nfl. Y. Müh. Dr. Halet Alm la Büyüktaflk n ( TÜ Mimarl k Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Yap Bilgisi Ana Bilim Dal )

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "nfl. Y. Müh. Dr. Halet Alm la Büyüktaflk n ( TÜ Mimarl k Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Yap Bilgisi Ana Bilim Dal )"

Transkript

1 CIDECT

2

3 TASARIM EL K TABI

4 KAPALI KES TL ÇEL K PROF LLERLE KONSTRÜKS YON Haz rlayan: Comité International pour le Développement et I Etude de la Construction Tubulaire Yazarlar: Çeviren: Jaap Wardenier, Delft University of Technology Dipak Dutta, Technical Commission of CIDECT Noel Yeomans, Chairman CIDECT Joint and Fatigue Working Group Jeffrey A. Packer, University of Toronto Ömer Bucak, University of Munich K. Sakae, Nippon Steel Metal Products nfl. Y. Müh. Dr. Halet Alm la Büyüktaflk n ( TÜ Mimarl k Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Yap Bilgisi Ana Bilim Dal )

5 STAT K YÜK ALTINDAK BORU PROF L B RLEfi MLER N N TASARIM EL K TABI Çeviren: nfl. Y. Müh. Dr. Halet Alm la Büyüktaflk n ( TÜ Mimarl k Fakültesi, Mimarl k Bölümü, Yap Bilgisi Ana Bilim Dal )

6 ISBN Borusan Boru 2002 Bask : Lebib Yalk n Matbaas

7 Önsöz Ülkemizde üst üste yaflanan deprem felaketleri, depreme dayan kl yap lar n önemini çok net bir flekilde gözler önüne serdi. Depreme dayan kl yap lar n bafl nda betonarmeye alternatif olan çelik yap lar yer almaktad r. Avrupa ve Amerika da çelik yap profili kullan m çok yayg nken, Türkiye de inflaatlarda halen a rl kl olarak betonarme kullan lmaktad r. Borusan Boru olarak Türkiye de ilk defa 1999 y l nda Borusan Pro markas yla konutlara yönelik güçlendirilmifl çelik yap profilleri üretimine bafllad k. Bu konuda, çeflitli üniversite, dernek ve kurulufllarla çelik konstrüksiyonun yayg nlaflmas na ve e itimine destek vermekteyiz. Amac m z, sa lam konut yap lanmas na betonarme d fl nda farkl bir çözüm sunarak, bir deprem ülkesi konumunda olan Türkiye nin do ru yap lanmas na katk da bulunmaktad r. Uluslararas Borusal Yap lar Araflt rma ve Gelifltirme Komitesi, CIDECT in sekiz kitaptan oluflan dizisinin bu üçüncü kitab nda çelik yap larda kullan lan, a rl kl olarak statik yük alt ndaki boru profil mafsallar n tasar m ve hesab na de iniliyor. Bu tasar m k lavuzlar n n haz rlanmas ndaki amaç, mimarlara, yap mühendislerine ve konstrüktörlere boru ve kutu profil kullanarak teknik aç dan güvenli ve ekonomik bir çelik yap oluflturmalar na olanak sa layacak basitlefltirilmifl tasar m yöntemlerini örneklerle iletmektir. Di er kitaplarda oldu u gibi bu kitab n Türkçe ye çevrilmesinde bize yard mc olan Say n nfl. Y. Müh. Dr. Halet Alm la Büyüktaflk n a teflekkür eder, bu eserin tüm mimar, mühendis ve konstrüktörlere yararl olmas n dileriz. Sayg lar m zla, Borusan Birleflik Boru Fabrikalar A.fi. 5

8 6

9 çindekiler 1 Genel 9 2 Boru Profil Konstrüksiyonlar n Tasar m Girifl Tasar m Prosedürü 11 3 Boru Profil Konstrüksiyonlar n malat 13 4 Statik Yük Alt ndaki Birleflimlerin Tasar m Girifl Tek Düzlem Kafes Kirifl Birleflimleri Çoklu Düzlemli Konstrüksiyon Birleflimleri Moment Birleflimleri Eksenel Yük ve E ilme Momenti Etkileflimi Düzlem Birleflimlerin Özel Tipleri Di er Birleflimler Levhal Birleflimler A z düzlefltirilmifl ve Al flt r lm fl Tüp Birleflimler 40 5 Bulonlu Birleflimler Say sal Örnekler a) Düzlem Kafes Kirifller b) Kemer Kafes c) Vierendeel Kirifli Çok Düzlemli Kafes (Üçgen Kirifl) Yar Ezik Uçlu Kafes Sistem Birleflimleri Kafes Elemanlar n Etkili Burkulma Boyu Bulonlu Birleflimler Semboller Referanslar 64 7

10 8

11 1 Genel Do adaki birçok örnek bize boru profillerin bas nç, çekme, e ilme ve burulma tesirleri alt nda üstün davran fl özelliklerine sahip oldu unu göstermektedir. Bunlara ek olarak boru profillerin rüzgar, su ve dalga yüklerine karfl koyan en iyi kesit tipi oldu u da kan tlanm flt r. Boru profiller, bütün bu özelliklerini mimari çekicilikleriyle de birlefltirirler. Genel olarak, kutu ve boru profillerle yap lan konstrüksiyonlar, aç k enkesitlilere k yasla daha az yüzey alan na ve daha az köfleye sahip olduklar ndan korozyona karfl daha dayan kl d rlar. Bütün bu üstün özellikler göz önünde bulunduruldu unda, boru profillerle teflkil edilecek konstrüksiyonlarda guse ve berkitme levhalar ndan mümkün oldu unca ar nd r lm fl olmas beklenmektedir. Bu noktada birleflimlerin önemi ortaya ç kmaktad r. Bu durumda birleflimin tafl ma gücü do rudan birleflime giren elemanlar n enkesit özelliklerine ba l oldu undan, eleman enkesitleri tasar mc taraf ndan daha ön tasar m aflamas nda belirlenirken birleflimin de dikkate al nmas gerekmektedir. Günümüzde boru profillerin birim fiyat n n aç k enkesitli profillere göre daha pahal olma dezavantajlar, daha hafif konstrüksiyonlar oluflturulabilmesi, daha az yüzey sonucu daha az boya maliyeti olmas, guse ve berkitme kullan lmamas dolay s yla birleflimlerde az iflçilik gibi avantajlar yla dengelenmektedir. Kutu profillerle yap lm fl birçok mevcut örnek ekonomiklik aç s ndan aç k profillerle rekabet edebilir durumdad r. CIDECT, son 20 y lda boru profiller alan nda birçok araflt rma bafllatm flt r: Stabilite, yang na karfl koruma, rüzgar yüklemesi, kompozit elemanlar, birleflimin statik ve yorulma yükleri alt ndaki davran fllar, bu alanlardan baz lar d r. Bu araflt rmalar n sonuçlar birçok ulusal ve uluslararas flartnameye kaynak teflkil etmifl olup, CIDECT monografileri ad alt nda da yay nlanm flt r. Bafllang çta bu araflt rma programlar n n ço u, deneysel ve analitik araflt rmalar n bir kombinasyonu fleklindeydi. Bugün birçok problem, bilgisayarlar yard m yla nümerik esaslara dayanarak çözülmekte, birleflimlerin davran fl daha rahat anlafl labilmektedir. Tasar mc n n, birleflimlerin davran fl esaslar n n bilincinde olmas ve belli parametrelerin birleflimler üzerindeki etkisini bilmesi, boru profillerle iyi bir tasar m yapabilmesi aç s ndan önemlidir. Bu tasar m el kitab, çeflitli parametreleri göz önüne alarak boru profillerle nas l optimum bir tasar m yap labilece i konusunu ifllemektedir. Kitapta boru profillerden teflkil edilen kafes sistemlerin boyutland r lmas tafl ma gücü esas na göre yap lacak, birleflimlerin tafl ma gücü formülleri verilecek ve grafiksel olarak belirtilecektir. Böylelikle, ön tasar m aflamas ndaki tasar mc n n birleflim davran fl n daha iyi anlamas amaçlanm flt r. Birleflimin grafiksel gösterimi, bilgisayarda yap lan birleflim hesaplar n n h zl bir flekilde kontrol edilmesine olanak sa layacakt r. Tek-plan birleflimlerinin tasar m esaslar Avrupa Birli i ve Kanada güvenlik prosedürlerine uymaktad r (fiekil 8). Di er tip birleflimler için verilen formüller de bir flekilde esas birleflim tiplerine uyum göstermektedir. 9

12 2. Boru Profil Konstrüksiyonlar n Tasar m 2.1. Girifl Boru profil konstrüksiyonlar n tasar m nda, tasar mc n n uygulayaca birleflim tipini, daha ön tasar m aflamas nda göz önünde bulundurmas gerekmektedir. Konstrüksiyonu oluflturan elemanlar yaln zca eleman kesit tesirlerine göre boyutland rmak, daha sonra birleflimlerde istenmeyen berkitme ve guse levhalar kullan lmas na yol açabilir. Ancak bu durum, birleflimlerin daha ön tasar m aflamas nda detayl bir flekilde hesaplanmas anlam na da gelmemelidir. Burada kastedilen, eleman boyutland r lmas nda (fiekil 7): çap oran d i /d o, et kal nl k oran t o /t i, bafll k çap /bafll k et kal nl oran d o /t o, örgü elemanlar aras boflluk g, örgü elemanlar n n bindirme mesafesi O v ve aç s 0, gibi parametrelerin, birleflimin yeterli tafl ma gücüne sahip olmas ve ekonomik imalata imkan verecek flekilde seçilmeleridir. Tasar m n optimizasyonu, birden fazla faktöre ba l oldu undan, - Örne in mukavemet, stabilite, imalat ve iflletme ekonomisi-, tasar mc, her faktörün koflullar n n fark nda olmal d r. Afla da verilen tavsiyeler optimum tasar ma yard mc olacak niteliktedir: - Boru profillerden teflkil edilen kafes sistemlerin, birbirlerine mafsall ba l elemanlardan olufltu u kabul edilebilir. Birleflimin yeterli derecede dönme kapasitesine sahip oldu u kabulüyle, ikinci derece momentler ihmal edilebilir. Ancak sözü edilen durum, bu Tasar m El Kitab nda verilecek baz oranlara uyuldu u durumlarda geçerlidir. - Genelde elemanlar eksende yerlefltirilir. Ancak imalat kolayl aç s ndan bazen birleflimde belli bir miktar d flmerkezlik izin verilebilir. Bu d flmerkezlik e d o (0.25 aral nda (fiekil 1) kald sürece birleflimde ve çekme alt ndaki bafll k eleman nda oluflacak ilave momentler ihmal edilebilir. Ancak, bas nca maruz bafll k elemanlar bu d flmerkezlik do acak momenti karfl layacak flekilde kolon-kirifl esas na göre boyutland r lmal d r. malat tam bindirmeli birleflim durumunda e -0.55d o l k bir d flmerkezlik göstermekle beraber, k smi bindirmeli durumuna göre, imalat aç s ndan basitleflmektedir. Boflluklu birleflime göre de daha iyi bir davran fl göstermektedir. a) boflluklu birleflim dü üm noktas b) pozitif d fl merkezli boflluklu birleflim c) negatif d fl merkezli k smi bindirmeli birleflim d) negatif d fl merkezli tam bindirmeli birleflim fiekil. 1 - Dü üm noktas d fl merkezli i - Birleflimlerde oluflabilecek ikinci derece momentler, elemanlar n et kal nl klar n n s n rland r lmas suretiyle (özellikle bas nç elemanlar ) ihmal edilebilir (Bkz. fiekil 8). - Boflluklu birleflim, k smi bindirmeli (fiekil 1C ve 2) birleflime göre imalattaki uç haz rl n n basitli i aç s ndan tercih edilmektedir. Ancak tam bindirmeli birleflim tipi (fiekil 1D) boflluklu 10

13 birleflimlere göre, hemen hemen ayn imalat kolayl na sahip olup daha iyi davran fl göstermektedir. Boflluk g, iki örgü eleman yüzü aras ndaki aras ndaki kaynaklar hariç mesafeyi göstermektedir. Bindirme yüzdesi O v (fiekil 2), q/p oran olarak hesaplan r, p bindirmeli birleflimde temas yüzeyinin izdüflüm mesafesidir. yi bir tasar mda g mesafesi, kaynaklar üstüste çak flmamas için, g ( t 1 + t 2 olarak seçilir ki. Bununla beraber bindirmeli birleflimlerde O v ( 25 % olmal d r. - Kafes elemanlar n n, a rl kça genelde %50 si bas nca çal flan bafll k elemanlar ndan, %30 u çekmeye çal flan bafll k elemanlar ndan, %20 si ise örgü elemanlar ndan oluflur. Bu de erlendirmeye göre bas nca çal flan bafll k elmanlar n n et kal nl klar n n ince seçilmesine yönelik optimizasyonlar, önemli malzeme ekonomisi sa lar. Ancak korozyondan koruma aç s ndan da, yüzey alan n n azalt lmas gerekmektedir. Bu arada, d o /t o oran azald kça, bafll k kal nl n n örgü eleman kal nl na oran t o /t i artt kça birleflimin mukavemeti artmaktad r. Sonuç olarak, do/to oran seçimi birleflimin tafl ma gücü ve eleman n burkulma yükü aras nda yap lacak bir optimizasyona göre belirlenir. Bas nç alt ndaki bafll k elemanlar genelde t knaz olarak seçilirler. Çekmeye çal flan bafll k elemanlar nda do/to oran mümkün oldu unca küçük seçilmelidir. O v = bindirme mesafesi = q x 100% p Boflluk g fiekil. 2 - Boflluk ve bindirme mesafesi - Birleflimin tafl ma gücü verimi (birleflimin tafl ma gücü/örgü eleman tafl ma gücü, bafll k eleman et kal nl n n örgü eleman nkine oran na ba l oldu undan, bu oran mümkün oldu unca yüksek seçilmelidir. Ayr ca, ince et kal nl na sahip bir örgü eleman na uygulanacak kaynak miktar, ayn enkesit alan na sahip di er bir örgü eleman na uygulanacak kaynak miktar ndan daha azd r. - Birleflimin tafl ma gücü, ayn zamanda, birleflime giren bafll k eleman n n akma gerilmesine de ba l oldu undan, bu elemanlarda yüksek mukavemetli çelik kullan m daha ekonomik sonuçlar verebilir. 2.2 Tasar m Prosedürü Boru profilden teflkil edilen konstrüksiyonlar n ekonomik ve verimli flekilde tasarlanmas için afla daki hususlara dikkat edilmelidir: - Konstrüksiyonun geometrisi, birleflim say s minimumda tutulacak flekilde oluflturulmal d r. - Elemanlar, birleflimlerin mafsall oldu u kabulüyle boyutland r lacakt r. - Bafll k elemanlar eksenel yük, korozyondan koruma ve birleflim geometrisine (genellikle d o /t o oranlar aras nda seçilir) göre boyutland r l r. Genellikle etkili burkulma boyu = sistem boyu x 0.9 olarak al n r[16]. - Bafll k elemanlar n n yüksek mukavemetli çelikten(f y = 355N/mm 2 )yap lmas durumu incelenmelidir. Ancak temin zorlu u durumu da göz önünde bulundurulmal d r. 11

14 - Örgü elemanlar n n boyutland r lmas nda(eksenel yük alt nda),tercihen kal nl klar n n bafll k elemanlar nkinden küçük tutulmas gerekir. - Örgü elemanlar n n etkili burkulma boyu = sistem boyu x 0.75 olarak al n r[16,32,33]. Daha detayl hesap esaslar, Bölüm 6.4 te verilecektir. - Örgü eleman tipleri standartlaflt r lmal d r(maksimum 2). Estetik aç dan d fl çap sabit tutularak et kal nl de ifltirilebilir. - Birleflim geometrisi d flmerkezlik s n rlar ve imalat esaslar aç s ndan kontrol edilmelidir. - Birleflimin verimlili i, Bölüm 4 te verilen diyagramlardan kontrol edilmelidir. malat kolayl aç s ndan, boflluklu birleflimler, bindirmeli tip birleflimlere tercih edilmelidir. - Birleflim tafl ma güçleri yetersizse, bafll k ve örgü eleman kesitleri de ifltirilmeli, hesap tekrarlanmal d r. Normalde birkaç birleflim kontrolü yeterli olacakt r. - Bafll k elemanlar nda d flmerkezlikten do acak momentler dikkate al nmal, bu tip elemanlar kolon-kirifl olarak boyutland r lmal d r. - Deplasmanlar artt r lm fl yükler alt nda kontrol edilecektir. Deplasman analizinde, birleflimlerin boflluklu tip olmas durumunda kafes sistem elemanlar mafsall olarak, birleflimlerin bindirmeli olmas durumunda ise bafll k eleman sürekli olarak, örgü elemanlar mafsall olarak ve d flmerkezlik ile birlikte al nacakt r. 12

15 3. Boru Profil Konstrüksiyonlar n malat Boru profil konstrüksiyon tasar mc s n n gözönünde bulundurmas gereken, yap n n maliyetindeki en önemli unsurun imalat oldu udur. Bu da, kesme, uç haz rl ve kaynaklama giderlerinin minimuma indirilmesi demektir. - Profillerin standart üretim ölçülerinin tasar m esas nda gözönünde bulundurulmas, bafll k eklerini azaltmada önemlidir. Büyük projelerde, profiller özel çekim olarak ta smarlanabilmektedir. - Boru profillerin a z kesimleri genelde otomatik oksijenle kesim ile yap lmaktad r(fiekil 3). Ancak bu tip teçhizat n bulunmad daha küçük atölyelerde, fiekil 4[1,4,24] de görülen mekanik yöntemlerden biriyle de yap labilir (tekli, ikili, üçlü düzlem kesim). - Boru profil birleflimlerinde köfle kaynak, tam nüfuziyetli küt kaynak veya köfle / küt kaynak fiekil. 3 - Otomatik oksijenle kesim tiplerinden herhangi biri uygulanabilir (Bkz. fiekil 5). Kaynak kullan ld takdirde, kaynak tahkiki birleflime giren eleman n tafl ma gücüne göre yap lmal d r. Her türlü eleman kesit tesirini karfl layacak flekilde düflünülmelidir. - Kaynak aç s ndan en önemli yer, örgü eleman n n bafll a kaynakland uç k s md r. Aç n n 60 den az olmas durumunda uç (d fl) k s m daima düzlefltirilmeli ve fiekil 5-C2 de göründü ü gibi küt kaynak yap lmal d r. - Uç (iç) k sm n da yeteri kadar kaynaklanabilmesi aç s ndan, örgü eleman aç s 30 den az olmamal d r. - Kaynak hacmi t 2 ile orant l oldu undan, ince cidarl boru profillerin kaynak maliyeti de daha azd r. - R ve N tipi birleflimlerde b rak lmas gerekli minumum boflluk mesafesi, t 1 + t 2 olmal d r. Böylelikle, örgü elemanlar n n uç (d fl) k s mlar nda yeteri kadar kaynak yap labilmektedir. - malat aç s ndan boflluklu tip birleflimlerin bindirmeli tip birleflimlere nazaran tercih edilmele- 13

16 Tekli kili Üçlü Boru profil örgü eleman, ana boru profil eleman na tek kesimle birlefltirilebilir(d 1 mm cinsinden), 1 d o de eri 0,08 d eflit veya büyük olmal d r. Ana Eleman Çap Örgü eleman (d 1 ) de eri (dahil) Düz kesim Boru profil çap d 1 Uygulanabilirlik: (tüm boyutlamalar mm cinsindendir) fiekil. 4 - Tekli, ikili ya da üçlü düzlem kesimler Boflluk toleranslar fiekil 4 te verildi i gibidir. Detay A Detay B Detay C Detay C2 Detay D fiekil. 5 - Kaynak detaylar 14

17 rinin sebebi, yaln zca uç haz rl nda sa lad klar ekonomi de ildir. Kaynak malzemesi için sa lad klar imkan da bir di er avantajlar d r. - K smi bindirmeli birleflimlerde, üzerine eleman bindirilen eleman n uç(d fl) k sm genelde bafll a kaynaklanmaz. Ancak örgü elemanlar n n bafll a dik yük bilefleninin fazla oldu u durumlarda (örgü eksenel yük dik bilefleni (1.5 x Bafll k eksenel yükü), uç (d fl) k sm n da bafll a kaynaklanmas gerekmektedir. Yass laflt rma (A) K smi yass laflt rma (B,C) Tam yass laflt rma (D) fiekil. 6 - Çeflitli yass laflt rma teknikleri Özellikle küçük konstrüksiyonlarda veya uç haz rl na yönelik ekipmanlar n bulunmad atölyelerde, uçlar n yass laflt r lmas suretiyle de birleflimler yap labilmektedir (Bkz.fiekil 6). Daha detayl bilgi (1,4,26) da verilmifltir. Transparan örtü malzemesinin kulland boru konstrüksiyondan teflkil Tropil bahçe 15

18 4. Statik Yük Alt ndaki Birleflimlerin Tasar m 4.1. Girifl Bu kitapta birleflimlerle ilgili verilen tüm ba nt lar, tafl ma gücü esas na dayanmaktad r. Tafl ma gücü esas ise, yük katsay lar (s ile artt r lm fl karakteristik yüklerin Qk, birleflimin tafl ma gücünü N* aflmamas na dayanmaktad r; yük etkisi γ s Q k N*; N* = N k / γ m Emniyet gerilmeleri yöntemi kullan l rsa, birleflimin tafl ma gücü de erleri yük katsay lar na bölünmelidir; yük etkisi Q k N* / γ s = N k / (γ s γ m ) Bu durumda γ s = 1.5 al nmal d r. Efl-düzlemli birleflim detaylar nda kullan lan bafll k, örgü ve birleflim sembolleri fiekil 7 de verilmifl olup 7.Bölüm de tan mlanm flt r. bafll k sembolleri örgü eleman ve sembolleri K-tipi birleflim T-tipi birleflim N-tipi birleflim X tipi birleflim KT tipi birleim 16 fiekil. 7 - Bafll k, örgü eleman ve birleflim sembolleri

19 Bir otomobil galerisi çat s Bir otomobil galerisi 17

20 γ m de erini gözönüne alan tafl ma gücü formülleri [11] deki tablo ve diyagramlarla verilmifltir. fiekil 8 de verilen formüller bilgisayarda yap lan hesaplarla, fiekil 9 12 aras nda verilen diyagramlar ise bilgisayarla yap lan hesaplar n çok h zl bir flekilde kontrol edilmesinde oldukça yard mc d r. Diyagramlarda birleflimin tafl ma gücü, birleflime giren eleman n verimlili ine ba l olarak ifade edilmektedir. Örne in eksenel yük alt ndaki birleflimin tafl ma gücü, birleflime giren örgü eleman n n enkesit alan ile akma gerilmesinin çarp m na eflittir(a i x f yi ). Bu da afla daki flekilde formüle edilir. (N i */A i f yi ) = C e (f yo t o /f yi t i ). (f(n )/sinθ i ) (4.1.1) Verim faktörü Ce her bir birleflimin tipi için çap faktörüne (β) ve bafll k çap / bafll k et kal nl (d o / t o ) oran na ba l olacak flekilde diyagramlarla verilmifltir. Yukar daki formülde verilen C e de eri, θ i = 90 o aç ya ve bafll k ile ayn et kal nl na sahip, bafll k eleman na öngerme uyguland f(n ) = 1.0 bir birleflime giren örgü eleman n n verimini ifade etmektedir. Bu formüllerden anlafl laca üzere, örgü eleman n n verimli kullan m aç s ndan, bafll k ve örgü elemanlar n n akma gerilmeleri ve kal nl k oranlar n n birbirine oran büyük önem arzetmektedir. θ i aç s düfltükçe verim artmaktad r. f(n ) fonksiyonu bafll ktaki yüke ba l d r (bas nç öngermesi durumunda f(n ) ( 1.0 olur). Verimlilik formülü direkt olarak göstermektedir ki bir birleflimin verimlili i aç s ndan afla daki hususlara uyulmas tercih edilmelidir: -Bafll k elemanlar akma gerilmesinin, örgü elemanlar nkinden büyük seçilmesi (f yo >f yi ) -Örgü et kal nl n n mümkün oldu unca ince seçilmesi (t i < t o ), ancak yerel burkulma etkileflim durumlar dikkate al nmal d r (Bkz. Bölüm 4.2). -Aç θ i > 90 o olmal d r, dolay s yla K- ve N- tipi birleflimlerin tercih edilmesi. Moment tesirleri alt ndaki birleflimler için formüller fiekil 19 da verilmifltir. Takip eden tasar m diyagram ve tablolar fiekil 20 ve 21 dedir. Bu tablolarda verilen birleflim verimlili i daha ziyade, birleflime giren örgü elemanlar n n plastik moment kapasitesine (M pl1 ) ba l d r. Eksenel yük alt ndaki elemanlar n birleflimlerinin verimli yap lmas için verilen esaslar, e ilme elemanlar için de aynen geçerlidir. Bir otoyol geçifl ücreti ödeme giflesi üstündeki üçgen kafesten teflkil konstrüksiyon 18

21 4.2. Tek Düzlem Kafes Kirifl Birleflimleri: Tipik tek düzlem birleflimleri fiekil 7 de verilmifltir. T-, X- ve K- tipi birleflimleri için geçerli olan en güncel hesap esaslar ise fiekil 8 de verilmifltir. Bu formüller, gerek International Institute of Welding, gerekse de Eurocode 3 Drafting Committee [8] taraf ndan da benimsenmifltir. Bu formüllerin ço u, ilk olarak Kurobane [9,10] taraf ndan bulunmufl olan ba nt lardan yola ç k larak haz rlanm flt r. T- Y ve X- tipi birleflimler için gelifltirilen formüller bas nç yüküne göre haz rland ysa da, çekme yükü alt ndaki birleflimlerde de kullan labilir. Genelde birleflimin çekme yükü alt ndaki tafl ma gücü, bas nç alt ndakine göre daha fazlad r. Ancak çekme yükü alt nda oluflacak büyük deformasyonlar ve çatlaklar sebebiyle, bu tafl ma gücünden tamamen faydalan lmaz. fiekil 8 de verilmeyen birleflim konfigürasyonlar na ait tafl ma gücü de erleri, Bölüm 4.6 da verilen birleflim tiplerinkine benzetilebilir. Birleflimin tafl ma gücü, genelde iki faktöre ba l d r. Bunlar bafll k eleman n n plastikleflmesi ve bafll k eleman nda oluflacak z mbalamad r. Bir birleflimin hesab nda her iki durum da gözönüne al nmal d r. fiekil 9-12 de birleflimlerin tafl ma gücü, örgü elemanlar n n verimi aç s ndan grafiksel olarak gösterilmifltir. Bu flekillerde gözüktü ü gibi z mbalama etkisi yaln zca do / to oran ve ( oranlar düflük olan bafll k elemanlar nda kritik olmaktad r. T- ve X- tipi birleflimlerin en yayg n olan, örgü ve bafll k eleman aras aç lar n n 90o oldu u birleflimlerdir. Grafik ve tablolardan da anlafl laca gibi, yüksek d o / t o oranlar nda T- ve X- birleflimleri, K- birleflimlerine göre daha az verimlidir. Ancak, bu tip birleflimlere al fl lagelmifl boru konstrüksiyonlarda pek fazla yer verilmez. K- ve N- tipi birleflimler boru konstrüksiyonlarda daha fazla tercih edilirler. fiekil 11 ve 12 de s ras yla, 2t o, 6t o, 10t o uzunlu unda, boflluklu bindirmeli tip için olmak üzere 4 ayr diyagram verilmifltir. Boflluk veya bindirmenin etkisi fiekil 13 te gösterilmifltir. Bu diyagramlardan ç kar lan, bindirmeli birleflimlerin, özellikle ince et kal nl na sahip bafll k elemanlar n n varl nda etkin oldu udur. fiekil 11 de görüldü ü gibi, K- birleflimlerde, β oran n n 0.4 ile 1.0 aras nda oldu u, d o /t o oran n n 20 ile 30 aras nda oldu u ve g / t o oran n n 4 ile 10 aras nda oldu u durumlarda boflluk de eri C K = 0.3 al nabilir. Birleflimlerin say s n azaltmak ve etkin kaynak ifllemine olanak sa lamak aç s ndan 40 o lik bir birleflim aç s uygundur. Çekmeye çal flan ve f(n ) = 1.0 ve θ 1 = 40 o olan bafll k elemanlar nda, t o / t 1 > 2.0 durumunda, örgü eleman tam verimlilik sa layabilir. Bafll k elemanlar n n örgülere göre daha yüksek mukavemetli çelikten teflkil edilmesi durumunda t o / t 1 oran daha da az seçilebilir; ((f yo t o )/(fy 1 t 1 )) 2.0 (4.2.7) fiekil 9, 10 ve 12 de verilen tasar m tablolar nda (1, 2, 4), f(n ) fonksiyonu gösterilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken, fiekil 14 te gösterildi i gibi, sadece bafll ktaki öngermenin dikkate al naca dolay s yla yatay çaprazdaki yük bilefleninin d flar ç kar laca d r. Basit kirifl tarz nda mesnetlenen kafes kirifllerde kirifl uçlar nda öngerme kuvveti etkisi düflük, örgü eleman kuvvetleri yüksek, ortalarda öngerme kuvveti etkisi yüksek, örgü eleman kuvveti düflüktür. Sürekli tip kafes kirifllerde, f(n ) de eri özellikle mesnetlerde önem kazanmaktad r. Düzlem d fl yüke maruz (örne in afl klardan gelen) K-, N- ve KT- birleflimleri, K- birleflimleri gibi, örgü eleman ndaki daha büyük yük bilefleninin dikkate al nmas suretiyle hesaplanabilir. Ancak bütün örgü elemanlar n n çekme(veya bas nç) olmas durumunda veya yükü tafl yan tek bir örgü eleman n n olmas durumunda, birleflim X- tipi gibi tahkik edilmelidir (Bkz.fiekil 24c). KT-tipi, di er birleflimlerle birlikte Bölüm 4.6 da ele al nm flt r. Birleflimin tafl ma gücü ve örgü eleman n n lokal burkulmas aras nda bir etkileflim yaratmamak aç s ndan, birleflimlerin tafl ma gücü verimlili i, yüksek d 1 / t 1 oranlar ile s n rland r lmal d r [25]. Verimlilik limiti formül olarak afla daki flekilde ifade edilebilir: 19

22 Birleflim Tipi Tasar m (i-1,2) T- ve Y- tipi birleflimler bafll k plastikleflmesi (formül 4.2.1) X- tipi birleflimler bafll k plastikleflmesi (formül 4.2.2) K ve N tipi bafll kl ve bindirmeli birleflimler bafll k plastikleflmesi (formül 4.2.3) (formül 4.2.4) genel Kesme z mbalamas punching chear check for T, Y, X and K, N, KT joints with gap (formül 4.2.5) fonksiyonlar (çekme) için (bas nç) (bkz. fiekil 13) geçerlilik aral (formül 4.2.5) (X- tipi birleflimler) fiekil. 8 - Tek düzlemli birleflimler için tasar m esaslar 20

23 Tasar m Tablosu 1 Boru Profil Birleflimleri Boru kesitlerinin T- ve Y- tipi birleflimleri semboller geçerlilik aral ilave eksenel yük veya e ilme momentinden do an bafll k gerilmesi kaynaklar bafll n akma dayan m na göre boyutland r lacakt r. T- ve Y- tipi birleflimlerin Verimlili i verimlilik C T fiekil. 9 - Boru profillerin T- ve Y- tipi birleflimleri için tasar m tablosu. 21

24 Fonksiyon f(n ) için için hesap örne i bafll k : örgü eleman : 22 fiekil. 9 - dvm. Boru profillerin T- ve Y- tipi birleflimleri için tasar m tablosu

25 Tasar m Tablosu 2 Boru Profil Birleflimleri Boru profillerin X- tipi birleflimleri Semboller Geçerlilik aral ilave eksenel yük veya e ilme momentinden do an bafll k gerilmesi Kaynaklar bafll n akma dayan m na göre boyutland r lacakt r. X- tipi birleflimlerin verimlili i Verimlilik C x fiekil Boru profillerin X- tipi birleflimleri için tasar m tablosu 23

26 Fonksiyon f(n ) için için hesap örne i bafll k : örgü eleman : fiekil dvm. Boru profillerin X- tipi birleflimleri için tasar m tablosu 24

27 Tasar m Tablosu 3 Boru Profil Birleflimleri Boru profillerin K- ve N- tipi birleflimleri Semboller Geçerlilik aral g t 1 + t 2 ilave eksenel yük veya e ilme momentinden do an bafll k gerilmesi Kaynaklar bafll n akma dayan m na göre boyutland r lacakt r. K- ve N- tipi birleflimlerin verimlili i (g =2...) Verimlilik C K fiekil Boru profillerin K- ve N- tipi birleflimleri için tasar m tablosu 25

28 K- ve N- tipi bindirmeli birleflmelerin verimlili i (g =6) K ve N- tipi bindirmeli birleflmelerin verimlili i (g =10) Verimlilik C x Verimlilik C x 26 fiekil. 11 dvm - Boru profillerin K- ve N- tipi birleflimleri için tasar m tablosu

29 hesap örne i (bas nç) (bas nç) (çekme) enterpolasyonla N* 1 fiekil 11 - dvm - K- ve N tipi bindirmeli boru profil birleflimleri için tasar m tablosu Tasar m Tablosu 4 Boru Profil Birleflimleri K- ve N- tipi bindirmeli boru profil birleflimleri Semboller geçerlilik aral ilave eksenel yük veya e ilme momentinden do an bafll k gerilmesi hesap örne i kaynaklar bafll n akma dayan m na göre boyutland r lacakt r. boflluk tan m N* 1 fiekil

30 K- ve N- tipi bindirmeli birleflmelerin verimlili i (g =6) Verimlilik C x fonksiyon f(n ) 28

31 Bindirme Boflluk fiekil Boflluk, bindirmenin fonksiyona etkisi Bafll k öngerme yükü fiekil Bafll kta öngerme Birleflik verimlilikleri flekil 8-12 den hesaplama d 1 /t 1 s n rlar bas nçla çal flan örgü eleman verimlilik s n r akma gerilmesi tabloda verilen de erler Eleman n burkulmas gözönüne al nd nda, yukar daki s n rlamalar s kça kritik olmayacakt r. 29

32 Boru profilden teflkil örgü elemanl kolon teflkili Çoklu Düzlemli Konstrüksiyon Birleflimleri Çok düzlemli konstrüksiyon birleflimleri, genellikle boru profilden teflkil edilen kule, aç k deniz yap lar, üçgen ve/veya dörtgen enkesitli kafes kirifllerde kullan l r. Çok düzlemli birleflim etkilerini içeren hesap esaslar [17] de verilmifltir. Ancak bu kaynakta verilmifl olan hesap esaslar, elastik hesaba dayanmakta olup, birleflimlerin gerçekteki plastik davran fllar n dikkate almamaktad r. Ancak tasar m aç s ndan, baz yard mc bilgiler verilebilir. Çok düzlemli yük etkilerinin en bask n oldu u birleflim tipleri, fiekil 15 te gösterilen çift X- tipi birleflim detay d r. Sonlu elemanlar metoduyla yap lan birçok analiz sonucunda, düzlem d fl yüklerin, bu tip birleflimin mukavemet ve rijitli ini, tek düzlemli X- tipi birleflime göre önemli ölçüde azaltt n ortaya koymufltur. Birbirine dik iki düzlemde ayn de erde ama ayr yönde (bas nç ve çekme) etkimesi halinde, çok düzlemli birleflim tipinin tafl ma gücünün, birleflimin 1/3 oran nda azald bilinmektedir. Di er taraftan, ayn yönlü (bas nç-bas nç) yüklemelerde tafl ma gücü artmaktad r. Ancak bu art fl birleflimin deformasyon ve dönme kapasitesinin azalmas yla bir miktar dengelenmektedir. Dolay s yla güvenlikli bir yaklafl mla, tafl ma gücünün ayn yönde etkiyen yükler durumundaki art fl miktar ile farkl yönde etkiyen yükler durumundaki azal fl miktar ayn kabul edilebilir. K-tipi birleflimler için üçgen enkesitli kafes kirifller için, Makino [20] taraf ndan birçok test yap lm flt r(bkz.fiekil 16). Çok düzlemli birleflimlerin tafl ma gücü hesab için, Kaynak [20] de verildi i gibi bir etkileflim ba nt s kullan labilse de, tek düzlemli birleflimlerin tafl ma gücünün 0.9 katsay s ile çarp m da yeterli bir yaklafl m sa layabilmektedir.

33 örgü eleman bafll k örgü eleman bafll k β = 0.4 için sonuçlar Eksenel Yük F 1 [kn] dü üm noktas 5 dü üm noktas 1 dü üm noktas 8 yerde iflim (mm) β = 0.6 için sonuçlar dü üm noktas 6 Eksenel Yük F 1 [kn] dü üm noktas 7 dü üm noktas 8 dü üm noktas 9 dü üm noktas 10 yerde iflim (mm) fiekil çok düzlemli X- tipi birleflimler T-tipi birleflimlerin, yaln zca çift olanlar için (V-birleflimleri) testler yap lm flt r. Örgü elemanlar aras ndaki aç 90 o olarak seçilmifl ve her iki örgü eleman da bas nç etkisi alt nda test edilmifltir(fiekil 17). Tek düzlemli birleflimlerle k yasland nda, birleflimin tafl ma gücü hemen hemen ayn kalmakla birlikte, birleflimin rijitli i, önemli ölçüde artm flt r[19]. fiekil çok düzlemli K- tipi birleflimler kapma an nda çekil de ifltirme 31

34 fiu ana kadarki araflt rmalar n sonuçlar fl nda, çok düzlemli bir birleflimin tafl ma gücünün hesab nda, fiekil 17 de verilen katsay lar n kullan lmas gerekmektedir. Birleflim Tipi Tek düzlemli bir kesime uygulanan düzeltme katsay s (s n rlar fiekil 8 e göredir). 60 o ø 90 o Not: N2 ve N1 in iflaretleri gözönüne al nmal d r. fiekil Çok düzlemli birleflimler için uygulanan düzeltme katsay lar 4.4. Moment Birleflimleri Elemanlar n birleflim ekseninden kaç kl sonucunda oluflacak birincil momentlerle, eleman uçlar n n ankestreli e yak n ba lanmas sonucunda oluflacak ikincil momentleri, birbirinden ay rt etmek gerekmektedir (Bkz. fiekil 1). kincil momentler, esas olarak, d fl yüklerin dengesi aç s ndan gerekli de ildir. Bölüm 4.2 de anlat ld üzere, dü üm noktalar n n yeteri kadar dönme kapasitesine sahip olmalar durumunda(bkz. fiekil 8 de), ikincil momentler birleflimin tafl ma gücünü etkilemezler. Kafes kirifllerde oluflacak birincil momentlerin ise, bafll k elemanlar taraf ndan al naca kabul edilir. Momente maruz birleflimler, genelde T-tipi olup Vierendeel birleflimleri(fiekil 18) olarak ta adland r l rlar. Bu tip birleflimler, çerçeve tipi konstrüksiyonlarda da kullan lmaktad r. Düzlem kafes konstrüksiyonlarda, düzlem d fl e ilme momentleri oluflmaz. Bu tip düzlem d fl yükler daha ziyade, çok düzlemli konstrüksiyonlarda meydana gelir. E ilme etkisi alt nda hesaplanan tafl ma güçleri, ayn zamanda R, -N ve KT-tipi birleflimler için de kullan l r. Z mbalama etkisi için, plastik kesme tafl ma gücü verilmekle beraber, aç fonksiyonu, elastik hesap esas na dayanmaktad r. Eksenel yüke maruz birleflimlerde oldu u gibi, bu formüller verimlilik tasar m diyagramlar olarak fiekil 20 ve fiekil 21 de verilmektedir. Birleflimin verimlili i c ipb veya c opb de eri, birleflimin fiekil Tek düzlemli virendeel birleflimleri. 32

35 Birleflim tipleri Hesap Dayan m bafll k plastikleflmesi bafll k plastikleflmesi Genel : Kesme z mbalamas tahkiki için Geçerlilik aral eksenel yüke maruz birleflimlerdeki ile ayn d r (bkz. fiekil 8) fiekil Birinci dereceden e ilme momentine maruz birleflimlerin tasar m esaslar tafl ma gücünün, birleflime giren örgü eleman n n plastik moment kapasitesi W pl1 f y1 e oran na eflittir. Yatay kesim hatt ise, z mbalama etkisi alt ndaki tafl ma gücü s n r durumunu vermektedir. Bu diyagramlardan da görülece i gibi, birçok durumda, birleflimin düzlemdeki e ilme momenti tafl ma kapasitesi, düzlem d fl ndakine oranla çok daha iyidir. Dikkat edilmelidir ki birleflimlerin dönme rijitli i C (moment/rad), özellikle, hiperstatik sistemlerde (örne in çerçeveler, vierendeel kiriflleri), tafl y c sistemin moment da l m n önemli ölçüde etkilemektedir. Rijit birleflimler istendi i takdirde, 1 e yak n bir β oran seçilmeli veya d o / t o oran ile birlikte yüksek t o / t 1 oranlar seçilmelidir. fiekil 22 ve 23 te T-birleflimlerin, düzlem içi ve düzlem d fl ndaki e ilme momenti etkisi alt ndaki dönme rijitlikleri gösterilmektedir Eksenel Yük ve E ilme Momenti Etkileflimi Özellikle 3-boyutlu konstrüksiyonlarda, birleflimler hem eksenel yük hem de e ilme etkisi alt nda kalabilirler. Bu konuda çok say da araflt rma ve deneyler yap lm fl ve bunun sonucunda birçok etkileflim formülasyonu elde edilmifltir. Ancak, tüm araflt rmalar göstermifltir ki, düzlem içi e ilme momenti etkisi, düzlem d fl e ilme etkisine göre daha elveriflli bir yükleme olup, bu durum, afla daki basitlefltirilmifl alt s n r etkileflim formülü ile ifade edilmifltir[16]: 33

36 Tüm B de erleri için Verimlilik C i.p.b. Kesme z mbalamas s n r d 1 d 0-2t 0 fiekil 20 - Düzlem e ilme momentlerine maruz birleflimler için tasar m tablosu Verimlilik Ci.p.b. fiekil 21 - Düzlem d fl e ilme momentlerine maruz birleflimler için tasar m tablosu fiekil 22 - T- tipi birleflimlerde düzlemde moment etkisindeki birleflim rijitli i fiekil 23 - T- tipi birleflimlerde düzlem d fl moment etkisindeki birleflim rijitli i 34

37 N i + ( M ip ) 2 M op (4.5.1) N i * M ip M op * Burada : N i, M ip ve M op etki eden yükleri, N i *, M ip * ve M op * ise tasar m tafl ma güçlerini göstermektedir. Dikkat edilmesi gereken husus, flekil 22 ve 23 te verilen birleflimlerin tafl ma gücünün, eksenel yük varl durumunda önemli ölçüde etkilenece idir [22]. Ancak kesin bir sonuç için yeterli say da yap lm fl deney yoktur. 85 m uzunlu unda üçgen kafes çat tafl y c kirifl 35

38 4.6. Düzlem Birleflimlerin Özel Tipleri Di er Birleflimler Boru profilden teflkil edilen konstrüksiyonlarda kullan lan, ancak daha önceki bölümlerde tan t lmam fl, daha birçok birleflim tipi mevcuttur.bu birleflimlerin tafl ma güçleri, Bölüm 4.2. de anlat lan tiplerinkine benzer flekilde hesaplanmaktad r. fiekil 24 te, bu birleflimlere baz örnekler gösterilmektedir. Birleflim Tipi fiekil 8 de verilen formüller ile iliflkisi X- tipi birleflimden (formül ) (formül ) K- tipi birleflimden (formül ) K tipi birleflimde d 1 yerine V konacakt r d o dayan m formülü N 1 sinθ 1 + N 2 sinθ 2 N 1 * sinθ 1 (eg ) (N 1, X- tipi birleflimden) VV de eri VVV veya VVVV de erinden büyü üne eflittir. N 2 N 1 * N 2 N 2 * K- tipi birleflim K- tipi birleflim 1-1 kesiti plastik kesme kapasitesi aç s ndan tahkik edilmektedir. (yaln z bofllukla birleflimde) fiekil 24 - Tek düzlemli boru profil birleflimlerinin di er tipleri 36

39 Bir spor kompleksinin kemer kafes kiriflten teflkil çat s Bir buz paten salonunun bal k-formu kafeslerden teflkil çat s 37

40 Levhal Birleflimler Guseli birleflimlerin çok çeflitli tipleri vard r. Bu birleflimlerin tafl ma güçleri, esas olarak Japonya da yap lan testlere dayanmaktad r[5,9]. Orijinal deney raporlar nda TP-tipi birleflimlerle(t-tipi birleflime guse kaynaklanmas ), XP-tipi(X-tipi birleflime guse kaynaklanmas )tipi birleflim aras nda ay r m yap lm flt r. fiöyle ki, TP-tipi birleflimde borunun tek taraf nda, XP-tipi birleflimde, borunun her iki taraf nda levha kaynaklanm flt r. fiekil 25 te verilen hesap dayan m formülü, her iki durumu da kapsayacak ve çeflitli yük flartlar n göz önünde bulunduracak flekilde basitlefltirilmifltir. Ancak TP-tipi birleflimler için kullan lacak f(β)=4+20 β 2 formülü ile elde edilen sonuçlar, test sonuçlar na f(β)=5/(1-0.81β) formülü ile elde edilen sonuçlara göre daha yak nd r. Ayr ca tüm birleflimler için z mbalama aç s ndan afla daki tahkikler yap lmal d r. -TP-5/XP-5 için (f a +f b ) t f yo t o ; -di er birleflimler için (f a +f b ) t f yo t o burada f a ve f b de erleri ba lanan levhadaki eksenel ve e ilme gerilmeleridir(i veya kutu profil). XP-1/TP-1 tipi birleflimlerde ana bafll k eleman eksenine dik bir levha; XP-3/TP-3 tipi birleflimlerde ise, bu levhaya ek olarak, bafll k eleman na paralel ikinci bir levha bulunmaktad r. Ancak bafll k eksenine paralel yerlefltirilen levhan n rijitli i oldukça az olaca ndan her iki tip birleflimin de dayan mlar eflit olmaktad r. Boru konstruksiyon çat detaylar 38

41 XP ve TP- tipi birleflimler için hesap dayan m eksenel yük Birleflim Tipi Düzlemde E ilme Düzlem d fl e ilme Genel notlar: sembol, parametre ve s n rlar için eksenel yüklü birleflimlere bkz. fiekil 25 - Guneli birleflimler 39

42 A z düzlefltirilmifl ve Al flt r lm fl Tip Birleflimler Bu tip birleflimler genellikle küçük veya geçici konstrüksiyonlarda uygulan rlar. fiekil 6 da gösterildi i gibi, çok say da farkl düzlefltirme tekniklerini uygulamak mümkündür. Tam veya k smi düzlefltirme iflleminde, eleman n flekil de ifltirme ucunun yatayla yapt aç n n maksimum %25 olmas gereklidir(bkz. fiekil 6B-6C). Bas nç dayan m da, d o / t o 25 durumunda düzlefltirme sonucunda azalma göstermektedir[1]. Kaynakl birleflimlerde, yerel burkulmaya izin vermemek aç s ndan düzlefltirilmifl k sm n boyu çok uzun tutulmamal d r. N-tipi bindirmeli birleflimler için[23] ilgili hesap dayan m formülleri, fiekil 26 da verilmifltir. [23] te düfley çapraz eleman n n tafl ma gücü ile k yasland nda hesap dayan m na çevirmek aç s ndan 1.25 katsay s kullan lm flt r. Bu birleflim tipinin davran fl enkesit ölçülerine fazlaca ba l oldu undan, verilen ampirik formüllerin kullan m nda, afla da verilen s n r de erleri dikkate al nmal d r: Denenen Ebatlar Denenen Parametreler 114 d o do 50 t o 42 d d1 0.8 d o 3 t o 8 3 t d 1 =1.0 d 2 t 1 =1.0 t 2 O Ov 75% f yi 400N / mm2 θ 1 = 90 o ; θ 2 =45 o Akma gerilmesinin %80 ine kadar öngerme uygulanan bafll k birleflimlerinin dayan m, f(n )= n (0 n -0.8) de eri ile çarp lmal d r. Daha yüksek öngerme kuvvetleri yeterli deney sonuçlar bulunmad ndan kabul edilemez. Dü üm noktalar, a z düzlefltirilmifl birleflimlerle yap lan kafes sistem elemanlar n n etkin burkulma boylar, sistem boylar na eflit al nmal d r. fiekil 27 de görüldü ü üzere, k smi birleflimler için 5AP isimli CIDECT Program kapsam nda çal flmalar devam etmektedir[26]. Afla daki de ifliklikler yap ld takdirde fiekil 8 de verilen formüller, a z k smi düzlefltirilmifl birleflimler için de kullan labilir: T- ve X-tipi birleflimler bas nç alt nda : Ni* formülünde, d 1 yerine d 1 min Boflluklu K-tipi birleflimler: Ni* formülünde, d 1 yerine (d 1+d 1 min) 2 40

43 fiekil 26 - Ucu yass laflt r lm fl birleflimler için tasar m tablosu fiekil 27 - Ucu k smi yass laflt r lm fl K-tipi birleflimler 41

44 5. Bulonlu Birleflimler Boru profillerin birleflim hesap esaslar, temelde, di er tip profillerinkinden farkl l k göstermez(bölüm 6.5 de baz hesap örnekleri verilmifltir). Bulonlu birleflimler, özellikle önceden imal edilen elemanlar n flantiyede birlefltirilmesi aç s ndan uygundur. fiekil ve 33 te bulonlu birleflimlere ait çeflitli örnekler verilmifltir. Levha I- profilden kesme Boru Profil Parças fiekil 28 - Civatal Kafes Birleflimleri Kaynakl saplama Kaynakl Kutu fiekil 29 - Civatal afl k birleflimleri 42 fiekil 30 - Civatal Uç Birleflimleri

45 Flanfll tip birleflimler için çok say da araflt rmalar yap lm flt r[27,28]. Ancak basit tasar mlar için en kapsaml s 1990 da Japonya da yap lan Boru konstrüksiyonlar n Tasar m ve malat Esaslar [29] ad ndaki çal flmad r(bkz. fiekil 31). Bu birleflim detaylar n n hesab na yönelik çal flmada, kopma durumlar, yüksek mukavemetli bulonlar n kopmas ndan ziyade bafll k levhalar n n plastikleflmesinden olmufltur. fiekil 31 de gösterilen detaylar, STK41 borular (minimum akma gerilmesi: 235 N/mm 2, minimum kopma gerilmesi: 402 N/mm 2 ), SS41 levhalar (minimum akma gerilmesi: 245 N/mm 2 ) ve F1OT bulonlar (kopma mukavemeti 10.9 kalitesindeki c vatalara yak n = 981 N/mm 2 ) içindir. maks. boru profil ölçüleri bafll k levhas kal nl nominal çap minimum civata say s kenar mesafe fiekil 31 - Bafll k levhal birleflimler için standart detaylar (tam dayan ml birleflimler) [28] e göre, bafll k levhas kal nl tf afla daki formüllerden elde edilebilir: t 1 2 N 1 γ m f yp π f 3 N i f yp γ m f 3 t f = çekme kuvveti = levha akma gerilmesi = 1.1 (k smi güvenlik katsay s ) = birimsiz de er (fiekil 32 den) = levha kal nl 43

46 fiekil 32 - Bir bafll k levhal birleflim tasar m nda 5.1 formülünde kullan lacak f 3 de eri grafi i Boru Profilden teflkil çat konstrüksiyonu 44

47 e1 mesafesi(bkz. fiek.31) mümkün oldu unca k sa tutulmal d r(1.5-2d aras, d=bulon çap ); ancak somun ve kaynak aras mesafesi en az 5 mm olmal d r. Bulon say s afla daki formülden elde edilir: burada: r 1 = (d i /2 + 2e1) r 2 = (d i /2 + e1) T u = bulon çekme tafl ma gücü Di er faktörler için bkz. denklem 5.1. fiekil 33 - Baz Civatal Birleflimler 45

48 6. Say sal Örnekler 6.1. a) Düzlem Kafes Kirifller * Kafes Kirifl Geometrisi: Aç kl k = 36 m, Kafesler L 12m merkezi Afl klar, L 6m merkezi Kafes kirifl yüksekli i ~ aç kl k 15 = 2.40 (Toplam maliyet, kaplama, sehimler göz önünde bulunduruldu unda genelde ekonomik bir yükseklik verir.) fiekil 35 - Kafes geometrisi Dü üm noktas say s n azaltmak aç s ndan, K-tipi birleflimlerin yerald Warren-tipi kafes seçilmifltir. Kafes zati yükü de dahil edilerek ve yük katsay lar ile çarp larak elde edilen afl k yükü P = 108 kn olarak hesaplanm flt r. Eleman Kuvvetleri: Kafes kirifl elemanlar n n dü üm noktalar mafsall olarak analiz edilmifl ve afla daki de erler elde edilmifltir. fiekil 36 - Kafes eleman kuvvetleri Elemanlar n Boyutland r lmas : Bu örnekte bafll k elemanlar için akma gerilmesi 355N/mm 2 olan çelik, örgü elemanlar için akma gerilmesi 275 N/mm 2 olan çelik kullan lacakt r. Eleman boyutland rmas için, gerek etkili uzunlu un dikkate al nd eleman kesit dayan m tablolar, gerekse burkulma e risi tablolar kullan labilir. Seçilen eleman enkesitlerinin bulunup bulunmad kontrol edilmelidir. Genelde dü üm noktalar belirleyici olduklar ndan bafll k eleman çok ince seçilmemelidir. Genelde, et kal nl standart sürekli bir bafll k eleman en iyi çözümdür. Üst bafll k Etkili düzlem içi ve d fl burkulma boyu afla daki gibi hesaplanan sürekli bir bafll k eleman için: I e = 0.9 x 6000 = 5400 mm [7,16], bkz. Bölüm 2.2. N o = 1148 kn 46

49 Uygun kesitler Eurocode 3 burkulma e risi a Malzeme aç s ndan bak ld nda, ø244.5 x 5.6 ve ø en uygunlar olarak gözükmekle beraber, bu örnekte düflünülen, üretici firman n sto unda bulunmamaktad r. Bu profiller ancak çok say da talep edildi inde üretilebilecektir(bu örnekte de öyle kabul edilmifltir). Alt bafll k Uygun kesitler Diyagonaller ƒ yo t o 2.0 ƒ y1 t oran n veya ti ( 4.5mm yi sa layan elemanlar seçilecektir, bkz.formül t1 Bas nca çal flan diyagonaller için etkili burkulma boyu 0.75 x l al nacakt r = = 2.88 m [7, 16], bkz. Bölüm 2.2. Bas nç diyagonalleri Uygun kesitler Eurocode 3 burkulma e risi a et kal nl kaynak için oldukça nicedir. 47

50 Çekme diyagonalleri Uygun kesitler Eleman Boyutland rmas Eleman boyutlanmas nda kaç çeflit enkesit tipi seçilece i gibi konular, siparifle esas tonaja ba l d r. -örgü elemanlar : Ø Ø üst bafll k: Ø alt bafll k: Ø (Bu bafll k kesitlerinde boflluklu birleflim detay uygulanabilir, ancak d flmerkezli birleflime izin verilmez.) d o / t o oran n n yüksek seçilmesi 2 ve 5 noktalar nda, birleflim problemleri yaratmaktad r. fiekil 36 - Eleman Kesitleri De erlendirme ve Revizyon Dü üm noktas 1: Dü üm noktas 1 1 no lu dü üm noktas nda, g=2t o mesafesinde bir boflluk b rak lm flt r. Birleflim K(N) tipi olarak tahkik edilmifltir. Üst bafll k eleman, 2.5xP=2.5x108=270 kn de erinde bir kesme kuvvetini karfl layabilecek dayan ma sahip olmal d r. 1 no lu dü üm noktas a r yük etkisi alt nda oldu undan, bafll k eleman n n elastik kesme dayan m na göre boyutland r lmas tavsiye edilir. fiekil Ao fyo = = 485kN > 270 kn

51 Dü üm noktas dayan m kontrolü gerçek birleflim parametresi verimlilik birleflim dayan m verimlili i (bkz. fiekil.ii) notlar Birleflim bafll k örgüler evet hay r evet evet evet evet evet evet evet evet evet evet evet Burada 4. dü üm noktas, levhalar birleflim fijitlefltirdi inden K- tipi birleflim olarak de erlendirilmifltir. ( yükleme X- tipne benzemesine ra men) 49

52 Birleflim 2 fiekil 38 Dü üm Noktas 2 2 no lu dü üm noktas n n dayan m yeterli de ildir. Yeterli birleflim dayan m elde etmenin en pratik yolu, boflluk mesafesinin 12.8to dan 3to a indirilmesi ve böylelikle birleflim veriminin 0.86(0.82 yi sa lamas d r. Ancak bu da, e=28mm lik negatif moment etkisi yaratan bir d flmerkezlik meydana getirir. M=( ) =15.12 knm 1-2 ve 2-3 aras ndaki eleman boylar ve EI çarp m de erleri (bkz. fiekil 36) ayn oldu undan bu moment de eri, her iki eleman aras nda eflit olarak da t labilir. Sonuç olarak, her iki eleman da M o =7.56 knm lik bir ilave moment de erine göre boyutland r lmal d r. 1-2 ve 2-3 aras ndaki bafll k elemanlar kolon-kirifl eleman olarak boyutland r lacakt r. Bu durumda en kritik eleman, 2-3 aras ndakidir. Genelde geçerli olan ba nt afla daki gibidir: N o + k x A o f yo burada, M o 1.0 M p b (6.1.1) M Plo k = Bafll n plastik mukavemeti(w Plo.f yo )(1 ve 2. s n f kesitler) 3.s n f kesitler için elastik mukavemet momenti (W eo.f yo ) kullan lmal d r. = narinli e ba l olan ikinci mertebe etkilerini, kesit s n fland rmas n ve moment diyagram tipini dikkate alan bir katsay d r k = k < 1.0 (fiartnameden ba ms z olarak) Afl k birleflimleri: Afl k tiplerine ba l olarak çeflitli birleflim detaylar uygulanabilir. Korozyon tehlikesinin fazlaca bulunmad durumlarda [ dan kesme elemanlar n bafll a kaynat ld detay uygun olabilir. fiekil 39 - Afl k Yükü fiekil 40 - Afl k Birleflimi fiekil 25 te, guse levhalar n boru profillere kaynakland detaylara ait dayan m formülleri veril- 50

53 mifltir. Afla da, merkezde yap lacak bir afl k birleflim detay na örnek verilmifltir. Burada üst bafll k eleman da ayn noktada birbirine sahada bulonlarla birlefltirilmektedir. Di er bir seçenek fiekil 41 - fiantiyede afl k - makas birleflimleri te, üst bafll k elemanlar nda yaln zca al n levhalar n n bulundu u durumdur. Afl k momenti, bu birleflimde al n levhalar n n aras na girecek bir T-profil yard m ile teflkil edilir. Bafll k Levhas yla yap lan c vatal birleflimler: Alt bafll k eleman ba lant s : fiekil 31 e göre, tam dayan ml bir birleflim için, 6 Ø c vata kullan lmas gereklidir. Buradaki bafll k eleman Ø olup f y =235 N/mm 2 dir. Bu örnekte ise, kullan lacak profil ve levhalar n enkesit ve akma gerilmeleri fiekil 31 dekinden farkl olup, c vata dayan mlar ayn seçilecektir. Bu da birleflimde ayn say da c vata kullan ld ndan bu faktörlerin etkisini ortaya ç karacakt r. Ø ebad nda f y =355 N/mm 2 ve ayn c vata dayan m na sahip bir eleman birlefliminde kullan lacak tahmini c vata say s : x = 12 bulon Ø x Bafll k levhas t=20mm (f y =355 N/mm 2 ) olup, kenar mesafeleri e 1 =e 2 =35mm olacakt r. Bir baflka alternatif te: x = 10 bulon Ø Bafll k levhas t=22mm x 8.0 (f y=355 N/mm 2) olup, kenar mesafeleri e 1=e 2=40mm olacakt r. C vatalar n merkezden merkeze mesafeleri dikkate al nd nda, her iki seçenek te mümkündür. Üst bafll k eleman ba lant s : Üst bafll k kuvveti temas bas nc ile aktar l r. Bu sebeple, gerekli c vata say s daha ziyade, montaj esnas nda oluflabilecek çekme gerilmeleri gözönünde bulundurularak tespit edilir. Genelde yerel flartnameler gerekli c vata say s n n, birlefltirilecek eleman n çekme dayan m ndan hesaplanmas n ister. Dolay s yla, bas nca çal flan bir bafll k eleman n n birleflim hesab nda esas al nacak kuvvet, eleman n n çekmeye karfl gösterece i dayan mdan tespit edilecektir. Tam dayan ml birleflim durumunda 12 adet ( c vatas, 22mm kal nl kl (fy=355n/mm2) bafll k levhas ve 40mm kenar mesafesi olan bir birleflim uygulanacakt r x = x Uç mesnet birleflimi de, fiekil 28 te gösterildi i gibi yap labilir. 51

54 b) Kemer Kafes: fiekil 42 - Kemer Kafes Kemer kafesin dü üm nokta detaylar, düzlem kafesinkiler gibi hesaplanabilir. Kemer kafes, sadece dü üm noktalar n n bükülerek flekillendirilmesi durumunda, bafll k elemanlar aynen düzlem kafestekiler gibi al nabilir. Ancak enkesitin çarp lmamas aç s ndan, bükülme yar çap n n belli s n r de erler alt nda kalmas gereklidir(4(. Kemer kafes üst bafll n n, sürekli büküm fleklinde flekillendirildi i durumlarda, bafll k elemanlar, iki dü üm noktas aras nda belirli bir e rili e sahip olacakt r. Bu durumda, bafll k boyutland r lmas nda, d flmerkezlikten kaynaklanan ilave moment (moment=eksenel yük x d flmerkezlik) dikkate al nmal ve bafll k eleman kolonkirifl olarak düflünülmelidir(bkz.ba nt 6.1.1). Moment diyagram ndan dolay, formülündeki k katsay s, Bölüm 6.1 deki örnekte geçen katsay dan daha küçüktür. fiekil 43 - Bir Kemer kafes kiriflte bas nca maruz bafll k elemanlar nda d fl merkezlikten do an momentler c) Vierendeel Kirifli: fiekil 44 - Virendeel Kirifli Ayn el/l ye sahip üst ve alt bafll k elemanlardan oluflan Vierendeel kiriflleri için, afla daki basit yöntem gelifltirilmifltir. Ancak bu durumda; -yükler dü üm noktalar na etkitilmeli, -birleflimler rijit olmal, -bafll k elemanlar n n boyuna yöndeki yerde ifltirmeleri ihmal edilebilir olmal d r. Bu flartlar alt nda, dü üm noktalar aras ndaki noktalarda oluflacak moment de erleri s f r olaca ndan, moment da l m kolayca yap labilir. fiekil 45 - Basit Modelleme 52

55 a) Moment ve yük da l m b) Virendeel Kiriflte Kesme Yükü c) Elemanlardaki momentler fiekil 46 - Bir Virendeel Kiriflteki Yük Da l m. Bafll k elemanlar : Afla daki durumlar için, bas nca maruz bafll k elemanlar, bir kolon-kirifl eleman olarak boyutland r lacakt r (P de eri kn cinsindendir). No=1.5P kn ve M o = 1.88P knm (1.25P kn kesme) No=3.9P kn ve M o = 1.12P knm (0.75P kn kesme) No=5.1P kn ve M o = 0.38P knm (0.25P kn kesme) En elveriflsiz durum, en yüksek momentin oldu u birinci durumdur. Örgü Elemanlar : Örgü elemanlar moment, eksenel ve kesme yükleri alt nda tahkik edilmelidir. Gösterildi i üzere, ikinci örgü eleman en elveriflsiz olan d r. M 1 =3.0 P knm; N 1 =0.5 P kn; 2.4 P kesme yükü. Birleflimler: kinci örgü eleman na yap lan birleflim, en yüksek momente maruz birleflimdir. Bafll ktaki moment, örgü eleman ndaki momentle dengededir. Sonuçta, öngerme kuvveti f(n ) alt nda tahkikleri gerekli de ildir. Alt ve üst bafll k elemanlar ayn ise, alt bafll k eleman çekmeye çal flt ndan, üst bafll ktaki birleflimler elveriflsizdir. Bafll k elemanlar için tayin edici olan kesit tesirleri momentlerdir. Örgü elemanlarda, en yüksek moment de eri ikinci elemanda meydana gelir. Bu durumda 53

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri İMO - 01 / 2005 EK 1 E 1-1 Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri E1.1. Kayna a Uygun Tasar m Kaynak dikiflleri afla daki durumlarda çentik etkisi yarat r: a) Kesit yüksekli ince uygun olmayan gerilme

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

3. Kaynak Dikişlerinin Mukavemet Hesabı

3. Kaynak Dikişlerinin Mukavemet Hesabı İMO - 01 / 2005 BÖLÜM 3 3-1 3. Kaynak Dikişlerinin Mukavemet Hesabı 3.1. Kaynak Dikifli Hesap Kal nl Kaynak dikifli hesap kal nl "a", farkl kaynak dikifli türleri için Tablo 3.1' de verilmifltir. Küt kaynak

Detaylı

Basit Kafes Sistemler

Basit Kafes Sistemler YAPISAL ANALİZ 1 Basit Kafes Sistemler Kafes sistemler uç noktalarından birleştirilmiş narin elemanlardan oluşan yapılardır. Bu narin elemanlar, yapısal sistemlerde sıklıkla kullanılan ahşap gergi elemanları

Detaylı

1. Genel Ko ullar. 1.1. Kapsam. 1.2. S n rlamalar

1. Genel Ko ullar. 1.1. Kapsam. 1.2. S n rlamalar İMO - 01 / 2005 BÖLÜM 1 1-1 1. Genel Ko ullar 1.1. Kapsam Bu standart, çelik yap lar n kaynakl birleflimlerinin tasar m na, kaynak dikifllerinin mukavemet hesaplar na, imalat ve montaj na yönelik kurallar

Detaylı

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ tasarım BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ Nihat GEMALMAYAN Y. Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi,

Detaylı

ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI

ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI ÇELİK YAPI BİRLEŞİM ELEMANLARI Çelik yapılarda, kullanılan üç farklı birleşim elemanı vardır. Bunlar; 1. Perçinli birleşimler, 2. Cıvatalı (Bulonlu) birleşimleri. 3. Kaynaklı birleşimler 2 1 1. PERÇİNLİ

Detaylı

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI

2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI 2.4. ELASTĠK DEPREM YÜKLERĠNĠN TANIMLANMASI : SPEKTRAL ĠVME KATSAYISI Deprem yüklerinin belirlenmesi için esas alınacak olan Spektral İvme Katsayısı, A(T), Denk.(2.1) ile verilmiştir. %5 sönüm oranı için

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

1 Veriler. www.hilti-me.com Profis Anchor 2.4.9 Şirket: Öneren: Adres: Telefon I Faks: E-posta: Sayfa: Proje: Alt Proje I Pos. No.: Tarih: 27.10.

1 Veriler. www.hilti-me.com Profis Anchor 2.4.9 Şirket: Öneren: Adres: Telefon I Faks: E-posta: Sayfa: Proje: Alt Proje I Pos. No.: Tarih: 27.10. Öneren kişinin yorumları: 1 1 Veriler Ankraj tipi ve çapı: HUS-H 14 Efektif gömme derinliği: h ef = 90 mm, h nom = 110 mm Malzeme: 1.5523 Değerlendirme Servisi Raporu: Hilti Teknik Data Verildiği Tarih

Detaylı

STATİK-BETONARME PROJE KONTROL FORMU Evet Hayır

STATİK-BETONARME PROJE KONTROL FORMU Evet Hayır STATİK-BETONARME PROJE KONTROL FORMU Evet Hayır 1. TAŞIYICI SİSTEM SEÇİMİ Mimari ve statik proje kolon sistemi uyumluymuş Mimari projedeki kat planları ile statik projedeki kalıp planları uyumluymuş. Mimari

Detaylı

Taşıyıcı Sistem Elemanları

Taşıyıcı Sistem Elemanları BETONARME BİNALARDA OLUŞAN YAPI HASAR BİÇİMLERİ Bu çalışmanın amacı betonarme binaların taşıyıcı sistemlerinde meydana gelen hasarlar ve bu hasarların nedenleri tanıtılacaktır. Yapılarda hasarın belirtisi

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne

Detaylı

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ (TEK EKSENLİ EĞİLME DENEYİ) ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR. AHMET TEMÜGAN DERS ASİSTANI ARŞ.GÖR. FATİH KAYA

Detaylı

Olu an yeni malzeme belirli bir hedef için birle en malzemelerden çok daha sa lam ve faydal olabilir.

Olu an yeni malzeme belirli bir hedef için birle en malzemelerden çok daha sa lam ve faydal olabilir. 18 SORUDA L FL POL MERLER LE YAPILARIN GÜÇLEND R LMES Ü Tyfo Fibrwrap Sistemleri Bayram Aygün, n. Yük. Müh M: + 90 536 525 9027 E: bayramaygun@fyfeeurope.com S1. Kompozit malzeme kabaca nas l tan mlan

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

... Prof. Dr. Zekai CELEP TÜ nflaat Fakültesi - nflaat Mühendisli i Bölümü Ö retim Üyesi

... Prof. Dr. Zekai CELEP TÜ nflaat Fakültesi - nflaat Mühendisli i Bölümü Ö retim Üyesi STANBUL BÜLTEN inceleme BETONARME SİSTEMLERDE DOĞRUSAL OLMAYAN DAVRANIŞ: PLASTİK MAFSAL KABULÜ VE ÇÖZÜMLEME... Prof. Dr. Zekai CELEP TÜ nflaat Fakültesi - nflaat Mühendisli i Bölümü Ö retim Üyesi ÖZET

Detaylı

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Seventh Edition VECTOR MECHANICS OR ENGINEERS: STATICS erdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. Ders Notu: Hayri ACAR İstanbul Teknik Üniveristesi Tel: 285 31 46 / 116 E-mail: acarh@itu.edu.tr Web: http://atlas.cc.itu.edu.tr/~acarh

Detaylı

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri 2 Makinaya farklı bakış açıları sayesinde uzun veya kısa boylu operatör oturarak ya da ayakta çalışabilir - Rittal taşıyıcı kol sistemleriyle izleme ve kumanda

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ S.S. Yücel 1, M. Bikçe 2, M.C. Geneş 3, Ş. Bankir 4 1 Y.L. Öğrencisi, İnşaat Müh. Fakültesi, İskenderun Teknik

Detaylı

Alsecco Hafif D fl Cephe S valar

Alsecco Hafif D fl Cephe S valar Alsecco Hafif D fl Cephe S valar Mineral Esasl Malzemelerle Oluflturulmufl Yap lar çin Alsecco Ürünleri Alsecco haz r s va bir Ytong ürünüdür. 2 Mineral Esasl Yüzeyler için alsecco Ürünleri Yap larda Komple

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

2007 DEPREM YÖNETMELİĞİ NİN GETİRDİĞİ BAŞLICA YENİLİKLER ... Yunus Emre fiayan nflaat Yüksek Mühendisi. 1. 2007 Deprem Yönetmeli inin Kapsam

2007 DEPREM YÖNETMELİĞİ NİN GETİRDİĞİ BAŞLICA YENİLİKLER ... Yunus Emre fiayan nflaat Yüksek Mühendisi. 1. 2007 Deprem Yönetmeli inin Kapsam 2007 DEPREM YÖNETMELİĞİ NİN GETİRDİĞİ BAŞLICA YENİLİKLER... Girifl Bilindi i gibi 6 Mart 2007 tarihi itibari ile, 2 Eylül 1997 tarihli ve 23098 mükerrer say l Resmi Gazete de yay mlanan Afet Bölgelerinde

Detaylı

MODÜLER PANO SSTEMLER

MODÜLER PANO SSTEMLER MDÜLER PN SSTEMLER Tip Testli Pano Ç NDEK LER Tip Testli Pano Özellikleri Elektriksel - Mekaniksel Karakteristikler FMP-1 Modüler Panolar Pano Ölçüleri Pano Bileşenleri FMP-2 Modüler Panolar Pano Ölçüleri

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

Dr. Erdener ILDIZ Yönetim Kurulu Başkanı ILDIZ DONATIM SAN. ve TİC. A.Ş.

Dr. Erdener ILDIZ Yönetim Kurulu Başkanı ILDIZ DONATIM SAN. ve TİC. A.Ş. UÇAK SIĞINAKLARININ DIŞ KABUĞUNU EPDM SU YALITICISI İLE KAPLARKEN KABUK ÜZERİNDE MEYDANA GELEN RÜZGAR YÜKLERİVE BU YÜKLERE KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN İNCELENMESİ Dr. Erdener ILDIZ Yönetim Kurulu

Detaylı

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden F Z A IRI EREZ ÖRNE 1 : I m II 2m ütleleri m, 2m olan eflit bölmeli, düzgün ve türdefl I ve II levhalar flekildeki gibi birbirine tutturularak noktas ndan bir iple as l yor. Bu levhalar afla dakilerden

Detaylı

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Döküm, sıvı haldeki akıcı olan malzemelerin, üretilmek istenen parçanın biçiminde bir boşluğa sahip olan kalıplara dökülerek katılaştırıldığı bir üretim yöntemidir.

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

Mahya Aşığı. Kenar Aşık

Mahya Aşığı. Kenar Aşık . AŞIK HESABI.1 Yük Analizi lar makas üzerine basit mesnetli olarak teşkil edildikleri için, çatı örtüsü vasıtasıla her iki taraftan gelen alan ükünün arısına maruz kalacakları kabul edilebilir. Bu durumda;

Detaylı

Alsecco D fl ve ç Cephe S valar

Alsecco D fl ve ç Cephe S valar Alsecco D fl ve ç Cephe S valar Ürün Bilgileri Alsecco haz r s va bir Ytong ürünüdür. Haz r S va ED1 Haz r S va-ed1 Mineral esasl duvarlar için hafif d fl cephe s vas Kullan m Alanlar DIN 18550 MG Plc

Detaylı

.eu 316/316 L LDX 2101 1.4016 1.4301 1.4307 1.4401

.eu 316/316 L LDX 2101 1.4016 1.4301 1.4307 1.4401 .eu 316/316 L LDX 2101 1.4016 1.4301 1.4307 1.4401 H-Profil MIN 30 x.50 x 1.000 mm MAKS 400 x 1.000 x 15.000 mm Malzeme kalınlıkları Platform 3 30 mm Kemerler 3 60 mm 3D işleme Yapı çeliği Kumlanmış Paslanmaz

Detaylı

ZEMİN MUKAVEMETİ: LABORATUVAR DENEY YÖNTEMLERİ

ZEMİN MUKAVEMETİ: LABORATUVAR DENEY YÖNTEMLERİ ZEMİN MUKAVEMETİ: LABORATUVAR DENEY YÖNTEMLERİ Arazide bir yapı temeli veya toprak dolgu altında kalacak, veya herhangi bir başka yüklemeye maruz kalacak zemin tabakalarının gerilme-şekil değiştirme davranışlarını

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

BAŞLICA ÇATI ŞEKİLLERİ

BAŞLICA ÇATI ŞEKİLLERİ ÇATILAR Yapıları dış atmosferden gelen yağmur, rüzgar, kar ve dolu gibi etkenlerden koruyan elemanlara "ÇATI" denilmektedir. Genellikle ahşap, çelik ve betonarmeden yapılan çatılar konut, işyeri, atelye,

Detaylı

BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM OKULU ÖRNEĞĠ

BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM OKULU ÖRNEĞĠ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKİM 2010-DÜZCE BETONARME BĠR OKULUN DEPREM GÜÇLENDĠRMESĠNĠN STA4-CAD PROGRAMI ĠLE ARAġTIRILMASI: ISPARTA-SELAHATTĠN SEÇKĠN ĠLKÖĞRETĠM

Detaylı

ç Mekan Duvar ve Zemin Sistemleri / Mekanik Uygulama / Fugal Sistem Sistem Bilgileri:

ç Mekan Duvar ve Zemin Sistemleri / Mekanik Uygulama / Fugal Sistem Sistem Bilgileri: / Fugal Sistem Sistem Bilgileri: Kalesinterflex Kompozit Cephe Kaplamas Görünen yüzeyi 500 x 3000 x 3 mm ve alt ebatlar olan Kalesinterflex, arka yüzeyi fiber elyaf file ve özel epoksi reçine ile lamine

Detaylı

So uk Büzüflmeli Ürünler 1

So uk Büzüflmeli Ürünler 1 So uk Büzüflmeli Ürünler 1 1.1 So uk Büzüflmeli zolasyon Tüpleri - 8420 Serisi........ 2 1.2 91- ACS Serisi So uk Büzüflmeli Alçak Gerilim Düz Kablo Ekleri...................... 3 1.3 QS 1000-10/15 kv

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

DÖfiEMELERDE ISI YALITIMI

DÖfiEMELERDE ISI YALITIMI TOPRA A BASAN DÖfiEME DETAYLARI ARAKAT DÖfiEME DETAYI 1- Döfleme kaplamas 2- fiap 3- Bir kat serbest su yal t m örtüsü (XPS kullan l rsa ay r c keçe tabakas ) 4- Is yal t m 5- Su yal t m örtüsü 6- Grobeton

Detaylı

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir.

olup uygu kaması A formuna sahiptir. Müsaade edilen yüzey basıncı p em kasnak malzemesi GG ve mil malzemesi St 50 dir. ÖRNEK 1: Düz kayış kasnağı bir mil üzerine radyal yönde uygu kaması ile eksenel yönde İse bir pul ve cıvata ile sabitleştirilmiştir. İletilecek güç 1 kw ve devir sayısı n=500 D/d olup uygu kaması A formuna

Detaylı

Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması

Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması Şekil 5.12 Eski beton yüzeydeki kırıntıların su jetiyle uzaklaştırılması 5.6.4 Yapıştırılmamış Aşınma Tabakası (Yüzen Şap) Döşeme ile aşınma tabakası arasında aderans yoktur, aksine aderansı önlemek için

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

21 Ekim 2004 tarihli 25620 say l Araç mal, Tadil ve Montaj Hakk nda Yönetmelik ölçü ve a rl klar flöyle tan mlamaktad r.

21 Ekim 2004 tarihli 25620 say l Araç mal, Tadil ve Montaj Hakk nda Yönetmelik ölçü ve a rl klar flöyle tan mlamaktad r. ÖLÇÜ VE A IRLIKLAR Yük ve yolcu tafl mac l n n daha güvenli ve konforlu yap lmas n sa layacak temel unsur ise yönetmeliklerde belirtilen kriterlere uymak ve afl r yükleme yap lmas n önlemektir. Yürürlükte

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

BETON MAHFAZALI MONOBLOK TELEKOM KÖŞK TEKNİK ŞARTNAMESİ

BETON MAHFAZALI MONOBLOK TELEKOM KÖŞK TEKNİK ŞARTNAMESİ BETON MAHFAZALI MONOBLOK TELEKOM KÖŞK TEKNİK ŞARTNAMESİ HAZİRAN-2011 1.GENEL 1.1 Konu ve Kapsam Bu teknik şartname Türk Telekom tarafından kullanılacak olan monoblok beton köşklerin imalat koşullarını

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan).

SORU 6: Su yapılarının tasarımında katı madde hareketinin (aşınma, oyulma, yığılma vb. olayları) incelenmesi neden önemlidir, açıklayınız (4 puan). KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 014-015 GÜZ YARIYILI SU KAYNAKLARI MÜHENDİSLİĞİ I ARASINAV SORULARI Tarih: 16 Kasım 014 SORULAR VE CEVAPLAR Adı Soyadı: No: İmza:

Detaylı

Kablo Kanal Sistemleri

Kablo Kanal Sistemleri Schneider Electric Kablo Kanal Sistemleri Katalog Sistem kanalları Yapısal kablolamada uzman çözümler PKS Ultra Yeni tasar m ile daha estetik daha fazla kablo tafl ma kapasitesi (11x0) ve çevreye sayg

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

EEE Yönetmeli ine Uygundur.

EEE Yönetmeli ine Uygundur. Bu ürün, çevreye sayg l modern tesislerde do aya zarar vermeden üretilmifltir. EEE Yönetmeli ine Uygundur. Garanti Belgesi Arçelik taraf ndan verilen bu garanti, Cam Kapl Mutfak Robotu nun normalin

Detaylı

Çok katl perde duvarl toplu konutlar n strüktürel de erlendirme ölçütleri do rultusunda irdelenmesi, Ataflehir örne i

Çok katl perde duvarl toplu konutlar n strüktürel de erlendirme ölçütleri do rultusunda irdelenmesi, Ataflehir örne i Çok katl perde duvarl toplu konutlar n strüktürel de erlendirme ölçütleri do rultusunda irdelenmesi, Ataflehir örne i Dr. Ayflin Sev-Prof. Aydan Özgen MSÜ. Mimarl k Fakültesi, Yap Anabilim Dal 1. Girifl

Detaylı

Tesislerde Akustik Boyutland rma Yeni VDI 2081 in Uygulamalar

Tesislerde Akustik Boyutland rma Yeni VDI 2081 in Uygulamalar Tesisat Mühendisli i Dergisi Say : 92, s. 17-22, 2006 Tesislerde Akustik Boyutland rma Yeni VDI 2081 in Uygulamalar Prof. Dr. Karl-Josef Albers * Bu makale, Alman So utma ve klimlendirme Tekni i Derne

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

YAPISAL ANALİZ YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU

YAPISAL ANALİZ YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU YAPISAL ANALİZ YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU 1 Basit Kafes Sistemler Kafes sistemler uç noktalarından birleştirilmiş narin elemanlardan oluşan yapılardır. Bu narin elemanlar, yapısal sistemlerde sıklıkla

Detaylı

Ağaç işleme makinaları. Quality Guide. Takımın değeri

Ağaç işleme makinaları. Quality Guide. Takımın değeri Ağaç işleme makinaları Quality Guide Takımın değeri 2 QuALiTy GuiDe Takımın değeri Kullanılan takım ve aletlerin birbirine çok benzediği günler artık geride kalmıştır. Günümüzde farklı uygulamalar için

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Düz Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR HESAPLAMA

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Düz Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR HESAPLAMA Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Düz Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR HESAPLAMA İçerik Giriş Dişli çarklarda ana ölçülerin seçimi Dişlilerde oluşan kuvvetler ve etkileyen faktörler Dişli çarkların

Detaylı

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 5. Sonuçlar ve reform teklifleri 5.1 (Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu) 5.1.1 Performans

Detaylı

MasterFlow 916 AN. Polyester Esaslı, Ankraj Harcı. Tanımı

MasterFlow 916 AN. Polyester Esaslı, Ankraj Harcı. Tanımı Polyester Esaslı, Ankraj Harcı Tanımı MasterFlow 916 AN, polyester esaslı, iki bileșenli, özel bir tabanca ile kolaylıkla uygulanan, macun kıvamında ankraj ve montaj malzemesidir. Test & Standartlar n

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği. Dr. Osman TURAN. Makine ve İmalat Mühendisliği. osman.turan@bilecik.edu.tr

Akışkanlar Mekaniği. Dr. Osman TURAN. Makine ve İmalat Mühendisliği. osman.turan@bilecik.edu.tr Akışkanlar Mekaniği Dr. Osman TURAN Makine ve İmalat Mühendisliği osman.turan@bilecik.edu.tr Kaynaklar Ders Değerlendirmesi 1. Vize 2. Vize Ödev ve Kısa sınavlar Final % 20 % 25 % 15 % 40 Ders İçeriği

Detaylı

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun Dolu Gövdeli Kirişler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof Dr Görün Arun 072 ÇELİK YAPILAR Kirişler, Çerçeve Dolu gövdeli kirişler: Hadde mamulü profiller Levhalı yapma en-kesitler Profil ve levhalarla oluşturulmuş

Detaylı

Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır.

Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. SAPLAMA KAYNAĞI Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Arkın metalleri ergitme özelliğinden yararlanarak

Detaylı

ALÇI DEKORASYON VE KARTONPİYER

ALÇI DEKORASYON VE KARTONPİYER ALÇI DEKORASYON VE KARTONPİYER Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi alçı dekorasyon ve kartonpiyer yapma araçlarından biri değildir? A) Mala

Detaylı

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km .2 Uzunluklar Ölçme Kilometre 1. Grafik: Servis Arac n n Ald Yollar 1. Yandaki grafik, okul servis arac n n bir hafta boyunca ald yolu (km) göstermektedir. Grafi e göre afla daki sorular cevaplay n z.

Detaylı

Teknik sistem kataloğu Terminal kutuları KL

Teknik sistem kataloğu Terminal kutuları KL Teknik sistem kataloğu Terminal kutuları KL 1 4 6 5 3 7 2 Küçük panolar Dünya çapında onaylı ve çok sayıda standart ölçülerde stoklarımızda mevcut. Pratik sistem aksesuarları, KL terminal kutularını yaygın

Detaylı

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI Kesit zoru olarak yalnızca eksenel doğrultuda basınca maruz kalan elemanlara basınç çubukları denir. Bu tip çubuklara örnek olarak pandül kolonları, kafes sistemlerin basınca çalışan dikme

Detaylı

SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL

SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL Uçakların ne kadar paralı yükü, hangi mesafeye taşıyabildikleri ve bu esnada ne kadar yakıt harcadıkları en önemli performans göstergelerinden biridir. Bir uçağın kalkış noktasından,

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

NİSSİBİ EĞİK KABLO ASKILI KÖPRÜSÜ TASARIM UYGULAMASI

NİSSİBİ EĞİK KABLO ASKILI KÖPRÜSÜ TASARIM UYGULAMASI ÖZET: NİSSİBİ EĞİK KABLO ASKILI KÖPRÜSÜ TASARIM UYGULAMASI Burak Kurtman 1 ve Zeki Harputoğlu 2 1 İnşaat Yüksek Mühendisi, Üstyapı Grubu, Yüksel Proje Uluslararası AŞ, Ankara 2 İnşaat Mühendisi, Üstyapı

Detaylı

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB-DOLAR/ONS ALTIN. VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES VOB-DOLAR/ONS ALTIN VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 VOB-DOLAR/ONS ALTIN VADEL filem SÖZLEfiMES V A D E L fi L E M V E O P S Y O

Detaylı

Çelik Yapılar - INS /2016

Çelik Yapılar - INS /2016 Çelik Yapılar - INS4033 2015/2016 DERS III Yapısal Analiz Kusurlar Lineer Olmayan Malzeme Davranışı Malzeme Koşulları ve Emniyet Gerilmeleri Arttırılmış Deprem Etkileri Fatih SÖYLEMEZ Yük. İnş. Müh. İçerik

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ i AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ TRAKTÖR AKS MİLİNİN YORULMA ANALİZİ MUSTAFA PERÇİN 120712010 YALÇIN DEMİRER 120712021 DANIŞMAN PROF. DR. SÜLEYMAN TAŞGETİREN Afyon

Detaylı

Sifonik Drenaj Nedir? Nasıl Çalışır?

Sifonik Drenaj Nedir? Nasıl Çalışır? Sifonik Drenaj Nedir? Nasıl Çalışır? Sifonik Drenaj temelde Bernoulli'nin bulmuş olduğu akışkanın enerji denkliği prensibinden yararlanarak suyun herhangi bir eğime gerek kalmadan istenilen yerden tahliye

Detaylı