Açısından 'Sağlıkta Dönüşüm Programı' ve

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Açısından 'Sağlıkta Dönüşüm Programı' ve"

Transkript

1 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından 'Sağlıkta Dönüşüm Programı' ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu AyşegülSabuktay** Özet: Bu yazı,.türkiye'de "Sağbkta Dönüşüm Programı" çerçevesinde gündeme gelen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 'nu (GSS) Foucault'nuri "yönetimsellik" ve "biyosiyaset ", Agamben 'in "biyosiyaset" kavramları açısından yorumluyor. Sağlıkta DiJnüşüm Programı, merkezi hükümet bütçesinden yapılan transferlerle karşılanan sosyalgüvenlik açıklarını engellemek içinsağlıkalanında reformlar yapmayı öngörüyor. Sağlıkta Dönüşüm Programı ve GSS, Foucault ya referansla (1994: 451) "neyin devletin yetki alanında olup olmadığının, neyin kamusalolana karşı özelolanın yeniden tanımlanması" olarak görülebilir. Agamben'e referansla (1998) ise, bu yasayla, ne tür bedenlerin değerli olduğunun ve hangi bedenlerin "çıplak hayat" halinegeleceğinin kararlaştırıldığı çerçevenin yeniden belirlendiğinisöyleyebiliriz. Egemenliğin temel çizgilerini belirleyen, hangi bedenlerin hayatta kalmayı hak edeceğine ilişkin istisna alanına karar veren özneler, bubiyosiyasete tabi olanlarla özdeş değildir. Anahtar Sözcükler: Genel Sağlık Sigortası, biyosiyaset, yönetimsellik, Foucault, Agamben. ((Health Transformation Program" and Law oir Social Security and General Health Insurance inrespectoftheconceptsofgovernmentality and Biopolitics Abstract: This artiele interprets thelaw on Social Security and General Health insurance, which has come underquestion within the framework ofthe "Health Transformation Program" inturkey, in respect offoucault 's concepts of "governmentality " and "biopolitics "and, Agamben's concept of"biopolitics ". The system,.which has been put onla the agenda with the Health Transformatian Program, primarily aims to prevent transfers from the budget to the field of social security. With reference to Foucault (1994: 451), the health Transformatian Program and General Health Insurance can be considered as 'the redefinition ofthat which falls or does not fall within the scope of the authority of the state and, the public versus the private ". Besides, it can be said, with reference to Agamben (1998), that the said Law redefines thefranıework thatdetermines what kind ofbodies are valuable and which bodies will turn into "naked life ". The subjects who decide which bodies deserve to survive are notidentical to those who are "objects" ofthese policies.... Key words: General Health lnsurance, biopolitics, govern~entality, Foucault, Agamben. Bu yazıyı, hakem görüşleri doğrultusunda düzeltilmesi sürecinde iki kere okuyup, düzeltmeler öneren Birol Aktaş'ateşekkür ederim. Dr., TODAİEAsistanı. Amme İdaresi Dergisi, Ci/ı 41 Sayı 2 Haziran 2008, s.'81~100.

2 82 Amme İdaresi Dergisi Giriş Bııyazıtla., "Sağlıkta Dönüş9m Proşrarnl"olarakoilinçnve I)qnyaBankası girişimi ile gündeme gelen program ve omın uygulama araçlarından binolarak, 2006 yılında TBMM tarafından kabul edilen SS i O,- sayılı SQsy4ı8igC);rtalanve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (GSS),Si{'asalk:uramdan yararlanarak inceleniyor. GSS 'nin bazı maddelerioanayasa Mahkemesf.taraJından'_'~!Gsmen" iptake:" dildi sayılı yasayı değiştiren 5754 sayılı yasa 17 Nisan 2008 tarihinde Mee1is'Q~elK1JlUlu'11da kabuledildi sayılı yasa GSS'de küçük değişiklikler yapıyor. D()layısıyla, GSS kamu politikası alanındaki önemli köşe taşla. rıng.an ]~irioıin~ıyı sürdürüyot:.yasa,sağ1.ık, şiyasetialanını, Y<ıni' nüfusunsağa1: tılmasına ilişkin.siyasaı..yönetsel. alanı dü~enliyor.. GSS'ye ilişkintemeleleştirilerdenbiri, prim ödemeye dayalıbir sağlık sis' temınsfudfuülmesiniıı mümkün öl~mayacağı vedevletinfesmipolitikası ol~rak görülebilecekkayıt dışı istihdaına olanak tanınması n.edeniyle, düzenli prim ö qenmesinin sağlanamayacak olmasıdır (Sornel vd.,2005: 332). Sosyal Politika Fbrlinıti'mm(2005) yaptığı çalışmada da, Adıyaman örneğinde Genel Sağlık Sigortasının uygulanması dur:umul}daortaya çı~bilecek benzer sorunlar saptanmıştır.1bualandaki çalışmalardan bir diğeride Agartan'ıp(2005} ülke içindeki politikaojuşturmasüreciniana1iz ettiği ve muhalifkesimlerin rolünün nasıl sınırlandığını.anlattığı,yazıdır. GSS~nin"uygulamaaraçlarındanbiri olduğu SağlıktaDönüşüın Programı'nın neoliberalpolitikalarınürünü ve aracı olduğu konusunda genelbir kabul var (Soyer, 2003; Soyer, 2006; Ataay, 2005; Agartan, 2005: 13). NeoliberalprQgraını,piyasa ilişkilerininhakim olduğu,alanların ge~ nişletilmesihedeflenerek, devletin, pek, çokalanı özel.sektörün,yetkisinebırak ması.ve' kamu alanında çalışane personelin,özel'sektörde'çalışanlar1a'oenzerkoşullardaçalışır halegetirilriıesistratejileriyle işleyenbir programcolarakgörebi;;. ımz. Diitıyagenelinde neolioeral politika:larınhakim olmasıyla devletinetkin olduğu alanlar'daralhlmakta, kamu sektörüözel sektöre15enzetilerek yeniden dü~enleıtrrtekte,9ze1sektörde çalışııiikesimlet'açısındank:tu:alsızl;ışfırılarak yeniq~ıidüzenlenmektedir.türkiye'ôe de neoliberal politi.\atlar, farklıhqkümetler dönel11.}ndefa,rklı al;ınlardauygı,ılanmaya çalışıldl ıooo'li yıllar 'TÜTkiye'qe, özel sektörünkamupolitikasıiıda parlamentonundolayımından geçmeden söz sahibiolmasının kuıumsalyapışının hazırlandığı yıllardır},pekçok ülkede 01 ı Çalışmaya göiebağck~rsistemine benzerbir çözüm getiren GSS 'nin primlerinıntoplanması mümkün olamayacaktır (Sosyal SigortalarForumu, 2005).. ' zimf,dünyablp1kasrgibi kurumlarla'rürkiye~deki sermayeçevrelennin yürilttüğüortakpolitikalann ku" runısal yapısının analizi için Özdek'e (2007) bakabilirsiniz, Özdek (2007) Türkiye Yatınm DanışrruıXonse~ yhe Yatınm İyi1eştirm~Koordinasyon Kurulu 'nun yapısınıinceliyor. Özdek(2007: 7)IMF ve Dünya-Batikası'nın Türkiye Yatınm Danışma Konseyi'nin miman olduğunu söyıüyiıt;öidek'il1belirttigine göre' (2007: 7) Türkiye:Yatınm Danışma Konseyi; "yabancı sermaye+yerli sermaye+türkiye:hükümeti+imf ve Dünya Bankası" üye bileşimi formülüyle kurulmuştur". Özdek (2007: 9) Türkiye Yatırım DanışmaKonseyi'nin öncelikli aıimlar arasındasosyaı güvenlik sistemireformunu da saydıgını söylüyor. Özdek'iiı(2007~

3 Yönetimseilik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "SağlıktaDönüşüm Progratnı" 83 duğu gibi Türkiye'de.de üst kurullarla yönetimin kururiısallaştırılması yoluyla özel sektör, doğrudan kamu politikası üretilmesinde söz sahibi haline geldi yıllarındaçıkanlan ve "reform yasaları" olarak bilinen yasalarlada bu dunım perçinlendl Bu politikaların temelinde yatan talep, ağırlıklı olarak kapitalizmin merkezinde yer alan ülkelerden kaynaklanan sermayenin değerlenmesi; yani yapılan sermaye y~tınmlarının yüksek faiz üretmesi talebidir; Bu temel talep sağlık alanındaki politikaların şekillenmesinde de etkili olmaktadır. Türkiye'de son dönemdeki sağlık siyasetinde-yönetiminde neoliberal programınetkili olduğunu (Soyer, 2003; Soyer, 2006; Ataay, 2005; Agartan, 2005: 13) ve muhalif kesimlerin politika oluşturma sürecindedışarıda bırakıldıklarını (Agartan, 2005) biliyoruz. Bu kabullerle birlikte, konuya sağlık siyasetiyönetimi alanının doğrudan insan bedeniyle ilgili siyaset üretilen bir alan olmasından kaynaklı farklılığını dikkate alacak bir kuramsal çerçeveden yaklaşmak, yani bu alanı "biyosiyaset" alanı olarak tanımlayarak yaklaşmak bu farkı dikkate alan bir politika analizi yapmayı mümkünkılacaktır,j Böylece, bedensel varoluşa ilişkin müdahale alanı olan "sağlıkpolitikası"nın, bedensel varoluşu dikkatealan bir kur~msalçerçeyeden analiz edilmesi ve değerlendirilmesi demümkün olacaktır. Dolayısıyla, bu çalışmayla, Türkiye'de bir kamu politikası alanı olan sağlık alanında, son dönemde gerçekleştirilmeye çalışılan dönüşümün içeriği; insanın biyolojik varoluşunun siyasal-yönetsel boyutu, yani '~biyosiyaset" açısından analiz edilerek, tartışmalara katkı yapmak hedefleniyol Biyolojik bir varlık olarak insanın hayatta kalmasına ilişkin müdahale alanı olan sağlık siyaseti-yönetimi alanındaki temel politika aracı olarak karşımızaçıkan, Sağlıkta DönüşümProgramı ve GSS, insanın biyolojik varlığınınsiyasal ilişkilerin 0-. luşmasındaki yerinidikkate alankuramsal bakış açıları. geliştiren Foucault'nun. ve Agamben'in kuramsal çerçevesinden incelenip yonımlanacaktır. 4 yazısı Türkiye kaynaklı ve diğer ülkeler kaynaklı farklı şirketlerin ve semlaye sahiplerinin politika beliilemede nasıl roloynadlklannı ve bunun kurumsal mekanizmalannı açıklıyor.. J Kamu politikasıanalizinde siyasal kurarndan ve siyaset felsefesinden.yararlandlll yöntemiyle ilgiliolarak.. bknz. Parsons (1995: 32,33).. 4 Böylesibir çaba Türkiye'de yönetim alanının geçirdiği dönüşüniii de inteleyip bu kavhımlann kul1anılabilirliğini sorguladlllyı gerektirebilir. Ancak bu çabaya girişrnek bu yazının sınırlannı zorlayacaktır.kısaca değinmek gerekirse, Agamben 'in siyasalantropolojiye dayanıyor Çllsa da siyaset felsefesinde tanımlanabilecek ve farklı siyasal bağlamlarda geçerli olduğunu iddia ettiği biyosiyiıset kavrainınınbu örnekte kullanılabileceğinidüşünüyorum. Foucault'nun belirli bir tarihsel bağlamda (18. yiizylldabatı Avrupa'da) ortaya çıktığını söylediği yönetimseilik ve biyosiyaset yaklaşımlannın ise büyiik ölçüde Batı Avrupa'daki ve Kuzey Amerika'daki yönetim düşüncesinden ve prati~inden beslenmiş olantürkiye'deki kamu yönetim disiplini ve uygulaması için kullanılabilir olduğunudiişünüyorum. Bu yorumlanlllsürecinde, GSS'yi önceki düzenlemelerden farklılaşmasıaçısından değil, kendi başına getirdiği sistem itibariyle incelemek hedefleniyor. önceki dönemdekisag]ık politikası da benzer bir kuramsal yaklaşımla incelemeye tabi tutulabilir. Yine de, GSS öncesindeki durumu kısaca özetlemek GSS'yi değerlendinneyi kolaylaştıracaktır. Türkiye'de sağlık harcanlalannın önemli bir bölümü toplumuri farklı kesimleri i çin Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK), Bağ-kur ve 1991yiltndan itibaren Yeşil Kart uygulamasıyla Sağlık Bakanlığı tarafından karşıianmaktadır. SSK'nın nüfusun önemli bir bölümüne hizmet verdiği

4 84 Amme{dpresiDi!rgisi Kl1ramdlluBakış Foucault e1994 ) Türkçe'ye "yöııetimzilfuiyeti"; olara.kçevrih~}ji1ece!c "govemmentality" kavrannnı, belirli bir tarihselbağlamda ortayaçıkanbir iş yapma ve bilgi üretme biçiminitanımlamak için kullanır. Kavram Türkçe'ye genellikle "yönetimsellik" yada ''yönetsellik'' oıarak çevriltiıiştir.foucault (1994:447) tarihselolarak ekonomi bilgisinin, daha önce aileye dair bir bilgi olarak görülürken, "nüfus" olarak tanımlanan birbütünlüğün. tahayyül edilmeye başlanmasıylıl"bitlikte;aileye daitbirbilgiolriıaktançıktığınisöyler. Foucault'ya (1994) göreyönetimbilgisinin gelişmesi, nüfus kavrannnm,aileyle SihITholmayan birekon6mikavra:rrıının veekonomi politiğingelişmesini destek:letiıiştir. ntirüar;da,yönetimi ve'htialandaki'oilgitıingelişmesini destekle;. miştir (FoucauIW1994:447).Foucault (1994) "yönetimsellik" kavranunı'açıklayarak devletin işleyişinin tarihse16iaraknasılfarklı:bir'içerikkazandığmı gös" termeyiamaçıar. Fotloawt'ya H994ı444) göre"yönettne",şeylerinbelidi bir amaca ulaşmak içindoğru düzenlerimesimeselesfölarakottaya çıkmıştır. Dolayısıyla:; sevk'veidaieyle ya dayönetim:le iş göteridevletintariiinı(ljeliilibfr alanahatcini olan,;egemetfdevlettartınııyla sınırlanamaz,'bu; aynı'zamandanüfusu;' nesneletfbelirlibiramaca uygun olarakdüzenleyebilenbir'devletfir'de. BÜ!1lin içinıpek çok "lfuruıh;'prosedür; analiz've yansıtınalar,hesaplari1alarve1a.ktikler1? omya'çıkınıştıtofoucault,(199z:1.!449,a50) buhuflegemooliğin ortadatı!ka:lknıa;;;' sı;yerine,.:yönetitnin geçmesi olarakgötülemeyeceğini", "hedef oblt'aknü:fusu göreııveasli:.trıekan.imıalar<öıarak güvertlikaygıt1ariyıa" iş' 'görenegemenlik:, disipl1nve;;yötıetiıtı.deh oluşan üçlü;biryaptdan söz:edilebileceğinfsöylet: Foucault'ya (1994: 441} göre "idare sanatınıntesis edilmesine/ilişkin temel nök:ta!'r"eköriortıinitfsiyasatpratiğesokulmasıoo". Beliilia:rımçıarauİaşnıaki.." çin şeyleri duzenlernek, yalhızca, yasayadaya:harakinüfuküholmaz~"yönetim aynı zamanda taktiklerle de iş görür. Foucault (1994: 451) yönetim taktikleri sayesinde neyin devletinişi olup, neyinolmadığı teknırtelcrar tanımlanabilir 01 duğiiıiu,hqyıec~p.ı;:yiildevletin faaliyetalanında,neyindışında~kıııdıgı:' n!ylıı kamusalolup neyin özel olduğuaynnnnınyapılmasının mümkün olduğunu belirti6föucau1f(1994:45 ı} devleti "anlatnanı:hahcak!'yönetiljısenik:~1çtikleti teın~lind~':.kenqiıılnasıl, süı:dürdüğünü ve.sınır1adığını,anlamalda.mürhkün..olacağını söyler. ',y.ôiletrne,";nüfusu,lıedefakiiıştır,riüfusun.{efahıı1ın,,:sağlıauıın.,.artınıması, doğum 0ranlanrılh '~zaltııll1a,sının. ya' da. artırılmasının özendililmesi, belirli.hö! gel~r~, yerı~şilmeşimp..özendiriımesi,,"vs.'gibi" teknyçier kul1cınıhr (FolJ,cault, ı994:' 448). Foucault (1994) İnsan bedenininnüfus olaralctanımlanıp~yönetim nesnesi'halineg~lriıesinin,(sağlığının, 'do~m oranlannırt hesapla0ı.thale.geıhaıde icapıışiteşi;'ingcııiştiriımesinekıl}'l1akayl'lımııdı~.vesig~rtadany~;!a~~lıırınücre~i:ıs~itjk.hizmı:t~ lcırine erişjw!l1in.sıml'tandl~ eleşji1'isisıkç;ıdilegetiriımiş~r.

5 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta DönüşümProgramı" 85 mesinin) "yönetimselliğin".gelişmesiyle mümkün olduğunu söyler. Dolayısıyla, ''yönetimselliğin'' gelişmesiyle, nüfusunbedensel varoluşu da düzenleme alamna dahil edilmiş olm. Foucault (1988: 160) 18. yüzyılın sonundanüfusun., yönetimin hedefi olarak tammlaıurhale geldiğini, siyasetin de artık ''biyosiyasete'' dönüştüğünü gösterir. Nüfusu hedef alan yönetme, devletin; nüfusun yaşaması ya da ölmesi karanmalmasını ve bunu uygulamasını mümkün kılar. Foucault'nun (1988: 160) sözleriyle devlet ''yaşayan varlıklar" "üzerindeki iktidannı kullanır ve bu nedenle siyaset de birbiyosiyasettir". Biyosiyaset yalnızca biyolojik varlıklar olarak ınsanlardan oluşan nüfusu hayatta. tutmaya ilişkin üretilmez, hayatta tutmaııın gerekmediğidurumlar hakkında da karar almayı gerektirir. "Biyosiyasetin" ya da yaşam siyasetinindiğer yüzü de ölüm siyasetidir (Foucault, 1988: 160). Foucault'ya göre (1988:160) nüfus, devletinkendi a maçlan için gerek duyduğu bir şeyse, onu yok etme hakkı da devletin yetki alamndadır. Dolayısıyla Foucault (1988: 160) nüfusun hayatta tutulmasının ve ö lümünün yönetsel devletindüzenleme vefaaliyet ı:.lanı olduğunu söyler. Foucault'nun yönetimsellik ve yönetim taktikleriyle ilişkili olarak gündeme getirdiği biyosiyaset kavramını, Agamben farkli biçimde; doğrudan egemenlikle ilişkisi temelinde tanımlar. Agamben hayatın kutsallığı kabulüile egemenlik a rasındaki bağlantıya dikkat çeker ve bu bağlantıyı açıklamak için "biyosiyaset" kavramını kullanır. Agamben'e göre "biyosiyaset",antik Yunan'daki ifadesiyle zoe'nun bios'a göre düzenlenmesidir (Agamben, 1998: 11). Zoe hayat, bir tür biyolojik hayat, bios ise yaşanmasıgereken, kabul edilen hayattır(agamben, 1998: 11). Buna göre, "siyasal hayatın ilk temellenişi öldürülebilen, öldürüle.., bilme kapasitesi ile siyasallaşan bir hayattır" (Agamben, 1998: 89): Agamben'in sözleriyle, "biyosiyasal bedenin üretilmesi egemen iktidarın özgüiı faaliyetidir" (vurgu orijinal, Agamben,. 1998: 6). Bu açıdan Agamben'in bakış açısı Foucault'nun bakış açısının devamı gibi g~riliıür. Ancak Agamben'e göre hayatta tutma-tutmama karannın alınması, "biyosiyaset" tarihselolarak yönetimsel devlete atfedilemeyecek kadar, hatta siyasetin kendisi kadar eskidir. Agamben (1998) siyasal bedenin üretilmesinin ancak hayatın kutsanması ile mümkün olacağını söyler. Bu yanıyla biyosiyaset egemenlikle eşzamanlı onaya çıkmış ve siyaset, biyosiyaset olarak mümkün olmuştur. Bu açıdan Agamben'in analizi (1998), Foucault'nun (1994) biyosiyasetin yönetimsellik temelınde gelişimine dikkat çeken analizınden farklılaşır. s Agamben (1998), Foucault'nun "biyosiyaset" kavramını egemenin yetki alanındaki "çıplak hayat" kavramıyla açımlar. Buna göre, hayatm kutsallığı egemenlik kavramının kök saldığ! temel varsayımdır. Egemenlik ve siyaset ancak hayatı kutsayarak,bu kutsallık kabulünün "istisnalarına" karar vererekmümkün olmuştur. s Lemke (2007:8,9), Foucault'nun sosyal kuramadayanarak ''norına11iğin''nasllkuruldu~nu,agatribert;in ise hukuk kurarnma dayanarak ''istisna'' durumunun nasıl mümkün olduğunu açıkladığını söylüyor.

6 86 Anımeİdaresi,?e,r~lsi.'.. Aga.rnben (1998) Cart Scfunitt'e.teferansla.(2002) cinsanbay~'qnın korunma~ sınadair '''istisnanın;'her siyasalbağlamda.yeııid~ii beıirlendiğini;hunun,ege~ menin hçrsiya.salbağlamda. değişebifecekolan, in~at).hayatıııın,değerine dair kararıi:ıacciayand!ğılp idçlia, eder. Agawben' e göre (1~98). insanhaya.tınj,11 değfri.. ne Aair.. bu.lgıra.r, "biyosiyasal.pedenin" üretilmesinde... temellenmiştir (1998). Ya.ni, her~ si~asal sist.emeie şiddet içerilmiştir yesiyasalsistem, insan hayatının,- -',- - _ egemeıı.tarafından..birnesne.ohırak.anlaşı1abilecekolan "çıplak hayata".dönüş- _'~me.~in~,te.sisedi1miştir (A,gawben, 1998:, 36).' '~Çıplakhayat':},hukuksat~ir 'SQfllıç dbğu,rn1,aks!ıınyokecliieljiıeçek()i~,egerne:n.lik a.l~n9a19 haya.ttır. Agam1;)en'e (1998: 9) göre "vatandaşın çıplak hayatı': biyosiyasetle.egeınenliıc arasınçlaki.eklernlenmenjn anahmr ıın!mriıdur... Dola)'lsıyla'Aganıben'in bakış a-. çısında:n.(1998:.9)' '~çıplak h$l,yat"."siyasaj düzeninçatışmajannm;hem"öpıesi" hem de"ne~nesi",. yanimekanıdır. Agarnben (2Q01; 16~} yaşanıvemiim sjya~çtiarasınqakisı):lıpıı giderekmuğl(ildaştığını,.busınırınartıkegemen,ill "uzınanlarla, doktorlarla,. bi}imcılerle" ilişki içinde olduğu x alapl~a doğru kc\ydığını belirtir.. Buna.göre, hayata değerbiçmek, "yaşanmaya değmeyecek ha)'atı".belirle;meksiyasetle tıopın iç içe geçtiği1?ir.~landa çereya!} eden bir Jaa.hyettir (Aga.mben,200l). Ag<pnben(200 1) h~yatın değerinin tıpve siyasetiniç içe gex~ tiği birala:n.da belirlenmesineilişkinpek çokörneğinyanısıra, A,lmıriıya'da uygulanan qtenazi prograınını da öl11ek verir.? Agamhen (2001: 18~) "modem biyosiya$et perspektifınden bakıldığuıda"ötenazinin, "egemenin.. öldürülebilir olan hayatüzerindeki.~hük:mü. iieulusun biyolojik bedeninin sa.ğlığının g()z~tjlniesı varsayımmınkesiştiği noktada" dürduğu)iu iddiaeder. Aganıben'e göre (2001; 18(j) bu durum"istisna" durumuna ilişkinkaranvermektenfarklıdır, ar~ tık "hayatm siyasal ohirak anlamını yitirdiği. noktanın.eşiğini belirleme yetki-' si"ne dönüşınüştür.agambeiı (2001) bu çabayı,.olumlu,bir etkinlik: o!ilrak, '"polis" ara,çılığıyhhiçerileıneyen ııııs,urlan "çiplak hayata"döl1üştfuüp dışarıga bı.. rakarak, "~aık'~bj1tünü1ıü, halkı bölen unsurlardan, yani yaşanılan değerliolmayanlardan armdırarak yeni bir "halk" yaratma olarak görüyor. Öteİla.zi örneği, hayatmsiyasalolwak. anlarmnı.yitirdiği noktatlın.~şiğininbe1irlen<üği ye hangi bedenlerin "çıplak 1ıaya,ta" dönüşeceğinesiyasal ()larak lçarar veri14iği,lıç bir. öınektii. Bu' örnek, siyaset ve. tibbın iç içegeçtiği, biyosiyasalbir ala:n.ı işaret eder. Agamb~n'e (2001:232, 233) göre, farklı birbiçimde "gelişme" düşuncesiyle orta.yakonan, "halkın" yoks1ilve dışlanmışlanm ortadan kaldırarak "gelişmiş"bir halk yaratmayıal11<lçlayanbel1zer bir projeyle karşıkarşıya kalınır. Agamben'in sö:(:lerjyle(2qo 1: 233, ~34),"Rugiin hedeflenen,gelişip y()luyla 6 Agamben "biyosiyaseten azından egl:m1enjstisna kadareskidir-': der, dolayısıyla, Agamberi'e(l998: 6) göre biyosiyasetle egertıenligin bir\eşikliı~i anlamında modem devleti dahaönceki devlet biçimlerinden ayırarna". yıı..' 'Almanya'da 1940 yılındiıbaşlatılan ''Tedavisi İmkansıı Hastalarİçinötenazi proirartıe ()I\beş.ay uygulan Il11Ş vebı.ı.. Pfl:!gr;ım,J~Jlsıımınd~yaşIan~jla93 arlls,ında,4eğişen ya,klaşıj<60:000tnsaıı. öldürülmjjştür (AgamQen,.2001:183,J84)......,' ~ ~

7 Yönetimseilik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Saglıkta Dönüşüm Programı h 87 yoksul. sınıfların ortadan kaldıniması doğrultusundalg demokratik-kapitaiist proje... kendi içinde yeniden dışlanmış bir halk'yaratiriakla kalinıyor, aynı za.-' manda da bütün Üçüncü Dünya halklarını çıplak hayata dönüştürüyor". Agamben, (1998: 9) "çıplak hayatın", "devlet iktidarının örgütlendiği" ve ondan bağımsızlaşmanın mümkünolduğu yegane alan olduğunu belirtir. Bueklem-' lenme iki bütünleşik süreçten kaynaklanır. Bunlar,' "devlet gücünün yaşayan varlıkolarak insanı, kendi nesnesi haline getirdiği disiplineedici" süreç ve "modem demokrasinin doğuşu.ile" ''yaşayanvarlık olarak insan"ınyalnızca "siyasal. iktidann, nesnesi" olmakla kalmayıp, aynı zamanda öznesi de olması sürecidir (Agamben, J998: 9). Foucault'nun "yönetimsellik" ve '~iyosiyaset", Agamben'in'~iyosiyaşet" kavramlarını bu biçimde özetlediktensonra,bukavramları SağlıktaDönüşüm Programı vegss'yi incelerken kullanabilmekiçin, kamu politikası alanında nasılgöründük1erine bakmakgerekir.,. Foucault'nun ve Agamben'in bu kavramları, doğrudan kamupolitikasına i- lişkin bir alandakullanılabihr mi? Kamu, politikası olarak sağlıkpolitikası, bir insan topluluğunun bedensel varoluşunun nasıl süreceğine ilişkin' düzenlemeleri gündeme getirdiğine ve varolan düzenlemeleri' değiştirdiğine göre' bu soruya o':' lumlu yanıt vermek mümkündür.s Agamben'in bakış açısından Sağlıkta DÖllÜşümProgramı, ve GSS' de biyosiyaseti, hayatın değerini belirleyerek,hangibedenlerin "çıplak hayat"olaraktanımlanmasının olanaklıkılındığını sorgulayabiliriz. Bu sorgulama aynı zaınanda "yaşanmaya değmeyecek hayatların", belirleneceği süreçlerin özne/erini, -yani," "istisnayı'" büyük ölçüdebelirleme. gücüne sahip olanları da gündeme getirecektir. GSS'ye ve Sağlıkta Dönüşüm Programı'na bu çerçeveden baktığımızda neler görürüz? i s Foucault ve Agamben 'in, biyosiyaset kavramının kanıuyönetimi ile doğrudan ilişkisinururan Catlaw (2005) ya da kamu politikasıyla ilişkisini kuran Rose (1996) gibi kuranıcılanlfçalışmıılan böylesi bitçaba olarak görülebilir. Foucault'nun yönetime ilişkin argümanlannı ve Agamben'in siyasal kuramınıdoğrudankamu politikası alanında yorumlamak siyasalkuramla kamu yönetimi alanını buluşturmayı gerektirir. BlI kuramcılardan biri olan Catlaw'ın (2005) Foucault ve Agamben ile kai:nu yönetimi disiplini arasındaki ilişki hakkındaki yorumlanna da bu yazı çerçevesinde değinmek yararlı olacaktır. Catlaw (2005: 447) kamu yönetimini Foucault'nun sözettiği disipline edici teknolojilerden biri olarak tanımlıyor. Bunu göre, kamu yönetiminin amacı ''halkı'' oluşturmak, ~'öngörülen. kurgusal bütünlüğü gerçek haline getirmekti" (Catlaw, 2005: 447). Catlaw (2005: 44S)bize kai:nu yönetiminin siyaseteilişkin bir soruna bir çözüm önerisi olarak gündeme geldiğini hatırlatır. Catlaw (2005: 4Q3) Goodnow'a referansla,"yönetimin" halkın ulusal hakimiyetini korunıak ve bir halkı mümkün kılmak için bir mekanizma olduğunu söyler. Catlaw'a göre (2005: 471) kamu yönetimi belirli bir siyasallık türünün siyasalteknolojisidir ve. nasıl evrileceği de biyosiyasete ilişkin çatışmalara bağlı olacaktır (Cıit1aw,2005: 470). Rose (1996) "ileri liberalizm" (advancedliberalism) kavramıyla Foucault'nun yönetimseilik kavramını geliştiren kuramcılardan biridir. Rose (1996: 56) "ileriliberalizm" ile yeni bir "idare etıne yolu"nun ortaya çıktığını iddia eder. Ona göre bu yeni "idare etıne yolu"nun özellikleri üç başlıkta ifade edilir. Bunlar; uzmanlılda siyaset arasında yeni bir ilişki (bütçe ve muhasebenın belirleyici uzmanlık bilgisi olarak ön plana çıkması) (Rose, 1996: 54, 55); sosyal teknolojilerin yenj bir biçimde çoğalması (hükümet dışı aktörlerin ön plana çıkması) (Rose, 1996: 56, 57); yönetimin öznesinin yeni bir biçimde belirlenmesidir (müşteri ve özne olarak tüketicinin muhatapkabul edilmesi) (Rose, 1996: 57).

8 88" AmmeİdaresiDergisi,. S$ı.ğlıktal!6~jişÜ.gı "~~p,~ramı v~gss GSS'yi gündeme getiren ;"SağlıktaDöiıüşümProgramı" Mayıs 'te yayımlanan "DahacİyiErişim ve Etkinlik İçin.Sağlık SektörüReformu" başlıklı DÜllya. 'Bankası raporunıi dayanıyor(dünya.. Bankası"."20.0.3}., Dünya". Bankası,. IMF.ile.birlik1;e çalış:anbir örgütrimfvedüllyabankast"ortave d'üşük'.gelirli'1 ülkeleriiı' borçlanmalarını, borçlanmış olanlarında,borçlarınıwe faizleri'" geriödemelerini düzenlemek.üzere yapılanmıştır. DünyaBankası'naüye olan 184ülkeden.''yükSekge1irli''..olanlar '~orta vedüşük.gelirleri'~;olanlara.kredilsağlıyor. Örgüt-yalnl.7:ctıborç ;yekredi sağlamak1akalmıyor;sağlik dahilö1nw.küzereçe:''' şit1i.alanlarda.görüş ve politikada üretiyor."borçgeriödemesini sağlamaka,.. mac1\yuı IMFveDünya Bankası'nınhükümetlerden temel talebi, kamu harcamalarınm veyatırım1a.fl.ll:,smırlahdlnlması,kamu;harcaınalannda.denetiininartı"',' rı1l11~i$lppjtü1qlsıdir,tamca;dünylk13ankası.'bu:süreçt~.;...~. y~lkşul14ğurı çatışrnayaratmarrıasj11ı ve ygksul1uğun "ipaı:e edilebilir" hale getirilmesini de pe-. det:ıemektedir;şağlıkta Dönüşüm Progr.a:mıve GŞS Dünya Ba1)İ{ası 'nın önciilük ettiği.sağltkçalanında:,~nn1ans~ da,~imf'nin.gündeminde,de yer..a.laıı,~(mujar.... dandır;,.. c.' ]MF'nin200~kyılındayayımlanan.Türkiye raporunda sosyal'güvenliktefoimu;d~ğerlendirilfi1iştir. Sa.ğ1ıkalanındakikamuaçığınmGSMH'nin%l 'idüze~ yiiıdec'.olduğu 'belirtilmiştir(lmf, :' 19). Geneı,sağlık,sigortas111m. GSMH'.nin~%1-2'si"1Giôat bir maliyetgetireceği; ;b.unun.~ağlıkpaketl,'kasta.kat;.;, kı.payları.gihidiizenlem lerle ayarlahabileceği;'ifadeedilmiştir (IMF, 200.4: 19) yılında yayınlanan IMF Türkiyeraporundakamu harcaması reformunungerekliolduğundan söz edilmiştir {IMF, : 23). 1999'daki reforma rağmen merkezi' hükümetin sosyalgüvenlik alanına transferlerinin arttığı vurgulanmıştır (IMF : 23). Raporun ekinde Türkiye'de uygulanan programda IMF-])ün)'aBanlqısı işbölümü tamınlanınış olup, sosyalgüvenlikreformu ve,sağlık.aı~,. :1)ünya,Jl~asr'n,lp.9:tıcli1ük. ettigi 'ı:thinı~riçil1de,' gö.steıjlmiştrr (IMF,2o.0$ :Aı).~, ".." ',," ".,, Y1l1iarıda Qz~:tl~nen ilişkiler çerç~vesiı:ıdeheıı{j:iorç verdiler ve ülkenin "kredi notunu"belir1eyenler;yanidünya, Baiıkası ve. IMF, hemde borç talep edenler,~~ani;lıükiliriet1er, sosyal igüv.enlik ijlaifır1ı "malialan" olaralejanıınla:. mışlan:br.~, 2O.06:.H.'.IMF'Y~2Q06'dagôm1erilen ıılyetıilektubunda,'sosyal güvenlik refoi1l11fçerçevesinde emekli Cill1aaşlarının.hesaplanmasında yapılan değişiklik1er1e~. şişt~ınin maliöfarak süı-dürülebilirh~~e geldiğiye '''evrensel'' bir saglık sıgorta.sksisteıni,,getirildiği., belirtilmiş,.,(imf".2q06~ 1),. "mau politika" başlı~a!ting~"l11alidis~plinin"200.5;.hedeflerine uıaşııaınamışoımasıl1ın.,temel nedet;ıil1insosy~ıjguveiılik.siştemindeiq ve, kamu ikti.sa(ii teşebbü l~ri sektö!:9n,.. 9 örneğin, "sağlik; nüfus vebesletiifıe" sektötü'başlığıyla; DiinyaSankıısı 'mnisağlıj{j.nüfııs ve beslenme ko- ' nulanndaki ~sektöfstratejisi'.ho1iışturuluyot(dürıya Bankası. Ra:pQru, 2003; 1).'..

9 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta Dönüşüm Programı" 89 dekizayıflık olduğuifadeedilmiştir (IMF,2006: 4). Sosyalgüvenlik refomlunun bu zayıflıklan gidermek amacıyla meclisten geçirildiği (IMF, 2006: 1), aynca; sağlık harcamalarını kontrolaltına alacak ek tedbirler alındığı dabelirtilerek, üniversite ve Sağlık Bakanlığı hastanelerine vaka başı ödeme yapılması da bu tedbirler arasındasayılınıştır(lmf, 2006: 4). Mektupta, sosyal~venlik reformunun, sosyal güvenlik açıklannın kapatılmasında ve mali politikayı rayında tutmakta kritik bir önem taşıdığı vurgulanarak (IMF, 2006: 6) reformun, aile hekimliği ve referans sistemi kurulmasını, katkı payından muaf sağlık hizmetlerinin, sadece katkıdabulunacak mali araçlan olmayanlarlasımrla:ndmlmasım sağlayacağı, böylece sosyal güvenlik açığının GSMH'nin %4.5~inigeçmemesini sağlayacağı söylenmiştir (IMF, 2006: 6). Bu adımlann.genel sağlık sigortasına geçilmeden atılmışolacağı, ayrıca sosyal güvenliğe ilişkinalacaklann da, sözleşıneli avukatlaratahsil ettirileceği belirtilmiştir (IMF, 2006: 6). IMF başkan yardımcısılipsky, 2006 yılındaki Türkiyeziyareti sırasında yaptığıbasın açıklamasında, temelönceliğin sosyal. güvenliğinfinansını sürdürülebilir temele oturtacak olan yeni emeklilik ve sağlık sistemlerinin uygulanmasıolduğunu söylemiştir (Lipsky,2006). Kısaca, IMF açısından sosyalgüvenlik ve sağlık harcamalan borç ödemeleri açısından kritik bir önem taşımaktadır. Hükümetde, bu taleplere çeşitli uygulama ve düzenlemelerle cevap üretmiştir. Bujşbölümü içindedünya Bankası'nın geliştirdiği stratejiye bakacak olursak, IMF'nintemel odak noktasını oluşturan sağlığıttfınansmanı konusunun, Dünya Bankası ile i lişkilerde de önemli bir yere sahip olduğunu görürüz. Dünya Bankası'mn sağlık, beslenme ve nüfus konularına müdahale etmesi, "sağlıklı, iyi beslenmiş ve eğitimlibir nüfus olmadan, hiçbir ülkenin sürdürebilir ekonoriıik kalkınmayı ve yoksulluğun azaltılmasını sağlayamayacağı" ifadesiyle gerekçelendirilmiştir~ Dolayısıyla Dünya Bankası'mn.kalkınınayıdesteklemek ve yoksulluğu azaltmakamacıyla bu konularla ilgilendiği iddia edilmiştir (Dünya Bankası, 1997: 10), Banka bugün sağlıkalanında "orta ve düşük-gelirli ülkelerde" en büyük: finansördür. ıo Banka, para verirken "ülkelere yönelik poli.;. \0 Banka, sağlık alanındailk kez aile planlama faaliyetleriiçin 1970'deJarıiaika'ya borç venniş yılında da temel sağlık hizmetlerinin genişletmesiprojesi için Tunus'a borç vermiş (Dünya Bankası, 1997; 14) yılında 154 etkin ve 94 tamamlanmışsektör projesi bulunuyor. 1996'da 270nıilyon dolar ile-3s0 milyon dolar arasında değişen beş borçvenniş ve verdiği paranın ortalaması büyümüş (Dünya Bankası, 1997; 14). 1970'de Sektörel Programlar ve Politikalar Çalışması (nüfus tavsiyeleriiçeriyor), 1973' de beslenme faaliyetlerine ilişkin Sektör Program Çalışması 1973'deSağlık Sektörü PolitikaÇalışması 1980 Sağlık Sektörü Politika Çalışması 1980'deki ve 1 984'deki İnsan Kaynaklan Hakkında Dünya Kalkınma raporlanrida da ''yoksulluğu azaltma stratejisinde" sağlıksektörünün yerine dikkat çekiliyor (DünyaBankası, 1997: ll). 1987'deki Kalkınan Ülkelerde Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı: Bir Reform Gündemi başlıklı pohtika'çalışmasında sağlık konusunda etkin olmayan ve eşitsiz kamu harcaması temasıgündeme getirilmiş (Dünya Bankası, 1997: 11). 1993' deki Dünya Kalkınma Raporu: Sağlığa YatınmYapmak başlıklı raporda lıükümetlerin rolüne vurgu yapılmış ve bu rapor etkili olmuş.

10 90 Amme İdar(!sU)t:rgis; tikatı;ıysiyeşi"\dea.)luştunır.. Me'~ü1keye.özgü.yardımstratejisj~:.. geliştirir:(dünya Ba,nkası,1997:.ıi:..;12); "Yardıınlarda.etkinliğin". ançak böylesağlanacağıöngörülm~l<ted»- (Diinya. Hapkaşı,.ı 997: 13). "Yardurılardaetkinliğin A.!,rtırılması'~.i,. se, "sağjıkhizmetlerirıin performansını artırmak" ve.~'sektör için güçyetebilir vesiir.düıiu~bilir.. fina.ı:ıs.maı,ısağlamak':.olai'ak tanıınlaııınıştır. (Dünya Bapkası, 1997: 10.). Fitıansınan-sağlanmasındaki temel sorı.molarak,ülkelerin "hükümet clışı 1qıynlı,14an"etkinolarllk.kullanamaması;gösterilmişvebusektÖreborçla>ve lqediyleyatırım.yapıldığında, bu yatlhmla,ra orta vadeli. dönüşlerinsağlanması gerektiği,aypca.ekonominin diğer\sektqr1eri,ne yatmmyapılmaınasının.maliyer' tinindelıesaba.katılmasıgerektiği belirtilmiştir(nünya Bankası, 1997:1O)}! Fman:sII1an soiı.ın:$u '.'hükümetdışı kaynaklarf" harekete geçirerekve.bor;,. cuh geriöderrı.esinisağlayarakçözı:iıekgerektiğinisöyleyeııuühya Bıitıkası 'nın, Türkiye'(}e, sağhkrefôrmunailişk1n20ü3tarihlitaporı.mda aktardığı diğer ülke deneyimlerinden, bu çözüm yolunun fazlaişeyarainadığınıanlıyon.ız:rapora göte sağlık'tefotrhlatın1n teırtelsöııuçlanndan biri"sağhk sisteminde.maliyetle;;. riııkarşılanınasındazor1uk:lat yaşaııması.ve'borçhıluğün artmışolması"dır. (Dünya BarikasFRaporu, 2003: 46). RjpordajTütkiye'deki.ffüfusllhtarl:ıamına sağlıklıizmetinin sağlaı1h1asıiçin,uygun,finansal korumagerektiğiifade edil miştit tdiliıya BatıkasliRaporu, 2003:'48).ıı 'Dolayısıyla' Dünya Bartkasıtapöruna' (2003) göre, Tütkiye 'dekisağlıkhizrrı.etleriile i1işkinteınelsorunda finansmandır. Sağlıkgiderlerinirtma. kalemlerini;'sağlıkpersonelitı.m maaşlart:ileilaç masraflarının oluşturduğu, pek çok ülkede sağlık personeline 'maaşödenmesi y~tıejbilkttğl.haştasayısına, (perforınansa)göre Ö<1enıe yapildrğı;belirtilmiştir (DÜIlya Baııkaşı.R.apPru.,2QO~:58). Ayrıca "mamıged>care" olarak isimlendirilen,kullı:ınıcılaır.l~iyapılan >sözleşıne1c4k.. yönlendirilen,; zorunlu. ilaçkullanımı gipi,k9şu1jı:ırgetrreııl?ir yöntemin!ıygulanabileceğind nd.eşözedilmiştii' (Diinya,,13aıtlqısit,.R.aporı.ı,ı003: S8}. Nüfusun önemli,.bir.bölüd:}i.!nüil ilaç.. fiyatlanna duy3!"slzol<i:uğu (rnemı,ırlanıı ila,ç,ması:a:(hl1jnııı beşte. birini,eme14ilerinon.d;;ı. birillika(şıladığı) helirtilmiştir (DünyaBankası.Raporu;200Ji$8). 1997'ete,Sa~h~ Finaıısmıınınıı.Şı:nili1<:l~ K01Jferansl~nı.düzenlerrıiş (j)qnyab;ırıkasl,l!)97:j2), 11 Dünya Bankası 'nın sa~hl<!beslenme, 1Jüfus. konulanndaküreset,bilgi. ürt;timinekatkıda bulunduğu ve (jlkelerde lwkonud;ı.. adım,atı1masımborçvennıt.dışındakiaraçl31'la veb.o\"ç Net'e)"ekharekete geçirdi ~is~yleni" yor... (J)ü1Jya;Sll11k<ısl,C:1997: 1l). AynIanpıira miktannııb;ıkacak plursak,dünya Bankası yıihlcyaklaşık milyon dolarbusektörde ülkelere yönelik araştırmalar ayrılmış (Dünya Bankası, 1997: i I). u Zabcı (2003)2001 krizinden.sönradünya~!iiikası;~ndlli!günde.nıe ge~tilen "Sosyal JljskiAzaltma Pro' jesi"ni (SRAP) incelemiş. Zabcı (2003: 236)istikrar veyapısal uyum programlannın "kamu sııktöründe ça" lışanların işten çıkanlmalan, sosyal güvenlik sisteminin ortadan kaıqmlmas.ı, daha.önce dı:~let eliyle sa~la"... nan güvencelerin yok olmasına" neden oldugunuhatırlatıp, Dünya Bankasl~nın S!MP'lagüdemege1engiri" şiinleriniıı" IMF ;ve.dünyaban~~lprognımlanljın yara.ttığıeşitsizlik ve.ypksj.lll\jk sorunlanmn' etkisini haffifletınek ve "sosyal risk'~ olarak İa!l1m111I!11I! ~~so yal pat\amalan!'ı:ngellemekamacını,taş!dığı1ıısöyle- '. rnekledir;......' Zabcı (20Q3:,Z37)b1,l durı,ımu şöylei\zetliy()r:dahıı'önce,kamusektörünı;leçahşiın ve sosyal.haklarım örgütlü siyasal eyleınleriyleqılep eden işçiler varken, şhndi, işlerinden edilmiş, "işsiz ve yoksul" ]qıtegorisjne dahi.1 'Cdilmiş.ve~y.ırdımamtıtıta.ç".görülerek,a)l11i venakdi yardımlar yapll!!l1 yada'geçicijşlerdeçaiıştınlanin~ san kürnleri ortaya çıkmaktadır; çıkacalctır da.

11 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta Dönüşüm Programı" 91 Raporda dikkatçekilen diğer noktalar, Türkiye'de sağlık sisteminintalep o luşturmada ve talebi karşılamada yetersizkalması lj (DünyaBankası, 2003: 69) temel sağlık hizmetlerinin (anne-çocuk sağlığının ve koruyucusağlık hizmetlerinin) sağlanamıyor olması (DünyaBankası, 2003: 62-63) ve hastanelerin özerk olmamasıdır (Dünya Bankası, 2003: 64-67). Bu sorunları çözmek içinöngörülen refohnun maliyetinin yaklaşık 550 milyon dolar olacağı hesaplanmıştır (Dünya Bankası, 2003: 58).14 Raporda, reformun yönünü belirlemede cevaplanmamış olan tek sorunun, "pazarı sınırlı bütçeyle desteklenmiş bir özel sağlık sigortası programını açıpaçmama" olduğu belirtilmiştir (Dünya Bankası, 2003: 49). Yukarıda aktarılan çerçeveye göre hazırlanmış Proje önerisi, bugün bir bölümü GSS ile gündeme gelen, sağlık alanındabenimsenen temel politikaları ö nennektedir. Bunlar; sosyal güvenlik kurumlarının birleştirilmesi, emeklilik ve sağlık sistemlerininayrılması, aile hekimliği sistemine geçilmesi, nüfusun tamamını kapsayıcı genel bir sağlık sigortası sistemi ve fonu kurulması, bu genel sağlık sigortasının temel sağlık teminatı paketini desteklemesi, katkı payları ve sigorta keseneğinin tahsili ile sağlık fonunun bütçe açığına neden olmadan kullanıcılar tarafından finanse edilmesi, sağlık çalışanlarının uzun dönemli sözleşmelerle performans esaslı ücretlendirilmesi ve hastane özerkliğinin sağlanmasıdır ls (DünyaBankası, 2004). 1 Ocak tarihinde yürürlüğe girinesi planlanmış olan, ancakanayasa Mahkemesi'nin bazı maddelerini iptal ettiği ve işlemez hale gelen,t sayılı yasa ile değiştirilen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun bu genel tablo içinde nasıl bir rolüvar? ass zorunlu sigoctalılık getirdiği için, geniş kesimler prim borçları nedeniyle sağlıkhizmetinden yararlanamayacak ve devlete borçlu yaşayacaktır. 17 Prim yatırmadan sağlık hizmetinden yararlanmak için "kişi başına düşen hane gelirinin" asgari ücretin üçte birinigeçmiyor olması gerekmektedir. Bu sınmn altında hane geliri olanlar ise sağlıkhizmetinden yararlanabilmek için "ödeme gücü olmayan vatandaşlar", ödedikleri katkı paylarını geri alabilmek için de "fakrü zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunanlar" olarak tanımlanacaktır. Böylece, toplumun genelinde yoksul kesim-diğerleri ay 13 Buna göre, Türkiye 'de SO'den fazla ilde nüfusun %1O'u ya da daha fazlası sigortalı ya daveşii Kart'lı değil (Dünya Bankası Raporu, 2003: 44); 14 Bu dönüşümün uygulanmaya başlamasına ilişkin birproje önerisi dökümanında da projenin maliyetinin 6 ı.26 milyon Euro olması ve bunun milyon Euroluk bölümünün Banka tarafından karşılanması öngörülmüş.paranın 4 yıuçinde harcanması ve 17yılda geri ödenmesi planlannnştır (Dünya Barkası, 2004). ıs Bu politiklardan hastane özerkliğine ilişkin.bir alan araştırıliası yapılmıştır. Araştırmada hastane özerkliği, hastanelerin kendi kazançlanyla kendi harcamalannı karşılamalan ve rekabet edebilmeleriaçısından değerlendirilmiştir (bkz. Sarp, Esatoğlu, Akbulut, 2002).. 16 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 108 sayılı yürürlük maddesi. 17 Emekliler dışındaki bütün genel sağlık sigortalılannın ve bakmakla yükümlü olduklannın sağlık hizmetinden yararlanmak için son bir yıl içinde otuz gün genel sağlık sigortası primi ödemiş olması (md.67/a) ve genel sağlık sigortah kendi hesabina çalışan esnaf ve zanaatkann, isteğe bağlı sigortahlann (md.67/b) ve Kanunda belirtilen gruplann dışında kalan genel sağlık sigortalılann prim borcu bulunmamasıgerekiyor.

12 92 Amme İda"esiDergisL,,pmı,.yoksnkkt:simietia:rasmda.dayeşil karkalanlarlaalaınayaiılar ayrımı yaratılmışolacaktır. Ayrıcaiht:r kesim için "katkı;paylan"'ödenmesi zorunlu' tutulmıı.şiu1'. ış SevkzinGiri uygulamasının aile hekimliğiile desteklenip, üstbasamak sağlıkkuruluşlarına sevkiönleyici, yanisağlıkhizmetinin niteliğini ve maliyetinidüşüxijtü birişleviolacağını:da söy leyebhiriz: Bağlikchizmeti"bütçe ilişkisi 'kun.ılmasıtemelinde;bütün kesiriı1ere'sunulan ücretsiz~sağlıkhizmetinin kap.. samj,sağlıkhizmetleri. FiyatlandırmaKomisyonu tarafından.. fiyatlandınlıp-sımdartacaktıl '!SağlıktaDönüşüm Programı" ilegündeme getirilen ve önemli bir bölümü GSS, aracılığıyla uygulanmaya çalışılan sağlıi{ alanındaki,.teınelpolitikalan ş()yleözetleyebiliriz: i.sosyalguvenlik kurumlarının birleştirilmesi, 2.'- Eıneklilikvesağlıksfstetnlerininaynlması, 3. Ail~\llekiinliğisistemine geçilmesi, 4. Nüfusun tamamını kapsayıcı genelbir sağlık sigortası sistemi ve fonu kumlnıası, bu _genelsağlık sigortasının temel sağlık teminatı paketini destekleme ;si, S.$:l.litkı:paylal1ve.sigortakeseneğinin tahsili ile sağlıkfonununbütçe açığı:" na,neden olmadanmuhataplartarafındanfinanseedilmesi, 6. Sağlık çalışanlarının uzun dönemli sözleşmelerle,perfonnans esaslı,ücretlendirilmesj 7; Hasta11.e.özerkliğinin sağlariması; Butünbu politikalan ve.bupolitikahirdaki, tefi161 politika Üreticiaktör1er~rasında Düııya Bankası ve IMF'ninhttlunmasını kuramsal ~iilümde aldımlan _"yö' I:1etimsel1ik"ve "biyosiyaset" kavramlan açı~ıttdannası1 tleğerlendirebiliriz? Sosyal güvt:nlikkurumıarınınbirfeştirilmesi, tümsigort~lılara ilişkin karariann alınmasını ved,üzenleme yapılmasınıkolaylaştırıcı bir müdahaledir. DQlayı 1~ Bütünkçıı!m!er" içil1 aya!çj:ıı.mı.ıayenede,proıı:z, iyileştimıeııraçlannda ve ayakta- tı:daviılesa~larian ilaçlard,a (aile4ekimi muayel1~ijle meslek ~ası gibi acil dummlar ve sürekli hastalık durumlarımuaf tutı,ılmuş) %10 lle %20 arasında bir oranda ''katıinnpayı'' alınması zorunludur (md;o 68). Dolayısıyla; kronik hastaligı olan, savaş, doğalafet gibi durumlarda ya da iş kazası durumuyla saglıkhizmeti almasıgerekenler dışındaki ".,herkes- ai1e.hekimimuayenesüdışmdaayakta4edaviden yararlanmak veprotez~gibi iyileştirme.araçlan edin'::' rnek için katılıınpayı ödemek zorunda. Katılımpayının üst sının ise asgari ücretin %75'io1arak'belirlenmiş. Bu,asga.riücretalanbirisiiçin"aylıgmuı dörtte üçünü tek kerede katılımpayı olarak-ödemesianliımma geliyor." Ödeyeceginiz katılımpayımn geruıhnması ise ancak3294 sayılı SosyalYardımlaşmayı Teşvik Kanununa göre.mümkü\1;"bukanunun,kapsamı-''fakrü"zaruretiçinde.:vemuhtaçdurumdabulunan" olaraktammlan~-' n1ıştır.bti,kanun kapsamında katkıpayım.talep edebilecekolanliır yeşil kart'sahibi olanlar,vatansız sılltn-" macılar ve 65Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz TürkVatandaşlarınaAylık Ba~larimasıHak~ kında Kanun hokamlerine göre aylıkalanlar (madde 68).3294 sayilıyasada Sosyal Yardımlaşmayı Teşvik fonundan "özürlülerin,tedavi giderleri ile ve fonksiyon kazandıncıortopedik ve diger yardımcı araç ve ge Teçlerinin kurumlarca- karşılanmayan kısmı"mn k;ırşılanacagı da belirtilmiş (madde'2).osskanunu'nun 1OS'incini!ıddesinin 6.fıkrasının Gbendiikyeşilkart sahibi olanların katılım.paylanmn SosyalYardımlaş" mayı TeşvikFpnundankarşılanmasısaglanmıştır;

13 Yön(3timsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta Dönüşüm Programı" 93 sıyla. farklı sağlık sigortası sistemlerinintümünü düzerilemek için zorunlu.bir adımdır, Emeklilikve'sağlık. sisteminin.aynlması ise,. iki sistemin ayrı.ayrıfi.., nanse edilebilir olmasını ve birbirinden bağımsız.biçimdeişletilebilir olmasmı sağlayacaktır. Bütün ayrıştıncıözelliklerin ortadan kaldınlmasıyla aynınitelik~ lere sahip halegetirilmiş ve sağlık sigortası finansmanı emeklilik sigortasından ayrılmış bir ülke nüfusunun "temel teminatpaketi" olarak tanımlanan bir sigortadan yararlanabilk hale getirilmesi, yani bütün kullanıcılann.aynı1aştınldığı bir havuzun oluşturulması amaçlanmıştır~ Sağlık ocak1annınkaldınlarak aile hekimliğisistemine geçilmesi ise, -bu ge"" nelleştirilmişsistemdeki herkesin, daha gelişmiş bir sağlık hizmetine erişimini sınırlayıcı bir süzgeç gibi işleyecektir. Aile hekimlerinindaha gelişmiş bir sağlık kuruluşuna sevk etmedikleri hastaların belirli bir oranı için ücret almalarına olanaktanınarak, aile hekimliğinin sevkiönleyici bir kurumolarak gündeme getirilmesi bir yönetim taktiği olarakgörülebilir sayılıyasanın değiştirilmesini öngören tasarıya, hastaneye yatan hastalardan da katkı payı alınması fıkrası eklenmiştir. 19 Dolayısıyla, ayakta sağlık hizmetinden yararlanaruardan ve hastaneye yatanlardan alınacak katkı paylanyla, sağlık hizmetinden yararlanmanın caydıncı hale getirilmesi, aile hekimliğiyle sevkin önlenmesinin sağlanması, bu havuzun sağlık hizmeti talebini sınırlayıp, sağlık hizfueti giderlerini azaltına amacına hizmet eden bir araç olacaktır. Nüfusun tamamı, primödeme ve. katkı paylannı karşılama koşullanm yerine getirdiği takdirde temel teminat paketiyle sınırlanacak bir hizmetten yararlanacaktır. Bununiçin sigortah olmayan kesimlerin prim ödemek zorunda olmasının, ek poliçelerle alınan hizmetin genişletilmesine olanak tanınmasının yasa ile amaçlanan temelilkelerden olan "katkı payları ve sigorta keseneğinin tahsiliile sağlık fonunun bütçe açığına neden olmadankullanıcılartarafından finanse e dilmesine"hizmetedeceğini söyleyebiliriz. Sağlık Bakanlığıhastaneıerine ve üniversite hastanelerine bütçeden kaynak aktanlmaması ve hasta başıödeme yapılması da, sağlık hizmeti sunumunun kullanıcı tarafından karşılanabildiği ölçüde sürdürülebilmesi amacına ulaşmak için bir yöntem olarak ortaya çıkar. Kuıiunlann yapısı yeniden biçimlendirilmekte, sağlık ocaklan kaldınlıpaile hekimliği sistemi getirilmekte, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandır:maKomisyonu o~ luşturulmakta, içeriği zaman içinde değişebilecek bir "sağlık teminat paketi" 0-. luşturulmaktadır. Sağlık alanınailiş~in temel değişiklik, GSS benzeribir düzenleme yürürlüğe girdiğinde, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu çalışmaya başlayınca ve prim ödeyecek geliri olmadığı halde, zorunlu olarak genel sağlık sigortalı olan ve devlete borçlanan geniş kesimlerortaya çıktığında yaşanacaktır. Bu bütünı<!ştirilmiş sistem, yaııi "genel" sağlık sigortası, SSK sigo$ 19 Bu konuda 5510 sayılı yasayı değiştirmeyi amaçlayan yeni tasanyı inceleyen bir çalışma için bknz.

14 94 AtntnejdaresiDergisi b.hll1tckçısmdan sağ1ık'hizmetineulaşnıayli,kolaylaştırmış'gibigöii1nebilir;cancak artınlankatkıpaylan,rhastanelere.gepelbütçedenkaynak'aktımnama politika.. sıyla;cstnırlanan sağl~k1ıizıneti sunuınu, SSKsigorla1ııaniçin'de'ücretsi:z sağlık hizmetinden yararlanma talebininsınırlanmasıanlamına gelecektir.. Sağhk<çalışanlarinm sözıeşni~yle çalıştırilil1.ı1sıum ve perfôrm.ans esaslı ücretlendirilmesinin,işgücünün'güvencesiz, örgtitsüz çalıştırılmasinahizınet e<iec~ğini ve":sağlık~ça1ışanlannı. farıdı gi:tıplaraayırn:iii politikasının birparçası olduğunu söyleyebiliriz. lo Böylece, sağlık çalışanlafıi:ı1hs'ı:\.'ğlık hizınetiüieti.. mip.rleki.maliyetihiygüşürinek.de.müınküny'ôlacaktır ;.Hastaneözerkliğini11 sağlanmasıda.özelleştinnedekiilkadımdır.ii Kendifmansmanını sağlamaktan, gelir-gider dengesini. kurmaktatisorumlu hastaneyönetimlerininoluşturulmasının hedeflemnesi,bütçeden ve sigortakurumlanndanhastanelere aktarılan kaynak. laı;ırr. smırlandınlmasıanlamına gelecektir;, Budurum,'liastaneleri sağhk'hizme.tinipiyasakoşullanndaüretrneye. yönlendirecektir. 1\'yrıcadıastanelerinmülki,;. yetinin ya da,kullan1nnıım devredileai1mesiiçin degereklibir'adımdılsağlıkta Dönüşüm Programı ve GSS?ningündeine getireceklerinin kuram.saı çerçevede ne ifadeeder? :Q.~ğe.rlefl(Utme:yöqetimsellik ye Biyo&iyaset Açısından Saglıkta DönüşümProgramı v~ GSS.. Kuramsalbölütnde.ÖzetlenençerçevedenbaktığılTIlzda,Sağlıkta.Dönüşüm Programiye GSS, F 6ucau1fnun (1994: 451)t!yönetimsellik" olarak.tanımladığı yönetim zihniyetininbir parçası olarak Türkiye 'de 'sağlıksiyaseti alanında neyin devletin işiolupneyin olmadığını; neyin kamusalolup, neyin özelolduğunu ta"' nımlayan yasalarc"w:e'yönetim. taktikleriolarak ortaya:: çıkmıştır. F oucault',ya (1924t:ı,441 )göre'~'yönejjnek",.ekonominin siyasalpratiğe ;sokulmasıdır:yörıetiminmesnesi.olarak:'\~nüfusun" ~iyolojik var.lığı.devletlnyetki:alanındadır.'böyo.:.:, lece, "devlet içinyapmamızgereken" kimi zamaıt.yaşamak, çalışmak, tüketrnek olurken,kimlzaman daötmekolarak tanımlanabilir.(foucault,1988:-160).nüfusu hedefaıa.n;"yönetim'? nüfusun değerininbelirlenmesini,.nüfusu'oluşturan, bir.eylt;ritıbiyoloj.*bs:dç111erininek()l1omik;,çleğerininj~elirlenm!siııideger;çktirif~ &i:1ğlı1ctai~~n9-şü.ll1,ıtr()gramı veyss iletilke nüfuşupunbiyolojik v~ljğmın.' lo 1O;7.2003tarihILve4914iia'YıIiEıemancTeminiiıdeüüçlükÇekilen Yerlerde SÔileştneli.8ağlık Persorieli Çahştırılmasıİlı:J3!1:z;1 KallUn vekarı\lij. H\ikmünde Kararnarnelerde.Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile sağlık personeliniri sözleşmeli olarakçalıştırılması olanağ\yarartılnnştır.. '. ıı Yeldan buc'dıırumuçok iyi özetlemiştir:,.:;' Ni~kifl121Temmuz 2.D04. tarjhu ResmH3azete:de yayil).1ianan5220sayılı "Sağlık Hizmetleri Tel!u:1 Ka,ııu"... n~4a ~ğişiklik Yapı;lıPas1na)ııir.Kanun" ile Maliye Bakanlığı, "Sağhk J3ııkAAhğı'natahsisli taşınırııızıar ili:.8ıığlık Bakanlığı kullanırrlıridi!'bulunan diğertaşınmazlardan gerekli götünenleri,... mülkiyetiniıl'hazine'ye bedelsiz devrinden sonra" satmaya yetkili kılınnnştır.(dr. Kaan ve Dr. Selçuk,a.g.y. ) Yani,Sağlık Bakanlığı'na ait tümsağlık kuruluşlarını satma yetkisi Maliye BakanlKemalUnakıtan 'a verilmiş durumda~ dır. (Yeldan,12;Ül2005); Aynı konuya Mülkiye Görüşü'nde de değinilmiştir.

15 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta DönüşümProgramı" 95 korunması; vergi gelirlerinden bu alana kayna]( aktarılmaması koşuluyla kabul edilebilir görülmüştür. Böylece, kişilerin hayatta kalmalarını desteklemeye ayrı':' lacakkaynağın sigorta -gelirleriyle, "muhtaçhk"kategorisinde tanımlananlar için ise, Sağlık Bakanlığı'na aynlan bütçe olanaklarının sınırlılıkları içinde tanımlanmasıyla, sınırlama dışı harcamaların kişisel sorumluluk alanındabırakılmaması hedeflenmektedir. Nüfusu -hedef alan _yönetme (Foucault, ı994) devletin, nüfusun "değerini" belirlemesini ve bu "değerlendirmeye" göre politika belirlemesini mümkün kılar (Agamben, 2001). SağlıktaDönüşüm Programı ve GSS budeğerlendirme anlayışıyla biçimlenmiştir. Yaşama ve ölüme müdahale alanıolarak tanımlayabileceğimiz, siyasetin İıbba,tıbbm siyasete geçtiğibirbiyosiyaset olarak (Agamben, 2001) sağlık siyaseti-yönetimi alanının kamusal kaynaklardan bağıillsızlaştırılması, nüfusun biyolojikbedeninindeğerinin değiştirilmesi anlamına gelir. Sağlıkta Dönüşüm Programı ile nüfusu koruma sınırı, faiz ve borç ö denmesine ayniacak olankamusal kaynaklaradokunulmadan karşılanacak şekilde yenidençizilmiştir. Bu değer belirlepıe sürecinde çalışan kesimlerin hayatlarının d~ğerine ilişkin farklılıklar da ortadankaldırılmıştır. Çalışan kesimlerin bir bölümü (memurlar ve-diğer kamu gqrevlileri), diğer çalışanlarla sigortanın sağladığı sağlık hizmetlerinden y~rarlanma koşullah ve yaşamlarının değeri açısından eşitlenmişlerdir. Sağaltılmalarıve koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanmaları için memurlara aynlan kaynak, diğerkayıtlıçalışanlara aynlan kaynaklaeşitlenmiştir. Bu kaynak, vergi gelirleri dışındaki gelirlerden, yani sigorta primlerinden oluşacfiktır. Sağlık hizmetlerinin -bütçe- dışı kaynaklardan finanseedilmesini sağlamak için, ülke nüfusunu oluşturanların hizmet alma koşulları değiştirilmiştir. Bu değişikliklerinbazıları doğrudan finansman ve tahsilat yollarını tanımlayarak sağ!! lık hizmeti-bütçe dışı kaynaklar bağlanijsını kurmuştur. "Sa~lık teminat paketi"yle sınırlandırılmış sağlık hizmeti sunumu, hizmetten yararlanmak için prim ödeme koşulu, ödenmeyen primlerin tahsilatyollarının belirlenmesi, hastanelere bütçeden kaynak aktarılmaması ve hastanelerin özerkleştirilmesininhedeflenmesi, katkı paylarının kapsamının genişletilerek yaygınlaştırılması; sağlık hizmeti-bütçe dışı kaynaklar ilişkisini kuran değişikliklerdir. Değişikliklerin bazıları ise ücretsiz sağlık hizmetinin maliyetini düşürmeyi hedefleyen "taktikler" olarak ortaya çıkınıştır. Dolaylı yollarla sağlıkhizmetlerininfinansmanın bütçe dışı kaynaklard~n sağlanmasına hizmet edecek bu "taktiklerden" bazıları, sağlık hizmeti sunumunun giderlerinin azaltılmasını hedeflemiş, bazıları da ücretsiz sağlık hizmeti talebinin daraltılarak, dolaylı olarak sağlık hizmeti sunumu giderlerinin azaltılmasını hedeflenmiştir. Örneğin sağlık personelinin performansa göre ücretlendirilmesi, personel arasındaki rekabeti artıracak ve işgücünün daha düşük maliyetlerle çalıştırılmasını sağlayacaktır. Ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanmak için katkı payı ödenmesi zorunluluğu, bu hizmetlere yönelik tıılep

16 96 AmmeİdaresiEJergisi< i Jeti,slJ11rla.ndıracaktıL., Aile,hekimliğinin f'pilot uygulaı:na1'yoluyla yaygınlaştı rılınasıveai1ehekimlerini:r'fdaha gelişmiş.sağlıkkurultışlannasevki öırlemesinin hedeflerımesi ise.ılcretsizsağ1ık hizmetine,olan tal~hinin daraitılmasınısağlayacaktll'böyleee~;,dolaylıoliıfakfsağlık hizmetlt::rinin,.mahyetini.aza1tmak ınüı:ı:;ıl((inolacaktır. Yaşatmn değerine ilişkin karar ve yaşamın hangi 'dururiilatda'degetli"olriıa dığıu~7ilişkin.katar, yaniaga.mben'in{'l998?tanıınladığı"istisnai:~.dururnuila i lişkin karar,,yukarıdaözetlenen çerç:eveiçinde,alınacak:tır. Bu.çerçeve içinde bazılarının,varqluşu,"çıplalchayı:ıta'! dönüşecek,..bu 'insanlar:;.c"inayet 'işlenıed~il öldürülebiien,,hayatta tutulma.shgerekmeyen, bedenleredönüşeeektir, Ancak bu 'genelçerçeveiçinde,fher SQmut,durumda,hirinin,'biyolojik'bedeninindeğerine i1işkin'kaı-annd.oğur:acağıs.onuç mutlak. değildil've bireyselmüdahalelerle'farklıhışabilir.,öfneğip;,bir.sağh1< çahşanınınzor da.olsainisiyatifkulhmmasıya d.a" destekgereken kişinin yakınlarının ek harcama:lar yapmayı göze almasıyla, bi YQlojjl~ bedenirideğeri' değişiirilebilir.. Agamben'e (ı 2908)referansla bu/'istisna"yı,yani bu örnekte "niifusun bedeninin yaşamasınınkaınusalkayna.kla desteklerıırıesiningerekip:gerekrrıediğini':; t'biyol.ojikbedenindeğerine, ilişkin yer~ çeveyi" b~1irleyenıerin kimlerolduğımu sorabilitiz. Bunu. belirley,enler;bukara Dıı.S.011.l1Ç.lanndım:etkileneçek kesimlerle' özdeşıniclirler?başka biçimdesor;arsak,bupolitikalann "nesnesi"olarakbup.olitikalara tabı- olanlarile "öznesi".0.ıaral~.politik,alanbelirleyenler özdeşmi? Agamben,. (1998: 9), ' "vatandaşınçap lakhayatı" siyasal'iktidann nesnesi.olsa.da,nesne k.onumunda.olanlarınaynı zamanda siyasetinöznesi.olması y.oluyla siyasaliktidardan bağımsızlaş'malap~ nın ll1üınkün..olduğunu söyler. Sağlıkp.olitikası örneğindeböylesi bir bağıl11s1zlaşınailın mü111küa..o1:rrıadığını, saglık politikasınatabi olanlarm vesağlıkp.olitikasıııı behrle:yep,leriıı farklıkesiınler.olduğunu görüy.oruz. SağlıktaDönUşi.im rt.ogramıve GSSbağlan:ıJnda siyasetin öznesiilenesnesini s.orguladıgımızda, siyasaliktidarın nesnesi.olarak Türkiye nüfusunu; Özne. olarak da Özdek'in (Z007),Yctp1ığı.. çözüm1einede.gösterdiğıgibi,.ağıdiklı olarak;.büyükşirket sahip~ leringen.ve<serroayesahiplyı)nden.oluşan,.imf Ve DÜTIya,Bal1kası'nm teınd p.o; Htika lıt:lir1eyici aktör.oldugu biryapı)ll görüy.oruz. Bu t.opiuhığun. bir parçası.olarakiş gôxen Jıiildimetler:4ı k.opl.unuye Türkiye<nüfusunutemSi1 etmeniteliği, ayrıcas.orgulanabi!iry Ağırlıklıolarak sermaye sahiplennden,.onlann kartaleplerinjn.karşı,lanıpası için çalışanlmf ve DÜlıyaBankası'ndap ve bu taleplere. II B~ (jurumu"haıkeg~rnenliğini~;i~rtııd~kıılk~ı?:ı~iı;ş~ili olar;ıkgörel?iiir ıniy.i??b~şowya '..'.;. Foucault'nun yönetfme ilişkjriargüm3iılannl've Agamben 'in siyasal kuramiıiıdogrtıôan kamu politikası alanında yorumlamayı deneyen Catlaw'm(QOO5) değerlendinnesiriegönderine yaparak yariıtlamayıdeneyebili...riz. Calla.w (2Q05).s!.'l!1lnun llü.kümetil1artık halkı temsil edipietn;ıeınesiolmı.ı(l1ğını,':balkm"zaterı disipline; edici bir tekhik rilarak,kamuyön~timiyle yaratılmış birkurguolduğunu iddia eder. Halk egemenli~'halkın parçalılığını gizleyenbir ifadeyse,siyasaliktidannnesnesi olanlarm zaten hiçbir zamanöznekonumurida olmadıklarını:kabul.etn'iemiz,gerekir.:suna göfesoruıı,''birzamanlar halkırısöyut sosyalba!ılarınhkuran mad.dipratiklerin"bozulmuş olmasıdır.(catlaw,2005}. Dolayı~lyla Catlaw'a (2005) göre bu; yönetiminilesrtesi oldugumuzsüreçte "halk" olarak zateiı niçbirzaman özne olmadığımizm haiırlanması anlamma gelir.

17 ~~~~--~~~~~--~ ,--- Yönetimsellikve BiyosiyasetKavramları Açısından "Sağlıkta DönüşümProgramı" 97 göre şekillenen hükümetlerden oluşan yeni bir iktidar bloğu (Poulantzas, 1973: ) ve devlet; sağlıkpolitikalannayön vererek Türkiyenüfusununbiyolojik bedeninin değerine ilişkin karann, l:ıayatın kutsanması. kabulünde içerilmiş olan, bu kutsallığın hangi. durumlarda geç~rsiz olacağına ilişkin karann, halkın hangi kesimlerinin "çıplak hayat" olarakdışlanacağı (Agarnben, 2001) kararınııi üretileceği.çerçeveyibelirler. Sonuç. Sağ1ıkta DönüşÜm Programı ye GSS, F'ouc~u1t'l1un "yönetimsellik" ve "biyosiyaset", Ag~mben'in "biyosiyaset" kavramlan açısındanincelenmiş ve yorumlanmıştır. Foucault'ya (1994)referansla, Sağlıkta DönüşÜIJ:1 Pr~gramı ve onun temel adımlanndan biri olan GSS ile, ekonomi-nüfus ilişkisinin yeniden tanzim edildiği ve devletin bedensel sağaitımla ilgili sorumluluk alanının yeniden tanımlandığısöylenebilir.böylece, kamusal sorumluluk ve özel sorumluluk alanı yeniden tanımlanmakta, bu tanımlama sürecinde'yaşayan varlıklar olarak ülke nüfusunu oluşturanlann bedenlerinin değeri de, yeniden belirlenmektedir. Bu değer belirleme sürecinde, çalışankesimlerin hayatlannın değerine ilişkin farklılıklar ortadan kaldınimış, çalışan kesimlerin bir bölümü (memurlar ve diğer kamu görevlileri), diğer çalışanlarla sigortanınsağladığı.sağlık hizmetlerinden yararlanma koşullan açısından ve hayatlannın değeri açısındaı:ı eşit1enmişlerdir. Sağlık hizmetlerinin bütçe dışıkaynaklardan finansmanıamacına ulaşmak için ülke nüfusunu olı.işturanlann hizmet alma koşui1annın değiştirilmesi hedeflenmiştir. Bu süreçte sağlık hizıneti sunumunun maliyetinin azaltılmasına ya da, ücretsiz sağlık hizmetlerinin talebinin daraltılmasına ilişkin "yönetim taktikleri" geliştirilmiştir. Aynca, GSS yürürlüğegirdiğinde, uygulamadaortaya çıkacak olan farklı "yönetim taktiklerini" saptamak da olanaklı olacaktır. GSS'ye Agamben'in (1998) istisna kavramı ve biyosiyaset açısından baktığımızda hayatın korunmasına ilişkin kabuıün sınırlannın, büyük ölçüde sağlık hizmetine aktanlan kaynağın sınırlanyla çizildiğinisöyleyebiliriz. 13 Agamben'e referansla (1998) ne tür bedenlerin değerli olduğunun ve kimlerin bedeninin "çıplak bayat'" haline geleceğinin kararlaştırıldığı' çerçevenin yeniden belirlendiğini söyleyebiliriz ve bu çerçeveyi kimlerin şekillendirdiğini sorabiliriz. Bu çerçeveyi belirleyen özneler, biyosiyasetin nesnesi konumunda olan ülke nüfusundan farklı olarak, sermaye sahiplerinden, onlannkartaleplerinin karşılanması amacıyla çalışan IMF ve Dünya' Bankası'ndan ve bu taleplere cevap veren hükümetlerden oluşmuştur diyebiliriz. Bu biyosiyasetin ne. ölçüde hayata. taşınabileceğine ilişkin sınırlar ise, Sağlıkta Dönüşüm Programı ve GSS'nin oluşması sürecinde ortaya çıkan ve ileride ortaya çıkacak olan muhalefetin mücadelesiyleşekillenecektir. 13 Daha önce de belirtildiği gibi; GSS'den önceki dönem. için istisnanmsınınnm farklı toplum kesimleri için nasıl belirlendiğinin analizi de yapılabilir. Bu yazı GSS'nin getireceği dönüşüme odaklanmıştır.

18 98 Amme,İdaresi;J)etgisl Kaynakça' l\i~tiıbefi;g'.;(t998);llômo Stıclr?So~lfeı~kPow~r arid B(1~~iüfe,(Ç~V: Dılriiel Heller~Roazen), Stanfora University p.ress. ', ' Agaınbeu, dj200f),kutsiıl1n$a~:' EgJJrienJkiidaj.' ve ç;plalc"ifayat, (Çe". İskail Türki n1eri)i Ayrintı,İstanbliI' " ',', Agartan, T. i. (2005), "Health Sector Reform in Tıırkey:OldPoliciesNe",,'Politibs"," htt.p:/lwww.cevipof.msh~paris.fr!reucontres!joıırs/ antelpalier/clegg/yr papers/ Agartan.pdf ( ). :Ataay; F. {200S);}Kamu Rejimnitİiu:flemeleri, AnkaiaTabip Odası yay1nlai"ı,ankara. Catiaw,'Tj.(200S5f"CÖl'ı.stiftüionlis 'E~ectiti'veOrder:TheAditıiiıistnitive Stale'atıd the PblititalGntologyöf"We tbeopeôple",admiriistration/&soeiety,vol37, s~445. ' büılyabjı1k:~sı(i997)~healtlı, N~trition;.a!ld Fopulati~nSeCtiJrSfrateiYPaper, www,woddbarik:org(2ö '7y'<.. '.. '. 'C.. ' DünyaB~sl(2003y,pibıya B(1nlC(lSıRdPoru(No:ı43f8~'[U),.2003"Ttirkey 'R:efdimingtheHealth Sectorfodmproved Access,and Efficency (In Two Volumes) V6hune i: MainReport. March 2003",htt,p://WwW~wds. woildbaıı:k.org/servlet/ WDSConteiıtServerIWDSp/m/2003/0S/03/ IRenderedl RDE/multiOpage.pdf " DünyaB:;ıiıkası (2004), Prôje Önerisi Dökümam;Nisan 2004, Rapor No: TU "'~Project l\ppraisaidocl.11l1entörta p..toposed LoanmtheArtıôuİltof.,Eııro49.4lil MilliontotheRepublicofTurkeyfor ahealth TransitionProject in Suppqrt'ofUıe, FirstPhııse QfthePtograinforTransformation 'in Health, Apri12004 (Report No:.277ı;:l-T\I)".www.worldbank.org.(OŞ. 06,2007,). DünyaBankası {lö(5),~'düuya BankasıSaghkta DönüşümProjeSİ Değerlendirme Bel..gesi'l;'Topıumve Hf3/çim, 'Kasıı:n,!\ra1.ı:kTTBYa'yını,C::i1r20, Sayı 6, s'; 43b447. Dünya Baiikası(2007), HealthyDev:elopmeut: The World Bank Strategy fotilnp Re,şults, Apri124, www;worldbıl;ıık.org{05.q6.2007}. FQııçau!J:kM.,(1994), nq():v{!rmııen~ıityc'!; Çitı~(3nship:.Crjtical,Çoncepts, by l3ıyan, ~urn~r ve Peter' Ifaınilton(Ed;)içirıde,. Vol.. 1,~()utle4ge, LOl1d()n. Fqucau1t;Mt'1988),.:'Thepolitical"TechnolQgy ofb:ıdivid\lalsl',lutherh. Martinr,Huck ",ccgutı;qau(~qs.)j' 1'(3c1!lıQlogi~sQf4heŞ(3.lf:.A-SemitlarwithN.icheIFQucau'tjçing:e.. ' TheUtıiyersityotIvlas~achusettsrress,. '. IME ;(2Q.Q(5)'lf~tter4!)flnt~ntqj:ıhe,(fiov(3rrımerıt,ofTurkey! www:imf;org, Q7). ' IME(20p4);cLetterof'Intent;,15' Haziran ' 'htt,p:f1wwwdmforgrexternallnplloi/2004ftui/02/index.htı:ri(o.s: )., İstatıbuNIaoip'Odası (2006),YSosyai Güven~siZ)likVe GenelsSağhk( sızlık)' Sigortası, Yasalatı'IMF'uin'GözetinıindeTBMM'denGeçiyor", İstanbul Tabip OdasıBasın,..,. c:}4çıkl(1ma3'ı,(ls~042q06).. Lernke, T. (2007), "'AZone of Indistinction'- ACritiqu,e ofgiorgioaganiben1s ConceptofBiopolitics", 'htt,p}/lwww;.thoımlsletnkeweb.de/engl.u20texte/a%20zcıne3.pdf(19; ). - -' - '.-"".'_- - -,;.,,: C< <_" - - :<~;:,, _: ' '- - - ~ -.',' -," ', -,.,

19 Yönetimsellik ve Biyosiyaset Kavramları Açısından "Sağlıkta Dönüşüm Programı ': 99 Mülkiyeliler Birliği, (2006), Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun Tasarısı Mülkiye Görüşü (yayimlaiınıamış görüş metni), Ankara. Özdek, y. (2007), "Türkiye'de Şirket EgemenliğiDevri", ( ). Pasons, W (1995), Public Policy: An Introduction to the Theory and Practice ofpolicy Analysis, Edward Elgar, Cambridge. Poulantzas, N. (1973), Political Power and Social Classes, NLB. London. Rose, N. (1996), "Governing 'Advanced' Liberal Democracies, Andrew Abrru, Thomas Osbome, Nikolas Rose (Eds.) Foucault and Political Reason: Liberalism, neoliberalism and Rationality ofgovernment içinde, UCL Pres, London. 'Sarp, N. - Esatoğlu, A. E. - Akbulut, Y. (2002), "An Example OfHealth Sector Reforms in Turkey: Hospital Decentralization (Health Enterprises)", JournalAfAnkara Medical School, Vol. 55, No I, /tipdergileng/o inglO 1 02ing.pdf ( ). Schmitt, C. (2002), Siyasi İlahiyat: Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm, Dost Kitabevi Yayınlan, Ankara. Somel, C. - Küçükkaraca N. - Peker, M. - Ünal, B. - Çelik, A. - Tombul, İ.H. -Yavuz, E. - Öztürk, o. (2005). Yuvarlak Masa Toplantısı: 'Sosyal Sigortalar 'Reformu'nun Gerçekleri Gerçeği Yansıtıyor mu?' Toplum ve Hekim, Eylül-Ekim, TTB Yayım, Cilt 20, Sayı 5 s Sosyal PolikaForumu (2005), "Genel Sağlık Sigortası Üzerine Görüşler-II" ). Sosyal Polika Forumu (2006), "Sağlık Sistemi Primle Değil, Vergiyle Yürür", Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Soyer, A. (2003), "1980' den Günümüze Sağlık Politikaları", Praksis, Sayı 9, s Soyer, A. (2006), "AKP Hükümeti, Sağlıkta Üç Yılda Ne Yaptı Ne Yapmadı?", no=4842 (25, ). 1 i Türk Tabipleri Birliği (2005), Genel Sağlık Sigortast: Türk Tabipleri Birliği Görüşleri. Yenilemniş II. Baskı, Nisan 2005, (26.1O.2006) Türk Tabipleri Birliği (2006), 1 Temmuz 2006 tarihinde yayımlanan Tedavi Yardımında İlişkin Uygulama Tebliğinin Yürütülmesinin Durdurulması ve İptali İstemi ile Açılan Dava Metni, ( ). Türk Tabipleri Birliği (2007), Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Kanunu'nda Yapılan Değişikliklerin Sağlık Hakkına Etkileri, ssgss 1107 dosyalar/frame.htın ( ). Yeldan, E. (2006). "Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Gerçekler", ( ). Yeldan, E. (2005). "Cari Açığa IMF Yaklaşımı - 1"- Erinç Yeldan (Cumhuriyet) 21 Aralık 2005, no=4075 ( ).

20 mo Amm-ecİdaresiijJer:ğisi Zabcı,R Ç(2003),.'c'SosyalRiski.Azaltına Proj esi: Yoksulluğu :Azaltmaknu, Zengini Yoksuldan Korumak mı?",;sbf Dergisi, CiltS8, Sayı 1,s;215~240.,;; i i

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü T.Teksöz, K.Helvacıoğlu ve Y.Kaya Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI BAĞ-KUR (4/b) PRİM BORCU VARKEN SSK LI (4/a) İŞE GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR* I- GİRİŞ 5510 sayılı sosyal güvenlik reform yasasının 87 nci maddesine

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ 2 Mayıs 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28280 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu nda Değişiklik Yapılması ve Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır I- GİRİŞ : 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ Gelir Testi nasıl başladı, kimler muaf? Sosyal Güvenlik Reformu ile tüm vatandaşların sağlık güvencesi kapsamına alınması 1 Ocak 2012 tarihinde başladı.

Detaylı

Türkiye, Sağlığı Açısından Ne Kadar Avrupalı? Dr. Hasan Hüseyin YILDIRIM Öğretim Elemanı, Hacettepe Üniversitesi Ziyaretçi Araştırmacı, LSE Health

Türkiye, Sağlığı Açısından Ne Kadar Avrupalı? Dr. Hasan Hüseyin YILDIRIM Öğretim Elemanı, Hacettepe Üniversitesi Ziyaretçi Araştırmacı, LSE Health Türkiye, Sağlığı Açısından Ne Kadar Avrupalı? GSS Avrupalılığı Sağlamada Ne Ölçüde Etklili Olur? Dr. Hasan Hüseyin YILDIRIM Öğretim Elemanı, Hacettepe Üniversitesi Ziyaretçi Araştırmacı, LSE Health Sağlığa

Detaylı

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1)

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) 6699 YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 3201 Kabul Tarihi : 8/5/1985 Yayımlandığı

Detaylı

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR?

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? Mustafa CERİT 1 1. GIRIŞ Engelliler 2 için çalışabilecek bir iş bulmak ve bulunan bu işi sürekli olarak elde tutmak

Detaylı

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1)

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 3201 Kabul Tarihi : 8/5/1985 Yayımlandığı R.

Detaylı

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI KAPSAMA GİREN İDARELER Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, İl Özel İdareleri ve Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ

SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ SĐRKÜLER : 2010-30 01.07.2010 KONU : Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hk. Tebliğ 01.07.2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Đsteğe Bağlı Sigorta Đşlemleri Hakkında Tebliğ aşağıda sunulmuştur.

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Dr. Mümine Nurdan DOĞUKAN GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ POLİTİKA VE PROJE DAİRE BAŞKANLIĞI 07 Kasım 2014 Sunum Planı Tanımlar Özel Sağlık Sigortası Çeşitleri Tamamlayıcı

Detaylı

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yap

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yap Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi Hakkında Tesis Edilecek

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI Ekrem TAŞBAŞI * I-GİRİŞ 6385 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna Sosyal güvenlik destek prim borçlarının yapılandırılması başlığını taşıyan Geçici

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Ramazan YILDIZ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRÜ 6385 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GSS KANUNU İLE

Detaylı

TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ

TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ TEŞVİK NEDİR Sosyal Güvenlik Kurumu yada diğer Kamu Kuruluşları (İş-Kur, Hazine, vb) tarafından sağlanan teşviklerden anlaşılması gereken işverenin daha az prim ödemek

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

T.C. SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Daire Başkanlığı

T.C. SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Daire Başkanlığı T.C. SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı İşçi Hizmetleri Daire Başkanlığı VATANDAŞLARIMIZA YURTDIŞINDAN DA BORÇLANMA HAKKI YURTDIŞI BORÇLANMASI ŞİMDİ DAHA KOLAY

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN

MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN 8275 MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 4743 Kabul Tarihi : 30/1/2002 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 31/1/2002

Detaylı

G E N E L G E 2009-25

G E N E L G E 2009-25 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SSK.5.01.08.00/ 73-034/121 9.2.2009 Konu : Tarım sigortası primlerinin tahakkuk ve

Detaylı

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanun Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar

Detaylı

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İSTANBUL SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI 07/06/2007 26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İşsizlik Sigortası'nın uygulamaya başladığı Mart 2002 tarihinden 31 Mart 2007 tarihine kadar geçen

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

Milletvekillerine mektup yazdı

Milletvekillerine mektup yazdı Milletvekillerine mektup yazdı 05 Nisan 2011 11:05 Kamu Harcamalarını İzleme Platformu, gözlem sonuçlarını milletvekillerine gönderdiği mektupla paylaştı. Paylaş İki yıldır kamu harcamalarını izleyen 52

Detaylı

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN 5129 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2022 Kabul Tarihi : 1/7/1976 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 10/7/1976 Sayı : 15642

Detaylı

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN 65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2022 Kabul Tarihi : 1/7/1976 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 10/7/1976 Sayı : 15642 Yayımlandığı

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI 1.1. SOSYAL GÜVENLİK 9 1.1.1. Sosyal Güvenliğin Tarihsel Gelişimi 1 1.1.. Sosyal Güvenliğin Araçları ve Sosyal Riskler 17 1.1..1. Sosyal Yardımlar

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI

6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI 27.01.2016/4-1 6661 SAYILI ASKERLİK KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN YAYIMLANDI ÖZET : 27/01/2016 tarih ve 29606 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 6661 sayılı Kanun ile 2016

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık No : 2010-059 Tarih : 22.10.2010 Konu : 6009 Sayılı Kanun İle Gider Vergileri Kanununda Banka Sigorta Muameleleri Vergisine İlişkin Yapılan Değişikle Alakalı Yayımlanan 87 Seri Numaralı Gider Vergileri

Detaylı

İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ. İşsizlik Sigortası Ödemeleri

İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ. İşsizlik Sigortası Ödemeleri İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalılardan; hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimlerine veya elektronik ortamda

Detaylı

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek?

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? On5yirmi5.com Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? Kimler genel sağlık sigortası primi ödeyecek? Eş ve çocukların durumu ne olacak? Gelir tespitinde neye bakılacak? Part time çalışanlar prim ödemek

Detaylı

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU 841.02.03.00 602.07.01.00 841.01.01.00 602.08.01.00 STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI MEVZUAT TAKİP FORMU 1 Performans Programının Hazırlanması 1-5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanun un 9.

Detaylı

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1)

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) 6699 YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 3201 Kabul Tarihi : 8/5/1985 Yayımlandığı

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler

TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler TARIM ĠġÇĠLERĠ SOSYAL SĠGORTALAR KANUNU (1) Kanun Numarası : 2925 Kabul Tarihi : 17/10/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 20/10/1983 Sayı: 18197 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 763 BİRİNCİ

Detaylı

6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER 6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER Raşit ULUBEY* I-BAŞLANGIÇ : 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince

Detaylı

ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU

ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU ESKİŞEHİR SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI MEVZUAT ARAŞTIRMA KOMİSYONU 26.05.2008 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN İŞ KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA 5763 SAYILI KANUN

Detaylı

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI Özet: 01.01.2015 30.06.2015 ile 01.07.2015 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uygulanacak

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ 1 2 DÜNYA BANKASI 2004 TÜRKİYE SAĞLIK RAPORU Aile Hekimliği Türkiye de birinci basamak sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesinin en önemli adımıdır. Bu nedenle

Detaylı

YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013

YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013 Erdoğan Karahan Yeminli Mali Müşavir İstanbul Denetim ve YMM AŞ. Genel Müdürü erdogankarahan@istanbulymm.com YENİ TEŞVİK YASASININ AVANTAJLARINDAN DAHA YÜKSEK ORANLARDA YARARLANMAK İÇİN SON GÜN 31.12.2013

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI Sirküler Rapor 25.12.2013/223-1 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI ÖZET : İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik ile kamu

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 01.07.2008 Tarihinden İtibaren, İşverenlerin 50 veya Daha Fazla İşçi Çalıştırdıkları İş Yerlerinde Çalıştırmaları Gereken Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.7.2015-31.12.2015 tarihinden arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Gelir Vergisinden istisna

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/ 65 24/1/2012 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

DESTEK DOKÜMANI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 5921 Kabul Tarihi: 11/8/2009 MADDE 1 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ Sosyal güvenlik reformu kapsamında 5510 sayılı kanun 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe

Detaylı

EV DEĞİŞTİREN MORTGAGE SABİT FAİZLİ KONUT FİNANSMAN KREDİSİ VE TEMİNAT SÖZLEŞMESİ KREDİYE İLİŞKİN BİLGİLER

EV DEĞİŞTİREN MORTGAGE SABİT FAİZLİ KONUT FİNANSMAN KREDİSİ VE TEMİNAT SÖZLEŞMESİ KREDİYE İLİŞKİN BİLGİLER Müşteri No. İşbu Ev Değiştiren Mortgage Krediye şkin Bilgiler sayfası, Ödeme Planı, Ev Değiştiren Mortgage Konut Finansman Kredisi İle İlgili Sözleşme Öncesi Bilgi Formu Kapak Sayfası, Sözleşme Öncesi

Detaylı

6111 SAYILI YASA İLE HİZMET ÇAKIŞMALARINDA GEÇERLİ OLAN SİGORTALILIK STATÜSÜ SİGORTALILAR LEHİNE DÜZENLENDİ

6111 SAYILI YASA İLE HİZMET ÇAKIŞMALARINDA GEÇERLİ OLAN SİGORTALILIK STATÜSÜ SİGORTALILAR LEHİNE DÜZENLENDİ 6111 SAYILI YASA İLE HİZMET ÇAKIŞMALARINDA GEÇERLİ OLAN SİGORTALILIK STATÜSÜ SİGORTALILAR LEHİNE DÜZENLENDİ S. Mehmet KELEŞ * 1. Giriş Aynı anda birden fazla statüde sigortalı olmayı gerektirecek şekilde

Detaylı

MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU

MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FAALİYET RAPORU MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 2008 YILI FALİYET RAPORU 2004 Yılında Belediyemiz birimleri günü geçmiş birbirinden bağımsız bilgisayar teknolojisiyle hizmetini

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI EK-18 SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI Türk sağlık sisteminin temel özelliklerinden biri, gerek hizmet sunumu, gerekse finansmanı açısından farklı rejimlerden oluşmuş olmasıdır. Sağlık hizmetleri bir yandan

Detaylı

MEVDUAT VE KATILIM FONLARININ VADELERİ VE TÜRLERİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI:2007/1)

MEVDUAT VE KATILIM FONLARININ VADELERİ VE TÜRLERİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI:2007/1) MEVDUAT VE KATILIM FONLARININ VADELERİ VE TÜRLERİ HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI:2007/1) (23.07.2015 tarih ve 29423 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış, güncellenen hali) Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin

Detaylı

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 TEBLĐĞ Maliye Bakanlığından: TEDAVĐ KATILIM PAYININ UYGULANMASI HAKKINDA TEBLĐĞ (SIRA NO: 12) 1- Amaç Bu Tebliğin amacı; kapsama dahil kişilerden, ayakta tedavilerinde

Detaylı

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Doç. Dr. Ýlker BELEK Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Burjuva Sýnýf Saldýrýsýnýn Tepe Noktasý Yukarýda tanýmlanan saðlýk sistemi yapýsý

Detaylı

FİYAT FARKI HESAPLAMALRI DURSUN AKTAĞ İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANI

FİYAT FARKI HESAPLAMALRI DURSUN AKTAĞ İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANI İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI FİYAT FARKI HESAPLAMALRI DURSUN AKTAĞ İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANI 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına

Detaylı

Mali Suçları Araştırma Kurulu. Genel Tebliği. Sıra No : 9 (RG: 02.01.2010-27450)

Mali Suçları Araştırma Kurulu. Genel Tebliği. Sıra No : 9 (RG: 02.01.2010-27450) Maliye Bakanlığından: Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği Sıra No : 9 (RG: 02.01.2010-27450) 9/1/2008 tarihli ve 26751 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 1/4/2008 tarihinde yürürlüğe giren Suç

Detaylı

6552 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELER ve TEŞVİK UYGULAMALARI Selim EROL Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürü

6552 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELER ve TEŞVİK UYGULAMALARI Selim EROL Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürü SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ANTALYA SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ 6552 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELER ve TEŞVİK UYGULAMALARI Selim EROL Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürü 4817 SAYILI YABANCILARIN

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 23/02/1961 tarihli ve 257 sayılı Er ve Erbaş Harçlıkları Kanunu nda Değişiklik Yapılmasına (Er ve erbaş harçlıklarının artırılması ve askerlikte geçen sürelerin

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Kavramı Kişileri, gelirleri ne olursa olsun, belirli sayıdaki tehlikeler karşısında güvence sağlama görevine sahip

Detaylı

SİRKÜLER: 2014/043 BURSA, 09.06.2014. Konu: Sosyal Hizmetlerden Yararlanmış ve Yararlanan Kişilerden Dolayı SGK Pirim Teşviki Hakkında

SİRKÜLER: 2014/043 BURSA, 09.06.2014. Konu: Sosyal Hizmetlerden Yararlanmış ve Yararlanan Kişilerden Dolayı SGK Pirim Teşviki Hakkında SİRKÜLER: 2014/043 BURSA, 09.06.2014 Konu: Sosyal Hizmetlerden Yararlanmış ve Yararlanan Kişilerden Dolayı SGK Pirim Teşviki Hakkında Sayın Mükellefimiz, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu(1) nun Ek-1.

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

SSK TABAN VE TAVAN TUTARLARINDAKİ DEĞİŞİKLİĞE İLİŞKİN SİRKÜLER SİRKÜLER NO: 2004/31

SSK TABAN VE TAVAN TUTARLARINDAKİ DEĞİŞİKLİĞE İLİŞKİN SİRKÜLER SİRKÜLER NO: 2004/31 1 İstanbul, 28.01.2004 Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına

Detaylı

Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi

Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi Cumhuriyet Halk Partisi POLICY Sosyal BRIEF Politikalar Gn. Bşk. Yrd. POLİTİKA NOTU Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi Parayla Değil Yurttaşlık Hakkıyla Sağlık Hizmeti* AKP nin Getirdiği Sağlıkta Dönüşümün

Detaylı

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ 12 murat go?ktas-mu?rsel baki:layout 1 11/9/10 3:15 PM Page 181 VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ Murat GÖKTAŞ*

Detaylı

YÖNETMELİK. (2) Ülkemizde meydana gelen trafik kazaları bu yönetmeliğin kapsamındadır.

YÖNETMELİK. (2) Ülkemizde meydana gelen trafik kazaları bu yönetmeliğin kapsamındadır. 27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: YÖNETMELİK TRAFİK KAZALARI NEDENİYLE İLGİLİLERE SUNULAN SAĞLIK HİZMET BEDELLERİNİN TAHSİLİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

Detaylı

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız.

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI SAYI : B.01.0.KKB.01-18/A-14-2005-611 22 / 07 / 2005 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. Türkiye Büyük

Detaylı

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Ekim 2015 Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Harcama İzleme Güncelleme Notu Nurhan Yentürk STK Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından Kamu Harcamalarını İzleme Dizisi kapsamında gençlik, çocuk,

Detaylı

Sağlıkta Maliyet Kavramı. Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Sağlıkta Maliyet Kavramı. Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlıkta Maliyet Kavramı Doç. Dr. Sedat ALTIN Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Sektörü (Piyasası) Sağlık sektörünü diğer sektörlerden ayıran temel farklılık,

Detaylı

10SORUDA AİLE SİGORTASI

10SORUDA AİLE SİGORTASI 10 SORUDA AİLE SİGORTASI T.C. ANAYASASI MADDE 60: Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar. 1. AİLE SİGORTASI Nedir? Aile Sigortası,

Detaylı

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI 6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI I. GİRİŞ Umut TOPCU * İstihdamın artırılması, işsizliğin azaltılması ve bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi amacıyla, hükümet

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Mevduatın Vade ve Türleri ile Katılma Hesaplarının Vadeleri Hakkında Tebliğ (Sıra No: 2002/1) (29 Mart 2002 tarih ve 24710 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı