Konuşma Sorunlarının Yaygınlığı İletişim Sorunları Konuşma Bozuklukları Dil Bozuklukları Dil Bozukluklarının Sınıflandırılması Okullarda Dil ve Konuşma Bozukluklarının Tanılanma ve Değerlendirilmesi Müdahale Yöntemleri Okullarda Dil ve Konuşma Bozuklukları Terapisi Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları viii

9 ÜNİTE 11 ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 333/367) Giriş Öğrenme Güçlüğünün Tanımlanması Öğrenme Güçlüğünün Nedenleri Tanılama Öğrenme Güçlüğünün Belirlemede Kullanılan Ayırıcı Ölçütler Ülkemizde Öğrenme Güçlüğünün Tanılanması Yaygınlık Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Özellikleri Etkili Öğretim Yöntemleri Okul Öncesi Dönemde Öğrenme Güçlüğü Gösteren Öğrencilere Sunulacak Destekler Okul Döneminde Öğrenme Güçlüğü Gösteren Öğrencilere Sunulacak Destekler Genel Eğitim Sınıflarında Bulunan Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencileri Desteklemek için Yapılacak Öğretimsel Düzenlemeler Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 12 DUYGU DAVRANIŞ BOZUKLUĞU OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 369/407) Giriş Tanım Nedenler Tanılama \ Değerlendirme Yaygınlık Özellikler Bilimsel Dayanaklı Müdahale Yöntemleri Öğretmenlere Öneriler Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 13 OTİSTİK BOZUKLUĞU OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 409/447) Giriş: Otistik Bozukluk Kısa Bir Tarihçe Tanım Yaygınlık Nedenler ix

10 Özellikler Tıbbi ve Eğitsel Değerlendirme, Yerleştirme Otistik Bozukluk Gösteren Öğrencilere Etkili Öğretim Sunma Stratejileri Sınıfında Otistik Bozukluk Gösteren Öğrenci Bulunan Öğretmenlere İpuçları Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 14 ÇOKLU YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER (ss: 449/496) Giriş Çoklu Yetersizlik Nedir? Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Yaygınlığı Çoklu Yetersizliğin Nedenleri Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Özellikleri Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Değerlendirilmesindeki Roller Çoklu Yetersizliği Olan Öğrenciler Nasıl Eğitim Alabilirler? Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Eğitimlerinde Stratejiler Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Eğitiminde Yaklaşımlar Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları ÜNİTE 15 ÜSTÜN ZEKÂLI ÖĞRENCİLER (ss: 497/534) Giriş Üstün Zekâ Tanımları Üstün Zekâ Kuramları Erken Çocukluk Yıllarında Üstün Zekâlı Çocuk Üstün Zekâlı Öğrencilerin Tanılanması Üstün Zekâlı Öğrencilerin Eğitimlerinde Öğretim Stratejileri Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları Değerlendirme Soruları Yanıt Anahtarları x

11 ÜNİTE 1 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİM DUYAN ÇOCUKLAR ve ÖZEL EĞİTİM Doç. Dr. Atilla Cavkaytar * Anadolu Üniversitesi Öğrenme Hedefleri Bu üniteyi tamamladıktan sonra; Özel eğitimde temel kavramların anlamını, birbirleriyle olan ilişkilerini açıklayabilecek, Özel eğitime gereksinimi olan çocukları ve özel eğitim alanını tanıyabilecek, Özel eğitimdeki yasal düzenlemeleri değerlendirebilecek, Özel eğitimin dünü, bugünü ve geleceğine ilişkin fikir sahibi olabileceksiniz. İçindekiler Giriş Özel Eğitimde Temel Kavramlar Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar Kimlerdir? Etiketleme ve Kullanılan Dil Özel Gereksinimi Olan Öğrenci Sayısı Nedir? Özel Eğitim Nedir? Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Ne Kadarı Özel Eğitim Hizmetlerinden Yararlanabilmektedir? Üstünlere Sağlanan Destekler Sınıflandırma Özel Eğitim Personeli Özel Eğitimde Yasal Düzenlemeler Özel Eğitimin Dünü, Bugünü ve Özel Eğitimde Geleceğe İlişkin Eğilimler Özet Kaynakça Değerlendirme Soruları * Doç. Dr. Atilla Cavkaytar, Kütahya da doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini Eskişehir de tamamlamıştır. Lisans öğrenimini Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümünde yapmıştır. Yüksek Lisans ve Doktora eğitimini de Anadolu Üniversitesinde zihin engellilerin eğitimi alanında tamamlayan Cavkaytar, şu anda Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Zihin Engelliler Anabilim Dalı nda öğretim üyesidir.

12 2 Özel Eğitim Düşünelim, Tartışalım Çevrenizde farklılığı olan bireyler için ne tür adlandırmalar ve ifadeler kullanıyorsunuz? Özel gereksinimi olan çocukların eğitimi için sağlanan olanaklar konusunda düşünceleriniz nedir? Sizce özel gereksinimi olan çocuklar kendi akranlarıyla aynı sınıflarda kaynaştırma eğitimine mi devam etmeli, yoksa ayrı özel eğitim okullarında mı eğitilmeli? Neden? Özel eğitimde gelecekte üzerinde durulması gereken konuların neler olması gerektiğini düşünüyorsunuz. Örnek Olay 1991 yılında o zamanki adıyla Ankara Eğitilebilir Çocuklar İş Okulunda (bugünkü adı Mesleki Eğitim Merkezi) öğretmenlik yaptığım yıllarda öğrencilerim mesleki eğitim programının son yılındaydılar. Kat nöbetçisi olduğum bir gün öğrencilerimin teneffüse çıkmadıklarını ve sınıfta olduklarını gördüm. Şaşırmıştım, çünkü dışarıda çok güzel bir bahar havası vardı ve öğrencilerim dışarıda oyun oynamayı çok severlerdi. Sınıfın kapısına doğru yaklaştım. Beş öğrencim bir sıranın etrafına oturmuş heyecanlı heyecanlı konuşuyorlardı. Yaklaştım ve sordum: Merhaba çocuklar, ne yapıyorsunuz burada, neden teneffüse çıkmadınız? Bu arada önlerinde İş Kanunu nun özürlülerin istihdamlarıyla ilgili sayfa açıktı. Bir öğrencim önündeki kitabı göstererek yanıtladı: Öğretmenim, bu kitapta bizlerle ilgili ne var diye merak ettik, bakıyoruz, biz neyiz? Biz işe gidebilecek miyiz? Burada yazılanlardan hangisi bizi ilgilendiriyor? diye sordu. Yanıtlamakta zorlandım. Sonradan düşündüğüm şu oldu: Neden herkes için olan bir yasada, öğrencilerim kendilerini farklı terim ve adlandırmalarla aramak zorundalar?

13 Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar ve Özel Eğitim 3 GİRİŞ Özel eğitime gereksinim duyan çocuklar ve özel eğitim konusunda çıkış noktamızı oluşturan pek çok kaynakta ilk bölüm genellikle tanım, sınıflandırma, yaygınlık oranları, nedenler, tanılama şeklinde bir içerikten oluşmaktadır. Bu bölümde de benzer şekilde önce temel kavramlar ve bu kavramların tanımlanmasına yer verilmiştir. Özellikle son yıllarda ortaya çıkan kavram karmaşasının önlenmesi amacıyla kavramların birbirleriyle olan ilişkilerine yer verilmiştir. Bu temel kavramlardan sonra, özel gereksinimi olan çocukların kim olduğu, yaygınlık oranları, özel eğitim ve özel gereksinimi olan bireylere sağlanan hizmetler ile özel eğitim personeli, yasal düzenlemeler ve özel eğitimin dünü, bugünü, yarını gibi konulara yer verilmiştir. Bu yolla, geleceğin öğretmen adaylarının özel eğitim hakkındaki görüşlerinin ve tutumlarının olumlu yönde gelişmesi ve bu kitapta ilerideki ünitelerde yer verilen konulara temel oluşturması umulmaktadır. ÖZEL EĞİTİMDE TEMEL KAVRAMLAR Özel eğitime gereksinimi olan çocukların tanımlanmasında zedelenme, yetersizlik, engel, risk gibi kavramlar sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bu kavramlar hakkında bilgi sahibi olmanın özel eğitime gereksinimi olan bireyleri anlamada okuyuculara ve uygulamacılara yardımcı olacağı düşünülmektedir. Zedelenme: Bireyin psikolojik, fizyolojik, anatomik özelliklerinde geçici ya da kalıcı türden bir kayıp, bir yapı ya da işleyiş bozukluğu olması durumudur (Özsoy, Özyürek ve Eripek, 1989; WHO, 1993). Özyürek (2006), zedelenmeyi organların yapısındaki biyofiziksel ve kimyasal bozukluklar olarak tanımlar. Bu tanımlara göre, beyinde, gözde, kulakta çeşitli nedenlerden dolayı zedelenmeler olabilir. Örneğin, kulağın biyofiziksel yapısının bozuk olması bir zedelenmedir. Ancak, bireyde zedelenmenin olması her zaman yetersizlikle karşılaşmasına yol açmayabilir. Yetersizlik: Yetersizlik, bir şeyi yapmada yeterli olmama, belirli bir şekilde davranmada sınırlı kapasite olarak tanımlanmaktadır (Eripek, 2005). Özyürek e (2006) göre ise, zedelenmelerin sonucu organın işlevini yerine getirememesi durumudur. Zedelenmeden etkilenmiş olmasından dolayı bireyin bedensel ve zihinsel davranışları sınırlanır. Kulağında zedelenme olan bireyin işitememesi o bireyin yetersizliğidir. Özür/Engel: Bireyin yetersizlik yüzünden yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak oynaması gereken rolleri gereği gibi oynayamama durumda kalmasına özür/engel denir (Cavkaytar ve Diken, 2005; Özsoy, Özyürek ve Eripek, 1989). Özyürek (2006) e göre. özür/engel, yetersizlikten dolayı toplumsal ve duygusal davranışlarnda görülen sapmalardır (Pek çok yetersizlik çok küçük çevresel düzenlemelerle ortadan kaldırılabildiği gibi, pek çoğu da çevrenin beklentileriyle birlikte birey için altından kalkılması güç ağır bir yük de olabilmekte-

14 4 Özel Eğitim dir. Eğer çevrenin beklentileri bireyin yapabildiklerinin üzerinde olursa birey bu beklentileri karşılayamaz duruma düşebilecek, dolayısıyla özür/engel durumuyla karşılaşabilecektir (Cavkaytar ve Diken, 2005). Özyürek (2006, s. 38) yetersizlik ve özür kavramları arasındaki ilişkiyi örneklendirerek şöyle açıklar: Zedelenmeden etkilenmiş kişinin yetersizliği, yetersizlikle doğrudan ilgili özre yol açabilir. Kolları yoktur ve organ, işlevini yerine getiremediğinden kişi sıradan kapıları açamadığı için ortopedik özürlüdür. Yetersizlikten etkilenmiş kişinin özrü, yetersizlikle doğrudan ilgili olmayan diğer davranışlarına da yayılmış olabilir. Örneğin, ortopedik yetersizliği olan kolları olmayan çocuğun kapı kollarını tutmaması yetersizliğidir. Kapı kollarını açamaması özrüdür. Ancak topu arkadaşlarına atmayı gerektiren oyun etkinliklerine alınmayarak elleriyle kapı kollarını açamama özrü, ayakla topu diğerlerine atma oyun etkinliklerine de taşınmıştır. Kolları olmayan çocuğun sadece hareket etme davranışları etkilenmemiştir. Ama yetersizliğinden dolayı ellerini kullanmayı gerektirmeyen oyun etkinliklerine katılımı sınırlandırıldığı gibi diğer yaşantılara da katılımı sınırlandırdığı olur. Özür yetersizlikle ilgili davranışlarla sınırlı kalmayıp, diğer davranışlara da bulaşır, bulaştırılır. Örneğin, bu kişinin kas iskelet sistemi zedelenmemiş olsaydı, ana babası, diğer yetişkinler ve çocuklar ona farklı şekilde davranmayacak, o da farklı olduğu duygusuna kapılmayacak ve kendisini diğer kişilerden daha az değerli görmeyecekti. Yetersizlik hareketlerini sınırlandırmakla kalmamış, yetersizliğiyle doğrudan ilgili olmayan etkinlikleri, yaşantıları ve kendine bakışını da sınırlandırmıştır. Özrü bir bakıma, kapılara kapı kolları koyarak, toplum yaratır. Kapı kolları olmadan da açılabilen kapılar olduğunda yetersizliği olan kişi artık özürlü değildir. Eripek (2007) durumu önleme açısından da değerlendirerek, yetersizliği olan bireye gerekli bilgi ve beceriler kazandırıldığında, sosyal ve gerektiğinde fiziksel çevrede bazı değişikliklere gidildiğinde yetersizliğin engel durumuna dönüşmesinin önlenebileceğini vurgulamaktadır. Risk Taşıma: Risk taşıma, halen bir yetersizliği belirlenemeyen ancak ileride yetersizlik gösterme şansı ya da olasılığı normalde beklenenden daha fazla olan çocukları ifade etmektedir (Eripek, 2005, s. 4). Risk taşıma kavramı, erken müdahale programları, erken eğitim, erken çocukluk özel eğitimi gibi okulöncesi özel eğitim uygulamalarında çoğunlukla kullanılan bir kavramdır. Riskli çocuk terimi, özellikle okulöncesi dönem çocuklarına sunulacak özel eğitim hizmetlerinin planlanmasında oldukça önem taşımaktadır. Bu kavramlardan sonra özel eğitime gereksinimi olan çocuklar ve özel eğitim kavramlarının tanımlanması da bize ışık tutacaktır.

15 Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar ve Özel Eğitim 5 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİM DUYAN ÇOCUKLAR KİMLERDİR? Özel gereksinimi olan bireyin tanımı, Kimlerin özel eğitime gereksinimi vardır? sorusuna verilecek yanıtta bulunmaktadır. Eripek (2005), farklı eğitim gereksinimleri bireysel olarak planlanmış eğitim programlarını gerekli kılan çocukların özel eğitime gereksinimi olan çocuklar olduğunu belirtmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde tanımlandığı şekliyle, özel eğitim gerektiren birey, çeşitli nedenlerle bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri açısından akranlarına göre beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren bireyi ifade etmektedir. Bu genel tanım, farklı özelliklere sahip özel eğitime gereksinimi olan çocukların tümünü kapsamaktadır. Özel gereksinimi olan çocukların özür tür ve dereceleri ile özellikleri birbirinden farklılıklar gösterdiğinden genellemelere gitmek mümkün olamamaktadır. Eripek e (2005, s. 5) göre özel gereksinimi olan çocukların farklılıkları zihinsel, duygusal, bedensel, duygusal ve sosyal ya da iletişim özelliklerinde ya da bunların herhangi bir bileşeninde olabilir. Bunun yanı sıra onların bu farklılıkları yaş, cinsiyet, kültür ve yaşam koşuları açısından da farklılık gösterebilir. Onların bu özellikleri, bir destek sağlanmadığında normal gelişen bireyler için sunulan eğitim ortamlarından yararlanmalarını güçleştirmektedir. ETİKETLEME VE KULLANILAN DİL Özel gereksinimi olan bireyi nasıl adlandıracağız? Ne desek daha az örseleyici olur? Bu konuya şöyle basit bir soruyla başlamak uygun olacaktır. Sizi yeterliklerinize göre değil de yetersizliklerinize göre tanırlarsa ya da öyle bilinirseniz neler hissederdiniz? Evet, şu konuşurken sürekli gözünü kırpıştırandan söz ediyorum. Sizin okulda konuşurken aşırı heyecanlanan bir öğretmen vardı, adı neydi? Bu tür tanımlamalar sözü edilen kişinin değerini düşürebilir mi? Büyük olasılıkla evet. (Turnbull, Turnbull ve Wehmeyer, 2007). Duruma, yetersizliği olan çocuğa sahip aileler açısından bakıldığında hangi anne baba ya da diğer aile bireylerinden biri çocuğunun yetersizliği olan çocuk olarak etiketlenmesini ister. Yine, öğretmenler öğrencisinin yetersizliği olan birey olarak etiketlenmesi durumunda ne hisseder? Zihinsel yetersizlik tanısı olan bir genç ben neyim/kimim? şeklinde düşünmeye başladığında ona verilecek yanıtımız ne olacaktır? Bu konudaki tartışma bir önceki bölümde söz edilen özel eğitimdeki sınıflandırma ile ilgilidir. İnsanların sınıflandırılması ve bundan yüz yıl önce çok daha az önemli olan etiketleme, bugünlerde sık tartışılır bir konu haline gelmiştir (Heward, 2003). Bazı görüşlere göre etiketleme, özel eğitime gereksinimi olan öğrencilerin özel eğitim hizmetlerinden yararlanması için gereklidir ve öğrenci için yararlıdır. Örneğin, işitme engelli ya da görme engelli birey için etiketleme iyidir (Turnbull, Turnbull and Wehmeyer, 2007). Çünkü onların pek çok hizmeti

16 6 Özel Eğitim öncelikli olarak elde edebilmesinde yardımcı olur. Bütün bunların yanı sıra örneğin, yetersizliği olan bireyler toplumdaki pek çok destekten yararlanabilmek için özürlü kimlik kartı na sahip olmak ve istenildiğinde bu kartı göstermek zorundadır. Dolayısıyla pek çok birey de bu kartı almak ve bu kartın sağladığı olanaklardan yararlanmak için tanılanmak ve etiketlenmek isteyecektir. Diğer taraftan etiketleme, eğitimcilerin yetersizlikleri olan bireyin yetersizlikleriyle başa çıkabilmesinde yol gösterici de olabilir. Ancak, etiketleme öğrenciyi sınıf arkadaşlarından ya da akran grubundan da ayırabilir (Turnbull, Turnbull ve Wehmeyer, 2007). Bunun yanı sıra etiketleme, farklı kültür ve dil geçmişi olan öğrencilere karşı bir önyargı oluşturabilir. Günümüzde, sadece dilsel ve kültürel farklılıkları nedeniyle özel gereksinimli olarak etiketlenen pek çok öğrenci bulunmaktadır. Özellikle kültürlerarası özel eğitim çalışmalarında bu durum daha yaygın olarak tartışılmaktadır. Sonuçta, etiketleme yapıldığında özel gereksinimi olan bireyler diğerlerinden ayrılacak, değeri düşecek ya da diğerleri tarafından değersiz algılanacak, öğrenci de kendini değersiz hissedebilecektir. Bu nedenle özel gereksinimi olan öğrenciler için kullanılacak dili özenle seçmek, onları etiketleme ve damgalamaktan kaçınmak, bu bireylerin günlük yaşama tam katılımlarında olumlu sonuçlar doğurmasına etki edebilir. Pek çok eğitimci öğrencilerinin değerli olduğunu göstermek için önce insan dilini kullanır. Bu nedenle fiziksel engelli ya da fiziksel engelli çocuklar terimleri yerine fiziksel yetersizlikleri olan öğrenciler teriminin, etiketlemenin olumsuz etkilerini azaltabileceği belirtilmektedir. Tabii ki daha da iyisi sadece çocuğa Mehmet, Ahmet gibi kendi adıyla seslenmektir. Bir öğrenci, neden önce benim CP li (spastik) olduğumu söylüyorsunuz? Öncelikle benim adım Mehmet, sonra diğerlerinden farklı olarak CP liyim, bu kadar! diyor (Turnbull, Turnbull ve Wehmeyer, 2007). Etiketleme ya da bireyleri adlandırma konusuna ilişkin çeşitli gerekçeler öne sürülmekte ve etiketlerin olası yararları ve dezavantajları ifade edilmektedir (Heward, 2003). Pek çok eğitimci tarafından etiketleme olmalı mı olmamalı mı, sorusuna bulunabilecek yanıtlar incelendiğinde etiketlemenin dezavantajlı yönlerinin daha ağır bastığı görülmektedir. Özel öğrenme gereksinimleri olan çocuklar için yapılan değişik tanımlamalar ya da etiketlemeler okullarda özel eğitim hizmetlerinin yönetimi ve özel eğitim fonlarının çocukların yararına kullanımı için önemli görülebilir. Günümüzde özel gereksinimi olan bireylerin sunulan hizmetlerden yararlanmasının ön koşulunu tanılama oluşturmaktadır. Tanılama sonucunda da sınıflandırma ve etiketleme yapılması zorunlu hale gelmektedir. Örneğin, bir çocuğun özel eğitim okullarından daha fazla hizmet alabilmesi için birden fazla alanda yetersizlik tanısı alması gerekmektedir. Çünkü çocuğun tek bir tanısı varsa alacağı hizmet bu tanı için sunulan özel eğitim hizmeti ile sınırlı olmakta, iki ya da üç ayrı tanı almışsa alacağı hizmet artmaktadır. Dolayısıyla, özel gereksinimi olan bireye sunulan özel eğitim hizmetinin aldığı tanı sayısı ile artması ya da azalması söz konusu olmak-

17 Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar ve Özel Eğitim 7 tadır. Oysa çocuğun tanılanmasıyla birlikte ilgili hizmetler de tanımlanırsa etiketleme sorununa yeni çözümler bulunması söz konusu olabilecektir. Peki, etiketlemenin alternatifi nedir? Ne, nasıl yapılmalıdır? Etiketleme ya da sınıflandırma olmaksızın özel eğitim hizmetleri sunulabilir mi? Sınıflandırmasız yaklaşımlar bu sorunun yanıtını evet olarak vermektedir. Bu durumda öğrencinin yetersizliğine odaklanmak yerine öğrenme gereksinimlerine odaklanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Özel eğitimciler özel gereksinimi olan öğrencilerin öğrenme gereksinimleri ön plana alınarak beceri alanlarına ve izleyeceği programa göre sınıflandırılmasını önermektedir (Heward, 2003). Eğitsel değerlendirmenin ön plana çıktığı böyle bir yaklaşımla özel gereksinimi olan öğrencinin özel eğitim gereksinimleri de okuma anlama becerilerinin geliştirilmesi, özbakım becerilerinin geliştirilmesi, temel matematik becerilerinin geliştirilmesi, bağımsız hareket becerilerinin geliştirilmesi şeklinde ifade edilebilecektir. Bu yolla eğitsel tanılamanın gerçekleşmesi ve bu tanı sonucunda ilgili hizmetlerin de planlanması söz konusu olabilecektir. Tüm bu uygulamalar aynı zamanda bireyselleştirilmiş eğitim planlarının hazırlanması sürecinin işlemesine katkıda bulunacaktır. ÖZEL GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİ SAYISI NEDİR? Yetersizlik durumu, yeni doğan bebeklerin, çocukların, ergenlerin ve gençlerin yaklaşık % 9 unu etkilemektedir. (Turnbull, Turnbull ve Wehmeyer 2007). Türkiye Özürlüler Araştırması verileri Türkiye için özürlülük oranını %12.29 olarak vermektedir (DİE, 2002). Özel gereksinimi olan bireylere ilişkin sayısal bilgilere ulaşılması her dönemde güç olmuştur. Türkiye ve pek çok ülke, yetersizliği olan bireylere ilişkin istatistikî bilgileri Dünya Sağlık Örgütü nün (WHO) tahminleri doğrultusunda vermektedir. WHO (2007), 3 Aralık Dünya Özürlüler Günü nde yayınladığı bültende Dünya da 600 milyon insanın yetersizlikten etkilendiğini ve bunların da 470 milyonunun çalışma çağındaki bireyler olduğunu belirtmektedir. WHO Dünya Yetersizlik ve Rehabilitasyon Raporu nda Dünya nüfusunun yaklaşık %10 unun, yetersizlik durumundan etkilendiğini, bunların da 200 milyonunu çocukların oluşturduğunu belirtmektedir. Yetersizlikten etkilenmiş bireylerin çoğunun yoksul ülkelerde yaşadıkları belirtilmektedir (WHO, 2007). Bunun yanı sıra UNICEF (2008) tarafından yapılan tarama çalışmalarıyla Dünya da yetersizlik oranları ülkelere göre sıralanmıştır. Buna göre, yetersizlik oranı en düşük ülke %2 ile Özbekistan iken en yüksek ülke %31 lik oranla Merkez Afrika Cumhuriyeti olarak belirtilmektedir. Bunun yanı sıra bireylerin etnik kökenleri ve yaşadıkları yerlere göre de yetersizlik oranlarının farklılaşabildiği gözlenmektedir. Çünkü halen dilsel ve kültürel farklılıkların yetersizlik oranlarına etkileri araştırılan konular içerisinde yer almaktadır. Ancak yine de yetersizlik ölçütlerinin ülkelere göre farklılaşmasının, ortak tanım ve sınıflandırma sistemlerinin olmamasının bu oranlar üzerinde önemli etkileri olabileceğini göstermektedir. Tüm bu verilerle

18 8 Özel Eğitim birlikte ülke raporlarının büyük bir çoğunluğunda konuşma bozuklukları en yaygın yetersizlik grubu olarak belirtilmekte, yine yaygınlık oranlarında en yüksek oranı zihinsel yetersizlikler oluşturmaktadır. Ülkemizde ise özellikle hizmetlerin planlanması ve koordinasyonunda son derece önemli olan toplumda yetersizliği olan bireylerin belirlenmesi amacıyla Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı ve Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı işbirliği ile 2002 Türkiye Özürlüler Araştırması (http://www.ozida.gov.tr/arastirma/oztemelgosterge.htm) gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Türkiye de özürlülerin sayısı, oranı, sosyo-ekonomik sorunlar, beklentileri, özürlülük türü, özrün oluş sebebi, bölgesel farklılıkların ölçülmesi ile süreğen hastalığa sahip olma oranlarının ölçülmesi hedeflenmiştir. Türkiye Özürlüler Araştırmasının bulgularına göre, özürlü olan nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %12.29 dur. Ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma ile zihinsel özürlülerin oranı %2.58 iken (yaklaşık 1.8 milyon) süreğen hastalığı olanların oranı ise % 9.70 dir (Yaklaşık 6.6 milyon). Özürlü olma oranları yaş grubu bazında incelendiğinde her iki grupta da ileri yaşlarda artmaktadır. Ancak, bu artış süreğen hastalığı olanlarda diğer özür grubundakilere göre daha fazladır. 0-9 yaş grubunda ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma ile zihinsel özürlü olanların oranı %1.54 iken 0-9 yaş grubunda süreğen hastalığa sahip olanların oranı % 2.60 tır. Genel nüfusta okuma yazma bilmeyenlerin oranı yaklaşık %13 tür. Bu oran özürlülerde yaklaşık %36, süreğen hastalığı olanlarda yaklaşık %25 dir. Tamamlanmış eğitim durumuna göre özürlü nüfus oranı verileri de genel nüfusa göre oldukça düşüktür. Özürlülerin yaklaşık % 41 i, süreğen hastalığı olanların yaklaşık % u ilkokul mezunudur. İlkokul sonrası eğitim düzeyi ise oldukça düşüktür. Yüksek okula devam eden özürlü oranı % 2.24, süreğen hastalığa sahip olanlarda ise % 4.23 dür. Eğitim düzeyi doğrudan yaşam kalitesini etkileyen bir göstergedir. Sağlık, çalışma durumu, gelir ve sosyal yaşama katılma düzeyi eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak artar. Özürlü olmak eğitim yaşamına katılmayı engelleyen bir durum olduğu gibi, bu durumun sonucu özürlülüğün yükünü artırır. Bu kısır döngüyü kırmak özürlüler için gereken özel eğitim hizmetlerinin nitelik ve niceliğini, ulaşılabilirliğini artırmakla, bunun yanı sıra normal eğitime devam edebilecek özürlülere fırsat eşitliği sağlamakla mümkün olabilecektir. Bunu sağlamanın yolu toplumsal bilincin geliştirilmesi çalışmalarına ek olarak yasal düzenlemelerle fırsat eşitliğini devlet garantisi altına almaktan geçmektedir. Tüm bunların gerçekleşmesi ise özel eğitim uygulamalarının nicelik ve niteliğinin arttırılması ile mümkün olabilecektir.

19 10 Özel Eğitim bu öğretmenlerin çoğunluğu sınıf öğretmeni ve branş öğretmenlerinden oluşmakta, özel eğitim öğretmeni sayısı ise oldukça sınırlı kalmaktadır. Birlikte eğitim uygulamaları ise genel eğitim okullarında açılan özel eğitim sınıflarında ve yetersizliği olmayan öğrencilerin bulunduğu genel eğitim sınıflarında yürütülmektedir. Yine öğretim yılı itibarıyla 1076 özel eğitim sınıfında 9252 öğrenci eğitim görmektedir. Bu öğretmenler özel eğitim sınıf öğretmeni olarak adlandırılmakta, ancak bunlardan kaç tanesinin özel eğitim bölümlerinden mezun olan özel eğitim öğretmeni olduğuna ilişkin bilgi yer almamaktadır. Genel eğitim sınıflarında yürütülen birlikte eğitim uygulamaları (kaynaştırma) ise ilköğretim düzeyinde sınıfta öğrenciyle, ortaöğretim düzeyinde 866 sınıfta 1788 öğrenciyle yürütülmektedir. Tüm bu uygulamalarla toplam öğrenci resmi özel eğitim hizmetlerinden yararlanmaktadır. Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü ne bağlı özel özel eğitim ilköğretim okullarında 4138 ve rehabilitasyon merkezlerinde kişi özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmaktadır. Bu verilere göre Türkiye de toplam özel gereksinimi olan bireyin özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmakta olduğu söylenebilir. ÜSTÜNLERE SAĞLANAN DESTEKLER Bazı öğrenciler ortalamanın üzerinde zekaya ve öğrenme yeterliklerine sahip olmaları nedeniyle akranlarından farklılaşırlar. Üstün zekalı ve yetenekli olarak tanımlanan bu öğrenciler, zeka testleri ölçüt alındığında genellikle 120 ve üzerinde zeka bölümü puanına sahip olan öğrencilerdir (Smith, Pollaway, Patton ve Dowdy, 2008). Özel eğitim hizmetleri, yetersizliği olan öğrencilerin yanı sıra üstün zekâlı ve üstün yetenekli olan öğrencilere de sunulmaktadır. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde üstün veya özel yetenek şöyle tanımlanmaktadır. Üstün veya özel yetenek; zekâ, yaratıcılık, sanat, spor, liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda akranlarına göre üst seviyede performans gösterme durumudur. Ülkemizde üstün zekâlı ve özel yetenekli olan öğrencilere sunulan hizmetlerin en önemli boyutunu Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açılan Bilim ve Sanat Merkezleri oluşturmaktadır. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü istatistiklerine göre ülkemizde halen 45 Bilim Sanat Merkezinde 5756 öğrenci hizmet almaktadır. Bilim Sanat Merkezleri Yönetmeliği bu merkezlerin işleyişiyle ilgili düzenlemeleri içermektedir (http://orgm.meb.gov.tr/ Mevzuat/yonergeler/BilimSanat.htm). Yönetmeliğe göre, Bilim ve Sanat Merkezi, okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretim kurumlarına devam eden üstün veya özel yetenekli öğrencilerin örgün eğitim kurumlarındaki eğitimlerini aksatmayacak şekilde bireysel yeteneklerinin bilincinde olmalarını ve kapasitelerini geliştirerek en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla açılmış olan bağımsız özel eğitim kurumudur.

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 11. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM. Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta

ÖZEL EĞİTİM. Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta ÖZEL EĞİTİM Arş.Gör. Dr. Canan SOLA ÖZGÜÇ csola@sakarya.edu.tr 1.Hafta 1 GÜNDEM Özel Eğitimde Temel Kavramlar Özel Eğitime gereksinim Duyan Çocuk Kimdir? Etiketleme ve Kullanılan Dil Sınıflandırma Özel

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 8. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 3. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Mesleki Gelişim Programı Bu faaliyeti başarı ile

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM GİRİŞ...1 ÖZEL EĞİTİMİN İLKELERİ...3 YETERSİZLİĞİN NEDENLERİ...4 Doğum Öncesinde Oluşan Nedenler... 4 Doğum Anında Oluşan Nedenler...

Detaylı

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA

İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA İLKÖĞRETİMDE KAYNAŞTIRMA Editör: Prof. Dr. İbrahim H. Diken İbrahim H. Diken / Sema Batu / Ayşegül Ş. Öz / Osman Özokçu / Macid A. Melekoğlu Elif Sazak Pınar / Necdet Karasu / Sezgin Vuran / Oğuz Gürsel

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent.

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent. ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Serpil ALPTEKİN Doğum Tarihi: 24-11-1974 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Özel Eğitim, Zihinsel Gazi Üniversitesi, Gazi (1992-1996) Engellilerin

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

KAYNAŞTIRMA NEDİR? Kaynaştırma:

KAYNAŞTIRMA NEDİR? Kaynaştırma: KAYNAŞTIRMA NEDİR? Kaynaştırma: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin Akranları ile birlikte Eğitim ve öğretimlerini Bütün kademelerde sürdürme esasına dayanan, Destek hizmetlerinin sağlandığı; özel eğitim

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM

Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve ÖZEL EĞİTİM Editör İbrahim H. Diken 10. Baskı Atilla Cavkaytar Oğuz Gürsel Tevhide Kargın E. Sema Batu Arzu Özen İlknur Çifci Tekinarslan Hasan Avcıoğlu H. Hakan

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI Dilara Özer Akdeniz Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu ÖZEL GEREKSİNİMİ OLAN ÇOCUKLAR Bedensel Engel İşitme Engeli Zihinsel Engel

Detaylı

Türkiye Engelliler Araştırması Temel Göstergeleri İÇİNDEKİLER. Giriş

Türkiye Engelliler Araştırması Temel Göstergeleri İÇİNDEKİLER. Giriş Türkiye Engelliler Araştırması Temel Göstergeleri İÇİNDEKİLER Giriş Türkiye Özürlüler Araştırması Kapsam Tanım ve Kavramlar Özürlü Özürlülük Oranı Ortopedik Özürlü Görme Özürlü İşitme Özürlü Dil Ve Konuşma

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

ÜNİTE 1. Dünyada Özel Eğitim başlığında bulunan formal ve informal değerlendirme vurgulanarak aralarındaki fark belirtilmelidir.

ÜNİTE 1. Dünyada Özel Eğitim başlığında bulunan formal ve informal değerlendirme vurgulanarak aralarındaki fark belirtilmelidir. 1 ÜNİTE 1 Giriş Konuya başlamadan önce içeriğin daha anlaşılır olması için 1997 yılında yürürlüğe giren Özel Eğitim Yasası nın (KHK/573) öğrencilere sunulması ve okunması faydalı olacaktır. Konuya Geçilmesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11 İÇİNDEKİLER 1 Sınıf Yönetimine Giriş 1 Sınıflar Karmaşık Yerlerdir 2 Sınıf Yönetimini Öğrenmek 3 Sınıf Yönetiminin Öğretimin Diğer Yönleriyle İlişkisi 7 Bölümün Özeti 9 Okunması Önerilen Yayınlar 9 Önerilen

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz.

Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı. Sayın Milletvekili, konusunda kamuoyunda bilinç oluşturmaya gayret etmekteyiz. Sayın Milletvekili, Otizm spektrum bozukluğu (OSB) yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir nörogelişimsel bozukluk olup belirli davranış ve öğrenme özellikleri ile kendini göstermektedir. Şu an

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK..

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. 11 Rehberliğin Amacı... 13 Psikolojik Danışma Ve Rehberlik

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ. 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ. 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK Amaç Madde 1-Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Millî Eğitiminin

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

ÖZEL EĞİTİM HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME 857 ÖZEL EĞİTİM HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME Kanun Hükmünde Kar.nin Tarihi : 30/5/1997, No: 573 Yetki Kanununun Tarihi : 3/12/1996, No: 4216 Yayımlandığı R.G.Tarihi : 6/6/1997, No: 23011 (Mük.) V.Tertip

Detaylı

SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ YÜKSEK LİSANS ZORUNLU/SEÇMELİ DERSLERİ

SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ YÜKSEK LİSANS ZORUNLU/SEÇMELİ DERSLERİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİNE GİRİŞ EĞİTİMSEL YAKLAŞIMLAR GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Z 2 0 2 6 ÇOCUĞU TANIMA

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Günümüzde Türkiye de Özel Eğitim Hizmetleri

Günümüzde Türkiye de Özel Eğitim Hizmetleri Günümüzde Türkiye de Özel Eğitim Hizmetleri Aile Sunusu Doç. Dr. Şerife Yücesoy Özkan Arş. Gör. Gülefşan Özge Akbey Anadolu Üniversitesi Engelli Öğrenciler Birimi Dünya Engelliler Günü Özel Eğitim Bağımsız

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim gören özürlü öğrencilerin öğrenim

Detaylı

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ EĞİTSEL SÜRECİ EĞİTSEL NEDİR? Özel Eğitimde Değerlendirme, genel olarak çocukla ilgili sorunların (Akademik, davranışsal ya da fiziksel) belirlenip incelenmesi ve bireyle ilgili eğitimsel kararlar alınması

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ

BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ BİLGİSAYAR ve ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖZEL EĞİTİM DERSİ ÖĞRETİM PLANI Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI:

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA TARİHİ: Öğrencinin şu anki performans düzeyi: Dil ve anlatımı başarır. Sözcükte anlam bilgisini kavramaz. Kendini basitçe

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ Projenin Adı: İskenderun ve Çevresinde Yaşayan İşitme Engelli Bireylere, Ailelerine ve Öğretmenlere Yönelik Değerlendirme ve Eğitim

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi

Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi Türkçe Eğitimi Açısından Dil Bilgisi Öğretimi 2. Baskı Editör Murat ÖZBAY Ahmet BALCI Mehmet KURUDAYIOĞLU Bilginer ONAN Salih Kürşad DOLUNAY Mehmet TEMİZKAN Ferhat ENSAR Namık Kemal ŞAHBAZ Bayram BAŞ İlhan

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

ÖN SÖZ I ÖN SÖZ II ÖN SÖZ II BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK

ÖN SÖZ I ÖN SÖZ II ÖN SÖZ II BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ I... iii ÖN SÖZ II...iv ÖN SÖZ II...vi 1. BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK...1 ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ...2 KİŞİLİK HİZMETLERİNİN UZMANLIK MESLEĞİ OLMA NİTELİKLERİ...3

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

yerleştirilmelerinde öncelikli karar verici kimdir? doğrudur?

yerleştirilmelerinde öncelikli karar verici kimdir? doğrudur? 1 şağıdaki özel eğitim uygulamalarından hangisi tam katılımlı kaynaştırma uygulamasıdır? ) Evinde özel eğitim alması B ) Engelli çocuğun yaşıtlarıyla aynı okula gitmesi ve bazı dersleri arkadaşlarıyla

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ İÇİNDEKİLER ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 Çağdaş Anlayışa Göre Eğitim...3 Eğitimin Amaçları...3 İşlevi....4 Okulun Yapısı...4 Öğrenci Kişilik Hizmetleri (Ö.K.H.)....5

Detaylı

HAFTALIK DERS PLANI. Uzmanlık Modeli. İnsan Hakları Yaklaşımı Engelli Haklarının Gelişimi V. Hafta Özürlülüğün Nedenleri

HAFTALIK DERS PLANI. Uzmanlık Modeli. İnsan Hakları Yaklaşımı Engelli Haklarının Gelişimi V. Hafta Özürlülüğün Nedenleri HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ 2011-2012 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ SHO 326 ÖZÜRLÜLERLE SOSYAL HİZMET DERSİ ANAHATTI Dersin Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Gülsüm

Detaylı

BİLİM VE SANAT MERKEZLERİNİN PROGRAMI. Page 3

BİLİM VE SANAT MERKEZLERİNİN PROGRAMI. Page 3 BİLSEM Page 2 BİLİM VE SANAT MERKEZLERİNİN PROGRAMI Page 3 Okullarda uygulanan örgün eğitim programı: İlköğretim ve bir dereceye kadar ortaöğretim programları öncelikle çoğunluğun bulunduğu ortam ve çevresinde

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ÖZEL EĞİTİM GEREKTİREN BİREYLER AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ÖZEL EĞİTİM GEREKTİREN BİREYLER AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ÖZEL EĞİTİM GEREKTİREN BİREYLER AİLE DESTEK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

ENGELLİLERİN DİN EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ FAALİYETLERİNDE KARŞILAŞTIKLARI PROBLEMLERE YÖNELİK ÇÖZÜM AMAÇLI TEKLİFLER

ENGELLİLERİN DİN EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ FAALİYETLERİNDE KARŞILAŞTIKLARI PROBLEMLERE YÖNELİK ÇÖZÜM AMAÇLI TEKLİFLER ENGELLİLERİN DİN EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ FAALİYETLERİNDE KARŞILAŞTIKLARI PROBLEMLERE YÖNELİK ÇÖZÜM AMAÇLI TEKLİFLER TUİK verilerine göre Türkiye nüfusu Aralık 0 de, 75.67.384 kişi olarak tespit edilmiştir.

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı

Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı Necati BİLGİÇ Grup Başkanı bilgicnecati@meb.gov.tr 1 SUNUM Sunu 4 bölümden oluşmaktadır. 1) Yeniden

Detaylı

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU

ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU ERDEK KIZ TEKNİK VE MESLEK LİSESİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALANI TANITIM KILAVUZU 2012-2013 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Bölüm Şefi Zuhal ALTINTAŞ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ Bu faaliyet ile çocuk

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Süleyman SÜRÜL Rehberlik Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı Trabzon 2013 Nelerden Bahsedeceğiz *Rehberlik Nedir? *Rehberlikte Hizmet Alanları *Mesleki

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

KPSS KONU ANLATIMI. Web: http://www.rehberlik.biz.tr Mail: civelek.murat@gmail.com

KPSS KONU ANLATIMI. Web: http://www.rehberlik.biz.tr Mail: civelek.murat@gmail.com KPSS KONU ANLATIMI Web: http://www.rehberlik.biz.tr Mail: civelek.murat@gmail.com 10. ÜNİTE ÖZEL EĞİTİM KPSS de bu bölümden her yıl ortalama 1 soru gelmektedir. Bu bölümdeki sorular genellikle bilgi veya

Detaylı

EĞİTMENLER İÇİN "ÜSTÜN EĞİTİMİ " PROGRAMI

EĞİTMENLER İÇİN ÜSTÜN EĞİTİMİ  PROGRAMI EĞİTMENLER İÇİN "ÜSTÜN EĞİTİMİ " PROGRAMI, üstün potansiyelli çocuklarımızın eğitim yaşantılarına doğrudan etkili olan öğretmenlerinin eğitimi konusunda İzmir de bir proje başlatmıştır. Üstün potansiyelli

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Komisyon 7 Özel Eğitim Komisyonu Kararları

Komisyon 7 Özel Eğitim Komisyonu Kararları Komisyon 7 Özel Eğitim Komisyonu Kararları 1. Özel eğitim ile ilgili yasa ve tüzük çalışmalarında ve özel eğitimin yeniden yapılandırılmasında, özel gereksinimli bireylerin kaynaştırılmaları ve uzun vadede

Detaylı

SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU. MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler

SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU. MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler OKUL MÜDÜRÜ AHMET İYİOL MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler MEVCUT DURUM Okulumuz Manavgat

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2014 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

ÖZEL EĞĠTĠM VE KAYNAġTIRMA ĠLE ĠLGĠLĠ KAVRAMLAR

ÖZEL EĞĠTĠM VE KAYNAġTIRMA ĠLE ĠLGĠLĠ KAVRAMLAR Özel eğitim ÖZEL EĞĠTĠM VE KAYNAġTIRMA ĠLE ĠLGĠLĠ KAVRAMLAR Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ve sosyal gereksinimlerini karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim

Detaylı

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER VE BAKIM HİZMETLERİ

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER VE BAKIM HİZMETLERİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER VE BAKIM

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER Nisan 2013 ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER İbrahim AKAR Hacettepe Üniversitesi ÜY Tanımları ve ÜY Çocukların Özellikleri ÜY Nasıl Fark Edilir ve Nasıl Tanılanır? ÜY lerin Eğitimi Sonuç

Detaylı

ÖZEL EĞĠTĠM SINIFLARI

ÖZEL EĞĠTĠM SINIFLARI ÖZEL EĞĠTĠM SINIFLARI içindekiler Özel Eğitim Sınıfı Nedir? Özel Eğitim Sınıfları Nasıl Açılır ve Kapatılır? Özel Eğitim Sınıfında Yarı Zamanlı Kaynaştırma Uygulaması Nasıl Yapılır? Okullarda Birden Fazla

Detaylı

BASIN DAVETİ. Sayın Basın Mensubu,

BASIN DAVETİ. Sayın Basın Mensubu, Sayın Basın Mensubu, BASIN DAVETİ Otistik Çocukları Koruma ve Yönlendirme Derneği nin, İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) tarafından desteklenen, OTİZM VE KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ PROJESİ uygulamaya geçirilmiştir.

Detaylı

Yüksek lisans ve Doktora Tez Konusu. Bilgisayar var mı?

Yüksek lisans ve Doktora Tez Konusu. Bilgisayar var mı? T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI İLK VE ORTAÖĞRETİM OKULLARI İÇİN REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILSONU ÇALIŞMA RAPORU Okulunuzda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yürütülen

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM, ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ, ÖZÜRLÜLERE VERİLECEK SAĞLIK KURULU RAPORLARI VE UYGULAMALAR

ÖZEL EĞİTİM, ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ, ÖZÜRLÜLERE VERİLECEK SAĞLIK KURULU RAPORLARI VE UYGULAMALAR GÖRÜŞLER ÖZEL EĞİTİM, ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ, ÖZÜRLÜLERE VERİLECEK SAĞLIK KURULU RAPORLARI VE UYGULAMALAR 2006 tarihli Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği ne göre söz konusu yönetmelik özel

Detaylı

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI 1.Neden aile eğitimi Cevap: Ailelerin bilgi beceri yoksunluğunun, çocukların gelişmelerinin önünde büyük

Detaylı

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ

Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Viyolonsel İçin Sol El Teknik Çalışmaları SERPİL UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Serpil UMUZDAŞ VİYOLONSEL İÇİN SOL EL TEKNİK ÇALIŞMALARI ISBN 978-605-64-46- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF GÜZ DÖNEMİ 1 ÇGL 101 01/02 Çocuk Gelişimine Giriş 2 0 2 2 2 ÇGL 103 01/02 Aile

Detaylı

İlköğretim 1.Sınıf Viyolonsel Eğitiminde Birinci Yıl

İlköğretim 1.Sınıf Viyolonsel Eğitiminde Birinci Yıl İlköğretim 1.Sınıf Viyolonsel Eğitiminde Birinci Yıl Teknik sınav viyolonsel sanat dalında ilk yılı olan öğrenciler ve lisans 4 öğrencileri teknik sınavdan muaf tutulur. Final Sınavı: Bu değerlendirme

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EVDE VE HASTANEDE EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNERGESİ. (03/02/2010 tarihli ve 4 sayılı Makam Onayı )

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EVDE VE HASTANEDE EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNERGESİ. (03/02/2010 tarihli ve 4 sayılı Makam Onayı ) MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EVDE VE HASTANEDE EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNERGESİ (03/02/2010 tarihli ve 4 sayılı Makam Onayı ) Tebliğler Dergisi : ŞUBAT 2010/2629 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde

SORU BANKASI. ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME KPSS EFSANE KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde KPSS Eğitim Bilimleri EFSANE 5000 SORU BANKASI ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME Eğitimde 29. yıl KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS ÖZEL EĞİTİM Dersin Kodu EGT 34 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS Kredisi 3 Haftalık Ders Saati

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması.

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması. LÜLEBURGAZ REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2013/2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ANALARI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILLIK ÇERÇEVE PROGRAM TASLAĞI EYLÜL 23-27 EYLÜL 16-20 EYLÜL 9-13 EYLÜL

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

ZİHİN ENGELLİLER SINIF ÖĞRETMENİ

ZİHİN ENGELLİLER SINIF ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda zihinsel engelli öğrencilere çeşitli bilgi, beceri ve tutumları kazandırmak üzere eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeninin, zihin engelli öğrencilere

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

ÖZEL EĞİTİM VE ENGEL TÜRLERİ. VEYSEL DUDU Nevşehir - 2015

ÖZEL EĞİTİM VE ENGEL TÜRLERİ. VEYSEL DUDU Nevşehir - 2015 ÖZEL EĞİTİM VE ENGEL TÜRLERİ VEYSEL DUDU Nevşehir - 2015 AMAÇ: 1. ÖZEL EĞİTİMİN İLKE VE AMAÇLARI 2. ENGEL TÜRLERİ ÖZEL EĞİTİM İLKE VE AMAÇLARI 1. Önleme: Özrün toplumsal işlevlere engel olmasını önlemek.

Detaylı

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM Bir bireyin eğitimi, doğumuyla birlikte başlar ve yaşam boyu sürer. Sosyal bilimciler tarafından yapılan pek çok araştırma, öğrenmenin önemli bir kısmının

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı