Recep Ataş 1, Oya Kalıpsız 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Recep Ataş 1, Oya Kalıpsız 2"

Transkript

1 Fırat Üniversitesi-Elazığ SERVİS TABANLI YAZILIM ÜRÜN HATTI MİMARİLERİ Recep Ataş 1, Oya Kalıpsız 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi 2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi ÖZET Yazılım geliştirme süreçlerini hızlı, düşük maliyetli ve kaliteli bir şekilde gerçekleştirebilmek için Yazılımın Yeniden Kullanımı alanında birçok yeni fikir tanımlanmıştır. Çalışmada son zamanlarda yeniden kullanım alanında bilinirliği artan yaklaşımlardan biri olan Yazılım Ürün Hattı Mimarilerinin kullanımının yararlarından ve uygulama geliştirme süreçlerinden bahsedilip bu yaklaşımın kurumsal uygulamalarda yeniden kullanımı artırmak için kullanımı gösterilmektedir. Aynı zamanda bu uygulamalardaki ortaklıkların ve değişkenliklerin yönetimi için Servis Tabanlı Mimari içeren bir Yazılım Ürün Hattı Mimarisi modeli sunulmuştur. Bu kapsamda geliştirilen açık kaynaklı bir Yazılım Ürün Hattı (Software Product Line - SPL) olan Graymound yazılım geliştirme aracı anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yazılımın Yeniden Kullanımı, Yazılım Mimarileri, Yazılım Ürün Hatları, Alan Mühendisliği, Servis Tabanlı Mimari 1. GİRİŞ Günümüzde bir yazılım sistemini oluşturan parçaların büyük bölümü sadece o yazılıma özgü değildir, birçok yazılım ürünü tarafından da kullanılmaktadır. Yazılım geliştirme süresince yapılan işleri tekrar etmemek için yazılım mühendisleri benzer yazılım sistemlerindeki ortak noktalarını yeniden kullanıma göre hazırlamak isterler. Böylelikle önceden geliştirilen yazılım varlıklarını sonraki uygulamalarda yeniden kullanarak hızlı, kaliteli ve düşük maliyetli uygulamalar elde etmiş olmayı amaçlamaktadırlar. Yazılımın Yeniden Kullanımı (YYK), yeni bir yazılım sistemi oluştururken önceden var olan kaynak kod başta olmak üzere, gereksinim, analiz, tasarım ve test durumları gibi yazılım varlıklarının tekrar kullanımıdır. Çoğu yazılım uygulamasında üçüncü parti bileşenler ve yazılım elemanları kullanılmaktadır. Yeniden kullanılabilirlik, bir yazılım elemanının yeniden kullanım olasılığını gösteren bir niteliktir. Yeniden kullanılabilir varlıklar, yeniden kullanılabilen bir yazılım veya yazılım bilgisi olabilir. Ezran a göre YYK, önceden oluşturulmuş bloklardan sistematik olarak yazılım geliştirme yapmaktır. Böylelikle uygulamalar arasındaki mimari ve gereksinimler faydalanılarak üretkenlik, kalite ve iş performansı konularında yarar sağlanabilir.[1] Yeniden kullanım ilk olarak geliştirme aşamasında mevcut yazılımların kullanımı ile başlamıştır. Yazılımın yeniden kullanılabilirliği konusunda yapılan çalışmalara bakıldığında 1960 lar alt rutinler, 1970 lerde modüller, 1980 lerde nesneler, son 20 yılda ise Nesneye Dayalı Programlama mantığı ile geliştirilen birçok teknik ve en son olarak Alan Mühendisliği ve Yazılım Ürün Hatlarının (Software Product Lines - SPL) bu kapsamda kullanıldığı görülmektedir[2]. YYK, organizasyonlar tarafından bir projenin belirli bir kısmında veya tamamında tercih edilebilmektedir. Yeniden kullanımın büyüklüğüne göre; Nesne veya metotların yeniden kullanımı, Yazılım öğelerinin yeniden kullanımı, Tüm uygulama sisteminin yeniden kullanımı, olarak sıralanabilir. [3] Uygulamanın yeniden kullanılması tüm uygulamayı içerir, yani uygulama farklı projelerde tamamıyla yeniden kullanılabilir. Burada incelen iki önemli yaklaşım vardır. İlki COTS ürün yeniden kullanımı, bu yaklaşıma örnek olarak elektronik ticaret uygulamalarında pos entegrasyonu verilebilir. İkincisi, özel bir içerik için uyarlanabilecek ve ayarlanabilecek belirli ortak özellikleri olan uygulamaları kapsayan Yazılım Ürün Hatlarıdır li yıllardan sonra YYK adına en farklı fikir, Yazılım Ürün Hatları kavramı, SPL, ile gelmiştir[4]. SPL, Alan Mühendisliği (Domain Engineering) veya diğer adıyla Product Line Engineering(PLE) başlığı altında incelenmektedir. PLE gerçeklenirken tüm ürün hattı için değişken ve ortak olan gereksinimler bir araya getirilerek yeniden kullanım arttırılması amaçlanır. Bu gereksinimler ve bunu kullanacak ürünler göz önüne alınarak geliştirilirler. SPL kullanımının birçok başarı hikâyesi mevcuttur. Bu başarı hikâyeleri SPL kullanımını artırmada ve başarı için önemli teknik ve stratejik bilgi vermektedirler. Bunlardan bazıları; Frank van der Linden den tarafından hazırlanan Philips Medical Systems, Rob van Ommering ve Yolanda van Dinther tarafından hazırlanan NXP GTV, Peter Toft tarafından hazırlanan HP Printers ürün hatlarıdır [5]. SPL ile ilgili olarak birçok örnek vaka incelemesi bulunmaktadır. Ülkemizde geliştirilen SPL örneklerinden Aurora yazılım geliştirme hattı Cybersoft firması tarafından geliştirilmiş, bankacılık programları, merkezi kayıt sistemleri, sigortacılık uygulamaları gibi birçok kurumsal uygulamada kullanılmıştır [6]. ASELSAN A.Ş. silah sistemlerinde kullandığı yazılımlar için bir ürün hattı geliştirmiştir[7]. Bu çalışmanın ilerleyen bölümlerinde anlatılacak araştırma ve uygulamanın SPL kullanılarak geliştirilen yazılım projelerini kapsamaktadır. Çalışmanın uygulama kısmında OBSS yazılım evi tarafından geliştirilmiş ve geliştirilmekte olan Graymound[12] mimarisi ve bunun kullanımı incelenmiştir. Çalışmasının 2. bölümünde yazılım yeniden kullanımında geçmişten bugüne kadar uygulanan yöntemlerden bahsedilecektir. 3. bölümde; bir yazılım ürün hattındaki süreçler anlatılacak ve yazılım ürün hatları için kabul edilen çerçeve aktarılacaktır. 4. bölümde; kurumsal web ve masaüstü uygulamalarda kullanılan Servis Tabanlı Mimari içeren bir 199

2 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 ürün hattı mimari modeli incelenecektir. Son olarak bu konuda gelecekte yapılması planlanan işler ile ilgili bilgi verilecektir. 2. YENİDEN KULLANIM YAKLAŞIMLARI Yeniden kullanıma göre tasarlanan yazılımlarının ve yöntemlerinin sayısı artmaktadır. Açık kaynak program kütüphaneleri ve yazılımlar bu alanda önemli derecede yeniden kullanılabilir kod sağlamaktadır. Belirli bir uygulama tipinde alana-özgü uygulamaların sağladığı yapı ile her müşteri bu uygulamaları kendi gereksinimlerine göre özelleştirebilmektedir. Aynı zamanda bazı şirketlerin müşterilerine sağladıkları bileşenler bir yeniden kullanım yöntemidir. Web servis, XML, vb. standartlar birbirinden farklı istemcilerde, uygulamalarda çalışabilmeyi kolaylaştırmaktadır. Bunlar gibi daha birçok yöntem, teknoloji, yaklaşım yeniden kullanım için geliştirilmektedir. Yukarıdaki örneklerden görüleceği üzere yazılım yeniden kullanımı farklı seviyelerde ve büyüklüklerde olabilir. Kod seviyesinde yeniden kullanım; nesne ve fonksiyonun yeniden kullanımı; basit bir fonksiyonu yerine getiren ufak yazılım bileşenleridir. Örnek olarak matematiksel bir işlem yapan fonksiyon veya nesne sınıfı verilebilir. Bu yaklaşımda bu fonksiyonlar standart kütüphanelerin içinde yer alabilir ve bu kütüphanelerin yeniden kullanımı ile sağlanabilir. Bilesen seviyesinde; bir uygulamanın bileşenleri, alt sistemler olabileceği gibi basit nesneler de olabilir, başka uygulamalarda yeniden kullanılabilir. Tüm uygulamanın yeniden kullanımı; sadece kod seviyesinde değil tüm uygulama sisteminin başka teknolojiler veya çalışma ortamlarına uydurulması ya da uygulamalara göre farklılaştırabilmesi ile sağlanabilmektedir. Diğerlerine göre daha büyük oranda yeniden kullanım söz konusudur, bunun için yeniden kullanım sistematik olarak ele alınmalıdır. Ortak bir mimariden türeyen uygulama aileleri örnek verilebilir. C.R.U.I.S.E. e göre sistematik olarak yeniden kullanımın bir organizasyona faydaları şu şekilde sıralanabilir[8]: Yazılım Kalitesi; her yeniden kullanımda varsa hatalar düzeltileceğinden, sadece bir kere geliştirilmiş ve kullanılmış bir bileşene göre daha yüksektir. Üretkenlik; kazancı geliştirilen kodun daha az olmasından dolayı daha fazladır. Bu, aynı zamanda daha az test, analiz ve tasarım eforuna ihtiyaç duyulduğunu gösterir, toplam maliyeti düşürür. Güvenilirlik; daha önceden kullanılmış ve test edilmiş bileşenlerin kullanımı bir yazılımın güvenilirliğini arttırmaktadır. Efor Azaltma; geleneksel yazılım geliştirmedeki her aşamada geliştirme zamanında azalma görülmektedir. Gereksiz İş ve Geliştirme Zamanı; bir sistemin gereksinimi, mimarisi, kodları ile baştan gerçeklenmesidir. Yeniden kullanılabilir varlıklar ile bu gereksiz işlerden kurtulabilinir. Bir Ürünün Piyasaya Sürülme Süresi; bir yazılım sistemin başarılı olup olmadığının önemli göstergelerinden biridir. YYK ile bu süre azaltılabilir. Çalışan Sayısı; artan yazılım üretkenliğiyle daha küçük takımlarla ürünler geliştirilebilir. YYK bu avantajları sağladığı gibi iyi yönetilmezse bazı riskleri de beraberinde getirmektedir. Eğer yeniden kullanılan yazılımın kodları elimizde yoksa bakimi maliyetli olabilir. Araç desteği eksikliği, nesneye dayalı geliştirmede genelde bu problem değil, gömülü sistemlerde problem olabilir. Yeniden kullanılabilir bilesen geliştirme maliyeti yüksek olması ve bileşenlerin araştırılması, bulunması zaman alabilir[2] Yeniden Kullanım Yöntemleri Yazılım geliştirmenin başlangıcından günümüze kadar özellikle Nesneye Dayalı Programlamanın ortaya çıkmasıyla birlikte yeniden kullanım için birçok farklı yöntem geliştirilmiştir. Bir Yazılım Ürün Hattı mimarisi geliştirirken bu mevcut yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu yöntemlerden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz[3]; Yazılım Mimarileri (SOA, DSSA, vb), bir yazılım sisteminin yapısını, davranışını ve önemli özelliklerini göstermek için yüksek seviyeli soyutlama sağlar. Genelde yazılım mimarileri bir bileşen kümesi ve bu bileşenlerin entegrasyonu ve konfigürasyonundan oluşur. Tasarım Kalıpları Alana Özgü Diller ve Kod Üreteçleri Uygulama Çatılarını (Frameworks), yazılım sistemleri için kod seviyesinde soyutlama sağlayan sınıflar kümesidir. Servis Tabanlı Sistemler, sistemlerinin birbirlerine servisler ile bağlandığı mimarilerdir. Genel Kurumsal Planlama Programları, ERP Sınıf Kütüphaneleri İlgiye Dayalı Yazılım Geliştirme (Aspect Oriented Software Development); yazılıma kod seviyesinde esneklik ve yapılandırılabilirlik sağlamak için ilgileri ayırmayı amaçlar. Bir başka yeniden kullanım yöntemi olarak; belirli bir uygulama alanı içerisinde tekrar kullanılabilir yazılım bileşenleri geliştirmeye dayanan Alan Mühendisliği ve Yazılım Ürün Hatları çalışmanın geri kalanında sıkça bahsedilecektir. Burada önemli bir konu belirli bir yazılım sistemi için bu yöntemlerden hangisinin kullanımının en uygun olacağının belirlenmesidir. Genellikle bu geliştirilecek sistemin gereksinimlerine, teknolojilere ve o alandaki sahip olunan deneyime bağlıdır. 3. Yazılım Ürün Hatları Özellikle geliştirme zamanı düşürmesi ve üretkenlik arttırdığının gösterilmesiyle Yazılım Ürün Hattı yaklaşımının kullanımı yazılım geliştirmede kabul görmeye başlamıştır. SEI ye göre bir yazılım ürün hattı, belirli bir alan üzerinde düşünen veya belirli bir görevi yerine getiren ürünler kümesi olarak tanımlanır. Üretim alanında yeni bir yaklaşım değildir. Bugüne kadar otomotiv, uçak, bilgisayar, mobil cihazlar gibi birçok alanda bu ürün hatları geliştirilip kullanılmıştır. Ürünler arasındaki ortak noktalarını temel alan Yazılım Ürün Hatları, önemli ve geçerli bir yazılım geliştirme yaklaşımı olarak hızla yükselen bir yöntemdir. Yazılım Ürün Hattı, belirli bir pazara yönelik ortak ve yönetilmiş özellikleri olan yazılımların, ortak yazılım varlıklarının yeniden kullanımı ile geliştirildiği sistemler topluluğudur[10]. Bir Yazılım Ürün Hattı, genellikle bir Ürün Hattı Mimarisine sahiptir. Bir ürün hattı mimarisindeki ortak varlıklardan uygulamaya uygun olan bileşenler seçilip 200

3 Fırat Üniversitesi-Elazığ düzenlenerek yeni ürünler oluşturulur. Bunun için mimari gereken seviyede parametrik ve genişletilebilir olmalıdır. Her ürün bu referans mimariyi türeterek, bileşenleri yapılandırarak ve kendisine özgü kısımları geliştirerek kendi mimarisini oluşturur[11]. Şekil 1 de görüleceği üzere genel bir yazılım mimarisi tek bir yazılım sisteminin yapısını tanımlarken, bir ürün hattı mimarisi birbiriyle ilintili ürünlerin mimari yapılarını tanımlar. Şekil 1: Yazılım Ürün Hattı Mimarisi[5] Yazılım Ürün Hatları, uygulama çatılarına göre daha belirli alanlar üzerinde yeniden kullanımı sağlar. Uygulama çatıları genele hitap etmektedir ve sadece kod seviyesinde yeniden kullanım sağlarlar. Temelde, bir ürün hattı ana varlık geliştirme ve bu ana varlıklarla ürün geliştirmeyi içerdiği söylemiştik. Yazılım Ürün Hatlarında 3 temel aktivite bulunmaktadır[5]. Bunlar: Alan Mühendisliği; tekrar kullanılacak ve yapılandırılabilecek ana varlıkların ortaklıklarının ve değişkenliklerinin tanımlanmasını ve geliştirilmesini kapsar. Uygulama Mühendisliği; ana varlıklar kullanılarak ve yapılandırılarak ürünlerin geliştirilmesini kapsar. Yönetim; organizasyonun bu aktivite içindeki süreçleri yönetimini kapsar. Şekil 2 de Yazılım Ürün Hattı Mühendisliğinde süreçlerin birbirleriyle nasıl etkileşimde olduğu gösterilmektedir[7]. mühendisliği süresince tanımlanan alan için yeniden kullanılacak ana varlıklar geliştirilir. Ana varlıklar, yazılım ürün hattının temelini oluşturan yeniden kullanılabilir varlıklar ve kaynaklardır. Yazılım Ürün Hattının uygulanması ve bir yazılım ürün hattından ürün elde etmek için bu ana yazılım varlıkların sistematik olarak kullanılmasıdır. Referans Mimari; belirli bir alana özgü bileşenleri ve özellikleri barındıran, bu alan kapsamındaki ürünleri geliştirirken referans alınan mimaridir. Ana Varlık Geliştirme (Core Asset Development) nin amacı ürün hattına üretim yeteneği kazandırmaktır. Ortaklıkların ve değişkenliklerin tanımlanması, ürünlerin paylaştığı ortak yazılım varlıkların geliştirilmesini içerir. Bu aşamada, değişim noktaları tasarlanır ve her bir değişim noktasıyla ilişkili değişkenler gerçeklenir[14]. Değişkenlik, alan mühendisliği sırasında tanımlanır, uygulama mühendisliği sırasında uygun değişkenler seçilerek kullanılır. Değişim Noktası, ürünlerin nerelerde farklılaştığını belirtir. Bu noktalarda uygulama geliştirici bir karar vererek uygun değişkenlerden birini seçer. Her değişim noktası bir veya birden fazla değişkeni seçenek olarak sunar. Değişken, bir değişim noktasına karşılık gelen, ona uyan her bir seçeneğe, özelliğe değişken adı verilir. Bu aktivitenin sonucu olarak; yazılım bileşenleri, yeniden kullanılabilir ve ayarlanabilir gereksinimler, tasarımlar gibi yazılım varlıkları elde edilir Uygulama Mühendisliği Ürün geliştirme aktivitesi Alan Mühendisliği kapsamındaki ana varlık geliştirme aşamasının 3 çıktısına; ürün hattının kapsamı, ana varlıklar ve üretim planına bağlı olarak yapılır. Ayrıca ürüne özgü tanımlamaların ve geliştirmenin yapıldığı ürün tanımlama alt süreci bulunmaktadır. Ürün oluşturma aşamasında seçilen her bir bileşen, değişkenlik, ortaklık özellik olarak adlandırılır. Yazılım ana varlıkları kullanılarak yeni bir ürün oluşturulur. Ürüne özgü yazılım kısımları geliştirilir. Uygulama mühendisliği aşamasında, değişim noktalarında ürünün ihtiyacına göre belirli değişkenlere bağlanır. Uygulama Mühendisliği ile Alan Mühendisliği süreçleri arasında geri dönüşümlü bir akış vardır. Yazılım Ürün Hatları için genel olarak yeniden kullanım Şekil 3 de gösterilmektedir. Şekil 2. Yazılım Ürün Hattı Süreçlerinin birbirleriyle ilişkileri[7] 3.1. Alan Mühendisliği Alan; belirli bir uzmanlık alanındaki bilginin özelleştirilmiş halidir. Bir alanının kapsamı, belirli bir alanın içerisine hangi ürünlerin alınabileceğini gösterir. Alan Şekil 3. Alan ve Uygulama Geliştirme İlişkisi 201

4 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu Değişkenliklerin Yönetimi Bir Yazılım Ürün Hattı mimarisinin yerine getirmesi gereken en önemli özellik belirli ortaklıkları olan ürünler arasındaki değişkenliğin yönetilmesidir. Bir yazılım ürün hattının ürünler arasındaki ortak varlıkları içermesi kadar ürünlerin farklılaştığı yerleri görüp buna göre bir mimari sunması da önemlidir. Ortaklıklar; ürün hattı kapsamındaki her ürün tarafından paylaşılan özellikler olarak tanımlanabilir. Değişkenlik, bir yazılım sistemini ürüne göre düzenleme özelliğidir. Alan mühendisliği sırasında tanımlanır, uygulama mühendisliği sırasında uygun değişkenler seçilerek kullanılır. Ürünler arasında farklılık gösteren özelliklere değişkenlik diyebiliriz. Değişkenlikler, değişim noktaları kullanılarak gerçeklenirler. Bir değişkenliğin, ürün hattının içerisindeki her üründe bulunması zorunlu değildir. Bu açıdan değişkenlikler Tablo 1 de gösterildiği gibi 4 farklı tipte olabilirler. Zorunlu Opsiyonel Alternatif Çoklu Alternatif Tablo 1: Değişkenlik Tipleri Her üründe bulunması gereken fonksiyonlar, özellikler Her üründe bulunması zorunlu değil Bir grup özellikten sadece bir tanesi seçilebiliyorsa, seçilenin tipi alternatiftir. Bir grup özellikten bir veya daha fazlası seçilebiliyorsa, seçilenleri tipi çoklu alternatiftir Alan mühendisliği alanında yapılan çalışmalardan yola çıkarak Yazılım Ürün Hatları için kullanılan mevcut değişkenlik mekanizmaları şunlardır. Kalıtım; sınıf tanımı sırasında, sınıfın tanımına göre gerçeklenmesi (örneğin Java da Interface implementation) Genişletilmesi; gereksinim sırasında, sınıfın genişletilmesi (örnek Java da extends) Sınıfın Kullanımı; gereksinim sırasında, bir sınıfın başka bir sınıfı kullanması Yapılandırma; çalışma zamanından hemen önce, bileşeni özelleştirmek için ayrı bir dosyadan bilgileri almak (XML, JavaBeans properties dosyası gibi) Parametre; bileşen gerçekleme sırasında, bir fonksiyonun parametrelerini bir sınıf olarak almak, (calculate(rule rule) gibi) Şablon Tanımlama, bileşen gerçekleme sırasında, bir sınıfın tipi belirli bir tanım dâhilinde olacak şekilde sayısız alt tipten oluşabilir. (Java daki Generics Kütüphanesi bunu sağlar Örnek: ExceptionHandler<Container>) Üretim, çalışma zamanı sırasında ve daha önce, kullanıcının girdiği değerlere göre tanımları üreten bir araç (Yapılandırma sihirbazları gibi) İlgiye Yönelik Programlama Tasarım kalıpları, örnek olarak Adapter kalıbı Özellik dosyaları Dinamik sınıf yükleme, yansıma (Java Reflection kütüphanesis) Ürün hattı mimarilerinde ortaklık ve değişkenliklerin yönetimi için bu yöntemler dışında Servis Tabanlı Mimari (SOA) kullanımı da birçok çalışmada incelenmiştir. 4. Servis Tabanlı Ürün Hattı Mimarisi: Graymound Günümüzde kurumlar, web üzerinden ulaşılabilen ve yazılım ekipleri tarafından yönetilebilen güvenli ve yüksek performanslı platformlara gerek duymaktadır. Yazılım mühendisleri teknik detaylar ve mevcut teknolojilerin getirdiği kısıt ve zorluk yerine uygulamanın iş mantığına odaklanmalıdır. Yöneticiler zaman ve kaynak planı yaparken beklenmeyen bir hata veya gecikmeyle karşılaşmamalıdır. Organizasyonların rekabet açısından önemli gördükleri bazı noktalarda büyük ölçekli karmaşık kurumsal yazılım sistemleri bir takım özellikler sahip olması gerekmektedir. Bu özellikleri sağlaması durumda üretkenlik ve yazılım geliştirme hızı artacaktır. Buna göre; Farklı uygulamalara model sağlayabilme, Sık değişen müşteri isteklerini hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi, Veri gösterme, kaydetme işlemleri için parametrik bileşenler, Dokümantasyonun otomatik oluşturulması, Test durumlarının yeniden kullanımını, Benzer yapıdaki çok sayıda uygulamanın geliştirilmesini, sağlayacak bir mimariye ihtiyaç duyulmuştur. Kurumsal uygulamalarda aynı veri tabanı elemanı farklı istemciler tarafından farklı ara katmanlar ve kullanıcı ara yüzleri ile çağrılmaktadır. Örneğin, bir bankacılık uygulamasında hesap bilgilerini web tabanlı bir istemci ile göstermek için farklı bir yazılım, şirket içi masaüstü uygulaması tarafından gösterebilmek için farklı, web servisleri ile diğer uygulamalarla birlikte çalışabilmesi için başka bir yazılım gerekmektedir. Burada mevcut yeniden kullanım yöntemleriyle veri erişim katmanının yeniden kullanımı sağlanabilir. Ancak, daha hızlı ve kaliteli yazılım için ön yüz ve orta katmanların da yeniden kullanımı sağlanmalıdır. Çalışmada, Yazılım Ürün Hattı süreçleri bu soruna çözüm olarak geliştirilen Graymound[12] uygulama ailesi üzerinde incelenmiştir. Graymound, kolay, hızlı, güvenli, standartlara sahip vekaliteli büyük ölçekli J2EE TM kurumsal uygulamaları geliştirmek için hazırlanmış Java ve Servis tabanlı, zengin ara yüzü bulunan yazılım geliştirme çözümüdür. Günümüzde geliştirilen yazılım projelerinin birçoğunun teknik açıdan vizyonu; yapılan işlerin tekrar yapılmaması ve esnek olmalarıdır. Küçük projelerde dotnet ve J2EE gibi alt yapılar, projenin çoğu gereksinimini karşılamaktadır. Ancak, projenin biraz daha büyümesi durumunda bu alt yapılar yetersiz kalmakta ve tüm projede uygulanabilecek, projeye bazı standartlar getirebilecek, projeye özel bir alt yapı gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Bu tür alt yapılar sundukları 202

5 Fırat Üniversitesi-Elazığ çeşitli özelliklerle; yazılım geliştirme hızını arttırmakta, geliştirilen yapıyı belirli bir kalıba oturtarak projedeki insan faktöründen kaynaklanan problemleri en aza indirmekte ve toplam maliyetleri düşürmektedir. Projeye özel alt yapıların tasarlanması iyi bir analiz, deneyim ve vizyon gerektiren bir konudur. Aşağıda sayacağımız özellikleri ile bir SPL örneği olan Graymound kullanılarak birçok kurumsal uygulama geliştirilmiş ve geliştirilmeye devam etmektedir. Şekil 4 de Eclipse IDE si üzerinde geliştirilen eklenti ile yazılım geliştirme süreçlerinin modellenmesi gösterilmektedir. Bu eklenti ile analist ve yazılım geliştiriciler gereksinim analiz, tasarım, gerçekleme ve test süreçleri, Alan Mühendisliği kapsamında hazırlanan ürün hattı varlıkları kullanılarak daha hızlı ve kolay bir şekilde tamamlanır. Araç desteği bir yazılım ürün hattının sağlaması gereken önemli yazılım varlıklarından biridir[5]. Gereksinim Analizi Tasarım & Geliştirme Test Şekil 4. Graymound Eclipse Eklentisi - Alana Özgü Modelleme Aracı 4.1. Alan Mühendisliği Aktiviteleri Alan Mühendisliği kapsamında Eclipse IDE si üzerinde bir eklenti geliştirilerek hem web hem masaüstü uygulamaları için kolay ve hızlı bir şekilde ara yüzler hazırlanmaktadır. Genel olarak Graymound mimarisinin alan kapsamı 4 tür istemci isteğini karşılayabilmektedir. Bu istekleri uygun çıktıları üretebilmek için 4 farklı özellik sağlanmıştır. Ürün geliştirmek için bunlardan biri seçilir. Tablo 2 de istemci ve ona karşılık gelen özellik yer almaktadır. Mühendisliği sürecinde ürün geliştirme süresini önemli ölçüde kısaltmaktadır Uygulama Mühendisliği Aktiviteleri Alan Mühendisliğinde geliştirilen ana varlıklar kullanım ile ürünler hızlı bir şekilde geliştirilebilmektedir. Graymound, öne sürdüğü SOA tabanlı, XML standartlı kullanıcı ara yüzü geliştirme ortamı ile platformdan bağımsız çalışan bir SPL çözümüdür. Eclipse IDE üzerine geliştirilen eklenti sayesinde bir SPL in sağlaması gereken geliştirme aracı hizmetini de vermektedir. Bu sayede kolay bir şekilde ekran ve orta katman tasarımı yapılabilmektedir Servis Tabanlı Mimari Servis Tabanlı Mimari, Service Oriented Architecture (SOA), ve SPL yazılım geliştirme yaklaşımları benzer amacı paylaşırlar. Her ikisi de organizasyonların varlıklarını ve yazılım geliştirmedeki olgunluklarını tekrar kullanmaları sağlar. Bu yaklaşımlar yeniden kullanımı aktifleştirerek üretkenlik artışı, düşük geliştirme maliyeti, yüksek güvenilirlik gibi bir üründen beklenilen özellikleri karşılamaktadırlar. Bu iki yaklaşımı birbirinden ayıracak olursak şöyle bir tanım yapılabilir. SOA: Değişen gereksinimlere hızlı bir şekilde cevap verebilmek için kurumsal çözümlerin toplanması, düzenlenmesi ve bakımını kolaylaştırır. SOA kullanılan bir uygulamada yeniden kullanılabilirlik üst seviyededir. Oluşturulan her servis farklı projelerde dahi olsa yeniden kullanılabilmektedir. İş gereksinimlerinde bir değişiklik olduğunda bu değişikliğin uygulama tarafındaki etkisi sadece bu serviste olur. Yani ilgili değişiklik sadece bu serviste yapılır ve bu servisi kullanan uygulamalar değişiklikten büyük oranda etkilenmez[13]. Şekil 5 de Graymound mimarisindeki katmanlardaki bileşenler ve Servis tabanlı mimari gösterilmektedir. Graymound ürün hattı mimarisinde ana varlık olarak servislerin gerçeklenmesini ve kullanımı sağlayan bir model sunulmuştur. Farklı kurumsal uygulamalar tarafından kullanılması sağlamak için geliştirme tarafındaki yazılım varlıklarının bir kısmı Servis Tabanlı Mimari kullanılarak gerçeklenmiştir. Böylelikle farklı uygulamalar tarafından bu servislerin yeniden kullanımı sağlanmaktadır. Servis gerçekleme, tanımlama ve kullanma için Graymound, geliştiricilerin işini kolaylaştıracak geliştirme aracı sunmaktadır. Şekil 4 de gösterilen geliştirme aracı üzerinde aynı zamanda servis gerçekleme ve tanımlama yapılabilmektedir. Tablo 2: İstemciye özgü özellikler İstemci Özellik Web HTML, JSon Masaüstü Java Swing Web Servis SOAP, SOAP2 Rapor JasperReport Hızlı bir şekilde hazırlanan ara yüz katmanı ve orta katman her ortamda çalışabilmektedir. Bu da Uygulama Şekil 5. Graymound Mimarisi 203

6 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 Yazılım Ürün Hattı Mimarileri ile Servis Tabanlı Mimarinin birlikte kullanıldığı birçok çalışma olmuştur. Yeni bir Yazılım Ürün Hattı ve Servis Tabanlı Mimarinin birleştirilmesi çalışmasında anlatılan ürün hattında, servisler, ürün hattının sağladığı ortaklıkların ve değişkenliklerin yönetimi için kullanılmıştır[13]. Bu amaçlar doğrultusunda SOA ile SPL arasında bir bağ olduğu ve servislerin Yazılım Ürün Hattı mimarilerini desteklediği söylenebilir. 5. SONUÇLAR Yazılımın yeniden kullanımının hızlı ve kaliteli yazılım geliştirmek için önemli bir kavram olduğu kabul edilmektedir. Yazılım Ürün Hatları bu konu başlığındaki yeni yöntemlerden biridir. Yazılım Ürün Hattı mühendisliği yaklaşımı önemi artan ve son zamanlarda daha sık kullanılan bir yöntem olmuştur. Organizasyonlara getirdiği faydalar sayısal olarak incelendiğinde birden fazla ürün geliştirildiğinde geleneksel yöntemlere göre daha düşük maliyetli olduğu görülmüştür. Günümüzde kurumsal uygulamalarda yapının birbirine benzediği için benzer yöntemlerin kullanımının yanında maliyeti ve yazılım kalitesi daha iyi olan bu yaklaşımın kullanılmasının daha da yaygınlaşacağı düşünülmektedir. İleriki zamanlarda, geliştirilen yazılım ürün hattının kapsamı dahilinde mobil uygulamalar, teknoloji güncellemeleri, yeniden kullanılabilir analiz ve test durumlarının genişletilmesi gibi yeni özelliklerin eklenmesi, kullandığı değişkenlik mekanizmalarının yanına İlgiye Dayalı Yazılım geliştirme prensiplerinin eklenmesi planlanmaktadır. [11] J. Bosch. Design and Use of Software Architectures - Adopting and evolving a Product-Line Approach. Addison-Wesley, 2000 [12] Son Erişim: [13] Dongsu Kang, Doo-Kweon Baik, Bridging Software Product Lines and Service-Oriented Architectures for Service Identification using BPM and FM, 9th IEEE/ACIS International Conference on Computer and Information Science, 2010 [14] Linda Northrop, Introduction to Software Product Lines, International Software Product Line Conference Tutorials, 521, 522, 2010 [15] F. M. Medeiros, Eduardo Almeida, Silvio Romere de L. M., Designing a set of Service-Oriented Systems as a Softeare Product Line, 2010 Fourth Brazilian Symposium on Software Components, Architectures and Reuse, , IEEE, KAYNAKLAR [1] Ezran M.; Morisio, M.; Tully, C. Practical Software Reuse, Springer, 2002 [2] William B. Frakes and Kyo Kang, Software Reuse Research: Status and Future, IEEE Transactıons On Software Engıneerıng, 2005 [3] Ian Sommerville, Software Engineering Ninth Edititon, Pearson, 2010 [4] K. Pohl, G. Böckle, and F. v. d. Linden; Software Product Line Engineering: Foundations, Principles, and Techniques, Springer, Berlin Heidelberg New York, [5] Software Engineering Institute Software Product Line sayfası, index.cfm, Son Erişim: [6] Aurora Software Product Line, I. Altintas, M. Surav, O. Keskin, S. Cetin, 2nd National Software Engineering, Conference, Ankara-Turkey, 2005 [7] Evrim Kahraman, Tolga İpek, Barış İyidir, Semih Bilgen, Bileşen Tabanlı Yazılım Ürün Hattı Geliştirmeye Yönelik Alan Mühendisliği Çalışmaları, 4. Ulusal Yazılım Mühendisliği Sempozyumu, 2009 [8] Reuse in Software Engineering Group, C.R.U.I.S.E, Compenent Reuse in Software Engineering, 2008 [9] Jules White, Jaames J. Hill, Sumant Tambe, Aniruddha Gokhale, C. Schmidt. Improving Domain Specific Language Reuse with Software Product Line Techniques. IEEE, /09, 2009 [10] P. Clements, L. Northrop, Software product lines: practices and patterns, Addison-Wesley, Boston,

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru DR. ÇAĞATAY ÇATAL TÜBİTAK-UEKAE Bilişim Teknolojileri Enstitüsü cagatay.catal@bte.mam.gov.tr www.cagataycatal.com İçerik 1. Giriş

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Mehmet Karakoç Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi 28.11.2014 inet-tr'14 : GWT AUFaculty Project 1 İçerik Giriş

Detaylı

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yazılım Danışmanlık Ltd. Şti. Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yönetim Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Akosis, sektörel olarak farklılık gösteren dinamikler ve iş

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur.

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. SİSTEM VE YAZILIM o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. o Yazılım, bilgisayar sistemlerinin bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. o Yazılım yalnızca

Detaylı

Yazılım Ürün Hatlarında Alana Özgü Bileşenleri Belirleme Yaklaşımı

Yazılım Ürün Hatlarında Alana Özgü Bileşenleri Belirleme Yaklaşımı Yazılım Ürün Hatlarında Alana Özgü Bileşenleri Belirleme Yaklaşımı İbrahim Onuralp YİĞİT 1, Ali Hikmet DOĞRU 2 1 ASELSAN A.Ş. SST Sk. Bşk.lığı-Komuta Kontrol Yazılım Tsr. Mdl. 2 Orta Doğu Teknik Üniversitesi,

Detaylı

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü TCMB Deneyim Raporu Kurumsal Java Uygulama Platformu Sacit Uluırmak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü 2007 TCMB made available under the EPL v1.0 30.04.2007 Gündem

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER EĞİTİM PROGRAMLARI MATLAB İLE MÜHENDİSLİK ÇÖZÜMLERİ Amaç: Sistem tasarım ve analizinin MATLAB dilinde kolay programlama yoluyla tekrarlanabilir yapılara oturtulması

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr.

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. Atakan Doğan 1. Sistem Mimarisi DGridSim katmanlı bir yapı göz önünde bulundurularak

Detaylı

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1 Görsel Programlama DERS 03 Görsel Programlama - Ders03/ 1 Java Dili, Veri Tipleri ve Operatörleri İlkel(primitive) Veri Tipleri İLKEL TİP boolean byte short int long float double char void BOYUTU 1 bit

Detaylı

Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar

Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar Ben Sine CANBOLAT Türk Hava Kurumu Üniverstesi nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktayım. Sizlere «E-Devlet Yazılım Çerçevesi: Sektörel Kazanımlar ve E-Devlet deki Yeri» i konusunu anlatacağım. 1 E-Devlet

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Struts Framework Üst Düzey Programlama-ders08/ 1 JSP MODEL 1 ve MODEL 2 Mimarileri Bu mimariler bir web uygulaması geliştirilirken kullanılan yöntemlerdir. Bu yöntemler arasındaki

Detaylı

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.1 Klasik Çevrim(Waterfall) 1.2 V Modeli 1.3 Prototipleme/Örnekleme 1.4 Spiral Model 1.5 Evrimsel Geliştirme 1.6 Evrimsel Prototipleme 1.7 Artımlı Geliştirme 1.8 Araştırmaya

Detaylı

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1

Bölüm 2 Yazılım Süreçleri. Ders 1 Bölüm 2 Yazılım Süreçleri Ders 1 1 Konular Yazılım Süreç Modelleri Süreç Aktiviteleri Değişikliklerle Baş Etmek The Rational Unified Process (RUP) 2 Yazılım Süreci Bir yazılım sistemini geliştirmek için

Detaylı

Kural Motoru. www.paperwork.com.tr

Kural Motoru. www.paperwork.com.tr Kural Motoru www.paperwork.com.tr İş Kuralı Örnekleri Aşağıda iş kurallarına çeşitli örnekler verilmiştir; : İş Kuralı Nedir? T üm işletmeler kural merkezli çalışırlar. Kurallar hangi fırsatların takip

Detaylı

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Emre Barış Aksu, STM A.Ş eaksu@stm.com.tr Cem Gündüz, STM A.Ş cgunduz@stm.com.tr Emrah Ayanoğlu,

Detaylı

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI

YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI YAZILIM ÜRÜN HATTI DEĞĐŞKENLĐĞĐNĐN DENETĐM ÇEVRĐMĐ ĐLE ELE ALINMASI Emra AŞKAROĞLU ASELSAN A. Ş. 1 ĐÇERĐK Yazılım Ürün Hattı nedir? Yazılım Ürün Hattı Değişkenliği Ürün Özellik Ağacı Oluşturma Uygulama

Detaylı

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1 Görsel Programlama DERS 02 Görsel Programlama - Ders02/ 1 Kodun Tekrar Kullanımı ve Kalıtım(Inheritance) Nesneye yönelik programlamanın diğer programlama paradigmalarına karşı bir avantajı kodun yeniden

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş.

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Hakkımızda Harezmi Bilişim Çözümleri 2011 yılında kuruldu Uzmanlık alanlarımız Kurumsal uygulama geliştirme Java

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir.

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir. Netsis 3 Netsis 3 Netsis 3, Netsis ERP ürün ailesinin 3. Boyuta taşınmış yeni arayüz ve işlevleriyle karşımıza çıkan yeni yüzüdür. 3. Boyut, Logo ürün ailesi için ortak bir hedefi işaret eder, çünkü yapılan

Detaylı

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr

WINDESKCONCENTO. sıgnum. Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları. windesk.com.tr windesk.com.tr WINDESKCONCENTO Kurumsal İş Süreçleri Uygulamaları Kurumsal İş & Operasyonel süreçlerin performans tabanlı otomasyonu ile hizmet verimliliği ve kalitesinde artış sağlanır. sıgnum WINDESK

Detaylı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Bülent DURAK 1, Eren Koçak AKBIYIK 2, İbrahim Onuralp YİĞİT 3 1,2,3 ASELSAN A.S. Savunma Sistem Teknolojileri Grubu 1 durak@aselsan.com.tr,

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER

BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER BİLİŞİM SİSTEMLERİ GÜVENLİĞİNDE YENİ EĞİLİMLER Dr. Hayrettin Bahşi bahsi@uekae.tubitak.gov.tr 11 Mart 2010 Gündem Bulut Hesaplama Sistemleri ve Bilgi Güvenliği Güvenli Yazılım Geliştirme Hayat Döngüsü

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş 5. PROGRAMLA DİLLERİ 8.1 Giriş 8.2 Yazılım Geliştirme Süreci 8.3 Yazılım Geliştirme Sürecinde Programlama Dilinin Önemi 8.4 Programlama Dillerinin Tarihçesi 8.5 Programlama Dillerinin Sınıflandırılması

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 JavaScript JavaScript Nedir? Nestcape firması tarafından C dilinden esinlenerek yazılmış, Netscape Navigator 2.0 ile birlikte

Detaylı

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gürol Erdoğan 1, Mustafa Yıldız 1, Mehmet Erdem Türsem 2, Selahattin Kuru 1 1 Enformatik Uygulama ve Araştırma Merkezi, Işık Üniversitesi, İstanbul

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Servlet Üst Düzey Programlama-ders01/ 1 Servlet Nedir? Web sayfaları ilk başlarda durağan bir yapıya sahipti ve kullanıcıdan bilgi alarak işlemler yapmıyordu. Zamanın geçmesiyle kullanıcıya

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 3 Gün 18 Saat COĞRAFİ

Detaylı

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği

Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği TBD 21. Ulusal Bilişim Kurultayı Sunumu Yaşanmış Tecrübe Paylaşımı Önce Test Et Sonra Kodla XP Pratiği Hasan ÖZKESER Bimar Bilgi İşlem Hizmetleri Aş. 5 Ekim 2004 ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi, Ankara 2004

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ERP'ye Bakış ve ARGUS Plus Zaman içinde firmalar geliştikçe, iş yapış şekilleri değişmekte ve ihtiyaçları artmaktadır. Bir çok gelişen firma, gerçekleştirdikleri operasyonel

Detaylı

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014 14 Temmuz 2014 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : E-Fatura Gelen e-fatura Dosyalarının Transferi Firmalara tedarikçilerinden veya hizmet aldıkları firmalardan gelen e-faturalar,

Detaylı

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ TANIMLAR KURUMSAL HAFIZA: Bilgiyi gelecekte kullanmak amacıyla insanlarda ve/veya teknolojilerde gerektiğinde geri çağrılabilir şekilde depolamak

Detaylı

Atış Kontrol Yazılımlarında Ürün Hattı Yaklaşımının Uygulanması

Atış Kontrol Yazılımlarında Ürün Hattı Yaklaşımının Uygulanması Atış Kontrol Yazılımlarında Ürün Hattı Yaklaşımının Uygulanması Adnan Kalay ASELSAN A.Ş. SST-GGZYTM P.K.1 06172, Yenimahalle/Ankara, Türkiye akalay@aselsan.com.tr Özet. Yazılım geliştiren birçok firma,

Detaylı

İNTERNET TABANLI TEST HAZIRLAMA VE DEĞERLENDİRME PROGRAMLAMA ARAYÜZÜ

İNTERNET TABANLI TEST HAZIRLAMA VE DEĞERLENDİRME PROGRAMLAMA ARAYÜZÜ İNTERNET TABANLI TEST HAZIRLAMA VE DEĞERLENDİRME PROGRAMLAMA ARAYÜZÜ Öğr Grv. M. Emin MUTLU (Açıköğretim Fakültesi) Arş. Grv. Ruşen YILMAZ (Açıköğretim Fakültesi) Prof. Dr. B. Fethi ŞENİŞ (İşletme Fakültesi)

Detaylı

SAMM (Software Assurance Maturity Model) ile Güvenli Yazılım Geliştirme

SAMM (Software Assurance Maturity Model) ile Güvenli Yazılım Geliştirme SAMM (Software Assurance Maturity Model) ile Güvenli Yazılım Geliştirme Dr. Emin İslam Tatlı (tatli@architectingsecurity.com) Ocak 2011 1. SAMM nedir? Yazılım geliştirme süreçleri (Waterfall, Spiral, Agile

Detaylı

Yazılım Destek Hizmeti

Yazılım Destek Hizmeti Veri sayfası Yazılım Destek Hizmeti HP Care Hizmetleri kapsamında Care Pack ve Sözleşmeli Hizmetler Hizmetin sağladığı avantajlar Sorun çözme amacıyla HP teknik kaynaklarına Yazılım güncellemelerini ayrı

Detaylı

IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu

IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu IDE4DB Veritabanı Geliştirme Platformu Bitirme Projesi Sunumu Onur EKER 040970627 Danışman: Yrd. Doç Dr. Feza BUZLUCA Sunum İçeriği Projenin Tanımı Projenin Amacı Projenin Analizi Projenin Çözüm Sunduğu

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ VERİ TABANI YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ Ders Düzeni Ders Uygulama Ödev Sınavlar 1. Ara Sınav 2. Ara Sınav Yıl Sonu Sınavı Sınavlar 2 Başarı Kriterleri Yıliçi başarı notu: (2 Yıliçi

Detaylı

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Bulut Bilişim Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Ediz TÜRKOĞLU 05-07-8509 Özlem GÜRSES 05-07-8496 Savaş YILDIZ 05-07-8569 Umut BENZER 05-06-7670 İ çerik İçerik...2 Bulut Bilişim Nedir?...3

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

SAMM ile Güvenli Yazılım Geliştirme

SAMM ile Güvenli Yazılım Geliştirme SAMM ile Güvenli Yazılım Geliştirme Emin İslam Tatlı, Aralık 2010, WGT E-Dergi 7. Sayı 1. SAMM Nedir? Yazılım geliştirme süreçleri (Waterfall, Spiral, Agile gibi) temelde planlama, tasarım, kodlama, test,

Detaylı

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın İçerik Giriş Çalişmanın Amacı Mikroişlemciye Hata Enjekte Etme Adımları Hata Üreteci Devresi

Detaylı

Radar ve Elektronik Harp Projeleri Đçin Artımsal Yazılım Ürün Hattı Mühendisliği Sürecinin Tanımlanması

Radar ve Elektronik Harp Projeleri Đçin Artımsal Yazılım Ürün Hattı Mühendisliği Sürecinin Tanımlanması Radar ve Elektronik Harp Projeleri Đçin Artımsal Yazılım Ürün Hattı Mühendisliği Sürecinin Tanımlanması Bedir Tekinerdoğan 1, Onur Aktuğ 2, Özgü Özköse Erdoğan 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Bilkent

Detaylı

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Sunum Planı Organizasyon Yapısı Yazılım Projelerinde Başarı Durumu Yazılım

Detaylı

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI BIL3403 Öğ. Gör. ASLI BiROL abirol@kavram.edu.tr 01.10.2012 Dersin Amacı Bu ders ile öğrenci; edindiği mesleki bilgi birikimini kullanarak sektörde uygulanabilir bir projeyi

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Building Geodatabase Eğitimi

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Building Geodatabase Eğitimi COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Building Geodatabase Eğitimi Kursun Süresi: 3 Gün 18 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Building

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

Sizin başarınız için çalışıyorlar

Sizin başarınız için çalışıyorlar Sizin başarınız için çalışıyorlar NAVmobile ve AXmobile çalışanlarınıza ve ortaklarınıza daha erişimli yaparak iş verilerinizin gücünü arttıran çözümlerdir. NAVmobile ve AXmobile firmanın İşletme kaynaklarını

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Özlem AYDIN NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü MODEL NEDİR? Model, gerçek dünyadaki bir olayın veya

Detaylı

Windows Mobile İşletim Sistemleri İçin Veri Giriş Yazılımı

Windows Mobile İşletim Sistemleri İçin Veri Giriş Yazılımı Windows Mobile İşletim Sistemleri İçin Veri Giriş Yazılımı Yasin Hınıslıoğlu 1 Mehmet Serdar Güzel 2 1 Ahmet Yesevi Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü, Ankara 2 Ankara Üniversitesi Bilgisayar

Detaylı

Süreç Yönetimi. Logo

Süreç Yönetimi. Logo Süreç Yönetimi Logo Kasım 2013 SÜREÇ YÖNETİMİ Süreç belirlenen bir amaca ulaşmak için gerçekleştirilen faaliyetler bütünüdür. Örn; Sistemde kayıtlı personellerinize doğum günü kutlama maili gönderme, Deneme

Detaylı

Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek

Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek 2 Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi ile endişelerinizden kurtulun Sistemi ihtiyaçlarınız belirler sadece size gereken için ödeme yaparsınız Uzak

Detaylı

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS SIEMENS TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS TEAMBASE 5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ Her geçen gün hızla değişen ve gelişen teknoloji, kurumların ve vatandaşların birbirleriyle olan iletişimlerine

Detaylı

S.O.S Günışığı Lojistik Saha Operasyon Sistemi

S.O.S Günışığı Lojistik Saha Operasyon Sistemi S.O.S Günışığı Lojistik Saha Operasyon Sistemi 2013 Sayın Yetkili; Sunduğumuz danışmanlık hizmeti ve geliştirmiş olduğumuz yazılım çözümleriyle müşterilerimizin Bilgi Teknolojileri alanında sektörel rekabet

Detaylı

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları Ders Adı İleri Bilgisayar Mimarileri Ders Kodu COMPE 532 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi 1. Sürüm Tarihçesi Film Arşiv Sitesi Yazılım Tasarım Belgesi Sürüm Tarih Yazarlar Açıklamalar 1.0 28.12.2010 Rana ALGAN Elif BONCUK Bu belge sistemin tasarım detaylarını içerir. 2. Giriş 2.1 Amaç ve Kapsam

Detaylı

Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri

Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri Klavyeden veri girilmesi, girilen verilere çeşitli işlemler uygulandıktan sonra ekrana yazdırılması ya da herhangi bir yazıcıdan çıktı alınması gibi işlemlerdir. Javada

Detaylı

BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1. Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı

BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1. Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı BULANIK MANTIK VE SİSTEMLERİ 2014 2015 BAHAR DÖNEMİ ÖDEV 1 Müslüm ÖZTÜRK 148164001004 Bilişim Teknolojileri Mühendisliği ABD Doktora Programı Mart 2015 0 SORU 1) Bulanık Küme nedir? Bulanık Kümenin (fuzzy

Detaylı

Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en

Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en Necdet Yücel 1, Kaan Ozdincer 2 Cem Sönmez 3 1 nyucel@comu.edu.tr 2 kozdincer@comu.edu.tr 3 cem@comu.edu.tr Özet: Bu çalışmada, internet kullanımın yaygınlaşması

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 13 World Wide Web (WWW) Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik World Wide Web (WWW) Anlık Mesajlaşma

Detaylı

w w w. a n k a r a b t. c o m

w w w. a n k a r a b t. c o m Şirket Profili w w w. a n k a r a b t. c o m AnkaraBT, yazılım geliştirme alanında faaliyet gösteren ve uzman kadrosuyla Türkiye'nin önde gelen kurumsal çözümlerini üreten %100 Türk sermayeli bilgi teknolojisi

Detaylı

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Tasarım Evresi Analiz evresinde sorulan NE sorusuyla elde edilen bilgilerin NASIL yapılacağı, NASIL gerçekleştirileceğinin ortaya konulduğu

Detaylı

Client Server Database

Client Server Database Java Server Faces Ahmet Demirelli Sabancı Üniversitesi 2007 Ajanda Model-1 Mimari Model-2 Mimari MVC Framework Java Server Faces Örnek Uygulama Model 1 Mimari 1 2 3 6 JSP (View) 5 JavaBeans (Model) 4 Client

Detaylı

TÜİK e-vt Teknik Kılavuz

TÜİK e-vt Teknik Kılavuz TÜİK e-vt Teknik Kılavuz Genel Açıklamalar Mayıs 2015 ANKARA Versiyon: 1.1 1/6 Versiyon Yayım Tarihi Eklenen/Silinen/Değişen Bölüm Açıklama 1.0 20.02.2014 ---- Kılavuzun ilk sürümü. 1.1 04.05.2015 Sayfa

Detaylı

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri)

TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri) TÜRKSAT UYDU HABERLEŞME KABLO TV VE İŞLETME A.Ş. İŞÇİ STATÜSÜNDE PERSONEL ALIM İLANI (Bilişim Hizmetleri) İlan BİL - (İdari Süreç) Satınalma süreçleri ve/veya ihale konusunda deneyimli Şartname/sözleşme

Detaylı

Başarı Değerlendirme YAZILIM. Mühendisliğe Temel Bir Bakış. Yazılım Nedir? BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013

Başarı Değerlendirme YAZILIM. Mühendisliğe Temel Bir Bakış. Yazılım Nedir? BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013 BIL 304 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ 2012-2013 Yrd Doç. Dr. Turgay İBRİKÇİ Ders Kitapları: Ian Sommerville, Software Engineering, 9th Ed., Pearson Addison Wesley, 2011, ISBN:0-321-21026-3 Roger S. Pressman, Software

Detaylı

BIM Building Information Modeling Teknolojilerine Bakış. Tarcan Kiper Şubat 2012

BIM Building Information Modeling Teknolojilerine Bakış. Tarcan Kiper Şubat 2012 BIM Building Information Modeling Teknolojilerine Bakış Tarcan Kiper Şubat 2012 İçerik infotron Özgeçmiş Giriş BIM in Tanımı BIM Süreci BIM Kriterleri BIM in Getirileri infotron Kısa Özgeçmişi Tasarım,

Detaylı

İş Zekâsı Sistemi Projesi

İş Zekâsı Sistemi Projesi BI İş Zekâsı Sistemi Projesi Ulaş Kula, Bilişim Ltd. Esinkap 5. Ar-Ge Proje Pazarı 31 Mayıs 2012 Bilişim Ltd. 1985 te kurulan Bilişim Ltd, Türkiye nin üstün başarıyla sonuçlanmış önemli projelerine imza

Detaylı

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer

Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri. Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri Ali Özzeybek M. Devrim Tokcan Murat Tuncer Görünümler ve Ötesi Yaklaşımıyla Radar Yazılım Mimarisi Dokümantasyonu Tecrübeleri

Detaylı

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi 04.11.2010 Mine Berker IBTech A.Ş. Gündem İş Süreçleri Yönetimi (BPM) Modeli Yaşam Döngüsü 1 BPM e Neden İhtiyaç Duyduk? BPM Çözüm Araçlarının

Detaylı

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1 1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel

Detaylı

ESNEK YAPILANDIRMA UYGULAMASINDA YENİLİKLER

ESNEK YAPILANDIRMA UYGULAMASINDA YENİLİKLER ESNEK YAPILANDIRMA UYGULAMASINDA YENİLİKLER Amaç ve Fayda Esnek yapılandırma uygulamasında yapılan yenilikler ile; Hareket girişlerinde, daha önceden tanımlanmamış özellik değerlerinin kullanılabilmesi,

Detaylı

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması Yalçın Ezginci Selçuk Üniversitesi Elk.-Elt.Mühendisliği Konya ANKET Anket, insanlardan fikirleri, duyguları, sağlıkları, planları,

Detaylı

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Otomasyon ve pano projelerinizi profesyonel bilgisayar destekli mühendislik yazılımı (CAE) cofaso ile yönetin Giriş cofaso

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

CMMI. CMMI ve Çevik Yöntemler. Orhan KALAYCI Haziran 2007. Yazılım Süreç Kalitesi ve Yönetim Danışmanlığı. www.nitelik.

CMMI. CMMI ve Çevik Yöntemler. Orhan KALAYCI Haziran 2007. Yazılım Süreç Kalitesi ve Yönetim Danışmanlığı. www.nitelik. CMMI ve Çevik Yöntemler Orhan KALAYCI Haziran 2007 http:// CMMI 2 1 XP 3 CMMI nedir? 1. Seviye 2. Seviye 3. Seviye 4 2 XP Nedir? MSF XP Şelale RUP 5 CMM XP İlişkisi 6 3 PROJE YONETİMİNİ İMİNİN EVRİMSEL

Detaylı

Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0

Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0 Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0 Tolga ÇAKMAK Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tcakmak@hacettepe.edu.tr On Dokuz Mayıs Üniversitesi Samsun, 2010 İçerik Kurumsal

Detaylı

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Özlem Özgöbek ozlem.ozgobek@ege.edu.tr Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İZMİR Sunum Planı - Giriş - Benzer

Detaylı

Bu ekrana Kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapıldığında ekranda giriş yapabilmeniz için yetki almanız

Bu ekrana Kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapıldığında ekranda giriş yapabilmeniz için yetki almanız MHRS (MERKEZİ HASTANE RANDEVU SİSTEMİ) Kurum üzerinden MHRS entegrasyonunun yapılabilmesi için ; WEB Tabanlı Sistemimizi kullanan Kurumlar WebHBYS ekranından Menü / Program Parametreleri ekranından Sağlık

Detaylı

İş Zekası Sistemi Veriyi Stratejik Bilgiye Dönüştürür

İş Zekası Sistemi Veriyi Stratejik Bilgiye Dönüştürür İş Zekası Sistemi İş Zekası Sistemi İş Zekâsı Sistemi kolay kullanılır, zengin raporlama ve çözümleme yeteneklerine sahip, farklı veri kaynaklarını birleştirir, yöneticilere çok boyutlu, kurumsal bir görüş

Detaylı

MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME

MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME MOBİL UYGULAMA GELİŞTİRME Hedefler Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Java programlama dilinde görsel arayüz tasarımı yapabilir, Java programlama dilinde görsel bileşenler üzerinde olay tanımlayabilir. Android

Detaylı

Varlık davranış modeli: Bu aşama her entity ye etki eden durumların tanımlandığı, modellendiği ve dokümante edildiği süreçtir.

Varlık davranış modeli: Bu aşama her entity ye etki eden durumların tanımlandığı, modellendiği ve dokümante edildiği süreçtir. Yapısal Sistem Analiz ve Tasarım Metodu SSADM waterfall model baz alınarak uygulanan bir metottur. İngiltere de kamusal projelerde 1980 lerin başında kullanılan sistem analizi ve tasarımı konularındaki

Detaylı

Yükleme Emrinde bulunan belge numarası, kamyon plaka numarası ve şoför adının irsaliyeye taşınması,

Yükleme Emrinde bulunan belge numarası, kamyon plaka numarası ve şoför adının irsaliyeye taşınması, SEVK VE YÜKLEME EMRİ YENİLİKLERİ Amaç ve Fayda Sevk ve Yükleme Emrine bağlı işlemlerde yapılan yenilikler ile; Yükleme Emri oluştururken stok bakiye kontrolü, Yükleme Emri Oluşturulurken stoktan ayrılan

Detaylı

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Sistem Analizi ve Tasarımı Sistem analizi ve tasarımının aşağıdaki temel aşamalarla gerçekleştiği söylenebilir. Sistemin planlanması Sistemin

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

Smart Work ile SüreS. reçlerinizi Daha Verimli Hale Getirin Yeşim MUTLU. WebSphere Ürün Müdürü

Smart Work ile SüreS. reçlerinizi Daha Verimli Hale Getirin Yeşim MUTLU. WebSphere Ürün Müdürü Smart Work ile SüreS reçlerinizi Daha Verimli Hale Getirin Yeşim MUTLU IBM Çözümler Zirvesi 2011 WebSphere Ürün Müdürü Đş Süreci Yönetimi Websphere Lombardi Edition Örnek Proje Profili Referanslar Đş Süreci

Detaylı