KÜRESEL EKONOMİK BEKLENTİLER 2014

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KÜRESEL EKONOMİK BEKLENTİLER 2014"

Transkript

1 KÜRESEL EKONOMİK BEKLENTİLER 2014 A Publication of the World Bank T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RYKGM - EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ ANKARA YAYIN NO: 382 1

2 İÇİNDEKİLER ı. KÜRESEL GÖRÜNÜM Genel Bakış Yakın Zamandaki Gelişmeler... 5 Küresel Ekonomik Büyümedeki (Yavaş Bir) İvme Beklentisi Yüksek Gelirli Ülkeler Kaynaklıdır Genel Görünüm Önemli Belirsizliklere Bağımlı Durumdadır ıı. BÖLGESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM AVRUPA VE MERKEZ ASYA Son gelişmeler GENEL GÖRÜNÜM RİSKLER Doğu Asya ve Pasifik Ülkeleri Son Gelişmeler Mevcut Görünüm Riskler Latin Amerika ve Karayipler Son Gelişmeler Mevcut Görünüm Riskler Orta Doğu ve Kuzey Afrika Son Gelişmeler Mevcut Görünüm Riskler Güney Asya Son Gelişmeler Mevcut Görünüm Riskler Sahraaltı Afrika Son Gelişmeler Mevcut Görünüm Riskler III. Sermaye Akımları: Geçmiş ve Beklenen Eğilimler Riskler

3 I. KÜRESEL GÖRÜNÜM 1.1 GENEL BAKIŞ Birkaç yıldır süren aşırı zayıflıkların ardından nihayet yüksek gelirli ülkeler ekonomik krizi atlatıyor görünmektedir. Geçtiğimiz yıl % 2,4 seviyesinden, 2014 te %3.2, 2015 te %3.4 ve 2016 da %3.5 olmak üzere küresel ekonomik büyümenin hızlanması beklenmektedir. Söz konusu hızlanmanın çoğunun, mali konsolidasyondan kaynaklı büyümenin önündeki engeller ile politika belirsizliğin hafiflemesi ve özel sektörün iyileşmede belli bir noktaya gelmesi sonucu yüksek gelirli ülkeler kaynaklı olması beklenmektedir. Yüksek gelirli ülkelerde büyüme oranlarının, 2013 teki %1.3 seviyesinden 2014 te %2.2, 2015 ve 2016 da %2.4 e yükseleceği tahmin edilmektedir. Geçtiğimiz yıllarda gelişmekte olan ülkeler küresel ekonomiyi ileri iterken bu durumda gelişmiş ülkelere doğru bir kayma söz konusudur. Öte yandan bu ülkelerdeki güçlü büyüme ve bunun yanında güçlü ithalat talebi, küresel büyümeye ikinci bir dayanak olarak gelişmekte olan ülkelerin ihracatı için önemli bir hızlandırıcı etken olacaktır. Bu durum küresel finans koşullarının da normalleşmesini sağlayabilecektir ün yarısından bu yana gelişmekte olan ülkelerin ekonomik aktivitesinde yüksek gelirli talebin güçlenmesi gibi pozitif gelişmeler yaşanmıştır fakat daha sıkı küresel mali koşullar, sermaye akımlarının azalması ve ABD de parasal genişlemede kademeli geri çekilme beklentileri bu gelişmeleri kısmen dengelemiştir. Genel olarak gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme oranları 2013 teki %4.8 seviyesinden ılımlı bir sıçrama göstererek 2014 te %5.3, 2015 te %5.5 ve 2016 da % 5.7 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin GSYH büyümesi kriz öncesi dönemden yaklaşık % 2.2 oranında daha zayıf olacaktır. Tahminler yüksek gelir grubundaki ülkelerdeki olağandışı parasal destek önlemlerinin geri çekilmesinin hızı ölçüsünde hassas olacaktır. Öte yandan ABD de büyümenin güçlenmesi, Ocak 2014 itibariyle Merkez Bankasını ekonomiye verdiği desteği azaltmaya başlamaya sevk etmiştir. ABD para politikasındaki kademeli normalleşme, kendi kendine sürdürülebilir bir iyileşmenin yolda olduğunun göstergesidir. 3

4 Bölgesel ekonomilerdeki son gelişmeler ve beklentiler ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki ekonomik görünüm izleyen bölümlerde detaylarıyla yer alacaktır. Tablo 1: Küresel Ekonomik Görünüm Özeti 4

5 1.2 YAKIN ZAMANDAKİ GELİŞMELER Güçsüz büyüme oranları ve durgunluk dönemiyle geçen yıllardan sonra yüksek gelirli ekonomiler krizden çıkış eğilimine girmişlerdir. Üç büyük gelişmiş ekonomi olan ABD, Avro Bölgesi ve Japonya ekonomileri arasında en büyük düzelme ABD ekonomisinde görülmüştür ve ABD de gayrisafi yurtiçi hâsıla kriz öncesi dönemdeki seviyesine göre yüzde 5,6 oranında artış göstermiştir. Şekil 1: Seçilmiş Ekonomilerin Büyüme Oranları ABD de yüksek seyreden uzun vadeli faiz oranları, mali belirsizlik ve bütçe görüşmelerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle kriz sonrası iyileşme gecikirken Japonya da, güçlü mali ve parasal genişlemeyle beraber güçlenen büyüme, artan enflasyon ve para biriminin değer kaybetmesiyle ihracat yüksek oranda artmıştır. Avro Bölgesi nde de 2013 ün ikinci çeyreğiyle beraber büyüme oranı Almanya nın öncülüğünde pozitife dönmüş; İrlanda, Portekiz, İspanya durgunluktan çıkmıştır. Ancak Avro Bölgesi hala kriz öncesi ekonomik seviyelerin çok altında yer almaktadır. Bu üç büyük ekonomiye dair anketler, iş dünyası hareketleri ve yatırım harcamalarında artış olacağını göstermektedir. Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) değerleri de imalat 5

6 hareketlerinin artarak devam edeceğini ve krizden bu yana en yüksek seviyelere ulaşacağını belirtmektedir. Avrupa da her ne kadar büyüme iyileşmeye yeterli şekilde işaret etmese de işgücü piyasaları istikrara yönelik işaretlere sahiptir. Bölgedeki bankacılık sisteminin devlet borcunda önemli bir paya sahip olmaları ve kaldıraç sisteminin yarattığı baskılar dolayısıyla oluşan kırılganlık nedeniyle finansal sisteme dair birtakım baskılar mevcuttur ün başında gelen zayıf verilerden sonra gelişmekte olan ülkelerdeki hareketler güçlenmiş, ikinci ve üçüncü çeyrekten itibaren bu ülkelerdeki büyüme güçlenmiştir. Ancak Çin, Hindistan, Malezya, Tayland ve Meksika gibi ülkelerdeki gelişmeler Güney Afrika, Türkiye ve Endonezya gibi ülkelerle bir olmamaktadır. Gelişmiş ülkelerdeki sanayi üretimi Ekim ayında yüzde 13,8 oranında artarken Çin dışarda bırakıldığında bu artış yüzde 0,4 oranında gerçekleşmiştir. Yüksek gelirli ekonomilerdeki güçlenme ve Çin deki talebin artmasıyla beraber gelişmekte olan ülkelerde görülen büyüme oranı 2013 ün ilk çeyreğindeki yüzde 6,9 oranından 2013 ün üçüncü çeyreğinde yüzde 9,3 e yükselmiştir. Bölgesel bakışta ise, Doğu Asya da güçlenmenin en yoğun olarak görüldüğü söylenebilir. Çin, Tayland ve Malezya da büyüme oranlarında hızlanma gözlenirken Ukrayna da durgunluk ve Türkiye de yavaşlama gözlenmiştir. Güney Amerika da ise Meksika da güçlü iyileşme söz konusuyken Brezilya da iyileşme zayıflamıştır. Kriz sonrası iyileşme, Orta Doğu ve Kuzey Afrika da petrol ithalatçı ve ihracatçılarının politik durumlardan etkilenmesine paralel olarak zayıf seyretmektedir. Konjonktürel etmenler gelişmekte olan ülkelerin büyümelerinde hem krizden önceki dönemde hem de krizden sonraki dönemde çok büyük bir role sahiptir. Araştırmalar göstermektedir ki; kriz öncesi ( ) ve kriz sonrası ( ) dönemlerde gelişmekte olan ülkelerin büyümelerinde konjonktürel etmenler diğer bütün etmenlerden daha büyük rol oynamaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin büyümesi yüzde 2,4 azalırken bu azalışın yüzde 2 lik kısmı konjonktürel faktörlerden kaynaklanmıştır. Birçok orta gelirli ülkede atıl kapasite miktarı kısıtlı kalmıştır. Örneğin Brezilya ve Türkiye de çıktı açığı ya pozitif kalmış ya da düşük oranda negatif olmuştur ve bu ülkelerdeki yavaşlama aşırı talebin yarattığı baskıları hafifleterek mevcut kırılganlıkların etkilerini azaltmıştır. Bu duruma bir istisna olarak, Hindistan da 2013 yılının ilk yarısında 6

7 yaşanan hızlı yavaşlamaya karşın çıktı açığı daha büyük miktarlara ulaşsa da bu durum 2013 yılının üçüncü çeyreğiyle beraber normale dönmeye başlamıştır. Tablo 2: Gelişmekte Olan Ülkelerde Bölgelere Göre Büyüme Oranları (%) Bütün Gelişmekte Olan Ülkeler Büyüme Oranı 7,7 5,5 5,3 5,5 Konjonktürden Kaynaklanan 1,5-0,6-0,5 0 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 6,2 6,2 5,8 5,6 Doğu Asya ve Pasifik Büyüme Oranı 10,2 8,5 7,6 7,2 Konjonktürden Kaynaklanan 1,3-0,2-0,6-0,4 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 8,9 8,7 8,2 7,6 Avrupa ve Orta Asya Büyüme Oranı 7,3 1,3 3,9 4,1 Konjonktürden Kaynaklanan 2-2,6 0,3 0,3 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 5,3 3,9 3,6 3,8 Latin Amerika ve Karayipler Büyüme Oranı 5,4 2,9 3 3,3 Konjonktürden Kaynaklanan 1,9-0,8-0,3 0,2 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 3,5 3,7 3,4 3 Orta Asya ve Kuzey Afrika Büyüme Oranı 5,4 4 0,8 2,5 Konjonktürden Kaynaklanan 0,9 0,4-2 0,1 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 4,5 3,6 2,8 2,4 Güney Asya Büyüme Oranı 8,4 6,9 5,2 6,3 Konjonktürden Kaynaklanan 1,3-0,1-1 0,4 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 7,1 7 6,2 5,9 Sahraaltı Afrika Büyüme Oranı 7,2 5,3 5,1 6,3 Konjonktürden Kaynaklanan 1,5-0,8-0,7 0,3 Potansiyel Büyümeden Kaynaklanan 5,7 6,1 5,8 6 Kaynak: GEP

8 Gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme dinamikleri son yıllarda büyük ölçüde kapasite kısıtlamalarından etkilenmiştir. Birkaç büyük orta gelirli ekonomide, kapasite kısıtları politika yapıcılarını mali ve parasal politikalar yoluyla büyümeyi arttırmaya itmiştir ancak bu durum ülkelerin artan mali borçlarla, cari işlemler açıklarıyla ve büyümeden yüksek enflasyon oranlarıyla karşı karşıya kalmalarına yol açmıştır. Raporda seçilen orta gelirli ülkelerden Brezilya ve Hindistan da mali ve parasal genişlemeci politikalar ile beslenen büyüme oranı potansiyel büyümeye yaklaşamasa da Türkiye de çıktı açığı kapanmıştır. Tablo 3: Seçilmiş Ülkelerde Büyüme Oranları Ortalama Büyüme (%) 2013 Yılı Büyüme(%) Gerçekleşen Potansiyel Brezilya 2,3 4,7 1,8 2,2 3 Hindistan 5,2 9 5,8 4,4 6,4 Türkiye 3 7,3 5,5 4,3 4 Güney Afrika 3,4 5,2 3 1,9 2,9 Kaynak: GEP 2014 Piyasalar ülkelerin farklı makroekonomik riskleri nedeniyle birbirlerinden farklılaşmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinden yüzde 62 si Mayıs-Eylül 2013 döneminde değer kazanırken diğerleri değer kaybetmiştir. Yüksek gelirli ülkelerde sermaye akışları istikrara kavuşmaya başlasa da finansal piyasaların durumları hale gelişmelere duyarlı halde bulunmaktadır. ABD Merkez Bankası FED in sürdürdüğü tahvil alım programını 85 milyar dolardan 75 milyara düşüreceğini açıklamasıyla beraber gelişmekte olan ekonomilerin piyasaları yakından etkilenmiştir. Bu açıklamayla gelişmekte olan piyasalara sermaye akışı Eylül 2013 te Mayıs 2013 teki seviyeye göre yüzde 30 oranında azalmıştır. Gelişmekte olan ülkelerdeki mevcut durumlar, gelişmiş ekonomilere karşı hassaslık göstermektedir. Bunun yanında, yurtiçindeki faktörler de ülkelerin ekonomilerini ve piyasalarını yakından etkilemektedir. Tayland ve Türkiye de artan siyasi riskler varlık fiyatlarındaki azalışı beraberinde getirmiştir. 18 Aralık tan Ocak 2013 ün ilk haftasına kadar geçen süreçte bu azalış Tayland da yüzde 8,7 olurken Türkiye de yüzde 13,1 oranında gerçekleşmiştir. 8

9 Küresel ekonomilerde ticarete konu gıda ve maden fiyatları 2011 deki zirve fiyatlarına göre sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 30 oranında düşüş göstermiştir. Küresel maden tüketiminin yüzde 45 inin Çin tarafından yapıldığı dönemde fiyat riskleri genel olarak aşağı yönlü olmaktadır. Bu arz eğiliminin sürdüğü ve Çin in talebinin yavaşladığı bir ortamında fiyat düşüşlerinin önümüzdeki iki yılda da devam etmesi öngörülmektedir. Şekil 2: Sektörlere Göre Fiyat Endeksleri Küresel ekonomilerde ticarete konu gıda ve maden fiyatları 2011 deki zirve fiyatlarına göre sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 30 oranında düşüş göstermiştir. Küresel maden tüketiminin yüzde 45 inin Çin tarafından yapıldığı dönemde fiyat riskleri genel olarak aşağı yönlü olmaktadır. Bu arz eğiliminin sürdüğü ve Çin in talebinin yavaşladığı bir ortamında fiyat düşüşlerinin önümüzdeki iki yılda da devam etmesi öngörülmektedir. Küresel ticaret hacminin büyümesi krizden sonraki dönemde yavaşlamıştır döneminde gelişmekte olan ülkelerin ticaret hacimlerinin hızlı büyümesiyle küresel ticaret küresel gelirin iki katı kadar büyüme göstermiştir. Ancak krizden sonraki dönemde küresel ticaret küresel ekonomi kadar bir büyüme oranına sahip olabilmiştir. Bunun nedeni olarak ticaret hacimlerini hızla arttıran gelişmekte olan ülkelerin bu hızlı artışı sürdürememeleri gösterilebilir. Detaylı ticaret verileri göstermektedir ki, ticaretin gelire olan esnekliği, yani ticaretin büyüme hızının ekonominin büyüme hızına oranı, zaman içinde azalış göstermekte ve bu 9

10 durum da dünya ticaretinin yapısının değişiklik göstererek mal ve hizmet ticaretinden yoğun ithalat içeriğine kaydığını göstermektedir. Hem gelişmekte olan hem de yüksek gelirli ekonomilerde özel sektör talebinin ithalat içeriği kamu harcamalarının ithalat içeriğinden daha yüksek seyretmektedir. Büyüme oranlarının normalleşmesi ve yüksek gelirli ekonomilerin taleplerinin eskiye dönmesiyle beraber ticaretin tekrar küresel büyümeden daha hızlı büyüyeceği tahmin edilmektedir. Dünya Bankası nın projeksiyonlarındaki ekonomik modellere göre, dünya ticareti 2013 yılında yüzde 3,1 oranında büyürken 2015 yılında bu oranın yüzde 5,1 e çıkması öngörülmektedir. KÜRESEL EKONOMİK BÜYÜMEDEKİ (YAVAŞ BİR) İVME BEKLENTİSİ YÜKSEK GELİRLİ ÜLKELER KAYNAKLIDIR Yukarıda da bahsedildiği gibi yüksek gelirli ülkeler ile Avrupa ve Merkez Asya nın yavaş fakat istikrarlı büyümesini yansıtır şekilde küresel ekonomik büyümede 2016 ya kadar kademeli bir büyüme (2016 da %3,5) beklenmektedir. Avrupa ve Amerika daki iyileşmenin hâlihazırda çok gevşek para politikası, hanehalkı ve devlet bütçe konsolidasyonu çabalarından kaynaklanan büyüme önündeki engellerin azalması ile tüketilebilir mallar ve yatırım malları için bastırılmış talep ile desteklenmesi beklenmektedir. Avrupa da iyileşmenin yavaş olması beklenmektedir. Zira özel sektör bilançosunda uzun süreli ve derinden düzenlemeler yapılmıştır Bilançolar geliştikçe bunlardan kaynaklı yavaşlama azalacaktır. Amerika Birleşik Devletlerinde ekonomik büyümede, 2013 teki nispeten zayıf oranlara (%1,8) göre 2014 te %2,8 ile ciddi bir hızlanma yaşanacağı tahmin edilmektedir. Bunun ana uyarıcısı mali konsolidasyon kaynaklı büyüme önündeki engellerin azalması unsurudur. Ayrıca konut yatırımlarındaki hızlanın yansıması da bu büyümeye etki etmektedir (Konut yatırımlarının GSYH içindeki oranı mevcut durumda uzun vadedeki ortalama değerlerine yakındır). Japonya da katı para ve maliye politikası güçlü bir döngüsel iyileşmeye yol açmıştır. Ancak özellikle düşük üretkenliğe sahip hizmet sektöründe üretken büyümeyi (ve ücretleri) canlandıracak, teşvik edecek yapısal reformların yokluğunda, söz konusu iyileşme 10

11 sürdürülebilir görünmemektedir. Diğer yüksek gelirli ülkelerin aksine mali sıkılaştırma 2014 te büyüme üzerinde yük olabilir. Bu çerçevede Japonya da büyümenin 2014 te %1,7 olması ve 2016 ya kadar yavaşlaması (%1,3 e) beklenmektedir. Gelişmekte Olan Ülkelerde (GOÜ) Büyüme Kriz Öncesi Yıllara Göre Zayıf Fakat Potansiyel İle Uyumludur. Gelişmekte olan ülkelerde büyüme 2013 yılı başında zayıflıklar göstermiş ancak yılın ikinci yarısında hızlanarak 2014 yılı için pozitif etki yapmıştır. Böylece büyümenin %4,8 den %5,3 e yükselmesi beklenmektedir. Yüksek gelirli ülkelerde para politikasının normale dönüşü ile gelişmekte olan ülkeler kayda değer dalgalanmalar ile karşı karşıya kalabilirler. ABD de uzun dönemde faiz ortamlarının yükselmesi beklenmektedir. Bu gelişmelerin sonucunda GOÜ lere sermaye akışının azalması öngörülmektedir. Öte yandan yüksek gelirli ülkelerde büyümenin güçlenmesinin, gelişmekte olan ülkeler için önemli bir uyarıcı olması da beklenmektedir. Hem yüksek gelirli ülkelerdeki zayıf talep hem de ithalatın kompozisyonundaki değişimler neticesinde geçtiğimiz son birkaç yılda küresel ticaret düşük seyretmiştir. Yüksek gelirli ithalat talebi iyileştiğinde küresel ticaretin 2013 teki % 3.1 seviyesinden 2014 te %4.6, 2015 ve 2016 da %5.1 büyümesi beklenmektedir. Bu durum yüksek faiz oranlarının negatif etkilerini ve gelişmekte olan ülkelere olan zayıf sermaye akışını dengeleyemeye yardımcı olabilir. Gelişmekte olan ülkelerin 2016 yılında % 5.7 büyümesi potansiyel ile uyumlu olsa da kriz patlamadan önceki yılların ortalamasına (%7,3) göre 2 puan civarında düşük kalmaktadır. GENEL GÖRÜNÜM ÖNEMLİ BELİRSİZLİKLERE BAĞIMLI DURUMDADIR Bu çalışmada yapılan tahminler en olası sonuçlar olsa da genel durum bazı önemli belirsizlere bağlı bulunmaktadır. Son 5 yıldır dünya ekonomisini uğraştıran ana riskler yatıştırılmış olsa da temelde yatan sorunlar daha az şiddetli olmakla beraber geçmemiştir. 1- Avro Bölgesinde birçok başarı sağlanmıştır. Bankalar kendini yeniden yapılandırmaya doğru uzun bir yol gitmiştir. Fakat küresel finansal krizin açığa çıkardığı tüm sorunların tamamen çözülmesi için daha alınması gereken uzun bir yol vardır. Büyük üretim açıklarını kapatmak için güçlü büyümeye ihtiyaç vardır. Ancak böyle bir büyümeyi 11

12 sağlayacak sürükleyiciler belirsizdir. Bankacılık sektörü hala zayıftır ve tam teşekküllü bir bankacılık birliğinin üzerinde halen çalışılmaktadır. Öte yandan yaygın genç işsizliği ve uzun süreli işsizlik, iş becerilerinde ve işsizlerin istihdam edilebilirliğinde kalıcı bir bozulma kaygılarını artırmaktadır. Devam eden keskin kredi koşulları da borç fazlası sorunlarını artıracak bir deflasyon endişesi yaratabilir. 2- ABD de genel devlet açığı temel olarak ağır harcama kesintileri ve artan vergi gelirleri ile belirgin bir şekilde düşmüştür. Fakat borçların GSYH ye oranını kontrol altına alacak orta vadeli planının kabulünde az bir ilerleme kaydedilmiştir ve ek risklerin göze alınması durumu ile aşırı politika sıkılaştırması devam etmektedir. 3- Çin deki kaygılar, yapılan yatırımların ölçeği, orta vadedeki karlılığı ve yatırımları finanse etmek için alınan kredilerin canlılığı çerçevesinde şekillenmektedir. Mevcut riskleri dikkate alarak yetkililer daha güvenilir bir tüketici talebine ve büyümeyi sağlayacak hizmetlere doğru ekonomiyi yeniden yapılandırmaktadır. Önemli bir tehdit olarak, Çin deki yatırımlarda ani bir düşüş olursa GSYH de %3 veya daha fazla azalma görülebilir. Bu da bölgede ve Çin ile yakın ticari bağları olan ekonomilerde zincirleme bir etki yapabilir. Yukarıda açıklanan hususların dışında dünya ekonomisini etkileyebilecek potansiyel yukarı yönlü riskler de bulunmaktadır. Japon ekonomisinin yapısal bileşenlerine güçlü bir takviye/teşvik, ABD de mali politikada çok yıllı bir anlaşma, Avrupa bankalarında sermaye yapısının yeniden düzenlenmesi (recapitalisation) ve bankacılık birliği konusunda kaydedilebilecek ek ilerlemeler yüksek gelirli ülke ekonomilerinde güveni artırabilir ve çok daha güçlü bir iyileşmenin önünü açabilir. Öte yandan gelişmiş ülkelerde beklenenden daha güçlü bir iyileşme, gelişmekte olan ülkelerde dış talebe önemli bir destek sağlayarak, yükselen küresel faiz oranlarınca tetiklenen yurtiçi talepteki aşağı yönlü ayarlamaların dengelenmesine yardımcı olabilir. Yakın vadede daha yüksek küresel faiz oranlarına geçiş sarsıntılı olabilir ve makroekonomik dengesizlikler kötüleşebilir Faiz oranlarında hızlı bir yükselme gelişmekte olan ülkelerde, iç ve dış borç servisinin maliyetini artırarak yatırımcı portföyüne ciddi zarar verebilir. Bu süreçte yüksek 12

13 miktarlarda dış borcu olan ülkeler ile son yıllarda büyük kredi genişlemesi (credit expansions) yaşayan ülkeler de risk altında olabilir. Olumsuz bir senaryo olarak; gelişmekte olan ülkelere sermaye akışlarının, gelişmekte olan ülkeler GSYH sinin %0.6 sı kadar düşerek birkaç ay içinde %80 azalması beklenebilir. Böyle bir durumda gelişmekte olan ülkelerin ¼ kadarı ekonomik ve mali istikrarsızlığı artırabilecek şekilde küresel sermayeye ulaşmada ani durmalar yaşayabilir. Küresel faiz oranlarında hızlı yükselme ve sermaye akışlarında geri çekilme bazı ülkeler için ödemeler dengesini veya yurtiçi finansal krizi kötü etkileyebilir/tetikleyebilir. Büyük resesyon döneminde gelişmekte olan ülkeler dirençli bir süreç geçirse de dış finansman koşullarında kötüleşme karşısında mevcut durumda daha zedelenebilir konumda olacaktır. Bunun yanında Sahra altı Afrika, Orta Asya, Güney Asya ve Latin Amerika daki küçük ekonomiler için dikkat çekicidir. Gelişmekte olan ülkelerin yaklaşık yarısında mali açıklar 2007 deki seviyeye göre (GSYH nin) %4 puan daha fazla durumdadır. Kötüleşme özellikle Orta Doğuda görülmektedir. Finansal sektör riskleri gelişmekte olan ülkelerde artmıştır fakat en çok Orta Asya da telaffuz edilmektedir. Birçok gelişmekte olan ülkede son 5 yılda kredi stoklarının GSYH ye oranı, teşviklerin ve gevşek küresel finansal koşulların bir yansıması olarak hızlı bir şekilde artmıştır. Bu durum ekonomik konjonktür değişirse, ilk kez borç alanlar arasında borçlanma servisi zorluklarını yaşama ve borçlu sayısında artış ve mali istikrarı sağlama gibi potansiyel riskleri gündeme getirmektedir. Birçok orta gelirli ülke arasında; Brezilya, Türkiye, Malezya, Vietnam, Tayland, Endonezya ve Çin de kredi stoku, 2007 den bu yana GSYH nin % 20 si veya daha fazlası oranında artmıştır. Çin de kredi stoku 2007 den bu yana %60 tan fazla artmıştır. Birçok gelişmekte olan ülkede kamu sektörünün borçluluk durumu da (çoğunda GSYH nin % 60 ını aşan düzeyde) yüksektir. Mevcut durumda birçok gelişmekte olan ülkede bankacılık sektörüne örtülü olarak verilen garantiler ve yurtiçi kredi büyümesini teşvik etmek için devlet bankalarının kullanımı (Brezilya, Çin ve Hindistan da) şartlarında Devlet desteği gerektiren bankacılık değer kalemlerinde kötüleşme olursa, kamu borç düzeyi ve mali yükü hızlı bir şekilde yükselebilir. 13

14 GOÜ ler içinde dış özel sektör borcu en yüksek olan ülkeler (değişen dış finansal koşullara karşı hassasiyeti artmakta olan) gelişmekte olan Avrupa dır. Buna ek olarak bankacılık sektörlerinin zayıflığı devam etmektedir. Türkiye deki riskler, şirketler kesimindeki büyük miktarlardaki dış borç yükümlülüğünü (bankacılık sektörü aracılığıyla), nispeten (diğer orta gelirli ülkelere kıyasla) daha düşük rezerv teminatı olan kısa vadeli dış borçları ve cari işlemler açığını kapatmak için kısa vadeli sermaye girişleri hususlarındaki yükselen eğilimleri yansıtmaktadır. Şekil 3: Kamu - Özel Sektör Borcu /GSYH Olağan işler/önlemler gelişmiş ülkeler için artık bir politika seçeneği değildir Küresel finansal koşulların sıkılaşmasından dolayı potansiyel yıkıcı bir döneme giren gelişmekte olan ülkeler için her zamanki işleri yapmak, her zaman ki önlemleri almak artık bir politika seçeneği değildir. Gerek daha yüksek küresel faiz oranlarına geçiş sürecinde makroekonomik istikrarı artırmak için kısa vadede alınan sert önlemlerin gerekse uzun vadede potansiyel büyümeyi artırmak için alınan önlemlerin önümüzdeki süreçte önemli seçimler yaşayacak olan Güney Afrika, Tayland, Türkiye, Endonezya, Brezilya ve Hindistan gibi ülkelerde alınması muhtemelen daha zor olacaktır. 14

15 Olumlu gelişmelerin varlığına rağmen bazı GOÜ kredi genişlemesi hızla sürmektedir. Örneğin Brezilya da yüksek oranlara rağmen devlet bankaları ve yarı kamusal bankaların kredi dağıtımı güçlü kalmaya devam etmektedir. Türkiye de kredi yıllık olarak % 30 civarında büyümesine rağmen genel para politikası, Merkez Bankasının 2013 yılında üst üste 3. yıl enflasyon hedefini tutturamaması ile uyarıcı olmaya devam etmektedir. 1. Gelişmekte olan ülkeler mali piyasaların baskısına karşı yanıt vermeye hazırlıklı olmalıdır. Gelişmekte olan ülkelerde politika yapıcılar daha sıkı para politikası ve merkez bankalarının, rezerv yönetimi politikaları, makro-ihtiyati politikalar ve sermaye kontrolleri ile desteklenen döviz kuru ayarlamaları içeren politikalar ile mali piyasaların baskılarına karşı yanıt vermeye hazırlıklı olmalıdırlar. 2. Yeni tampon politikalar oluşturarak ve yapısal reformları uygulayarak bu çabalar desteklenmelidir Gelişmekte olan ülkelerin küresel krizindeki direnci, güçlü makroekonomik temeller ve güçlü büyüme potansiyeli ile desteklenmiştir. Fakat teşviklerin dağıtımı ve büyümenin yavaşlamasından bu yana tamponlar önemli ölçüde aşınmıştır. Bu konuda gelişmiş ülkelerin yaşadığı tecrübeler (mali istikrarın çözülüşü-parasal tamponların hızlı çöküşü) mali ve ekonomik streslerin absorbe edilebilmesi için yeterli politika alanında sahip olmanın önemini göstermektedir. GOÜ lerin büyümeyi hızlandırabilmesi (veya genel olarak mevcut potansiyel ile uyumlu oranları koruyabilmesi) için üretkenliğin ve kapasitenin artırımı zorunludur. Orta gelirli ülkelerin, Orta Gelir Tuzağı ndan kurtulmak ve kişi başına geliri artırmak için gerekli yapısal reformları yapması gerekmektedir. Üretkenlik artışı, düşük üretkenliğe sahip tarımdan, üretkenliği ve inovasyonu yüksek imalat ve hizmet sektörlerine doğru kayma ile mümkündür. Mali politikada kısa dönemde kolay kazanımlar sübvansiyonlarda kesinti yapılmasıyla olur. Kesin rakam vermek zor olsa da GOÜ lerde gıda ve yakıt (fuel) destekleri diğer kamusal harcama öncelikleri içinde orantısız olabilmektedir. Örneğin aşağıdaki şekilde 15

16 görüldüğü gibi Çin, Endonezya ve Türkiye de tarımsal destekler GSYH nin %2 sine yakın veya o civarda olduğu tahmin edilmektedir. Orta Doğu da ve Kuzey Afrika bölgesindeki bazı ülkelerde tek başına yakıt/fuel desteği GSYH nin %6 sından fazla olabilmektedir. Şekil 4: Bazı GOÜ lerde Tarımsal Desteklerin GSYH İçindeki Payı Gelişmekte olan ülkelerde politika yapıcılar yatırım ve altyapı harcamalarının niteliğini geliştirmeye dikkat etmelidirler. Ticaretin kolaylaştırılması reformları GOÜ ler için ek yararlar sağlayabilecek başarılması kolay reformlardır. OECD yüksek gelir grubu ülkeler ile karşılaştırıldığında GOÜ lerde ithalat, 3 kat daha fazla zaman gerektirmekte ve iki kat daha fazla doküman ve maliyet ortaya çıkmaktadır. Bu maliyetleri azaltmak, çoğunluğu GOÜ lerin payına düşecek şekilde küresel GSYH ye yaklaşık 120 milyar dolarlık bir ek kazanım sağlayabilir. Bu bağlamda son dönemde yapılan ticaretin kolaylaştırılması Antlaşması (Doha Kalkınma Gündemi nin bir parçası olarak), hizmet ve tarım ürünleri ticaretinin liberalleşmesi konuların müzakeresi halen çok sıkıntılı olsa da daha fazla mal ticareti için önemli bir adımdır. Birçok gelişmiş ekonomide finans sektörü banka merkezli olma ve devlet tarafından domine edilme eğilimindedir. Son yıllardaki kayda değer sermaye derinleşmesi çabalarına rağmen orta gelir grubundaki ülkeler için de bu durum böyledir. 16

17 II. BÖLGESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2.1 AVRUPA VE MERKEZ ASYA SON GELİŞMELER 2013 yılında Avrupa ve Merkez Asya bölgesinde sağlamlaşan dış taleple desteklenen ekonomik aktivite güç kazanmıştır yılındaki %2 lik vasatın altındaki büyümenin ardından bölgedeki ekonomik aktivitenin ülkeler arasında farklı performanslar gösterse de 2013 yılında hız kazanarak %3,4 olacağı tahmin edilmektedir. Şekil 5: Avrupa ve Merkez Asya da Büyüme Toparlanıyor Kaynak: Dünya Bankası Toparlanma en çok, üretimin 2013 yılında %1,6 arttığı, avro bölgesinde güçlenen taleple desteklenen Merkez ve Doğu Avrupa alt bölgesindedir. Bölgenin en büyük/geniş ekonomisi Türkiye de canlı yurtiçi talep büyümenin 2012 deki %2,2 seviyesinden 2013 te %4,3 e yükselmesini desteklemektedir. Tahminen %1,1 oranında daralma beklenen Ukrayna hariç bölgenin geri kalanında büyüme, 2013 yılında %3,5 (2012 de %3,4) oranında büyük ölçüde sabit kalmıştır. Dış talep ılımlı bir toparlanma bölge ekonomik aktivitesini artırmaktadır ün ikinci çeyreğinde Avro bölgesinde büyümeye geçiş, bölgede özellikle de Merkez ve Doğu Avrupa ülkelerinde güçlü ticari bağlantılar ile reel kesim faaliyetini desteklemektedir. Alt 17

18 bölgede ihracat 2013 ün ilk 9 ayında 2012 nin aynı dönemine göre %8,6 artmıştır. Fakat aynı dönemler için Türkiye nin ihracatı, yılın ilk yarısındaki zayıf küresel büyümenin ve altın ihracatını sert olarak kesen İran üzerindeki sıkı yaptırımların yansımasıyla %0,6 azalış göstermiştir. 3.çeyrekteki daha güçlü küresel büyüme ve Mayıstan bu yana Lira nın %13 değer kaybetmesi ile yeni yabancı siparişlerin hız kazanması Türkiye nin 3. çeyrekteki ihracatının yıllık bazda %8,8 büyümesine katkı sağlamıştır. Ülke performansları farklı olsa da bölgesel sanayi üretimi güç kazanmıştır ün ilk 9 ayında bölgenin tümünde sanayi üretimi (2012 deki %0,7 ile kıyaslandığında) %2,3 büyümüştür (Merkez ve Doğu Avrupa ülkelerinde 2013 ün 3.çeyreğinde yıllık bazda %6,4). Aynı dönemlerde Türkiye de sanayi üretimi %3,1 büyümüştür. Bölgeye güçlü havale girişleri bozulan ticaret hadlerinin olumsuz etkilerini kısmen hafifletmiştir. Bölgeye sermaye girişleri güçlü başlamıştır fakat ABD parasal genişlemesinin zamanlaması hakkındaki spekülasyon ile düşmüştür. Bölgeye net sermaye girişinin 2013 yılında bir önceki yıla göre hafif bir azalışla 1,9 milyar dolara gerilemesi (%1,6 azalış) tahmin edilmektedir. Avrupa ve Merkez Asya ya gelen aylık ortalama sermaye girişi, Haziran-Kasım aralığında yılın ilk 5 ayına göre %60 azalmıştır. Bölge içinde en hızlı etkileri Türkiye hissetmiştir. Büyük ölçüde kısa vadeli krediler ve kısa süreli/dalgalı portföy akışları ile fonlanan Türkiye deki geniş cari açık, küresel faiz oranlarındaki yükselmeye ve çıkışlara karşı en duyarlı alan olarak görülmüştür. Bölge genelinde bankacılık sektörü takipteki alacakların/sorunlu kredilerin de yüküyle zayıf kalmaktadır. Takipteki alacaklar (non-performing loans -NPLs) konusunda en yüksek paya sahip 20 gelişmekte olan ülkenin 14 ü Avrupa ve Merkez Asya dadır. 18

19 GENEL GÖRÜNÜM 2013 yılındaki %3,4 genişleme öngörüsünün ardından bölgede 2014 GSYH büyümesinin 2014 te % 3,5 e, 2016 yılı itibariyle %3,8 e yükselmesi beklenmektedir. Üretimdeki bu hareketlenme geniş tabanlı olup bölgede en çok Merkez ve Doğu Avrupa da göze çarpacaktır. Merkez ve Doğu Avrupa da Avro bölgesinde ekonomik aktivitenin artmasıyla desteklenen büyümenin 2016 itibariyle %2,6 ya ulaşması beklenmektedir. Daha güçlü büyümeye rağmen yurtiçi talebin, yatırımlara ve dayanıklı tüketim talebine yük getiren bankacılık sektörünün yeniden yapılanması ve daha sıkı uluslararası finansal koşulların sonucunda durgun olması beklenmektedir. Bölgenin (Merkez ve Doğu Avrupa) en büyük ekonomisi Türkiye de büyümenin, periyodunda kendi potansiyel büyüme oranlarında stabilize olması, (yaklaşık %3,9) olması ancak kriz öncesi seviyenin ( ortalaması - %6,8) altında olması beklenmektedir. Türkiye de büyüme öngörüsü 2013 için %4,3 olarak belirlemiş, büyümenin 2014 te %3,5, 2015 te %3,9, 2016 da %4,2 oranında olacağı tahmin edilmiştir. Son yıllarda uluslararası sermaye akımlarının önemli bir faydalanıcısı olan Türkiye, daha sıkı küresel mali piyasalardan etkilenecektir. Bölgeye brüt sermaye akımları 2016 itibariyle bölge GSYH sinin %0,3 ünden %6,3 üne kadar azalması beklenmektedir. Daha sıkı küresel mali koşulların Türkiye de büyümenin hafiflemesine neden olacağı beklense de bu etkilerin nispeten daha güçlü özel tüketim, yatırım ve 2014 seçimlerine yaklaşırken daha yüksek kamu harcaması ile kısmen dengelenmesi beklenmektedir. 19

20 Tablo 4: Avrupa ve Merkez Asya için Tahminler Kaynak: Dünya Bankası 20

21 RİSKLER Yapılan tahminler en olası sonuçlar olarak görünse de genel durum aşağı yönlü risklere bağlıdır. Son 5 yılda temel riskler giderilmiştir fakat bunlara dayanak oluşturan nedenler daha az şiddetli olmakla birlikte halen mevcuttur. Avro bölgesinde atılan adımlarla birçok kazanım elde edilmiştir fakat iyileşme zaman almakta ve çok çaba gerektirmektedir. Avro bölgesindeki uzatmalı durgunluk bölgeyle güçlü ticaret bağları olan ülkeler için bir risktir. (Çin de tahmin edilen daha az bir büyüme, yatırımlarda öngörülenden daha hızlı bir düşüşü tetikleyebilir ve küresel büyümeyi %0,3 düşürebilir. Yine Rusya da beklenenden daha keskin bir yavaşlama eski Sovyetler Birliği cumhuriyetleri için bir risktir). Küresel mali koşulların daha fazla sıkılaşması, özellikle yüksek refinansman ihtiyacı olan ülkeler için aşağı yönlü bir risktir Orta vadede daha sürdürülebilir uzun dönem faiz oranlarına kademeli bir geçiş hem gelişmiş ülkeler hem de GOÜ ler için aşırılıkları ve kırılganlıkları azaltabilir. Ancak kısa vadede yüksek küresel faiz oranlarına geçiş dalgalı olabilir. Yukarıda da değinildiği gibi gelişmekte olan ülkelere sermaye akışlarının birkaç ay içinde %80 veya daha fazla azalarak bazı ülkelerde (özellikle Arnavutluk, Bosna Hersek, Kırgızistan, Karadağ, Sırbistan ve Türkiye de) yerel krizlerin kıvılcımı olması ihtimali bulunmaktadır. Yüksek sevide özel sektör dış borçları bölge için bir tehdittir. Yüksek seviyede özel sektör dış borçları değişen küresel mali koşullara karşısında kırılganlığı artırabilir. Bunun yanında takipteki alacakların yüksekliği birçok ülkede bankacılık sektörünün zayıf kalmasına neden olmaktadır. Türkiye deki riskler, şirketler kesimindeki büyük miktarlardaki dış borç yükümlülüğünü (bankacılık sektörü aracılığıyla), nispeten (diğer orta gelirli ülkelere kıyasla) daha düşük rezerv teminatı olan kısa vadeli dış borçları ve cari işlemler açığını kapatmak için kısa vadeli sermaye girişleri hususlarındaki yükselen eğilimleri yansıtmaktadır. Öte yandan yüksek gelir grubundaki ülkelerde öngörülenden daha güçlü bir büyüme özellikle Merkez ve Doğu Avrupa için dış talep desteği sağlayabilir. 21

22 2.2 DOĞU ASYA VE PASİFİK ÜLKELERİ SON GELİŞMELER 2013 yılı Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi için büyümenin yavaşlama gösterdiği bir başka yıl olmuştur yılında yüzde 7,4 olan bölgenin büyüme oranı 2013 yılında yüzde 7,2 ye gerilemiştir. Doğal afetlerle boğuşmasına rağmen inşaat sektöründeki hızlı gelişme ile Endonezya yüzde 6,9 oranında büyüme gerçekleştirmeyi başarmıştır. Bölge 2013 yılına zayıf başlasa ve yıl içinde dalgalanmalar yaşasa da 2013 yılının ikinci yarısından itibaren net ihracattaki artış ve Çin in öncülüğünde görece yüksek büyüme oranları kaydetmiştir. Bölgede kriz sonrası devam eden genişlemeci mali ve parasal politikaların bileşimiyle yurtdışından sermaye akışları güçlenmiş, böylece bölge krizin olumsuz etkilerinden korunmuştur yılının sonuna gelindiğinde uygulanmaya başlayan sıkılaştırma politikaları, dış talebin düşmesiyle beraber bölgenin reel ekonomi aktivitelerinde düşüşe yol açmış; bölgenin genelindeki büyüme oranı 2012 yılının dördüncü çeyreğinden 2013 yılının ilk çeyreğine yüzde 8,3 ten yüzde 5,3 e gerilemiştir yılının ikinci çeyreğinde dış piyasalardaki spekülasyonlar ve ABD Merkez Bankası nın tahvil alımını azaltacağı beklentisiyle bölgenin finansal sermaye akışlarını azaltmış; net sermaye akışı Mayıs-Eylül döneminde yüzde 20 oranında düşmüştür. Bölge ekonomilerine en büyük darbe ise küresel ekonomilerdeki bu risklere rağmen genişlemeci politikaların sürdürülmesi olmuştur ve bunun sonucunda yerel kırılganlıklar artmıştır. Öyle ki, Endonezya risk primi 200, Vietnam ın risk primi 130 baz puan artış göstermiştir. Yıl ortasındaki dalgalanmalara karşın bölgenin büyüme oranları 2013 ün ikinci yarısından itibaren dış talebin iyileşmesi, ithalatın düşmesi ve uygulanan politikalar sayesinde düzelme göstermiş, Çin in üçüncü çeyrekteki çeyreklik büyümesi yüzde 9,3 e kadar yükselmiştir. Bölgenin çeyreklik büyümesi ise 2013 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 5,2 olmuştur. 22

23 Tablo 4: Doğu Asya ve Pasifik Ülkeleri Büyüme Oranı 3. Çeyrek Büyümesi (Çeyreklik) Bölge 5,2 Çin 9,3 Tayland 5,2 Endonezya 4,9 Malezya 6,8 Filipinler 6,9 MEVCUT GÖRÜNÜM Bölgedeki öngörülerden çoğunluğu, Malezya, Endonezya, Tayland gibi bölgenin orta gelirli ülkelerinin ağırlık verdiği uzun dönemli faiz oranlarının normalleşmesi gibi istikrarı sağlayıcı faktörlere ışık tutmaktadır. Aynı zamanda, yüksek gelirli ülkelerden ithalat talebinin de normale dönmesi bölgenin ihracatını destekleyici bir etmen olarak göze çarpmaktadır. Küresel büyüme oranının 2016 yılına kadar yüzde 2,4 ten yüzde 3,5 e yükselmesi beklenirken küresel ticaret hacminin büyümesinin de 2016 yılına kadar yüzde 3,1 oranından yüzde 5,1 e yükseleceği öngörülmektedir. Artan ticaret hacmi Çin, Malezya, Pasifik Adaları, Filipinler, Tayland gibi mal ve servis ihracatçılarının ve Kamboçya, Myanmar, Vietnam gibi düşük işgücü maliyeti ve rekabetçi kur oranlarına sahip bölge ülkelerinin yararına olacaktır. Bölgenin genelindeki büyüme oranının 2014 yılında yüzde 7,2 oranında, 2015 ve 2016 yıllarında ise yüzde 7,1 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. 23

24 Tablo 5: Bölgede Büyüme Oranı Öngörüleri (%) Kişi Başına Gelir 7,3 8,9 7,6 6,7 6,5 6,6 6,5 6,5 Kişi Başına Gelir (PPP) 8,1 9,6 8,3 7,4 7,2 7,2 7,1 7,1 Özel Tüketim 6 7,4 7,9 7,3 7,3 7,7 7,7 7,8 Kamu Tüketimi 7,4 9,6 8,9 8,4 8,5 8,5 8 7,7 İhracat 10 23,3 8,6 3 5,3 7,2 8 8,2 İthalat 9,6 19,4 6,2 4,7 5,5 7,2 8,1 8,2 Cari İşlemler Dengesi/GSH 4,6 3,8 1,9 1,9 1,9 1,9 1,9 1,9 Bütçe Dengesi/GSH -1,8-1,6-1,7-1,8-1,9-1,9-1,9-1,9 Çin (Büyüme) 9,4 10,4 9,3 7,7 7,7 7,7 7,5 7,5 Endonezya (Büyüme) 4,6 6,2 6,5 6,2 5,6 5,3 5,5 5,5 Tayland (Büyüme) 3,5 7,8 0,1 6,5 3,2 4,5 5 5,2 RİSKLER Küresel piyasalardaki sermaye akışının kısıtlanması bölgeye olan sermaye akışını da düşüreceğinden bölgede finansal riskler yukarı doğru hareket edebilir. Bölgeye sermaye akışının azalması Kamboçya, Kuzey Kore, Endonezya, Malezya, Moğolistan gibi yüksek cari işlemler açığına sahip ülkeleri zor duruma düşürebilir. Ayrıca Moğolistan için para biriminin yüksek seyretmesi ya da Kamboçya, Moğolistan, Papua Yeni Gine ve Vietnam gibi ülkelerdeki kısıtlı rezervlerde bölgedeki diğer olası riskler olarak sıralanabilir. Genişlemeci politikaların devam ettirilmesi de bölge ekonomileri için bir risk unsuru oluşturabilir. Genişlemeci politikanın sürdürüldüğü Çin, Malezya, Moğolistan, Tayland, Vietnam gibi ülkelerde kredi hacminin de büyümesi borç servisi maliyetleri yoluyla bölge ekonomileri üzerinde risk unsuru oluşturabilmektedir. 24

25 2.3 LATİN AMERİKA VE KARAYİPLER SON GELİŞMELER Düşük seviyelerde seyreden küresel ticaret hacminin ve iç piyasalardaki hareketliliğin etkileri Latin Amerika ve Karayipler de 2012 yılında olduğu gibi 2013 yılında da devam etmiştir. Ancak, küresel ekonomik görünümün iyileşme eğilimine girmesi ve bölgesel beklentilerin de olumluya dönmesini beraberinde getirmiş; bölgenin geneli için 2013 yılına dair yapılan büyüme tahminleri yüzde 2,5 tan yüzde 3,3 e revize edilmiştir. Bölgedeki reel gelir büyümesi 2012 yılında yüzde 2,6 oranında gerçekleşirken 2013 yılında bu oran 0,1 puan düşerek yüzde 2,5 oranına gerilemiştir. Dolayısıyla, 2013 yılı için yüzde 3,3 olarak tahmin edilen potansiyel büyüme oranı ile gerçekleşen büyüme oranındaki fark biraz daha artmıştır yılı Ocak-Kasım döneminde bölgesel ihracat yıllık bazda yüzde 4,1 oranında artarken bu oran 2012 yılının aynı döneminde yıllık bazda yüzde 7,6 ya eşitti. Dolayısıyla bölgedeki ekonomik gelişmelerin küresel eğilimle yakından ilişkili olduğu ve küresel konjonktürden yakından etkilendiğini söylemek mümkündür ün ilk on ayında sanayi üretimi bir önceki yıla göre 1,5 puan artarak bölgedeki ekonomik büyümenin sürdürülebilirliğini sağlamıştır. Ocak ayındaki yüzde 1,6 lık düşüşe rağmen yılın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 3,9 yükselerek zirve yapan sanayi üretimi üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 1,2 oranında arış göstermiştir. Şekil 6: Bölgedeki Büyüme Oranları 25

26 Bölgenin tamamında düşük varlık fiyatları ihracat hacmindeki yavaşlamayla beraber bölgenin cari işlemler açığının gelire oranını 2012 deki yüzde 1,7 değerinden 2013 yılında yüzde 2,6 oranına yükseltmiştir yılında tarım ürünleri fiyatları yüzde 7,2, maden fiyatları yüzde 5,5 ve değerli madenlerin fiyatları ise yüzde 16,9 oranında düşmüştür. Bölge ihracatının yapısına bakıldığında yoğun bir yer tutan emtia fiyatlarının düşmesi ihracat getirilerini de azaltmıştır. Şekil 7: Düşen Varlık Fiyatları Bölgedeki Cari İşlemler Açıklarını Arttırdı Bölgenin tamamında düşük varlık fiyatları ihracat hacmindeki yavaşlamayla beraber bölgenin cari işlemler açığının gelire oranını 2012 deki yüzde 1,7 değerinden 2013 yılında yüzde 2,6 oranına yükseltmiştir yılında tarım ürünleri fiyatları yüzde 7,2, maden fiyatları yüzde 5,5 ve değerli madenlerin fiyatları ise yüzde 16,9 oranında düşmüştür. Bölge ihracatının yapısına bakıldığında yoğun bir yer tutan emtia fiyatlarının düşmesi ihracat getirilerini de azaltmıştır. 26

27 MEVCUT GÖRÜNÜM Bölgesel ekonomik görünüm, orta dönemde ekonominin güçleneceğine ve potansiyele yaklaşacağına işaret etmektedir. Bölgede ekonomik büyüme tahminleri 2014 yılı için yüzde 2,9 olurken 2015 ve 2016 yılları için sırasıyla yüzde 3,2 ve yüzde 3,7 olarak öngörülmüştür. Tablo 6: Bölgede Büyüme Oranı Öngörüleri (%) Kişi Başına Gelir 1,5 4,8 2,9 1,4 1,3 1,7 2,1 2,7 Kişi Başına Gelir (PPP) 2,6 6,1 4,5 2,9 2,7 3,1 3,3 3,8 Özel Tüketim 3,1 5,6 4,9 3,8 2,6 2,8 2,9 3,2 Kamu Tüketimi 2,7 4,3 2,8 3,7 2,2 2,3 2,6 2,7 İhracat 2,8 11,3 6,1 2,5 2,2 4 4,7 5,4 İthalat 3,6 21,6 10,1 3,8 3,7 3,1 3,6 3,6 Cari İşlemler Dengesi/GSH -0,4-1,4-1,4-1,7-2,6-2,5-2,3-2 Bütçe Dengesi/GSH -2,6-3,1-2,6-3,9-3,1-3 -2,5-2,4 Brezilya (Büyüme) 2,9 7,5 2,7 0,9 2,2 2,4 2,7 3,7 Meksika (Büyüme) 1,3 5,1 4 3,8 1,4 3,4 3,8 4,2 Arjantin (Büyüme) 2,9 9,2 8,9 1,9 5 2,8 2,5 2,5 Bölgesel ekonomik görünüm, orta dönemde ekonominin güçleneceğine ve potansiyele yaklaşacağına işaret etmektedir. Bölgede ekonomik büyüme tahminleri 2014 yılı için yüzde 2,9 olurken 2015 ve 2016 yılları için sırasıyla yüzde 3,2 ve yüzde 3,7 olarak öngörülmüştür. Küresel finansal konjonktür ABD Merkez Bankası FED in Ocak 2014 ten itibaren tahvil alım programını azaltmaya başlamasıyla beraber sıkılaşma eğilimine girebileceğinden bölgeye olan sermaye akışı da kısıtlanabilir. Sermaye akışından gelişmekte olan ülkelerle beraber en çok yararlanan bölgelerden olan Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi nde 2014 yılında net sermaye girişinin yüzde 3,7 oranında azalması beklenmektedir. Bunun yanında, bölge genelinde de ülkelerin 2014 yılındaki performanslarının birbirlerinden farklılaşacağı öngörülmektedir. Bölgenin en büyük ekonomisi olan Brezilya nın 2014 yılında yüzde 2,4; 2016 yılında ise yüzde 3,7 büyüyeceği öngörülürken Panama nın döneminde sırasıyla yüzde 7,3, yüzde 6 ve yüzde 6 oranlarında büyüyeceği tahmin edilmektedir. 27

28 RİSKLER Küresel ekonomide beklenenden daha düşük oranlarda gerçekleşebilecek büyüme oranları Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi ndeki gelişmekte olan ekonomilerin de ABD, Avro Bölgesi gibi ekonomilere olan hassaslıklarından dolayı yakından etkilenmelerine yol açabilir. Öte yandan, her ne kadar Avro Bölgesi ndeki büyüme pozitife dönmüş olsa da ileriki zamanda büyüme oranlarının istenilen düzeylerde olmaması bölge için risk teşkil edebilir. Bunun yanında, varlık fiyatlarındaki beklenenden daha keskin bir düşüş de bölge ekonomileri için bir risk unsuru olarak değerlendirilebilmektedir. Maden piyasaları başta olmak üzere Çin in varlık piyasaları üzerindeki baskınlığına paralel olarak Çin deki varlık fiyatlarında beklenenden daha keskin bir düşüş bölgenin ihracatı, kamu gelirleri ve cari işlemler hesaplarında kırılganlıklara yol açabilir. 2.4 ORTA DOĞU VE KUZEY AFRİKA SON GELİŞMELER Bölgede yaşanan siyasi istikrarsızlık bölge ülkelerinin ekonomik aktivitelerini de olumsuz yönde etkilemektedir. Bölgenin ekonomik büyümesi mevcut durumda zayıf seyretmektedir ve ilerleyen dönemlerde de potansiyelinin altında seyretmesi beklenmektedir yılında bölgenin büyümesinin artan risklere de paralel olarak yüzde 3,6 seviyesinde kalacağı öngörülmektedir. Arap Baharı ndan üç yıl sonra dahi Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin ekonomileri halen sıkıntılı bir haldedir ve bölgede yaşanan siyasi istikrarsızlık petrol ithal eden ülkeler başta olmak üzere bölge ekonomilerini de derinden etkilemektedir. Petrol ithalatçısı ülkelerde sanayi üretimi Ekim ayında yüzde 36 oranında düşerken bu alandaki en keskin düşüş yüzde 44 ile Mısır da yaşanmıştır. Buna karşın, bölgedeki ihracat sanayi üretiminin aksine yüzde 7 oranında artış göstermiştir. Suriye de yaşanan ve Lübnan ile Ürdün ü de etkileyen iç savaş bölgeye gelen turist sayısının da önemli bir şekilde düşmesine neden olmuştur. Eylül ayı itibariyle bölgeye gelen turist sayısı yüzde 57 oranında gerilemiştir. 28

29 Bölge ekonomilerinde dikkat çeken başka bir husus ise petrol ihraç eden gelişmekte olan ülkelerde petrol üretiminin düşüşü olmuştur yılında petrol ihraç eden gelişmekte olan ekonomilerde petrol üretimi yaklaşık yüzde 8,5 oranında düşerken Cezayir, Irak, Libya ve İran daki güvenlik ve altyapı sorunları da bu düşüşe zemin hazırlayan etmenlerden olmuştur yılı sonunda 9,5 milyon varil olan günlük petrol üretimi 2013 yılının başında 8,5 milyon varile; Kasım 2013 itibariyle de 7,3 milyon varile gerilemiştir. Şekil 8: Günlük Petrol Üretimi MEVCUT GÖRÜNÜM 2012 yılında yüzde 1,5 lik düşük bir büyüme performansı sergileyen, 2013 te ise yüzde 0,1 oranında küçülen Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi nde ilerleyen dönemlerde de mevcut düşük büyüme performanslarının devam etmesi öngörülmektedir. Suriye bölge dışında tutulduğunda ise 2012 yılında yüzde 2,7 oranında büyüyen bölge ekonomisinin 2013 yılında yüzde 0,8 oranında küçüldüğü görülmektedir. Gelişmekte olan petrol ihracatçısı ekonomiler arasında büyüme performansı çok çeşitlilik göstermekte, bu ülkelerin 2013 yılındaki büyüme performansının yüzde -1,5 olması öngörülmektedir. 29

30 Tablo 7: Bölgede Büyüme Oranı Öngörüleri (%) Kişi Başına Gelir 2, ,6-1,5 0,3 1,3 1,6 Kişi Başına Gelir (PPP) 4,3 4,6 1,5-1,1 0 1,8 2,7 3 Özel Tüketim 4 2 1,2 2,3 1,4 3,1 3,7 3,4 Kamu Tüketimi 3,5 3,3 2,7 1,8 3,5 3,4 3,2 3,1 İhracat 4,3 6,9-0,8-2,5 1,4 2,9 4,8 4,2 İthalat 7,5 4 1,2 4,1 3,3 4,4 5,2 3,8 Cari İşlemler Dengesi/GSH 5,2 1,7 1,9-1,7-3,1-3,4-3,5-3,4 Bütçe Dengesi/GSH -0,5-1,7-1,7-7,6-7,2-6,4-5,9-5,9 Gelişmekte Olan Petrol İhracatçıları 3,8 4,8-2,4 1,4-1,5 3 3,4 3,4 (Büyüme) Gelişmekte Olan Petrol İthalatçıları 4,5 3,7 2,3 1,5 2,5 2,6 3,2 3,8 (Büyüme) Mısır (Büyüme) 4,4 3,5 2 0,5 1,8 2,3 2,7 3,3 İran (Büyüme) 4,6 5,9 2,2-2,9-1,5 1 1,8 2 Cezayir (Büyüme) 3,4 3,6 2,6 3,3 2,8 3,3 3,5 3,5 Gelişmekte olan petrol ihracatçısı ekonomiler arasında büyüme performansı çok çeşitlilik göstermekte, bu ülkelerin 2013 yılındaki büyüme performansının yüzde -1,5 olması öngörülmektedir. RİSKLER Küresel ekonomik kırılganlıklara paralel olarak bölgede yaşanan siyasi istikrarsızlıklar ve iç savaş ortamı bölgede ek olumsuzluklara yol açmaktadır. Suriye de yaşanan iç savaşın ilerleyen dönemlerde Suriye nin yanında Lübnan, Ürdün, Irak gibi bölge ekonomilerini de olumsuz yönde etkilemesi beklenmektedir. Bölgede geleceğe dair yapılan öngörülerde, bölgesel kırılganlıklar ve riskler küresel kırılganlıklardan daha büyük bir rol oynamaktadır. Mısır, Irak, Libya ve Tunus ta yaşanan siyasi değişimler ve hareketlilik bölgede gerekli olan yapısal düzenlemelerin gecikmesine ve petrol üretiminin yavaşlamasına neden olmaktadır. 30

31 2.5 GÜNEY ASYA SON GELİŞMELER Güney Asya Bölgesi nde ekonomik büyüme 2012 yılında yüzde 4,2 oranında iken 2013 yılında 0,4 puanlık bir artışla yüzde 4,6 puana yükselse de artan bölgesel belirsizlikler ve küresel sıkıntılar nedeniyle bu performans son on yıl ortalamasının altında kalmıştır. Bölgede ekonomik büyüme performansının 2014 yılında yüzde 5,7, 2015 yılında yüzde 6,3 ve 2016 yılında yüzde 6,7 oranlarında gerçekleşmesi öngörülmektedir. Ancak bu öngörüler, makroekonomik istikrara, sürdürülebilir düzenlemelere ve arz yanlı kısıtlamaların azaltılmasına bağlıdır. Bölgenin en büyük ekonomisi olan Hindistan ın mali yılında bir önceki döneme göre 0,2 puan daha düşük bir seviye olan yüzde 4,8 oranında büyümesi beklenmektedir. Bölgenin ikinci büyük ekonomisi olan Pakistan ın ise son on yılda gerçekleştirdiği yüzde 8 oranında ortalama büyüme performansının altında bir performans gerçekleştirmesi beklenmektedir. Bölge ekonomisinin yaklaşık yüzde 90 ını oluşturan bu iki ekonomide görülen yavaşlamalar bölgenin tamamını etkilemektedir. Küresel talebin iyileşmeye başlaması ve Hindistan para biriminin değer kaybıyla beraber bölgenin ihracatı yıllık bazda yüzde 40,8 lik büyük bir oranda artış göstermiştir. Şekil 9: Ticaret Hacmi Büyümesi 31

32 Perakende enflasyonu bölgedeki birkaç ülkede yüksek seyretse de uluslararası varlık fiyatlarının düşük seyri bölge tüketiminin büyümesini istikrarlı hale getirmiştir. Bölge ekonomileri arasında enflasyon oranlarında görülen en büyük düşüş Sri Lanka da gerçekleşirken potansiyel büyümesinin altında kalmasına rağmen Hindistan da enflasyon oranı hala yıllık bazda yüzde 10 oranında seyretmektedir. Bölge genelinde mali açıklar yüksek seyretmektedir. Bölgesel olarak bakıldığında mali açıkların gelire oranı yüzde 7 oranında gerçekleşirken bu oran Hindistan da yüzde 4,9, Pakistan da ise yüzde 8 seviyelerindedir. Sri Lanka da uygulanan mali konsolidasyon politikaları sonuç vermiş ve mali açığın gelire oranı 2013 yılında yüzde 6 oranında gerçekleşmiştir. MEVCUT GÖRÜNÜM Güney Asya Bölgesi nde bölgesel ekonomik büyümenin 2014 yılında yüzde 5,7 ye yükselmesi beklenirken büyüme performansının 2015 yılında yüzde 6,3, 2016 yılında ise yüzde 6,7 oranında gerçekleşmesi öngörülmektedir. Bölgesel ekonomik büyümenin yıllar içinde güçlenerek artması Güney Asya ihracatının en büyük iki pazarı olan Avro Bölgesi ve ABD deki talebin güçlenmesiyle ilişkili olduğu söylenebilir. Her ne kadar ABD Merkez Bankası FED tahvil alım programını sonlandırmaya başlasa da Hindistan daki yatırım oranlarının zaman içinde iyileşeceği öngörülmektedir. Yine aynı şekilde, geçtiğimiz yıllarda düşük seyreden Pakistan daki yatırım oranlarının da orta vadede yükseleceği beklenmektedir. Tablo 8: Bölgede Büyüme Oranı Öngörüleri (%) Kişi Başına Gelir 4,4 8,4 5,8 2,7 3,2 4,3 4,9 5,3 Kişi Başına Gelir (PPP) 5,9 10 7,3 4,1 4,6 5,7 6,3 6,7 Özel Tüketim 5,3 7,7 7 3,8 4,1 5,3 6 6,4 Kamu Tüketimi 5,5 7,1 7,4 4,5 4 5,2 5,9 6,3 İhracat 11,5 14,9 16,1 8,2 6,5 7,7 7,8 8,1 İthalat 9,4 16,2 16,9 9,9 3,4 6,2 7,7 7,9 Cari İşlemler Dengesi/GSH -0,6-2,6-3,1-4,1-3 -2,7-2,6-2,5 Bütçe Dengesi/GSH -7,3-8 -7,9-7,5-6,7-6,8-6,4-6 Hindistan (Büyüme) 7,6 9,3 6,2 5 4,8 6,2 6,6 7,1 Pakistan (Büyüme) 4,9 2,6 3,7 4,4 3,6 3,4 4,1 4,5 Bangladeş (Büyüme) 5,2 6,1 6,7 6,2 6 5,7 6,1 6 32

33 Sri Lanka nın 2014 yılında büyüme performansını arttırarak yüzde 7,4 oranında gerçekleşmesi beklenirken orta vadede bu performansın yavaşlayarak yüzde 6,3 e düşmesi beklenmektedir yılında yüzde 3,1 oranında büyüyen Afganistan ın ise 2014 yılında yüzde 3,5 oranında büyümesi beklenmektedir. Nepal de ise geciken bütçe uygulamaları ve tarımsal ürün performansının zayıflaması nedeniyle mali yılında büyümenin yavaşlaması öngörülmektedir. Bangladeş te ise yaşanan siyasi belirsizliklerin büyüme performansına olumsuz etki etmesi ve 2014 yılında büyüme performansının yüzde 5,7 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. Şekil 10: Nominal Efektif Para Birimi Oranları RİSKLER Güney Asya Bölgesi nde mevcut belirsizlikler ilerleyen dönemlerde de aşağı yönlü risklere işaret etmektedir. Bölgede mevcut ve planlanan düzenlemelerin sürdürülebilirliği bölgedeki yerel risklerden ilki olarak söylenebilir. Mali disiplinin sağlanmasında yaşanan zorluklar ve teşviklerin düşürülmesi ülkelerin kredibilitelerinin olumsuz yönde etkilenmesine yol açabilir. Bunun yanında, Hindistan da yüksek seyreden enflasyon oranı parasal politikalar için manevra alanını kısıtlamakta ve yatırımlarını olumsuz etkilemektedir. 33

34 ABD Merkez Bankası FED in azaltacağını duyurduğu tahvil alımlarına paralel olarak bölgeye olan sermaye akışlarının da değişkenliğe uğraması beklentisi bölgeye dair ikinci bir risk olarak göze çarpmaktadır. Bunun yanında, kırılgan ekonomik büyüme performansları da bölgenin bir diğer riskidir. Avro Bölgesi ve ABD başta olmak üzere küresel ekonomilerdeki finansal kırılganlıklar ve yapısal problemler Güney Asya Bölgesi nde de kendini küresel dış ticaret kanalıyla kendini gösterebilir. Orta Doğu ve Kuzey Afrika da yüksek seyreden tansiyon ile beraber petrol fiyatlarında olası bir yükseliş ihtimali de Güney Asya ekonomilerinin cari işlemler hesaplarında belirsizlik sorunlarını beraberinde getirmektedir. 2.6 SAHRAALTI AFRİKA SON GELİŞMELER İç talebin ve yatırım harcamalarında görülen önemli artışın da yardımıyla Sahraaltı Afrika Bölgesi nde 2013 yılı büyümesi yüzde 4,7 oranında gerçekleşmiştir. Küresel talebin iyileşeceği beklentisiyle bölgesel ekonomik büyümenin 2014 yılında yüzde 5,3 oranında, 2016 yılında ise yüzde 5,5 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. Ancak, emtia fiyatlarında görülecek düşüşler veya küresel finansal koşullarda görülebilecek sıkılaştırma uygulamaları bölgenin büyüme perspektiflerini olumsuz yönde değiştirebilir yılında görülen yüzde 3,5 lik büyümeden sonra Sahraaltı Afrika Bölgesi nde büyüme oranı 2013 te güçlenerek yüzde 4,7 ye yükselmiştir. Bölgenin en büyük ekonomisi olan Güney Afrika da işgücü piyasasındaki hareketlilikler güçsüz seyrede dış talep ile beraber ülkenin ekonomik büyüme performansını yüzde 1,9 a kadar düşürmüştür. Güney Afrika hariç Sahraaltı Bölgesi nin büyüme oranı ortalama yüzde 6 seviyesinde gerçekleşmiş; ülkelerin üçte biri yüzde 6 veya daha yüksek oranda büyüme kaydetmiştir. 34

35 Şekil 11: Bölgedeki Büyüme Oranları Bölge ekonomilerinde mali açıkların gelire oranları zaman içinde artış kaydetmiştir yılındaki hızlı artıştan sonra mali açıkların gelire oranının 2013 yılında yüzde 0,3 kadar daha arttığı belirtilmektedir. Kamerun ve Çad da mali açıkların gelire oranı2013 yılında iki katına çıkarken Malawi de bu oran 2012 deki yüzde 16,6 seviyesinden 2013 yılında yüzde 19 seviyesine yükselmiştir yılında yüzde 10,1 olan bölge enflasyon oranı Ekim 2013 tarihinde yüzde 6,5 oranında gerçekleşmiştir. Buna rağmen, para birimi değer kayıpları, ücret artışları ve altyapı darboğazları nedeniyle enflasyon oranı bölge ekonomilerinin birçoğunda halen çift haneli seviyelerde seyretmektedir. Bölge ekonomilerinin birçoğunda merkez bankaları iç talebi arttırıcı parasal politikalar uygulamaktadır. Bölge için tüketim verileri çok sağlıklı güncellenmemiş olsa da toplam ithalatta yıllık bazda yüzde 6 oranında artış gözlenirken özel tüketimin gelire oranı yüzde 60 seviyelerinde gerçekleşmiştir. 35

36 Şekil 12: Enflasyon Oranı MEVCUT GÖRÜNÜM Bölgeye yönelik orta vadeli beklentiler pozitif yönde oluşmakta; 2013 yılında yüzde 4,7 olan bölgesel ekonomik büyümenin 2014 yılında yüzde 5,3, 2015 yılında yüzde 5,4 ve 2016 yılında ise yüzde 5,5 e yükselmesi beklenmektedir. Güney Afrika dışarıda bırakıldığında ise, Sahraaltı Afrika Bölgesi nin ekonomik büyüme performansının dönemi için ortalama yüzde 6,3 oranında gerçekleşmesi öngörülmektedir. Bölgede özel harcamaların da döneminde güçlü seyretmesi beklenmektedir. Bölge ekonomilerindeki hareketlilikten beslenen uygulamaların da yardımıyla hanehalkı harcamalarının güçlenerek artacağı beklentisi hâkimdir. Kamu harcamalarının ise daha ılımlı bir artış eğilimi seyretmesi beklenmektedir yılında yüzde 6,2 oranında artan kamu harcamalarının döneminde ortalama yüzde 5 oranında artması beklenmektedir. Angola nın başı çektiği petrol ihracatçısı ekonomilerin döneminde ortalama olarak yüzde 6,4 oranında büyümesi beklenirken Burkina Faso, Gana gibi maden ihracatçısı ülkelerde de üretimin artacağı öngörülmektedir. 36

37 Tablo 9: Bölgede Büyüme Oranı Öngörüleri (%) Kişi Başına Gelir 2,1 2, ,2 2,7 2,9 2,9 Kişi Başına Gelir (PPP) 4,6 5,2 4,6 1,8 5,5 5,7 5,7 5,7 Özel Tüketim 5,1 8,9 4,9 4,3 5,6 5,3 5,1 5,2 Kamu Tüketimi 5,4 5,8 7,9 5,5 6,2 6,1 3,9 5,1 İhracat 4,2 5,5 6,2 0,2 5,4 6,2 6,2 5,8 İthalat 4,5 8,7 10,1 4,6 7,6 6,5 5,7 5,1 Cari İşlemler Dengesi/GSH 0-1,3 0,2-1,5-3 -3,3-3,3-3,1 Bütçe Dengesi/GSH -0,4-3,5-1,2-2,6-2,8-2,6-2,5-2,5 Güney Afrika (Büyüme) 3,2 3,1 3,5 2,5 1,9 2,7 3,4 3,5 Nijerya (Büyüme) 5,6 8 7,4 6,6 6,7 6,7 6,8 6,8 Angola (Büyüme) 10,7 3,4 3,9 5,2 5,1 8 7,3 7 Bölgeye dair beklentilere bakıldığında, net ihracatın bölgedeki ekonomik büyümeye katkı yapacağı görülmektedir yılında görülen keski düşüşten sonra ihracat, 2013 yılında yüzde 5,4 oranında artmıştır ancak büyük miktardaki inşaat ürünleri ithalatı nedeniyle bu ihracat artışının büyümeye katkısı sadece yüzde 0,9 oranında gerçekleşmiştir. İhracat kapasitesinin de döneminde güçlenmesi ve bu güçlenmenin ekonomik büyümeye katkı sağlaması beklenmektedir. RİSKLER Sahraaltı Afrika Bölgesi ne ilişkin risklerin başında emtia fiyatlarında yaşanabilecek bir düşüş, artan üretime karşın zayıflayan talep ve sıkılaştırıcı parasal politikaların dolaylı etkileri gelmektedir. Küresel ekonomilerde görülmesi beklenen sıkılaştırıcı parasal politikalar sonucu bölge ekonomilerinin de etkilenmesi beklenmektedir. Öyle ki, yüksek gelirli ülkelerde yaşanan 100 baz puanlık faiz artışı gelişmekte olan ülkelerde 110 ile 157 baz puan aralığında bir faiz artışına denk gelmektedir. Bunların yanında, bölge ülkelerinde görülen sosyal ve siyasi riskler de geleceğe dair beklentilerde risk unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Örneğin, 2012 yılında hızla artan Gine Körfezi nde yaşanan korsan saldırıları ve Orta Afrika Cumhuriyeti ndeki siyasi istikrarsızlıklar bölgede orta ve uzun dönemde ekonomilerin olumsuz etkilenebileceği risk unsurlarının başında gelmektedir. 37

38 III. SERMAYE AKIMLARI: GEÇMİŞ VE BEKLENEN EĞİLİMLER Geride bırakılan yirmi yıl içerisinde gelişen ülkelere gelen özel sermaye akımlarında önemli derecede değişimler yaşanmıştır. Sermaye akımları küresel finansal ve ekonomik durumlardan yakından etkilenerek gelişen ülkelerde hem miktar hem de gelire oran olarak artış göstermiştir. Şekil 13: Gelişen Ülkelere Gelen Sermaye Akımları Gelişen ülkelere gelen sermaye akımları bölgesel olarak incelendiğinde, döneminde Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölgesi nin en yüksek sermaye akımı/gelir oranına sahip olduğu görülmektedir. Ancak zaman için Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölgesi ndeki sermaye akımı/gelir oranı hala diğer bölgelerden yüksek seyretse de azalma eğilimine girmiştir yılının dördüncü çeyreğinden itibaren Sahraaltı Afrika Bölgesi ne olan sermaye akımları hızlanmış ve bu durum kendisini artan sermaye akımı/gelir oranıyla göstermiştir döneminde Sahraaltı Afrika Bölgesi için yüzde 2 ler düzeyinde olan sermaye akımı/gelir oranı günümüzde yüzde 8 düzeyinde seyretmektedir. 38

39 Şekil 14: Bölgelere Göre Gelişen Ülkelere Gelen Sermaye Akımları Küresel ekonomik şartların gelişen ekonomilere sermaye akımları için kilit rol oynadığı bilinmektedir. Yüksek gelirli ülkelerdeki konjonktür iyileştikçe parasal politikaların normalleşeceği ve olağanüstü para politikalarının sona ereceği öngörülmektedir. Bu bağlamda, gelişen ekonomilerin yeni sistemle beraber gelen senaryolara da ayak uydurmaları gerekmektedir. Bu senaryolardan biri gelişen ve yüksek gelirli ekonomilerin büyüme oranlarının güçlenmesidir. İkincisi, Amerikan Merkez Bankası FED in tahvil alım programını Ocak- Aralık 2014 döneminde kademeli olarak düşürmesi, 2015 yılının sonunda uzun dönem faiz oranlarının 50 baz puan arttırılması ve bu faiz artışının 2016 yılının sonuna kadar 100 baz puanı bulmasıdır. ABD politika faizinin 2015 in üçüncü çeyreğinde artmaya başlayarak 2016 yılının sonuna kadar yüzde 0,25 ten yüzde 2 ye kadar çıkması da ikinci senaryoya dâhil edilebilir. Senaryolardan üçüncüsü ise, gelişmiş ekonomilerin merkez bankaları olan Avrupa Merkez Bankası (ECB), Japonya Merkez Bankası (BOJ) ve İngiltere Merkez Bankası nın (BOE) FED den daha sert bir politika izlemesidir. Bu senaryoların, gelişen ülkelerdeki sermaye akımlarını 2016 yılına kadarki dönemde yüzde 10 oranında düşürmesi ve bu düşüşün gelişen ekonomilerin büyümelerine etkisinin yüzde -0,6 olacağı öngörülmektedir. 39

40 RİSKLER Her ne kadar küresel ekonomik gelişmeler gelişen ülkelerdeki kırılganlıkları ve kriz ortamlarını etkilese de bölge içindeki gelişmeler de bu kırılganlıklara zemin oluşturabilmektedir. Şartların sürekli değişiklik gösterebileceği varsayımı altında bölgelerin riskleri şöyle sıralanabilir: Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi ndeki son beş yıldaki hızlı kredi büyümesi ve toplam borç içerisindeki artan kısa dönem borç oranı bölge için risk oluşturmaktadır. Orta ve Batı Avrupa ekonomilerinde sürdürülebilirlik ve döviz risklerine yol açan yüksek dış borç/gelir oranı ve toplam borç içerisinde payı giderek artan kısa vadeli borçlar risk unsuru olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanında bölgedeki bazı ekonomilerde görülen hızlı kredi büyümesi de bölgeye dair risklerden biridir. Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi nde de hızla artan kredi büyümesi ve önemli derecedeki kısa dönemli borçlar risk unsuru olarak değerlendirilmektedir. Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi nde siyasi gelişmelerin ve sıkıntıların geçmiş yıllarda olduğu gibi ekonomik büyümeyi keskin oranda azaltacağı ve etkileyeceği belirtilmektedir. Öte yandan, bankacılık sektöründeki riskler iç piyasadaki kredi kalitesini ve kamu finansman ihtiyaçlarını etkilemektedir. Mevcut veriler Güney Asya Bölgesi için risklerin düşük seyrettiğini gösterse de Hindistan daki borçlanma mekanizmasındaki aksaklıklar ve yine Hindistan daki potansiyel cari işlemler dengesi riskleri bölgedeki risk unsurlarındandır. Bu bağlamda, bahsi geçen tüm bölgeler için yabancı yatırımcılar için yatırım ortamının iyileştirilmesine, bütçe konsolidasyon politikalarına, döviz kuru kanalıyla dış ticaret ile ilgili gelişmelere ve küresel ekonomik kırılganlıklardan korunmaya yönelik düzenlemelerin gerekliliği vurgulanmaktadır. Bunun yanında küresel işbirliğinin arttırılması da raporda bahsi geçen önerilerdendir. Dünya Ticaret Örgütü nün Aralık 2013 te sunduğu anlaşmadan hareketle büyüme ve gelişme için fırsatların değerlendirilmesi önem arz etmektedir. 40

41 Şekil 15: Bölgelerdeki Riskler 41

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 Sayı: 2015-34 BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Nisan 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,19 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU ORTAKLIK YAPISI VE SERMAYEYE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Bankamızın 30.09.2011 itibarıyla ortaklık yapısı ve paylarında herhangi bir değişiklik gerçekleşmemiştir.

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-71. 1 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 24 Kasım 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-71. 1 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 24 Kasım 2015 Sayı: 2015-71 BASIN DUYURUSU 1 Aralık 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Kasım 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ekim ayında tüketici fiyatları yüzde 1,55 oranında yükselmiş ve

Detaylı

Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014

Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014 Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde 0,46 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar,

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar, AĞUSTOS 2015 DÜNYA EKONOMİSİ 2015 yılının Ağustos ayında; küresel ekonomiye olan güvensizlik ortamının sürdüğü ve buna bağlı olarak riskten kaçınma eğiliminin artış gösterdiği görülmektedir. 2008 krizi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Temmuz ayında bir önceki

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Sayı: 2015-65 BASIN DUYURUSU 28 Ekim 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 0,89 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

İstikrarsız Bir Dünyada Büyümeyi Yönetmek Haziran 2012

İstikrarsız Bir Dünyada Büyümeyi Yönetmek Haziran 2012 2012 yılı uygun bir ortamda başladı 2012 yılı olumlu gelişmeler ile başladı. Piyasa algısındaki kayda değer bir iyileşme ve bunun yanında gelişmekte olan ülkelerde para politikasındaki rahatlama hem gelişmekte

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ EKİM 2015 gelişmekte olan ülkeler adına birer risk unsuru oluşturduğunu dile getirdi. Buna ek olarak; IMF nin küresel ekonomiye dair büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ederek 2015 yılı için %3,1 e,

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 48 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ercan Ergüzel Ezgi Gülbaş Ali Can Duran 1 DenizBank

Detaylı

BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014

BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014 Sayı: 2014-78 BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Aralık 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,18 oranında artmış, yıllık

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 28 Aralık 2015, Sayı: 41. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 28 Aralık 2015, Sayı: 41. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 41 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır.

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır. Ekonomi Dünya Ekonomisi 2007 yılında başlayan küresel krizin ardından, gelişmiş ekonomiler parasal genişleme ve varlık alımı politikalarını benimsemiştir. Sağlanan yoğun likidite ise reel getirisi daha

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010. PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010

Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010. PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010 Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyat endeksi yüzde 0,60 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ 15 TEMMUZ 2013

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi.

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ ARALIK 2015 DÜNYA EKONOMİSİ 2015 yılı Aralık ayında, küresel ekonominin en önemli gündem maddesi FED in faiz artırımı sürecini başlatması 2008 yılında başlayan küresel krizin ardından parasal genişleme

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü nün AB ye üye ülkeler ile aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik

Detaylı

ULUSLARARASI GELİŞMELER

ULUSLARARASI GELİŞMELER ULUSLARARASI GELİŞMELER Yazar Nesli ÖZKAN ŞUBAT 2014 ULUSLARARASI GELİŞMELER Birleşmiş Milletler tarafından 2013 yılı Aralık ayında yayınlanan Küresel Ekonomik Görünüm ve Beklentiler 2014 Raporuna göre,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

Sayı: 2011 42 28 Temmuz 2011. PARA POLĐTĐKASI KURULU TOPLANTI ÖZETĐ Toplantı Tarihi: 21 Temmuz 2011

Sayı: 2011 42 28 Temmuz 2011. PARA POLĐTĐKASI KURULU TOPLANTI ÖZETĐ Toplantı Tarihi: 21 Temmuz 2011 Sayı: 2011 42 28 Temmuz 2011 PARA POLĐTĐKASI KURULU TOPLANTI ÖZETĐ Toplantı Tarihi: 21 Temmuz 2011 Enflasyon Gelişmeleri 1. Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 1,43 oranında azalmış ve yıllık enflasyon

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-76. 29 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-76. 29 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015 Sayı: 2015-76 BASIN DUYURUSU 29 Aralık 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,67 oranında artmış ve

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 18 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 3 yılının ikinci çeyreğinde iktisadi faaliyet yılın ilk çeyreğine kıyasla daha olumlu bir görünüm sergilemiştir. İç tüketimdeki canlanma ve altın ticaretindeki baz etkisi

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından 1 16-30 Eylül 2011 Sayı: 21 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu GÜNCEL EKO-YORUM: TÜRKİYE NİN KREDİ NOTU NİHAYET ARTIRILDI Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından kredi notu, 20 Eylül de S&P

Detaylı

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Ocak 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 01/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI ARALIK AYI İHRACAT

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014

BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014 Sayı: 2014-68 BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 25 Eylül 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde 0,09 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI

HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 HALI SEKTÖRÜ Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılını %

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Enflasyon Gelişmeleri Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 1. Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,31 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 9,16 ya gerilemiştir.

Detaylı

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI Türkiye Ekonomisi ve Para Politikası Uygulamaları Durmuş YILMAZ Başkan 12 Ocak 2011 1 Sunum Planı I. Küresel Görünüm II. Türkiye Ekonomisi III. Para Politikası Gelişmeleri

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü EYLÜL TÜRKİYE Geçtiğimiz haftada yurtiçinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla II. Çeyrek verileri ile Temmuz ayı sanayi üretimi ve cari işlemler açığı verileri takip edildi. Tüik verilerine göre gayrisafi yurtiçi

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Standart Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015-30.06.2015

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- EYLÜL 2015 (SAYI: 79) GENEL DEĞERLENDİRME Siyasetteki ve Ekonomideki Belirsizliklere Rağmen, Büyüme Oranı Beklentilerin Üzerinde. Ancak Kur Etkisiyle Üçüncü Çeyrekte Büyüme

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Sayı: 2009 43 28 Ağustos 2009 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Ağustos 2009 Enflasyon Gelişmeleri 1. Temmuz ayında tüketici fiyat endeksi yüzde 0,25 oranında artmış ve yıllık enflasyon

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

2010 Yılı Sonu İtibariyle Ekonomik Görünüm Dünya Ekonomisi Genel

2010 Yılı Sonu İtibariyle Ekonomik Görünüm Dünya Ekonomisi Genel 2010 Yılı Sonu İtibariyle Ekonomik Görünüm Dünya Ekonomisi Genel 2008 yılı ortalarından itibaren A.B.D. ve İngiltere başta olmak üzere gelişmiş ülkelerin finansal piyasalarında başlayan kriz derinleşerek

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mayıs 2016, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji. Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mayıs 2016, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji. Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Makro Ekonomi ve Strateji - Döviz girişi gerilemeye devam eder mi? Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji

Detaylı

Dünya Ekonomik Görünüm Raporu (WEO) Yüksek Borç ve Yavaş Büyüme ile Başa Çıkmak Ekim 2012

Dünya Ekonomik Görünüm Raporu (WEO) Yüksek Borç ve Yavaş Büyüme ile Başa Çıkmak Ekim 2012 Dünya Ekonomik Görünüm Raporu (WEO) Yüksek Borç ve Yavaş Büyüme ile Başa Çıkmak Ekim 212 Ana Mesaj: İyileşmenin eski seyrini kazanması için tedbirler gereklidir Küresel ekonomi yeni aksaklıklar yaşamakta

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001. I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler:

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001. I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001 I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: 2000 yılının dördüncü çeyreğinde Euro Bölgesi ve AB-15 in GSYİH artışı bir önceki çeyreğe göre yüzde 0.7 olmuştur.

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor

Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor AYLIK RAPOR Enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açık daralıyor Mevsimsellik ve geçişkenlik nedeniyle yıllık enflasyon çift haneye yaklaştı, cari açıkta daralma devam ediyor. EKONOMİK VE SEKTÖREL GELİŞMELER

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Haziran ayında bir önceki

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Erdem Başçı Başkan 6 Ocak 212 Bursa Sunum Planı I. Küresel Gelişmeler II. Para Politikası III. Türkiye Ekonomisinde Son Gelişmeler 2 Sunum Planı I. Küresel

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor. 2012 Kışı

Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor. 2012 Kışı Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor 212 Kışı Avro bölgesinde giderek artan gerilimler nedeniyle küresel iyileşme tehdit altındadır.

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ Büyüme:

TÜRKİYE EKONOMİSİ Büyüme: EYLÜL 2015 DÜNYA EKONOMİSİ Eylül ayında da küresel ekonominin en önemli gündem maddesi, geçtiğimiz aylarda olduğu gibi, FED in faiz artırımı sürecine yönelik beklentiler olmuştur. Eylül ayı içerisinde

Detaylı

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,1 oranında artarak 1 milyar 143 milyon dolar

Detaylı

TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda % 1,8

TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda % 1,8 01-15 Haziran 2012 SAYI: 38 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu Sanayi Çarkları İşlemeye Devam Ediyor TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda

Detaylı

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler . Uluslararası Ekonomik Gelişmeler 1 yılının ilk çeyreğinde küresel iktisadi faaliyet zayıf seyrini sürdürmüş ve yıl sonuna ilişkin küresel büyüme tahminleri bir önceki Enflasyon Raporu dönemine göre aşağı

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Sayı: 2014-75 BASIN DUYURUSU 31Ekim 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 23 Ekim 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 0,14 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı