TURİST PROFİLİNİ YÜKSELTMEK İÇİN İZLENECEK YENİ REKLAM VE TANITIM STRATEJİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TURİST PROFİLİNİ YÜKSELTMEK İÇİN İZLENECEK YENİ REKLAM VE TANITIM STRATEJİLERİ"

Transkript

1 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TURİST PROFİLİNİ YÜKSELTMEK İÇİN İZLENECEK YENİ REKLAM VE TANITIM STRATEJİLERİ UZMANLIK TEZİ Mehmet Fırat AKKÜLAH ŞUBAT ANKARA

2 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TURİST PROFİLİNİ YÜKSELTMEK İÇİN İZLENECEK YENİ REKLAM VE TANITIM STRATEJİLERİ UZMANLIK TEZİ Mehmet Fırat AKKÜLAH Tez Danışmanı Kültür ve Turizm Uzmanı Murat Aykut GÖRGÜL ŞUBAT 2010 ANKARA

3 KABUL VE ONAY M.Fırat Akkülah tarafından hazırlanan TURİST PROFİLİNİ YÜKSELTMEK İÇİN İZLENECEK YENİ REKLAM VE TANITIM STRATEJİLERİ adlı bu tezin Uzmanlık Tezi olarak uygun olduğunu onaylarım. M.Aykut GÖRGÜL (Danışman) Bu çalışma, jürimiz tarafından oy birliği / oy çokluğu ile Kültür ve Turizm Uzmanı Tezi olarak kabul edilmiştir. Adı ve Soyadı İmzası Başkan : Üye : Üye : Üye : Üye : Tarih :.../. / Bu tez, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılarının Uzmanlık Tezlerini Hazırlarken Uyacakları Yazım Kuralları Yönergesiyle belirlenen tez yazım kurallarına uygundur.

4 SINAV YETERLİK KOMİSYONUNA BEYAN Bu belge ile bu uzmanlık tezindeki bütün bilgilerin akademik kurallara ve etik davranış ilkelerine uygun olarak toplayıp sunduğumu; ayrıca, bu kural ve ilkelerin gereği olarak, çalışmada bana ait olmayan tüm veri, düşünce ve sonuçları andığımı ve kaynağını gösterdiğimi beyan ederim../.../2010 Mehmet Fırat AKKÜLAH Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı

5 TUTANAK Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı olarak, Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılığı ve Uzmanlığı Sınav, Görev, Yetki, Çalışma, Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddeleri ile bu Yönetmeliğe dayanılarak çıkartılan yönergeye uygun olarak hazırlamış olduğum uzmanlık tezi ilişikte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. 24/02/2010 Mehmet Fırat Akkülah Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı Uzmanlık Tezinin Adı: Turist Profilini Yükseltmek İçin İzlenecek Yeni Reklam ve Tanıtım Stratejileri EK: - Tez (. adet) Tezi Teslim Alan Genel Müdür V İbrahim YAZAR

6 ÖNSÖZ 1980 lerin ortalarından itibaren turizmde çıkış gerçekleştiren Türkiye, kitle turizminde önemli destinasyonlardan biri olmayı başarmıştır. Bu başarıda ülkemizin eşsiz kıyıları, iklimi ve tarihi yanında devlet teşviki ile hayata geçirilen yeni turistik tesislerin ve Avrupa ülkelerinin para birimlerinin Türk Lirası karşısında aşırı değerli olmasının etkisi göz ardı edilemez. Kitle turizmi özellikle döviz girdisi sağlaması ve istihdam yaratmasıyla ülke ekonomisinin başlıca iki büyük sorunu olan cari açık ve işsizlik oranlarını düşürmek için hükümetlerin başvurduğu bir araç haline gelmiştir. Ancak zamanla kitle turizminin olumsuz özellikleri de görülmeye başlanmıştır. Deniz-kum-güneş turizmi, turizmin kıyılarda yoğunlaşmasına neden olmuş ve mevsimsel özelliğinden dolayı da yarattığı istihdam dönemsel olabilmiştir. Son yıllarda deniz-kum-güneş turizminde atağa geçen Mısır, Tunus ve Suriye gibi Akdeniz çanağında yer alan ülkeler mevcut rekabetin daha da şiddetlenmesine neden olmuştur. Ülkemizin farklılığını ortaya koyacak tanıtım stratejileri izlemek ve güçlü bir turizm markası yaratmak gereklilik haline gelmiştir. Ulusal turizm örgütleri, pazarda uzun dönemde etkili olabilecek tanıtım stratejilerini oluşturacak kurumlardır. Ana hatları belirlenen stratejiye uygun olarak her ölçekteki turizm işletmelerine pazarlama çalışmalarında destek olmak ve sektör içinde birliği sağlamakta yine bu örgütlerin görevleridir. Bu çalışmada çeşitli ülkelerin çalışmalarına yer verilmekle beraber ağırlıklı olarak Avustralya ve Kanada nın turizm stratejileri ve reklam kampanyaları incelenmiştir. M.Fırat AKKÜLAH i

7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...i İÇİNDEKİLER...ii KISALTMALAR DİZİNİ... v TABLOLAR, RESİMLER ve ŞEKİLLER DİZİNİ...vi GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM TURİZM SEKTÖRÜ 1. TURİZM Turizmin Tanımı Turizmin Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Önemi Turizm Sektörünün Yapısı Dünya da Turizmin Genel Görünümü Yılında Beklenen Olumlu Gelişmeler Yılının Riskleri...7 İKİNCİ BÖLÜM TURİST PROFİLİ 2. TURİST Turist ve Turist Profili Turist Türleri Turistlerin Tatil Motivasyonları Türkiye ye Gelen Yabancı Ziyaretçi Profili Eğitim Seviyesine Göre Dağılım Meslek Grubuna Göre Dağılım Gelir Gruplarına Göre Dağılım Tatil Motivasyonlarına Göre Dağılım Konaklama Türüne Göre Dağılım...21 ii

8 2.5 Özel İlgi Turizmi ve Turist Profili Özel İlgi Turizmine İlgi Duyan Turistlerin Genel Özellikleri Gastronomi Turizmi ve Turist Profili Gastronomi Turizmi nin Ekonomik Etkileri Şarap Turizmi Şarap Turizmine Katılan Ziyaretçilerin Demografik Özellikleri Şarap Turizmine Katılan Ziyaretçilerin Davranışsal Özellikleri Şarap Festivalleri Şarap Turizmi ve Bölgesel Kalkınma Şarap Turizmi Stratejileri...33 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TURİZM PAZARLAMASI 3. TURİZM PAZARLAMASI Pazarlama Kavramı Pazarlama İletişimi Pazarlama İletişiminin Uygulanması Hizmet Pazarlaması Pazarlama Karması ve Turizm Turizm Pazarlaması Turizm Pazarlamasının Hedefleri Turizm Pazarlamasının Fonksiyonları Turizm Pazarlama Araştırmaları Turizm Pazarı Turizm Pazar Bölümlemesi Pazar Bölümleme Değişkenleri Otel Bölümlendirmesi Turizm Pazarlama Stratejileri Turizm ve Reklam Reklam Etkinliğinin Değerlendirilmesi...58 iii

9 3.8.2 Klasik Reklam Araçları Tüketici Kaynaklı Medya Kulaktan Kulağa Pazarlama İnternet te Reklam...63 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ULUSAL ÖRGÜTLERİN TANITIM ÇALIŞMALARINDAN ÖRNEKLER 4. ULUSAL TURİZM ÖRGÜTLERİNİN TANITIM KAMPANYALARI Sinema Filmi ile Turizm Reklam Kampanyası Örneği: Avustralya Filmin Özellikleri Vicky Cristina Barcelona Filmi Televizyon Programları ile Tanıtım Örnekleri: Gurme Turizmi ve İspanya Avustralya Bondi Plajı Televizyon Programı Müslüman Ziyaretçilere Yönelik Helal Yiyecek Odaklı Tanıtım: Yeni Zelanda Spor Etkinliği ile Tanıtım Çalışmalarına Bir Örnek: Boğaziçi Yüzme Yarışması Ulusal Turizm Örgütlerinin İnternet i Kullanarak Yaptıkları Pazarlama Çalışmalarından Örnekler İsveç Kanada Avustralya Devlet-Özel Sektör İşbirliği ile Turizm Pazarlaması Örneği: Kanada Kanada Turizm Markası: Alternatif Turizm Odaklı Pazarlama...77 DEĞERLENDİRME VE SONUÇ...79 KAYNAKÇA...80 ÖZET...88 ABSTRACT...89 ÖZGEÇMİŞ...90 iv

10 SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ Çev. Çeviren GSMH Gayri Safi Milli Hasıla TKM Tüketici Kaynaklı Medya TUİK TÜRSAB Türkiye İstatistik Kurumu Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği v

11 TABLOLAR, RESİMLER ve ŞEKİLLER CETVELİ İkinci bölümün tablo ve şekilleri Tablo 2.1 Gelen Yabancı Ziyaretçilerin Cinsiyete Göre Dağılımı...14 Şekil 2.1 Yabancı Ziyaretçilerin Gelir Durumlarına Göre Dağılımı...18 Tablo 2.2 Yabancı Ziyaretçilerin Geliş nedenlerine Göre Dağılımı...19 Tablo 2.3 TUİK Ziyaretçi Çıkış Anketlerinde Bazı Geliş Nedenlerinde Gelişmeler...20 Tablo 2.4 Yabancıların Türkiye de Tercih Ettikleri Konaklama Türü...22 Tablo 2.5 Şarap Turizmi Stratejileri...33 vi

12 GİRİŞ Dünya turizm sektörü her geçen yıl büyümektedir yılında yaşanan ekonomik küresel krizin etkisiyle büyüme sekteye uğrasa da Dünya Turizm Örgütü nün verilerine göre 1950 yılında 25 milyon olan uluslararası turist sayısı 2009 yılında 880 milyona ulaşmıştır. Yılda ortalama %4,1 büyüme oranıyla 2020 yılında bu sayının 1,56 milyara ulaşması beklenmektedir. Artan turist sayılarıyla birlikte tüm dünyada turizm gelirleri de artış göstermektedir yılında uluslararası turizm sektörü 946 milyar Dolar ihracat geliri üretmiştir. Dünya turizm gelirinden daha fazla pay almak isteyen ülkeler arasındaki rekabette gelirle doğru orantılı olarak artmaktadır. Artan rekabetin sonucu olarak ülkeleri rakiplerinden ayrıştıracak etkin ve kalıcı reklam faaliyetleri önem kazanmaktadır. Klasik araçlar kullanılarak yapılan reklam ve tanıtım kampanyaları yüksek maliyetleri, ölçülebilir olmamaları ve teknolojide yaşanan gelişmeler nedeniyle her geçen gün etkilerini yitirmekte ve bu durum turizm örgütlerini tanıtımda farklı ve yaratıcı fikirler kullanmaya zorlamaktadır. Bu çalışmada klasik reklam araçlarının zayıf yönlerine ve ulusal turizm örgütlerinin uyguladığı başarılı tanıtım kampanyalarına değinilmiştir. Ülkemizde de olduğu gibi, genel olarak dünya turizmi deniz-kum-güneş üçlüsüne dayanmaktadır. Ancak, turizmin kaynağı konumundaki pazar ülkelerin sosyo-demografik yapısında meydana gelen değişikliklere bağlı olarak turizm sektörü de değişim göstermektedir. Bu ülkelerde kişi başına düşen gelirlerin yükselmesi, çocuksuz çiftlerin ve yalnız yaşayan yetişkinlerin sayısının artması, daha fazla kişisel zamanın olması, tüketici bilincinin yükselmesi gibi etkenler turizm talebinin yapısını değiştirmeye başlamış ve turizmin çeşitlenmesine neden olmuştur. Böylece, turizmin dönemsellikten çıkarılarak sektördeki istihdamın devamlılığının sağlanması, turizmin kıyı şeridiyle kısıtlanmasının önüne geçilmesi, turizm gelirlerinin tüm bölgelere yayılması açısından önem taşıyan ve deniz-kum-güneş turizmine alternatif olabilecek turizm türleri önem kazanmaya başlamıştır. Ülkemiz alternatif turizm çeşitleri yönünden zengin bir potansiyele sahiptir. Türkiye Turizm Stratejisi 2023, Eylem Planı nda sağlık ve termal, kongre, golf, deniz, eko turizm ve kış turizmi gibi alternatif turizm türlerine öncelik verilmiştir. 1

13 Bununla beraber, ülkemizin zengin mutfağı ve son yıllarda gelişen şarap sektörü kayda değer bir turizm potansiyeli taşımaktadır. Bu nedenle gastronomişarap turizmine, sahip olduğu yüksek tüketici profili ve bölgesel kalkınmaya katkısı nedeniyle bu çalışmada yer ayrılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmanın amacı, ülke imajını olumlu etkileyecek ve uzun dönemde etkili olabilecek dolaylı tanıtım araçlarına ve ülkemize yüksek gelir düzeyine sahip turistleri çekecek turizm türlerinden biri olan gastronomi turizmine dikkat çekmektir. 2

14 1.BÖLÜM TURİZM SEKTÖRÜ Bu bölümde turizmin tanımı yapılmış ve ülkemizin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler için turizmin önemine değinilmiştir. Ayrıca dünyada turizm sektörünün son durumu ve içinde bulunduğumuz sene itibariyle beklentilere yer verilmiştir. 1.TURİZM 1.1 Turizmin Tanımı Turizm; turist tanımına giren ziyaretçilerin seyahat ve konaklamaları sırasında gerçekleştirmiş oldukları toplumsal ve ekonomik faaliyetler bütünüdür. Turizm endüstrisiyse; seyahate çıkan birey ya da dolaylı olarak ilgili tüm kişileri, ticari işletmeleri, örgütleri, kamu kurumlarını ve bunlarla ilgili bağlantılı elemanların, bu kişi ve kuruluşların turistik mal ve hizmet üretim ve tüketim faaliyetleri ile ilgili endüstridir. (İçöz, Var ve İlhan, 2002:2) 1.2 Turizmin Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Önemi Turizm sektörü dünyanın en hızlı büyüyen hizmet sektörü olarak daha çok az gelişmiş ülkelerde ihtiyaç duyduğu özgün kaynakların bolluğuna bağlı olarak yayılır (Aykaç, 2009:26). Turizmi bu ülkeler için önemli kılan bazı faktörler vardır. Öncelikle, bu ülkelerdeki kısıtlı üretim ve ihracat dolayısıyla artan cari açığı kapamak için döviz girdisi sağlayan turizm, bir ihracat kalemi olarak ödemeler dengesi üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Diğer bir faktörde, bir hizmet sektörü olarak turizmin emek-yoğun olmasıdır. Turizmin yarattığı istihdam, yüksek işsizlik oranlarına sahip bu ülkelerde sektörün önemini daha da artırmaktadır. Turizmin diğer sektörleri tetikleyerek ekonomi üzerinde genel olarak olumlu bir etki yapması ve tarım, gıda, inşaat gibi 3

15 diğer sektörlerin gelişmesini sağlaması önemli bir unsurdur. Turizmin az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler için önem arz etmesinin nedenlerinden bir tanesi de bu ülkelerin turizm aracılığı ile uluslararası bilinirliklerini artırmalarıdır. Turizmin sosyo-ekonomik faydalarından biri de bu ülkelerdeki kadın nüfusunun ekonomiye daha fazla katkıda bulunmasına ve kadınların sosyal statülerini yükseltmelerine yardımcı olmasıdır. 1.3 Turizm Sektörünün Yapısı Turizm piyasasının küresel yapısını belirleyen en önemli aktörler tur operatörleridir. (Aykaç, 2009:27). Tur operatörleri, turistik istem oluşmadan önce ulaştırma, transfer, geceleme, yeme-içme, animasyon, günlük gezi ve rehberlik, hizmetlerini paket tur adı altında bir araya getirerek seyahat etmek isteyen insanlara belirli bir fiyattan satan ya da sattıran aracı işletmelerdir (Cenni, 2005:15 aktaran Avcıkurt, Demirkol ve Zengin, 2009:121). Özellikle gelişmiş ülkelerin uluslararası ağları çok geniş olan tur operatörleri bir takım otantik özellikleri, örneğin tarihsel ya da coğrafi değerleri olan az gelişmiş ülkelere turlar düzenleyerek dünya turizm hareketlerinin yönünü ve yapısını, sonuç olarak hangi turizm merkezinin ne zaman ve ne kadar turist çekeceğini belirler.(hohl ve Tisdell, 1995 aktaran Aykaç, 2009:27) Tur operatörleri sektördeki toptancı kuruluşlardır. Müşterileri de büyük oranda seyahat acentalarıdır. Seyahat acentaları nihai turizm tüketicisiyle doğrudan ilişki kuran perakendeci firmalardır ve gelirlerinin önemli kısmını sattıkları turizm ürününden elde ettikleri komisyon oluşturur. Gelişmekte olan ülkeler turizmin üreticisi olmalarına rağmen birbirleriyle rekabet içinde olmalarından ve büyük ölçekte tur operatörü çıkarmakta zorlanmaları nedeniyle büyük tur operatörleri tarafından daha az gelirle yetinmek zorunda bırakılmaktadırlar. Bu durum turizm literatüründe sızıntı olarak tanımlanır ve gelirlerin büyük kısmının gelişmiş ülkelerin işletmelerine gittiğini anlatır. 4

16 ( Jayawardena ve Ramajeesingh, 2003 aktaran Aykaç, 2009:27-28) Gerçektende tur operatörleri bünyelerinde ekonomik yönden güçlü işletmeleri bir araya getirerek rekabeti zorlaştırmaktadırlar. Örneğin Almanya da TUI kendi etrafında Touropa, Hummel, Dr.Tigers ve Airbus şirketlerini toplamıştır (Hacıoğlu, 2000: 65). Avrupa nın en büyük tur operatörü olan TUI, 27 pazar ülkeden 30 milyon civarı turisti 150 nin üzerinde destinasyona taşır ve yılda 30 milyon broşür basmaktadır. (worldbank.org, , tui-group.com, ) 1.4 Dünya da Turizmin Genel Görünümü 2009 yılında turizm sektörü %4 oranında bir küçülme yaşasa da 2010 yılında %3 veya %4 oranında büyüme beklenmektedir yılının ilk üç çeyreğinde uluslararası turist sayılarında sırasıyla %10, %7 ve %2 küçülme yaşanmıştır. Yılın ikinci yarısından itibaren Asya-Pasifik ve Ortadoğu da yaşanan büyüme sektördeki iyileşmeye öncü olmuştur. Senenin başındaki H1N1 salgınının belirsizliği ve küresel ekonomik kriz sektörü olumsuz etkilemesine rağmen genel olarak yılın son çeyreğinde düzelme sinyalleri görülmüştür. Daha önce edinen deneyimler turizm gelirleri ve turist sayıları arasında önemli bir bağ olduğunu göstermektedir. Yılın ilk üç çeyreğindeki turist sayısının düşmesine paralel olarak turizm gelirlerinde de %6 düşüş yaşanmıştır. Sektörde yaşanan önceki krizlerde olduğu gibi 2009 krizinde de tüketiciler yakın destinasyonları tercih etmişlerdir. Hatta krizden olumlu etkilenerek büyüyen iç turizm destinasyonları olmuştur. Çin, Brezilya ve İspanya gibi ülkelerde iç turizm büyük hareketlilik yaşamıştır. Dünya genelinde Afrika hariç olmak üzere bütün bölgelerde küçülme yaşanmıştır. Avrupa yılın ilk yarısındaki %10 düşüşten sonra yılı %6 lık bir düşüşle kapamıştır. Düşüş özellikle Orta, Doğu ve Kuzey Avrupa da etkisini gösterirken Batı, Güney Avrupa ve Akdeniz kıyısındaki Avrupa ülkeleri göreceli olarak daha iyi durumdadır. 5

17 Asya-Pasifik yılın ilk yarısında %7 lik küçülme yaşamasına rağmen ikinci yarıda bölgedeki ekonomik gelişmeye uygun olarak %3 büyüme göstermiştir. Amerika da %5 oranında bir düşüş yaşanmıştır. Karayipler de yılın son dört ayında artış yaşanmıştır. H1N1 virüsü ekonomik krizin etkisini kötüleştirmiştir. Ortadoğu yılı %6 küçülmeyle kapamasına rağmen olumlu bir ikinci altı aylık dönem geçirmiştir. Afrika dünyada yılı büyümeyle kapayan tek bölgedir. Özellikle Orta-Sahra bölümündeki destinasyonlar öne çıkmaktadır yılındaki olumsuz gelişmelere rağmen Dünya Turizm Örgütü 2010 yılında %3 veya %4 oranında büyüme beklemektedir. IMF, küresel boyutta yaşanan ekonomik iyileşmenin beklenenden hızlı gerçekleştiğini ve tüm dünyada %3,1, gelişmekte olan ekonomilerde %5,1 ve gelişmiş ekonomilerde %1,3 oranlarında büyüme beklendiğini belirtmektedir. Ekonomik iyileşme Avrupa ve Amerika da daha mütevazi bir hızda devam ederken en güçlü gelişme Asya dan beklenmektedir. Orta Doğu ve Afrika da olumlu gelişme devam edecek ve özellikle Güney Afrika da düzenlenecek 2010 Dünya Kupası bölgeyi hareketlendirecektir Yılında Beklenen Olumlu Gelişmeler İş çevrelerinin ve tüketicilerin güven duygusunun artması, Faiz ve enflasyon oranlarının tarihin en düşük seviyesinde olması ve kısa dönemde sadece küçük bir artış oranının beklenmesi, Fiyatlardaki düşüşü takiben talebin artması ve destinasyonların bu fırsatı değerlendirmelerinin beklenmesi, Turizmin kaynağı olan Rusya, İngiltere gibi 2009 ekonomik krizinden büyük oranda etkilenen ülkelerde canlanma beklentisi, 6

18 Güney Afrika Dünya Kupası, Kanada Kış Olimpiyatları, Şangay Expo gibi büyük ölçekteki uluslararası organizasyonların fazladan bir seyahat talebi meydana getirmesinin beklenmesi, Kriz döneminde ortaya çıkan destek ve işbirliği ruhunun devam etmesi, Turizm sektörünün talepteki ve pazardaki hızlı değişimlerle başa çıkmakta gösterdiği esnekliğin sektörü daha da güçlendirmesi, Kriz, sektördeki yapısal zayıflıkları vurgulamış ve sürdürülebilir kalkınmayı, Yeşil Ekonomiye dönüşümü destekleyecek stratejilerin oluşturulmasını sağlamıştır Yılı nın Riskleri İşsizlik anahtar konulardan olmaya devam etmektedir. İstihdamdaki tehlike tam olarak geçmemiştir, özellikle büyük, gelişmiş ekonomilerde birçok kişi işini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Turizm sektörünün kaynağı ülkelerde, özellikle Avrupa ve Amerika daki ekonomik büyüme hala hassas bir durumdadır. Artan kamu borçlarına önlem olarak gelişmiş ekonomilerde vergi artışları görülebilir, bu da şirket bütçelerine ayrı bir yük getirecektir. Petrol fiyatlarında dalgalanmalar yaşanabilir. H1N1 virüsünün etkisi şu anda beklenenden daha zayıf olmakla beraber daha önceki salgın deneyimleri salgın durumunun tekrar ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Güvenlik tehditleri ve bu tehditlere karşı mücadele edilmesi, 7

19 Gelirlerin turizm hacmine göre daha düşük bir hızda iyileşme göstermesi, başlıca risk konularıdır. (unwto.org, ) Sonuç olarak, 2009 yılında dünya turizminde yaşanan sorunlar tam anlamıyla çözümlenmemekle beraber sektörün canlanmakta olduğu ve 2010 yılında olumlu beklentilerin güçlendiği gözlemlenmektedir. 8

20 2. BÖLÜM TURİST PROFİLİ Bu bölümde turist profili ve turist çeşitleri ele alınmıştır. Ülkemize gelen yabancı turistlerin profili incelenmiş ve yüksek turist profili ile dikkat çeken gastronomi ve şarap turistlerinin özellikleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Büyük potansiyele sahip olduğumuz bu turizm çeşitlerini daha etkili hale getirmek için izlenebilecek stratejilere yer verilmiştir. 2.TURİST 2.1 Turist ve Turist Profili Turist; çalışma ve eğitim gibi gündelik (rutin) faaliyetlerinin dışında kalan faaliyetlere katılmak üzere seyahat eden ve en az 1 gece konaklama yapan kişidir. (İçöz, Var ve İlhan, 2002:2). Turist profili, sosyo ekonomik ve davranışsal özellikler olarak iki ana grupta ele alınabilir. Turistin sosyo-ekonomik özellikleri içersinde; yaş, cinsiyet, eğitim, gelir ve önceki turizm deneyimi sayılabilir. Davranışsal özellikleri olarak da; tatil motivasyonu, tutum ve davranışları, arzu ve ihtiyaçları ve de sahip olduğu değer yargıları şeklinde ifade edilebilir (Erol, 2003:176). Bunun dışında davranışsal özellikler; gezi amacı, kullanım sıklığı, kullanım durumu, yarar ve marka bağlılığı (Rızaoğlu, 2004:149) olarak ayrılabilir. 2.2 Turist Türleri Turizm tüketicilerinin satın alma davranışlarının daha iyi anlaşılabilmesi ve hedef kitleye uygun pazarlama araçları kullanılması için farklı turist türlerinin iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Her turist tipi kendine özgü turistik deneyim ve davranışlar göstermektedir. Turist tipleri çeşitli araştırmacılar tarafından ele alınıp sınıflandırılmıştır. Bunlardan Cohen ve Plog un sınıflandırmaları burada yer almaktadır. 9

21 Cohen, gidilen ortam ve girilen ilişkilere göre turistleri; başıboş, araştırıcı, bireysel kitle ve örgütlenmiş kitle turisti şeklinde dört grupta toplamıştır (Rızaoğlu, 2004:136): -Başıboş Turist: * Yenilik arama isteği en yüksek düzeydedir. * Alışkanlıklarına bağlı değildir. * Çevreye karşı büyük ilgi duyarlar. Karşılaştıkları yabancı kişi ve kişilerle hemen kaynaşabilirler. * Kendi yaşam biçimlerini ve toplum kültürünü tümüyle terk edebilirler. * Temelde orta sınıf gelir grubundadırlar. * Kurumlaşmamış turist grubudur. -Araştırıcı Turist: * Yeni bilgiler ve bulgular ararlar. * Sayıları azdır. * Ziyaret ettikleri yaşama etkin bir biçimde katılırlar. * Yerel geleneklere kolayca uyum sağlarlar. -Bireysel kitle turisti: * Yenilik arama isteği biraz fazladır. * Tanıdıkları yerlere yönelik gezilere katıldıkları halde çevreye karşı ilgisizdirler. * Kendi gezi programlarını kendileri yaparlar. * Kurumlaşmış bir turist grubudur. -Örgütlenmiş Kitle turisti: * Alışkanlıklarını sürdürme isteği en yüksek düzeyde, yenilik isteği ise en düşük düzeydedir. * Gezi boyunca çevreye pek ilgi duymazlar. * Alışkanlıklarını zor bırakırlar ve bunun dışına çıkmaktan hoşlanmazlar. * Önceden planlanmış turları satın alırlar. * Kendi ülkelerinin yaşam biçimlerinden ayrılmak istemezler. 10

22 * Kurumlaşmış bir turist grubudur. Plog, turistleri psikografik açıdan sınıflandırmaktadır. Psikografik sınıflandırma, turistlerin nasıl davranacakları üzerine yoğunlaşmakta ve insanları sahip oldukları değerlere göre sınıflandırmaktadır. Bunlar; çevre merkezli, orta merkezli ve ruhsal merkezli turistlerdir. (Rızaoğlu, 2004: ) -Çevre merkezli turistler * Öğrenme ve algılama düzeylerini artırmak için uzman kişilerle birlikte belirli bir konuya yönelirler. * Canlı ve etkili yerleri ararlar. Kimsenin gitmediği yerlere giderler. * Başkaları tarafından tanınma, başkalarına kendi gücünü gösterme, hızlı tren ve uçaklara binme, deniz gezilerine katılma gibi yeni deneyimler ararlar. * Yabancı yerlerde yeni dostluklar edinme eğilimindedirler. * Konaklama ve yiyecek içeceklerde temel kolaylıklar ararlar. * Spor etkinliklerine katılmak isterler. * Dağcılık, yürüyüş, dalgıçlık gibi etkinlikler ararlar. * İş gezisi, kongre, sempozyuma katılmak isterler. * Tiyatro turları ve özel eğlencelere katılma eğilimindedirler. * Yeni bir yaşam biçimini denemeye yatkındırlar. -Orta merkezli turistler: * Rahatlama ve iyi vakit geçirme amaçlı gezilere katılırlar. * Dostlar ve akrabalarla yakın temas kurmaya çalışırlar. * Sağlığı koruyucu etkinlikler ararlar. * Bir süre için değişiklik isterler. * Turistik yörelerin gerçek veya düşlenen görkemini görme isteğindedirler. -Ruhsal merkezli turistler: * Benliklerini zenginleştirmek isterler ve saygınlık ararlar. * Kabul görme ve sosyal rahatlık için gezilere katılırlar. * Kültürel gezilere katılmak isterler. 11

23 * Etkin değildirler, deniz, güneş, kum gibi etkinlikler ararlar. * Yabancı ortamdan kaçınırlar. * Kendilerine benzer insanlarla geziler yapmak isterler. Turistlerin beklentileri ve davranışlarına göre yapılan her iki sınıflandırmada benzer özellikler görülmektedir. Ülkemizin turizm ana pazarları olan Batı Avrupa ülkeleri ve Rusya dan gelen turistlerin başlıca tatil motivasyonun deniz, kum, güneş üçlüsü olduğu bilinmektedir. Bu turistler Cohen in Örgütlenmiş kitle turisti ve Plog un Ruhsal merkezli turistler alt başlıklarındaki özellik ve davranışları sergilemektedirler. Akdeniz çanağında yer alan turizm destinasyonu ülkelerin hedef pazarları ve tercih edilme nedenleri büyük benzerlikler taşır. Deniz, kum, güneş motivasyonlu kitle turizmi ülkemizin de öncelikli tercih edilme nedenidir. Ancak burada önemli olan Ege ve Akdeniz kıyılarımızdaki destinasyonların farklı özelliklerini ve alternatif turizm türlerini ön plana çıkararak tanıtımlarını yapmaktır. Örneğin aynı ilde yer almalarına rağmen Bodrum eğlence, Fethiye ise yaz sporlarıyla öne çıkmaktadır. Her iki destinasyonda deniz kıyısında yer almalarına ve birbirlerine çok yakın olmalarına rağmen ikincil özellikleriyle farklı tipte turistleri çekmektedirler. Dolayısıyla destinasyonlarımızın farklılıkları tanıtım ve reklam araçlarında belirgin bir şekilde kullanılmalıdır. 2.3 Turistlerin Tatil Motivasyonları Turist çeşidi kadar tatil motivasyonları da (güdüleyicileri) farklılık göstermektedir. Başlıca tatil motivasyonları: (İçöz, 2002: ) Rutin ortamdan ve sorumluluktan uzaklaşmak Rahatlamak Baskıdan sıyrılmak Statü ve prestij elde etmek Aile ve arkadaşlarla birlikte olmak Yeni insanlarla tanışmak Kendini keşfetmek 12

24 Eğitim Yenilik arayışı Bir destinasyon bu tatil motivasyonlarından bir ya da daha fazlasını bünyesinde toplayabilir. Ancak bir turizm destinasyonu, diğer özelliklerinin dışında temel olarak şu özelliklerinden biri ya da daha fazlasını taşımalıdır: (Bhatia, 2006:19) İyi hava koşulları Doğal güzellikler Tarihi ve kültürel değerler Kolay ulaşılabilirlik Destinasyona özgü turistik değerler ( Eğlence parkları, yüksek binalar gibi ) 2.4 Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçi profili yılları arasında pek çok bakımdan yatay bir seyir izleyen Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçilerin profilinin özellikle son iki yıldır bir değişim içinde olduğu gözlenmektedir. Yabancı ziyaretçilerin Türkiye ye geliş nedenlerini, mesleklerini ve yaptıkları harcamaların türlerine göre dağılımı gibi konularda sorular yönelten TÜİK in Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketinin yıllara göre analizi yabancı turistlerin yaptığı harcamalar arasında son yıllarda payını en çok artıran harcama türünün yeme-içme olduğunu göstermektedir. Buna karşın, konaklama ve paket tur harcamalarında gerileme gözlenmektedir. Anketin en fazla dikkat çeken sonuçlarından biri yabancıların tercih ettikleri konaklama tipinde olmuştur; son üç yıldır otel, motel, pansiyon türü konaklamalarda yüzde 15 civarında gerileme gerçekleşirken, kendi evlerinde ve arkadaş, akraba evlerinde yapılan konaklamaların payında da yükseliş gözlenmektedir. Bu gerilemelerin ise yabancıların en çok mülk edindikleri son üç yılda keskin bir artış göstermesi Türkiye de mülk sahibi yabancılar arasında sahibi oldukları evleri diğer 13

25 yabancılara kiralama ya da arkadaş ve akrabalara tatil için kullandırma eğiliminin yaygınlaştığına işaret etmektedir döneminde yabancı ziyaretçi sayısı 2,3 katına çıkarak 11 milyon 569 binden, 26 milyon 379 bine yükselmiştir. Bu nedenle bu analiz incelenirken seçeneklerin payında oransal gerilemeler olsa da rakamsal olarak hemen hepsinde önemli artışlar olduğunu göz önünde bulundurmak gerekir. Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketleri sonuçlarına göre Türkiye ye gelen yabancıların içinde kadınların oranı 2008 yılı itibarıyla yüzde 46,7 olmuştur. Bu oran hala erkeklerin altındaysa da yılları arasında bu oranın yüzde 41 ile yüzde 43,6 bandında kaldığı düşünüldüğünde birkaç yıl içinde kadınların payının erkeklerinki ile eşitleneceği düşünülebilir. (tursab.org.tr, ) Tablo 2.1 Gelen Yabancı Ziyaretçilerin Cinsiyetlerine Göre Dağılımı Gelen yabancı ziyaretçilerin cinsiyetlerine göre dağılımı Kadın Erkek (Kaynak: TÜRSAB,www.tursab.org.tr, ) 14

26 2.4.1 Eğitim seviyesine göre dağılım 2008 yılında Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçilerin içinde eğitim durumlarına göre en büyük pay yüzde 38,5 ile fakülte veya yüksekokul mezunlarınındır. Bu kesimi yüzde 30,4 ile lise ve dengi okul mezunları izlemektedir. Anket sonuçlarına göre yılları arasında payını en çok artıran kesim Yüksek lisans, doktora mezunlarıdır. Bu kesimin payı yılları arasında yüzde 8,8 ile yüzde 9,7 arasında dalgalanırken son iki yıldır sırasıyla yüzde 12,0 ve yüzde 12,7 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye ye gelenlerin arasında fakülte veya yüksekokul mezunlarının payında 2005 yılındaki küçük bir gerileme hariç son sekiz yıl içinde istikrarlı bir yükseliş görülmektedir. Buna göre lisans ya da daha yüksek bir eğitime sahip olanların oranı 2001 yılında 45,8 iken 2008 yılına kadar bu oran 2005 yılı hariç istikrarlı bir yükselişle yüzde 50, 7 ye çıkmaktadır. Ortaokul ve altındaki eğitim seviyelerinden mezun olanlar son sekiz yıl içinde en büyük paya yüzde 21 ile 2001 yılında yani anılan dönemin başında ulaşmışlardır. Sonra bu kesimin payında yüzde 3 civarında bir düşüş yaşanmış ve geri kalan yıllar içinde yüzde 17,8 ile 19,6 bandında yatay bir dalgalanma meydana gelmiştir yılında ise bu kesimin payı 18,9 olmuştur. (tursab.org.tr, ) Meslek grubuna göre dağılım TÜİK anketinde Mesleki durum ile ilgili soruda bulunan 11 seçenek arasında anlaşılması ve analizi kolay olmayan şıklar göze çarpmaktadır. Örneğin Profesyonel meslek mensupları seçeneği oldukça geniş bir kategoridir. Bu kategoriye kendileri için çalışanlar ya da ücretli çalışan avukatlar, doktorlar girebileceği gibi, ücretli çalışan bankacılık, finans uzmanı vb. pek çok meslek kategorisi de girebilir. Pek çok işyeri sahibi de kendisini bu kategoriye dahil etmiş olabilir. 15

27 Bu soruda verilen diğer bir seçenek de İş yeri sahipleri, kanun yapıcılar, üst düzey yöneticiler şeklindedir. Ancak bu seçenek içinde 2007 yılına kadar iş yeri sahipleri ibaresi yer almamaktadır. Böyle olunca da yıllarındaki anketlerde seçenekteki bu değişikliğe bağlı olduğu çok belli olan bir sıçrama gözlenmektedir. Buna göre, yılları arasındaki payı ortalama 8,6 olan Kanun yapıcılar, üst düzey yöneticiler meslek gurubunun payı yıllarında bu şıkka iş yeri sahipleri ibaresi eklenince birden bire 6,7 puan artarak yüzde 15,4 e çıkmaktadır. Buna karşın, seçenekler arasında bu ilk seçeneğin hemen altında yer alan profesyonel meslek mensupları seçeneği ise aynı dönemler arasındaki ortalamalarında tam da aynı oranda yani yüzde 6,7 oranında pay kaybetmektedir. Bu nedenlerle ankette şıklar arasında güvenebileceğimiz şıkların eğilimlerine ve paylarındaki gelişmelere bakmak daha sağlıklıdır. Kanun yapıcılar, üst düzey yöneticiler ve iş yeri sahipleri şıklarının yüksek gelir kesimine daha uygun olduğunu düşünmek yanıltıcı olmaz. Bu iki grubun toplam payı bir arada değerlendirildiğinde son sekiz yılda yatay bir seyir görülmektedir. Yüzde 36,9 ile yüzde 38,8 aralığında seyreden bu kesimin payı bu sekiz yılık dönem içinde 2008 yılında yüzde 38,8 ile maksimum seviyesine çıkmıştır. En düşük seviye ise 2002 yılında yüzde 36,9 ile gerçekleşmiştir. Mesleki durum seçenekleri arasında güvenle analiz edilebilecek bir diğer meslek grubu Büro ve müşteri hizmetleridir. Bu mesleki grubu işaretleyen yabancı ziyaretçilerin oranında özellikle son iki yıl içinde net bir gerileme söz konusu olmuştur yılları arasında yüzde 12,8-14,3 arasında seyreden bu kesimin payı, 2007 de yüzde 10,8 e ve 2008 de de yüzde 9,8 e gerilemiştir. Sanatkarlar ve ilgili işlerde çalışanlar ilk 6 yıllık dönemde ortalama yüzde 5,5 pay alırken, son iki yılın ortalaması yüzde 4,7 ye düşmüştür. 16

28 Mesleki durum sorusundaki şıklardan birisi olan ve gelir seviyesi açısından en alt segmentleri temsil ettiği düşünülen Nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar segmentinde ise aynı dönemlerde dikkati çeken bir artış söz konusudur. Bu kesimin payı yılları arasında ortalama yüzde 3,2 iken, 2007 ve 2008 yıllarında ortalama yüzde 5,4 olarak gerçekleşmiştir yılında diğer belirgin seçenekler olan Tesis, makine operatörleri ve montajcıların payı yüzde 2,5, Nitelikli tarım, hayvancılık gibi işlerde çalışanlar ın payı yüzde 1,3, Hizmet ve satış elemanlarının payı da yüzde 7,5 oranında gerçekleşmiştir. Bu meslek gruplarının payı sekiz yıllık dönem içinde genellikle küçük değişikliklerle yatay bir seyir izlemiştir. Meslek grupları seçenekleri arasında daha orta düzey gruplar olarak Yardımcı profesyonel meslek mensupları ile Büro ve müşteri hizmetlerinde çalışanlar seçenekleri ele alınabilir. Bu iki kesimin payı son sekiz yıllık dönemde gerileme göstermiştir. Bu eğilimlerden şu sonuçlara varılabilir: Türkiye ye gelen yabancıların mesleki durumlarına göre dağılımlarında gelir durumu açısından en yüksek segmente ait toplum kesiminin oranında bir değişiklik olmamakla beraber orta kesimin payı azalmakta ve en alt kesimin payı artmaktadır. (tursab.org.tr, ) Gelir gruplarına göre dağılım Düşük gelir kesiminin payı 2001 deki yüzde 11,7 seviyesinden 2008 yılına kadar hafif artışlarla yüzde 14,5 seviyesine kadar yükselmiştir yılında ise yüzde 12,8 e gerilemiştir. Buna karşın yüksek gelirli kesimin payı ile orta gelirli kesimin payları 2007 yılına kadar yüzde 72,6 - yüzde 73,4 aralığında yatay bir çizgi izlerken 2007 yılından sonra yüzde 65,6 ve yüzde 67,3 e gerilemiştir. Ancak, bu iki yıl içinde ankette bu soruya ilişkin yapılan değişikliğin bu sonuca yol açmış olma ihtimali oldukça yüksektir. Yapılan değişiklik sonucu, eskiden düşük, orta ve yüksek olarak üç seçenekli olarak sorulan soru, 2007 den itibaren çok düşük, düşük, orta, 17

29 yüksek ve çok yüksek olmak üzere beş seçenekli olarak sorulmaya başlanmıştır. Bu durumda üç seçenekli sistemde kendini orta gelirli görerek orta seviyeyi işaretleyen bazı yabancı ziyaretçiler beş seçenekli yeni sistemde kendini bir üst gurup olan yüksek gelir gurubuna dahil etme ihtimalleri oldukça yüksektir. Bu nedenle son sekiz yıllık dönemde elde edilen sonuçların gerçeği çok da yansıtmadığını düşünmek yanlış olmaz yılı itibarıyla ülkemize gelen yabancı turistlerin gelir durumlarına göre dağılımı şöyledir: 2008 yılında yabancı ziyaretçilerin gelir durumlarına göre dağılımında en büyük pay yüzde 67,3 ile Orta gelirli kesiminken, bu kesimi yüzde 19,9 ile Yüksek gelirli kesim ve yüzde 12,8 ile de Düşük gelirli kesimindir. (tursab.org.tr, ) Şekil 2.1 Yabancı Ziyaretçilerin Gelir Durumlarına Göre Dağılımı (Kaynak: TÜRSAB, ) 18

30 2.4.4 Tatil motivasyonlarına göre dağılım Yabancı ziyaretçilere Türkiye ye geliş nedenleri 13 ayrı şık halinde sorulmaktadır. Bunlar arasında Gezi, eğlence seçeneği açık ara en fazla işaretlenen geliş nedenidir. Geliş nedenleri arasında turizm endüstrisi için çok önemli sonuçlar üretebilecek güneş-deniz-kum tatili, şehir gezisi, doğa sporları, kar turizmi gibi seçenekler bulunmamaktadır. Anketteki diğer bir geliş nedeni seçeneği olan Sağlık seçeneği spa ve termal turizm ile medikal turizmi birbirinden ayırmadığından Türk turizmi için son yıllarda büyük önem kazanan bu iki turizm türüne ilgi duyan kesimin sayısal gelişimi hakkında da pek fazla fikir vermemektedir. Eksiklerine rağmen anket, turistlerin geliş nedenlerindeki ana eğilimler hakkında bir fikir vermektedir. (tursab.org.tr ) Tablo 2.2 Yabancı Ziyaretçilerin Geliş nedenlerine Göre Dağılımı Yabancı ziyaretçilerin geliş nedenlerine göre dağılımı Toplam içinde pay % Gezi, Eğlence Kültür Sportif ilişkiler Yakınları ziyaret Sağlık Dini Alışveriş Toplantı, konferans, kurs, seminer

31 Görev Ticari ilişkiler, Fuar Transit Eğitim (2003'ten itibaren) Diğer (Kaynak: TÜRSAB, tursab.org.tr, ) Tablo 2.3 TÜİK Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketlerinde Bazı Geliş Nedenlerindeki Gelişmeler (Kaynak: TÜRSAB, ) 20

32 2.4.5 Konaklama türüne göre dağılım Yabancı Ziyaretçiler Çıkış anketinin yıllara göre analizinden ortaya çıkan dikkat çekici bir sonuçta otellerde konaklama yapan ziyaretçilerin oranındaki büyük gerilemedir. Konaklama tipi olarak Otel motel ve pansiyon şıkkını işaretleyenlerin oranı 2001 yılında yüzde 63,4 iken 2005 yılında yüzde 79,7 ye tırmanarak zirveye ulaştığı halde o yıldan sonra büyük bir gerileme kaydederek 2008 yılı itibarıyla yüzde 51,4 e kadar gerilemiştir. Bu sonucu destekleyici olarak, anketin konaklama tipleriyle ilgili sorusunda yabancı ziyaretçiler arasında kendi evi ve Arkadaş, akraba, ev şıklarını işaretleyenlerin oranında da son üç yıldır büyük bir artış gözlenmektedir yılları arasında yüzde 25,7 ile yüzde 20,1 bandı aralığında olan bu oran, 2005 yılında yüzde 11 e gerilese de son üç yıldır sırasıyla yüzde 26,8, yüzde 36,7 ve yüzde 39,2 olarak gerçekleşmiştir. Yabancı ziyaretçilerin ödeme yaptıkları konaklamaların payının düşmesinde son yıllarda yabancıların artan emlak sahipliğinin ve bunların bir kısmının evlerini kendi ülkelerinde kiraya vermelerinin ya da arkadaşlarına açmalarının payı olduğu açıkça görülmektedir. ( tursab.org.tr, ) 21

33 Tablo 2.4 Yabancıların Türkiye de Tercih Ettikleri Konaklama Türü (Kaynak: TÜRSAB, tursab.org.tr ) 2.5 Özel İlgi Turizmi ve Turist Profili Dünya turizm pazarı sürekli bir değişim içindedir. Dünyanın turizm talebini büyük oranda oluşturan gelişmiş ülkelerin sosyal ve demografik yapısında meydana gelen değişiklikler turizm anlayışını da değiştirmektedir. Aktif yaşlı nüfusun varlığı, yüksek emekli maaşları, çift gelirli-çocuksuz çiftlerin ve bekar yetişkinlerin sayısının artması turizm sektöründe talebin niteliğini değiştirmiş ve özel ilgi turizmi olarak adlandırılan yeni bir tür turizmin doğmasına neden olmuştur. Özel ilgi turizmi pazarı Türk turizm endüstrisi açısından giderek önem kazanmaktadır. Genellikle kitle turizminin alternatifi olarak yorumlanan bu turizm türü (Trauer, 2006 aktaran Tanrısevdi, 2009:1314), kitlesel hareketler nedeniyle ortaya çıkan tahribatın etkilerini kısmen azaltma potansiyeline sahip olduğu için (Hunter ve Green, 1996 aktaran Tanrısevdi, 2009:1314), kaynakların sürdürülebilir yönde kullanılmasına olanak sağlayabilen bir özellik arz etmektedir. Ülkemiz coğrafi konumu, kültüreltarihi ve doğal zenginlikleri ile doğa, gurme, sağlık, inanç, kongre turizmi gibi çeşitli alternatif turizm çeşitlerinde eşsiz bir potansiyele sahiptir. (Tanrısevdi, 2009:1314) 22

34 Ülkemizde bazı özel ilgi turizmi türleri değerlendirilirken diğerleri gözden kaçabilmektedir. Örneğin, zengin bir mutfak kültürüne sahip olmamıza rağmen bu zenginlik sektör tarafından ürüne yeterince çevrilememektedir Özel İlgi Turizmine İlgi Duyan Turistlerin Genel Özellikleri Özel ilgi turizmi ürünlerini tercih eden tüketiciler farklı özellikler taşırlar. Özel ilgi turizmi türlerine ilgi duyan kişiler şu özelliklere sahiptir: 1- Dış ortamlardaki faaliyetlere daha çok katılma isteği, 2- Çevre sorunlarına duyarlı, 3- Eğitim seviyesi yüksek, 4- Toplumsal olaylara duyarlı, Özel ilgi turizmi türlerinin gelişmesi ülkeye gelen turistlerin profilini de yükseltecektir. Dünya Turizm Örgütü nün 2020 Turizm Vizyonu (Tourism: 2020 Vision) isimli raporunda yirmi birinci yüzyıl turizm anlayışında dünyada yaşanan sosyo-demografik değişmelere bağlı olarak büyük değişimler yaşanacağı öngörülmektedir. Daha geç yaşta evlenen, kadının gelir sahibi olduğu, az çocuklu ya da çocuksuz ailelerin ve yalnız yaşayan yetişkinlerin sayısında artış yaşanması turizm talebinin de köklü değişimler yaratacak gibi görünmektedir. Turistlerin bir kısmında konfor ve rahat hala öncelikli olmakla beraber, diğer bölümde macera turizmi öne çıkmaktadır. Keşfedilmemiş ya da az bilinen yerlere ve uzay turizmi gibi yeni turizm türlerine ilgi yüksek maliyetlere rağmen artmakta, artan taleple beraber ilerleyen yıllarda maliyetlerinde düşeceği uzmanlarca dile getirilmektedir. Himmetoğlu ve Brotherton (1994), özel ilgi turizmine katılanları; ilgilerinin yoğunluğu, sahip oldukları bilgi, beceri ve deneyim düzeylerine göre dört grupta toplamışlardır. Bunlar; yeni başlayanlar, meraklılar, uzmanlar ve fanatiklerdir. (Tanrısevdi ve Çavuş, 2003 aktaran Küçükaslan 2007: ) 23

35 a) Yeni başlayanlar: Yeni başlayanlar belirli bir ilgi alanına yönelmiş kişiler olup, içlerinde potansiyel bir ilgi alanına yönelme güdüsü vardır. Günlük yaşantının sıkıcı yanlarını gidermek ya da kendilerini geliştirmek amacıyla herhangi bir ilgi alanına yönelebilirler. Bu kişiler bir de ben deneyeyim bakalım başarabilecek miyim? türünde bir güdülenme ile hareket ederler. Öncelikle popüler ve moda haline gelmiş olan ilgi alanlarını tercih ederler. Bu yönelmelerde sosyal beğeni ve onay alma isteği önemli bir yer tutar. Yöneldikleri ilgi alanı ile ilgili ayrıntılı bilgileri olmadığı gibi, iddiaları da pek yoktur. Bu ilgiyi daha çok eğlence amacıyla içselleştirirler. Bu grupta yer alan gezginler, içinde bulundukları sosyo-ekonomik düzeyin daha üzerine çıkma çabasını da sergilerler. Özel ilgilerini geliştirmeye yönelik ayrıntılı ve teknik bilgi aramazlar ve kendilerine sunulan seçenekler arasından bilinçli bir seçim yapmazlar. Başaramama korkusu ve utanma duygusunu yoğun şekilde yaşarlar. Güvenlikleri açısından kendileri gibi yeni başlayanlar arasında olmayı ön planda tutarlar. b) Meraklılar: Yeni başlayanlardan belli ölçülerde ayrılırlar. Kendilerine uyan belirli bir özel ilgi alanını seçmişlerdir ve bu alanı daha yakından tanımaya çalışmışlardır. Meraklılar neyi istediklerini ve neyi yapabileceklerini, kapasite ve sınırlarını daha net bir biçimde tanımlayabilen özel ilgi gezginleridir. Bunun için ilgi duydukları alanla ilgili daha çok bilgi toplama arayışı içindedirler. Bilgilerini artırmak ve becerilerini geliştirmek için eğitim programlarına da katılabilirler. Tatil ilgileri günlük yaşamda da devam eder ve bu ilgiler günlük yaşamlarında zenginleştirici bir rol oynamaya başlar. Bu süreç içerisinde kendileri hakkında daha olumlu bir imaj geliştirmeye de çalışırlar. c) Uzmanlar: Bu grupta yer alanlar, belirli bir özel ilgi alanının seçmiş ve bu alanda iddia sahibi olmuş kişilerdir. Özel ilgileri ile ilgili geniş bir bilgiye sahiptirler. Özel ilgileri, yaşamlarının adeta bir parçası durumuna gelmiştir. Bu ilgileri geliştirmek için örgütlü davranışlara yönelmişler ve kulüp, dernek vb. örgütlere katılmışlardır. Yeni başlayanlara ve meraklılarla bir arada olmaktan pek hoşlanmazlar ve kendileri gibi uzman olanları tercih ederler. Uzmanlar, özel ilgilerini değişik yerlerde deneme isteğindedirler. Özel ilgilerini sosyal beğeni ve onay almaktan çok, kendilerini tatmin 24

36 etmek amacı ile sürdürürler. İddialı oldukları için kendilerine sunulan olanak ve seçenekleri kolaylıkla beğenmezler ve eleştirici olurlar. Ayrıca özel ilgileri ile ilintili kalite arayışı içindedirler. Ancak, kalacakları tesislerin kalitesi ve görkemi onlar için önemli değildir. Uzmanlar sınırlarını bilirler ve bu sınırların ötesine geçmemeye özen gösterirler. d) Fanatikler: Fanatikler kendilerini alabildiğince bir özel alana vermiş ve hatta bu alana adamış olan kişilerdir. Bu özellikleri nedeniyle, başkaları tarafından çılgın olarak bile nitelenebilirler. Fanatikler, günlük yaşantılarında olduğu gibi tatillerinde de azınlıkları oluştururlar. Özel ilgileri bir tutku ve bağımlılık durumunu almıştır. Onsuz ya da onlarsız yapamazlar. Maceracılık ve riskli davranışlar en üst düzeydedir. Sınırlarını zorlarlar ve hatta bilgi ve beceri düzeylerinde sınır tanımazlar. Bu grupta yer alan kişiler, turizm işletmelerinin kendilerine sunacağı hizmetin kalitesine de duyarsızdırlar. Her yer ve her koşul onlar için uygundur. Ayrıca ilgi ve yönlendirme beklemezler Gastronomi Turizmi ve Turist Profili Yeme-içme, turizmin önemli öğelerinden biridir. Son yıllarda medyanın da etkisiyle yemek kültürüne ilgi artmaktadır. Çok sayıda televizyon programı, yemeiçme ve geziyi birleştiren dergiler, köşe yazarları hatta Kuzey Amerika Yemek Kanalı (Hall, 2003:2) gibi sadece yemek yayını yapan televizyon kanalları sayesinde yeme-içme motivasyonlu bir turizm çeşidi oluşmuştur. Artık çok sayıda turizm tüketicisi seyahatlerini yeni lezzetler tatmak amacıyla gerçekleştirmektedir. Kişilerin kendileri için yeni olan yiyecekleri denemesi ve bu yiyecekler aracılığıyla yeni kültürleri tanıması (Long, 2003:20) gastronomi turizminin özünü oluşturmaktadır. Vedat Milor (2009) bu turizm türüne ilgi duyan kişileri şöyle tanımlamaktadır: gastro turist olarak adlandırılabilecek ve seyahat planlamasını gidilecek yerdeki lokantaların niteliğine ve kalitesine göre yapan insanlar. Amerika ve Avrupa da ülkeleri dışında para harcayan turistlerin pek çoğunun gastro turist 25

37 olduğunu ileri süren Milor, bu kişilerin özelliklerini şöyle sıralamaktadır (milliyet.com.tr, ): 1- Ziyaret ettikleri ülkelerde kendi ülkelerinde bulamayacakları lezzetleri bulmak istiyorlar. 2- Temizlik ve servis onlar için çok önemli. Karşılarında aydınlık yüzler, şarap servisi bilen ve sorularına cevap verebilecek garsonlar görmek istiyorlar. 3- Fiyatlarda saydamlık istiyorlar. İyi yemek ve servisin hakkını vermeye hazırlar. Turistler gastronomi turizmine duydukları ilgiye göre şu şekilde sınıflandırılabilir: 1-Yüksek ilgi grubu: Bir destinasyonu başlıca ziyaret etme nedeni; bir lokanta, gıda pazarı ya da üzüm bağıdır. Buradaki turistik aktivitelerinin tamamı veya birçoğu yemekle ilgilidir. Bu turistlerin ilgi duyduğu turizm türüne gurme veya gastronomi turizmi denebilir. 2-Orta ilgi grubu: Destinasyonu ziyareti sırasında diğer aktivitelerin yanında yerel bir pazarı, lokantayı ya da üzüm bağını ziyaret eden grup. 3-Düşük ilgi grubu: Bir yiyecek festivalini, lokantayı, pazarı veya üzüm bağını farklı bir aktivite olduğu içi ziyaret eden gruptur. 4- İlgisiz veya çok az ilgi grubu: Seyahat sırasında yemek ihtiyacını karşılamak için lokantaya giden gruptur (Hall 2003:10). Avustralyalı Gurme Gezgin (Australian Gourmet Traveller) dergisi okuyucu profili yeme-içe turist profili ile ilgili önemli ipuçları taşır. Okur profili genellikle kadınlardan oluşmakta ve yaş aralığı dur. Orta sınıf AB ve C sosyo ekonomik gelir seviyesine sahiptirler. Profesyonel ya da beyaz yakalı iş grubundan olup, yıllık kazançları Dolar ın üzerindedir. Ayrıca bu derginin okuyucularının yemek ve turizmi birleştirerek yaşam şekli olarak benimsedikleri için yemek motivasyonuyla seyahat edecek öncelikli grup olduğu düşünülebilir. (Hall 2003:67) 26

38 Araştırmalar göstermektedir ki turistler en çok harcamayı otelden sonra yeme-içmeye yapmaktadırlar. Amerika nın New Mexico şehrindeki Las Crues Havaalanında turist harcamaları üzerine yürütülen bir araştırma sonuçlarına göre turistler en çok %46,3 ile otele, %25,5 le yeme-içmeye, %20,4 ulaşım ve alışverişe, %8,1 le de eğlenceye harcama yapmaktadırlar. Amerika nın San Fransisco şehrinde 3000 kişi üzerinde yapılan bir başka araştırmada da benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Günlük ortalama 130,40 Dolar harcayan turistlerin harcama yaptıkları alanlar şöyle sıralanmıştır: %36 otel, %28 yeme-içme, %16 alışveriş, %11 şehir içi ulaşım, %9 eğlence ve şehir turu. (Hall, 2003:68) Amerika merkezli Uluslararası Mutfak Turizmi Birliği ne göre gastro turistler seyahat bütçelerinin yarısını yemek ve yemekle ilgili etkinliklere harcarken bu oran sıradan turistlerde %20-30 civarındadır. Birliğin tahminleri yukarıda bahsedilen araştırma sonuçlarıyla örtüşmektedir. Birliğe göre gastro turistleri ideal turist yapan bir diğer neden ise yüksek gelir grubunda olan bu turistlerin diğer aktivitelere de daha fazla harcama yapmalarıdır. (culinarytourism.org, ) Kanada nın Ontario eyaletinde 2001 yılında yapılan bir araştırmada yemeiçme turizmiyle ilgili kişilerin şu tatil aktivitelerini de yaptığı gözlenmiştir: Kişisel keyif: Popüler, bilinen yerleri ziyaret etmek, kumar oynamak ve kumarhanelere gitmek, nitelikli tüketim yapmak- kaliteli mutfakları denemek gibi, şehir hayatına katılmak. Keşfetmek: Tarihi yerleri, müzeleri, doğal güzellikleri gezmek. Romantizm ve rahatlama: Dinlenmek, rahatlamak ve huzur bulmak, yakınlaşmak ve romantizm, aile üyeleriyle evden uzakta vakit geçirmek. (Hall, 2003:69) Bu araştırma sonuçlarından, gastro turistlerin kişisel zevklerine ve aile ilişkilerine önem veren, gittikleri yerlerin kültürüne ve tarihine ilgi duyan kişiler oldukları çıkarımı yapılabilir. 27

39 2.5.3 Gastronomi Turizmi nin Ekonomik Etkileri Yeme-içme nin turizmde böyle önemli bir yer tutması, bu turizm türünün başka bir boyutunu ortaya çıkararak turizm politikasını düzenleyen kurumların endişelenmesine neden olmuştur. Özellikle gelişmekte olan ülkeler ve küçük ada devletleri turizm gelirlerinde yiyecek ithalatı yüzünden düşüş yaşamaya başlamışlardır. Ancak bu durum otel ve lokantalar için tarım yapılmasını sağlayarak yan sektörlerin canlanmasına neden olmuş ve istihdamı olumlu etkilemiştir. Bununla beraber, bu tür turizmin bünyesinde barındırdığı fırsatlardan biri de ziyaretçileri etkileyebilmesidir. Güney Afrika Hükümeti, turizmin ziyaretçilerin zevklerini etkileme ve ihracat fırsatlarını ortaya çıkarma potansiyeline Güney Afrika Turizminin Tanıtılması ve Kalkınma isimli çalışmalarında şöyle değinmiştir: Turizm aracılığıyla Güney Afrika, ziyaretçilerin çekildiği bir market veya mağazaya dönüşmüştür. Deniz kum güneş, vahşi hayat, şarap ve su sporları dışında turizm, müşterilerine Güney Afrika da üretilen diğer hizmet ve mallarla tanışma fırsatı yaratır. Güney Afrika nın ziyaretçilerin zevklerini etkileme ve kalıcı ihracat pazarları yaratma potansiyeli son derece güçlüdür. (Hall, 2003:3-4) Gerçektende yeme-içme turizminin yarattığı en büyük imkanlardan bir tanesi de ziyaretçilerin geldikleri yerlere ihracat yapma potansiyelidir. Aslında yeme-içme turizmi gerçek anlamda yerel ürünlerin kullanılmasından oluşur. Böylece bu turizm çeşidi bölgedeki yemeiçme sektörünü hareketlendirdiği gibi yerel tatların, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin ve yerel kültürün yemek aracılığı ile korunmasına yardımcı olur Şarap Turizmi Gastronomi turizmi içerisinde değerlendirilebilecek bir turizm türüdür. Özellikle 1990 dan sonra şarap tüketiminin artması ve tüketicilerin bilinçlenmeye başlamasıyla dünyada gelişmeye başlamıştır. Adından da anlaşılacağı üzere şarap turizmi, şarap ve turizm sektörlerinin birleşmesinden oluşmaktadır ve yaygın olarak şöyle tanımlanır: Öncelikli motivasyon olarak üzüm bağlarına, şaraphanelere, şarap festivallerine ve fuarlarına şarap tatmak veya farklı üzüm/şarap bölgelerine özgü 28

Yabancı Ziyaretçi Profilindeki Gelişmeler. TÜĐK Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketlerinin Analizi 2001-2008

Yabancı Ziyaretçi Profilindeki Gelişmeler. TÜĐK Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketlerinin Analizi 2001-2008 Yabancı Ziyaretçi Profilindeki Gelişmeler TÜĐK Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketlerinin Analizi 2001-2008 TÜRSAB Ar-Ge Departmanı, Mart 2009 Yabancı Ziyaretçi Profilindeki Gelişmeler (TÜĐK Yabancı Ziyaretçi

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1 TÜRKİYE NİN HOLLANDA TURİZM PAZAR PAYI 16.8 milyon kişilik bir nüfusa sahip olan Hollanda, nüfusuna oranla en çok tatile çıkan Avrupa ülkeleri arasında yer almaktadır. Avrupa Konseyi Resmi İstatistik Dairesi

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart.

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart. TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK Turizm gelişiminde son 20 yıldır büyük başarılara imza atmış Türkiye, son yıllarda sürdürülebilir turizm gelişiminde olumsuz bir trende girmiş bulunuyor. Turizmde ilkeli ve planlı

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) EĞLENCE HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -10 AMAÇ EĞLENCE HİZMETLERİ Bu faaliyet ile eğlence

Detaylı

Dünya da ve Türkiye de Kongre Turizmi

Dünya da ve Türkiye de Kongre Turizmi Dünya da ve Türkiye de Kongre Turizmi Uluslararası Toplantı ve Kongreler Birliği (ICCA) tarafından hazırlanan rapora göre, 2008 yılında dünyada yaklaşık 7 bin 475 adet uluslar arası toplantı organize edildi.

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015

HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 6. HALAL EXPO HELAL TURİZM DEĞERLENDİRMESİ-2015 Yrd. Doç. Dr. Özgür Arpacı Kırklareli Üniversitesi, Turizm Fakültesi GIMDES Halal and Tayyib Workshops Program 25 October 2015, Istanbul, Turkey İçerik Kavramlar

Detaylı

YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ

YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ YURTDIŞINA SEYAHAT AMAÇLI GİDEN VATANDAŞLARIMIZ VE TURİZM GİDERLERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI 2013 Sosyal Sektör İstatistikleri Daire Başkanlığı Turizm İstatistikleri Grubu Kasım 2014 İÇİNDEKİLER 1. Giriş...

Detaylı

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi 1. Masa başı araştırmasında. Masa başı araştırmasında şu soruların cevabını vermeliyiz;

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 Sayı: 2015-34 BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Nisan 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,19 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

TURİZM VE SEYAHAT HİZMETLERİ MESLEK ELEMANI

TURİZM VE SEYAHAT HİZMETLERİ MESLEK ELEMANI TANIM Turistik amaçlı, ulaştırma, konaklama, gezi, spor ve eğlence hizmetleri veren işletmelerde seyahat işletmecisi tarafından planlanan işleri yürüten meslek elemanıdır. A- GÖREVLER - Turistlerin; ulaşım,

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ Aykut TERZİOĞLU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM

Detaylı

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 16-19 Eylül tarihleri arasında

Detaylı

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI SERBEST BÖLGELER, YURTDIŞI YATIRIM VE HİZMETLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mehmet ÇETİK Dış Ticaret Uzmanı 17 Serbest Bölgeler, İthalat Yurtdışı Genel Yatırım Müdürlüğü ve Hizmetler Genel Müdürlüğü

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER İnsanoğlunun farklı amaçlarla turizm hareketlerine katılacağı ve yeni turizm türlerinin gelişeceğini söylemek mümkündür. Turizm hareketleri artarak ve çeşitlenerek

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON PROGRAM HİZMETLERİ VE HİZMETLERİ Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM Marmara Üniversitesi BESYO Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM TMOK ve SBD

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma Ekim 2014 Özge YALÇIN - Mali Analiz TSKB Araştırma Turizm sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca güvenilir ola rak kabul edilen

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB UTRECHT VAKANTIEBEURS 2014 FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 14-19 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Burçin Hatipoğlu Maria Dolores Alvarez Kıvanç İnelmen Dilek Ünalan Değerlendirme... İnsan Kaynağına Yatırım

Detaylı

DESTİNASYON YÖNETİMİ

DESTİNASYON YÖNETİMİ DESTİNASYON YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

ATM Dubai Turizm Fuarı

ATM Dubai Turizm Fuarı ATM Dubai Turizm Fuarı Ortadoğu da gerçekleştirilen en önemli fuarlar arasında gösterilen ATM Turizm Fuarı Birleşik Arap Emirlikleri nin Dubai şehrinde 30 Nisan-3 Mayıs 2012 tarihleri arasında kapılarını

Detaylı

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ Muğla Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu E-Posta: bkilic@mu.edu.tr 7-8 Nisan 2010 tarihlerinde

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ Hazırlayan: TÜRSAB Ar-Ge Departmanı, Türkiye, Polonya da yakın tarihlere kadar bir tatil destinasyonu olarak tanınmıyordu. Türkiye bu anlamda ucuz ya da orta kalitede

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

* 2012 yılında stabil kalan küresel ekonominin, 2013 yılında yüzde 3,1 lik bir büyümeye ulaşması bekleniyor.

* 2012 yılında stabil kalan küresel ekonominin, 2013 yılında yüzde 3,1 lik bir büyümeye ulaşması bekleniyor. Turizmcilere yol gösteren 'Global Trendler Raporu 2013' yayımlandı 6.11.2013-16:03:02 WTM'de açıklanan "Global Trends Report 2013"de, bir yandan küresel ekonominin durumuna ve küresel turizme dair bir

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

2014 SIAL ULUSLARARASI GIDA FUARI İNCELEME RAPORU

2014 SIAL ULUSLARARASI GIDA FUARI İNCELEME RAPORU 2014 SIAL ULUSLARARASI GIDA FUARI İNCELEME RAPORU HAZIRLAYAN : PROF.DR.NÜZHET KARAMAN I. SIA ULUSLARARASI GIDA FUARI HAKKINDA GENEL BİLGİLER Paris Uluslararası Gıda Fuarı nın ilki 1964 yılında düzenlenmiştir.

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Kasım 2010 - Ekim 2011) Kasım 2011 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 24-223 TR4 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU , bin Türkiye, milyon Turizm Sektörü Türkiye 223 Turizm Stratejisi nde illerimizin

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010. PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010

Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010. PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010 Sayı: 2010 27 31 Mayıs 2010 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Mayıs 2010 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyat endeksi yüzde 0,60 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon

Detaylı

Uluslar arası Organizasyon Hizmetleri

Uluslar arası Organizasyon Hizmetleri Uluslar arası Organizasyon Hizmetleri Turizm sektörü birikimi ve tecrübesiyle, 2009 Haziran ayı içerisinde Platinyum Turizm A.Ş. ünvanlı kurduğumuz firmayla çalışma hayatına başladık. Çeşitli Kamu Kurumları

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti 15 Nisan 2014 SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı Damla OR, Yardımcı Araştırmacı Yönetici Özeti Ocak dönemine işsizlik ve tarım dışı işsizlik oranlarında; bir önceki

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

www.navigatour.net Firmanıza özel çözümler için hazırız

www.navigatour.net Firmanıza özel çözümler için hazırız www.navigatour.net Firmanıza özel çözümler için hazırız 1 Bizi daha iyi tanıyın! Navigatour Hakkında; Navigatour Seyahat Acentesi, 1999 yılında uzun yıllar turizme hizmet etmiş, kendi alanındaki profesyonel

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ SONUÇLARI DURUM TESPİT ANKETİ MESLEK KOMİTELERİ Mart 15 Ekonomik Araştırmalar Şubesi 1 1 1 8 6 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ 1,6 19,5 117,2 115,5 97,6 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ (SGE) (Üretim, İç Satışlar, İhracat,

Detaylı

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2016 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 12.01.2016 17.01.2016 2017 Yılı Fuar Tarihleri 10-15.01.2017 Fuarın Açık Olduğu saatler 10:00-18:00 Ziyaretçi Sayısı

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü. Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı

Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü. Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı Hizmet Sektörü Olarak Sağlık Turizminin Ülke Ekonomisindeki Rolü Dr. Seyit KARACA TOBB Türkiye Sağlık Kurumları Meclis Başkanı Türkiye Ekonomisi Ülkemiz 2011 yılında yapmış olduğu büyüme trendiyle, dünya

Detaylı

Marka ya üyelik farklılık yaratır

Marka ya üyelik farklılık yaratır Marka ya üyelik farklılık yaratır bestwestern.com Best Western, dünyanın en büyük otel zincirine katılmanın avantajları. Best Western bağımsız kişiler tarafindan sahip olunan ve yönetilen bir otelciler

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ SONUÇLARI DURUM TESPİT ANKETİ MESLEK KOMİTELERİ Eylül 15 Ekonomik Araştırmalar Şubesi 1 1 1 8 6 81.4 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ 18. 15.2 83.8 91.2 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ (SGE) (Üretim, İç Satışlar, İhracat,

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI!

İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! İZMİR, 2015 OCAK AYI HAVAYOLU VE DENİZYOLU GİRİŞLERİNDE DÜŞÜŞ YAŞADI! Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Yönetim Kurulu tarafından İzmir turizmine yönelik kapsamlı bir istatistik verileri

Detaylı