. ANTALYA'DA İKİ BÖLGE,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ". ANTALYA'DA İKİ BÖLGE,"

Transkript

1 SıNıFLAR VE EşİTSİzLİK:. ANTALYA'DA İKİ BÖLGE, YEDİ SINIF İlker BELEK * Bu makalede Antalya 'da farklı iki bölgedeki nüfusun sın~fsal analizi yapılmış ve sınıfların sosyoekonomik konumları saptanmıştır. Amaç sın!flar arasındaki eşitsizliklerin belirlenmesi ve zaman içinde izlenmesidir. Bulguların sunulmasından önce sınıf kavramı ve farklı sınıf kuramlarıyla i/gili bir tartışmaya yer verilmiştir. Sınıf analizinde Marksist yöntem tercih edi/miştir. Araştırma 450 hanede, 1092 kişilik bir nüfusta gerçekleştiri/miştir. Sınıf ayrıştırması sonucunda yedi adet sosyal sınıfelde edilmiştir: Mavi yakalılar, niteliksiz emekçi/er, beyaz yakalılar, yüksek nitelikli beyaz yakalılar, kendi hesabına çalışanlar, küçük-orta burjuvazi ve büyük burjuvazi. Sonuçta sın!fların arasında sosyoekonomik bakımdan önemli eşitsiz/ik/erin bulunduğu saptanmıştır. Bu araştırma sınıfkonusuyla ilgili hem ampirik hem de metodolojik bir çalışma olarak kabul e dilmelidir. Anahtar kelime/er: Smif, sınifsai eşitsizlikler, smyoekonomik eşitsizlikler, Türkiye. GİRİş koruduğu gö Sınıf kavramının, kimi tartışmalarla birlikte halen güncelliğini rülmektedir. Kelime Latince kökenli olup Fransızca'da 14., İngilizce'de ise 16. yüzyıldan beri, bireylerin toplum içinde çeşitli hiyerarşik derecelere göre dağılımını anlatmak amacıyla kullanılmaktadır. (Öngen, 19~4: 27) Kavramın esas olarak Marksist literatürde özel bir vurguyla ele alındığı ve kendisine toplumsal değişimin arka planındaki ilişkileri ifade eden bir toplumsalolgu olarak işlev yüklendiği görülmektedir. Şüphesiz gözlenen bu değişirnde Marx ve Engels'in ünln yapıtları Komünist Manifesto'nun belirleyici rolü vardır. Yazarlar ilk kez bu eserde, bireylerin üretim ilişkileri içinde ve üretim a raçları karşısındaki nesnel konumlarını gözeterek, çağdaş kapitalist toplum için net bir sınıf şeması vermişlerdir. (Marx ve Engels, ] 99 ı: ı 57) Dah~ sonradan bu şemanın yine Marx tarafından Kapital' in 3. cildinde (Marx, ı 978: ) ayrıntllandırılmaya çalışıldığı görülmektedir. Bütün bu analizlerde önemli olan nokta~ sınıfın toplumsal yaşantı içinde, bireylerin ötesinde, toplumsal ilişkileri belirleyen. düzenleyen ve değiştiren bir üst belirleyen olarak ele alınmasıdır. Burada toplumsal yaşantıdaki değiştirici gücün, bireylerden oluşan, ancak bi Yrd. Doç. Dr.. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Amme idare!.; Dergisi, Ci/t 33 Sayı 2 Haziran 2000, s /.

2 80 Amme İdaresi Dergisi reyleri de saflp sarmalayan ve bireylere kendi özgün değerlerini yansıtan sınıfa ait olduğu vurgusu bulunmaktadır. Dolayısıyla, Marksist sınıf kuramı sınıfta. toplumun temel değiştirici gücünü görür. Buna göre toplumsal yaşantıda bir birleriyle ilişki kuran bireyler, ait oldukları sınıfın kendilerine biçtiği sosyoeko nomik statü ve değerlerle birbirlerine yaklaşırlar. Özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında ise kavramın neredeyse toptan reddine kadar ulaşan eleştirilerin geliştirildiği izlenmektedir. Bugün aynı çizginin 1970'li yıllafln ortalarmdan itibaren özellikle popülerleşen "bilgi toplumu" (Masuda, ı 990: 6-7), "postendüstriyel dönem" (Beıı, 1973: ı ı 7), "üçüncü dalga toplumu" (Toftler, 1981: 437), kapitalist ötesi toplum (Drncker, ı 994: 8) gibi isimlerle anılan ve 'kısaca "postkapitalist" olarak tanımlanabilecek olan (Betek, 1999: 21) yeni "değişimei" paradigmada ifade edildiği anlaşılmaktadır. Bu tür görüşlerin ortaya atılmasmda temelolarak iki objektif gelişmenin etkili olduğu söylenebilir. Bunlardan ilki, kapitalist ekonomilerin 2. Dünya Savaşı sonrasmda geçirdikleri dönüşüm ile birlikte sosyal devlet olgusunun ortaya çıkması ve bununla bağlantılı olarak işçi smıfmın yaşam koşullarmdaki düzelmedir. Bu geljşmelerle bağlantılı olarak, "değişimei" paradigmanın etkisi ancak sosyal devlet yapısının son derece önemli oranda yıpratıldığı 1980' lerin başına kadar sürebilmiştir. Gerçekten de son yıl içinde giderek derinleşen eşitsizlikler (WHO, 1996, UNDP, ı 997), sınıfa ilişkin bu "karşı" tezin de sonuilli hazırlamıştır denilebilir. Bugün değişik yaklaşımların sınıfa verdikleri önem derecesi farklı olabilse de, sınıf olgusunun reddedilmesi olanaksız olmaktadır. A çığa çıkan gerçek, sosyal devlet döneminde, üretim ilişkilerinde smıfları ortadan kaldıracak nesnel değişikliklerin gerçekleştirilmiş olması değil, dönemin özgün politikalarıyla sınıflar arasındaki toplumsal, siyasal ve ekonomik eşitsizliklerin bir süre için sınırlandırılmış ve standardize edilmiş olmasıdır. Bryan Turner'm (Turner, ı 997: 15) deyişiyle çağdaş kapitalizmde yaygm ve sürekli bir eşitsizliğin varlığı o denli açıktır ki, eşitsizlik bariz bir araştırma ve toplumsal siyaset alanı haline gelmiştir. İşte eşitsizlik alanındaki bu geriye dönüş, sınıf kavramını da geniş biçimde her tür akademik ve toplumsal etkinliğin merkezine taşımaktadır. Şüphesiz eşitsizliklerdeki derinleşme eşitsizliklerin sınıf dışındaki başka değişkenlere göre ölçtilmesini de olanaklı ve zorunlu kılmaktadır. Örneğin gelir, eğitim grupları gibi. Ancak sınıf, toplumsal yaşantı i çinde sınırları net olarak tanımlanabilir, aktif bir özne olduğu içindir ki, sınıfla ilişkili eşitsizliklerin ortaya çıkarılmasmın ve izlenmesinin toplumsal ve siyasal bakımıardan özel bir önemi olacak;örneğin bu tür araştırmalardan elde edilecek somut veriler, ezilen sınıfları temsil eden toplumsal örgütler, sendikalar, siyasal partilerce, o sınıflarm çıkarlarının geliştirilmesi amacıyla ku1lanılabilecektir.

3 Sın~flar ve Eşitsizlik 8 ı Böylece sınıf ve eşitsizlik konularının, aynı yöndeki gelişmelerin sonucunda yan yana düştükleri görülmektedir. Önümüzdeki dönemde, sınıflar arasındaki e şitsizliklerin izleyeceği gelişmejer, sınıfların birbirlerine karşı konumlanışlarını da etkileyecektir. Sınıfsal eşitsizliklerin artması, sınıfsal çelişkileri de derinleştirecektir. Öte yandan sendikal hakların, parasız sağlık ve eğitim haklarının kısıtlanması; dü.zensiz istihdam biçimletinin, esnek emek örgütlenme biçimlerinin yaygınlaştırılması; özelleştirme uygulamaları, işçi ve emekçi sınıfların yaşam statülerinde ciddi kayıplara neden olacak sını( politikaları olarak eşitsizlikleri artıracaktır. Bütün bunların ortaya çıkardığı gibi. sınıf ve eşitsizlik alanlarındaki gelişmeler karşılıklı olarak birbirini etkileyecek bir potansiyel taşımaktadır. Bu 'nedenle bu iki konunun birlikte ve "sınıfsal eşitsizlik" başlığı altında ele alınarak incelenmesi her bakımdan zorunlu görünmektedir. Burada sunulan çalışma bu kaygılardan hareketle gerçekleştirilmiştir. Aslında daha geniş kapsamlı bir alan araştımıasının ortaya çıkardığı verilerin bir kısmını kullanmaktadır. Orijinal çalışmada Antalya'da her bakımdan farklı iki bölgedeki nüfusun sosyoekonomik ve sağlık düzeyi ölçülmüş ve sosyoekonomik yapı ile sağlık arasındaki ilişki belirlenmeye, hem sosyoekonomik ojanaklardaki, hem de sağlık düzeyindeki eşitsizlikler saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bir diğer amacı ise varolan eşitsizliklerin zaman içindeki seyrinin gözlenebilmesidir. Seçilen nüfus bu amaçla izleme alınmıştır. Sınıf bu araştırmada bağımsız değişken konumundadır. Bilindiği gibi, sınıf konusundaki tartışmalarda belirleyici olan iki önemli a kım bulunmaktadır. Bunlar Marksist ve Weberci sınıf kuramlarıdır. Carchedi, Poulantzas, Wright, Callinicos gibi Marksist yazarlar ile Giddens, Goldthorpe gibi yeni Weberciler arasındaki tartışma Marx ile Weber'in ortaya koydukları sınıf kuramları arasındaki farklılığın günümüzdeki yansıması olarak kabul edilebilir. (Myles, 1995: 103) Bu iki kuram arasındaki en temel fark sınıf kavramının içine oturtulduğu genel çerçeve ile ilgilidir. Weber'de sınıf. tüketim ortamındaki güç ilişkilerini ifade eden toplumsal bir konumlanış. yani piyasa konumudur (Weber, 1993: 27 ı 273) ve bu nedenle yenı Wt>berciler sınıf konumunu belirlemede öncelikle mesleği kullanırlar. (Calvert, 1982: 96-98) Ancak mesleğin. tek başına, aynı meslek grubunda olup, son derece fark.. nesnelolanaklara sahip olan bireyler a rasındaki sınıfsal farkları açıklamada (örneğin hastane sahibi hekim ile yalnızca kamu sektöründe çalışan hekim arasındaki farklar) yetersiz kalacağı ortadadır. Marksist kurarnda ise sınıf konumunu belirleyen ölçüt üretim araçları ile mülkiyet zemininde kurulan ilişkidir. Böylece Marksist yazındaki temel sınıflar, üretim araçlarının sahibi olan burjuvazi ile üretim araçlarına sahip olmayıp ü retim sürecine ancak kendi emek güçlerini sermaye sahiplerine (burjuvaziye)

4 82 Amme idaresi Dergisi satarak girebiien işçi sınıfıdır. Bu ayrım üzerinden hareket edeıı' Carchedi (1975: , 1975: 29-50) burjuvaziyi üretim araçlarınııı mülkiyetini elinde bulunduran/sömüren/üretmeyen; işçi sınıfını ise üretim araçları mülkiyeti olmayan/sömürülen/üreten toplumsal kategoriler olarak tanımlar. Benzer yaklaşımın Wright (1985), Callinicos (1994: 9) ve Mandel'de (1975) de bulunduğu izlenmektedir. Çağdaş Marksist yazarlarının temel çabalarından bicisi ara sınıf konumlarının belirlenmesidir. MATERYAL VE METOD Araştırma bölgesi Araştırma Antalya ilinin Ahatlı ve Bahçeli mahallelerinin bir kısmında yürütülmüştür yılı Haziran ayı itibariyle: Ahatiı bölgesi 607 hane ve 15 yaş ve üstünde] 710 kişi: Bahçeli bölgesi de 558 hane ve 15 yaş ve üstünde] 516 kişidir. Bölgeler arasında cinsiyet dağılımı bakımından üırklılık olmasa da, yaş yapıları önemli derecede farklıdır. Aynı farklılık örneğe giren gruba da yansımıştır. (Tablo ı) Bu iki bölge kentleşme özellikleri ve sosyoekonomik düzeyleri bakımıııdan birbirlerinden önemli farklar göstermektedir. Ahatiı bölgesi, son 20 yıl içinde birbirini izleyen üç göç dalgası ~o:1licıında oluşmuş bir gecekondu bölgesidir. İlk gelenler Antalya'nın i lçderinden, sonraki ler Çonım, Yozgat gibi iç Anadolu i llerinden, sonuncular ise ı 990 sonrasıııda Doğu ve Güney Doğu Anada! u' dan göçmüşlerdir, Ahatiı bölgesinin su ve elektrik sıkıntısı yoktur. Ancak özellikle ara sokaklar topraktır. Evler tek katlı ve pek çoğu bahçelidir. Çöpleri düzenli olarak toplanarnamaktadır. ı 998 yılına kadar konutların tapusu yokken, bu sene içinde Belediye tarafından tapu dağıtım işlemleri başlatılmıştır. Bu gelişmenin bölgenin tüm yapısını ciddi biçimde etkileyeceği beklenmelidir. Tapularını alan aileler, gecekondu,larını, kat karşılığı müteahhitlere vermeye hazırlanmaktadır. Bahçeli bölgesi ise kentin hemen hemen tam merkezindedir. BütUn yerleşim apartmanlar şeklindedir. Herhangi bir alt yapı sonıııu yoktur. Belediyecilik hizmetleri düzenli olarak yürütülmektedir. Bahçeli bölgesinde Antalya'nm yerlisi olanlarla birlikte, memuriyet nedeniyle Antalya'ya tayin olmuş, bir süredir burada yaşamakta olan aileler bulunmaktadır. Bahçeli'deki Antalyalı yerliler, bu bölgenin ilk yerleşime açıldığı yıllarda arsa karşılığı ev sahibi olmuşlardır. Bu iki mahailenin seçimiyle yapılan tercihin; gecekondu/apartman; düşük gelirli/orta ve yüksek gelirli; düşük eğitimli/yüksek eğitimli; işçi/marjinal sektörde çalışan/ yüksek nitelikli memur/sermaye sahibi biçimindeki ayrımların ü zerine oturacağı düşunülmüştür. Nitekim bu iki bölgenin seçiliş gerekçelerini de bu farklılıklar oluşturmaktadır. Bu farklılıklara dayanarak hareket etmenin, sınıfsal eşitsizlikleri net olarak ortaya çıkarabilmek bakımından uygun bir başlangıç noktası oluşturacağı varsayılııııştır.

5 Sınıflar ve Eşitsizlik 83 Evren, Örnek, Verilerin Toplanması, İstatistik Analizler Araştırmanın evreni iki bölgedeki 15 yaş ve üsti.i bireylerden oluşmaktadır. Tekr.iğine uygun olarak seçilen örnek, toplam 445 haneyi ve i 092 kişiyi içermektedir.,örnek (Belek, ı 998: ) büyüklüğünün belirlc,ımesi ve örnek seçimiyle ilgili ayrıntılar bir başka makaledeverildiğinden burada daha fazla ü zerinde durulmayacaktır.) Veriler, tıp fakültesi öğrencileri tarafından, b,ireylerle akşam saatlerinde yüz yüze görüşülerek, 1997'nin Ekim ayında toplanmıştır. Üst üste üç kez ziyaret edilmesine karşın, evlerinde bulunamadıkları için görüşülemeyen birey sayısı 45 (% 4.0)'tir. Gelir gibi haneye ilişkin verilerin tümü hane reisinden elde edilmiştir. İstatistik analizlerde ki-kare. iki ortalama arasındaki farkm anlamhhk testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada Kullanılan Bazı Değişkenlerin Tanımlanması Gelir kişi başına düşen gelirdir ve ayda haneye giren toplam gelirin kişi sayısma bölünmesiyle elde edilmiştir. "iki yıl öncesine göre ekonomik durum" ile "ailenin geliri ile gideri arasındaki ilişki" hane reisinin haneııin geliriyle ilgili subjektif değerlendirmeleridir. Eğitim tamamlanmış eğitim yılıdır. Smıflarm belirlenmesinde Marksist sınıf şeması tercih edilmiş ve bu amaçla özel bir soru kağıdı geliştirilmiştir. Smıfsal konum hane reisinin sınıfsal konumuna göre belirlenmiştir. Yani (Kunst. 1995: 38) hane reisinin sınıfsal konumu, hanedeki diğer bireylerin' de sınıfsal konumudul Emekliler emekli oldukları andaki üretim koşuııarı dikkate alınarak sınıflandırılmışlardır. Aile reisierinin sınıfsal konumunun belirlenmesi amacıyla geliştirilen anket formu için Boratav ve arkadaşları (1995: 5) tarafından yıllarında istanbupda bir alan a raştırmasında kullanılmış olan sınıf analizi yönteminden yararlanılmıştır. Sınıf şemasının oluşturulması sürecinin başında hane reisieri üretim aracına sahip olanlar (kendi işine sahip olanlar) ve üretim aracına sahip olmayanlar (ikretli, maaşlılar) olarak ikiye gnıplanmıştır. ikinci aşamada ise, çalışılan işin nitelikleri, çalışan bireyin işi denetleme olanağı. işte çalışan/çalıştırılan işçi sayısı gibi başka ölçütler de analize eklenerek. ilk aşamada elde edilen iki ana sınıf kendi içlerinde alt gruplara (tabakalara) ayrıştırılııııştır. Sonuçta yedi adet sınıf elde edilmiştir: Mavi yakalılar. niteliksiz hizmet emekçileri. beyaz yakalılar, yüksek nitelikli beyaz yakalılar. kendi hesabına çalışanlar. küçük-orta buı:iuvalar. büyük burjuvalar. ilk dört sınıf ücretli maaşııların. son üçü ise üretim aracına sahip olan burjuvaların alt tabakalarıdır. ARAŞTIRMA MAHALLELERİNİN YAŞ VE CİNS YAPıSı Mahalleler arasında yaş dağılımı bakımından önemli fark gözlenmektedir. (Tablo ı) Ahatiı bölgesinin Bahçeli'ye göre daha genç bir bölge olduğu söyle

6 84 Amme İdaresi Dergisi nebilir. Yaş dağılımı Ahatlı'da doğurganlığın yüksek, ortalama yaşam süresinin kısa olduğunu göstermektedir. Ahatıı'nın artık eski bir gecekondu bölgesi olduğu.gözetildiğinde, bu farklılığın göçten değil, sosyoekonomik etkenlerden ileri geldiği varsayılabilir. Araştırma kapsamındaki bireylerin yüzde 54.5'i Ahatlı'da, yüzde 45.5'i ise Bahçeli'de yaşamaktadır. Cins dağılımı mahalleler arasında fark yoktur. bakımından Tablo 1: Araştırma Kapsammdaki Bireylerin Yaş Grubu ve Mahalle Dağılımı Yaş grubu Ahatiı Bahçeli TOPLAM n yüzde n yüzde N yüzde J X Xi i i i IX i üzeri TOPLAM MAHALLELERİN SıNıFSAL YAPıSı Mahalleierin sınıfsal dağılımı önemli bir farklılığı ortaya koymaktadır. Tablo 2'de de görüldüğü gibi, Ahatiı bölgesindeki bireylerin yarıya yakıııı (% 48.0) mavi yakalılar sınıfına dahildir. En geniş anlamıyla işçi sınıfll1ın mavi yakalılar, niteliksiz hizmet emekçileri, beyaz yakalılar ve yüksek nitelikli beyaz yakalılardan oluştuğunu düşünürsek, Ahatiı'da işçi sll1lfının payının yüzde 77.5 olduğunu gözlüyoruz. İşçi sınıfının yoksul kesimlerini oluşturan mavi yakalılar ile niteliksiz hizmet emekçilerinin toplamı ise Ahatiı'da yüzde 65.9'u buluyor. İşsizlerin de eklenmesiyle en geniş anlamıyla işçi sınıfının payı Ahatıı'da yüzde 80.0'e: Bahçeli'de de yüzde 68A'e çıkıyor. Ahatiı için dikkat çekici bir diğer nokta, bu bölgede hiçbir yüksek nitelikli beyaz yakalının ve büyük bu~juvanın saptanamamış olmasıdır. Bu veriler bize, Ahatıı'nın neredeyse tam bir işçi ve emekçi mahallesi olduğunu gösteriyor. Bahçeli'de ise en büyük grup yüksek nitelikli beyaz yakalılardır: Yüzde Beyaz yakalılar sınıfı yüksek niteliklileri izleyen sınıftır: Yüzde Dolayısıyla Bahçeli'ye sınıfsal özelliğini kazandıran unsurların bu iki grup 01 dliğunu ve Bahçeli'nin ekonomik bakımdan daha zengin olduklarını varsaydığımız işçi ve emekçi sınıflardan oluştuğunu söyleyebiliriz. Gelirle ilgili bu noktaya daha sonra yeniden döneceğiz. Bahçeli'de mavi yakalılar ile niteliksiz hizmet emekçilerinin toplam içindeki ağırlığı ise son derece düşüktür: Yüzde 11A. En geniş anlamıyla işçi sınıfının ağırlığı ise yüzde 69.5'i (işsizlerin eklenmesiyle yüzde 70.1 'i) bulmaktadfr. Böylece son derece farklı özelliklere sahip olan bu bölgenin de esas olarak bir işçi/emekçi bölgesi olduğunu saptamış

7 Sınıflar ve Eşitsizlik 85 oluyoruz. Öte yandan burjuva sınıfların Bahçeli'dek:i ağırlığı da Ahath'dan oldukça fazladır. Ancak iki bölge arasındaki asıl farklılık büyük burjuvaların payları arasındadır: Yüzde 8.9 ve yüzde 0.0. Yalnızca kendi hesabına çalışanların bu iki bölgedeki payının birbirine neredeyse eşit olduğunu görüyoruz. Aynı verilere tersten yaklaşırsak şu sonuçları da görebiliriz: Mavi yakalıla yüzde 86.3'ü, niteliksiz emekçilerin de yüzde 91.4'ü Ahatlı'da yaşamakta rın dır. Yani bu iki sınıf için yaşam şansı bu lunabi len mekan neredeyse yalnızca gecekondu olmaktadır. Yaşam mekanı, beyaz yakalılar için yüzde 62.9, yüksek nitelikliler ve büyük burjuvalar için yüzde oranında Bahçeli' dir. Küçük burjuvalar ile yalnızca kendi hesabına çalışanlarm bölgelere dağılımı isedaha dengelidir. İşsizlerin toplam içindeki payı yüzde I.Tdir. Orandaki düşüklük Antalya'da yılın hemen tamamında iş olanakları sunan turizm ve inşaat sektörlerinin canlılığına bağlanabilir. İşsizlerin yüzde 83.3'ü Ahatlı'da yaşamaktadır. İşsizlerin 0 ranınm düş.ükıüğü ve tümünün iş bulduklarında mavi yakalı işlerde çalışmaları nedeniyle, bu grubun mavi yakalılarla birleştirilmesi uygun bulunmuştur. Bundan sonra sunulacak veri ve analizler birleştirme sonrasına aittir. Tablo 2: Araştırma Kapsamındaki Bireylerin Mahalle ve Sınıf Dağıhmı. Ahatlı Bahçeli Toplam n yüzde il yüzde N yüzde Mavi yakalı lar ( i ) Niteliksiz hizmet emekçileri (2) Lo Beyaz yakalılar (3 ) Yüksek nitelikli beyaz yakalılar (4) O O Yalnız kendi hesabına çalışanlar (5) Küçük-orta burjuvalar (6) Büyük burjuvalar (7) O X İşsiz (8) ix 1.7 TOPLAM SıNıFLARıN SOSYOEKONOMİK DURUMU Bu başlıkla ilgili verilerin tümü tablo 3'te gösterilmiştir. Araştırma kapsamındaki bireylerin Antalya'ya geldikleri yerleşim yerinin türü bakımından hemen butun S111 ıfların birbirinden farklılık gösterdiğini gözlüyorliz. Buna göre büyük burjuvalar (% 90.9), yüksek nitelikliler (% 79.0), küçük-orta burjuvalar (% 65.5), beyaz yakalılar (% 57. ı) ve kendi hesabına çalışanlar (0/0 47.6) daha önceden de, ağırlıklı olarak bir ilde; mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler ise ilçe ya da köyde yaşıyorlardı; sırasıyla (% 68.0 ve yüzde 73.0). Bu bakımdan bu son iki sınıfııı arasıııda istatistiksel bir fark bulunmamaktadır. Özellikle kendi Iıesabıııa çalışanların ve küçük-orta burjuvaların Antalya'ya gelmeden önce bir köy

8 86 Amme idaresi Dergisi de yaşıyor olma oranlarınm da oldukça yüksek olduğu izlenmektedir; yüzde 30.2 ve yüzde 2~.6. Antalya'ya gelinen yerin türüne bölge olarak baktığımızda, yüksek nitelik Iiierin Antalya'ya başka bölgelerden geldiklerini: buna karşılık niteliksiz emekçilerin ise daha çok, eskiden beri Antalya'da yaşayanlardan oluştuğunu göriiyoruz. Diğer gruplar arasında Antalyalılık ya da yabancılık açısıııdan fark bulunmasa da, yüksek niteliklileri izleyen ikinci derecedeki Antalya yabancısı sınıf büyük burj uva lard i r. Antalya dışında en uzun süre yaşanan yerleşim yerlerine baktığımızda da benzer bir sonuçla karşılaşıyoruz: Büyük burjuvalar (% 88.6), yüksek nitelikliler (0/0 88.0), küçük-orta burjuvalar (0/0 66.7), beyaz yakalılar (0/0 65.7) ve kendi hesabına çalışanlar (0/0 56.3) Antalya dışıııda en uzun süre bir il merkezinde yaşamışlarken: mavi yakalılar ve niteliksiz emekçilerde bu, üçte iki oranında ilçe ya da köyolmaktadır. Bireylerin en uzun süre yaşadıkları bölge niteliksiz e mekçilerde yüzde 59.8 oranıyla Antalya iken: yüksek nitelikliler yüzde 86.4, büyük burjuvalar yüzde 79.5 oranında Antalya dışıııda en uzun süre yaşamışlardır. Bu iki veri grubundan şu Wr ara sonuçlara ulaşabiliyonız: Yüksek nitelikliler ve büyük burjuvalar yaşamlarının en uzun dilimini Antalya dışmdaki il merkezlerinde, niteliksiz emekçiler ise Antalya'nın ilçe ve köylerinde geçirmiş bireylerden oluşmaktadır. Mavi yakalıların durumu niteliksi7 emekçilere oldukça benzerdir. Böylece özellikle mavi yakalılar ve niteliksiz emekçiler açısından köy kökenli ve Antalyalı olma gibi bir özellikle karşılaşıyoruz. Diğer sınıflar ise yaşamlarınm uzun dönemlerini il merkezlerinde geçirmiş bireylerden oluşuyor, ancak Antalyalılık/yabancılık bakımıııdan aralarıııda fark bulunuyor. Yüksek nitelikliler Antalya'ya yabancı iken, il merkezli diğer dört sınıf~ beyaz yakalılar, kendi hesabına çalı-?arılar ve küçük-orta ve büyük bıı~juvalar daha fazla oranda Antalya'nın yerlisidir. Antalya'da yaşanan süre olarak sınıflar arasında fark görünmemektedir. Dolayısıyla bu veriden sını.flara kentli olma özelliğini kazandıranın Antalya dışındaki yaşam ve bireylerin kendi tarihleri olduğu anlaşılmaktadır. Bunun ötesinde, il merkezi olarak düşiinüldüğünde bütün sııııflar aynı derecede Antalya Iı'dır. Sınıfların okur yazarlık durumunu incelediğimizde, niteliksiz emekçiler ile mavi yakalıların en az oranda okur yazar olduklarmı görüyoruz. Buna rağmen okur yazarlık oranları bu iki sınıf için de yüzde 90 civarındadır. Yüksek nitelikliler ile büyük burjuva ailelerde ise Okııı~ yazar olmayan yoktur. Beyaz yakalılar ile küçük-orta burjuvalarda da okur yazarlık oranı tama yakmdır. Eğitim durumuna daha ayrıntılı bir bakış yöneltebiliriz: Mavi yakalıların yüzde 70.9'UllUIl,

9 Sım/lar ve Eşitsizlik.87 niteliksiz emekçilerin yüzde 65.7'sinin, kendi hesabına çahşanların yüzde 55.0'ının, küçük-orta burjuvaların yüzde 46.6'sının~ beyaz yakalılarm yuzde 25.8'inin, büyük burjuvaların yüzde 13.7'sinin ve yüksek niteliklilerin yüzde 5.4'ünün eğitim süresi 5 yıl ya da daha az. Bu da gösteriyor ki, yüksek nitelik IiIerin ve büyük burjuvaların hanelerinde genelolarak eğitim düzeyi yuksek. Buna karşılık lise üstü eğitimlilerin oranı mavi yakalılarda yüzde 4.0, niteliksiz hizmet emekçilerinde yüzde 5,3, kendi hesabına çalışanlarda yüzde 21.7, küçük-orta burjuvalarda yüzde 28.9, beyaz yakalılarda yüzde 31.4, büyük burjuvalarda yüzde 40.9 ve yüksek niteliklilerde yüzde Bu tablodan çıkan sonuç; burjuvaların, işçi sınıfının nitelikli kesimlerine göre daha az eğitimli 01 duklarıdır. Buna karşıltk işçi sımfının aşağıdaki sektörlerinin önemli kısmmın eğitim süresi beş yıldan daha azdır ve bu gruplarda lise sonrası eğitimini surdürebilen birey yok gibidir. Tablo 3: Araştırma Kapsamındaki Bireylerin Sosyal Sınıfları ile Sosyoekonomik Durumlarına İlişkin Çeşitli Göstergeler. (Yüzdeler Sütun Yüzdesidir.) SıNıFLAR Toplam yüzde yüzde yüzde yüzde yüzde yüzde yüzde yüzde Antalya'ya gelinen **** yerleşim yerinin türü (N=1066) İl * 79.0* 47.6* 65.5* 90.9* 50.1 ilçe H Köy ı Antalya dışında en uzun**"** süre yaşanan yerin türü(n=1033) iı 34.9* 31.3* * 56.Y' ** 55.4 ilçe Köy Bireylerin geldikleri bölge(n=1074) Antalya ** * Diğer ı Bireylerin en uzun süre yaşadıklan bölge(n=104s) Antalya * 36.: 13.6* 29.5'" * 34.8 Diğer Bireylerin Antalya'da**** yaşadıkları toplam süre(n=1072) 0- LO yıl yıl ' yıldan uzun Bireylerin eğitim süreleri****(n=i075) 5 yıl ve daha az 70.Q** * 5.4* *~: 1.1.7* yıl '8. ' i yıl ve fazla f X

10 88 Amme İdaresi Dergisi Okuryazarlık durumu(n=1079) Okur yazar değil Okur yazar Gelir getiren işte çalışıyor mu?(n=1079) Çalışıyor R 57.4 Çalışmıyor R Ayda kişi başma düşen gelir(n=1078)***** Dolar 30.5* 32.2* * 25.4* * nu Dolar R Dolar ı I OJ) ] 50- i 99.9 Dolar X Dolar ve üstü R 23.7 Sosyal güvence durumu(n=1079) Sos. güv. yok ] 7.0* I.R'" 35.4* * 16.4 Sos. güv. var Oturulan evin mülkiyet durumu(n=1079) Kendilerinin,lojman. yakınlarının R5.5*** ** 75.5 Kira ödüyodar Araba sahipliği(n=1079) Arabası yok 66.3* 58.6* 43.5* 24.7* 28.5* i ya da daha çok arabası var Ev ya da topraktan kira geliri var ml?(n=1069) Yok * "' R '2* 50.0* 77.6 Var R yıl öncesine göre ekonomik durum****(n=1079) İyi 21.9 i ı.2* **1 14.6::: 43.3* 47.7* 24.7 Aynı R.O Kötü Ailenin geliri ile gideri arasmdaki ilişki****(n=1079) Geliri gider. Az 57.1 * 68.1 * 41.9* * Geliri gider. eşit LI Gelir gider. fazla Evde oda başma düşen kişi(n=i079) O-I kişi * 86.7* * ı 'den çok kişi * p<o.oo i, **p<o.o I, ***p<o.05, **** diğer satırlar birleştirilerek ilk satırla karşılaştırılmıştır. ***** ilk iki satır ile son üç satır birleştirilerel<. karşılaştırılınışlardır. Gelirle ilgili göstergelere gelince. Sınıfların bireyleri arasında, şu anda gelir getirici bir işte çalışma durumu bakımından herhangi bir farklılık görülmemektedir. Ortalama olarak bütün sınıflarda, bireylerin yüzde 57.5'i araştırma anında gelir getirici bir işte-çalışmakta; yüzde 42.4'ünül1 bu türden bir işi bulunmak

11 Sınıflar ve Eşitsizlik 89 taydl. O halde, sınıfsal konum farkı olarak ortaya çıkan durumu gelirle ilgili başka göstergele'rde bulmayı umut etmeliyiz, Nitekim mavi yakalıların yüzde 30.5'inin, niteliksiz hizmet emekçilerinin yüzde 32.2'sinin ve kendi hesabına çalışanların yüzde 25.4'ünün kişi başı aylık geliri 50 Dolar'dan daha azdır. Kişi başı aylık geliri 100 Dolar'ın 'altında olanların oranı ise bu üç sınıf için sırasıyla 82.2, 80.9 ve. 6l.6'dır. Yüksek niteliklilerle büyük burjuvalarda geliri 50 Dolar' ın altında birey bulunmamaktadır. Yüksek nitelikli1erin yüzde 6l.4'ünün, büyük burjuvaların yüzde 56.8'inin, küçük-orta burjuvaların yüzde,34.5'inin ve beyaz yakalıların yüzde 32.8'inin aylık ortalama geliri 200 Dolar ve daha fazladır. Dikkat edijirse, sınıfların eğitim içinde geçirdikleri süre ile sahip oldukları gelir arasında önemli bir çakışma ortaya çıkmaktadır. 5 yıldan fazla süreyle daha fazla oranda eğitim görmüş sınıfların, gelirleri de daha fazla oranda en yüksek gelir dilimi içindedir. Böylece herhangi bir-işte çalışmanın değil, ama, eğitim süresinin (belki de yapılan işin niteliğinin) ve gelirin sınıfsal konum ile beklediğimiz yönde bir ilişki sergilediklerini tespit etmiş oluyoruz. Bunun istisnası burjuvalardır. Burjuvaların geliri beyaz yakalılar ve yüksek niteliklilerden fazlayken, ortalama eğitimleri daha düşüktür. Bu noktaya ileride özelolarak döneceğiz. Burada ilginç olan bir diğer nokta, büyük burjuvaların gelirinin yüksek niteliklilerin arkasından gelmesidir. Bu durum gelirin doğru olarak bildirilmeyişinden kaynaklanabilir. Nitekim yüksek niteliklilerin tümü bordroya tabi bulunan devlet memurlarıdır ve bu nedenle geliribildirmede herhangi bir tereddüt göstermeyebilirler. Buna karşılık özellikle burjuva sınıflarda gelir beyanı bireyin kendisine kalmıştır ve vergi borcunu azaltmak yönündeki bir psikoloji, her he gerekçeyle olursa olsun gelirin saklanması yönünde bir eği iime sebep o labilir. Öte yandan gelirin 300 Dolar. düzeyinden gruplanması da ilginç bir durumu açığa çıkarmaktadır. Bu durumda büyük burjuvaların yüzde 44.2'sinin~ yüksek niteliklilerin yüzde 32.5'inin~ küçük burjuvaların ise yüzde 19.8'inin gelirlerinin 300 Dolar sınırının üzerinde olduğu görülmektedir. Mavi yakalılar ile niteliksiz emekçiler arasında ise bu sınırın üzerine çıkabilen neredeyse bulunmamaktadır: Yüzde 0.9 ve yüzde 1.7. Sosyal güvence bakımından da sınıflar arasında beklenen yönde bir ilişki saptanmaktadır. Sosyal güvenceli olma oranı y~ksekten düşüğe doğru sıralandığında, sıralama şu şekilde oluşmaktadır: Yüksek. nitelikliler (0/0 98.2), büyük burjuvalar (% 97,7), beyaz yakalılar (0/0 93.0), niteliksiz emekçiler (0/0 81.9), mavi yakalılar (0/0 79.0), küçük burjuvalar (% 77.6) ve kendi hesabına çalışanlar (0/0 64.6). Mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler ve küçük burjuvaların sosyal güvenceli olma oranları arasında farklılık olmadığı anlaşllmakta91r. Böylece sosyal güvence bakımından mavi yakalılar ve niteliksiz emekçiler muhtemelen resmi devlet kurumlarında ve sigortalı işlerde çalışmanın avantajını görmekte~

12 90 Amme Idaresi Vergisi buna karşılık, kendi hesabına çalışanlar kendilerini sigortalayacak bir mekanizmayı önemli denebiiecek oranda kuramamaktadırlar. Nilçkinı kendi hesabına çalışanların gelir gruplarına dağılımı da bu veriyi pekiştirınektedir. M"tr i yakalı larm ve nitel iksiz hizmet emekçi lerinin tek sosyal güvence kaynağı (sosyal güvenceliler içinde mavi yakalılar için yüzde 87.5 ve niteliksiz emekçiler için de yüzde 86.3 oranında olmak üzere) SSK ya da Emekli Sandığı'dır. Buna karşılık sosyal güvenceli büyük bıı~iuvaların yüzde 38.I'i SSK ya da Emekli Sandığı, yüzde 6 ı.9'u Bağ-Kur: küçi.lk-olia bıı~iuvaların yüzde 3 ı.9\1 SSK ya da Emekli Sandığı, yüzde 64.8'i Bağ-Kur: yalnızca kendi hesabına çalışanların yüzde 50'si SSK ya da Emekli Sandığı, yüzde 42.9'u da Bağ-K'ır üyesidirler. Kısaca mavi yakalı ve niteliksiz emekçiler için SSK ya da Emekli Sandığı dışında bir sosyal güvence mekanizması yokturdenilebilir. Yüksek nitelikliler ile beyaz yakalıları SSK ve Emekli Sandığı kurumları hemen tamamen kapsama alabilmektedir: Yüzde 92.0 ve yüzde BlI~iuva sınıflarda ise hiyerarşi yükseldikçe Bağ-Kur devreye girmektedir. Diğer bir ilginç nokta bıııjuva sınıfların bir biçimde SSK ve Emekli Sandığı'nı kullanma yolunu bıılabilıneleridir. Bunun çalışan eşler üzerinden ya da kendilerini kendi işlerinin işçileri olarak göstermeleri ile sağlandığını varsayabil iriz. Sosyal güveni ik mekaııizmalarıyla ilgili bakılabilecek son nokta yeşil kartlıların sınıflar içindeki oı"anıdır. Yüksek nitelikliler, beyaz yakalılar ve büyük bu~iııvalar içinde yeşil kartı i birey buluıımazken, kendi hesabına çalışanların yüzde 7. ı 'i, mavi yakalıların yüzde 5.9'u, niteliksiz emekçilerin yüzde 5.3'ii ve hiçük bııı~juvaların yüzde,.4'ii yeşil kart Iıdır. Gider kalemlerinin içinde önemli bir tanesi, oturulan eve ödenen kira gideridir. Bu bakımdan sınıflar arasında yüksek nitelikliler ve büyük bll~juvalar 'dışında fark yoktur. Yüksek niteliklilerin durumu, gelir bakımıııdan var olan a vantajlı kanumlannı daha da pekiştirici bir tablo sergilemektedir. Bu sınıf. diğerlerine göre en az oranda (% 14.5) kira ödeyen gruptur. Bunun sebebinin a raştırma bölgemizin içindeki lojmanlar olduğunu söyleyebiliriz. Büyük bu~juvalar ise diğer uçta yer.almakta ve en fazla oranda (% 38.6) kira ödemektedir. Evin kalabalıklığı bakımından mavi yakalılar (% 42.7) ve niteliksiz emekçilerin (0/0 42.2) en olumsuz koşullarda yaşadık/arını göriiyoruz. Bu iki grubu kendi hesabına çalışanlar (0/0 40.0) izliyor. En iyi durumdakiler ise yüksek nitelikliler (0/0 J3.3), küçük-orta bu~iııvalar (0/0 16.7) ve beyaz yakalılar (%123.3). Evin kalabalıklığı, özellikle çocuk sağlığı üzerindeki ~oğrudan ve olumsuz Ilİtelikteki etkisi. nedeniyle bizim verilerimiz.arasll1<l girmeyi hak ediyor. Bu veriyle ilgili ilginç nokta, 'buyük blıl:iu\'cl ailelerin evin büyüklüğüne göre kalabalık yapılarıdır. Büyük burjuvalar (% 97.7) ile küçük-orta buıiuvalar (% 85.6), yüksek nitelik.'iler (% 75.3) ve kendi hesabına çalışanlar (0/0 71.5) araba sahipliği bakll1lın

13 ;, Sınıflar ve Eşitsizlik 91 dan ön sıralarda yer alıyorlar. Büyük burjuvalardaki hemen bütün hanelerin en az bir arabası vardır. Araba sahipliği için en olumsuz durumdaki sınıflar yine mavi yakalılar ve niteliksiz emekçiler. Ancak bu sınıflarda da yüzde 40'lara u laşan araba sahipliğinin yüksek olduğu söylenebilir. Gelir için bir diğeryerine geçen ve objektif gösterge rant geliri olabilir. Bu durumda da büyük burjuvaların ilk sırada yer aldıklarını saptıyoruz. B~u sınıf yüzde 50.0 oramyla rant geliri eıde ediyor. O'nu yüzde 42.2 ile yüksek nitelikliler; yüzde 37.8 ile küçük burjuvalar izliyor. Rant geliri için de mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler en son sıralarda bulunuyor: Yüzde 14.( ve yüzde 8.8. Böylece bütün gelir göstergeleri bakımından mavi yakalılar ve niteliksiz emekçiler en olumsuz durumdaki konumlarını korumuş oluyorlar. Esasen bu iki sınıf için yüzde 14 oranına ulaşabilen bir rant geliri hile yuksek bulunabilir. Ancak, muhtemeldir ki bu iki sımfın rant geliri, içinden çıktıkları köylerinden gelmektedir ve doğrudan kendi birikimleriyle ilgili olmayan taşınmaz mülklerdendir. Öte yandan kendi hesabına çalışanların (~/o ı 5.4) ve beyaz yakalıların (0/0 17.8) rant geliri elde etme bakımından mavi yakalılar ve niteliksiz emekçilerden bir farkı bulunmuyor. Bütün bunların sonucunda, objektif gelir göstergeleri bakımından, avantaj hiyerarşisinin şu şekilde dizildiği ortayaçıkmaktadır: Gelir için büyük burjuvalar, yüksek nitelikliler, küçük-orta blljjuvalar. beyaz yakalılar~ rant geliri için büyük burjuvalar, yüksek nitelikliler ve küçük-orta bu~iuvaıar: araba sahipliği için büyük burjuvalar, yüksek nitelikliler. küçük-orta burjuvalar ve beyaz yaka Iılar. Bu üç gelir göstergesi için ortaya çıkan durum tanı bir tutaıllılık göstermektedir. Eğitim göstergesi açısından ise dizilimin bu kez yüksek Ilitelikliler, büyük burjuvalar, beyaz yakaldar ve küçük-orta bıııjuvalar biçimini aldığı görülüyor. Az önce de belirttiğimiz gibi. her iki noktaya da sınıfların birbirlerine göre durumlarını gözden geçirirken yeniden döncccğiz. Niteliksiz emekçiler (% 57.8), beyaz yakalılar (0/0 46.2), mavi yakalılar (% 40.1) ve kendi hesabına çalışanlar (0/0 36.9) ekonomik durumlarının iki yıl öncesine gön~ daha kötii olduğunu söylüyorlar. Kendi hesabına çalışanlarda yoğunlaşma "aynı" diyenlerde Buna karşılık büyük bul~jlıvalarıl1 (~'Ü 47.7) ve küçük-orta blı~iuvalarıl1 (0/0 43.3) geliri iki yıl öncesine göre daha iyi denilebilir. Yüksek nitelikliler ise iki yıl önceki ve şimdiki gelirlerini yüzde 38.0 oranında aynı olarak değerlendiriyorlar. Gelirin iyileşmesi bakımından en kötü durumda olanlar niteliksiz hizmet emekçileri (% i ı.2) ile kendi hesabına çalışanlar (0/0 14.6). Mavi yakalılar (0/0 57.1) ile niteliksiz emekçilerin (0/0 68.1) büyük çoğunluğunun gelirleri giderlerinden daha az. Diğer sınıfların ise gelirleri giderlerine neredeyse eşit. Ancak büyük burjuvaların. yüksek niteliklilerin ve küçük-orta

14 92 Amme Idaresi Dergisi burjuvaların gelirlerinin giderlerine göre daha fazla olına ihtimali üçte bir oranında ve bu oran ile bu üç sınıf diğerlerine göre farklı bir konum ediniyorlar. Bu oran, diğer gruplarda en fazla yüzde] 4'e ulaşabilen düzeyle karşdaştırıldığında oldukça önemli bulunabilir. Kısacası subjektif gelir göstergeleri bakımıııdan en kötü durumda olanlar yine mavi yakalılar ile niteliksiz emekçiler. En iyi durumda olanlar ise büyük, küçük-orta burjuvalar. Böylece subjektif gelir göstergeleri bakımından da (objektif gelir göstergelerinde olduğu gibi) burjuva sınıfların, işçi sınıfıııın yukarı kesimierine göre bir üstünlük sağladıkları ortaya çıkmış bulunuyor. Şimdi, buraya kadar özetlenenleri sınıflara göre yeniden toparlayarak, daha özet ve kullanılabilir bir sonuç elde edebiliriz: -Öncelikle mavi yakalılar ile niteliksiz emekçi lerin sosyoekonomik durumlarının birbirine çok benzer olduğunu saptamak gerekiyor. Bu iki sınıf Antalya'ya, Antalya'nın bir köyünden gelmiş~ böylece yaşamlarının önemli bölümünü gecekondu ve köyde geçirmiş; aylık ortalama Dolar gelirle (Tablo 4), önemli oranda kendi mülkiyetindeki gecekonduda yaşayan; üçte iki oranında arabasız; önemli oranda sosyal güvenceli; rant geliri olmayan; gelirleri giderlerinden az; ekonomik durumlarını da iki yıl öncesine göre daha kötü olarak değerlendiren (böylece subjektif olarak gelir sıkıntısını da üzerlerinde hisseden); üçte iki oranında 5 yıl ve daha az eğitimli bireylerden oluşuyor. Bu iki sınıfın üyelerinin üçte birinin aylık gelirlerinin 50 Dolardan daha az olduğunu da eklemeliyiz. Aylık ortalama ı 00 Dolar'dan daha az bir gelirle yaşamak zomnda olan bireylerin oranı ise mavi yakalılarda yüzde 82.2~ niteliksiz hizmet emekçilerinde yüzde 80.9'dur. Belki böyle bir dilimlemenin, sınıfların gelir ile ilişkisini daha net ve çarpıcı biçimde ortaya çıkardığını düşünebiliriz. Öte yandan aylık geliri 100 Dolar'dan az olan mavi yakalılar ile niteliksiz emekçilerin 5 yıl ve az eğitimli olma durumlarının yüzde 73.7 ve yüzde 68.8'e; sosyal güvenceli olmama durumlarının da yüzde 78.6 ve yüzd.s, 78.5'e yükseldiğini görüyoruz. Yani bu iki grupta gelir düşerken, gelir düşüklüğünü kompanse edebilecek sosyoekonomik mekanizmalar da zayıflamaktadır ve bu ters gelişme bu.iki sınıfın durumu bakımından özellikle önem taşımaktadır denilebilir. Kendi hesabına çalışanlar sosyoekonomik koşullarlılın olumsuzluğu bakımıl)dan mavi yakalılar ile niteliksiz emekçileri izleyen gruptur. Ancak bu grup gclymişi itibariyle daha çok kentlidir; yaşamlarının önemli kısmını Antalya dışında geçirmiş bireylerden oluşmaktadır. Kendi hesabına çalışanların yüzde 61 6 'sının geliri aylık 100 Dolar'ın altındadır; kendi evlerinde oturmaktadıriar; ~lç te- ii-. j')inin arabası ve sosyal güvencesi vardır~ en yoksul iki sınıf gibi rant' ge 1irh-(ij )oktur: ekonomik durumlarını iki yıl öncesi ile ve gelirleri ile giderlerini ;( ı;-..' rlcrinc gör~ a)'111 hissetmektedirlcr~ 5 yı Idan fazla okumuş olanlarının oranı L i

15 Sm~tlar ve Eşitsizlik 93 yüzde 45.0'dır. Bu özelliklerin, kendi hesabına çalışanları hem kültürel (kentli olma özelliği iki sınıftan farklılaştırdığını bakımından), hem de eğitim ve ekonomik koşullar bakımından il~ ve bu sınıfı yedi sınıf içinde ara bir konuma yerleştirdiğini belirlemek yanlış olmayacaktır. Yüksek nitelikliler ile büyük burjuvaların da buradaki kimi değişken ler bakımından önemli bir benzeşme sergiledikleri gözleniyor. Bu iki sınıf hemen tamamen kentli ve Antalyalı olmayan bir geçmiş yaşamışlardır. Bireylerinin hiçbirisinin geliri 50 Dolar'ın altında değildir. Önemli oranda aylık kişi başına 150 Dolar ve daha çok gelir ile yaşamaktadırlar. Büyük burjuvaların hemen hepsinin, yüksek niteliklilerin üçte ikisinin arabası vardır. Her iki sınıf da yaklaşı.k yüzde 50 oranında rant geliri elde etmektedir. Ancak benzeşme burada sona ermekte veı0rtalama gelir veeğitim düzeyleri açısından grupların önemli derecede farklılaştıkları izlenmektedir. Nitekim kişi başı aylık gelir yüksek niteliklilerde ortalama 292, büyük burjuvalarda 740 Dolar'dır (Tablo 4). Hane başına düşen ortalama araba sayısı bakımmdan da büyük burjuvaların lehine bir durlım söz konusudur. Büyük burjuva hanelerde her hanenin birden fazla arabası varken, yüksek niteliklilerde bu sayı 0.8'dir. Burjuvaların lehine olan bu durlım subjektif gelir göstergeleri bakımından da devam etmektedir. Aralarında istatistiksel bakımdan fark olmasa da büyük burjuvaların "geçim sıkıntısı"nııı dk.i.. sini daha az hissettikleri söylenebilir. Eğitim bakımından ise durum gelırdej..inin ve araba sahipliğindekinin tam tersidir. Yüksek niteliklilerde ortalama eğ.itim süresi 13.2 yıl iken~ bu süre büyük burjuvalarda i ı.2 yıla inmektedir. Eğitim bakımından, bu iki sınıf arasındaki asıl farkı 1 ı yıldan daha uzu!ı süre (lise üstü) eğitim almışların oranı ile de ortaya koyabiliriz. Bu oran yüksek niteliklilerde yüzde 66.9 iken; büyük burjuvalarda yüzde 40.9'dur. Böykce yüksek niteliklilerin eğitimle ilgili göstergelerde avantajlı bir konumda oldukları. bir anlamda gelir açısından büyük burjuvalar karşısında yitirdikleri konumlarmı. eğitimde telafi ettikleri ortaya çıkıyor. Bu sonuç geniş anlamda işçi sınıfı içinde ele alınan yüksek nitelikliler ile, burjuvazinin zengin kesimleri arasındaki sosyoekonomik farkı ortaya koyması açısından önemli bulunabilir. Toplam i 7 büyük burjuva hane vardır. Tümü turizm, eğlence, ticaret ve inşaat sektörlerinden gelir sağlamaktadır. Kısacası sanayi burjuvazisi örneğimiz içinde bulunmamaktadır. Özellikle kentlileşme özellikleri bakımmdan birbirine "yakm duran, ancak sosyoekonomik göstergelerde önemli farklılıklar sergileyen SOI1 iki sınıf ise beyaz yakalılar ile küçük-orta burjuvalardır. Her iki grup da daha fazla oranda kent geçmişlidir~ Antalya'ya başka bir ilden gelmişlerdir. Ancak gelir bakımından aralarındaki fark önemlidir. Beyaz yakalıların yüzde 45.2'si i 50 Dolar'ın, yüzde 33.9'u Joo Dolar'ın altında bir gelirle yaşarlarken~ aynı oranlar küçükorta burjuvalar için biraz daha düşüktür: Yüzde 43.3 ve yüzde 3 ı.1. Kişi başı

16 94 Amme idaresi Dergısı ortalama gel ir bey~z yakal ılarda i 79, küçük-orta buı:i uvalarda 270 Dolar' dır. Diğer iki objektif gelir göstergesi bakımıııdan da küçiik-orta burjuvaların durumu daha iyid ir. Küçük-orta burjuvalar yüzde 85.6, beyaz yakalılar yüzde 56.5 oranıııda araba sahibi iken~ rant geliri elde etme bakıııııııdan oranlar yüzde 37.8 ve yüzde 17.8'dir. Son iki gelir göstergesi bakımıııdan küçük-orta burjuvaıarın durumunun iyiden iyiye büyük burjuvalara yaklaştıkları anlaşılmaktadır. Eğitim bakımından durum burada da tersine dönmektedir: Beş yıldan uzun süre eğitimlilerin oranı beyaz yakaırlarda yüzde 74.2; küçük-orta bu~juvalarda yüzde 53.4'tür. Lise üstü eğitim görenlerin oranı bakımıııdan bu iki grup arasıııda bir fark bulunmasa da, daha düşük eğitim düzeyleri için beyaz yakaırların lehine bir sonuç saptanmaktadır. Bireylerin ortalaına eğitim süreleri beyaz yakalılarda 9.8, küçük-orta burjuvalarda 8.8 yıldır. Böylece objektif ge iir göstergeleri bakımından küçük-orta burjuvaların beyaz yakalılardan ayrılarak YL'iksek niteliklilere (ortalama gelir için) ve büyük burjuvalara (hanc başına ortalama araba sayısı }çin) yaklaştığı izlenmektedir. Eğitim süresi açısından ise küçük-orta bu~juvalar yüksek nitelikliler, büyük burju\'alar ve beyaz yakalılardan sonra gelmektedir. Subjektif gel ir göstergeleri açısından ise beyaz yakalılar ile küçük-orta burjuvalar arasında önemli bir fark bulunmamaktadır: Sonuç olarak, mavi yakalılar ile niteliksiz emekçiler hem eğitim, hem de gelir bakımıııdan en kötü durumdaki sııııflardır. Her iki sosyoekonomik gösterge bakımından onları kendi hesabıııa çalışanlar izlemektedir. ilk ikisi ile üçüncüsü arasındaki farklılık, kentlili,k/köylülük ayrımında da ortaya çıkmaktadır. Tablo 4 'ten de izlendiği gibi sosyoekonom ik değişkenler (gel ir, araba sah ipi iği ve e ğitim) bakımıilcian sııııflar arasıııdaki farklılık, istatistiksel boyutta esas olarak mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler vc bir ölçüde de kendi hesabına çalışanlar ile diğer sın ıflar arasındadır. Gerçekten de araba sah iri iği. ortalama eğitim süresi ve gelir bakımından mavi yakalıların ve n itel iksiz emekçileri n d iğer bütün sınıtlara göre daha avantajsız durumda oldukları söylenebilir. Bunun dışında eğitim bakımıııdan yüksek niteliklilerin. objektif gelir göstergeleri bakımıııdan ise büyük buıjuvaların diğer bütün sııııflarla aralarında ista-. tistiksel açıdan kesin bir farklılık saptanmaktadır. Bu durumda eğitim bakımından heyaz yakalılar, küçük-orta ve büyük bu~iuvalar arasıııda: gel ir göstergeleri açısından ise beyaz yakalılar, yüksek nitelikliler ve küçük-orta bu~juvalar arasıııda istatistiksel düzeyde farklılık bıılunıııad ığı ortaya Çı kmış oluyor. Ek olarak eğitim bakım Illdan beyaz yakalılar ile büyük burjuva ların mavi yakalılar, n iteliksiz emekçiler ve kendi hesabıııa çalışanlardan; kendi hesabına çalışanlar ile küçük-orta burjuvalarııı da mavi yakalılar ile nitel iksiz emekçi lerden farklılaştıklarını saptamış bulunuyoruz. Ortalama kişi başı gelir için ise büyük buıjuvaların d iğer sın ıflarla ol1aya koydukları öneml i farkın ötesinde, tek farkı i i ık yüksek nitel iki i lerin mavi yakal ılar ile nitel iksiz emekçi lerden farkı ılaşmalarıd ır.

17 Sınıf/ar ve Eşitsizlik 95 Yani beyaz yakalılar, yüksek nitelikliler. kendi hesabına çaltşanlar ve kuçükorta burjuvalar arasında istatistiksel bakımdan anlamlı ölçüde bir gelir farklılığı bulunmamaktadır. Gdirİn daha "tarafsız" bir objektif göstergesi olarak kabul e dilebilecek araba sahipliği bu konuda daha beklendik bir sonuç ortaya çıkarmaktadır. Buna göre büyük burjuvaların diğer bütün sınıflardan farkhlaşmalarının yanında, kendi hesabına çalışanların mavi yakalılardan, yüksek nitelikliler ile küçük-orta burjuvaların mavi yakalılar ve niteliksiz emekçilerden ayrıldıklarını gözlüyoruz. Böylece kendi yöntemimizle oluşturduğumuz sınıfsal şemanın, ortalama e~ ğitim süresi bakımından, mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler ve kendi hesabına çalışanları bir yana; beyaz yakalılar, yüksek nitelikliler, küçük-orta ve büyük burjuvalar öte yana olmak üzere hemen hemen tam anlamıyla bir ayrışmayı yansıttığını ortaya çıkarıyoruz. Ek olarak avaııtaj Iı grup içinde yüksek nitelikliler en avantajlı konuma oturuyorlar. Araba sahipliği bakımından da benzer bir ayrışma bizim sınıf şemamız tarafından yansıtılıyor. Burada da bu kez büyük burjuvalar, avantaj hların içinde en.avantaj lı konum sergi iiyorlar. Araba sahipliği açısından her iki burjuva sınıf, refah düzeyi daha yüksek olan her iki emekçi slolfın üzerinde yer alıyor ve bu dördünün dizilimi beklendiği gibi oluyor. Ancak bir ilginç noktanın daha altını çizmeliyiz. O da daha "tarafsız" olabileceğini varsaydığımız araba sahipliği için beyaz yakalıların mavi yakalılar ve niteliksiz emekçilerden farklıhk göstermemesidir. Bunu beyaz yakalıların, gelir bakımından, işçi sınıfının alt tabakalarına benzediğini gösteren bir bulgu olarak değerlendirebiliriz. Dolayısıyla objek Bütün bunlar tablo 4'ten elde edebildiğimiz ayrıntılardır. tif ve subjektif gelir göstergeleri (ve özellikle de su~iektifolanları) için bütlin burjuva sınıfların hiyerarşinin en tepesinde. mavi yakalılar, niteliksiz emekçiler ve bir ölçüde de beyaz yakalılar ile kendi hesabına çalışanların ise dibinde yer' aldıklarını söyleyebiliriz. Eğitim açısından ise sıralama yüksek nitelikliler, büyük burjuvalar, beyaz yakalılar, küçük-orta bmjuvalar, kendi hesabına çalışanlar, mavi yakalılar ve niteliksiz emekçiler şeklinde belirl11iş oluyor. Tablo 4: Araştırma Kapsamındaki Bireylerin Sınıf Ve Bazı Sosyoekonomik Göstergelerin Ortalama Değerlerine Göre Durumları. Sosyoekonomi k SINIF gösterge ::: 3 cı :) 6 7 Araba sayısıl! Iane* O.XO 0.76 {) Aylık gelir/kişi( Dolar)** X 17Sl.0 2Sl (U 139,6 Eğitim yrli/kişi*** 5.X 6.0 I).X 13.2 ' 7.X3 X,X 11.2 P<O.05 olmak üzere: * 5. grup I. den: 4 ve 6. grup i ve 2. den: 7. grup diğerlerinin tümünden farklıdır. **= 4. grup I. ve 2. den: 7. grup diğerlerinin Hiınünden Illrklıdır. ***= 3 ve 7. gruplar ı. 2 ve 5. gruplarllan: 5. ve 6. Gruplar i ve 2. \kn. 4. grup ltimünden farkı ıdıl

18 96 Amme İdaresi Dergisi BİR SINIF ÜYELERİ NİçİN AYRI MAHALLELERDE YAŞAYABİLİYOR? Şimdi sınıfların konumuyla ilgili son bir noktaya daha bakabiliriz. Daha önceden sınıfların mahalle dağılımının farklılık gösterdiğini ortaya koymuştuk. Ancak aynı sınıfa ait ailelerin ayrı mahallelerde yaşayabildikleri de saptanmaktadır. Bu durumda acaba, farkh mahallelerde yaşayan, ancak liretim ilişki leri içindeki konumları bakımından aynı sınıfta bulunan ailelerin sosyoekonomik göstergeleri arasında farklılık var mıdır? Ve bu nasıl açıklanabilir? Bu sorunun esasen yalnızca kendi hesabına çalışanlar, beyaz yakalılar ve küçhk burjuvalar için geçerli olduğunu söyleyebiliriz. ÇHnkH diğer sınıflar yaşanan mahalle bakımından hemen hemen tam bir türdeşlik sergilemektedir. Buna karşılık yalnızca kendi hesabına çalışanlar, beyaz yakalılar ve küçük burjuvalar için yaşam mekanları bakımından önemli oranda geçişkenlik söz konusudur. Bu geçişkenliğin gelir ve eğitim gibi sosyoekonomik değişkenlere de yansıdığı görhlmektedir. (Tablo 5) Her üç sınıf için de Ahatiı ve Bahçeli'de yaşayan sınıf kardeşlerinin eğitim ve gelir düzeyleri arasında anlamlı farklılık Buradaki soru bu farklılığa i lişkindir. bulunmaktadır. Bir önceki bölhmde ortaya çıktığı gibi~ kendi yöntemimizle oluşturduğumuz sınıflar özeilikle eğitim ve gelir gibi temel sosyoekonomik göstergeler için kendi konumlarını tanımlamak ve birbirlerine göre farklılıklarını sergilemek bakımından önemli denebilecek bir bütünlük sergi iiyorlar. Belki de bu bhtünlhğü bozan tek bu 19u, khçiik burjuvaların, kend i hesabına çalışan ların ve beyaz yakalıların yine bir sosyoekonomik gösterge olan yaşanılan mahalle için aynı homojenliği yansıtmıyor olmalarıdır. Niçin bu üç sınıf için de, diğerlerinde olduğu gibi belli bir mahalle saptayamıyonız da, bu sııııflar birbirinden çok farklı olan bu iki mahallede de yaşayabiliyorlar? Tablo 5: Bazı Sınıfların Yaşadıkları Mahalleye Göre Gelir ve Eğitim Durumları. Beyaz yakalılar Ahatlı Bahçeli p Gelİr (Dolar/kişi) p=o.ooo Eğitim (yıl/kişi) X p=o.ooi Kendi hesabloa çalışanlar Gelir (Dolar/kişi) 71.0 IX6.6 p=o.ooo Eğitim (yıl/kişi) p=o.ooo Küçük burjuvalar Gelir (Dolar/kişi) II X.9 3X9.1 p=o.o i X Eğitim (yıl/kişi) p=o.ooo Esasen ara konumdaki sınıfsal yapılar için bu tür farkı ıl ıklar ve ortak yaşam mekanlarını kullanabilme türhndeki geçişmeler bizim kullandığımız Marksist sınıf çözhmlemesi açısından da beklenmedik bir durum değildir. Özellikle ken

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ Sağlıklı Kentler Birliği Eğitim Prgramı Prof. Dr. SABAHAT TEZCAN Haccettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Araştırma. DİSK-Birleşik Metal İş. v 8 Mart gelirken kadın çalışanların durumu. No: 2 6.3.2003

Araştırma. DİSK-Birleşik Metal İş. v 8 Mart gelirken kadın çalışanların durumu. No: 2 6.3.2003 DİSK-Birleşik Metal İş v 8 Mart gelirken kadın çalışanların durumu Araştırma No: 2 6.3.2003 Türkiye de kadınlar 2000 li yıllarda hala birçok yasal ve geleneksel ayrımcılıkla karşı karşıya bulunuyor. 1980

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2

EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 EMEK ARAŞTIRMA RAPORU-2 KAMU İSTİHDAM RAPORU (Aralık, 2015) Ø KAMU SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİ SAYISI YÜZDE 3,4! GERİLEDİ. KADROLU İŞÇİ SAYISI İSE YÜZDE 4,6 DÜŞTÜ! Ø BELEDİYELERDE KADROLU İŞÇİ SAYISI

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

2013 2. Çeyrek Raporu

2013 2. Çeyrek Raporu Amaç ve Yöntem Bu araştırmanın amacı, Türkiye de kentsel yerleşim yerlerinde 18 yaş ve üzerindeki bireylerin tasarruf eğilimlerini izlemektir. NUTS1 bölgelerinde seçilen 26 ilde her ay tesadüfi olarak

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır.

Yürütülen bu çalışmada Ankara ili ile ilgili şu spesifik bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. 1.GİRİŞ Varyans İstatistik Araştırma ve Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından hazırlanan bu çalışmanın ilgi odağı 29.03.2009 tarihinde yapılacak yerel seçim için Ankara ili seçim sonuçlarının istatistiksel

Detaylı

250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ

250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN DEĞİŞKEN BAZINDA İNCELENMESİ Prof. DR. Necmi GÜRSAKAL I. GİRİŞ Çalışmamızın ilk bölümünde 2002 yılına ilişkin 250 büyük firma verilerini değişken bazında inceleyerek bazı yorumlar

Detaylı

YEŞİL KART: TÜRKİYE NİN EN MALİYETLİ SOSYAL POLİTİKASININ GÜÇLÜ ve ZAYIF YANLARI. Yönetici Özeti

YEŞİL KART: TÜRKİYE NİN EN MALİYETLİ SOSYAL POLİTİKASININ GÜÇLÜ ve ZAYIF YANLARI. Yönetici Özeti Araştırma Notu 09/39 24.06.2009 YEŞİL KART: TÜRKİYE NİN EN MALİYETLİ SOSYAL POLİTİKASININ GÜÇLÜ ve ZAYIF YANLARI Seyfettin Gürsel, Burak Darbaz, Ulaş Karakoç Yönetici Özeti Yeşil Kart uygulaması, herhangi

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2011 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1 PLATFORM NOTU'14 / P-1 Yayınlanma Tarihi: 11.03.2014 * Türkiye nin Gizli ları 1 Thomas Masterson, Emel Memiş Ajit Zacharias YÖNETİCİ ÖZETİ luk ölçümü ve analizine yeni bir yaklaşım getiren iki boyutlu

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi

Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi Hazırlayan: Bilgehan TURHAN Bilgisayar Y. Mühendisi turhan@infosoft.com.tr Yönetici Özeti 30.Mart Yerel Seçimlerine ait YSK' dan alınan tutanakların oldukça önemli bölümünde mühür olmaması başlı başına

Detaylı

Buca Belediyesi Hizmet Memnuniyet ve Beklentiler Araştırması SONAR

Buca Belediyesi Hizmet Memnuniyet ve Beklentiler Araştırması SONAR Buca Belediyesi Hizmet Memnuniyet ve Beklentiler Araştırması ARAŞTIRMANIN AMACI Buca Belediyesi nin hizmetlerinden duydukları memnuniyet düzeylerini, Buca belediyesine olan güvenlerini ve başarı oranlarını,

Detaylı

Antalya'da Hekimler Statü ve Sınıf Konumu Açısından Değerlendirme

Antalya'da Hekimler Statü ve Sınıf Konumu Açısından Değerlendirme Antalya'da Hekimler Statü ve Sınıf Konumu Açısından Değerlendirme STATÜ VE SINIF KONUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRME 1 STATÜ VE SINIF KONUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRME Dr. İlker Belek Nisan 2003 2 ISBN 975-6984-49-X

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. TÜRKİYE DE İŞÇİ VE MEMUR KONFEDERASYONLARININ YOKSULLUK SINIRI KONUSUNDAKİ ARAŞTIRMALARININ SONUÇLARI Ülkemizde

Detaylı

ECZANELER DURUM ANKETİ

ECZANELER DURUM ANKETİ ECZANELER DURUM ANKETİ Anketin yapıldığı il veya ilçe: Eczacının cinsiyeti: Eczacının kaç yıldır serbest eczacılık yapmakta olduğu: Varsa eczacının eczacılık eğitimi dışında aldığı eğitimler: 1- Yıllık

Detaylı

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Doç. Dr. Ýlker BELEK Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Burjuva Sýnýf Saldýrýsýnýn Tepe Noktasý Yukarýda tanýmlanan saðlýk sistemi yapýsý

Detaylı

TÜRKİYE HANGİ SIRADA? İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE. Dr. Ayşe Betül YAPA. 68 Aralık 2013. Giriş

TÜRKİYE HANGİ SIRADA? İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE. Dr. Ayşe Betül YAPA. 68 Aralık 2013. Giriş 68 Aralık 2013 TÜRKİYE İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ NE GÖRE HANGİ SIRADA? Dr. Ayşe Betül YAPA Giriş Bir ülkede milli gelir artışının yüksek oluşu o ülkenin gelişmiş bir ülke olarak adlandırılabilmesi için yeterli

Detaylı

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI Prof. Dr. Nezih Güven (ODTÜ, Rektör Danışmanı) Doç. Dr. Ayşe Gündüz Hoşgör (ODTÜ,Sosyoloji Blm.) Y. Doç. Dr. Mustafa Şen (ODTÜ, Sosyoloji Bölümü) Bağlantı

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr İKT442 Gelir Dağılımı Türkiye de Gelir Dağılımı Ve Yoksulluk Bir ekonomide belli bir dönemde yaradlan gelirin kişiler, hane halkları, sınıflar ve ürejm faktörleri arasında bölüşülmesini ifade etmektedir.

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

Harita Üzerinde Türkiye Elektrik Tüketimi

Harita Üzerinde Türkiye Elektrik Tüketimi Harita Üzerinde Türkiye Elektrik Tüketimi Barış Sanlı, barissanli2@gmail.com, www.barissanli.com Türkiye elektrik tüketimini hep sayılarla, en çok tüketen iller sıralaması ve bazı gazete haberlerindeki

Detaylı

Farklı Sistemlerde Kentleşme

Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Kentleşme ve kent planları farklı ekonomik sistemlere göre değişebilir. Kapitalist ve sosyalist ülkelerin kentleşme biçimleri, (keskin olmamakla

Detaylı

22. BANKACILIK İSTATİSTİKLERİ

22. BANKACILIK İSTATİSTİKLERİ Kalkınma Göstergeleriyle TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölgesi Bankacılık İstatistikleri 22. BANKACILIK İSTATİSTİKLERİ 22.1. Banka Şube Sayısı 2007-2011 Türkiye TR41 Bursa Eskişehir Bilecik 2007 7 906 365

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMASI ŞUBAT 2015

KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMASI ŞUBAT 2015 www. bet i mar. com BURSA 1. KENTSELDÖNÜŞÜM Zİ RVESİ ARAŞTI RMA SUNUMU ŞUBAT2015 1. GİRİŞ Kentsel Dönüşüm, Kentsel gelişmenin toplumsal ekonomik ve mekansal olarak yeniden ele alındığı ve kentteki sorunlu

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

ŞANLIURFA BELEDİYESİ. Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı

ŞANLIURFA BELEDİYESİ. Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı ŞANLIURFA BELEDİYESİ Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı Şanlıurfa da Göç Olgusu Şanlıurfa da Göç Olgusu Şanlıurfa daki göç olgusu ağırlıklı olarak Köyden Kente Göç eksenlidir. EKOSEP

Detaylı

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek 81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek TEPAV, 2014 2 Neden bu çalışmaya ihtiyaç duyduk? Kadınların durumunu il düzeyinde ortaya koyacak cinsiyete duyarlı verinin

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları PISA ARAŞTIRMALARI ve TÜRKİYE Yrd. Doç. Dr. Ergül Demir Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Ankara, 21 Kasım 2015 1 PISA Nedir? Uluslararası eğitim

Detaylı

SEÇMENLERİN TOPLUMSAL PROFİLİ VE SİYASAL EĞİLİMLERİ: SINIF, TOPLUMSAL CİNSİYET, ETNİSİTE, DİN, İDEOLOJİ VE GEZİ OLAYLARI

SEÇMENLERİN TOPLUMSAL PROFİLİ VE SİYASAL EĞİLİMLERİ: SINIF, TOPLUMSAL CİNSİYET, ETNİSİTE, DİN, İDEOLOJİ VE GEZİ OLAYLARI SEÇMENLERİN TOPLUMSAL PROFİLİ VE SİYASAL EĞİLİMLERİ: SINIF, TOPLUMSAL CİNSİYET, ETNİSİTE, DİN, İDEOLOJİ VE GEZİ OLAYLARI SAMER araştırma merkezi, 23 Kasım-7 Aralık tarihleri arasında İstanbul ve İzmir

Detaylı

SONAR. Buca Belediyesi Engelli Veri Tabanı Araştırması

SONAR. Buca Belediyesi Engelli Veri Tabanı Araştırması Buca Belediyesi Engelli Veri Tabanı Araştırması AMAÇ Buca ilçesinde yaşayan engellilerin; Kimlik ve iletişim bilgilerini, Engel grubu ve derecesinin tespitini, Ailede başka engellilerin yada sağlık sorunu

Detaylı

ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ

ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELMEDE AİLENİN VE BRANŞ SEÇİMİNDE CİNSİYETİN ROLÜ Kamil AKBAYIR Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi A.B.D., VAN ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti Politika Notu 09/2 20.03.2009 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI Mehmet Alper Dinçer 1 ve Gökçe Uysal Kolaşin 2 Yönetici Özeti OECD, 2000 den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı

Detaylı

TÜİK in 2012 yılı verisine göre İstanbul da 15 ve yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılım oranı %51,1 iken işsizlik oranı %11,3 tür.

TÜİK in 2012 yılı verisine göre İstanbul da 15 ve yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılım oranı %51,1 iken işsizlik oranı %11,3 tür. 3.7. EKONOMİK YAPI Sosyal ve ekonomik politikalar üzerinde güçlü bir etkisi olan yaşam kalitesi kavramı, şehir ve bölge planlaması, sosyal ve/veya ekonomik göstergelere ilişkin araştırmalar, zihinsel ve

Detaylı

Ne kadar 2/B arazisi var?

Ne kadar 2/B arazisi var? 2/B BARIŞ PROJESİ 2 2/B NEDİR? Anayasa nın 169 uncu maddesine göre 31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini kaybetmiş olması nedeniyle 6831 sayılı Orman Kanunu nun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 i Bu sayıda; Haziran İşgücü ve İstihdam gelişmeleri; Ocak-Ağustos Bütçe verileri değerlendirilmiştir. i 1 Gerçek işsizlikte ciddi artış

Detaylı

ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ

ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ KENTSEL DÖNÜŞÜM Öğrencinin adı- soyadı: ERDEM EGE MARAŞLI Proje Danışmanı: MÜGE SİREK Bahçeşehir - İSTANBUL Kentsel Dönüşüm Son günlerde haberlerde gazetelerde çok fazla rastladığımız

Detaylı

SAGLIKTA VE SAGLIK HiZMETi KULLANIMINDA

SAGLIKTA VE SAGLIK HiZMETi KULLANIMINDA SAGLIKTA VE SAGLIK HiZMETi KULLANIMINDA SOSYOEKONOMİK EŞiTSiZLİKLER (Antalya' da Bir Araştırma) İlker BelekC*) The shortage of empirical studies on socioeconomic factors infl.uencing demand for health

Detaylı

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

TİCARİ CBS DE HARİTA KULLANIMI VE MEKANSAL ANALİZLER: BİREYSEL BANKACILIK ÖRNEĞİ

TİCARİ CBS DE HARİTA KULLANIMI VE MEKANSAL ANALİZLER: BİREYSEL BANKACILIK ÖRNEĞİ TİCARİ CBS DE HARİTA KULLANIMI VE MEKANSAL ANALİZLER: BİREYSEL BANKACILIK ÖRNEĞİ Projenin Amacı: Çok şubeli kuruluşların şube lokasyon seçimlerinde ve ayrıca mevcut şubelerinin potansiyel/verimlilik analizlerinde

Detaylı

HRdergi Okur Profili Anketi Sonuçları

HRdergi Okur Profili Anketi Sonuçları HRdergi Okur Profili Anketi Sonuçları 2008 içindekiler Hakkımızda 1 Cinsiyet Dağılımı 2 Yaş Grubu 2 Eğitim Durumu 3 Çalışılan Departman 3 Ünvan Dağılımı 4 Çalışılan Bölüm 4 Çalışan Sayısı Ortalaması 5

Detaylı

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI Kasım 2007 İÇİNDEKİLER Metodoloji I. Araştırmanın Metodoloji ve Örneklemin Yapısı II. Örneklemin Mezhep Bağlılığı ile İlgili Yapısı III. Dindarlık Algısı IV. Din

Detaylı

İYİ YÖNETİŞİM/ KALİTELİ YAŞAM

İYİ YÖNETİŞİM/ KALİTELİ YAŞAM İYİ YÖNETİŞİM/ KALİTELİ YAŞAM DAHA İYİ YEREL HİZMET H İÇİN N SİVİL S TOPLUMUN GÜÇG ÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ* *Bu proje; Japon Sosyal Kalkınma Fonu kaynağından Dünya Bankası aracılığıyla sağlanan bir bağışla;

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

Araştırma Notu 15/180

Araştırma Notu 15/180 Araştırma Notu 15/180 22 Nisan 2015 ÇOCUKLARIN YARISI MADDİ YOKSUNLUK İÇİNDE Seyfettin Gürsel *, Gökçe Uysal ve Mine Durmaz Yönetici Özeti Avrupa Birliği standartlarına göre 2013 yılında Türkiye de 0-15

Detaylı

3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ

3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ 3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ 3.11.1. Kentsel Çevrenin Değerlendirilmesi Bu bölümde görüşmecilerden, İstanbul ile ilgili çeşitli fiziksel ve sosyal özelliklere ilişkin önermelere katılımına

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş:

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek Tarih: 19.01.2013 Sayı: 2014/01 İSMMMO dan Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı Raporu Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek İSMMMO nun Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı adlı

Detaylı

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ANTALYA MURATPAŞA BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK/2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

Yoksul, ayakkabı zengin araba peşinde

Yoksul, ayakkabı zengin araba peşinde Tarih: 15.04.2012 Sayı: 2012/5 EN ZENGİNLER, EN YOKSULLARIN TÜRKİYE HARCAMA GÖRÜNÜMÜ Yoksul, ayakkabı zengin araba peşinde Türkiye deki 19 milyon ailenin en zengin yüzde 20 lik ve en yoksul yüzde 20 lik

Detaylı

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr İNSAN VE TOPLUM Ülke genelinde medyan yaş 30,1 iken Kütahya ve çevre illerinde bu değer daha yüksektir. Tablo 67 de yer alan ve TÜİK tarafından yapılan nüfus projeksiyonu 2023 yılında Kütahya ve çevresinin

Detaylı

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR Prof. Dr. Yıldız Ecevit ODTÜ Kadın Çalışmaları ABD Başkanı ODTÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Denizli Sanayi Odası,D&S for DWE AB Hibe Projesi Meslek Sahibi kadınlar

Detaylı

ARAŞTIRMA NEDEN YAPILDI?

ARAŞTIRMA NEDEN YAPILDI? ARAŞTIRMA NEDEN YAPILDI? mız; içinde belediyelerin de olduğu Genel Hizmetler İşkolunun en eski, en etkili sendikasıdır. l anlayışımız işkolunun, daha doğru ifadeyle işçi sınıfının, bütün sorunlarıyla ilgilenmemizi

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Narlıdere Özet Raporu

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Narlıdere Özet Raporu 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Narlıdere Özet Raporu Kasım 2010 1 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Narlıdere Özet Raporu Nüfus Yapısı Hızlı Kentleşme Hızlı Nüfus Artışı Göç

Detaylı

TARLABAŞI TOPLUM MERKEZİ ANNEX 6. Çocuk Tablo ve Grafikler 2006/2007 Tarlabaşı Kayıtlar

TARLABAŞI TOPLUM MERKEZİ ANNEX 6. Çocuk Tablo ve Grafikler 2006/2007 Tarlabaşı Kayıtlar TARLABAŞI TOPLUM MERKEZİ ANNEX 6 Çocuk Tablo ve Grafikler 2006/2007 Tarlabaşı Kayıtlar Cinsiyet Frekans % Kadın 126 51,8 Erkek 117 48,2 Toplam 243 100,0 Doğum Yeri Frekans % İstanbul 150 61,7 Doğu-Güneydoğu

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION ARAŞTIRMA DİZİSİ 2004/1 TÜRKİYE GENELİ VE İSTANBUL İÇİN 4 KİŞİLİK AİLENİN ASGARİ GEÇİM HARCAMASI Sendikamız 4 kişilik bir

Detaylı

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU

2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU 2014 OCAK AYI İŞSİZLİK RAPORU HAZIRLAYAN 27.04.2014 RAPOR Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ Prof. Dr. Mustafa DELİCAN Doç. Dr. Levent ŞAHİN 1. İşgücü Türkiye İşgücü Piyasasının Genel Görünümü Toplam nüfusun

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI

ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI GİRİŞ --------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS YEREL-BÖLGESEL POLITIKALARIN PLANLANMASINDA SÖZ HAKKIMIZ KANAL İSTANBUL PROJESI KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte biri, yani 14 milyon 160 bin 467 kişi, İstanbul

Detaylı

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular 6.15 TURİZM 6.15 TURİZM 334 6.15 TURİZM Başkent Lefkoşa çeşitli dönemlere ait tarihi, mimari, ve kültürel değerler açısından oldukça zengindir. Ayrıca Başkent olması nedeniyle ülkenin yönetsel, iş ve alışveriş

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

EYLÜL 2011 YIL: 15 SAYI: 10 KDV DAHİL 10 TL. Medya Kit 11

EYLÜL 2011 YIL: 15 SAYI: 10 KDV DAHİL 10 TL. Medya Kit 11 EYLÜL 2011 10 YIL: 15 SAYI: 10 KDV DAHİL 10 TL Medya Kit 11 içindekiler Hakkımızda 1 Cinsiyet Dağılımı 2 Yaş Grubu 2 Eğitim Durumu 3 Çalışılan Departman 3 Ünvan Dağılımı 4 Çalışılan Bölüm 4 Çalışan Sayısı

Detaylı

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ DEĞERLENDİRMENOTU Mayıs2014 N201416 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Hasan Çağlayan Dündar 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ TÜİK,

Detaylı

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI ÇALIŞMA PSİKOLOJİSİ VERİ BANKASI ÖRNEĞİ www.calismapsikolojisi.net Yrd. Doç. Dr. Burcu KÜMBÜL GÜLER Kocaeli Üniversitesi Gündem İnsan Kaynakları ve Çalışma

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU

BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU Prof. Dr. Oğuz ARI Boğaziçi Üniversitesi Köylerden kentlere göçler, özellikle büyük kentlerde, aşırı kentleşme, sanayileşme ile desteklenmeyen kentleşme,

Detaylı

Kent ve İnsan İlişkisi. Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013

Kent ve İnsan İlişkisi. Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013 Kent ve İnsan İlişkisi Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013 Akış 1. İnsan ve Mekan İlişkisi 2. Kent olarak Çerkezköy 3. Sonuç Çalışma ve mekan Temel konular Isıve aydınlatma Açık ofisler Maliyet

Detaylı

Prof. Dr. F. Cankat Tulunay

Prof. Dr. F. Cankat Tulunay 1 Prof. Dr. F. Cankat Tulunay Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Farmakoloji Derneği Başkanı Baş Ağrısı Dereği Başkanı 2006 2 1.Araştırmanın Amacı Araştırmanın ana amacı, Türkiye genelinde kronik

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ Bu çalışmada Kalkınma Bakanlığı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler ilgili kurum sitelerinden alıntıdır. DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI İçindekiler

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 i Bu sayıda; 2012 Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları Anket sonuçları değerlendirilmiştir. i 1 Gelir düşerken, gelirin dağılımı düzelir mi?

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

13. yıl. Reklam. Kiti 10

13. yıl. Reklam. Kiti 10 13. yıl Reklam Kiti 10.. içindekiler Hakkımızda 1 Cinsiyet Dağılımı 2 Yaş Grubu 2 Eğitim Durumu 3 Çalışılan Departman 3 Ünvan Dağılımı 4 Çalışılan Bölüm 4 Çalışan Sayısı Ortalaması 5 Sektörel Dağılım 5

Detaylı

Çankaya Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği. Tanıtım Dosyası ÇAYED

Çankaya Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği. Tanıtım Dosyası ÇAYED Çankaya Yardımlaşma ve Ekonomik Dayanışma Derneği Tanıtım Dosyası ÇAYED 4. Cadde, 1326 Sokak No: 7/A Öveçler, Çankaya - ANKARA tel: (0312) 472 42 94-474 00 10 Çankaya Dayanışma ve Ekonomik Dayanışma Derneği

Detaylı

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013 Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri Ülker Şener 13.02.2013 Temel sorun alanları Toplumsal yapı: kadın olmaya yüklenen anlam ve toplumsal cinsiyet rolleri İşgücü talebinden kaynaklı sorunlar:

Detaylı

KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER...

KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER... KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER D SK/GENEL- SEND KASI Emekçi kadınların sorunları gün be gün artmaktadır. Kapitalizmin yoğun saldırıları ve ataerkil sistem, kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği derinleştirerek,

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı