The Relation among retail price main of consumption center of fruit and vegetables and Region of Mediterranean (Turkey) : Test of Market Integration

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "The Relation among retail price main of consumption center of fruit and vegetables and Region of Mediterranean (Turkey) : Test of Market Integration"

Transkript

1 MPRA Munich Personal RePEc Archive The Relation among retail price main of consumption center of fruit and vegetables and Region of Mediterranean (Turke) : Test of Market Integration Seval Mutlu and Erkan Aktas and Özlem KARAHAN UYSAL Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Böl, Kö Hizmetleri Tarsus Araştırma Enstitüsü, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Böl 2004 Online at MPRA Paper No. 8656, posted 10. Ma :29 UTC

2 Akdeniz Bölgesi ve Başlıca Tüketim Merkezlerinde Yaş Meve ve Sebze Perakende Fiatları Arasındaki İlişkiler: Pazar Entegrasonunun Testi Seval MUTLU 1 Erkan AKTAŞ 2 Özlem KARAHAN UYSAL 3 1 Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Böl.,, 2 Kö Hizmetleri Tarsus Araştırma Enstitüsü,, 3 Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Böl., İzmir, ÖZET: Türkie aş meve ve sebze sektöründe önemli üretici iller olan,, ve önemli tüketim merkezleri olan İstanbul, ve İzmir illerinde bazı aş meve ve sebze perakende fiatları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve söz konusu fiatlar açısından iller arasında pazar entegrasonunun mevcut olup olmadığı Vektör Oto Regreson (VAR) ve Pazar Entegrasonunun Dinamik Analizi öntemleri kullanılarak test edilmiştir. Kullanılan veriler, belirtilen iller için, Devlet İstatistik Enstitüsün den sağlanan, dönemine ait meve sebze alık perakende fiat serilerinden oluşmaktadır. Yaş meve sebze perakende fiatlarını temsilen limon, marul ve domates perakende fiatları ele alınmıştır. Sonuç olarak, Limon piasasında VAR model nın lider market durumunda olduğunu, diğer illerdeki limon fiatlarının ise lider pazar olan fiatlarına bağlı olarak hareket ettiğini ortaa komuştur. nın limon pararındaki lider konumu, bu pazarda entegrason düzeinin Ravallion un dinamik analiz aklaşımı ile test edilmesine izin vermiş, analiz sonucu ise il pazarları arasındaki entegrason ilişkisinin uzun dönemli denge olduğunu ortaa komuştur. Marul piasasında VAR model her bir ildeki perakende fiatların diğer illerin fiatlarından önemli ölçüde bağımsız davrandığını ortaa komuştur. Domates fiatlarında nın diğer iller üzerinde kısmen etkisi olduğu gözlenmekte ise de, ve in de belirgin etki alanları olduğu saptanmıştır. nın domates pazarındaki liderlik düzei, bu pazarda entegrason derecesinin dinamik analizi için eterli olmamıştır. Anahtar Kelimeler: VAR model, Pazar Entegrason Testi, Yaş Meve Sebze, Perakende Fiatlar, Akdeniz Bölgesi ABSTRACT: Spatial price differentials for selected fresh fruits and vegetables, among six cities of Turke, namel,,,, important production centers, and İstanbul, and İzmir, main consumption centers, were investigated. The relations among retail prices of different cities were analzed using Vector Auto Regression (VAR) models for each product. The existence or not, and the level of integration in the affirmative case among cit markets regarding each product were tried to be analzed using Ravallion s dnamic analsis method of the market integration. Monthl data used are the retailer price series from 1994 to 2004, obtained from DIE for each of the cities. Retail prices of lemons, lettuce and tomatoes are considered as representative of fresh fruits and vegetables market. Results of the VAR model for lemons market revealed that was the leader market, and that the prices of the other cities were dependent on those of the leader. The highlighted leader position of in this market permitted the dnamic analsis method of market integration suggested b Ravallion to be applied in the lemons market. As the result, longrun market integration with for three out of five local markets was detected. In the lettuce market, on the other hand, the VAR model suggested the retail prices in each cit to behave fairl independentl from each other. Regarding tomato prices, even though virtual influence of on other cities was identified examining the impulse response functions (IRF) and the variance decomposition obtained from the VAR model, and were also observed to have their respective regions of impact. The level of leadership assigned to in tomatoes market was not highlighted enough for dnamic analsis of integration. Kewords: Var model, Market Integration, Fruit and vegetables, Retail Price, Region of Mediterranean 1. Giriş: Büük bir ekolojik zenginliğe sahip olan Türkie, insan beslenmesinde önemli ere sahip olan sebze ve meve etiştiriciliğinde önemli bir avantaja sahiptir. Ilıman iklim türlerinden tropik iklim türlerine kadar uzanan azlık ve kışlık çok saıda meve ve sebze türü etiştirilmektedir (Abak ve ark., 2002). Bu çeşitlilik taze tüketime önelik üretimin gelişmesinde de etkili olmuştur. Halen, Türkie ılda aklaşık 22 milon ton sebze üretimile dünada 5. sırada ve ıllık aklaşık 11 milon ton meve üretimile ise dünada 9. sırada er almaktadır (İGEME, 2002). Bununla beraber, söz konusu üretim sektörde aşanan çeşitli sorunların tehdidi altında bulunmaktadır. Arazilerin miras olula bölünmesi üretim alanlarını sürekli küçültmekte, bu durum da verimliliği olumsuz önde etkilemektedir. Yaş meve sebze üretiminin küçük ve dağınık birimlerde gerçekleştirilmekte oluşu nedenile, finansman sıkıntısı içinde olan üreticiler, eni üretim teknolojilerinden eterince ararlanamamaktadır. Arıca üreticilerin eğitim eksikliği, fiat ve satış garantisine sahip olmamaları, üretimde kalitenin ükselmesini sınırlamaktadır (DTM, 2002). Fiatları serbest pazarlarda teşekkül eden aş meve ve sebzenin çabuk bozulabilir hassas ürünler olması, arz ve talepteki değişmelere bağlı olarak bu ürünlerin fiatlarında önemli dalgalanmalara ol açmaktadır. Belirli zamanlarda çok saıda üretici tarafından hasadı apılan ürünlerin, ugun koşullarda depolanabilme olanaklarının etersizliği

3 nedenile, anı dönemde satışa çıkarılması önemli fiat düşüşlerine, dolaısıla üreticilerin gelirlerinde büük kaba neden olmaktadır (Yurdakul ve ark., 2002). Söz konusu kaıpların giderilmesine önelik çabaların etkinliğini arttırmak açısından, aş meve sebze piasasının analizinin büük önem taşıdığı açıktır. Bu çalışmanın amacı Türkie aş meve ve sebze sektöründe önemli üretici iller olan,, ve önemli tüketim merkezleri olan İstanbul, ve İzmir illerinde bazı aş meve ve sebze perakende fiatları arasındaki ilişkileri incelemek olmuştur. Bu kapsamda, özellikle, söz konusu fiatlar açısından iller arasında pazar entegrasonunun mevcut olup olmadığı test edilmiş ve mevcut olması halinde entegrasonun düzei belirlenmee çalışılmıştır. 2. Materal ve Yöntem 2.1 Materal Bu çalışmada kullanılan veriler, Devlet İstatistik Enstitüsün den sağlanan dönemine ait,,, İzmir, ve İstanbul meve sebze perakende fiat serilerinden oluşmaktadır. Yaş meve sebze perakende fiatlarını temsilen limon, marul ve domates perakende fiatları ele alınmıştır. İncelenen illerde limon, domates ve marul üretiminin Türkie toplam üretimleri içindeki paları Çizelge 1 de verilmiştir. Çizelge 1. Domates, Limon ve Marul üretiminin Türkie Toplam Üretimleri İçindeki Paları (%) İzmir İstanbul Domates 0,55 16,95 5,68 6,11 1,89 0,38 Limon 20,91 8,27 61,56 2,55 Marul 6,99 1,69 14,23 9,77 12,62 0,66 Kanak: DİE, Yöntem Akdeniz bölgesi ve başlıca tüketim merkezlerinde aş meve ve sebze perakende fiatları arasındaki ilişkileri analiz etmek için VAR (Vektör Oto Regreson) modelleri kullanılmıştır. Piasa etkinliğinin koşullarından olan, fiat geçişkenliği ve pazar entegrasonunun düzei ise Fiat İlişkilerinin Dinamik Analizi öntemi (Ravallion, 1986) ile saptanmıştır. TÜFE genel gıda indeksi baz alınarak limon, marul ve domates fiat serileri bugünki değerlerine çevrilmiştir. Çalışmada kullanılan değişkenler, logaritmik olarak ifade edilmiştir. Modelleme çalışmasına başlamadan önce, birim kök testi ile serilerilerin durağan olup olmadıkları incelenmiştir VAR Modeli Ele alınan üretim ve tüketim merkezlerine ait perakande meve sebze fiatlarının, dolaısıla erel pazarların arasındaki ilişkileri analiz etmek, herhangi bir piasanın fiatlarında medana gelecek değişmelerin, diğer piasalardaki fiatlara apacağı etkinin zamana aılımını ortaa koabilmek için VAR modelden ararlanılmıştır. Eşanlı denklem sistemlerinin özel bir hali olan VAR, apısal ekonometrik modellerde içsel ve dışsal değişkenlerin seçiminin öznel kararlara konu olması sorununu aşmak amacıla Sims (1980) tarafından geliştirilmiştir. Yöntem teorie umadığı önünde eleştirler almışsa da (Coole ve LeRo, 1985; Darnell ve Evans, 1990), model kuruluşunun basit ve objektif olması, oluşturulan modelin en küçük kareler öntemi ile kolaca tahmin edilmesi ve VAR ile tahmin edilen modelin apısal eşanlı modellerden daha ii öngörüde bulunması gibi nedenlerle, ekonomik analiz çalışmalarında agın olarak kullanılmaktadır (Greene, 1993; Enders, 1995; Darnell ve Evans, 1990). VAR modelinin genel ifadesi Denlem (1) de verilmiştir: + t = µ + β 1 t β p t p (1) VAR Modelindeki denklemlerin biresel ifadeleri ise, Denklem 2 da sunulmuştur. p p p = mt µ m + ( β j ) m t j + j m t j , ( β ) 2 2,.. ( β j ) mm j= 1 j= 1 j= 1 v t M, t j (2) Denklem (1) ve Denklem (2) da M içsel değişkenlerin ( t ) saısını, p bu değişkenlere ait gecikmeli değerlerin saısını, β ise tahmin edilecek parametreleri temsil etmektedir. VAR model aracılığı ile hesaplanan etkitepki fonksionları (impulseresponse function) (IRF), sistemdeki bağımlı değişkenlerin, denklemlerin hata terimlerinde medana gelen şoklara tepkisini ölçmek olanak sağlamaktadır. IRF, içsel değişkenlerden herbirinin, diğer içsel değişkenlerdeki şok değişmelere zaman içinde nasıl bir duarlılık göstereceğini ortaa komaktadır. Burada, şok değişme, hata terimlerinde 1 standart sapmalık değişmei ifade etmektedir Pazarların Entegrasonu ve Fiat İlişkilerinin Dinamik Analizi Pazarların Entegrasonu Belirli varsaımlar altında pazarlar arasında rekabetçi denge ve etkinliğin sağlanabileceği tezi, bir ekonomide aralarında sabit naklie masrafları üzerinden ticaretin oluştuğu bölgeler için de geçerlidir (Takaama ve Judge, 1964). Bölesi bir dengenin kurulabilmesi halinde, eğer iki bölge arasında ticaret apılmakta ise, malı satın alan bölgedeki fiat, satıcı bölgedeki fiat ile iki bölge arasındaki ulaşım malietinin toplamına eşit olacaktır. İşte bu eşitliğin sağlanması durumunda bölgesel pazarların entegrasonundan sözedilir. + mt

4 Pazar entegrasonu rekabetçi denge ve etkinliğin eterli koşulu olmamakla beraber, bölgesel pazarlar arasındaki entegrason düzeinin belirlenmesi belirli pazarların işleiş mekanizmasını anlamada temel verileri ortaa koması açısından büük ilgi uandırmaktadır. Nitekim, pazar entegrasonunun düzeini belirlemee önelik çalışmalar, statik fiat korelasonlarından, durağan olmaan seriler arasındaki uzun dönemli denge ilişkilerinin ortaa konulmasını sağlaan koentegrason analizine uzanan, çok saıda ve sürekli gelişen öntemler dizisini ortaa komuştur. Son zamanlarda bölgesel tarımsal pazar entegrason düzeini belirlemede çok sık başvurulan koentegrason analizi öntemi, verilerin birim kök içermesini gerektirdiğinden, durağan seriler söz konusu olduğunda farklı öntemlere başvurulmaktadır. Bunlar arasında en çok kullanılanları, statik regreson analizi, dinamik analiz, VAR modellerin sunduğu etki tepki fonksionları ve varans dekompozisonu ve nihaet, Granger nedensellik testleri saılabilir. Saılan bu öntemler arasında, dinamik regreson analizi, gerek statik modellerin ortaa koduğu bazı sakıncaları gidermesi, gerekse Ravallion (1986) un geliştirdiği bir mekanizma ile pazar entegrasonunun var olup olmadığını ve düzeini test etme olanağı sağlaması açısından literatürde geniş ugulama alanı bulmuştur. Ele alınan fiat serilerinin durağan olduğunun belirlendiği bu çalışmada da, belirtilen nedenlerle, Bölgesel Fiat İlişkilerinin Dinamik Analizi ve bu bağlamda Ravallion un modeli öntem olarak benimsenmiştir. Arıca, gerek, farklı dinamik modellerin oluşturulmasından önce bölgeler arası fiat ilişkilerinin genel analizini apabilmek amacıla, gerekse pazarlar arasındaki ilişki modelinin Ravallion un mekanizmasına umadığı durumlar için, VAR modeller ve sağladıkları Etki Tepki Fonksionları ve Varans Dekompozisonlarından ararlanılmıştır. Kullanılan dinamik analiz öntemi aşağıda açıklanmaa çalışılmıştır. Fiat İlişkilerinin Dinamik Analizi Yukarıda tarif edilen bölgeler arası Pazar entegrasonunun ekonometrik olarak modellenmesi, statik olarak aşağıdaki eşitlik ardımıla apılabilir. β1 β 2 β 3 P 1, t = P2. t Tt Rt (3) P i,t, bölgeler arası homojen malların fiatları, T t muamele (ulaşım, indirme, bindirme, işleme ve garanti) malieti ve R t iki bölge arası fiatı etkileebilecek diğer gözlenemeen değişkenleri gostermektedir. β 1, β 2, β 3 ve β 4 ise tahmin edilecek olan parametreleri göstermektedir. Pazarların entegrasonu β 1 =β 2 =β 3 =1 ve β 4 =0 olmasını gerektirir. Denklem 3 de T t ve R t i gözlenemeen değerler olarak göz ardı edersek, denklemi logaritmik olarak, lnp 1, t = β 1 ln P 2.t (4) Pazarlar arasında entegrasonun eksik olması, diğer bir anlatımla iki bölge fiatı arasındaki farkın muamele malietinden üksek olmasında; pazarlar arası bilgi akışının eksik olması, farklı erlerdeki ürünlerin birbirleri erine ikame edilememesi, ticari engellerin olması, bölgeler arasında arbitrajlar olula bağlantı olmaması, arbitrajcılar açısından risklerin olması, pazarlar arasında eksik rekabet olması, pazarlar arasındaki mesafe, miktar ve kalite bilgisi eksikliği, pazar büüklüğü ve ticaret hacmi gibi faktörler etkili olabilir. Bunun anı sıra, çeşitli nedenlere bağlı olarak pazar entegrasonu kısa vedede gerçekleşmeebilir. Bu nedenlerin en önemlileri aşağıdaki gibi sıralanabilir. 1. Pazarlarda, ürünlerin taşınması gibi arbitraj olanaklarının olduğu pazarlar arasında farklılaştırılmış fiatların belirlenmesi ve saptanması için zamana ihtiaç duulmaktadır. 2. Bazı ürünler depolanmış vea orta dönemde alışsatış kontratları apılmış olabilir. 3. Talep ve arz koşullarındaki değişim ve eni bilgilerin uarlanması için pazarlarda eterli zamana ihtiaç vardır (Sanjuan, 1996). Yukarıda sıralanan nedenlerle, fiat ilişkilerinin dinamik analizini pazar entegrasonunun test edilmesinde sıkça kullanılan öntemlerden biridir. Pazarlar arası ilişkinin dinamik analize ilk kez uarlaması Ravallion (1986) tarafından apılmıştır. Buna göre; n n P t = p t i + β p t i + ε (5) γ i i = 1 i = 0 Bölgesel vea erel pazardaki ürün fiatı(p 1 ), geçmiş dönemdeki fiatı(p 1 ti) ve lider pazar fiatlarının (P 2 ti) fonksionu olarak ifade edilebilir. Tahmin edilen parametrelerle aşağıda belirtilen hipotezler test edilebilir. a) Pazar bölümleme: β i =0 ise lider pazardaki fiatlar, pazar fiatını etkilemez. b) Kısa dönemde entegrason: β 0 =1 ve β i = γ i = 0 ise, P 1 erel pazarı P 2 lider pazarı ile bir dönem içinde entegredir denilebilir. Kısa donemde entegrason kısıtı aşağıdaki şekildedir. n i = 1 β i + γ i = 0 Bu kısıtlamanın sağlanması durumunda pazarlar arasındaki kısa dönem entegrasonu zaıf formda kabul edilmektedir. c) Uzun dönemde entegrason: Uzun dönem dengesinde pazar fiatları zaman içinde sabittir. n i = 1 γ i n + i = 0 β = 1 i Yukardaki kısıt kabul edilirse uzun dönemde fiatlar arasında dengenin var olduğunu gösterir. Kısa dönemde entegrason uzun döneme göre daha i t

5 kısıtlaıcıdır. Yani, kısa dönemde iki pazar arasında entegrason varsa uzun dönemde de vardır. Ancak bunun tersi geçerli olmaabilir. Pazarların uzun dönemli entegrasonunda bölgelerdeki farklı fiatlar uzun dönemde denge paritesini sağlar. Ancak kısa dönem dengeden sapmalar ve düzensizlikler mümkündür. Uzun dönemde ise, arbitraj faalietleri denge paritesini sağlaıcı etki apacak olan ekonomik güçlerdir. 3. Bulgular ve Tartışmalar Çizelge 2 de limon, domates ve marul perakende fiatlarının ADF Birim Kök Durağanlık testi sonuçları verilmiştir. %1 anlamlılık düzeindeki MacKinnon kritik değerleri ile karşılaştırıldığında incelenen fiat serilerinin durağan I(0) olduğu belirlenmiştir. ADF testi 1 gecikmeli olarak ugulanmıştır. Çizelge 2. Limon, Domates ve Marul Perakende Fiatları için ADF Birim Kök Durağanlık Testi Sonuçları Limon ,45 3,83 Domates ,11 5,22 Marul ,14 MacKinnon Kritik Değeri (%1): 3,48 İstanbul 4,15 5,78 6,44 İzmir 4,33 5,58 5,29 Çizelgeden izlenebileceği gibi, ADF testi sonucunda, ele alınan serilerin orijinal halile durağan olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, pazarlar arasında fiat ilişkilerinin analizinde kullanılan VAR modellerin değişkenlerin farklarını almaksızın Şekil 1. Limon Alık Reel Fiatları TL/kg ( ) Oca.94 Tem.94 Oca.95 oluşturulabileceği anlamına gelmektedir. Seriler entegre olmadıkları için pazar entegrasonunu koentegrason analizi ile test etme olanağı bulunmamaktadır. Dolaısıla, çalışmada pazar entegrasonu, ugun dinamik model üzerinde Ravallion (1986) un hipotezleri ile test edilmiştir Limon Fiatlarının Analizi: Şekil 1 de perakende alık limon reel fiatları verilmiştir. Elül aından Şubat aına kadar olan dönem limon ihracatının apıldığı dönemlerdir (AKİB, 2000). Genel olarak Elül aında perakende fiatlara en üksek düzede bulunmaktadır. Kış alarında fiatlar düşmekte bahar alarında ise tekrar ükselme seri izlemektedirler. Akdeniz Bölgesi özellikle limon üretiminde önemli bir bölgedir. Türkie toplam limon üretiminin %62 si ilinde, %21 i ilinde ve %8 i da üretilmektedir (Çizelge 1). Çizelge 3 de üretici ve tüketici bölgeler arasındaki limon perakende fiatları için VAR model tahmin edilmiştir. Modelde içsel değişkenler olarak, illerin perakende fiatları ve dışsal değişken olarakta, kukla değişkenler ve sabit terim alınmıştır. Alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken kullanılmıştır. Bu model seçilirken; AIC(Akaike Information Criteria) ve SC(Schwarz Criteria) değerlerin küçük olmasına dikkat edilmiştir. Çeşitli denemeler sonucunda iki gecikmeli VAR modelin veri setine en ugun seçeneği oluşturduğu belirlenmiştir. Bir ve iki gecikmeli limon perakende fiatlarının, İstanbul, İzmir ve limon perakende fiatlarında etkisi olduğu belirlenmiştir. Tem.95 Oca.96 Tem.96 Oca.97 Tem.97 Oca.98 Tem.98 Oca.99 Tem.99 Oca.00 Tem.00 Oca.01 Tem.01 Oca.02 Tem.02 Oca.03 Tem.03 Oca.04 İstanbul İzmir İçel Türkie

6 Çizelge 3. Limon Perakende Fiatları için VAR model tahmini İstanbul İzmir C * *** ( ) ( ) (851) ( ) ( ) ( ) (1) * *** *** ** * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (2) * * ** * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (1) * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (2) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (1) * *** ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (2) *** ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (1) * * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (2) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İstanbul (1) * ** ( ) (465) ( ) ( ) ( ) ( ) İstanbul (2) *** (872) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İzmir (1) * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İzmir (2) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) R Düzeltilmiş R Log Likelihood Akaike AIC Schwarz SC *%1 önem düzeinde anlamlı, ** %5 önem düzeinde anlamlı, *** %10 düzeinde anlamlı. a parantez içinde belirtilen değerler t istatistikleridir. Not: Tabloda alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken gösterilmemiştir. T testi sonuçları anlamlıdır. Var modelden elde edilen etkitepki (impulseresponse) fonksionlarına göre, çeşitli illerdeki limon fiatlarında bir standart sapmalık değişime, farklı illerdeki tepki Şekil 1 de görülmektedir. Grafikler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ildeki fiatın, kendi fiatındaki şok değişmelerin anı sıra, ençok daki şok fiat değişimlerinden etkilenmekte olduğu fade edilebilir. Buradan nın ele alınan limon pazarları arasında lider konumda olduğu anlaşılmaktadır. Bir başka ifade ile, ili perakende limon fiatlarındaki her hangi bir şok değişim diğer illerdeki limon fiatları üzerinde önemli ve uzun süreli etkiler aratırken, diğer illerin limon fiatlarında medana gelecek bir şok değişimin Şekil 1. Limon Perakende Fiatlarındaki Şokların İllere göre Etkileri ilindeki limon fiatlarına etkisi sınırlı ölçekte ve kalıcılıkta olmaktadır. Örneğin, ilk grafikte (sol üst köşe) diğer illerin fiatlarındaki bir standart sapmalık değişim karşısında fiatlarının 12 a gibi bir sürede eski haline döndüğü görülmektedir. Osa, sağ üst köşede, benzer bir durumda daki limon fiatlarının eski haline dönmesi için 20 aa akın zaman geçtiği anlaşılmaktadır. nın belirgin liderliği dışında, daki fiat değişiminin İstanbul üzerindeki etkisi önemli ve uzun süre kalıcı görünmektedir. İzmir ve deki şok fiat değişimlerinin herbir ildeki fiatlar üzerinde kısmen etkili olduğu anlaşılmaktadır. Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi 0.16 Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi nın limon pazarındaki bu etkileici konumu, anı zamanda, bu bölgesel pazar fiatları aracılığı ile ele alınan tüm illerin limon pazarları arasında belirli düzede entegrasonun varlığını işaret etmektedir. Nitekim, Ravallion un pazar entegrasonun düzeini belirlemede kullandığı dinamik model de bölesi bir lider pazarın varlığını gerekli kılmaktadır. VAR modelin ortaa koduğu sonuçlar, öntem bölümünde belirtilen lider pazarın olabileceği önünde ip uçları ortaa

7 koduğundan, çalışmada bu varsaıma daalı olarak Ravallion un ortaa atmış olduğu bölgesel pazar entegrasonu hipotezleri test edilmiştir. Bu amaçla, öncelikle, ili fiatları için kendi ve diğer illerdeki geçmiş dönem limon fiatlarına bağlı, otoregresif bir regreson modeli oluşturulmuştur. Daha sonra, ili limon fiat serisi bu model ardımı ile eniden hesaplanmış ve diğer illere ait fiat serilerinin modellenmesinde kullanılmıştır. Buna göre, diğer illere ait her bir modelde bağımsız değişkenler, ile ait fiat serisinin ugun saıdaki gecikmeli değerleri ile, için hesaplanan fiat sersine ait bugünki ve gecikmeli değerlerden oluşmaktadır. serisi için tahmin edilen değerlerin kullanılma nedeni, illere ait regreson modellerindeki eş anlılığı gidermek olmuştur. Çizelge 4. Türkie de Bölgesel Yaş Meve Sebze Pazarlarının Entegrasonuna İlişkin Testler Hipotezler İstanbul İzmir Pazar segmentasonu 37,39(2, 105) 8,59(5, 96) 15,98(3, 102) 20,19(3, 102) 26,52(3, 102) Kısa Dönem Entegrason 66,93(3, 105) 23,94(9, 96) 563,85(5, 102) 256,16(5, 102) 211,21(5, 102) Uzun Dön. Ent. Empoze ediltikten sonra Kısa Dön. Ent. 52,34(3, 109) 12,91(8, 102) 150,04(4, 108) Kısa Dönem Entegrason (zaıf version) 76,23(2, 105) 77,10(2,96) 1033,62(2,102) 487,09(2,102) 451,66(2, 102) Uzun Dönem Entegrason 4,96*(1, 105) 2,22***(1, 96) 12,34(1,102) 5,06*(1, 102) 12,49(1,102) Bölgesel mevsimsel dalgalanma ok 5,66(11, 105) 1,63***(11,96) 0,87***(11,102) 1,69**(11,102) 2,64(11, 102) Modeldeki gecikme saısı Kısıtsız regreson modeli, 6 nolu eşitliğin her bir il için hesaplanması ile elde edilmiştir. Çizelgede her bir hipotez testine ait F testi değerleri verilmektedir. * (%1 önem düzeinde), ** (%5 önem düzeinde) ve *** (%10 önem düzeinde) işareti taşıanlar dışında tüm kısıtlamalar reddedilmiştir. a parantez içinde belirtilen değerler, ilgili F testlerine ait serbestlik derecelerini göstermektedir. Elde edilen nihai modellere, öntem bölümünde açıklanan Pazar entegrasoun hipotezleri empoze edilmiştir. Hipotezlere ait kısıtlamalar altında elde edilen F testi sonuçları Çizelge 4 de verilmiştir. Buna göre, pazar segmentasonu, ani illerdeki limon fiatlarının Lider Pazar olan fiatlarından bağımsız hareket ettiği hipotezi, beklenildiği üzere, her bir ilde reddedilmiştir. Bununla beraber, kısa dönemde Pazar entegrasonu hipotezi de, ne katı ne de daha esnek versionu ile hiç bir ilde kabul görmemiştir. Ancak, pazarlar arasında uzun dönemli bir entegrason olduğu hipotezi, ele alınan beş ilin üçü için (sırası ile,, ) doğrulanmıştır. Mevsimsel fiat dalgalanmalarını gidermek amacıla modele ilave edilen ve aları temsil eden 11 kukla değişkenin toplu olarak önemli olup olmadığına ait test sonuçları,, İstanbul ve da kukla değişkenlerin alara bağlı fiat dalgalanmalarının modelde kullanımını onalamaktadır. ve İzmir de bu değişkenlerin toplu olarak anlamlılığı kabul görmese Şekil 3. Reel Alık Marul Fiatları TL/kg ( ) de, bu durumun bağımsız değişkenler arasındaki üksek korelason ihtimalinden (multi collinearit) doğabileceği ifade edilerek, değişken saısının azaltılması önerilmemektedir (Ravallion, 1996) Marul Fiatlarının Analizi Şekil 3 te üretici ve tüketici bölgelerdeki alık reel perakende marul fiatları verilmiştir. Perakende marul fiatları az alarında artarken, üretimin oğun olduğu kış ve bahar mevsimlerinde düşmektedir ılı başlarında Çukurova bölgesinde Aralık ve Ocak alarında m2 e 671,8 kg ağış düşmüştür. Bu iki a ağan toplam ağmur ıllık ortalama ağıştan (620,6) daha fazla olmuştur (KHGM, 2003). Bunun sonucu olarak, marul fiatları taban apacağı bir dönemde tavan apmıştır. Türkie toplam marul üretiminin %21 inin gerçekleştiği ve deki perakende fiatlar incelenen diğer illere göre daha düşüktür. Fakat az alarında tam tersi bir durum aşanmaktadır. Bunun nedeni, az alarında aşırı sıcak nedenile bu illerde üretim apılamaışı ve anı zamanda mevsimsel tüketim alışkanlığıdır Oca. 94 Oca.95 Oca.96 Oca.97 Oca.98 Oca.99 Oca. 00 Oca.01 Oca.02 Oca. 03 Oca.04 İstanbul İzmir İçel Türkie Çizelge 5 de marul perakende fiatları için tahmin edilen VAR model verilmiştir. Modelde içsel değişkenler olarak, illerin perakende fiatları, dışsal değişken olarak ise, kukla değişkenler ve sabit terim alınmıştır. Modelde, alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken kullanılmıştır. Bir gecikmeli VAR modelinin marul perakende fiatları arasındaki ilişkii en ii açıklaan model olduğu tespit edilmiştir. VAR modelden elde edilen etkitepki (impulseresponse) fonksionlarına göre, çeşitli illerdeki marul fiatlarında bir standart sapmalık

8 değişime, farklı illerdeki tepki Şekil 4 de görülmektedir. Grafikler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ildeki fiat, en çok kendi fiatındaki şok değişmelerden etkilenmektedir. Genel olarak her bir ildeki marul perakende fiatları diğer illerin fiatlarından çok az etkilenip, birbirlerinden bağımsız hareket etmektedir. Marul fiatlarında da nın diğer iller üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Ancak bu etkinin düzei düşüktür. Herhangi bir ilde bir standart sapmalık fiat şokunun ardından marul fiatlarının eski haline dönmesi için,, ve İstanbul da aklaşık 1214 a; ve İzmir de ise 1418 a zaman geçtiği anlaşılmaktadır. Ravallion un pazar entegrasonun düzeini belirlemede kullandığı dinamik model lider bir pazar varlığını gerekli kılmaktadır. Ancak bu marul piasası için tespit edilememiştir. Çizelge 5. Marul Perakende Fiatları için VAR model tahmini İstanbul İzmir C * * ** * * *** ( ) a ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) LADA(1) * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) LANT(1) * ** ( ) ( ) ( ) (445) ( ) ( ) LMER(1) * *** ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) LIST(1) * ** 0527 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) LANK(1) ** (920) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) LIZM(1) *** * ( ) ( ) (415) ( ) ( ) ( ) R Düzeltilmiş R Log Likelihood Akaike AIC Schwarz SC * %1 önem düzeinde anlamlı, ** %5 önem düzeinde anlamlı, *** %10 düzeinde anlamlı. a parantez içinde belirtilen değerler t istatistikleridir. Not: Tabloda alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken gösterilmemiştir. T testi sonuçları anlamlıdır. Şekil 4. Marul Perakende Fiatlarındaki Şokların İllere göre Etkileri 0.25 Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Domates Fiatlarının Analizi: Şekil 5 de illerdeki alık reel perakende domates fiatları verilmiştir. Domates perakende fiatları kış alarında artarken, üretimin oğun olduğu az alarında düşmektedir. Domates fiatlarında üretici ve tüketici bölge fiatları arasında önemli farklar görülmemektedir. Çizelge 6 da domates perakende fiatları için VAR modeli tahmin edilmiştir. Modelde içsel değişkenler olarak, illerin perakende fiatları ve dışsal değişken olarak da kukla değişkenler ve sabit terim alınmıştır. Modelde, alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken kullanılmıştır. Bir gecikmeli VAR modelin ele alınan illerde domates perakende fiatları arasındaki ilişkii en ii açıklaan model olduğu tespit edilmiştir. Bu model, illere göre fiat serilerindeki değişkenliği üzde 70 ler düzeinde açıklamaktadır. İller arasındaki fiat ilişkilerine ait katsaıların önemli kısmı anlamlı bulunmuştur.

9 Şekil 5. Reel Alık Domates Fiatları TL/kg ( ) Oca.94 Nis.94 Tem.94 Eki.94 Oca.95 Nis.95 Tem.95 Eki.95 Oca.96 Nis.96 Tem.96 Eki.96 Oca.97 Nis.97 Tem.97 Eki.97 Oca.98 Nis.98 Tem.98 Eki.98 Oca.99 Nis.99 Tem.99 Eki.99 Oca.00 Nis.00 Tem.00 Eki.00 Oca.01 Nis.01 Tem.01 Eki.01 Oca.02 Nis.02 Tem.02 Eki.02 Oca.03 Nis.03 Tem.03 Eki.03 Oca.04 Nis.04 İstanbul İzmir İçel Türkie Çizelge 6. Domates Perakende Fiatları için VAR model tahmini İstanbul İzmir C * * * * * * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (1) * *** ( ) ( ) ( ) (452) ( ) ( ) (1) ** * *** ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) (1) *** * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İstanbul (1) *** * ( ) ( ) ( ) ( ) (815) ( ) (1) ** * * *** ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İzmir (1) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) R Düzeltilmiş R Log Likelihood Akaike AIC Schwarz SC * %1 önem düzeinde anlamlı. * %5 önem düzeinde anlamlı *** %10 düzeinde anlamlı. a parantez içinde belirtilen değerler t istatistikleridir.not: Tabloda alık fiat hareketlerini ifade eden 11 kukla değişken gösterilmemiştir. T testi sonuçları anlamlıdır. Var modelden elde edilen etkitepki fonksionlarına göre, çeşitli illerdeki domates fiatlarında bir standart sapmalık değişime, farklı illerdeki tepki Şekil 6 da görülmektedir. Grafikler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ildeki fiatın, kendi fiatındaki şok değişmelerden ve ili fiatlarından etkilendiği ifade edilebilir. Herhangi bir ilin domates fiatında bir standart sapmalık şok fiat değişiminin ardından domates fiatlarının eski haline dönmesi için, hemen tüm illerde 1012 aa akın zaman geçmesi gerekmektedir. Etki tepki fonksionlarına ve ilgili varans arışımı bulgularına göre nın domates pazarında önemli ölçüde lider rol onadığı Şekil 6. Domates Perakende Fiatlarındaki Şokların İllere göre Etkileri tespit edilmektedir. Ancak, bu pazarda liderlik özelliğini ve ile palaştığından, Ravallion un pazar entegrasonu modeli domates piasasının bütünü için de oluşturulamamıştır. Yine de, ele alınan iller arasındaki domates pazarında fiatlar açısından, ve gibi üretici pazarlar merkez olmak üzere, önemli bir bütünleşme olduğu ifade edilebilir. İstanbul da domates fiatları, nın ardından önemli ölçüde pazarından etkilenirken, ve İzmir pazarları için, ikinci derecede etkili pazarın olduğu görülmektedir Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi 0.14 Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi 0.16 Bir S.S.'lik deg. fi. tepkisi

10 4. Sonuçlar: Fiatları serbest pazarlarda oluşan aş meve ve sebzenin çabuk bozulabilir hassas ürünler olması, arz ve talepteki değişmelere bağlı olarak bu ürünlerin fiatlarında önemli dalgalanmalara neden olmaktadır. Bu nedenle aş meve sebze pazarlarında fiat hareketlerinin ve bu kapsamda bölgesel fiatlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi önemli bir konudur. Çalışmada VAR modeli analiz sonuçu, herhangi bir ildeki şok limon fiatı değişiminin ardından fiatların eski sevielerine geri dönmesi, ve üretici illerinde 1820 a sürerken, bu süre, İstanbul, ve İzmir de 24 aı geçmektedir. Ele alınan illerin limon perakende pazarları arasındaki entegrason düzeini belirlemee önelik dinamik model analizinin sonuçlarına göre, illerdeki limon fiatlarının lider pazar olan fiatlarından bağımsız hareket ettiği hipotezi, her bir ilde reddedilmiştir. Kısa dönemde pazar entegrasonu hipotezi kabul görmemiştir. Ancak, pazarlar arasında uzun dönemli bir entegrason olduğu hipotezi,, ve için doğrulanmıştır. Limon perakende pazarı için elde edilen tüm bu sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde, limon pazarlarında, lider konumda bulunan aracılığı ile, uzun süreli denge modeline ugun bir entegrason sağlandığı sonucuna varılmıştır. Bu ürünlere karşılık gelen VAR model sonuçlarına göre, Marul pazarında entegrason düzeinin düşük olduğu ve fiatların önemli ölçüde bağımsız hareket ettiği; Domates pazarında ise, pazarı kısmen öne çıkmakla birlikte, liderliğin bu il ile ve arasında palaşıldığı anlaşılmıştır. Domateste, nın ardından, İstanbul için, ve İzmir için ise ikinci derecede etkili pazar görünümündedirler. VAR modellerden elde edilen etkitepki fonksionları incelendiğinde, şok fiat değişimlerinin etkisinin illere göre, marulda 1218; domateste ise 1214 a içinde atlatıldığı anlaşılmaktadır. Ravallion un pazar entegrasonun düzeini belirlemede kullandığı dinamik model tek bir lider pazarın varlığını gerektirdiğinden, söz konusu modele daalı analiz, marul ve domates için ugulanamamıştır. Üç ürün ve altı il bazında apılan bu inceleme sonucunda, üretimin belirli il ve bölgelerde oğunlaştığı ürünlerde pazar entegrasonu düzeinin de arttığı görülmektedir. Marul üretim bölgelerinin dağınık ve fazla olmasının, bu üründe fiatların limona göre daha bağımsız hareket etmesinde etkili olduğu sölenebilir. Limonda ise en önemli üretici ve ihracatçı bölgenin Çukurova olması nın lider pazar olmasında etkili olmuştur. Lider pazarların üretici il pazarları olması, üretimdeki dalgalanmaların fiat hareketlerinin oluşumundaki etkisini ortaa komaktadır. Talep esnekliği düşük ve çabuk bozulan nitelikteki tarım ürünleri için bu bulgunun beklenilen ile uumlu olduğu ifade edilebilir. Ele alınan limon perakende pazarları arasında uzun dönemde de olsa entegrasonun sağlanması, söz konusu pazarın performansı hakkında olumlu bir göstergedir. Ancak, kısa dönemde, arıca İstanbul ve İzmir için uzun dönemde, entegrason hipotezlerinin reddedildiği de dikkate alınmalıdır. Türkie tarım ürünleri pazarında entegrason eksikliğinden doğan etkinlik kaıplarının belirlenip saısallaştırılabilmesi için, fiat ve pazar entegrasonu analizine önelik çalışmaların tüm ürünleri kapsaacak şekilde agınlaşması ve her bir ürün için apılacak araştırmaların çok daha arıntılı şekilde ele alınması gerekmektedir. Bu araştırmaların sonuçları, tarım ürünlerinde pazarlama performansının arttırılmasına önelik çalışmalar için önemli temel oluşturacaktır. Kanaklar: Abak, K., Erkan, O., Eser, B., Halloran, N., Yanmaz, R., Sarı, N., Ekiz, H. Sebze Tarımında 2000'lerde Üretim Hedefleri, Teknik Kongre AKİB, 2000, Turunçgil Dünası, Akdeniz İhracatçılar Birliği, İçel, s.23. Coole, T.F., LeRo, S.F., Atheoretical macroeconometrics; a critique, Journal of Monater Economics, 16, Darnell, A.C., Evans, J.L., The Limits of Econometrics, USA. DİE, Tarımsal Yapı ve Üretim. DTM, Enders, W., Applied Econometric Time Series, John Wile & Sons, Inc. Erkal, S., Şafak A., Türkie'de Yaş Meve ve Sebze Pazarlaması, TOK Dergisi Saı: 59,. Greene, W.H., Econometric Analsis, 2nd. Ed., Macmillan Publ.Co., New York. İGEME, Sektör Profilleri, Karahan, Relaciones Dinamicas Prediccion de los Precios Regionales del Maiz en Espana. Master Tezi. IAMZCIHEAM, Zaragoza, İspana. KHGM, Kö Hizmetler Tarsus Araştırma Enstitüsü Yıllığı Genel Yaın No: 206, Rapor Seri No:140. Tarsus Ravallion, M., 1986, Testing Market Integration, American Journal of Agricultural Economics, 68, s: Sanjuan, A.I., 1996, Integracion Espacial de los Mercados de Porcino Europeos, Master Tezi, IAMZ, CIHEAM, Zaragoza. Sims, C., Macroeconomics and Realit. Econometrica 48 (Jan. 1980), 149. Takaama,T., Judge, G.G., Equilibrium among Spatiall Seperated Markets: Reformulation. Econometrica 32: Yurdakul, O., Emeksiz, F., Şengül, S., Çökmez N., Tarım Ürünleri İç ve Dış Pazarlaması

DERS 2. Fonksiyonlar

DERS 2. Fonksiyonlar DERS Fonksionlar.1. Fonksion Kavramı. Her bilim dalının önemli bir işlevi, çeşitli nesneler vea büüklükler arasında eşlemeler kurmaktır. Böle bir eşleme kurulması tahmin ürütme olanağı verir. Örneğin,

Detaylı

Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar 61. y = 2 in grafiğinin büzülmesiyle de elde

Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar 61. y = 2 in grafiğinin büzülmesiyle de elde DERS 4 Üstel ve Logaritmik Fonksionlar, Bileşik Faiz 4.. Üstel Fonksionlar. > 0, olmak üzere fonksiona taanında üstel fonksion denir. f = ( ) denklemi ile tanımlanan gösterimi ile ilgili olarak, okuucunun

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD Özel Sayı 79-88 2016 DOI: 10.17100/nevbiltek.01203 URL: http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.01203 Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik

Detaylı

Bilginin Görselleştirilmesi

Bilginin Görselleştirilmesi Bilginin Görselleştirilmesi Bundan önceki konularımızda serbest halde azılmış metinlerde gerek duduğumuz bilginin varlığının işlenmee, karşılaştırmaa ve değerlendirmee atkın olmadığını, bu nedenle bilginin

Detaylı

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12)

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) ENFLASYON VE ARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) Taha Bahadır SARAÇ Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, Niğde E-posta:

Detaylı

Dört Farklı İl İçin Optimum Yalıtım Kalınlıklarının Belirlenmesi ve Çevresel Analiz

Dört Farklı İl İçin Optimum Yalıtım Kalınlıklarının Belirlenmesi ve Çevresel Analiz Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 10, No: 1, 2013 (1-17) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 10, No: 1, 2013 (1-17) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

Denizli KOBİ lerinde TKY Uygulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi

Denizli KOBİ lerinde TKY Uygulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: Saı: Ocak ss. 3-38 Denizli KOBİ lerinde TKY Ugulamalarının Firma Performansına Etkilerinin Analizi Analsis of TQM Effects on Business Performance of SME s

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 58 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 499 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI-I Yazarlar Prof.Dr. Müjgan SAĞIR (Ünite, 4, 5) Yrd.Doç.Dr. Mahmut ATLAS (Ünite, ) Doç.Dr. Nil ARAS (Ünite

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl:4 Saı:7 Bahar 005/ s.9-9 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Münevver TURANLI

Detaylı

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgisaar Mühendisliği Bölümü Saısal Tasarım Laboratuarı KENAR TETİKLEMELİ FLİP-FLOP 1. SR Flip-Flop tan Kenar Tetiklemeli FF a Geçiş FF lar girişlere ugulanan lojik değerlere

Detaylı

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*)

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) EKONOMİK YAKLAŞlM 71 KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) Rahmi YAMAK* * Bayram GÜNGÖR * * * GiRiŞ Bir çok ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de konut elektrik tüketiminin

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE BAKIŞ Temmuz 2011 / ISSN: 1303 8346 / Nüsha: 1 TARIM ÜRÜNLERİ FİYATLARINDA MEVSİMSEL DALGALANMALAR Kübra TAŞDEMİR TEPGE Dr. Kemalettin TAŞDAN TEPGE

Detaylı

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 33-39 Kuru Soğanda Üretim - Fiyat Etkileşimi Gülistan Erdal 1 Hilmi Erdal 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240,

Detaylı

KONJONKTÜRÜN DÖNÜM NOKTALARININ TAHMİNİ İÇİN BİR PROBİT MODELİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Gökhan KARABULUT *

KONJONKTÜRÜN DÖNÜM NOKTALARININ TAHMİNİ İÇİN BİR PROBİT MODELİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Gökhan KARABULUT * D.E.Ü.İİ.B.F. Dergisi Cilt: 20, Saı:2, Yıl: 2005, ss:1-9 KONJONKTÜRÜN DÖNÜM NOKTALARININ TAHMİNİ İÇİN BİR PROBİT MODELİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Gökhan KARABULUT * ÖZET Bu çalışmanın amacı Türkie de konjonktür

Detaylı

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği)

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) G.ERDAL Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) Gülistan Erdal Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240, Tokat Özet: Tarımsal

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR TEKNİĞİYLE ANALİZİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR TEKNİĞİYLE ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, 2010, ss. 123 140 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 6, Number 11, 2010, pp. 123 140 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN

Detaylı

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi http://dergi.siirt.edu.tr/index.php/ziraat Araştırma Makalesi / Research Article Turk J Agric Res (2014) 1: 196-202 TÜTAD ISSN: 2148-2306 Sığır Sayısı, Süt Üretimi

Detaylı

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market İSTANBUL DA KASAPLIK SIĞIR VE SIĞIR ETİ PAZARLAMASINDA ARACI MARJLARI Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market Summary: In this

Detaylı

YETİŞ. tirme ve geliştirme. faaliyetlerini, yetiştirme. şeklinde iki başlık altında toplamak. nde

YETİŞ. tirme ve geliştirme. faaliyetlerini, yetiştirme. şeklinde iki başlık altında toplamak. nde İnsan Kanakları Yönetimi nde nde EĞİTİM: YETİŞ İŞTİRME & GELİŞ İŞTİRME 6 Öğr. Grv. Dr. M. Volkan TÜRKERT 1 İKY de EğitimE Personelin vea onların oluşturduklar turdukları grupların, işletmede i üklendikleri

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr Uasal Görüntü İileştirme/Filtreleme Doç. Dr. Fevi Karslı karsli@ktu.edu.tr İileştirme Herhangi bir ugulama için, görüntüü orijinalden daha ugun hale getirmek Ugunluğu her bir ugulama için sağlamak. Bir

Detaylı

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:11 2010 90 99 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ YRD. DOÇ. DR. UĞUR SİVRİ

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ Rüstem YANAR Yrd.Doç.Dr., Gaziantep Üniv. İİBF, İktisat Bölümü E-posta: yanar@gantep.edu.tr Güldem KERİMOĞLU Gaziantep Üniv. SBE E-posta:

Detaylı

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2009, C.14, S.3 s.289-299. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2009,

Detaylı

YAPISAL EŞİTLİK MODELİ

YAPISAL EŞİTLİK MODELİ T. C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI SAYISAL YÖNTEMLER BİLİM DALI DOKTORA TEZİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARININ YAPISAL EŞİTLİK MODELİ İLE ANALİZİ ERGÜN EROĞLU

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR İÇİNDEKİLER HEDEFLER GRAFİK ÇİZİMİ. Simetri ve Asimtot Bir Fonksiyonun Grafiği

ÜNİTE. MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR İÇİNDEKİLER HEDEFLER GRAFİK ÇİZİMİ. Simetri ve Asimtot Bir Fonksiyonun Grafiği HEDEFLER İÇİNDEKİLER GRAFİK ÇİZİMİ Simetri ve Asimtot Bir Fonksionun Grafiği MATEMATİK-1 Prof.Dr.Murat ÖZDEMİR Bu ünitei çalıştıktan sonra; Fonksionun simetrik olup olmadığını belirleebilecek, Fonksionun

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi

Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi DÖVĠZ KURU SEVĠYESĠ ve OYNAKLIĞININ DIġ TĠCARET AKIMLARI ÜZERĠNE ETKĠSĠ: ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ ÖRNEĞĠ A.Beyhan AKAY 1 Mehmet ZANBAK 2 Özet 7 li yılların başlarında dalgalı döviz kuru rejimine geçişle beraber,

Detaylı

Sayı: 2015-05 / 06 Mart 2015 EKONOMİ NOTLARI. Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1

Sayı: 2015-05 / 06 Mart 2015 EKONOMİ NOTLARI. Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1 EKONOMİ NOTLARI Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1 Fatih Akçelik Burç Tuğer Abstract: In this study, we examine the relationship between domestic prices and international

Detaylı

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 9 () 2009: 25-259 TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ ANALYSIS OF THE CASUAL RELATIONSHIP BETWEEN R&D EXPENDITURES

Detaylı

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ KAMU İHALE KURUMU UZMAN YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C.KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :... SIRA:.. *Yukarıdaki Bilgileri Doldurmaı Unutmaınız. Soru

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ Metin SARAÇOĞLU Yrd. Doç. Dr. Gazi Üniversitesi İİBF, İktisat

Detaylı

1/1000 ÖLÇEKLİ KADASTRO PAFTALARININ KARTOGRAFİK YÖNTEMLERLE SAYISAL HALE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE DOĞRULUK ANALİZİ

1/1000 ÖLÇEKLİ KADASTRO PAFTALARININ KARTOGRAFİK YÖNTEMLERLE SAYISAL HALE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE DOĞRULUK ANALİZİ 1/1000 ÖLÇEKLİ KADASTRO PAFTALARININ KARTOGRAFİK YÖNTEMLERLE SAYISAL HALE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE DOĞRULUK ANALİZİ ÖZET A. Celan 1, Ö. Mutluoğlu 2, R. Günaslan 3 1 S. Ü. Müh. Mim. Fak., Jeodezi ve Fot. Müh.

Detaylı

RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ

RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ i T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI RİSK ALTINDA DENETİM MALİYETİNİ MİNİMİZE EDECEK STRATEJİLERİN OYUN TEORİSİ YAKLAŞIMI İLE BELİRLENMESİ Güler Ferhan ÜNAL

Detaylı

3.1 ZEMĐN BETONUNA ETKĐ EDEN YÜKLER VE YÜKLEME ŞEKĐLLERĐ

3.1 ZEMĐN BETONUNA ETKĐ EDEN YÜKLER VE YÜKLEME ŞEKĐLLERĐ 3. ZEMĐN BETONUNA ETKĐ EDEN YÜKLER VE YÜKLEME ŞEKĐLLERĐ Zemin plağı üzerine etki eden dış ükler, plakta momentlerin oluşmasına sebep olurlar. Kolon ve taban plakası vasıtasıla plağa etkien tekil ükler

Detaylı

TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ

TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ Yeşim Üçdoğruk Dokuz Eylül Üniversitesi AYTEP-27.01.2011 Literatür Ar-Ge Harcamaları ~ Yenilik Faaliyetleri Farklı firmaların

Detaylı

OLANAKLAR, TERCIHLER VE SEÇIMLER 2

OLANAKLAR, TERCIHLER VE SEÇIMLER 2 OLANAKLAR, TERCIHLER VE SEÇIMLER 2 1. TÜKETIM OLANAKLARI 2 1.1. BÖLÜNEBILIR VE BÖLÜNEMEZ MALLAR 3 1.2. FIYAT VE GELIRDE DEĞIŞMELER 3 2. TERCIHLER 4 2.1. KAYITSIZLIK EĞRILERI VE TERCIHLER 6 2.2. İKAME DERECESI

Detaylı

TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ KURU İLE İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ KURU İLE İLİŞKİSİ Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi Cilt: 5 Sayı: 10 Ocak 2014, ISSN 1309-1123, ss. 15-32 DOI: 10.14784/JFRS.2014104497 TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ

Detaylı

İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK VE DİNAMİK İLİŞKİLER: İMKB DE BİR AMPİRİK İNCELEME

İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK VE DİNAMİK İLİŞKİLER: İMKB DE BİR AMPİRİK İNCELEME İşlem Hacmi ve Fiyat Değişimleri Arasındaki Nedensellik ve Dinamik İlişkiler / 231 Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 10 / 1 (2008). 231-246 İŞLEM HACMİ VE FİYAT DEĞİŞİMLERİ

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi *

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 2, 47-56 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * Gülistan

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 4.Bölüm Tarım Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Dinamik Sistemlerin Yapay Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi

Dinamik Sistemlerin Yapay Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 6(1) 2003 26 KSU J. Science and Engineering 6(1) 2003 Dinamik Sistemlerin Yaa Sinir Ağları ile Düz ve Ters Modellenmesi Hasan Rıza ÖZÇALIK Ahmet KÜÇÜKTÜFEKÇİ KSÜ. Müh.-Mim.

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015 23Q4 24Q2 24Q4 2Q2 2Q4 26Q2 26Q4 27Q2 27Q4 28Q2 28Q4 29Q2 29Q4 21Q2 21Q4 211Q2 211Q4 212Q2 212Q4 213Q2 213Q4 214Q2 214Q4 HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 21 Makro ekonomik değişkenlerin takipteki alacaklar üzerindeki

Detaylı

29.09.2014. Görüldüğü gibi dönüşüm sırasında verim kaybı %60 ları bulmaktadır.

29.09.2014. Görüldüğü gibi dönüşüm sırasında verim kaybı %60 ları bulmaktadır. Elektrik enerjisinin artışına olan ihtiaç ıllık %10 civarındadır. Bu sebeple; Tesis saıları artırabilir. Var olan tesisler büütülebilir. Ham madde miktarı artırabilir. Kimasal enerjiden doğrudan elektrik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-20 / 28 Kasım 2011 EKONOMĐ NOTLARI. Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-20 / 28 Kasım 2011 EKONOMĐ NOTLARI. Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 211-2 / 28 Kasım 211 EKONOMĐ NOTLARI Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri Yavuz Arslan Aslıhan Atabek Demirhan Timur Hülagü Saygın Şahinöz Özet: Bu

Detaylı

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis Keziban KOÇAK İstatistik Anabilim Dalı Deniz ÜNAL İstatistik Anabilim Dalı ÖZET Son yıllarda

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

T E M E L L E R. q zemin q zemin emniyet q zemin 1.50 q zemin emniyet

T E M E L L E R. q zemin q zemin emniyet q zemin 1.50 q zemin emniyet T E E L L E R 1 Temeller taşııcı sistemin üklerini zemine aktaran apı elemanlarıdır. Üst apı üklerinin ugun şekilde zemine aktarılması sırasında, taşııcı sistemde ek etkiler oluşabilecek çökmelerin ve

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE BİLEŞE LERİ ARASI DAKİ UZU DÖ EM İLİŞKİ Yrd.Doç.Dr. Hüseyin GÜRBÜZ * Yrd.Doç.Dr. Kamil ÇEKEROL ** ÖZET Bu makalede, döviz kuru değişiklikleri ile ticaret hadleri

Detaylı

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz MPRA Munich Personal RePEc Archive Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz Alper Aslan Erciyes Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü 2008 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/10611/

Detaylı

HASSAS EKİMDE GÖMÜCÜ AYAKLARIN TOHUM DAĞILIMINA ETKİSİ *

HASSAS EKİMDE GÖMÜCÜ AYAKLARIN TOHUM DAĞILIMINA ETKİSİ * AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(1), 139-150 HASSAS EKİMDE GÖMÜCÜ AYAKLARIN TOHUM DAĞILIMINA ETKİSİ * Davut KARAYEL Ai ÖZMERZİ Akdeni Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları

Detaylı

DERS 1. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler

DERS 1. Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler DERS Doğrusal Denklem Sistemleri ve Matrisler Sosal ve Beşeri Bilimlerde Matematik I kitabımıda doğrusal denklemleri tanımlamıştık (safa 85). Arıca, matematiksel modeli doğrusal denklemler içeren problem

Detaylı

DERS 6. Çok Değişkenli Fonksiyonlarda Maksimum Minimum

DERS 6. Çok Değişkenli Fonksiyonlarda Maksimum Minimum DERS Çok Değişkenli onksionlarda Maksimum Minimum.. Yerel Maksimum Yerel Minimum. z denklemi ile tanımlanan iki değişkenli bir onksionu ve bu onksionun tanım kümesi içinde ab R verilmiş olsun. Tanım. Eğer

Detaylı

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabol Denkleminin Yazılması

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabol Denkleminin Yazılması www.mustafaagci.com.tr, 11 Cebir Notları Mustafa YAĞCI, agcimustafa@ahoo.com Parabol Denkleminin Yazılması B ir doğru kaç noktasıla bellidi? İki, değil mi Çünkü tek bir noktadan geçen istediğimiz kadar

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

DEMİRYOLU YOLCU VE YÜK VAGONLARINDA STATİK-DİNAMİK DENEYSEL GERİLME ANALİZİ

DEMİRYOLU YOLCU VE YÜK VAGONLARINDA STATİK-DİNAMİK DENEYSEL GERİLME ANALİZİ International Iron & Steel Smposium, 0-04 April 0, Karabük, Türkie DEMİRYOLU YOLCU VE YÜK VAGONLARINDA STATİK-DİNAMİK DENEYSEL GERİLME ANALİZİ E. Bozdag a,b, E. Sunbuloglu a, C. Bakasoglu a, T. Toprak

Detaylı

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜZENLİ GERGİ UYGULAMASI

MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜZENLİ GERGİ UYGULAMASI MATRİS METODU İLE KÖPRÜ KABLOLARINA DÜENLİ GERGİ UGULAMASI Ahmet TÜRER*, Mustafa Can ÜCEL*, Çetin ILMA* *Orta Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankara ÖET Çelik halatlı köprülerde kablolara gelecek

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,10(1) TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Salih Türedi Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE-İktisat Harun TERZİ

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri

Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 41-51 Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri Gülistan Erdal 1 Hilmi Erdal 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat

Detaylı

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2013, Cilt:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:65-77 TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Şahabettin GÜNEŞ * AN ANALYSIS ON THE EXCHANGE

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar

Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar Mustafa İBİCİOĞLU* Özet Bu çalışmanın amacı, yurtdışı yerleşiklerin İMKB bünyesinde yaptıkları hisse senedi

Detaylı

PARABOL. çözüm. kavrama sorusu. çözüm. kavrama sorusu

PARABOL. çözüm. kavrama sorusu. çözüm. kavrama sorusu PARABL Bu bölümde birinci dereceden fonksion =f()=a+b ve ikinci dereceden fonksion =f()=a +b+c grafiklerini üzesel olarak inceleeceğiz. f()=a +b+c ikinci dereceden bir bilinmeenli polinom fonksionun grafiği

Detaylı

DÜNYA FINDIK PİYASASININ ANALİZİ

DÜNYA FINDIK PİYASASININ ANALİZİ Ekonomik Yaklaşım, Cilt: 18, Sayı: 65, ss. 71-89 DÜNYA FINDIK PİYASASININ ANALİZİ Zeki BAYRAMOĞLU ^ Erdemir GÜNDOĞMUŞ^ ÖZET Bu çalışma, dünya fındık piyasasında fiyat oluşumunu etkileyen faktörler ve Türkiye

Detaylı

KENTSEL ALANLARDA TAŞINMAZ DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ VE KONYA ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANLARDA TAŞINMAZ DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ VE KONYA ÖRNEĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ KENTSEL ALANLARDA TAŞINMAZ DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ VE KONYA ÖRNEĞİ Şükran

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

Gülşen KESKİN TKB Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara e-posta: gulsenkeskin@gmail.com; Tel: +90 (312) 287 5833 / 1327

Gülşen KESKİN TKB Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara e-posta: gulsenkeskin@gmail.com; Tel: +90 (312) 287 5833 / 1327 YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2010, 20(3): 214-221 Geliş Tarihi (Received): 02.02.2010 Kabul Tarihi (Accepted): 12.07.2010 Derleme/Review Türkiye de Domates Salça Sanayi ve İç Piyasada Fiyat Değişimleri

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

BÖLÜM 3: İLETİM HAT TEORİSİ

BÖLÜM 3: İLETİM HAT TEORİSİ BÖLÜM 3: İLETİM HAT TEORİSİ 1 İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla(ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin iletimini gerçekleştirmek

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010 297 PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR

Detaylı

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi Journal of Economic Policy Researches Cilt/Volume:2, Sayı/Issue:1, Yıl/Year: 2015, 32-38 DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ

Detaylı

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.95-110 Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Econometric Estimation of Sectoral Import Demand Function

Detaylı

ÖZNİTELİK TABANLI OTOMATİK PARMAKİZİ TANIMA

ÖZNİTELİK TABANLI OTOMATİK PARMAKİZİ TANIMA ÖZNİTELİK TABANLI OTOMATİK PARMAKİZİ TANIMA Kürşat AYAN Yunus Emre DEMİR 2 Bilgisaar Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Sakara Üniversitesi, 54040, Esentepe Kampüsü, Sakara 2 Bilgisaar ve Bilişim

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI GÖSTERGELERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2014

Detaylı

LETME PERFORMANSININ ÖLÇÜLMES NDE VER ZARFLAMA ANAL Z YAKLA IMI. Ara. Gör Hüseyin AKTA Celal Bayar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MAN SA

LETME PERFORMANSININ ÖLÇÜLMES NDE VER ZARFLAMA ANAL Z YAKLA IMI. Ara. Gör Hüseyin AKTA Celal Bayar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MAN SA YÖET M VE EKOOM Y l:21 Cilt:7 Sa :1 Celal Baar Üniversitesi..B.F. MA SA LETME PERFORMASII ÖLÇÜLMES DE VER ZARFLAMA AAL Z YAKLA IMI Ara. Gör Hüsein AKTA Celal Baar Üniversitesi..B.F. letme Bölümü, MA SA

Detaylı

DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI

DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI DÖVİZ KURUNUN FİYATLARA GEÇİŞ ETKİSİ: TÜRKİYE ÇALIŞMASI İktisadi Araştırmalar Bölümü Şubat 2013 Mustafa Kemal Gündoğdu Uzman Yardımcısı Bütün yayınlarımıza http://ekonomi.isbank.com.tr adresinden erişebilirsiniz.

Detaylı

No: 2013-15 / 04 Haziran, 2013 EKONOMİ NOTLARI. Gecelik Vadede Kur Takası ve BIST Repo Faizleri Arasındaki İlişki 1

No: 2013-15 / 04 Haziran, 2013 EKONOMİ NOTLARI. Gecelik Vadede Kur Takası ve BIST Repo Faizleri Arasındaki İlişki 1 EKONOMİ NOTLARI Gecelik Vadede Kur Takası ve BIST Repo Faizleri Arasındaki İlişki 1 Doruk Küçüksaraç Özgür Özel Abstract: This note explores the interaction between the overnight currency swap rates (Turkish

Detaylı

tepav Ekim2015 N201527 DEĞERLENDİRME NOTU Göçün Ardından Suriye ile Ticari İlişkiler

tepav Ekim2015 N201527 DEĞERLENDİRME NOTU Göçün Ardından Suriye ile Ticari İlişkiler Ekim2015 N201527 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRME NOTU Esra ÖZPINAR Seda BAŞIHOŞ Aycan KULAKSIZ Ekonomi Çalışmaları Göçün Ardından Suriye ile Ticari İlişkiler Göç sosyal,

Detaylı

Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi ye Ku ru lu Baş kan lı ğı nın 24.08.2011 ta rih ve 121 sa yı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve 2011-2012

Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi ye Ku ru lu Baş kan lı ğı nın 24.08.2011 ta rih ve 121 sa yı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve 2011-2012 Mil li Eği tim Ba kan lı ğı Ta lim ve Ter bi e Ku ru lu Baş kan lı ğı nın.8. ta rih ve sa ı lı ka ra rı ile ka bul edi len ve - Öğ re tim Yı lın dan iti ba ren u gu lana cak olan prog ra ma gö re ha zır

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ

GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ Sosyal Bilimler Dergisi Sayı: 20 2008 GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ Doç. Dr. Muammer ŞİMŞEK Cumhuriyet Üniversitesi, Cumhuriyet M.Y.O., Sivas, msimsek@cumhuriyet.edu.tr Doç. Dr. Cem

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı

MADEN VE TÜNEL (İKSA) PROFİLLERİ

MADEN VE TÜNEL (İKSA) PROFİLLERİ MADEN VE TÜNEL (İKSA) PROFİLLERİ 1 Başarı bir olculuktur, varış noktası değil. Ben Sweetland 2 ŞİRKET PROFİLİ KOCAER GRUP, Demir çelik sektöründeki faalietine 1960 lı ılların başında Denizli de başladı.

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2013 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi ÖZET Halime TEMEL NALIN Sevinç GÜLER Bu çalışmanın amacı, İMKB 100 Endeksinde işlem hacmi

Detaylı

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı 1, 2011, s. 1-19 AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ Seymur AGHAYEV Öz Çalışmada 1995: 01 2010: 04 dönemine ait aylık

Detaylı