önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 02/06 Bu say da:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 02/06 Bu say da:"

Transkript

1 önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 02/06 Bu say da: Improving Neler oluyor? child Çocuklar care andiçin protection Adalet in Çocuklara Turkey Yönelik fiiddetin August Önlenmesi 2006

2 neler oluyor? Önce Çocuklar projesi bu A ustos ta ilk y l n doldurdu. Son 12 ay içinde Önce Çocuklar, araflt rma, kapasite gelifltirme çal fltaylar, tan t m savunu, toplum seferberli i ve Türkiye de çocuklar için daha iyi bir yönetiflim, koruma ve adalet sistemi oluflturulmas na katk da bulunacak saha ziyaretleri dahil olmak üzere bir dizi müdahale gerçeklefltirdi. Bafllang ç Raporu tamamlanm flt r ve raporda yer alan önemli kimi noktalar burada özetlenmektedir. Erken Çocukluk Geliflimi ve Çocuk Yetifltirme Benim Ailem program n n bir parças olarak Önce Çocuklar arac l yla haz rlanan çocuk yetifltirme e itim paketinin uygulanmas belirlenen takvimden önce bafllam flt r. Tahminen 20 bin ana baba ve 0 6 yafl grubundan çocuk Benim Ailem e itim kurslar ndan ve kullan c dostu materyallerden yararlanm flt r. Her iki kurumun iç kapasitesini gelifltirmek ve uzun dönemde e itici sa lamak amac yla Milli E itim Bakanl ndan (MEB) 60 usta e itici ile SHÇEK ten 55 sosyal hizmet uzman na ileri düzeyde e itim verilmifltir. MEB bünyesindeki e iticilerden bir bölümü Temmuz ay içinde Benim Ailem çerçevesinde 200 ü aflk n okul öncesi ö retmenin e itiminde yer alm flt r. Benim Ailem dan flma toplant s na kat lanlar, planlama toplant s ndan önce ergenlerle ilgili konularda görüfllerini belirttiler Haziran ay nda okul öncesi e itim müfredat n n de erlendirilmesine ve bu müfredat n gözden geçirilmifl Benim Ailem paketiyle tutarl l n n sa lanmas na yönelik bir çal fltay gerçeklefltirilmifltir. Bu çal fltaya kat lanlar aras nda MEB Okul Öncesi E itim Genel Müdürlü ü personeli, okul öncesi ö retmenler, uluslararas dan flmanlarla birlikte çocuk geliflimi, e itimi ve müfredat gelifltirme alanlar nda uzman akademisyenler yer alm flt r. Okul Öncesi E itim Genel Müdürlü ü, okul öncesi ve çocuk yetifltirme e itimini yayg nlaflt rmak için EÇG üzerindeki bir strateji tasla n de erlendirmektedir. Çal fltay, müfredat n uluslararas standartlara uygun hale getirilmesinde MEB in deste e gereksinimi oldu u sonucuna varm flt r. Nisan ay nda gerçeklefltirilen çocuk yetifltirme ile ilgili yo un bir çal fltay, ergen yafllarda çocuklar olan ailelere yönelik olarak önerilen Benim Ailem paketinin strateji ve içerik özetinin belirlenmesiyle sonuçlanm flt r. 8 modülden oluflan tam paketin, seçilmifl MEB, SHÇEK ve Adalet Bakanl kurumlar nda y l sonuna kadar pilot olarak uygulanmak üzere haz r hale getirilmesi beklenmektedir. Gene Nisan ay nda, EÇG Davran fl letiflim De iflimi (D D) komisyonu Benim Ailem kapmas ndaki iletiflim materyallerinin ulusal kanal TRT ile ba lant l olarak gelifltirilmesini onaylam flt r. letiflim materyallerinin konusu çocuklara yönelik fliddettir. Haz rlanan dört yay n spotu önümüzdeki aylarda yay nlanacakt r. E itim Telafi e itimi program haz rlanm flt r ve uygulama modeli de haz rlanma evresindedir. MEB lkö retim Genel Müdürlü ü nün, telafi e itimi program n 2007/08 ö renim y l n n bafllamas ndan k sa bir süre sonra yayg nlaflt rmas beklenmektedir. Okullar n terk etmifl ve yasalarla sorun yaflama riski yüksek çocuklar n beceri ve yeterliliklerini ölçmeye yönelik araflt rma bahar aylar boyunca gerçeklefltirilmifltir. Ancak, proje çal flma grubunun yorum ve önerileri do rultusunda ihtiyaç de erlendirmesi konusunda daha fazla çal flma yap lmas gerekmektedir. Sahada veri toplama çal flmalar n n Haziran ay nda bafllamas beklenirken, bu çal flma lkö retim Genel Müdürlü ü bünyesindeki yönetim de ifliklikleri ve buna ba l olarak resmi onay n gecikmesi nedeniyle ertelenmifltir. 2 Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru

3 Koruma Adalet Bakanl ile yap lan görüflmeler do rultusunda, cezaevlerinde görev yapan idari personel, güvenlik görevlileri, psikologlar ve sosyal hizmet uzmanlar na yönelik dört çal fltay Mart ve Nisan aylar nda Antalya ve zmir de gerçeklefltirilmifltir. Bu çal fltaylar, yarg n n korumas alt ndaki çocuklarla iletiflim konusuna odaklanm fl, bu çocuklara onurlu ve sayg n biçimde yaklaflma yöntemleri tart fl lm flt r. Yasalarla sorunlu çocuklarla birlikte ve onlar için çal flan cezaevi personeline yönelik dört elkitab da bu çal fltaylar s ras nda kat l mc larla test edilmifltir. Testlerden elde edilen ilk bilgiler, elkitaplar n n, kendi korumalar alt nda olan çocuklarla iletiflim kurma ve birlikte çal flma kapasitelerini gelifltirme aç s ndan personel taraf ndan yararl bulundu unu göstermektedir. Elkitaplar n n son halinin 2006 y l sonuna kadar bast r l p da t lmas beklenmektedir. Benim Ailem çal fltay na kat lanlar e itim paketinin uygulanmas na yönelik bir yol haritas haz rlad lar Bahar aylar nda, çocuk mahkemelerinde görev yapan yarg çlara ve di er personele yönelik dört bölge toplant s gerçeklefltirilmifltir. Bu toplant lar hakk nda daha fazla bilgi için 4 9 sayfalardaki Çocuklar için Adalet bölümüne bak labilir. UNICEF, yasal yetkilere sahip ba ms z bir ombudsmanl k oluflturulmas n n yararlar konusunda bilgi vermek amac yla parlamenterler, sivil toplum kurulufllar temsilcileri, Adalet Bakanl, SHÇEK ve Baflbakanl k yetkilileriyle Haziran ay nda bir tan t m savunu toplant s gerçeklefltirmifltir. Kat l mc lar Avrupa çocuk ombudsmanl a hakk nda bilgilendirilmifller ve konuyu kendi partileri nezdinde gündeme getirme konusunda anlaflm fllard r. Koordinasyon ve zleme Çocuklarla ilgili olup Çocuk Haklar na Dair Sözleflme sine (ÇHS), Biny l Kalk nma Hedefleri ne (BKH) ve Avrupa Birli i göstergelerine uygun 25 yaflam kalitesi göstergesinden oluflan bir set, çiflleri Bakanl n n koordinasyonunda ve ilgili bütün bakanl klar n sa lad destekle Türkiye statistik Kurumu (TÜ K) taraf ndan gelifltirilmifltir. Bu göstergeler Nisan ay nda yap lan bir çal fltay s ras nda çiflleri Bakanl taraf ndan gözden geçirilip son haline getirilmifltir. Türkstat bu göstergelerin kesin tan m, veri kaynaklar ve hesaplama yollar ile ilgili k lavuzlar haz rlamaktad r. Yaflam kalitesi göstergeleri ile ilgili veri toplama ifllemleri DevInfo sisteminin Türkiye ye uyarlanm fl bir versiyonu çerçevesinde geçeklefltirilecektir. Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru 3

4 çocuklar için adalet Son bültenin yay nlanmas ndan bu yana Once Cocuklar projesi hayli mesafe alm fl, Türkiye yi genel anlamda bütün çocuklar için iyi yönetiflim, koruma ve adalet hedefine daha da yaklaflt rm flt r. Elinizdeki bu son bülten, çocuk adaleti ve çocuk koruma alanlar ndaki kimi temel çal flmalar ve politikalar ön plana ç karmaktad r. Her zaman oldu u gibi odak noktas n, bir yandan çocuklar ve ergenleri güçlendirirken öte yandan hizmet sunucular n ve ana babalar n kapasitesini art rarak proje hedeflerine ulafl lmas oluflturmaktad r. Önce Çocuklar, yasalarla sorunlu durumda olan çocuklar n korunma haklar n n tam olarak gerçekleflmesini, bu konumdaki çocuklara onurlu ve sayg l biçimde davran lmas n ve özgürlükten yoksun b rakma gibi yollara yaln zca alternatif sorun çözme yöntemleri sonuçsuz kald nda baflvurulmas n hedeflemektedir. Bu hedefin gerçekleflebilmesi için, önce, çocuk mahkemesi yarg çlar n, avukatlar, sosyal hizmet uzmanlar, çocuk mahkemelerindeki görevlileri, bu arada çocuklar ve ana babalar n bekleyen belli bafll sorunlar n kavranmas gerekmektedir. "Fransa da çocuk mahkemelerinin, daha do rusu çocuk yarg c n n iki flapkas vard r. Bu kifli bir yan yla çocuk suçlular karfl s nda yasa uygulay c s ve yarg çt r. Ama ayn kifli ayn zamanda korunma gereksinimi olan çocuklar için de bir karar vericidir." Laurent Gebler, Fransa Çocuk Mahkemesi Hakimi Mart ve Nisan aylar nda, çocuk mahkemelerinde görev yapan yarg çlara ve di er profesyonellere yönelik olarak dört bölgesel toplant gerçeklefltirilmifltir. Bu toplant lara kat lan 240 kifli aras nda ayr ca savc lar, sosyal hizmet uzmanlar ve psikologlar ile SHÇEK, MEB, adli t p, polis, jandarma, üniversiteler, STK lar ve Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu gibi kurum ve kurulufllar n temsilcileri de yer alm flt r. Toplant larda, Fransa daki çocuk mahkemeleri yarg çlar olarak Laurent Gebler ve Benedicte Cazanave de deneyimlerini kat l mc larla paylaflm fllard r. Kat l mc lar bu toplant lar s ras nda yeni çocuk koruma yasas n n nas l yorumlan p uygulanaca n tart flm fllar, uyuflmazl k çözümünün alternatif yöntemlerine yak nlaflm fllar ve çocuk mahkemelerinin, Milli E itim Bakanl, Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl, SHÇEK, STK lar, üniversiteler, ana babalar ve çocuklarla birlikte çocuk adaleti sistemini nas l iyilefltirilebilece i üzerinde durmufllard r. Yasalarla sorunlu çocuklar n korunmas nda izlenecek yollarla ilgili tart flmalar büyük ölçüde 37 ve 40. maddeleri dahil olmak üzere Çocuk Haklar na Dair Sözleflme yi (ÇHS) ve çocuklar n ve gençlerin haklar ile ilgili Avrupa Konseyi tavsiyeleri dahil di er uluslararas insan haklar belgelerini temel alm flt r. 4 Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru

5 Kat l mc lar, en baflta toplant dan beklentilerini ifade etmeye ça r ld klar nda verilen yan tlar aras nda flunlar da yer almaktad r: uyuflmazl klar n çözüme ba lanmas nda alternatif yöntemlerin yaflama geçirilmesini kolaylaflt racak ortak kurulufllar n belirlenmesi; yeni çocuk koruma yasas n n etkili biçimde uygulanmas aç s ndan gerekli ad mlar n belirlenmesi; çocuklar ve ana babalarla nas l daha iyi iletiflim kurulabilece inin araflt r lmas ; ana babalar n çocuklar na karfl sorumluluklar n daha iyi kavramalar n n sa lanmas ; çocu un yüksek yarar kavram n n daha iyi anlafl lmas (ÇHS). Her toplant befl oturumla gerçeklefltirilmifltir. lk oturum, çocu un yüksek yarar yla ilgili temel ilkelere ve yeni çocuk koruma yasas n n tan t m na ayr lm flt r. Bafllarken, kat l mc lardan yeni yasan n getirdi i de ifliklikleri, yasan n yorumu ve uygulanmas ndaki olas sorunlar belirlemeleri istenmifltir. Al nan yan tlardan, yeni yasan n, çocuk koruma ve genel olarak çocuk haklar alan nda ileriye do ru olumlu bir ad m oluflturdu u konusunda görüfl birli i bulundu u anlafl lm flt r. Cezai Sorumlulu un Belirlenmesi Her toplant da ikinci oturumun üzerinde durdu u konu, bir çocu un, kendine isnat edilen bir suçu iflledi i s rada yapt iflin ciddi bir yanl fl oldu unu anlay p anlamad n n belirlenmesi fleklindeki yarg sal zorunluluktu. Baflka bir deyiflle burada söz konusu olan çocu un kendi fiilinin hukuksal sonuçlar n bilmesi ve mahkemenin verdi i karar anlamas d r. Bu konuda çocu un biliflsel ve sosyal geliflme düzeyi ve etkenleri üzerinde önemle durulmas gereken bafll klard r. Kat l mc lar, suç oluflturan fiilin mahiyetinin bu ba lamda kan tsal a rl olamayaca n dikkate alarak, mahkeme raporlar, çocuk geliflim uzmanlar ve sosyal hizmet uzmanlar n n de erlendirmeleri vb. fl nda çocu un cezai sorumlulu u olup olmad n n belirlenmesinin en iyi yollar üzerinde durmufllard r. Bu arada, cezai ehliyet yafl n n nas l yorumlanaca konusunda ciddi kayg lar dile getirilmifltir. ÇHS cezai ehliyet yafl n, asgari bir yafl s n r belirleyerek, bu yafl s n r n n alt ndaki çocu un ceza ehliyetinin olmad n n kabulü olarak tan mlamaktad r. Türkiye deki yeni ceza yasas cezai ehliyet yafl n 12 olarak belirlemekle birlikte, 12 ile 15 yafllar aras ndaki çocuklar n cezai ehliyete sahip say l p say lmayacaklar halen tart flmal bir konudur. Bu durum çocuk mahkemelerinin yükünü daha da art rmaktad r. Çünkü, mahkemelerde görev yapanlar n, yeni yasa uyar nca çocu un cezai ehliyet durumunun belirlenmesi aç s ndan ne yeterli personeli ne de e itimi vard r. Kat l mc lar, çocuk mahkemelerinde görev yapan kiflilerin bu alandaki bir e itimden yararlanacaklar konusunda görüfl birli ine varm fllard r. "Kusur yetene inin araflt r lmas nda, bir defa 0-12 yafl dönemindeki çocuklarda zaten söyledik, ceza sorumluluklar yok, yafl aras çocuklar n do al geliflimleri içerisinde belirli bir olgunlu a; akli, ruhi ve ahlaki olgunlu a eriflmifl olmas aran yor. Ve e er bu yeterince geliflmiflse tabii ki bu hiçbir zaman yetiflkinler gibi olmad için de yeterince geliflmifl olsa dahi, yetiflkinlerinki gibi olmad için cezalar n indirerek veriyoruz. Ama, kendi emsallerine, do al geliflimine uygun bir süreç izleyip izlemedi inin, yani kusur yetene ine sahip olup olmad n n da tespit edilmesi gerekiyor." Doç. Dr. Hamide Zafer, Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru 5

6 "Peki, böyle a r bir bask yla birlikte mahkeme önünde dinlenmek durumunda kalan ma dur, ne gibi hasara u rayabilir? lk akl m za gelen, en belirleyici olan, ikinci ma duriyet, biz sekonder imitizasyon diyoruz; e er bir suçun ma duru olmuflsa flah s, ma duru oldu u anda bir kere bir ma duriyet yafl yor. Sonra bu ma duriyetini anlatmak durumunda kald ndan, adeta ayn a rl kta, ayn yükse ikinci bir ma duriyeti yafl yor ki, onun üzerinde çok ciddi psikolojik hasar oluflturuyor." Yard. Doç. Dr. Neylan Ziyalar Çocu un yüksek yarar n n gözetilmesi aç s ndan, yasalarla sorun yaflayan çocuklara korunma gereksinimi olan çocuklar olarak yaklafl lmas gerekti i konusunda genel olarak anlaflmaya var lm flt r. Bu, ilgili çocu un cezai sorumlulu undan veya masumiyetinden ba ms z biçimde böyle olmal d r. Bu arada, en baflta yap lmas gereken, çocuklar n yasalarla sorunlu duruma düflmelerinin önlenmesidir. Gene üzerinde anlaflmaya var lan bir baflka nokta da, önleyici tedbirlerin, yaln zca çocuklar, aileleri ve topluluklar aç s ndan en iyi yol olmakla kalmay p ayn zamanda toplum aç s ndan da en maliyet etkin çözüm oldu udur. Yasalarla sorun yaflayan çocuklar özellikle kendileriyle ilk kez görüflüldü ünde, kendi yasal haklar n anlayamayabilirler; kendileriyle görüflen kiflinin duymak istedi i fleyleri söyleyebilirler; mahkemede görevli kifliler ve avukatlarla iletiflimde zorlanabilirler. Kat l mc lar, çocu un ana babas n n veya bak c s konumundaki kiflilerin yarg sürecinin her aflamas nda haz r bulunmalar n n iletiflim aç s ndan önemli bir yarar sa layaca konusunda görüfl birli ine varm fllard r. Bu, bir yandan, çocu a çok gereksindi i güven ve güvenlik duygusunu verecektir. Di er yandan ise, böyle durumlarda, en baflta çocu un yasalarla sorun yaflamas na yol açabilecek aile içi gerilimlerin ve uyuflmazl klar n kan tlar da ortaya ç kabilir ve böylece çocu un ayn fleyi tekrarlamamas için ailede ne tip arabuluculuklara gidilebilece i üzerinde düflünme f rsat do ar. Sosyal Hizmetler "Mutlaka çocuk mükerrer suçlu olarak soka a sal n p, tekrar tekrar önümüze gelmemelidir. Geliyorsa burada bizim ihmalimiz var demektir, bizim sorumlulu umuz var demektir. O nedenle bu iflbirli ini mutlaka sa lamal y z, intikal ettikten sonra çocu u derhal Sosyal Hizmetler, ilgili uzman arkadafllar m z ele al p, ailesiyle beraber, okuluyla beraber, çevresiyle beraber de erlendirdikten sonra, ondan sonra çocuk için neler yapmam z gerekti ini düflünmemiz gerekir. Bu bence gelen olaydan çok daha önemli." Prof. Dr. Ümit Biçer, Kocaeli Üniversitesi, Adli T p Anabilim Dal Baflkan Çocuk adaleti sisteminde sosyal hizmetlerin rolünün daha iyi anlafl lmas sonucunda, sosyal hizmet uzmanlar n n artan sorumluluklar karfl s nda kapasitelerinin gelifltirilmesi gereklili i de ortaya ç kt. Her toplant n n dördüncü oturumunda çocuklarla ilgili çal flmalar yapan kurumlar n halen verdikleri çocuklara odakl hizmetler tan t ld. Sosyal hizmetler alan nda görev yapanlar için ileride baflka toplant lar da yap lacakt r. Bu toplant larda çocuklarla nas l iletiflim kurulaca, haklar n n nas l korunaca, alternatif hizmetler sunan kurumlar n nas l belirlenip bu kurumlarla nas l çal fl laca gibi konular üzerinde durulacak. Kat l mc lardan, çocuk mahkemelerinin okullar, kamu kurumlar, sosyal hizmetler, yerel STK lar ve ailelerle nas l çal flabilece ine ve özgürlükten yoksun kalma durumlar n n azalt lmas için üniversitelerden nas l uzman yard m sa lanabilece ine iliflkin bir plan gelifltirmeleri istendi. Bu arada, ilgili kurumlar aras nda takip amaçl toplant lar yap lmas önerildi. O tarihten bu yana Kocaeli ve Ankara da olmak üzere bu mahiyette iki toplant yap lm flt r. Alternatif Önlemlere Baflvurulmas Afla daki konularda anlaflmaya var ld : yasalarla sorunu olan çocuklara alternatif hizmetler sunan kurumlar n say s art r lmal d r; verilen hizmetlerden gerçekten yararlan labilmesi için bu kurumlarla çocuk mahkemeleri aras nda koordinasyon sa lanmas gerekmektedir; verdikleri hizmetler, nas l irtibata geçilece i vb. bilgileri de içermek üzere, her ilde hizmet verebilecek kurumlar konusunda bilgi veren bir rehberin haz rlanmas durumunda çocuk mahkemeleri için iyi bir kaynak olacakt r. Adalet, Milli E itim, Çal flma ve Sosyal Güvenlik ve Sa l k Bakanl klar ile SHÇEK aras ndaki koordinasyonu güçlendirmek üzere merkezi ve üst düzey bir toplant yap lmas önerilmifltir. Bunun yan s ra, illerdeki cumhuriyet savc l klar bünyesindeki çocuk bürolar n n koordinasyonunun güçlendirilmesi amac yla il toplant lar planlanmaktad r. 6 Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru

7 Özgürlükten Yorksun b rakma yerine rehabilitasyon çocuk yafltaki suçlulara yard m ve onlar yeniden suç ifllemekten al koyma aç s ndan topluk temelli ve aileye odakl alternatiflere gerek vard r Ma durlar n ve Tan klar n Korunmas Bir kez daha belirtmek gerekirse, yarg sisteminde görevli personel bu alandaki yükümlülüklerini yerine getirebilme aç s ndan hayli yetersiz durumdad r ve nitekim kat l mc lar da yasan n bu bölümünün uygulanmas ndaki güçlüklerden söz etmifllerdir. Çocuk mahkemelerinde görev yapanlar n becerilerini art rmaya yönelik e itim bu alanda gerekli görülen ve talep edilen çal flmalard r. Ma dur veya tan k durumunda olan çocuklara, yasalarla iliflkiye geçtiklerinde ayr ca ek bir duyarl l k ve yol göstericilik anlay fl yla yaklafl lmas gerekir. Örne in, ana babas n n veya bak c s n n aleyhinde geliflen bir hukuksal süreçte çocu un yüksek yarar n n korunmas ve çocu un tan kl k etme yeterlili inin belirlenmesi de gereklidir. Ço u durumda çocuk ve ailesi ifllenen fiilin yaratt sars nt yla bafl edebilmek için yard ma gereksinim duyar. Bafll ca Sonuçlar Toplant lar s ras nda, yeni çocuk koruma yasas n n uygulanmas na iliflkin birtak m önemli sonuçlara ulafl ld. lgili kurulufllar, çocuklar ve aileleri aras nda iletiflimi yönlendirecek bir koordinasyon mekanizmas n n yarg sürecini kolaylaflt raca ve kanunla ihtilafa düflen çocuklar n korunmas aç s ndan en iyi arac sa layaca konusunda anlaflmaya var ld. Çocuk adaleti alan nda görev yapanlarda, özellikle cezai sorumlulu un belirlenmesi konusu baflta olmak üzere, daha fazla kapasite gelifltirme çal flmas na gerek duyuldu u üzerinde mutabakata ulafl ld. Kat l mc lar, yeni çocuk koruma yasas n n sistemde birçok iyilefltirmeyi de beraberinde getirmekle birlikte uygulama bak m ndan birtak m sorunlar n halen gündemde oldu u kayg lar n dile getirdiler. "Koruyucu önleyici mahalle sosyal hizmetinden bafllayan, çünkü her mahallede bir sosyal hizmet uygulamas olup buradaki tek tek bireylerin, ailelerin o toplumsal oluflumun bütün unsurlar n n fark nda olup burada birtak m tedbirler almak gerekir ki, toplumsal iyileflme yapal m. Bunun da sorumlusu tabîî ki sosyal hizmetlerden ilgili kurum ve buna iliflkin bakanl kt r." SHÇEK, Ankara li Temsicisi Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru 7

8 Kat l mc lar, uygulamaya iliflkin bu tür sorunlar n ele al naca ve gerek merkez gerekse iller düzeyinde olas çözümlerin gelifltirilece i platformlara ivedilikle gerek oldu unu belirttiler. "5395 Say l Yasan n 11. maddesindeki düzenleme nedeniyle suça sürüklenen ve ceza sorumlulu u olmayan çocuklara iliflkin koruyucu ve destekleyici tedbirler al nabilece i düzenlenmifl olmas nedeniyle suça sürüklenip ceza sorumlulu u olan özellikle çocuklar için bu yarg lama sürecinde koruma tedbirlerinin neden düflünülemedi i ya da nas l uygulanabilece inin tart fl lmas." Mustafa Kurtaran, zmir 11. Çocuk Mahkemesi Hakimi Ayr ca, gelecekte iki günlük bir toplant daha yap lmas n n yarar sa layaca belirtildi. Önerilen bu toplant n n ilk gününde cinsel suiistimal ve fliddet ma duru çocuklar konusu ayr ca ele al nacak, ikinci gün ise suç failleri veya tan klar durumundaki çocuklar konusu görüflülecektir. Sonbaharda gerçeklefltirilecek takip toplant lar nda mahkemelerde görev yapanlar taraf ndan gündeme getirilen örnek çal flmalar incelenecektir. Böylece görevliler, çocu un yüksek yarar n gözeterek karar alma kapasitelerini s nama f rsat bulacaklard r. Önce Çocuklar ba lam nda ceza sorumlulu u ve alternatif önlemler konusunda planlanan araflt rman n sonuçlar da gene bu toplant larda kat l mc lar taraf ndan paylafl lacakt r. Kurumsal Koordinasyon Çocuk adaleti sisteminin karfl laflt en önemli sorunlardan biri de çocuk mahkemeleri, okullar, slah evleri, sosyal hizmetler ile aileler ve çocuklar aras ndaki koordinasyonun sa lanmas d r. Gerçeklefltirilen çal fltaylar n ard ndan, Haziran ay nda, ilgili paydafllar aras nda iflbirli i ve hizmetlerin koordinasyonu ile ilgili bir öneri bir çal flma grubu taraf ndan haz rlanm flt r. Bu öneri, Adalet, Milli E itim, Sa l k, Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl klar müsteflar yard mc lar ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdürlü ü taraf ndan çocuk adaleti sistemi içinde alternatif önlemler gözetilerek incelenmifl ve ayn konudaki yasa tasar s na dahil edilmifltir. 8 Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru

9 Çocuk koruma merkezleri hizmetler aras ndaki koordinasyonu ve iflbirli ini gelifltirecek, çocuk ad na gerçeklefltirilen bütün müdahalelerin çocu un yüksek yarar na olmas n sa layacak ve en ideal çözümün çocu un ana babas n n bak m ve korumas na iade edilmesi oldu u ilkesini gözetecektir Gruplardan gelen önerilerin üzerinde durdu u konu, yasalarla sorunu olan çocuklar için çocuk koruma merkezleri kurulmas d r. Buna göre, l Koordinasyon Kurulu; Çocuk Koruma Kanunun 6 ve 9 maddelerine göre, çocu un ihbari ve SHÇEK na teslimi ile bafllayan süreçte; tedavisi ve sosyal inceleme raporu ile benzeri hizmetllerin yerine getirilmesi için mekan ve personel tahsisi dahil olmmak üzere gereken tedbirleri al r. Çocuk koruma merkezi ikili bir amaca hizmet edecektir. Bunlardan biri çocu a gerekli bak m sa lamak, di eri ise çocu un durumuna uygun ifllemlerin ayn çat alt nda etkili biçimde yaflama geçirilmesidir. SHÇEK in, l Sa l k Müdürlü ü nün, Adliye nin, yerel yönetimin ve MEB l Müdürlü ü nün birer kifli ile temsil edilecekleri bir kurulun varl, ifllemler s ras nda çocu un bir oraya bir buraya götürülmesi zorunlulu unu ortadan kald racakt r. Merkez, çocu un durumu fl nda hangi kuruluflun en iyi hizmet verebilecek konumda oldu u mahkeme taraf ndan belirleninceye kadar kendisinin burada kalmas na imkan verecek biçimde donat lacakt r. Mahkeme karar n n ard ndan, ilgili bakanl n veya kuruluflun merkezdeki temsilcisi gerekli tan t c ifllemler için gidece i yere kadar çocu a efllik edecektir. deal olan, bu ifllemlerin ard ndan çocu un özgürlüklerinin k s tlanmas yerine kendi ana babas n n bak m ve sorumlulu una geri verilmesidir. Çocuk koruma merkezinde ayr ca 3-4 kifliden oluflan daimi personel görev yapacakt r. Bu personel, sosyal hizmet uzman, dan flman ö retmen ve sa l kç dan oluflacakt r. Bunlar n d fl nda, çocu un yarar n n bunu gerektirdi i durumlarda ek uzman da örne in bir psikolog ça r labilecektir. Çocuk koruma merkezinde bulunan çocu a gerekti inde yarg çlar ve avukatlar da ulaflabilecektir. Önerilen çocuk koruma merkezlerinin koordinasyonu, merkezi, il ve ilçe düzeyi komiteler olmak üzere aç kademeli bir sistem çerçevesinde sa lanacakt r. Kamu kurulufllar ile özel kurulufllar aras nda iflbirli inin, hizmetlerin h zl ve etkin biçimde sunulabilmesi aç s ndan böyle bir yap uygun görülmüfltür. Görevli personel ilgili çeflitli bakanl klar ve kurumlar taraf ndan atanaca ndan bu merkezlerin yeni personel al m yoluna gitmesi beklenmemektedir. Merkezlerin kurulmas ve donat lmas il valiliklerinin sorumlulu u alt nda gerçeklefltirilecektir. "Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu çocukla ilgili bütün tedbirlerde sorumlu, yani korunma ihtiyac na iliflkin tedbirlerin uygulanmas nda araflt rman n yap lmas nda sorumlu kurum olarak aç kça belirlenmifltir ve görevlendirilmifltir. Bir iliflki kurulmufltur kanunda. Bu kurumla ba lant l olarak da çocuk bürosu, çocuk koruma birimi, çocuk mahkemesi, çocuk a r ceza mahkemesi bu kurumla iliflki içinde olmas gerekiyor biçiminde düzenlenmifltir aç kças." Yard. Dr. Sevgi Usta Say ta Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru 9

10 Oyun yerlerindeki gerilimlere karfl bir strateji olarak akran müdahalesi Milli E itim Bakanl (MEB), 7-19 yafl grubundan çocuk sahibi ailelere çocuk yetifltirme e itimi ve ergenlere yönelik yaflam becerileri e itimi olmak üzere Önce Çocuklar projesinin iki temel bileflenini bir ulusal strateji çerçevesine yerlefltirmifltir. Bu ulusal strateji çocuklar için koruyucu ortamlar afla daki yollardan sa layacakt r: okullarda fliddetin önlenmesi; ergenlerle ana babalar aras ndaki iletiflimin iyilefltirilmesi; çocuklar n kendi aralar ndaki ve yetiflkinlerle olan anlaflmazl klar n fliddete baflvurmadan çözüme ba layacak biçimde güçlendirilmeleri. Okullarda fiiddetin Önlenmesi konulu ilk uluslararas sempozyumdaki kazan mlar n bir ulusal eylem plan haz rlanarak pekifltirilmesi amac yla May s ay nda bir çal fltay gerçeklefltirildi. Eylem plan, dört ana müdahale alan belirledi Önce Çocuklar bu müdahalelere, ergenlere yönelik yaflam becerileri e itimi ve Benim Ailem paketi kapsam nda çocuk yetifltirme e itimi arac l yla katk da bulunacakt r. Ö retmenler Ö retmenler de, ma dur konumunda veya sorunun kayna olarak fliddet eylemlerine kar flabilirler. Dolay s yla, ilk alan ö retmen kaynakl veya ö retmene yönelik fliddet olarak belirlenmifltir. Eylem plan, ülke ölçe inde bir e itim ve denetim program öngörmektedir. Bu program, bütün ö retmenlerde ve idari personelde bizzat örnek oluflturarak ö rencilerin davran fllar n olumlu yönde etkileme kapasitesini gelifltirecektir. Burada en önemli nokta, s n f bafl na düflen ö renci say s n n ilkokullarda yaklafl k 21 i, orta dereceli okullarda ise 24 ü aflmayacak biçimde azalt lmas d r. Çocuk dostu okul, çocuklara, zorbal k ve fliddetten ar nm fl, kapsay c, sa l kl ve koruyucu bir ortam sunmaktad r Aile ve Topluluk Ö rencileri ve genellikle ö retmenleri de hayli rahats z eden bir konu olarak zorbal k yapan okul gruplar n n etkileri ve davran fllar, s f r toleransl bir yak n çevre politikas yla etkisiz k l nabilir. Ancak, böyle bir politikan n baflar s, okul ile çevredeki topluluk aras nda olumlu ve s k örülmüfl bir iliflkiyi gerektirir. Olumsuz davran fllar içindeki çocuklar n aileleri, çocuklar bu tür anti sosyal davran fllara itmede rol oynuyor olabilecek uyuflmazl k ve gerilimlerin çözüme ba lanmas bak m ndan, gerçeklefltirilecek müdahalelerin hedefi olmal d r. Okul daresi Ö renciler, ana babalar n ve toplulu u da kapsayan çocuk dostu bir idari bir 10 Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru

11 yap söz konusu oldu unda daha istekli olacaklar ve iflbirli ine yatk n tutum alacaklard r. Çocuk dostu okul (ÇDO) yaklafl m n n yaflama geçirilmesi yaln zca ö rencilerin akademik anlamda baflar s n art rmakla kalmayacak, ayr ca spor karfl laflmalar, tiyatro ve kuflkusuz veli/ö renci/ö retmen toplant lar ndan oluflan tutarl bir programla topluluk kat l m n çekici hale getirecektir. Ö renciler Okul yaflam na ayak uydurmadaki güçlükler, kendine güvensizlik, arabuluculuk ve uzlaflma becerilerinin eksikli i, akademik baflar s zl k ve çevrenin olumsuz etkileri, ö rencilerin kendilerini fliddet yoluyla d fla vurmalar na yol açan stres ve umutsuzlu un klasik nedenleri aras ndad r. Bu k s r döngünün afl lmas nda en etkili yöntem, ö rencileri ve ailelerini güçlendirilerek, fliddetin olumsuz sonuçlar konusundaki duyarl l art rarak ve iletiflim, uzlaflma ve sorun çözme becerileri gelifltirilerek çevrenin olumsuz etkilerinin azalt lmas d r. Çocuklar n fliddet karfl s ndaki tutumlar üzerinde, ÇDO uygulamalar ve ek ayr nt - lara girmeye gerek b rakmadan plan n hedeflerine rahatça uyan psiko sosyal yaklafl mlar arac l yla daha etkili olunabilir. Ergenlere yönelik yaflam becerileri e itimi ve akran grup deste inin gelifltirilmesi, Önce Çocuklar projesinin temel etkinliklerinden biridir yafl grubundan çocuklar n ana babalar na yönelik bir e itim paketi de Benim Ailem program çerçevesinde haz rlanmaktad r. Medya Kat l m Sempozyumdaki tart flmalar s ras nda ön plana ç kan bir konu da, okul ortamlar ndaki fliddet olaylar n sansasyonel biçimde yans t p fliddeti yayg nlaflt rmada medyan n rolüyle ilgiliydi. Gerçi eylem plan nda medya kat l m öngörülmemektedir; ancak bununla birlikte medyan n da kat l m, çocuklara ve ergenlere yönelik akran e itiminin oluflturulmas nda ve okul temelli fliddeti azaltacak örnek uygulamalar n yayg nlaflmas nda olumlu bir rol oynayacakt r. Okullar n fliddetten ar nd r lmas nda hem ö retmenlerin hem de ana babalar n oynayacaklar önemli roller vard r Spor ve e lence-dinlenme faaliyetleri ö renci davran fl üzerinde olumlu etkiler yaratmaktad r Önce Çocuklar: Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru 11

12 önce çocuklar Önce Çocuklar neyi baflaracakt r? Önce Çocuklar ile Türkiye tüm k z ve erkek çocuklar n korunma haklar n güvence alt na almaya kararl d r. Önce Çocuklar, giderek yayg nlaflan çocuk ihmal ve istismar ve çocuklar n ana baba bak m ndan yoksun kalma sorunuyla mucadele etmek için, sistematik araflt rma, izleme ve veri toplama, önleme çal flmalar ve çocuklar n korunmas na yönelik daha fazla politika ve yasa gelifltirilmesi gibi yollarla kurumsal duyarl l ve kapasiteyi art racakt r: çocuk adalet ve koruma sistemlerinde görevli profesyonellerin çocuk haklar n koruma ve gerçeklefltirme kapasitelerinin güçlendirilmesi; kanunla ihtilafa düflen çocuklar için alternatif uyuflmazl k çözüm mekanizmalar sa lanmas ; sistem d fl nda kalan çocuklara telafi e itimi ile ikinci bir f rsat sa lanmas ; toplumun bütün kademelerinde toplumsal cinsiyet eflitli inin sa lanmas ; en kötü biçimlerdeki çocuk iflçili inin azalt lmas ; aile arabuluculu u ve alternatif bak m koruma modelleri dahil olmak üzere önleyici mekanizmalar n devreye sokulmas ; ana babalar veya onlara bakmakla yükümlü kiflilerle birlikte yaflamayan çocuklar için kurumlara yerlefltirme yerine alternatif aile ortamlar sa lanmas ; kurumlarda ve koruyucu ailelerin yan nda yaflayan çocuklar n bak m ve korunmalar na yönelik asgari standartlar n gelifltirilmesi; haklar ndan yararlanmalar ve kendilerini koruma bilincine sahip olmalar için ergenlerin yaflam becerilerinin gelifltirilmesi. Tasar m Bas m Saner Bas m Sanayi Bu kitapç kta yer alan ifadeler Avrupa Komisyonu nun resmi görüflllerini temsil etmemektedir. Önce Çocuklar projesinin baflar s, Biny l Kalk nma Hedefleri ne ulafl lmas na özellikle Biny l Bildirgesi nin güç durumdakilerin korunmas ile ilgili 6. bölümünde yer alan hedefe katk da bulunacak ayr ca çocuk haklar alan ndaki reformlar n uygulanmas na destek sa layarak Türkiye yi ÇHS ve AB nin standartlar na uyumda daha ileri bir konuma getirecektir. Bu proje, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti taraf ndan Avrupa Birli i nin mali katk s ve UNICEF in teknik deste i ile yürütülmektedir. Birleflmifl Milletler Çocuklara Yard m Fonu

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 03/07

önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 03/07 önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Üç ayl k raporu, say : 03/07 Bu proje, Avrupa Birli i nin mali katk s ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti taraf ndan ve UNICEF

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi,

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi, 27 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28246 Bingöl Üniversitesinden: YÖNETMELİK BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK ARAŞTIRMA VE REHBERLİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar

8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar 44. Y l Ankara Sanayi Odas 2008 Y l Çal flma Program 8 Projeler 8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA );

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

önce çocuklar çocuklara öncelik vermek çocuklar n düflünceleri büyük bir kadro bu say da benim ailem, bizim gelece imiz birlikte çal flma

önce çocuklar çocuklara öncelik vermek çocuklar n düflünceleri büyük bir kadro bu say da benim ailem, bizim gelece imiz birlikte çal flma önce çocuklar Türkiye de Çocuklar için yi Yönetiflim, Koruma ve Adalete Do ru Dönem raporu, say : 01/06 bu say da çocuklara öncelik vermek çocuklar n düflünceleri büyük bir kadro birlikte çal flma benim

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Projeler. 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi

Projeler. 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi Ankara Sanayi Odas 2007 Y l Faaliyet Raporu 44. Y l 14 Projeler 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi Odam z, ODTÜ-Teknokent ve KOSGEB iflbirli inde yürütülen ve Avrupa Birli i nin 6.

Detaylı

İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI

İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI A2 BÖLÜMÜ SORULARI Teorik Soru Sayısı: 30 İstenilen Başarı Oranı : % 70 ( 21 Soru ) 1 KONULAR İşe Alım Süreci İşyeri Ziyaretleri Personel İhtiyaç Analizi Meslek

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Bu yay nda yer alan ifadeler Avrupa Komisyonu nun resmi görüfllerini temsil etmemektedir

Bu yay nda yer alan ifadeler Avrupa Komisyonu nun resmi görüfllerini temsil etmemektedir Bu proje, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti taraf ndan Avrupa Birli i nin mali katk s ve UNICEF in teknik deste i ile yürütülmektedir Bu proje Avrupa Birli i taraf ndan desteklenmektedir Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

Bu yay nda yer alan ifadeler Avrupa Komisyonu nun resmi görüfllerini temsil etmemektedir

Bu yay nda yer alan ifadeler Avrupa Komisyonu nun resmi görüfllerini temsil etmemektedir Bu proje, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti taraf ndan Avrupa Birli i nin mali katk s ve UNICEF in teknik deste i ile yürütülmektedir Bu proje Avrupa Birli i taraf ndan desteklenmektedir Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme Ulusal Uzman Havuzu 750.000 m 3 Su Tasarrufu BURSA Rekabet Gücü Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu Kapasite Gelifltirme KAYSER ANKARA N DE ADANA 6 F RMA Kurumsal maj 68 Uzmana E itim kat l mc l

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür.

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür. PROJE Avrupa Birliği IPA 1. Bileşeni kapsamında T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın Sanayi Stratejisine İlişkin İdari Kapasitesinin Güçlendirme Projesi (IPA Component I, TR 2009/0320.01) 22 Ocak

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Ekim 14, 2011-2:43:35 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, ''Bedensel, işitme ve görme özürlüler kendi içinde sınava tabi tutulacak. 2012 yılının ilk çeyreğinde

Detaylı

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n Anne baba olmaya Evde Pedagog ile haz rlan n Bebek bekliyorsunuz ve çok yo un duygular içindesiniz. Bebe inizin geliflimini en iyi flekilde sa lamak istiyorsunuz. flte tam bu durumdaki anne baba adaylar

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır?

Otizm lilerin eğitim hakkı var mıdır? Nedir ve nasıl olmalıdır? Nisan, 01.04.2013 OTĠZM, EĞĠTĠM HAKKI VE UYGULAMALARI Nisan ayı otizm farkındalık ayı olarak belirlenmiştir. Gün, ay ve yıl olarak belli amaçlara hasredilen tema lar, toplumda dikkat çekmek, konunun önemini

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 5. Sonuçlar ve reform teklifleri 5.1 (Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu) 5.1.1 Performans

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI 17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI GENEL SEKRETERLER TOPLANTI TUTANAĞI 1-Bilginin elektronik ortamda paylaşımı

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z

Bir Ülke Bir Bayrak. Temel Kaynak 5. Toplum Hayat m z SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 5 Bir Ülke Bir Bayrak Toplum Hayat m z Toplum, bireylerden oluflur. Toplum içinde bireyler sürekli birbirleriyle iletiflim hâlindedirler. liflkileri düzenleyen yaz l ve yaz

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği

Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği Üniversite Hastaneleri Mali Sorunları ve Ortak Kullanım Yönetmeliği Beklentiler Sorunlar Dr. A. Sadık Kılıçturgay ÜHBD Yönetim Kurulu Üyesi, ÜHB Geri Ödeme Çalışma Kurulu Üyesi Üniversite Hastaneleri Mali

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

SPROGVURDERING OG SPROGSCREENING AF 3-ÅRIGE BØRN

SPROGVURDERING OG SPROGSCREENING AF 3-ÅRIGE BØRN SPROGVURDERING OG SPROGSCREENING AF 3-ÅRIGE BØRN Århus Kommune Børn og Unge Århus Belediyesinde Yaşayan 3 Yaşındaki çocuklar için Dil Durum Değerlendirmesi/Dil Tarama Testi Önsöz Sevgili ebeveynler İyi

Detaylı

BINGOL VALILIGI ii Milli Eğitim Müdürlüğü ...,... "". 2015-2016 EGITIM-OGRETIM YILI ÇALIŞMA TAKVIMI. BiNGÖL

BINGOL VALILIGI ii Milli Eğitim Müdürlüğü ...,... . 2015-2016 EGITIM-OGRETIM YILI ÇALIŞMA TAKVIMI. BiNGÖL T.C.........,. BINGOL VALILIGI ii Milli Eğitim Müdürlüğü...,.... "". 2015-2016 EGITIM-OGRETIM YILI ÇALIŞMA TAKVIMI BiNGÖL ÖNSÖZ 2015-2016 Eğitim ve öğretim yılı örgün ve yaygın eğitim kurumları "Çalışma

Detaylı

REFORM EYLEM GRUBU BİRİNCİ TOPLANTISI BASIN BİLDİRİSİ ANKARA, 8 KASIM 2014

REFORM EYLEM GRUBU BİRİNCİ TOPLANTISI BASIN BİLDİRİSİ ANKARA, 8 KASIM 2014 REFORM EYLEM GRUBU BİRİNCİ TOPLANTISI BASIN BİLDİRİSİ ANKARA, 8 KASIM 2014 Reform Eylem Grubu nun (REG) ilk toplantısı, Adalet Bakanı Sayın Bekir Bozdağ, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Sayın Volkan

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Risk nedir? Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Projeler, proje yöneticilerinin do rudan kontrol edemeyecekleri olaylardan etkilenebilirler. Proje gerçek durumun bütün boyutlar n kapsayamaz. D fl faktörler,

Detaylı

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uygulama Önerileri 229 Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar

Detaylı

TÜRK YE DE ÇOCUKLAR HAKLARI Ç N HAREKETE GEÇT 8. Çocuk Forumu ve Çocuk Haklar Kampanyas

TÜRK YE DE ÇOCUKLAR HAKLARI Ç N HAREKETE GEÇT 8. Çocuk Forumu ve Çocuk Haklar Kampanyas TÜRK YE DE ÇOCUKLAR HAKLARI Ç N HAREKETE GEÇT 8. Çocuk Forumu ve Çocuk Haklar Kampanyas Çocuk Forumu na Genel Bak fl Bu y l Sekiz incisi düzenlenen Ulusal Çocuk Forumu nda 162 k z ve erkek çocuk 18 21

Detaylı

Bulunduğu Kaynaştırma

Bulunduğu Kaynaştırma İşitme Engelli Öğrencilerin Bulunduğu Kaynaştırma Ortamlarında Fiziksel Düzenlemeler Araş. Gör. Duygu BÜYÜKKÖSE Araş. Gör. Hüseyin KOÇ Doç. Dr. Hasan GÜRGÜR ÖZEK 2015, Anadolu Üniversitesi Giriş İşitme

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ 5899 ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16/4/2012 No : 2012/3073 Yayımlandığı

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN 80 ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ GİRİŞ Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) yeni yapısıyla göreve başladığı günden bugüne yargının daha etkin ve verimli bir

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964)

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) 9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) Çeviren Av. Aysun Dalk l ç * Konular: 1. Tekerrür ve birden fazla suç ifllenmesi d fl ndaki a rlat c nedenler 2. Aileye ve cinsel dokunulmazl

Detaylı

GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ İNSAN HAKLARI POLİTİKASI

GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ İNSAN HAKLARI POLİTİKASI GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ Revizyon Yayın Tarihi V.1 Mayıs 2016 1. AMAÇ ve KAPSAM GİRİŞ GLOBAL YATIRIM HOLDİNG A.Ş. Global Yatırım Holding Anonim Şirketi ( GYH ) ve bağlı şirketleri (aksi belirtilmedikçe

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar Zaman Yönetimi Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü ve

Detaylı

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI Resul KURT* I. G R fi 5510 say l Sosyal Sigortalar ve Genel Sa l k Sigortas Kanunu 16.06.2006 tarih ve 26200 say l Resmi Gazetede yay nlanm flt r. 5510 say

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı