T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ VE DİĞER TIBBİ ETKİLERİ. Hazırlayan Dönay KARAKAYA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ VE DİĞER TIBBİ ETKİLERİ. Hazırlayan Dönay KARAKAYA"

Transkript

1 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ VE DİĞER TIBBİ ETKİLERİ Hazırlayan Dönay KARAKAYA Danışman Doç. Dr. Gökçen Yuvalı ÇELİK Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı Bitirme Ödevi Mayıs 2012 KAYSERİ

2 2 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ VE DİĞER TIBBİ ETKİLERİ Hazırlayan Dönay KARAKAYA Danışman Doç. Dr. Gökçen Yuvalı ÇELİK Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı Bitirme Ödevi Mayıs 2012 KAYSERİ

3 i BİLİMSEL ETİĞE UYGUNLUK Bu çalışmadaki tüm bilgilerin, akademik ve etik kurallara uygun bir şekilde elde edildiğini beyan ederim. Aynı zamanda bu kurallar ve davranışların gerektirdiği gibi, bu çalışmanın özünde olmayan tüm materyal ve sonuçları tam olarak aktardığımı ve referans gösterdiğimi belirtirim. Dönay Karakaya

4 ii Makrofungusların Antimikrobiyal Aktiviteleri ve Diğer Tıbbi Etkileri adlı Bitirme Ödevi Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Tez Önerisi ve Tez Yazma Yönergesi ne uygun olarak hazırlanmış ve Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalında Bitirme Ödevi olarak kabul edilmiştir. Tezi Hazırlayan Dönay Karakaya Danışman Doç. Dr. Gökçen Yuvalı Çelik Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı Başkanı Yrd. Doç. Dr. Dilşad ONBAŞILI ONAY: Bu tezin kabulü Eczacılık Fakültesi Dekanlığı nın / /.. tarih ve.. sayılı kararı ile onaylanmıştır. / /. Prof. Dr. Müberra KOŞAR Dekan

5 iii TEŞEKKÜR Bu tezin hazırlanmasında bana destek olan ve hiçbir zaman yardımlarını esirgemeyen danışmanım Doç. Dr. Gökçen YUVALI ÇELİK e ve tezimin hazırlanmasında bana her zaman destek olan aileme teşekkür ederim. Dönay KARAKAYA

6 iv MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ VE DİĞER TIBBİ ETKİLERİ Dönay KARAKAYA Erciyes Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi Bitirme Ödevi, Mayıs 2012 Danışman: Doç. Dr. Gökçen YUVALI ÇELİK ÖZET Günümüzde bilim ve teknolojideki büyük ilerlemelere rağmen, insanoğlunun sağlıkla ilgili sorunları artmıştır. Bu gün bu sorunların en önemlilerinden biri enfeksiyon hastalıklarına neden olan mikroorganizmaların mevcut antimikrobiyal ilaçlara özellikle de antibiyotiklere direnç kazanmasıdır. Bunun en büyük nedeni antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanılmalarıdır. Bu durum yeni ilaçların keşfini zorunlu hale getirmiştir. Böylece doğal kaynakların kullanılması tekrar gündeme gelmiştir. Yüzyıllardır besin olarak kullanılan makrofunguslar tıbbi açıdan önem kazanmış ve bilimsel çalışmalara konu olmuşlardır. Son yıllarda yapılan araştırmalarda ise bazı makrofungusların ve onlardan elde edilen metabolitlerin önemli derecede antimikrobiyal aktiviteye sahip oldukları ve günümüzde sık rastlanan hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi gibi kronik rahatsızlıklara karşı tedavi edici ve insan sağlığının korunmasına yardımcı bileşenler içerdiği tespit edilmiştir. Geleneksel Uzak Doğu tıbbında yaygın olarak kullanılan makrofungusların çoğu Japon, Çin ve Kore kaynaklı ilaç firmaları tarafından piyasaya sunulmaktadır. Anahtar kelimeler: tıbbi makrofunguslar, antimikrobiyal aktivite

7 v ANTIMICROBIAL ACTIVITY AND OTHER MEDICAL EFFECTS OF MACROFUNGI Dönay KARAKAYA Erciyes University, Faculty of Pharmacy Graduation Project, May 2012 Adviser: Assoc. Prof. Dr. Gökçen YUVALI ÇELİK ABSTRACT Nowadays the problems with related to health of human being have been increasing, although important development at science and tecnology. This day is one of the most important of these problems of micro-organisms that cause infectious diseases to acquire resistance to existing antimicrobial drugs, especially antibiotics. The biggest reason is their use of antibiotics is wrong and unnecessary. This condition caused necessary that new drug discovering. Thus the use of natural resources have been becoming a current issue. Macrofungi used as food for centuries have gained importance in the medical point of macrofungi and have been the subject of scientific study. Recent researchs shown that some macrofungi and their component have very important antimicrobial activity, also these components have treatment effect aganist chronic illness like hypertension, diabetes, hyperlipidemia and they are useful for protecting health of human. Macrofungi are being used frequently at Traditional Far Eastern medical. Some macrofungi and their components are being sold by Japanese, Chinese, Korean drug company. Key Words: medical macrofungi, antimicrobial activity

8 vi İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİĞE UYGUNLUK... i KABUL ONAY... ii TEŞEKKÜR... iii ÖZET... iv ABSTRACT... v İÇİNDEKİLER... vi TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ... viii SİMGELER VE KISALTMALAR... ix 1. GİRİŞ VE AMAÇ GENEL BİLGİLER DÜNYADA MANTAR ÜRETİMİ MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTELERİ Antimikrobiyal etki mekanizması Antimikrobiyal aktivite belirleme testleri Bazı Makrofungusların Antimikrobiyal Etki Tespit Çalışmaları MAKROFUNGUSLAR ÜZERİNE YAPILAN DİĞER TIBBİ ÇALIŞMALAR Bazı Önemli Tıbbi Makrofunguslar Cordyceps sinensis Tricholoma spp Coriolus versicolor Pleurotus spp Ganoderma lucidum Agaricus spp Cantharellus tubaeformis... 22

9 vii Lentinus edodes Laetiporus sulphureus TARTIŞMA VE SONUÇ KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ

10 viii TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1. Dünya ve A.B.D. de yılları mantar üretimi... 5 Şekil 2. Toplam dünya üretimi... 6 Şekil 3. Cordyceps sinensis in görünümü Şekil 4. Tricholoma mongolicum un görünümü Şekil 5. Coriolus versicolor un görünümü Şekil 6. Pleurotus ostreatus un görünümü Şekil 7. Ganoderma lucidum un görünümü Şekil 8. Agaricus blazei in görünümü Şekil 9. Cantharellus tubaeformis in görünümü Şekil 10. Lentinus edodes in görünümü Şekil 11. Laetiporus sılphureus in görünümü Tablo 1. Dünyada kültür mantarı üretiminin türlere göre oransal dağılımı... 5

11 ix SİMGELER VE KISALTMALAR AIDS HIV MİK MLK S İ R MRSA AK 30 LDL TML Β α : Edinilmiş bağışıklık eksikliği sendromu : İnsan bağışıklık yetmezlik virüsü : Minimal inhibitör konsantrasyonu : Minimal letal konsantrasyon : Duyarlı : İndermediate : Duyarsız : Metisilin dirençli S. aureus : Amikasin : Düşük yoğunluklu lipoprotein : T. mongolicum lektini : Beta : Alfa LM-3 : Düşük molekül fraksiyonu - 3 µ : Mikro

12 1 1. GİRİŞ VE AMAÇ Mantarlar doğu kültüründe uzun yıllardır çay ve besleyici gıda olarak kullanılmaktadır. Bunun başlıca nedeni kendilerine has kokuları ve yumuşak yapılarıdır (1). Tatlı ve besleyici bir gıda olarak değerlendirilen birçok yabani mantar türü, dünya genelinde farklı milletler tarafından düzenli olarak toplanır ve sonra direkt olarak ana besin kaynağı olarak kullanılır ya da yemeğe katılırlar. Antik Romalılara göre; mantarlar Tanrıların yiyecekleriydi, Mısırlılar mantarları Tanrı Osiris ten bir hediye olarak nitelendirirken, Çinliler de mantarları hayatın iksiri olarak düşünmüşlerdir. İlk kavimler, deneme yanılma yoluyla yenilebilen ve yenilemeyen zehirli mantarlar hakkında bilgi sahibi olmuşlardır (2). Mantarlara duyulan ilgiden dolayı hazırlanan listeler ve tanımlar arasında sık sık zehirli olanlardan da bahsedilmesi sanıldığı kadar yeni değildir. Nitekim Çin, Roma ve Yunan medeniyetlerinde makrofungusların bu devirlerden çok daha öncelerinde bile Sibirya, Meksika ve Orta Amerika'da halusinojenik bazı makrofungusların büyücülükte ve dinsel ayinlerde kullanıldığı M.Ö yılları civarına kadar uzanan tarihî delillerle ortaya konulmuştur. Yine M.Ö ve M.S. 200 yılları arasına ait olduğu sanılan bazı fresk, çanak, çömlek ve hatta öykülerde, örneğin Roma İmparatoru Neron'un ailesinin, Mozart'ın ve Buda dininin kurucusu Gotama'nın mantar zehirlenmesinden öldüğü anlatılmaktadır (3). Ancak mantar zehirlemesi gibi üzücü olaylarla ortaya çıkan korku, yine de makrofungusların besin hatta afrodizyak, keyif verici ve kanamayı durdurucu droglar olarak kullanılmalarını önleyememiştir (3,4). Ayrıca Çin tababetinde koruyucu olarak, mantarın sıcak su ekstratlarının küçük çocukların göğsüne ve ayak tabanlarının altına sürülme işleminin yıllardır uygulandığı bilinmektedir (5).

13 2 Botanistler tarafından Herbalistler Devri olarak adlandırılan devirde, yalnızca makrofungusları kapsayan ilk bilimsel anlamdaki eser Johanner Franciscus Van Sterbeeck ( ) 'in"theatrum Fungorum of het Toonel der Campernoelien" adlı eseridir. Burada yazar yenebilir ve zehirli makrofunguslan ayırımlarını oldukça iyi bir tarzda ortaya koymuştur (6). Medikal mantarların ortaya çıkış tarihi geleneksel doğu terapilerine kadar uzanır. Modern klinik uygulamalarında Japonya, Çin, Kore ve diğer Asya ülkelerinde kurutulmuş mantar materyallerine günümüzde de güvenilmeye devam edilmektedir (1). Mantarlar fotosentez yapamazlar, besinlerini başka canlıların ürettiklerinden dönüştürerek elde ederler. Heterotrofturlar. Besinlerin hücreye alınma yolu, absorbsiyon dur. Hiflerden oluşan ağsı bir yapıya sahiptirler. Hifler büyür ve dallanır, hiflerin kaynaşmasına ise anastomoz denir. Oluşan hif yığınları miselleri oluşturur. Ortam şartları uygunsa miseller büyüyerek toprak ustu yapı olan karpofor adını verdiğimiz şapkayı oluştururlar. Ökaryötik hücre yapısına sahip olan makrofunguslar, eşeyli ve eşeysiz üreyebilir. Yayılmak için spor adı verilen yapıları kullanırlar. Çok değişken sekil ve büyüklüklerde olabilirler. Bugün bilinen şapkalı mantar türü sayısı e yakındır. (7). Mantarlar, birçok et ve sütten daha az ancak birçok sebzeden daha çok protein içeren, kolayca sindirilebilir bir protein kaynağıdır. Protein miktarı (kuru ağırlık) %10-40 arasında değişebilir. Mantarlar esansiyel tüm aminoasitleri içerir ancak metiyonin, sistin ve sülfür aminoasitlerini az miktarda bulundurur. İçeriklerine bakıldığında mantarlar büyük oranda fosfor ve potasyum, az miktarda demir ve kalsiyum dahil, var olan tüm mineralleri gelişimlerinin tüm basamaklarında bulundururlar (8). Mantarlar özellikle tiyamin (B1), riboflavin (B2), niyasin (B3), biyotin (B7) ve askorbik asit (C vitamini) gibi vitaminlerin kaynağıdırlar. Ayrıca bu mantarlar folik asit bakımından da zengin olduğundan kansızlık tedavisinde kullanılabilir. Mantarlar potasyum, fosfor, kalsiyum, demir ve bakır yönünden de oldukça zengindir. Bazı türler fark edilebilir miktarda β- karoten ve ergosterol içerir. (Bunlar ultraviyole ışınlarına maruz kaldıklarında aktif D vitaminine dönüşürler.) Mantarlardaki ham yağlar, yağ asitleri mono-, di- ve trigliserid leri, sterolleri, sterol esterleri ve fosfolipidleri dahil tüm ana lipid bileşenlerini içerir. Yağ asitleri genelde düşük olup kuru mantarın yaklaşık % 2-8 ini oluşturur. Hiç

14 3 şüphesiz yenen mantarların tazeyken ve işlendikten sonraki halleri birçok insan için, özellikle de vejetaryenler için önemli bir besin kaynağıdır (2). Uzun zamandan beri lezzetine ve yapısına değer verilen mantarlar, şimdilerde besleyici bir yiyecek olmalarının yanı sıra az da olsa biyolojik aktif maddeleri ile de tanınmaktadırlar (2). Buna bağlı olarak lezzeti bakımından komplementer olan ticari mantarlar ayrıntılı olarak çalışılmaktadır (9). Tedavi amaçlı kullanıldığında tıbbi mantarlar normalde daha çok pudra haline getirilmiş konsantreler olarak veya sıcak su ekstraktları yapılarak kullanılır. Chang ve Buswell tarafından sıvı konsantrasyon halinde veya kuru toz haline getirilmiş mantar ekstraktlı kapsüllerin, diyet maddesi veya sağlıklı yaşamı destekleyecek besin maddesi olarak rahatlıkla kullanılabileceğini bildirmiştir (10). Ülkemizde makrofungus biyota yönelik çalışmaların son zamanlarda artmasına karşın makrofungusların medikal etkileri üzerine çok az çalışma bulunmaktadır. Bu konuya bilimsel anlamda ilgilenilmesine gerek vardır. Bu çalışma bazı önemli makrofungusların antimikrobiyal aktiviteleri ve diğer tıbbi etkileri üzerine daha önce yapılmış olan çalışmaların derlemesi niteliğindedir.

15 4 2.GENEL BİLGİLER 2.1. DÜNYADA MANTAR ÜRETİMİ Dünya da yenilebilir 5000 mantar türü vardır. Bunlardan yaklaşık 30 türün ticari ve endüstriyel alanda üretimi yapılmaktadır. Doğal mantarların bazı türleri kültüre alınmışken (Agaricus bisporus, Pleurotus sp., Lentinus edodes, Flammulina velutipes.), diğer türlerin üzerinde çalışmalar (özellikle mikorizalı mantarlar) halen devam etmekte ve bu türler yaygın olarak doğadan toplanarak tüketilmektedir. Günümüzde dünyada yaygın ticari olarak yetiştirilen mantar türleri Tablo 1 de verilmiştir (11). Tablo 1 de görüldüğü gibi dünyada en yaygın üretilen mantar türü Agaricus bisporus tur. Bu tür Türkiye de yaygın olarak yetiştirilen ve satışa sunulan beyaz şapkalı kültür mantarıdır. Agaricus bisporus ABD ve Avrupa da yaygın olarak yetiştirilirken, özellikle Pleurotus spp. (kayın mantarları) ve Lentinus edodes (Japon mantarı) türleri Uzakdoğu ülkelerinde yaygın bir şekilde yetiştirilmektedir. Son yıllarda dünya genelinde tıbbi mantar yetiştiriciliği ki bunlar Lentinus edodes, Grifolia frondosa, Tremella fuciformis, Schizophyllum commune, Trametes versicolor, Inonotus obliquus, ve Flammulina velutipes, hızla artmaktadır. Bu mantarlar kanser tedavisinde etkili, bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve AIDS tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca mantarların organik olarak kolayca yetiştirilebilmesi mantarın önemini artırmaktadır (11). Son 40 yılda, dünya mantar üretimi sürekli artmıştır (Sekil 1). Dünya mantar üretiminde Çin en basta yer alırken onu sırayla Amerika, Hollanda, Fransa, Polonya, İspanya takip etmektedir (Sekil 2) (12).

16 5 Tablo 1. Dünya kültür mantarı üretiminin türlere göre oransal dağılımı (11). TÜR ÜRETİM % Agaricus bisporus Pleurotus spp Auricularia spp Lentinus edodes (Shiitake) Volveriella volvacae Flammulina velutipes Tremella fuciformis Hericium erinaceus Pholita nameko Hypsizigus marmoreus Grifolia frondosa (Maitake) Diğerleri Toplam ÜRETİM(TON) Dünya Amerika YILLAR Şekil 1. Dünya ve A.B.D de mantar üretimi (12).

17 6 Diğerleri 25% A.B.D 12% Hollanda 8,10% Fransa 5,30% Polo onya 3,70% İspany ya 3,60% % Çin 42,30% Fransa Polonya İspanya Çin Diğerleri A.B.D Hollanda Şekil 2. Toplam dünya üretimi (12) MAKROFUNGUSLARIN ANTİMİKROBİYALL AKTİVİTELERİ Klinikte enfeksiyonlara karşı antibiyotikler kullanılmaktadır. Bunların esas etkilerii patojen mikroorganizmaların faaliyetlerinin engellenmesi üzerine olsa da, bu uygulamadan bazı yararlı mikroorganizmalar da etkilenmektedir. Ayrıca antibiyotiklerin sıkça kullanımı patojen mikroorganizmaların direnç kazanmasına ve antibiyotiklerin etkilerininn giderek azalmasınaa neden olmaktadır. Kontrolsüzz kullanılan ilaç ve antibiyotikler, canlının sindirim sistemindee mevcut mikrofloradam a ki dengeyi bozmaktaa ve birçok organda rahatsızlıklaraa neden olmaktadır. Bugün yeterince önem gösterilmesee de funguslardan da birçok ilaçç ve penisilin, griseofulvin gibii antibiyotikler, ergot alkolodi ve siklosporin elde edilmektedir. Günümüzde 8000 den fazla antibiyotik bilinmektee ve her yıl yüzlerce yeni antibiyotik buna b ilave edilmektedir. Ancak araştırmalar Streptomyces, Penicillium ve Bacilluss cinslerinee ait türler üzerindee yoğunlaşmıstır. Bazı araştırıcılar ise yeni antibiyotiklerinn keşfi için diğer mikroorganizma gruplarını da incelemektedir (13).

18 7 Dünya nüfusunun giderek artması, beslenme ve sağlıkla ilgili sorunları da artırmıştır. Günümüzde bilim ve teknolojideki büyük ilerlemelere rağmen, doğal kaynakların bilinçsizce tüketimi ve karşılaşılan ekonomik güçlükler, doğal kaynakların çok amaçlı kullanılmalarını zorunlu kılmıştır. Diğer taraftan enfeksiyöz hastalıklarla mücadelede bugüne kadar geliştirilen doğal ve sentetik antibiyotiklerin, mikropların direnç kazanmaları sonucu etkisiz kalmaları ve çeşitli yan etkilerinin bulunması, tıp ilmini yeni ve değişik antimikrobiyal maddeler keşfetmek için doğaya yöneltmiştir. Doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin olan ülkemizde sahip olduğumuz en önemli değerlerden birisi de halkımızın tükettiği doğal bir besin durumunda olan makrofunguslardır (14). Son yıllarda bulaşıcı hastalıkların tedavisinde kullanılan birbirinden farksız ticari antimikrobiyal ilaçlara ve çok yönlü droglara dirençli insan patojeni mikroorganizmalar gelişmektedir. Bilim adamları alışılmamış olan çeşitli antimikrobiyal kemoterapik ajanların kaynaklarından yeni antimikrobiyal maddeler bulmak için çaba sarfetmektedirler (15). Günümüze değin yapılan bilimsel araştırmalar sonucu bazı makrofungus türlerinin antibakteriyal, antifungal, antiviral ve antiprotozoal özellik gösteren çeşitli kimyasal bileşiklere sahip oldukları belirlenmiştir. Organizma yaşadığı ortamda varlığını sürdürebilmek ve çevresindeki rekabetçi türlere üstünlük sağlayabilmek için bu tür kimyasallara ihtiyaç duymaktadır. Bu kimyasalların etki düzeyleri zayıf veya kuvvetli olabilmektedir fakat henüz eczanelerde makrofunguslardan izole edilerek satışa sunulmuş herhangi bir antibiyotik özellikli ilaç bulunmamaktadır. Kullanılan antibiyotiklerin pek çoğu mikrofunguslardan ve aktinomisetlerden izole edilerek hazırlanmaktadır (16) Antimikrobiyal etki mekanizması Mikroorganizmaların canlılığı üzerindeki negatif etki, genel olarak antimikrobiyal olarak adlandırılır. Aktivitenin derecesi, mikroorganizmaların önemli ölçüde tahribatını gösteren sidal eki ve çok fazla tahribat olmadan mikrobiyal gelişimin inhibisyonunu gösteren statik ifadesiyle birbirinden ayrılır (17). Bakterileri etkileyen aktivite antibakteriyal, ve fungusları etkileyen aktivite antimikotik olarak bilinmektedir. Antimikrobiyal maddeler farklı yollarla iş görür.

19 8 Bütün bunlar medikal, toksikolojik ve ekolojik temellere dayanarak yeni teknolojilerle geliştirilmelidir (17). Antimikrobiyal ajanlar, mikroorganizmaların yok edilmesini veya gelişimlerinin engellenmesini şu mekanizmalarla gerçekleşir: Hücre duvarının tahribi, Hücre duvarı sentezinin inhibisyonu, Hücre duvar permeabilitesinin değiştirilmesi, Protein ve nükleik asit sentezinin inhibisyonu, Enzim aktivitesinin inhibisyonu (18) Antimikrobiyal aktivite belirleme testleri Mikroorganizmaların antimikrobiyal maddelere duyarlılığın saptanmasında, yaygın olarak kullanılan, başlıca 2 yöntem vardır. 1) Tüp dilüsyon tekniği: Bu teknik antimikrobial ilaçların MİK (minimal inhibitör konsantrasyonunu ) ve MLK (minimal letal konsantrasyonu) değerlerini belirlemede yardımcı olur. Bu amaçla, Mueller-Hinton buyyonunda antimikrobiyal ilacın 2 veya 10 katlı dilüsyonları yapılarak gittikce azalan yoğunlukta ilaç içeren dilüsyonları elde edilir. Örn. ilaç 1 ml'de 256 µg'dan başlayarak, 256, 128, 64, 32, 16, 8,4, 2, 1, 0.5, 0.25, 0.12 µg/ml giderek azalan şekilde iki katlı sulandırılır. Üzerlerine, izole edilen test mikroorganizmanın saatlik sıvı besiyeri kültüründen 0.1 ml. miktarında ekilir ve iyice karıştırıldıktan sonra saat 37 C' de inkube edilir. Tüplerdeki üreme gözle değerlendirilir. Böylece üremenin olmadığı son dilüsyon MİK değeri olarak kabul edilir. Ancak, bu noktanın kesin olması için, testin ikili paralel yapılması uygundur. Eğer, süre yetersiz ise uygun bir süre yine inkubasyonda tutulabilir (19). Üremenin olmadığı bu son dilusyondan alınan 0.1 ml. miktarındaki inokulum 10 ml sıvıbesiyerine (veya agara) ekilerek uygun bir süre inkubasyonda tutulur. Tüpte üremenin olmaması MLK değerini, eğer tüpte üreme varsa MIK değerini yansıtır. Agarda ya bazı koloniler meydana gelecek veya hiç koloni oluşmayacaktır. Koloni oluşursa MİK değerini, oluşmazsa MLK değerini belirler. Ancak, antibiyotik, inokulum

20 9 ile birlikte agar yüzeyine aktarılacağından etkisi devam edebilir ve koloni oluşmayabilir. Bu nedenle broth kültürü daha uygundur (19). 2) Disk difüzyon tekniği: Kirby-Bauer yöntemi olarak da bilinen bu teknikte, test mikroorganizmanın 6-8 saatlik buyyon kültüründen (hafif bulanık) Mueller-Hinton agar plaklarına 0,1-0,2 ml miktarında ekilir ve bir baget'le iyice yayılır (steril swab'ta aynı amaç için kullanılabilir). Agarın yüzeyi oda ısısında kuruduktan sonra (5-10 dk), agarın yüzeyine antimikrobiyal medenin emdirildiği diskler yerleştirilir ve saat inkube edilir. Bu sürenin sonunda diskler etrafındaki inhibisyon zonları kompas veya cetvelle ölçülür ve standart zon tablosu ile karşılaştırılarak duyarlı (S), indermediate (İ) ve duyarsız (R) olarak değerlendirme yapılır (19) Bazı Makrofungusların Antimikrobiyal Etki Tespit Çalışmaları Yamaç ve Bilgili çalışmalarında on farklı makrofungus türüne ait misellerin antimikrobiyal aktivitelerini incelemişler ve sonuçta Clavariadelphus truncatus ve Trametes versicolor un yüksek antibakteriyal etkiye sahip olduklarını belirtmişlerdir (20). Gerasimenya ve arkadaşları Rusya'nın Moskova kenti yakınlarından topladıkları P.ostreatus 'a ait 14 strainin antimikrobiyal aktivite denemelerinde makrofunguslara ait şapka ve misel formlarını kullanmışlar ve sonuç olarak her iki formun etanol ekstrelerinden şapkada orta düzeyde antifungal etkinin miselde ise yüksek düzeyde antibakteriyal etkinin var olduğunu rapor etmişlerdir (21). Efremenkova ve arkadaşları Rusya'nın farklı bölgelerinden topladıkları Coprinus genusuna dahil altı farklı türe ait 14 tür üzerinde antimikrobiyal aktivite çalışması yapmışlardır. Bu çalışmada C. digitalis tüm suşlara ait misellerin etanol ekstreleri test mikroorganizmaları üzerinde denenmiş ve türüne ait misellerin geniş bir antimikrobiyal aktivite gösterdiği ve beta laktam grubu antibiyotiklere dirençli S. aureus (MRSA) ve glikopeptid türü antibiyotiklere dirençli Leuconostoc mesenteroides üzerinde de etkili olduğu rapor edilmiştir (22). Kalyoncu ve arkadaşları bazı yabani makrofungus miselleri üzerine yaptıkları çalışmada miselleri kullanılan 21 tane makrofungus türlerinin çoğunun antimikrobiyal aktiviteye

21 10 sahip olmadığı veya zayıf aktivite gösterdiği saptanmıştır. En yüksek antimikrobiyal aktiviteye sahip tür olarak G.lucidum (Curtis) P. Karst belirlenmiştir. Bu tür test mikroorganizmalarının çoğu üzerinde farklı düzeylerde inhibisyon etkisi göstermiştir. İnhibisyon gösterdiği mikroorganizmalar üzerindeki etkisi standart antibiyotiklerin bazılarından daha iyi, bazılarına ise yakın değerlerdedir (23). Tricholoma terreum (Fr) Kummer den elde edilen ekstrelerin bazı Gram (-) ve Gram (+) bakterilere karsı etkili bir antimikrobiyal aktivite gösterdiğini, fakat kullanılan maya kültürlerine karsı ise antagonistik bir aktiviteye sahip olmadıklarını tespit etmişlerdir (24). Macrolepiota procera makrofungusunden elde edilen çeşitli ekstrelerin Gram (+) ve Gram (-) bakterilere ve bazı mayalara karsı antagonistik etki gösterdiğini belirlemişlerdir. Özellikle E. aerogenes, C. utilis ve Hansenula sp. Üzerine oldukça etkili olduğunu tespit etmişlerdir (25). Demirhan ve arkadaşları çalışmalarında en yüksek antibakteriyal aktiviteyi; E. coli de P. florida nın kloroform çözgeninde 13,33 mm; S. aureus da S. commune nin etil asetat çözgeninde 13, 33 mm ve P. aeruginosa da ise H. leucomelaena nın kloroform çözgeninde ise 14 mm çap olarak saptanmıştır (26). Dülger ve Arslan çalışmalarında Coriolus versicolor (L. ex Fr.) Quel. den hazırlanan tüm ekstrelerin Aeromonas hydrophila, Listeria monocytogenes, Proteus vulgaris, Serratia marcescens, Sarcina lutea, Alcaligenes feacalis, Alcaligenes eutrophus, Citrobacter freundii, Bordatella bronchiseptica ve Xanthomonas campestris bakteri kültürlerine karşı hiçbir antagonistik etkisi bulunmadığını rapor etmişlerdir. E.coli, Enterobacter aerogenes, Corynebacterium xerosis, Corynebacterium glutamicum, Salmonella thyphi, Salmonella thyphimurium (CCM 5445), Salmonella parathypi B, Klebsiella pneumoniae, Erwinia amylovora, Pseudomonas putida, Pseudomonas extorquens, Pseudomonas fluroscens ve Pseudomonas aeruginosa bakteri kültürlerine karşı ise değişik ekstrelerde mukayese antibiyotiği olarak kullanılan AK 30 (amikasin) un gösterdiği etkiye yakın seviyelerde bir aktivitenin varlığı saptanmıştır. Bacillus subtilis, Bacillus cereus, Bacillus megaterium ve S. aureus bakteri kültürlerine karşı kloroform ve etanol ekstresinin mukayese antibiyotiğinden daha etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Bacillus brevis, Bacillus sphaericus, Mycobacterium smegmatis,

22 11 Micrococcus luteus, Micrococcus flavus, Micrococcus roseus ve Staphylococcus epidermidis bakteri kültürlerine karşı ise tüm ekstrelerde mukayese antibiyotiğine nazaran oldukça yüksek bir antimikrobiyal aktivitenin varlığını tespit etmişlerdir. Ekstrelerin çalışmada kullanılan maya kültürlerine karşı ise hiçbir antagonistik aktivitesinin bulunmadığını belirtmişlerdir (27). Russula delica Fr. makrofungusundan elde edilen ekstrelerin özellikle başta Corynebacterium xerosis ve Listeria monocytogenes olmak üzere bazı Gram (+) ve (-) bakterilere ve bazı mayalara özellikle Kluyveromyces fragilis karşı bir antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiştir (28). G. pfeifferi Bres. den üretilen ganomisin olarak adlandırılan terpenoidin methisillin antibiyotiğine dirençli S.aureus ve diğer bakterilerin gelişmelerini inhibe edici etkisi saptanmıştır (29). C. cibarius ve T. anatolicum mantarlarının, dörder çözgen ile yapılan ekstraktlarının üçer deneme sonucunda çalışmada kullanılan bazı Gram pozitif ve Gram negatif bakterilere ve mayaya karşı yeterli antimikrobiyal etki göstermedikleri anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra C. cibarius un aseton ekstraktı S. mutans a 10 mm, E. coli ye 7 mm ve L. monocytogenesis e karşı 8 mm inhibisyon zonları oluştururken hekzan ekstraktı aynı bakteriye karşı 5 mm ve T. anatolicum un kloroform ekstraktı S. mutans a karşı 5 mm, aseton ekstraktı E. coli ye karşı 5 mm genişliğinde inhibisyon zonu oluşturarak az da olsa antimikrobiyal etki göstermişlerdir (30). P. linteus un bütanol ekstresi S. aureus un metisillin dirençli tüm suşlarına karşı (MIK, μg/ml) iyi bir antimikrobiyal aktivite göstermiştir (31). Coletto ve arkadaşları, Basidiomycetes türlerinin 34 ünün miselyal ekstraktlarının Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella sp. Gr. D ve Candida albicans a karşı antimikrobiyal aktivite gösterdiğini tespit etmişlerdir (32). Smania ve arkadaşları Ganoderma applanatum dan izole edilen birkaç triterpenoidin B.cereus, C. diphtheriae, E.coli, P. aeruginosa, S.aureus, Staphylococcus saprophyticus

23 12 ve Streptococcus pyogenes gibi bazı gram pozitif ve gram negatif bakterilere karşı inhibitör etkisini tespit etmişlerdir (33). L. edodes den ekstraksiyonla elde edilen üç çeşit antibakteriyal substansın ağız orijinli Streptococcus, Actinomyces, Lactobacillus, Prevotella ve Porphyromonas cinsleri türlerine karşı etkili oldukları bildirilmiştir (34). Hygrophorus agathosmus (Fr.) Fr. un kloroform ekstraktı disk difüzyon metoduna göre yapılan çalışmada Enterobacter aerogenes (NRRL-B-3567), Salmonella typhimurium (NRRL-B-4440), Staphylococcus epidermidis (NRRL-B-4377), Bacillus subtilis (NRRL-B-558), Saccharomyces cerevisiae (NRRL-Y-2034) ve Suillus collitinus un diklorometan ekstraktı Escherichia coli (ATCC 25922), Enterobacter aerogenes (NRRL-B-3567), Salmonella typhimurium (NRRL-B-4440), Staphylococcus aureus (ATCC 25923), Staphylococcus epidermidis (NRRL-B-4377), Bacillus subtilis (NRRL- B-558), Candida albicans (ATCC 10259), Saccharomyces cerevisiae (NRRL-Y- 2034) nin de aralarında bulunduğu mikroorganizmalara karşı iyi derecede antimikrobiyal aktivite göstermişlerdir (20). Clitocybe alexandri (Gill.) Konr. ve Rhizopogon roseolus un çeşitli çözgenlerle hazırlanan ekstraktlarının agar disk difüzyon metodu ile bazı mikroorganizmalar üzerine denendiği bir çalışmada her iki mantarın da metanolik ekstraktları E. coli (15-13mm), B.subtilis (25-18mm) ve E.aerogenes (25-16mm) e karşı antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Ayrıca C. alexandri nin etilasetat ekstraktı C.albicans (14mm) ve S.cerevisiae (12mm) mayalarına karşı etkili olduğu bulunmuştur (16). Antimikrobiyal etkinin agar disk difüzyon yöntemi ile yedi gram negatif bakteri, altı gram pozitif bakteri ve bir maya üzerine denendiği bir çalışmada, M.conica nın etanolik ekstraktına karşı en duyarlı bakteri M. flavus (29 mm) olmuştur. S. aureus ATCC ve S. aureus Cowan I e karşı da (13 ve 10 mm) ekstraktın etkili olduğu bulunmuştur. S. aureus un deri hastalıklarına neden olan bir patojendir. Buna göre M. conica belki de deri hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir. Bu çalışmada M.conica nın antimikrobiyal özelliğinin ticari droglar kadar etkili olmadığı ortaya çıkmıştır. Fakat belli bir süreden sonra mikroorganizmalar antibiyotiklere karşı direnç kazanmaktadırlar (35).

24 13 Laetiporus sulphureus un antimikrobiyal etkisi agar disk difüzyon yönteminin kullanıldığı diğer bir çalışmada, yedi gram negatif bakteri, altı gram pozitif bakteri ve bir maya üzerine denenmiştir. L. sulphureus Gram negatif bakterilere karşı pek etkili olmazken; aralarında B.subtilis, B.cereus, M.luteus ve M.flavus unda içinde bulunduğu Gram pozitif bakterilere karşı güçlü bir inhibisyon etkisi göstermiştir. Zonların maksimum değerleri mm. olmuştur. Ayrıca C.albicans a karşı da iyi bir antimikrobiyal etki göstererek 21 mm lik bir zon oluşturmuştur (36). R.delica nın antimikrobiyal etkisi, bir başka çalışmada agar disk difüzyon yöntemi ile yedi gram negatif bakteri, altı gram pozitif bakteri ve bir maya üzerine denenmiştir. R. delica Gram negatif bakterilere karşı pek etkili olmazken; M. luteus ve M. flavus unda içinde bulunduğu Gram pozitif bakterilere karşı güçlü bir inhibisyon etkisi göstermiştir. Zonların maksimum değerleri mm. olarak bulunmuştur (37). Agar disk difüzyon metodunun ve çukur difüzyon metodunun kullanıldığı çalışmada Lycoperdon pusillum ve Langermannia gigantea nın metanolik, etanolik ve sulu ekstraktları bazı gram pozitif ve gram negatif bakteriler ile mayalara karşı denendiği bu çalışmada etanolün bu mantarların antimikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesinde daha iyi sonuçlar verdiği ortaya çıkmıştır. En geniş inhibisyon zonu disk difüzyon metodunda görülmüş ve bu zonu L. pusillum un etanolik ekstraktı E. coli bakterisine karşı verirken (19 mm), aynı mantarın metanolik (12 mm) ve etanolik ekstraktları (15 mm) daha düşük sonuçlar vermiştir. En iyi antifungal aktiviteyi L.gigantea nın etanolik ekstraktı M.boulardil e karşı (17 mm) vermiştir (38). Cantharellus cibarius un çeşitli çözgenleri kullanılarak yapılan bir çalışmada aralarında 44 bakteri ve mayanın bulunduğu mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal etkisi denenmiştir. Sonuç olarak C.cibarius un birçok bakteri ve mayaya karşı çok iyi bir antimikrobiyal etki göstererek bazı antibiyotiklerden dahi daha büyük zonlar elde edilmiştir (39). Cordyceps cinsi makrofunguslar geleneksel Çin tıbbında çok sık kullanılmıştır (40). C.sinensis in antifungal etkiden yoksun olan bir antibakteriyel protein içerdiği rapor edilmiştir (41). C.sinensis ile karşılaştırıldığında C.militaris in protein içeriği hakkındaki bilgi oldukça azdır. Wong ve arkadaşları C. militaris ten elde ettikleri eksrattan antifungal etkiye sahip bir peptit izole etmişlerdir. Peptidin C fraksiyonu

Bazı Makrofungus Türlerinin Antimikrobiyal Aktiviteleri Üzerine Bir Araştırma

Bazı Makrofungus Türlerinin Antimikrobiyal Aktiviteleri Üzerine Bir Araştırma Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 19 (4), 425-433, 2007 19 (4), 425-433, 2007 Bazı Makrofungus Türlerinin Antimikrobiyal Aktiviteleri Üzerine Bir Araştırma Ayşin DEMİRHAN

Detaylı

FARKLI KÜLTÜR ORTAMLARINDAN ELDE EDİLEN Pleurotus eryngii (DC. ex Fr.) Quel. var. eryngii NİN ANTİMİKROBİYAL ETKİNLİKLERİ

FARKLI KÜLTÜR ORTAMLARINDAN ELDE EDİLEN Pleurotus eryngii (DC. ex Fr.) Quel. var. eryngii NİN ANTİMİKROBİYAL ETKİNLİKLERİ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 2, Article Number: 5A0009 ECOLOGICAL LIFE SCIENCES Received: September 2008 Accepted: March 2009 Series : 5A ISSN : 1308-7358

Detaylı

Bazı Yabani Makrofungus Misellerinin Antimikrobiyal Aktivitelerinin Belirlenmesi

Bazı Yabani Makrofungus Misellerinin Antimikrobiyal Aktivitelerinin Belirlenmesi Geliş(Received) :12.01.2010 Kabul(Accepted):23.02.2010 Araştırma Makalesi Bazı Yabani Makrofungus Misellerinin Antimikrobiyal Aktivitelerinin Belirlenmesi 1 1 2 Fatih KALYONCU, Mustafa OSKAY, Erbil KALMIŞ

Detaylı

TOKAT YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MAKROMANTAR TÜRLERİNİN ANTİMİKROBİAL AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI. Hakan IŞIK

TOKAT YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MAKROMANTAR TÜRLERİNİN ANTİMİKROBİAL AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI. Hakan IŞIK TOKAT YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MAKROMANTAR TÜRLERİNİN ANTİMİKROBİAL AKTİVİTESİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan IŞIK Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Ana Bilim Dalı Yrd. Doç. Dr. İbrahim TÜRKEKUL 2008 Her hakkı saklıdır

Detaylı

MANTAR BİLEŞENLERİNİN TERÖPATİK ETKİLERİ 1

MANTAR BİLEŞENLERİNİN TERÖPATİK ETKİLERİ 1 BAHÇE 38 (1): 19 24 2009 MANTAR BİLEŞENLERİNİN TERÖPATİK ETKİLERİ 1 Aysun ÖZTÜRK 2 Ö. Utku ÇOPUR 3 ÖZET Mantarlar, yüzyıllar boyunca yiyecek olarak tüketildiği gibi birçok hastalığın tedavisi amacıyla

Detaylı

Materyal ve Yöntemler. Materyal

Materyal ve Yöntemler. Materyal Nar Ekşisi ve Sumak Ekşisi nin Escherichia coli O157 ve Listeria monocytogenes Üzerine Antimikrobiyal Etkisinin Belirlenmesi Buket Kunduhoğlu, Sevil Pilatin Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi,

Detaylı

Kateter İnfeksiyonlarında Mikrobiyoloji Doç. Dr. Deniz Akduman Karaelmas Üniversitesi it i Tıp Fakültesi İnfeksiyon hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Kateter infeksiyonlarında etkenler; kateter

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu

Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu Bakterilerde antimikrobiyal direncinin artması sonucu,yeni antibiyotik üretiminin azlığı nedeni ile tedavi seçenekleri kısıtlanmıştır. Bu durum eski antibiyotiklere

Detaylı

KARANFİL YAĞININ ANTİ-BAKTERİYEL VE SERBEST RADİKAL TUTUCU ANTİ- OKSİDAN ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

KARANFİL YAĞININ ANTİ-BAKTERİYEL VE SERBEST RADİKAL TUTUCU ANTİ- OKSİDAN ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ KARANFİL YAĞININ ANTİ-BAKTERİYEL VE SERBEST RADİKAL TUTUCU ANTİ- OKSİDAN ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Proje Ekibi GRUP MİKROP Muhammet ZOPUN Sercan FİDAN Ali SAKARYA PROJE AMACI Karanfil Yağının; Gram (+)

Detaylı

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBC) Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Antimikrobik Tedavinin Başarısı Esas olarak konak defans mekanizmasına bağlıdır Konak antibiyotikle etkisi azalmış mikroorganizmayı

Detaylı

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE (yalnızca CLSI mı?) Dr.ELViN DiNÇ OKMEYDANI E.A.H ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ Antibiyotik tedavisi gerektiren bir enfeksiyonda rolü olan

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04.2014) 1 6. Haftanın Ders İçeriği Bazı Temel Kavramlar Şekerlerin Tayini Enzimlerin

Detaylı

SERTRALİNİN ANTİBAKTERİYEL ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI*

SERTRALİNİN ANTİBAKTERİYEL ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI* Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2009; 43: 651-656 SERTRALİNİN ANTİBAKTERİYEL ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI* INVESTIGATION OF ANTIBACTERIAL ACTIVITY OF SERTRALIN Ahmet Yılmaz ÇOBAN 1, Yeliz

Detaylı

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ Hazırlayan Öğrenciler Fulya MORDOĞAN 7-B Pırıl ALP 7-B Danışman Öğretmen Demet EROL İZMİR, 2012 1 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...3 2. Projenin amacı...3

Detaylı

Bazı Meyve Sularının Antibiyotiklerle Sinerjitik Etkileri. Çiğdem Aslan, Hatice Nur Halipçi, Metin Dığrak*

Bazı Meyve Sularının Antibiyotiklerle Sinerjitik Etkileri. Çiğdem Aslan, Hatice Nur Halipçi, Metin Dığrak* Adıyaman Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 1 (1) (2011) 1727 Bazı Meyve Sularının Antibiyotiklerle Sinerjitik Etkileri Çiğdem Aslan, Hatice Nur Halipçi, Metin Dığrak* Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır.

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Birbirine bağlı bu hücreler genellikle kendilerince üretilen hücre dışı

Detaylı

FENOLİK MADDELER (Resveratrol)

FENOLİK MADDELER (Resveratrol) FENOLİK MADDELER (Resveratrol) Fenolik madde nedir? Fenolik bileşikler ve daha yaygın olarak kullanılan ismi ile polifenoller benzen halkası içeren maddelerdir. Fenollerin en basit bileşikleri bir adet

Detaylı

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012 Gamze Toydemir ve Prof. Dr. Dilek BOYACIOĞLU Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Paneli 30 Mayıs 2012 Familya: Rosaceae; Cins: Prunus Vişne kalitesinde

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ

ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ ANTİBAKTERİYEL DİRENÇ SÜRVEYANSI CEASAR VE UAMDS PROJELERİ Dr.Hüsniye Şimşek Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı Kasım- 2013 Ülkemizde AMD sürveyansı konusunda

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

DOMUZ GRİBİYLE MÜCADELE. Halk Sağlığı Projesi

DOMUZ GRİBİYLE MÜCADELE. Halk Sağlığı Projesi DOMUZ GRİBİYLE MÜCADELE Halk Sağlığı Projesi Neden Salgınlarla Mücadele Etmeliyiz Kentler nüfus yoğunluğu nedeniyle bulaşıcı hastalık ve salgınlar için uygun ortamlar olması. (Kişiden kişiye, su-gıda,vektör,yüzey,hava

Detaylı

Hazırlayanlar İpek KARŞI Ayda ZEYBEK Sezgi KIPÇAK Türker GÜL. Danışmanlar Araş.Gör.Dr. Ali KOÇYİĞİT Araş.Gör. Caner VURAL 2012

Hazırlayanlar İpek KARŞI Ayda ZEYBEK Sezgi KIPÇAK Türker GÜL. Danışmanlar Araş.Gör.Dr. Ali KOÇYİĞİT Araş.Gör. Caner VURAL 2012 Ege Üniverstesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Mikrobiyoloji Laboratuar Dersi Sauerkraut Turşusu Yapımı ve Mikrobiyolojik Analizi Hazırlayanlar

Detaylı

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur.

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur. Besiyerlerinin genel özellikleri ile ilgili bilgi ve resimler aşağıdadır. Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk

Detaylı

ÜRÜN TANIMI A BioShield

ÜRÜN TANIMI A BioShield ÜRÜN TANIMI A BioShield 1 Günümüz BioShield 75 US EPA tarafından kayıt edildi ve USDA tarafından onaylandı 2000 ler Teknoloji 5 US Patenti aldı, 3 Patent beklemede 1990 lar Teknoloji su bazlı bir ürün

Detaylı

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır.

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. FİTİK ASİT İN BESLENMEDEKİ ÖNEMİ FİTİK ASİT NEDİR? Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. Birçok

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları. Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna

Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları. Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları Dr Dilara

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

EYLÜL 2011 S0485&S0486

EYLÜL 2011 S0485&S0486 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2011 S0485&S0486 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

EYLÜL 2010 S0461&S0462

EYLÜL 2010 S0461&S0462 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2010 S0461&S0462 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ Rumen mikroorganizmaların (bakteriler,protozoalar ve mayaların) bir denge içinde çalıştırdığı kusursuz bir makinedir. Yüksek et-süt verimi isterken bu hayvandaki

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Süt Nedir? SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Gıda Mühendisi Tülay DURAN Türk standartları çiğ süt standardına göre: Süt; inek, koyun, keçi ve mandaların meme bezlerinden salgılanan, kendine özgü tat ve kıvamda

Detaylı

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 11 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 00 Kısıtlı Bildirim : Duyarlılık test sonuçları klinikteki geniş spektrumlu antimikrobik

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Lourdes Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Serbest Radikaller Yaşlanma sürecinin en önemli unsurlarından biri serbest radikallerin hücrelerimiz ve DNA mıza verdiği zararlardır. Serbest

Detaylı

Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır, Bilgecan Özdemir, Kübra Köken, İdil Bahar Abdüllazizoğlu

Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır, Bilgecan Özdemir, Kübra Köken, İdil Bahar Abdüllazizoğlu 1 Ocak 30 Mart 2012 Tarihleri Arasında Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yoğun Bakım Ünitelerinde İzole Edilen Bakteriler Ve Antibiyotik Duyarlılıkları Oya Coşkun, İlke Çelikkale, Yasemin Çakır,

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ Koliform Bakteri Grubunun Tanımı Koliform grubunu oluşturan bakteriler; tamamı aerobik veya fakültatif anaerobik olan, gram negatif, spor oluşturmayan,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler: Balık yağı (Omega 3) ve Kırmızı Pirinç Mayası Ekstresi (% 1.5 Monakolin K )

KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler: Balık yağı (Omega 3) ve Kırmızı Pirinç Mayası Ekstresi (% 1.5 Monakolin K ) KULLANMA TALİMATI OMEGUARD Yumuşak Jelatin Kapsül Ağızdan alınır. Etkin maddeler: Balık yağı (Omega 3) ve Kırmızı Pirinç Mayası Ekstresi (% 1.5 Monakolin K ) Yardımcı maddeler: Askorbik asit, Sıvı Vitamin

Detaylı

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır

Arı sütünün besinsel içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır Arı Sütü Arı sütü koyu kıvamda jelatinöz vasıfta olup beyaz-sarı renktedir. Arı sütü için uluslararası üretim standartları bulunmayıp Brezilya, Bulgaristan, Japonya ve İsviçre de uygulanan ulusal standartlar

Detaylı

ANTİFUNGAL DİRENÇ MEKANİZMALARI ve DUYARLILIK TESTLERİ. Nilgün ÇERİKÇİOĞLU 2014 MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ AD

ANTİFUNGAL DİRENÇ MEKANİZMALARI ve DUYARLILIK TESTLERİ. Nilgün ÇERİKÇİOĞLU 2014 MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ AD ANTİFUNGAL DİRENÇ MEKANİZMALARI ve DUYARLILIK TESTLERİ Nilgün ÇERİKÇİOĞLU 2014 MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ AD İn Vitro Duyarlılık Test Sonuçları Duyarlı (MİK) Doza bağımlı duyarlı

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM I TFT 102 Hücre Bilimleri II

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM I TFT 102 Hücre Bilimleri II 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM I TFT 102 Hücre Bilimleri II Ders Kurulu Başlangıç Tarihi:30 Kasım 2015 Ders Kurulu Bitiş Tarihi: 22 Ocak 2016 Teorik Lab Toplam Biyoistatistik 16-16 28 5 33 Organik

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

MAYIS 2012 S0501&S0502

MAYIS 2012 S0501&S0502 İSTANBUL GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU MAYIS 2012 S0501&S0502 İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DOKU ZEDELENMESİ VE ENFEKSİYON

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DOKU ZEDELENMESİ VE ENFEKSİYON DEKAN T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DOKU ZEDELENMESİ VE ENFEKSİYON I. DERS KURULU ( 28 EYLÜL 2015-23 EKİM 2015) BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Sevinç AYDIN

Yrd.Doç.Dr. Sevinç AYDIN ÖZGEÇMİŞ Yrd.Doç.Dr. Sevinç AYDIN Giresun Üniversitesi Espiye Meslek Yüksekokulu sevincaydin2380@gmail.com Doğum Tarihi ve Yeri İletişim Yabancı Diller : 1980 ELAZIĞ : Giresun Üniversitesi Espiye Meslek

Detaylı

Riketsia, Bedsonia, Klamidya ve virüsler canlı ortamlarda ürerler. Canlı ortamlar üç kısma ayrılır.

Riketsia, Bedsonia, Klamidya ve virüsler canlı ortamlarda ürerler. Canlı ortamlar üç kısma ayrılır. MİKRO ORGANİZMALARIN ÜRETİLMESİ İÇİN BESİYERLERİ Mikroorganizmaları izole etmek ve saf kültür olarak üretebilmek için birçok ortamlar geliştirilmiştir (Besiyerleri, vasatlar). Besi yerleri başlıca iki

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD ÜSE Tüm yaş grubu hastalarda en çok rastlanılan bakteriyel enfeksiyonlar İnsidans 1.000 kadının

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

Antimikrobiyal Duyarlılık Testleri (AMD) Hangi Durumlarda Yapılmalı? Genel kavramlar

Antimikrobiyal Duyarlılık Testleri (AMD) Hangi Durumlarda Yapılmalı? Genel kavramlar ULUSAL MİKROBİYOLOJİ STANDARTLARI (UMS) Antimikrobiyal Duyarlılık Testleri Hangi Durumlarda Yapılmalı? Genel kavramlar Hazırlayan Birim Klinik Bakteriyoloji Tanı Standartları Çalışma Grubu- 11 Onaylayan

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Kozyatağı, Bayar Cad. No: 78 Kadıköy 34736 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 464 44 12 Faks : 0216 464 44 58 E-Posta : gozlem@gozlemgidalabs.com

Detaylı

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT):

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): Çürük risk değerlendirmesinin bir parçası olarak 1- Her yaş için ağız diş bakımını öğretmek için; 2- Hamilelerde; 3- Ortodonti hastalarında; 4- Yaygın restorasyon çalışmalarında;

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria Mikotoksin nedir? Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria belirli nem ve ısı koşullarında oluşturdukları fungal metabolitler En sık karşılaşılan mikotoksinler; o aflatoksinler, o okratoksin, o trikotesen,

Detaylı

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI Harika Alpay, Nurdan Yıldız, Neslihan Çiçek Deniz, İbrahim Gökce Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ AKıLCı İLAÇ KULLANıMı TANıMı İLK DEFA 1985 YıLıNDA DÜNYA SAĞLıK ÖRGÜTÜ TARAFıNDAN YAPıLMıŞTıR. KİŞİLERİN KLİNİK

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN Boğaziçi Üniversitesi. Mühendislik fakültesukimya Mühendisliği Bolümü

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON Mikroorganizmanın bir vücut bölgesinde, herhangi bir klinik oluşturmadan

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarının Adres : Merkez Mah. Ceylan Sok. No:24 Mart Plaza 2.Kat Kağıthane 34384 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

Bingöl Yöresinde Toplanan Bal ve Propolisin Antimikrobiyal Etkisi Üzerinde in vitro Araştırmalar

Bingöl Yöresinde Toplanan Bal ve Propolisin Antimikrobiyal Etkisi Üzerinde in vitro Araştırmalar Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 18 (4), 471-478, 2006 18 (4), 471-478, 2006 Bingöl Yöresinde Toplanan Bal ve Propolisin Antimikrobiyal Etkisi Üzerinde in vitro Araştırmalar

Detaylı

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ BİYOJEN AMİNLER Gıdalarda bazı spesifik amino asitlerin dekarboksilasyonuna veya aldehit ve ketonların transaminasyonuna bağlı olarak oluşan temel azotlu bileşiklerdir.

Detaylı

CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ

CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ CEPHE KAPLAMA MALZEMESİ OLARAK AHŞAPTA ORTAM NEMİNİN ETKİSİ Öğr. Gör. Hakan ÜNALAN (Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu) Yrd. Doç. Dr. Emrah GÖKALTUN (Anadolu Üniversitesi Mimarlık Bölümü)

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAPILAN ÇALIŞMALAR ANALİZLER 1.1 GENEL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER kodu GM1101 Nem tayini Etüv yöntemi GM1102 Kül tayini Fırın yöntemi kuru yakma GM1103 Protein tayini Kjeldahl

Detaylı

Mirosinaz - Glikozinat

Mirosinaz - Glikozinat Mirosinaz - Glikozinat Glikosinolatlar, mirosinaz enzimi tarafından katalizlenen reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan parçalanma ürünleri, bitki ikincil metabolizması ile üretilen metabolitler arasında önemli

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel

Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel BİLEŞİMİ Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır CEFTİON Enjeksiyonluk Süspansiyon Veteriner Sistemik Antibakteriyel Ceftion Enjeksiyonluk Süspansiyon, 1 ml de 50 mg seftiofur baza eşdeğer seftiofur hidroklorid

Detaylı

Yağ asidinin Hidrojen atomu ile Giliserolün hidroksili bağlanıyor.

Yağ asidinin Hidrojen atomu ile Giliserolün hidroksili bağlanıyor. FRA C serisi nedir? Bütün FRA C serisi ürünler yağ asitlerinin son teknolojiyle esterleştirilmesi temeline dayanır ( şekil 1). Bu yeni kovalent moleküller hayvan yemlerinde kullanılmak üzere patentlendi.

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Çevre Mikrobiyolojisi Dersi Laboratuvar Uygulama 6 BOYAMA TEKNİKLERİ Mikrobiyolojide çeşitli organizmaları ve bunların farklı bölgelerini boyamak için

Detaylı

BAL TANIMI BALIN BİLEŞİMİNİ OLUŞTURAN MADDELER

BAL TANIMI BALIN BİLEŞİMİNİ OLUŞTURAN MADDELER BAL TANIMI Bal, Türk Gıda Kodeksi 2000/39 sayılı Bal Tebliğinde "Bal; bal arılarının çiçek nektarlarını, bitkilerin veya bitkiler üzerinde yaşayan bazı canlıların salgılarını topladıktan sonra, kendine

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DOKU ZEDELENMESI VE ENFEKSIYON DERS KURULU ( 1. ) DERS KURULU (15 EYLÜL- 24 EKİM 2014) DERS PROGRAMI T. C.

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Küçük yırtıklar, dikiş atılmış yaralar ya da aşınma gibi sekonder enfekte travmatik lezyonların topikal tedavisinde endikedir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Küçük yırtıklar, dikiş atılmış yaralar ya da aşınma gibi sekonder enfekte travmatik lezyonların topikal tedavisinde endikedir. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DEXTROCİN %2 krem KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: %2 a/a mupirosin (mupirosin kalsiyum olarak) içerir. Yardımcı maddeler: Stearil alkol %3.500

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin EKMEK İSRAFI Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin verilen katkı maddeleri ilave edilip bu karışımın

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı