Heterojen Filoya Sahip Elektrikli Araçların Rota Optimizasyonu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Heterojen Filoya Sahip Elektrikli Araçların Rota Optimizasyonu"

Transkript

1 Heterojen Filoya Sahip Eletrili Araçların Rota Optimizasyonu İler Küçüoğlu 1 *, Nursel Öztür 2 1 Uludağ Üniversitesi, Mühendisli Faültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, , 2 Uludağ Üniversitesi, Mühendisli Faültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, , *İletişimden sorumlu yazar / Corresponding author Geliş / Received: 29 Mayıs (May) 2016 Kabul / Accepted: 4 Eim (October) 2016 DOI: /cbayarfbe Özet Son yıllarda fosil yaıtlı motor tenolojisine alternatif olan eletrili araçlar üzerine yapılan çalışmalar, bu tenolojinin taşımalardan aynalı olan maliyet ve çevreye olan etilerin azaltılması açısından umut verici bir fırsat olması nedeniyle artmatadır. Anca eletrili araçlara ait düşü seyir menzili ve uzun şarj süreleri bu tenolojinin yaygın olara ullanılmasını engellemetedir. Özellile uzun mesafeler için eletrili araçların gidebileceği şarj istasyonları ve araçların şarj süreleri ticari taşımalar açısından önemli bir durum haline gelmetedir. Bu çalışmada, eletrili araçların lojisti operasyonlarında etin ullanımını elde etme amacıyla şarj istasyonlarını da apsayan eletrili araç rotalama problemi için arma tamsayılı bir matematisel model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelde, lasi araç rotalama problemlerinde diate alınan araç yü apasitesi ve zaman penceresi ısıtlarına e olara eletrili araçların şarj apasiteleri ve şarj istasyonlarında geçen şarj dolum süreleri matematisel olara ifade edilmiştir. Bu model ayrıca uygun araç seçimi ile daha etin rota planlaması sağlayan ve farlı eletrili araçlardan oluşan heterojen filoyu da diate almatadır. Önerilen model bir örne problem seti üzerinde test edilmiş ve heterojen filo stratejisinin avantajlarını ortaya oyma için homojen filo ile elde edilmiş sonuçlarla arşılaştırılmıştır. Sayısal sonuçlar heterojen filonun toplam dolaşım mesafelerinde ve operasyonlar için ullanılan araç sayılarında ayda değer azalış sağladığını göstermiştir. Ayrıca, bazı problemler için homojen filo ile çözüm elde edilemezen, heterojen filo ile uygun bir çözüm elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler Araç rotalama, eletrili araçlar, heterojen filo, matematisel modelleme, şarj istasyonları Route Optimization of the Electric Vehicles with Heterogeneous Fleet Abstract In recent years, the researches on electric vehicles, which is an alternative to fossil-fuel based engine technology, have been increasing because of its promising opportunity for reducing cost and pollution effects caused by transportation. However, their limited cruising range and long recharging time hinder the widespread usage of this technology. Especially for the long distances, the charging stations and charging times of the electric vehicles are critical issue for commercial transportation. In this study a mixed integer mathematical model is developed for the electric vehicle routing problem with recharging stations in order to achieve an effective utilization of the electric vehicles in logistics operations. In addition to the vehicle loading capacity and time windows constraints considered in the traditional vehicle routing problems, the charge capacity and the charging times of the electric vehicles in stations are mathematically identified in the proposed model. This model also considers the heterogeneous fleet consist of different type electric vehicles which can provides more effective route plans by selecting 525

2 appropriate vehicles for the routes. The proposed model is tested on a benchmar problem set and the advantages of the heterogeneous fleet strategy is exposed by comparing the results obtained by homogeneous fleet. Numerical results show that, heterogeneous fleet provides considerable saving on total travelling distance and decrease on total number of vehicles used for the operations. Moreover, a feasible solution is found for some problems with a heterogeneous fleet, while the homogeneous fleet could not reach a feasible solution for these problems. Keywords Vehicle routing, electric vehicles, heterogeneous fleet, mathematical modelling, charging stations 1 Giriş Günümüzde çevreye olan olumsuz etisi nedeniyle, sera gazı emisyonlarının azaltılması onusunda gelişmiş olan üleler ve sivil toplum örgütleri tarafından önemli tedbirler alınmatadır. Bu nedenle CO 2 emisyon mitarı açısından büyü bir paya sahip olan taşımacılı sistemi çevresel etenler için önemli bir fatör haline gelmetedir. Artan reabet ortamında işletmelere ait lojisti stratejilerinin uzun vadede sürdürülebilir olması için oluşturulaca planların çevreye olan etisinin de göz önünde bulundurulması geremetedir. Bu yalaşımlardan biri olan yeşil lojisti stratejisi ile daha az CO 2 emisyonu sağlayan alternatif yaıtlı araç tenolojilerinin ullanımı ön plana çımatadır [1]. Son yıllarda gelişen tenoloji ile fosil yaıtları ullanan araçlara alternatif olara ortaya çımış eletrili araçlar, çevreye dost bir ulaşım aracı olara ullanılmatadır. Eonomi ve çevreye verdiği daha az zarar açısından popüler olan eletrili araçların fosil yaıtlı araçlara göre düşü menzili, sınırlı sayıda şarj dolum istasyonu ve uzun şarj süresi gibi önemli ısıtları bulunmatadır [2, 3]. Bu nedenle üretim veya hizmet sistemlerinde ullanılabilece bu tür araçların rota planlarının oluşturulmasında önemli bir fatör olan bu ısıtların göz önüne alınması geremetedir. Yeşil lojisti apsamında CO 2 emisyonlarını azaltma amacıyla literatürde araç rotalama problemine ilişin birço çalışma bulunmatadır. Bu çalışmaların çoğunluğu fosil yaıtlı araçları diate alıren bir ısmı eletrili veya hibrit araçları diate almatadır. Bu yalaşımlar arasında sadece eletrili araçları ve şarj durumlarını diate alan eletrili araç rotalama problemine (EARP) ait il çalışma Conrad ve Figliozzi [4] tarafından gerçeleştirilmiştir. Yazarlar yaptıları çalışmada eletrili araçların müşteri notalarında tam dolu veya ısmı dolu olara şarj edilebildiğini varsaymışlardır. Te tip araçların ullanıldığı problemde araçlara ait şarj dolum süresi ise sabit bir atsayı olara alınmıştır. Problemde diate aldıları amaç fonsiyonu, dağıtım işlemleri için ullanılaca araç sayısını ve toplam mesafeyi minimize etmetir. Wang ve Cheu [5] benzer bir problemi tasilerin rota planlaması için çalışmış ve problemin çözümü için tabu arama algoritmasını ullanmışlardır. Worley ve ar. [6] eletri şarj istasyonlarına ait loasyonların belirlenmesi ve rotalama problemini bütünleşi olara diate almışlardır. Problemde, eletrili araçların rotalarına ait bir yolun uzunluğu aracın menzilinden fazla ise bu yola anca bir şarj istasyonuna gidilere devam etmesine izin verilmetedir. Neaimeh ve ar. [7] eletrili araçların daha uzun menzillerde dolaşımını sağlama amacıyla yol ve trafi durumunu diate alan bir rota hesaplama yalaşımı geliştirmişlerdir. Felipe ve ar. [8] EARP yi şarj istasyonları ve bu istasyonlarda araçların ısmi şarj dolum işlemleri ile incelemişlerdir. Problemde lasi araç rotalama probleminden farlı olara dağıtım işlemleri için eletrili araçların ullanıldığı ve bu araçların çeşitli şarj istasyonu notalarında tam dolu veya ısmi dolu olara şarj edilebildiği varsayılmıştır. Menzilleri ısa olan eletrili araçlar için bir rotada birden fazla şarj istasyonuna uğrayara şarj işlemi gerçeleştirme mümün olabilmetedir. Yazarlar, diate aldıları problemin çözümü için bir tavlama benzetimi algoritması geliştirmişlerdir. Bu problemi Schneider ve ar. [9] müşterilere ait zaman ısıtlarını da diate alara genişletmişlerdir. Faat şarj istasyonlarında araçların tam dolu olara şarj edildiği varsayılmıştır. Müşteri notalarına ait zaman penceresinin bulunduğu problemde araçların gideceği şarj istasyonlarının belirlenmesi önemli bir durum haline gelmetedir. Problemin çözümü için hibrit bir algoritma geliştirilmiştir. Araçların şarj istasyonlarında şarj edilebildiği ve müşterilere ait zaman ısıtının bulunduğu bu problem tipi son 526

3 yıllarda birço çalışmada incelenmiş ve problemin çözümü için farlı çözüm yöntemleri önerilmiştir [10-17]. Yapılan literatür araştırmasında, eletrili araç rotalama probleminde farlı teni özellilere sahip heterojen filo yalaşımı ve araç seçim stratejisini diate alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, Schneider ve ar. [9] tarafından belirtilmiş olan problem temel alınara farlı teni özellilere sahip araçların uygun seçimi ile taşıma maliyetlerini azaltaca heterojen filoya sahip eletrili araç rotalama problemi (HF-EARP) incelenmiş ve problemin çözümü için arma tamsayılı bir matematisel model geliştirilmiştir. Çalışmanın geri alan ısımları; problem tanımı, geliştirilen matematisel model, sayısal uygulamalar ve sonuç bölümlerinden oluşmatadır. 2 Problem Tanımı Yapılan çalışmada, Schneider ve ar. [9] tarafından diate alınan EARP, farlı teni özellilere sahip eletrili araçların ullanıldığı heterojen filo varsayımı ile incelenmiştir. EARP de amaç, farlı loasyonlarda bulunan N adet müşteriye servis verece en az araç sayısına ve minimum uzunluğa sahip rotaların hesaplanmasıdır. Klasi ARP de rota hesaplamalarında araçların yaıt apasiteleri diate alınmazen, EARP de eletrili araçlara ait şarj apasiteleri bir ısıt olara diate alınmatadır. Araç yaıt tüetimlerine ait literatürde birço yalaşım bulunmasına rağmen, hesaplama zorluğundan dolayı genel olara aracın gittiği mesafeyle çarpılan bir tüetim atsayısı ullanılmatadır [18]. Bu çalışma apsamında diate alınan HF-EARP de farlı teni özellilere sahip araçlar depo notasından ayrılara müşterilere belirli zaman dilimi içerisinde servis verirler ve terar depo notasına geri dönere rotalarını tamamlarlar. Araçların dolaşımı esnasında eletri şarj istasyonlarına uğramasına ve bu istasyonlardan tam dolu şarj ile rotasına devam etmesine izin verilmetedir. Bu sayede, eletri şarjı tüenme üzere olan bir aracın depoya dönmesinden dolayı oluşaca fazla maliyet önlenebilmetedir. HF- EARP ye ait örne bir gösterim Şeil 1 de yer almatadır. Yapılan çalışmada HF-EARP için diate alınan varsayımlar; Her müşteri notasına sadece bir araç ve en fazla bir defa servis verebilir, Araçlar, müşterilere ait zaman penceresine göre 527 servis işlemine başlayabilir, Bir araç birden fazla şarj istasyonuna uğrayabilir ve rotasına tam dolu şarj ile devam edebilir, Bir şarj istasyonuna birden fazla araç uğrayabilir, Araçlara ait eletri tüetim mitarları, araçların gittiği mesafe ile orantılıdır ve şarj tüetim atsayısı ile belirlenmetedir, Araçların şarj istasyonlarında geçirdileri süre, istasyona geldilerindei şarj oranına ve şarj olma süresine ait atsayı ile belirlenmetedir, Her araç farlı ağırlı apasitesi, şarj apasitesi, şarj tüetim atsayısı ve şarj olma süresi atsayısına sahip olabilir, Problemde amaç, belirli sayıda araca sahip filo için en az toplam mesafeyle müşterilere servis yapaca araç rotalarının hesaplanmasıdır DEPO Şarj İstasyonu Müşteri Şeil 1. Heterojen filolu eletrili araç rotalama problemine ait örne bir gösterim 3 Matematisel Model Yapılan ayna araştırmasında eletrili araç rotalama problemleri için birço matematisel modelin geliştirildiği görülmüştür. Bu modeller, diate aldıları amaç fonsiyonlarına veya problem ısıtlarına göre farlılı göstermetedir. Yapılan bu çalışmada, Schneider ve ar. [9] tarafından homojen filoya sahip EARP için oluşturulmuş olan arma tamsayılı matematisel model temel alınmış ve bu model, birbirinden farlı teni özellilere sahip heterojen filo için geliştirilmiştir. HF-EARP için geliştirilmiş olan arma tamsayılı matematisel model aşağıda detaylı bir şeilde tanımlanmıştır. Notasyonlar 0, N + 1 : Depoyu temsil eden notalar

4 F F V V 0 : Şarj istasyonlarına ait notalar ümesi : F ümesinden elde edilmiş ula şarj istasyonlarına ait notalar ümesi : Müşteri notaları ümesi; V = {1,2,, N} : Müşteri ve depo notaları ümesi; V 0 = V {0} V N+1 : Müşteri ve depo notaları ümesi; V N+1 = V {N + 1} V V 0 V N+1 : Müşteri ve şarj istasyonu notalar ümesi; V = V F : Müşteri, şarj istasyonu ve depo notaları ümesi; V 0 = V {0} : Müşteri, şarj istasyonu ve depo notaları ümesi; V N+1 = V {N + 1} y i : Bir aracın i müşteri notasından ayrılmadan öncei veya şarj istasyonunda şarj olmaya başlamadan öncei batarya şarj oranı; i V 0 Amaç Fonsiyonu Kısıtlar Min z = d ij x ij j V N+1 K i V j V 0 N+1 K (3.1) x ij = 1 i V (3.2) x ij = 1 j V (3.3) i V 0 K j V N+1 K x ij 1 i F (3.4) : Müşteri, şarj istasyonu ve depo notaları ümesi; V 0,N+1 = V {0} {N + 1} V 0,N+1 x ij i V 0 K 1 j F (3.5) K d ij t ij C : Araç ümesi : i notasından j notasına olan uzalı; i, j V 0,N+1 : i notasından j notasına olan gidiş süresi; i, j V 0,N+1 : aracının yü apasitesi; K x 0j 1 K (3.6) j V x i{n+1} 1 K (3.7) i V x ij = x ji i V 0 i V N+1 j V, K (3.8) g h Q q i e i l i : aracının birim batarya apasitesi başına şarj olma süresi; K : aracının birim uzalıta tüettiği şarj oranı; K : aracının batarya apasitesi; K : i müşterisine ait talep mitarı; i V : i notası için en eren işleme başlama zamanı; i V 0,N+1 : i notası için en geç işleme başlama zamanı; i V 0,N+1 s i : i notası için servis süresi; i V 0 M : Büyü bir sayı Karar Değişenleri x ij p i : i notasından j notasına aracı ile gidilirse 1, asi halde 0; i, j V 0,N+1, i j, d ij > 0, K : i notasına gelen bir aracın işleme (servis veya şarj) başlama zamanı; i V 0,N p i + (t ij + s i ) x ij p j + M (1 x ij ) K i V 0, j V N+1 (3.9) K p i + t ij x ij + g (Q y i ) p j + M(1 x ij ) i F, e i p i l i j V N+1, K (3.10) i V 0,N+1 (3.11) q i x ij C K (3.12) i V j V N+1 y j y i d ij h x ij + M (1 x ij ) K i V, K j V N+1 (3.13) y j Q h d ij x ij + M(1 x ij ) i F {0}, j V N+1, K (3.14) (3.1) nolu ifade, araçların gittileri toplam mesafeyi minimize edece amaç fonsiyonunu ifade etmetedir. Kısıt (3.2) ve (3.3), her bir müşteri notasına bir sefer ve te bir araç ile servis verilmesini

5 garanti etmetedir. Kısıt (3.4) ve (3.5), bir ula şarj istasyonunun en fazla bir ez ullanılmasına izin vermetedir. Kısıt (3.6) ve (3.7), eğer bir araç servis için ullanılaca ise bu aracın en fazla bir rotaya atanmasını sağlamatadır. Kısıt (3.8), araçlara ait rotalarda süreliliği sağlamatadır. Bu ısıt, eğer bir j notasına herhangi bir i notasından aracı ile gelindiyse yine bu notadan herhangi bir i notasına aracı ile gidilmesini garanti eder. Kısıt (3.9)-(3.11) probleme ait zaman penceresi ısıtlarıdır. Kısıt (3.9) ve (3.10), bir i notasından bir j notasına aracı ile gidiliyor ise bu ii notaya ait işleme başlama zamanlarını hesaplamatadır. Kısıt (3.11) ise her bir nota için işleme başlama zamanlarının zaman penceresi alt ve üst sınırları içinde almasını sağlamatadır. Kısıt (3.12) araçlara ait apasite ısıtını ifade etmetedir. Kısıt (3.13) ve (3.14), i notasından j notasına giden her bir aracın eletri tüetimini ve bu notalardan ayrılmadan önce bataryalarında alan şarj oranlarını hesaplamatadır. Kısıt (3.13) herhangi bir müşteri notasından çıış yapaca araçları diate alıren, ısıt (3.14) eletri şarj istasyonlarından ve depodan çıış yapaca araçları diate almatadır. Eletri şarj istasyonundan ve depodan çıış yapaca araçların tam dolu şarj apasitesi ile yola çımaları ısıt (3.14) ile sağlanmatadır. HF-EARP için yuarıda tanımlanan matematisel model, Schneider ve ar. [9] tarafından geliştirilen modele üç hususta atı sağlamıştır: Modelde farlı teni özellilere sahip araçları diate alan değişen ve parametreler ullanılmıştır. Schneider ve ar. [9] tarafından tanımlanan modelde daha armaşı hesaplamalara sahip araç apasite ısıtı, geliştirilen bu modelde (3.12) nolu ısıt ile daha basit halde ifade edilmiştir. Schneider ve ar. [9] tarafından tanımlanan modelde araçların aynı istasyona ait ula notalar arasında dolaşımına izin veriliren, geliştirilen modelde geresiz hesaplamalara yol açan bu durum ortadan aldırılmıştır. 4 Sayısal Uygulamalar HF-EARP için geliştirilen arma tamsayılı matematisel modelin geçerliliğini ve etinliğini test edebilme amacıyla araç rotalama problemlerinde sılıla ullanılan bir örne problem seti üzerinde çalışma yapılmıştır. Kullanılan problem seti il olara Solomon [19] tarafından zaman pencereli araç rotalama problemlerini test etme amacıyla üretilmiş ve ardından birço farlı problem tipine adapte edilmiştir. Schneider ve ar. [9] yapmış olduları çalışmada bu problemleri belirli müşteri notalarını şarj istasyonu olara belirleyere adapte etmişlerdir. Te tip araç tipinin ullanıldığı problemlerde araçlara ait enerji tüetimleri ve şarj dolum süreleri birer atsayı ile verilmiştir. HF-EARP için yapılan çalışmalar ii aşamadan oluşmatadır. İl olara geliştirilen modelin geçerliliği ve performansı, Schneider ve ar. [9] tarafından geliştirilen matematisel modelin sonuçları ile arşılaştırılara analiz edilmiştir. Ardından, ullanılan problem seti farlı tipte araçları diate alan heterojen filo için düzenlenmiştir. Heterojen filonun oluşturulması için gerçe hayatta ullanılan seiz farlı maraya ait eletrili araçların teni verisi problemlere adapte edilmiştir. Çizelge 1 de araçlara ait teni detaylar yer almatadır. Çalışmanın iinci aşamasında, heterojen filo stratejisinin maliyetler üzerindei etisi analiz edilmiştir. Sayısal uygulamalara ait problem çözümleri Intel Core i GHz işlemci ve 8 GB belleğe sahip bilgisayar üzerinde CPLEX 12.6 çözücü ile ii saatli zaman ısıtı onulara elde edilmiştir. Çizelge 1. Araç tiplerine ait ullanılan teni özelliler Araç Tip No Araç Şarj Kapasite (m) Hızlı Şarj Süresi (d) Araç Yü Kapasitesi (g) Geliştirilen matematisel modelin geçerliliğini ve etinliğini analiz etme için yapılan sayısal uygulamalar Çizelge 2 de Schneider ve ar. [9] tarafından elde edilen sonuçlarla ıyaslanara gösterilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, 15 müşteri notasına sahip RC204 problemi dışında bütün problemler için aynı sonucun bulunduğu görülmetedir. Sonucun farlı çıtığı 15 müşterili RC204 problemi için ise ii saatli zaman ısıtı sonunda Schneider ve ar. [9] tarafından elde edilen çözümden daha iyi bir çözüm elde edilmiştir. Elde 529

6 edilen çözümlere ait işlem süreleri incelendiğinde ise, geliştirilen matematisel model ile ço daha ısa işlem süreleri ile sonuca ulaşıldığı görülmetedir. Yapılan bu çalışmalar sonucunda, HF-EARP için geliştirilen matematisel modelin EARP için daha etin çözüm ürettiği görülmüştür Çizelge 2. Geliştirilen matematisel modelin Schneider ve ar. tarafından geliştirilen model ile arşılaştırması Schneider ve ar. [9] Geliştirilen Matematisel Model Problem Tipi Müşteri Sayısı Amaç Fonsiyonu İşlem Süresi (sn) Amaç Fonsiyonu İşlem Süresi (sn) C C C C R R R R RC RC RC RC C C C C R R R R RC RC RC RC C C C C R R R R RC RC RC RC Ortalama HF-EARP yi EARP ile ıyaslama amacıyla Çizelge 1 de verilmiş olan seiz farlı araca ait teni özelliler Schneider ve ar. [9] tarafından tanımlanmış olan test problemlerine adapte edilmiştir. Araçların teni özellilerinin, örne problemlerde yer alan zaman ve uzalı bilgilerine uygun olması için araçlara ait şarj ve ağırlı apasiteleri gerçe değerlerin yarısı olara abul edilmiştir. Örne olara birinci aracın tam dolu şarj ile 178 m yerine 89 m gidebildiği ve aracın yü apasitesinin 425 g yerine 425/2 = 212 g olduğu varsayılmıştır. Buna göre, 30 d da hızlı şarj olan bu aracın daiada şarj olma oranı 89/30 = 2.97 dir. Homojen filoya sahip problemler için ise seiz araç içinden teni özellileri ortalama 530

7 değerlere en yaın olan beşinci araç seçilmiştir. Gerçe araç verilerinin ullanıldığı sayısal uygulamalara ait Çizelge 3. Homojen ve heterojen filo ile elde edilen sonuçlar 531 sonuçlar Çizelge 3 te yer almatadır. Homojen Filo Heterojen Filo Problem Müşteri Amaç Araç İşlem Süresi Amaç Araç İşlem Süresi Tipi Sayısı Fonsiyonu Sayısı (sn) Fonsiyonu %Far Sayısı (sn) C C C C R R R R RC105 * RC108 * RC RC C C C C R R R R RC102 * RC RC RC C C C C R R R R RC103 ** RC108 ** RC RC Ortalama *Problem çözümsüzdür. **İi saatli işlem süresi içinde problem için uygun bir çözüm bulunamamıştır. Heterojen filo ile elde edilen sonuçların homojen filo ile elde edilen sonuçlara olan yüzdeli farı eşitli 4.1 de yer alan formül ile hesaplanmıştır. %Far = HMFS HTFS HMFS HMFS : Homojen filoya ait sonuç HTFS : Heterojen filoya ait sonuç %100 (4.1) Çizelge 3 te verilen sonuçlar incelendiğinde heterojen filo ile toplam mesafelerde homojen filoya göre ortalama %5.55 tasarruf sağlandığı görülmetedir. Bu tasarruf oranı bazı problemlerde %10 un üzerine çımatadır. Ayrıca, çözümsüz olan veya ii saat içinde CPLEX ile çözüm bulunamayan beş problem için heterojen filo ile uygun bir çözüm bulunmuştur. Problem çözümlerinde ullanılan araç sayıları diate

8 alındığında ise farlı araç tiplerinin bulunduğu heterojen filoda daha uygun bir araç seçimi ile daha az sayıda aracın ullanıldığı tespit edilmiştir. Çözümlere ait işlem süreleri incelendiğinde ise heterojen filoya sahip örnelerin çözüm süreleri ortalama olara homojen filoya sahip örnelerin çözüm sürelerinden daha ısadır. Yapılan bu çalışmaların sonucunda, heterojen filo ile uygun araç seçim stratejisine bağlı olara daha ısa mesafelere sahip rota planı ve daha az araç ullanımı sağlanabilmetedir. 5 Sonuç Son yıllarda CO 2 emisyonlarının azaltılması amacıyla alternatif yaıt türünün ullanıldığı eletrili araç tenolojisine olan ilginin hızla arttığı görülmetedir. Anca mevcut tenoloji şartlarda eletrili araçların şarj süreçleri, araçların gideceleri mesafeler ve dolayısıyla rotaları için önemli bir ısıt oluşturmatadır. Yapılan bu çalışmada, farlı teni özellilere sahip eletrili araçlara ait rotalama problemi şarj istasyonları ile birlite diate alınmış ve problem için arma tamsayılı bir matematisel model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelde amaç, farlı tipte araçların bulunduğu heterojen bir filoya ait rota uzunlularını minimize etmetir. Literatürde yer alan örne problem setlerine gerçe araç verilerinin adapte edilmesi ile yapılan sayısal uygulamalarda, matematisel modelin geçerliliği ve etinliği test edilmiştir. Elde edilen sonuçlarda, heterojen filoda uygun araç seçimleri ile homojen bir filoya göre daha ısa mesafeli rota planlarının oluşturulabileceği görülmüştür. Sonuç olara geliştirilen matematisel model ile lojisti faaliyetlerde ullanılabilece eletrili araçlar için daha az maliyetli rota planlaması oluşturabilece bir çözüm önerisi sunulmuştur. Bu çalışmanın devamı olara, gelece çalışmalarda eletrili araçlara ait enerji tüetim hesaplamalarının daha detaylı etenleri diate alara ilerletilmesi ve büyü boyutlu problemlerin çözümü için metasezgisel bir algoritmanın geliştirilmesi düşünülmetedir. Kaynalar [1] Deer, R.; Bloemhof, J.; Mallidis, I. Operations Research for Green Logistics An Overview of Aspects, Issues, Contributions and Challenges. Eur. J. Oper. Res. 2012; 219(3), [2] Hung, Y.-C.; Michailidis, G. Optimal Routing for Electric Vehicle Service Systems. Eur. J. Oper. Res. 2015; 247, [3] Kesin, M.; Çatay, B. Partial Recharge Strategies for the Electric Vehicle Routing Problem with Time Windows. Teni Rapor, 2015; 28 pp. [4] Conrad, R.G.; Figliozzi, M.A. The Recharging Vehicle Routing Problem, Proceedings of the Industrial Engineering Research Conference, Reno, USA, May [5] Wang, H.; Cheu, R.L. Operations of a Taxi Fleet for Advance Reservations Using Electric Vehicles and Charging Stations. Transport. Res. Rec.: J. Transport. Res. Board. 2013; 2352, [6] Worley, O.; Klabjan, D.; Sweda, T.M. Simultaneous Vehicle Routing and Charging Station Siting for Commercial Electric Vehicles, Proceedings of IEEE International Electric Vehicle Conference, South Carolina, USA, March ; Taiber, J., Stogner, L.; 1 3, [7] Neaimeh, M.; Hill, G.A.; Hübner, Y.; Blythe, P.T. Routing Systems to Extend the Driving Range of Electric Vehicles. IET Intell. Transp. Syst. 2013; 7(3), [8] Felipe, A.; Ortuno, M.T.; Righini, G.; Tirado, G. A Heuristic Approach for the Green Vehicle Routing Problem with Multiple Technologies and Partial Recharges. Transport. Res. E.-Log. 2014; 71, [9] Schneider, M.; Stenger, A.; Goee, D. The Electric Vehicle-Routing Problem with Time Windows and Recharging Stations. Transport. Sci. 2014; 48(4), [10] Afroditi, A.; Boile, M.; Theofanis, S.; Sdouopoulos, E.; Margaritis, D. Electric Vehicle Routing Problem with Industry Constraints: Trends and Insights for Future Research. Transport. Res. Procedia. 2014; 3, [11] Bruglieri, M.; Pezzella, F.; Pisacane, O.; Suraci, S. A Variable Neighborhood Search Branching for the Electric Vehicle Routing with Time Windows. Electron. Notes Discrete Math. 2014, 47, [12] Ouahmed, A.A.; Aggoune-Mtalaa, W.; Habbas, Z.; Khadraoui, D. em-vrp: A New Class of Vehicle Routing Problem Based on a New Concept of Modular Electric Vehicle, Proceedings of Transportation Research Arena, Paris, France, April ; [13] Goee, D.; Schneider, M. Routing a Mixed Fleet of Electric and Conventional Vehicles. Eur. J. Oper. Res. 2015; 245(1), [14] Mancini, S. The Hybrid Vehicle Routing Problem. Optimization Online: ; 20 pp. [15] Muraami, K.; Morita, H. A Column Generation Model for the Electric and Fuel-engined Vehicle Routing Problem, Proceedings of IEEE International Conference on System, Man, and Cybernetics, Hong Kong, China, October ; [16] Yang, H.; Yang, S.; Xu, Y.; Cao, E.; Lai, M.; Dpng, Z. Electric Vehicle Route Optimization Considering Time-of- Use Electricity Price by Learnable Partheno-Genetic Algorithm. 2015; IEEE Transaction on Smart Grid, 2015; 6(2),

9 [17] Lin, J.; Zhou, W.; Wolfson, O. Electric Vehicle Routing Problem. Transport. Res. Procedia; 2016; 12, [18] Küçüoğlu, İ.; Ene, S.; Asoy, A.; Öztür, N. A Memory Structure Adapted Simulated Annealing Algorithm for a Green Vehicle Routing Problem. Environ. Sci. Pollut. R. 2015; 22(5), [19] Solomon, M.M. Algorithms for Vehicle Routing and Scheduling Problems with Time Windows Constraints. Oper. Res. 1987; 35(2),

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA Gazi Üniv. Müh. Mim. Fa. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 30, No 2, 185-195, 2015 Vol 30, No 2, 185-195, 2015 HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206 99 EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3- Yıl: 99-6 İKİNCİ MERTEBEDEN BİR DİFERENSİYEL DENKLEM SINIFI İÇİN BAŞLANGIÇ DEĞER PROBLEMİNİN DİFERENSİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMİ İLE TAM ÇÖZÜMLERİ THE

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI Hamdi DEMİREL (a), Halil SAVURAN (b), Murat KARAKAYA (c) (a) Mühendisli Faültesi, Yazılım Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA

ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA YA/EM 2007 Dokuz Eylül Üniversitesi, 2-4 2 4 Temmuz 2007 ÖNCE DAĞIT SONRA TOPLA PROBLEMLERĐNDE ARAÇ ROTALAMA ĐÇĐN TAMSAYILI KARAR MODELLERĐ Barış KEÇECĐ Đmdat KARA Başkent Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Araç Rotalama Problemi, Sezgisel Algoritmalar, Optimizasyon, Turizm

Anahtar Kelimeler: Araç Rotalama Problemi, Sezgisel Algoritmalar, Optimizasyon, Turizm HAVALİMANINDAN OTELLERE TEK TİP ARAÇLARLA TURİST DAĞITIMI PROBLEMİNE ÇÖZÜM ÖNERİSİ VE ALANYA UYGULAMASI Yrd. Doç. Dr. Kenan KARAGÜL Pamukkale Üniversitesi kkaragul@pau.edu.tr Prof. Dr. İbrahim GÜNGÖR Akdeniz

Detaylı

ÇOK KULLANIMLI VE ZAMAN PENCERELİ ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL

ÇOK KULLANIMLI VE ZAMAN PENCERELİ ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODEL Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Arcchitecture of Gazi University Cilt 27, No 3, 569-576, 2012 Vol 27, No 3, 569-576, 2012 ÇOK KULLANIMLI VE ZAMAN PENCERELİ ARAÇ

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

Heterojen Eş-Zamanlı Topla-Dağıt Rotalama Problemi: Tehlikeli Malzeme Sevkiyatı

Heterojen Eş-Zamanlı Topla-Dağıt Rotalama Problemi: Tehlikeli Malzeme Sevkiyatı 2016 Published in 4th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 3-5 November 2016 (ISITES2016 Alanya/Antalya - Turkey) Heterojen Eş-Zamanlı Topla-Dağıt Rotalama Problemi:

Detaylı

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Hatice YANIKOĞLU a, Ezgi ÖZKARA a, Mehmet YÜCEER a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği

Detaylı

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS)

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS) ÖZET/ABSTRACT DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 2 sh. 49-54 Mayıs 2000 OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE

Detaylı

Heterojen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi

Heterojen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi International Journal of Research and Development, Vol.3, No.1, January 2011 11 Heteroen Araç Filolu Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemi İçin Bir Karar Destek Sistemi Suna ÇETİN, Emre ÖZKÜTÜK

Detaylı

SEMPOZYUM PROGRAMI. 16 Eylül 2010 Perşembe

SEMPOZYUM PROGRAMI. 16 Eylül 2010 Perşembe SEMPOZYUM PROGRAMI 16 Eylül 2010 Perşembe KAYIT 9.00 9.45 AÇILIŞ 9.45 11.00 BİLDİRİ SUNUMLARI 11.15 18.45 11.15 13.00 TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ (1) Oturum Salonu : MS213 Oturum Başkanı : Selim ZAİM Düzenli

Detaylı

KESİN ZAMAN PENCERELİ - EŞ ZAMANLI DAĞITIM TOPLAMALI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: Matematiksel Model

KESİN ZAMAN PENCERELİ - EŞ ZAMANLI DAĞITIM TOPLAMALI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: Matematiksel Model Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 25, No 3, 579-585, 2010 Vol 25, No 3, 579-585, 2010 KESİN ZAMAN PENCERELİ - EŞ ZAMANLI DAĞITIM TOPLAMALI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: Matematiksel

Detaylı

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU

DÜŞÜK SICAKLIKTA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNİN TERMOEKONOMİK OPTİMİZASYONU Isı Bilimi ve eniği Dergisi, 33, 2, 111-117, 2013 J. of hermal Siene and ehnology 2013 IBD Printed in urey ISSN 1300-3615 DÜŞÜK SICAKLIKA ISI KAYNAĞI KULLANAN BİR ABSORBSİYONLU SOĞUMA SİSEMİNİN ERMOEKONOMİK

Detaylı

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ

BURSA İLİNDEKİ BİR KONUTUN ISITILMASINDA KLİMA SİSTEMLERİNİN KULLANILMASININ İNCELENMESİ TESKON 2017 / BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI SEMPOZYUMU Bu bir MMO yayınıdır MMO bu yayındai ifadelerden, fiirlerden, toplantıda çıan sonuçlardan, teni bilgi ve basım hatalarından sorumlu değildir. BURSA

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

DİNAMİK ARAÇ ROTALAMA PROBLEMLERİ İÇİN YENİ BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ 1 A NOVEL APPROACH FOR SOLUTION OF DYNAMIC VEHICLE ROUTING PROBLEMS

DİNAMİK ARAÇ ROTALAMA PROBLEMLERİ İÇİN YENİ BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ 1 A NOVEL APPROACH FOR SOLUTION OF DYNAMIC VEHICLE ROUTING PROBLEMS Süleyman Demirel Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.3, s.807-823. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ PROJE BAŞLIĞI Mühendislik Problemlerinin Bilgisayar Destekli Çözümleri Proje No:2013-2-FMBP-73 Proje Türü ÖNAP SONUÇ

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SANAL ARTIRILMIŞ VE AKILLI TEKNOLOJİLER (SAAT) LABORATUVARI SAAT Laboratuvarı Koordinatör: Yrd. Doç. Dr. Gazi Erkan BOSTANCI SAAT

Detaylı

Plazma İletiminin Optimal Kontrolü Üzerine

Plazma İletiminin Optimal Kontrolü Üzerine Plazma İletiminin Optimal Kontrolü Üzerine 1 Yalçın Yılmaz, 2 İsmail Küçük ve 3 Faruk Uygul *1 Faculty of Arts and Sciences, Dept. of Mathematics, Sakaya University, Sakarya, Turkey 2 Faculty of Chemical

Detaylı

Solution Approach to Vehicle Routing Problem for White Ware Authorized Service At Ankara

Solution Approach to Vehicle Routing Problem for White Ware Authorized Service At Ankara Politeknik Dergisi, 2015; 18 (2) : 99-105 Journal of Polytechnic, 2015; 18 (2) : 99-105 Ankara İlinde Ürün Dağıtımı Yapan Bir Beyaz Eşya Yetkili Servisinin Araç Rotalama ne Çözüm Yaklaşımı H. Ediz ATMACA,

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa ELECO '2012 Eletri - Eletroni ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 ralı 2012, Bursa Lineer Olmayan Dinami Sistemlerin Yapay Sinir ğları ile Modellenmesinde MLP ve RBF Yapılarının Karşılaştırılması

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org FUZZY Control Strategy Adapting to ISPM-15 Standarts Aydın Mühürcü 1, Gülçin Mühürcü 2 1 Saarya University, Electrical-Electronical

Detaylı

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Maale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Arş. Gör. Kemal ÇOMAKLI * Prof. Dr. Bedri YÜKSEL ** Atatür Üniversitesi Mühendisli Faültesi Maine Müh. Böl. ERZURUM email: (*) comali@atauni.edu.tr (**) byusel@atauni.edu.tr

Detaylı

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0 SİERPİNSKİ ÜÇGENİ Polonyalı matematiçi Waclaw Sierpinsi (1882-1969) yılında Sierpinsi üçgeni veya Sierpinsi şapası denilen bir fratal tanıttı. Sierpinsi üçgeni fratalların il örneğidir ve tremalarla oluşturulur.

Detaylı

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ GEMİ İNŞAATI VE DENİZ TEKNOLOJİSİ TEKNİK KONGRESİ 08 BİLDİRİLER KİTABI SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ Fevzi ŞENLİTÜRK, Fuat ALARÇİN ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Ocak 2011

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Ocak 2011 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 13 Sayı: 1 sh. 55-74 Oca 2011 STOKASTİK KULLANICI DENGESİ TRAFİK ATAMA PROBLEMİNİN SEZGİSEL METOTLAR KULLANILARAK ÇÖZÜLMESİ (HEURISTIC METHODS

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılara Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi Derviş Karaboğa 1 Selçu Ödem 2 1,2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Mühendisli Faültesi, Erciyes Üniversitesi,

Detaylı

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Politeni Dergisi Cilt:3 Sayı: 3 s. 09-3, 00 Journal of Polytechnic Vol: 3 No: 3 pp. 09-3, 00 Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Tevfi GÜLERSOY, Numan

Detaylı

Sigma 2006/3 Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM

Sigma 2006/3 Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 6/ Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM Fügen TORUNBALCI

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYNN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ Cen GEZEGİN Muammer ÖZDEMİR Eletri Eletroni Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Ondouz Mayıs Üniversitesi, 559, Samsun e-posta:

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT

Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Orta Doğu Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 996-000 Y. Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Endüstri

Detaylı

Üstel Öğrenme ve Genel Bozulma Etkili Akış Tipi Çizelgeleme Problemi: Maksimum Tamamlanma Zamanı Minimizasyonu

Üstel Öğrenme ve Genel Bozulma Etkili Akış Tipi Çizelgeleme Problemi: Maksimum Tamamlanma Zamanı Minimizasyonu Üstel Öğrenme ve Genel Bozulma Etkili Akış Tipi Çizelgeleme Problemi: Maksimum Tamamlanma Zamanı Minimizasyonu Tamer Eren Kırıkkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, 71451,

Detaylı

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendisli ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 7, 19-19, 9 Research Article / Araştırma Maalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Derya

Detaylı

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ

FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ FARKLI YAPIM SİSTEMLERİ VE KONUT MALİYETLERİ ESRA BOSTANCIOĞLU 1, EMEL DÜZGÜN BİRER 2 ÖZET Bir binanın fonsiyon ve performansının değerlendirilmesinde; diğerlerinin yanında maliyet önemli bir parametredir.

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği MADENCİLİK Haziran June 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 2 Açı işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinami Programlama Teniği A Three Dimensional Dynamic Programming Technique for Open Pit Design Ercüment YALÇE\(*)

Detaylı

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 1A0156 ENGINEERING SCIENCES Yavuz Ünal Received: October 010 Ufu Eim Accepted: January 011 Murat Kölü Series

Detaylı

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler MADENCİLİK Aralı December 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 4 Dinami Programlama Teniğindei Gelişmeler Developments in Dynamic Programming Technique Ercüment YALÇIN (*) ÖZET Bu yazıda, optimum nihai açı işletme

Detaylı

Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için...

Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için... İyi uygulama örneği ile Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için... Mahmut DEDE Enerji Verimliliği Müdürü EVK 2015 04 Haziran 2015, Perşembe 1 Enerji Yönetimi İçin 3 Temel İtici

Detaylı

Zaman Pencereli Araç Rotalama Problemine Tasarruf Yöntemi ile Bir Uygulama

Zaman Pencereli Araç Rotalama Problemine Tasarruf Yöntemi ile Bir Uygulama Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:17.Sayı:2.Aralık 2013 ss.189-205 Zaman Pencereli Araç Rotalama Problemine Tasarruf Yöntemi ile Bir Uygulama Saving Method Application for Vehicle Routing Problem

Detaylı

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators *

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators * MIXED EGESYON TAHMİN EDİCİLEİNİN KAŞILAŞTIILMASI The Comparisions o Mixed egression Estimators * Sevgi AKGÜNEŞ KESTİ Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Matemati Anabilim Dalı Selahattin KAÇIANLA Ç.Ü.Fen Edebiyat

Detaylı

Adana Toplu Taşıma Eğilimleri

Adana Toplu Taşıma Eğilimleri Adana Toplu Taşıma Eğilimleri Doç. Dr. Mustafa Gök Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı Başkanı 13.06.2014 Doç. Dr. Mustafa Gök (Ç. Ü.) Adana Toplu Taşıma Eğilimleri 13.06.2014

Detaylı

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Eğitimde ve Psiolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, Yaz 200, (), -8 Farlı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farlı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Halil YURDUGÜL * Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Karbon Ayak İzini Dikkate Alan Eşzamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama. Serhat Elbasan YÜKSEK LİSANS TEZİ. Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı

Karbon Ayak İzini Dikkate Alan Eşzamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama. Serhat Elbasan YÜKSEK LİSANS TEZİ. Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Karbon Ayak İzini Dikkate Alan Eşzamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama Serhat Elbasan YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Haziran 2015 Vehicle Routing With Simultaneous Pickup-Delivery Considering

Detaylı

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl.

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl. ED Sistemleri için Etin Darbe Ayrıştırma ve Tehdit Kimlilendirme Algoritması Geliştirilmesi Development of Effective Pulse Deinterleaving and Threat Identification Algorithm for ESM Systems Ortaovalı H.

Detaylı

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi M. Ozan AKI Yrd.Doç Dr. Erdem UÇAR ABSTRACT: Bu çalışmada, sıvıların seviye ölçümünde dalgalanmalardan aynalı meydana

Detaylı

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi CBÜ Fen Bil. Dergi., Cilt 11, Sayı, 11-16 s. CBU J. of Sci., Volume 11, Issue, p 11-16 Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi Anıl Kuç 1*, Mustafa Nil *, İlker

Detaylı

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems Available online at www.alphanumericournal.com alphanumeric ournal Volume 3, Issue 1, 2015 2015.03.01.OR.02 MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA İLE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDE ETKİNLİK PLANLAMASI Murat ATAN * Sibel

Detaylı

NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE

NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE 2 Nisan 2015 / April 2, 2015 YENİ NESİL OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ VE SEKTÖR İLİŞKİLERİ KONFERANSI NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE 5*The Green Park Pendik Hotel & Convention

Detaylı

Matris Unutma Faktörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi

Matris Unutma Faktörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi Fırat Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Fırat Unv. Journal of Science 25(), 7-76, 23 25(), 7-76, 23 Matris Unutma Fatörü İle Uyarlanmış Kalman Filtresinin Başarım Değerlendirmesi Özet Cener BİÇER * Esin KÖKSAL

Detaylı

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm BİLİŞİM TEKOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 1, SAYI: 1, OCAK 2008 23 Geneti Algoritma ile Mirofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması Erem Çontar, Hasan Şair Bilge Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Gazi

Detaylı

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM

SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM SÖZDE SPOT ELEKTRİK FİYATINI KULLANAN KISA DÖNEM HİDROTERMAL KOORDİNASYON PROBLEMİ İÇİN DELPHİ DİLİNDE YAZILMIŞ GÖRSEL BİR PROGRAM Celal YAŞAR 1 Salih FADIL 2 M.Ali TAŞ 3 13 Dumlupınar Üniversitesi Mühendisli

Detaylı

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi 9-11 Aralı 2009 Ço Yüse Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardai OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü {myalcin, aan}@istanbul.edu.tr Sunum İçeriği Giriş

Detaylı

GECİKEN İŞ SAYISI VE GECİKME ARALIĞI ÖLÇÜTLÜ ZAMANA-BAĞIMLI ÖĞRENME ETKİLİ ÇİZELGELEME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

GECİKEN İŞ SAYISI VE GECİKME ARALIĞI ÖLÇÜTLÜ ZAMANA-BAĞIMLI ÖĞRENME ETKİLİ ÇİZELGELEME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 27, No 4, 875-879, 2012 Vol 27, No 4, 875-879, 2012 GECİKEN İŞ SAYISI VE GECİKME ARALIĞI ÖLÇÜTLÜ

Detaylı

DR. GÜLESİN SENA DAŞ

DR. GÜLESİN SENA DAŞ DR. GÜLESİN SENA DAŞ Dept. of Industrial Engineering Faculty of Engineering, Kırıkkale University, Yahşihan/ KIRIKKALE Email: senadas@kku.edu.tr EDUCATION Bs., 2001, Gazi University, Department of Industrial

Detaylı

Bulanık Hedef Programlama Yöntemi ile Süre-Maliyet-Kalite Eniyilemesi

Bulanık Hedef Programlama Yöntemi ile Süre-Maliyet-Kalite Eniyilemesi Bulanı Programlama Yöntemi ile Süre-- Eniyilemesi Eran Karaman, Serdar Kale BAÜ Mühendisli Mimarlı Faültesi, 045, Çağış, Balıesir Tel: (266) 62 94 E-posta: earaman@baliesir.edu.tr sale@baliesir.edu.tr

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ EXPERIMENTAL INVESTIGATION OF THE HEAT PUMP RUNNING WITH SOLAR ENERGY

GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ EXPERIMENTAL INVESTIGATION OF THE HEAT PUMP RUNNING WITH SOLAR ENERGY Isı Bilimi ve Teniği Dergisi, 6,, 3-8, 6 J. of Thermal Science and Technology 6 TIBTD Printed in Turey ISSBN 3-365 GÜNEŞ ENERJİSİYLE ÇALIŞAN ISI POMPASININ DENEYSEL İNCELENMESİ adir BAIRCI* ve Bedri YÜSEL**

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi

Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi Lojistik Yönetim Sürecinin Analitik Modeli Ve Sektörel Uygulaması Yrd.Doç.Dr. Safiye Turgay Doç.Dr. İsmail Erol Fulya Türkmen Abant Izzet Baysal Universitesi Giriş İş dünyasında uluslar arası düzeyde rekabetin

Detaylı

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ *

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * Investigation of The Performance of The Integrated Solar Collector and Pond System İsmail BOZKURT Fizi Anabilim Dalı

Detaylı

PERFORMANCE COMPARISON OF KARATSUBA AND NIKHILAM MULTIPLICATION ALGORITHMS FOR DIFFERENT BIT LENGTHS

PERFORMANCE COMPARISON OF KARATSUBA AND NIKHILAM MULTIPLICATION ALGORITHMS FOR DIFFERENT BIT LENGTHS İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl:14 Sayı: 27 Bahar 2015 s. 55-64 Araştırma Makalesi KARATSUBA VE NIKHILAM ÇARPMA İŞLEMİ ALGORİTMALARININ FARKLI BİT UZUNLUKLARI İÇİN PERFORMANSLARININ

Detaylı

MLİLİĞİİĞİ KLİ. Hamdi UÇAROL Uzman Araştırmacı, Enerji Enstitüsü. 10 Nisan 2009 Gebze, Kocaeli

MLİLİĞİİĞİ KLİ. Hamdi UÇAROL Uzman Araştırmacı, Enerji Enstitüsü. 10 Nisan 2009 Gebze, Kocaeli ULAŞIMDA ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ İÇİN N HİBRH BRİD D VE ELEKTRİKL KLİ ARAÇLAR Hamdi UÇAROL Uzman Araştırmacı, Enerji Enstitüsü 10 Nisan 2009 Gebze, Kocaeli Sunuş Planı Hibrid ve elektrikli araç motivasyonu

Detaylı

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Emisyon Kontrolünün İyileştirilmesi için Teknik Destek Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Dr. Chris Dore Bu proje AB ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak finanse edilmektedir. İçerik 1. Envanter

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003 DEÜ MÜENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Oca 00 PERDE ÇERÇEVELİ YAPILARDA a m PERDE KATKI KATSAYISININ DİFERANSİYEL DENKLEM YÖNTEMİ İLE BULUNMASI VE GELİŞTİRİLEN BİLGİSAYAR

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

ARAÇ ROTALAMA SİSTEMLERİ VE TASARRUF ALGORİTMASI UYGULAMASI

ARAÇ ROTALAMA SİSTEMLERİ VE TASARRUF ALGORİTMASI UYGULAMASI İstanbul Ticaret Üniversitesi..Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 11 Sayı: 21 Bahar 2012 s.41-51 ARAÇ ROTALAMA SİSTEMLERİ VE TASARRUF ALGORİTMASI UYGULAMASI Burak KOSİF*, İsmail EKMEKÇİ** Geliş: 18.06.2012 Kabul:

Detaylı

YAEM 2012 Sunumu. Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi

YAEM 2012 Sunumu. Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi YAEM 2012 Sunumu Atık BitkiselYağların Biyodizel Üretimi İçin i Toplanmasını Modelleyen Seçici i ve Devirli Bir Envanter Rotalama Problemi Deniz AKSEN İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Onur KAYA Mühendislik

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emrah B. EDİS

Yrd. Doç. Dr. Emrah B. EDİS Yrd. Doç. Dr. Emrah B. EDİS ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 997-00 Y. Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Endüstri Mühendisliği

Detaylı

TALEP VE KAPASİTE KISITLI OPTİMİZASYON PROBLEMİ İÇİN YENİ BİR MELEZ ALGORİTMA

TALEP VE KAPASİTE KISITLI OPTİMİZASYON PROBLEMİ İÇİN YENİ BİR MELEZ ALGORİTMA Endüstri Mühendisliði Dergisi Cilt: 25 Sayý: 1-2 Sayfa: (16-28) Makale TALEP VE KAPASİTE KISITLI OPTİMİZASYON PROBLEMİ İÇİN YENİ BİR MELEZ ALGORİTMA Harun Reşit YAZGAN*, Serap ERCAN, Ceren ARSLAN Sakarya

Detaylı

AJANDA LİTERATÜR TARAMASI

AJANDA LİTERATÜR TARAMASI AJANDA İSTANBUL DAKİ HASTANELERDEN TIBBİ ATIKLARIN TOPLANMASI İÇİN ARA TESİSE UĞRAMALI BİR ARAÇ ROTALAMA MODELİ Denz Asen Koç Ünverstes İtsad ve İdar Blmler Faültes Müge Güçlü Koç Ünverstes Endüstr Mühendslğ

Detaylı

MD9 electricity ELEKTİRİKLİ OTOBÜS PROJESİ

MD9 electricity ELEKTİRİKLİ OTOBÜS PROJESİ II. AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ ZİRVESİ KAMU-ÜNİVERSİTE -SANAYİ İŞBİRLİĞİ MD9 electricity ELEKTİRİKLİ OTOBÜS PROJESİ TEMSA ULAŞIM ARAÇLARI SAN. VE TİC. A.Ş. ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ DESTEKLİ

Detaylı

XII. ÜRETİM ARAŞTIRMALARI SEMPOZYUMU

XII. ÜRETİM ARAŞTIRMALARI SEMPOZYUMU XII. ÜRETİM ARAŞTIRMALARI SEMPOZYUMU EDİTÖRLER İbrahim GÜRLER, Ozan ÇAKIR YAYINA HAZIRLAYANLAR Mümin ÖZCAN, R. Altuğ TURAN 27 29 EYLÜL 2012 GEDİZ ÜNİVERSİTESİ SEYREK YERLEŞKESİ BİLDİRİLER MONTAJ HATTI

Detaylı

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ ABSTRACT Şürü Ertie 1, Deniz Yıldırım 2, Efe Turhan 3, Taha Taner İnal 4 İstanbul Teni Üniversitesi, Eletri Mühendisliği

Detaylı

ULUSLARARASI INTERMODAL TAŞIMA AĞINDA OPTIMAL ROTA SEÇİMİ

ULUSLARARASI INTERMODAL TAŞIMA AĞINDA OPTIMAL ROTA SEÇİMİ III. Ulusal Liman Kongresi doi: 10.18872/DEU.df.ULK.2017.005 ULUSLARARASI INTERMODAL TAŞIMA AĞINDA OPTIMAL ROTA SEÇİMİ ÖZET Melis Özdemir, Berker İnkaya, Bilge Bilgen 1 Globalleşen dünyada taşımacılık

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Sema. anka. fay. etmektedirler. En az faydayi barkod ve rfid uygulamalarindan ile elde ett Anahtar kelimeler:

Sema. anka. fay. etmektedirler. En az faydayi barkod ve rfid uygulamalarindan ile elde ett Anahtar kelimeler: EFFECTIVENESS OF INFORMATION TECHNOLOGIES USED IN LOGISTICS INFORMATION SYSTEMS OF THE CHAIN STORES Yazar / Author: Cengiz Duran i Sema ii Abstract This study aims to analyze the effectiveness of logistics

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Dr. Özgür Kabak TP Çözümü TP problemlerinin çözümü için başlıca iki yaklaşım vardır kesme düzlemleri (cutting planes) dal sınır (branch and bound) tüm yaklaşımlar tekrarlı

Detaylı

İstatistikçiler Dergisi

İstatistikçiler Dergisi www.istatisticiler.org İstatistiçiler Dergisi (008) 68-79 İstatistiçiler Dergisi BAĞIMLI RİSKLER İÇİ TOPLAM HASAR MİKTARII DAĞILIMI Mehmet PIRILDAK Hacettepe Üniversitesi Fen Faültesi, Atüerya Bilimleri

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 407-414 TEKNOLOJİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ ÖZET Himet DOĞAN Mustafa AKTAŞ Tayfun MENLİK

Detaylı

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNDE TALEP NOKTASINDA BEKLEME SÜRESİNİN ALINAN TOPLAM YOLA ETKİSİ

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNDE TALEP NOKTASINDA BEKLEME SÜRESİNİN ALINAN TOPLAM YOLA ETKİSİ ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNDE TALEP NOKTASINDA BEKLEME SÜRESİNİN ALINAN TOPLAM YOLA ETKİSİ Şahin BAYZAN 1 Sezai TOKAT 1 Önder ÇİVRİL 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Mühendislik Fakültesi Pamukkale Üniversitesi,

Detaylı

SİLİNDİR YÜZEY ÜZERİNDEN AKIŞTA REYNOLDS VE PRANDTL SAYILARININ NUSSELT SAYISINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

SİLİNDİR YÜZEY ÜZERİNDEN AKIŞTA REYNOLDS VE PRANDTL SAYILARININ NUSSELT SAYISINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ SİLİNİR YÜZEY ÜZERİNEN AKIŞTA REYNOLS VE PRANTL SAYILARININ NUSSELT SAYISINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Ömer Faru CAN a, İhsan AĞTEKİN, Nevin ÇELİK c a icle Üniversitesi Mühendisli Faültesi Maine Mühendisliği

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK YIL FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING CÝLT COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ SAYI DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SAYFA SCIENCES : 1995 : 1 : 2-3 : 95-103 ANKARA

Detaylı

Unlike analytical solutions, numerical methods have an error range. In addition to this

Unlike analytical solutions, numerical methods have an error range. In addition to this ERROR Unlike analytical solutions, numerical methods have an error range. In addition to this input data may have errors. There are 5 basis source of error: The Source of Error 1. Measuring Errors Data

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Tabu Arama (Tabu Search) Doç.Dr. M. Ali Akcayol Tabu Arama 1986 yılında Glover tarafından geliştirilmiştir. Lokal minimum u elimine edebilir ve global minimum u bulur. Değerlendirme

Detaylı

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE AİT BİR UYGULAMA

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE AİT BİR UYGULAMA Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2001, C.6, S.1 s.139-155. ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNE AİT BİR UYGULAMA Mehmet ERYAVUZ * Cevriye GENCER ** ÖZET Araç Rotalama Problemi (ARP),

Detaylı

Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN

Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 1987-1992 Lisans Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 2001-2004 Y. Lisans

Detaylı

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm

Aşınmadan aynalanan hasar, gelişmiş ülelerde gayri safi milli hasılanın % 1-4 ü arasında maliyete sebep olmata ve bu maliyetin % 36 sını abrasiv aşınm TİMAK-Tasarım İmalat Analiz Kongresi 6-8 Nisan 006 - BALIKESİR RSM TEKNİĞİ UYGULANARAK DERLİN MALZEMESİNİN OPTİMUM AŞINMA DEĞERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Aysun SAĞBAŞ 1, F.Bülent YILMAZ ve Fatih ALTINIŞIK 3

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2013 419

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2013 419 C.Ü. İtisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2013 419 TÜRKİYE DE DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞININ ETKİNLİĞİ ÜZERİNE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE NETWORK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KARŞILAŞTIRILMASI M. Bura

Detaylı

AYIRMA ANALİZİNE MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA VE YAPAY SİNİR AĞLARI YAKLAŞIMLARI. H.Hasan ÖRKCÜ DOKTORA TEZİ İSTATİSTİK

AYIRMA ANALİZİNE MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA VE YAPAY SİNİR AĞLARI YAKLAŞIMLARI. H.Hasan ÖRKCÜ DOKTORA TEZİ İSTATİSTİK AYIRMA ANALİZİNE MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA VE YAPAY SİNİR AĞLARI YAKLAŞIMLARI H.Hasan ÖRKCÜ DOKTORA TEZİ İSTATİSTİK GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 2009 ANKARA H.Hasan ÖRKCÜ tarafından

Detaylı

Çoklu Unutma Faktörleri ile Uyarlı Kalman Filtresi İçin İyileştirme

Çoklu Unutma Faktörleri ile Uyarlı Kalman Filtresi İçin İyileştirme Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 33, Sayı, 7 Erciyes University Journal of Natural and Applied Sciences Volume 33, Issue, 7 Çolu Unutma Fatörleri ile Uyarlı Kalman Filtresi İçin

Detaylı

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part:C, Tasarım Ve Tenoloji GU J Sci Part:C 4(3):97-102 (2016) Hızlı Ağırlı Belirleme İçin Yü Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Zehan KESİLMİŞ 1,, Tarı BARAN 2 1 Osmaniye

Detaylı

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNİN TASARRUF ALGORİTMASI İLE ÇÖZÜMÜ: SİVAS TA BİR EKMEK FIRINI İÇİN UYGULAMA

ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNİN TASARRUF ALGORİTMASI İLE ÇÖZÜMÜ: SİVAS TA BİR EKMEK FIRINI İÇİN UYGULAMA C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 18, Sayı 1, 2017 185 ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİNİN TASARRUF ALGORİTMASI İLE ÇÖZÜMÜ: SİVAS TA BİR EKMEK FIRINI İÇİN UYGULAMA Özet Alptekin ULUTAŞ 1 Ali Oğuz BAYRAKÇIL

Detaylı

Kırıkkale de Araç Rotalama Problemi İle Tıbbi Atıkların Toplanması

Kırıkkale de Araç Rotalama Problemi İle Tıbbi Atıkların Toplanması International Journal of Engineering Research and Development, Vol.4, No.1, January 2012 41 Kırıkkale de Araç Rotalama Problemi İle Tıbbi Atıkların Toplanması Hakan GÜVEZ, Muhammet DEGE, Tamer EREN* Kırıkkale

Detaylı