AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİ YARDIMIYLA KENTİÇİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİNİN TASARIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİ YARDIMIYLA KENTİÇİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİNİN TASARIMI"

Transkript

1 Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2006 AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİ YARDIMIYLA KENTİÇİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİNİN TASARIMI Erdal YILMAZ Özet: Bu çalışma, özellikle büyük kentlerde giderek karmaşık bir problem haline dönüşen ulaşım sorununun çözümüne bir katkı sağlama kaygısını taşımaktadır. Bu yaklaşımla kentiçi ulaşımında en önemli aktörlerden birisi olan kentiçi otobüs taşımacılığına odaklanılarak, sistemin Aksiyomlarla Tasarım (AD) prensipleri yardımıyla yeniden düzenlenmesine yönelik yeni bir çözüm önerisi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Belirlenen çözüm önerisinden hareketle çalışma kapsamında İstanbul ili için belirli bir bölgeye yönelik olarak sistem yeniden tasarımlanacaktır. Anahtar Kelimeler: Kentiçi otobüs taşımacılığı, aksiyomlarla tasarım, sistem tasarımı. Axiomatic Design of Urban Public Transportation Systems Abstarct: This study concentrates on the urban public transportation system and analyses in detail the current status of Istanbul, Turkey. In this study, the current condition is analysed and new model suggestions are developed with using axiomatic design approach. We can determine the aim of this study is to propose a new model for urban public transportation systems to increase its efficiency with using AD principles. This study, based on expert interviews, identifies the main factors contributing to design process of urban public transportation systems. Key Words: Urban bus transportation, axiomatic design, system design. 1. GİRİŞ İlk zamanlarda yaya temelli kurulan kentlerde ulaşım yaya veya atlı arabaların yardımıyla gerçekleştirilmekteyken yaklaşık 200 yıllık bir süreçte gerek nüfus gerekse coğrafi anlamda büyüyen kentlerde ulaşım araçları, teknolojik ilerlemelerin de yardımıyla çeşitlilik arz etmeye başlamıştır. Bu çeşitlilik ve her geçen gün büyük bir hızla artan ulaşım talebi, kentiçi ulaşım sisteminin giderek büyümesine ve karmaşıklaşmasına neden olmuştur. Giderek büyüyen ve karmaşıklaşan bu sisteme ilişkin sorun alanları da büyük farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıkların bir sonucu olarak da çok farklı sorun alanları farklı bilim dallarının çalışma alanlarına girmektedir. Planlanan ya da mevcut durumda var olan taşıma ağı kapasite düzeyleri ile söz konusu yollardaki trafik akışının optimizasyonunun sağlanması (Yang, Bell ve Meng, 2000; Qiao, Yang ve Lam, 2001), hizmet ulaşılabilme düzeyi (Murray, 2001; Murray, v.d., 1998), firma etkinliği ve rekabet düzeyi (Hensher ve Daniels, 1995; Matas ve Raymond, 1998; Zubieta, 1998; May, Shepherd ve Timms, 2000; Loizides ve Tsionas, 2002), fiyat politikaları (Pedersen, 2003), çizelgeleme (Oudheusden ve Zhu, 1995; Chang, Yeh ve Cheng, 1998; Ceder, Golany ve Tal, 2001), rotalama (Goczyla ve Cielatkowski, 1995; Kaufman, Nonis ve Smith, 1998; Prakash, Balaji ve Tuteja, 1999) kentiçi ulaşımalanında gerçekleştirilen çok sayıda çalışma alanlarına örnek olarak sayılabilir. Kentiçi ulaşım sisteminin karmaşık yapısı, tanımlanan problem alanlarının fazlalığı ve disiplinler arası yapısı bu problemlere yönelik çözüm yöntemlerinin de değişkenlik göstermesini beraberinde getirmiştir. Bu yöntemler, problemin yapısına göre basit finansal rasyolardan, ancak bilgisayar desteği ile çözülebilecek karmaşık matematiksel modellere varıncaya kadar geniş bir yelpazede yer almaktadır. Yapay sinir ağları (Qiao, Yang ve Lam, 2001), uzman sistemler ve bulanık mantık (Chang, Yeh ve Cheng, 1998), simülasyon (Di Febbara ve Sacone, 1996; Yang, Bell ve Meng, 2000; Lee ve Rivasplata, 2001; Qiao, Yang ve Lam, 2001), tam sayılı programlama (Oudheusden ve Zhu, 1995; Ceder, Golany ve Tal, 2001) kullanılan başlıca yöntemler arasında sayılabilir. Bu çalışmada ise her geçen gün önemi daha da artan kentiçi ulaşım probleminde, sistemin en esnek elemanı olan otobüs taşımacılığı özelinde hat planlaması problemine odaklanılmaktadır. Burada amaç yeni, Marmara Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, Ressam Namık İsmail Sokak, No.: 1, Bahçelievler, 34590, İstanbul. 9

2 şehrin genelinde uygulanabilecek, etkin bir hat planlaması sisteminin Aksiyomlarla Tasarım (AD) yaklaşımı yardımıyla yeniden tasarımlanmasıdır. Böylelikle kentiçi ulaşımında ağırlıklı bir yere sahip olan otobüs taşımacılığının daha etkili bir şekilde kullanımı ile kentiçi ulaşımında önemli bir iyileştirmenin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Önerilecek model ile ulaşılmak istenen temel hedefler arasında yolcuların daha konforlu, hızlı ve düşük maliyetlerle seyahat etmelerinin sağlanması, oluşturulan yeni sistemin diğer ulaşım araçları ile daha kolay bütünleşebilecek esnek bir yapıda olması özellikle önem taşımaktadır. Aksiyomlarla Tasarım (AD) yöntemi 1980 lerin başlarından itibaren, bilimsel bir tasarım yaklaşımı olarak ortaya konulmuştur. Ancak tasarım mühendisliği yazınında bir yöntem olarak yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanması ve çok farklı alanlarda, tasarım süreçlerinde uygulanması Suh tarafından yazılan kitabın yayınlanmasının ardından, 1990 yılında başlamıştır (Suh, 1990). Özellikle son on yıl içerisinde çok değişik alanlarda uygulama şansı bulmuş olan AD, her geçen gün kullanım alanlarına yenilerinin eklenmesiyle gelişimini sürdürmektedir. AD bugüne kadar çok geniş bir yelpazede kullanım şansı bulmuştur. Bu alanlar arasında; Yazılım Tasarımı (Kim ve dig., 1991; Chen, 1998), E-ticaret Stratejisi Tasarımı (Martin ve Kar, 2002) Kalite Sistemleri Tasarımı (Suh, 1995), Genel Sistem Tasarımı (Suh, 1998), İmalat Sistemi Tasarımları (Cochran ve dig.., 2001/2002; Kulak ve dig., 2005; Durmuşoğlu ve dig., 2002; Suh, 1998; Babic 1999; Giachetti, 1999; Chen ve dig., 2001), Süreç ve Ürün Geliştirme (Kar, 2000; Wu ve dig., 1998; El-Haik ve Yang, 1999; Chen, 2001; Suh, 2001; Huang ve Jiang, 2002), Tedarik Zinciri Tasarımı (Ng ve Jiao, 2004), Ofis Hücrelerinin Planlanması (Durmuşoğlu ve Kulak, 2004) İnşaat Mühendisliği Yapıları (Albano ve Suh, 1992), Çevre Sorunları Çözümü (Wallace ve Suh, 1993) vb. sayılabilir. Söz konusu alanlarda gerçekleştirilen çok sayıdaki çalışmada AD yöntemi kullanılarak tasarım problemlerine çözümler üretilmiştir. Ancak Kentiçi Taşımacılık alanında AD yaklaşımı uygulanmamıştır. Bu çalışmada, kentiçi ulaşım probleminin çözümüne AD yaklaşımı ile katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Aksiyomlarla Tasarım yöntemine ilişkin temel ilkeler ele alınarak, AD süreçleri detaylı olarak ortaya konulmaya çalışılacaktır. İkinci bölümde ise Hat Planlaması problemine ilişkin yeni modelde kullanılmak üzere problemdeki temel karar değişkenleri ve tasarım sürecinde dikkat e- dilmesi gereken ana unsurlar belirlenecektir. Üçüncü bölümde hat planlaması probleminin çözümüne yönelik olarak, AD yöntemi kullanılarak yeni bir tasarım metodolojisine ilişkin temel adımlar tanımlanmaya çalışılacaktır. Son bölümde ise ortaya konulan metodoloji çerçevesinde yeni bir hat planlaması modelinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. 2. AKSİYOMLARLA TASARIM Gerçek hayatta, mühendisler karmaşık problemleri çözebilmek amacıyla onu alt problemlerine bölerler ve bu küçük problemler için bağımsız çözümler ararlar. Suh (1990) tarafından önerilen AD yaklaşımı, bu bölme işlemi için etkili bir mekanizma sağlamaktadır (Chen, ve dig., 2001). AD yaklaşımında temel amaç tasarımlar için bilimsel bir alt yapı oluşturarak tasarımcının kullanabileceği sistematik düşünce süreçleri ve araçları yardımıyla tasarımlarını etkin bir şekilde geliştirmesini sağlamaktır (Suh, 1990). AD yaklaşımına göre, bütün tasarımlar, dört farklı alanın (CA, FR, DP ve PV) kendi içerisindeki ve birbirleri arasındaki bilgilerin sürekli işlenmesidir (Şekil 1). Müşteri ihtiyaçları, müşteri alanında ortaya konulur ve sonrasında fonksiyonel alanda formüle edilir. Fonksiyonel alanda, çözüm için giderilmesi gereken ve birbirlerinden bağımsız olan fonksiyonel gereksinimler (FRs) seti tanımlanır. Tasarım, ne yapmak istiyoruz? sorusunu ortaya koyan fonksiyonel alan ile bunu nasıl başarabiliriz? sorusunu soran ve tasarım parametrelerinden (DPs) oluşan fiziksel alan arasındaki ilişkilerin planlanması sürecinden oluşacaktır. Tasarım parametreleri ise süreç alanındaki süreç değişkenleri (PVs) ile ilişkilendirilecektir. Burada ne sorusu ile nasıl sorusuna geçişler haritalandırma olarak tanımlanmaktadır. (Chen, 1999) 10

3 AD yaklaşımında tasarımcı süreç boyunca öncelikle fonksiyonel bilgi alanında fonksiyonel gereksinmeler kümesini (FRs) belirledikten sonra bunların hayata geçirilebilmesi için gerekli fiziksel yapıyı o- luşturmak üzere fiziksel bilgi alanına geçecektir (DPs). Bu aşamada elde edilen FRs kümesine karşılık DPs kümesi daha açık bir şekilde ifade edilmeden uygulanamıyorsa tekrar FRs alanına dönülerek bir alt düzeydeki FRs kümesi ortaya konulacaktır. Bu zikzaklar ile ayrıştırma alt düzeylerde belirlenmiş sorunlara ait çözümlerin bilindiği noktaya kadar devam edecektir (Suh, 1990). (Şekil 2) AD yaklaşımı tasarım uzayında sistematik bir şekilde arama yapılabilecek bir yöntemi ortaya koymayı hedefler. Böylece süreçteki tesadüfîlik en aza indirilerek alternatif çözümlere daha kolay bir şekilde ulaşılabilecektir. Aksiyomlarla tasarım yönteminin en ayırıcı özelliği tasarım aksiyomlarının tanımlanmış olmasıdır: Bağımsızlık Aksiyomu ve Bilgi Aksiyomu. (Suh, 1990) Aksiyom 1. Bağımsızlık Aksiyomu: Fonksiyonel ihtiyaçlar arasında bağımsızlığı sağla. Aksiyom 2. Bilgi Aksiyomu: Tasarımın bilgi içeriğini en aza indir. Bağımsızlık aksiyomu fonksiyonel gereksinimler ile tasarım parametreleri arasındaki bağımsızlık ilişkisini tanımlamaktadır. Aksiyom 1 e göre her bir fonksiyonel gereksinme (FRi) diğer tasarım parametrelerini etkilemeden yalnızca tek bir tasarım parametresi (DPi) ile ilişkili olmalıdır. FR ile DP arasındaki ilişki aşağıdaki eşitlik ile açıklanabilir: Eşitlikte, {FR} ve {DP} bir n x 1 kolon matris ve [A] bir n x n matris olmak üzere A ij =δfr i / δdp j, fonksiyonel gereksinimler ile tasarım parametreleri arasındaki ilişkiyi tanımlayacaktır. Bağımsızlık aksiyomu gereği tasarım matrisi [A], diyagonal veya triangular olmak zorundadır. Böylece FR ile DP arasındaki ilişki, AD yöntemi yardımıyla tasarımın yapılabilmesi için gerekli özelliğe sahip olacak, yani Ayrık veya Ayrılmış olacaktır. Bir ayrık matris diyagonal olacaktır. Böylece tasarım çözümleri, birbirlerini etkilemeden, eş zamanlı olarak geliştirilebilecektir. Ayrılmış tasarım matrisi ise triangular matristir. Ayrılmış tasarım matrisinde görevler belirli bir sıra ile yürütülmelidir. Bağlı Tasarım Matrisi Coupled, hem üst hem alt üçgende sıfır dışında değerler içeren matristir. Aksiyomlarla tasarıma göre tasarım için uygun değildir. Çünkü bağlı tasarım matrisinde, tasarım sürecinde atılan adımlar birbirini etkileyecektir. Bu nedenle bağlı tasarımlar ayrılmış tasarımlara dönüştürülerek bağlı tasarımın olumsuz etkisi ortadan kaldırılmalıdır. Aksiyom 2: Bilgi Aksiyomu Aksiyom 1, iyi ve kötü ya da kabul edilebilir ve kabul edilemez tasarım arasındaki farkı belirleyecektir. Aksiyom 2 ise aksiyom 1 in gereklerini yerine getiren tüm tasarım alternatifleri arasından en iyi olanın seçilmesini sağlayacaktır (Babic, 1999). Suh a göre, FR lerin gereklerini yerine getiren tüm çözüm- 11

4 ler içerisinde en az bilgi içereni en iyi çözümdür. Daha az bilgi (daha az karmaşık tasarımlar) çözümün başarı şansını arttıracaktır (Suh, 1990). Aksiyomlarla Tasarım yönteminde, birinci aksiyom, eş zamanlı tasarımlama sürecini, gereksinmelerin bağımsızlığı ile sağlayacaktır. İkinci aksiyom ise eski bir yaklaşım olan basit tut yaklaşımının devamı niteliğindedir. (Chen ve dig., 2001) 3. KENTİÇİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMİNİN AKSİYOMLARLA TASARIMI Aksiyomlarla tasarım yaklaşımı, farklı seviyelerdeki tasarım çözümleri hiyerarşisi içerisinde tasarımcılara yol gösterici bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu perspektiften, kentiçi otobüs taşımacılığı gibi büyük ölçekli ve karmaşık sistemler için de tasarım süreçlerini kolaylaştırıcı bir yöntem olarak kullanılabilir. Çalışma kapsamında AD, kentçi ulaşım sisteminin önemli problem alanlarından birisi olan kentiçi toplu taşıma sistemi tasarımı için bir çözüm önerisinin ortaya konulması için kullanılacaktır. AD a göre ilk adım hat planlaması için fonksiyonel gereksinmenin ne olduğunun tespit edilmesidir. Burada hangi bölgeye ilişkin bir planlama yapıldığının ötesinde hat planlamasına ilişkin temel prensiplerin ortaya konulması ön plana çıkmaktadır. Bu amaçla Aksiyomlarla Tasarımda atılması gereken ilk a- dım, en üst düzeydeki fonksiyonel gereksinmenin belirlenmesidir. Doğaldır ki bu düzeyde belirlenecek olan fonksiyonel gereksinim tasarım sürecinin bütününü etkileyecek niteliktedir. Bu nedenle oldukça dikkatli bir şekilde karar verilmesi gereken FR 0, bu çalışmada aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. FR 0 Kentiçi ulaşım sisteminde performans artışını sağla Bir sonraki adımda ise fonksiyonel alandan fiziksel alana geçişi sağlayacak şekilde fonksiyonel gereksinimin ortaya koyduğu ihtiyacı karşılayacak tasarım parametresi tanımlanmalıdır. Çalışma kapsamında temel tasarım parametresi şu şekilde belirlenmiştir: DP 0 Etkin bir toplu ulaşım modeli tasarımı Bu aşamada belirlenen tasarım parametresi uygulanabilir değildir. Böyle durumlarda Aksiyomlarla Tasarım yaklaşımında fonksiyonel gereksinmelerin ve sonrasında da tasarım parametrelerinin ayrıntılandırılması önerilmektedir. Tasarım hiyerarşisi içerisinde fiziksel alanda belirlenen FR ve bu ihtiyacı karşılamaya yönelik olarak fonksiyonel alanda belirlenen DP nin ardından bir alt seviyede fonksiyonel ihtiyaçlar kümesinin belirlenmesi için tekrar fonksiyonel alana dönülecektir. Bu zikzaklarla ilerleyen süreç uygulanabilir tasarım parametreleri kümesi oluşturuluncaya kadar sürecektir. Çalışma kapsamında belirlenen FR 0 ve DP 0 için 1. seviye FR ve DP kümeleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir: FR 1 Tüm ulaşım araçları arasında uyum sağla FR 2 Ulaşım araçlarında uyumu kolaylaştırmak için sistemi basitleştir FR 3 Lastik tekerlekli araçlarda yolculuk sürelerini kısalt FR 4 Ana arterlerde toplu taşıma araçlarının trafik akışına olumsuz etkisini azalt FR 5 Getirilen sistemin kamuoyu desteğini sağla Bu noktada birinci seviyede belirlenen tasarım parametreleri söz konusu fonksiyonel gereksinmeleri karşılayacaktır. Burada DP 1, FR 1 in gerçekleşmesini sağlayacaktır. DP 2 ise FR 2 nin gereklerini, FR 1 i ya da diğer fonksiyonel gereksinmeleri etkilemeksizin hayata geçirebilmelidir. Birinci seviyedeki tasarım parametreleri şu şekilde belirlenebilir: DP 1 Koordinasyon takımı DP 2 Aktarmalı sistem DP 3 Renkli durak sistemi DP 4 Toplu taşıma kuralları DP 5 Oluşturulan iletişim sistemi Birinci seviyede tasarım eşitliği aşağıdaki gibi oluşturulabilir: 12

5 Bu noktada kentiçi toplu ulaşım sistemine odaklanan çalışmada tasarım süreçlerine ilişkin 5 farklı FR tanımlanmıştır. Öncelikle bütünsel bir yaklaşımla sistemdeki tüm ulaşım araçlarının uyumunun sağlanması ve tasarım sürecine dâhil edilmesi hedeflenmektedir (FR 1 ). Bunu sağlamaya yönelik olarak ise bir koordinasyon takımı (DP 1 ) oluşturulması önerilmektedir. Koordinasyon takımının oluşturulmasının ardından söz konusu uyumun sağlanmasını kolaylaştıracak şekilde sistemin basitleştirilmesi FR 2 olarak tanımlanmıştır. Gerçekleştirilen gözlemler sonucunda, sistemdeki uzun mesafeli güzergâhların sistemi hantallaştırdığı, planlama ve kontrol süreçlerini güçleştirdiği ve karmaşıklaştırdığı tespit edilmiştir. Bu noktadan hareketle sistemin basitleştirilmesi için aktarmalı sistem (DP 2 ) bir çözüm olarak ortaya konulmuştur. Kentiçi ulaşım söz konusu olduğunda en önemli performans ölçütlerinden birisi de ulaşım sürelerinin kısaltılmasıdır (FR 3 ). Renkli durak uygulamaları (DP 3 ) özellikle ana arterlerdeki sefer sürelerinin kısalmasını sağlayacaktır. Kentiçi ulaşımda trafik akış düzeninin sağlanması ve bu düzeni bozucu unsurların sistemden ayıklanması önemli bir yer tutmaktadır. Toplu taşıma araçları da bu problemde ciddi bir paya sahiptir (FR 4 ). Bu nedenle toplu taşıma araçlarının trafik akış düzenini bozucu hareketlerinin ortadan kaldırılması veya en aza indirilmesi trafik akışını rahatlatacaktır. Bu amaca yönelik oluşturulacak toplu taşıma kuralları (DP 4 ) bu problemin çözümü için önerilmektedir. Toplumsal bir alan olan kentiçi ulaşım sisteminde gerçekleştirilecek köklü değişikliklerin kamuoyu desteği sağlanmaksızın uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle tasarım sürecindeki önemli adımlardan birisi de yeni sisteme kamuoyu desteğini sağlamaktır (FR 5 ). Oluşturulacak iletişim sistemi de bu amaca hizmet edecektir (DP 5 ). Tasarım matrisinde X sıfır olmayan bir elemanı temsil etmekte ve tasarım parametresi ile fonksiyonel gereksinme arasında bir ilişkinin varlığını ifade etmektedir. Burada tasarım matrisinin Ayrılmış olduğu ve bu şekliyle bağımsızlık aksiyomunu karşıladığı görülmektedir. Ancak belirlenen tasarım parametrelerinin uygulamaya yönelik olarak yeterince detaylandırılamamış olduğu, bölümlendirme çabalarının devam etmesi gerektiği söylenebilir. İkinci seviyede bölümlendirme aşamasında ise ortaya çıkan fonksiyonel gereksinimler ve tasarım parametreleri şu şekilde ortaya konulabilir: I. DAL: FARKLI TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI ARASINDA UYUM SAĞLANMASI Büyük kentlerde ulaştırmanın en önemli sorunu, koordinasyon içinde etkin bir yönetim sisteminin oluşturulamamasıdır. Burada önerilebilecek çözüm, çok başlılıkla nitelenen yetersiz yönetim anlayışlarının, gerekli yetkilerle donatılmış, finans gücü olan tek otorite haline dönüştürülmesidir (İstanbul Kentiçi Ulaşım Şurası, 2002). Bu çalışmada tek otorite koordinasyon takımı olarak adlandırılmaktadır. Ancak çalışma boyutlarının sınırlı olmasından dolayı söz konusu takımın ortaya çıkartılmasına yönelik tasarım adımları çalışma kapsamı içerisinde yer alamayacaktır. Bu dal, ileride özel yapılacak çalışmalar için konu olabilecek kapsamdadır. Bundan sonraki tasarım adımları, koordinasyon grubunun oluşturulması durumunda gerçekleştirilecek çalışmalara temel oluşturma kaygısı ile belirlenecektir. II. DAL: YOLCU/ARAÇ YOĞUNLUKLARIN AZALTILMASI FR 21 Aktarma durak yerlerini belirle FR 22 Aktarmalı sistemin faydalarını elde et FR 23 Aktarma durağında trafik düzenini sağla Ekonomik taşımayı sağla FR 24 DP 21 DP 22 DP 23 DP 24 Yer seçme prosedürü Yeni hat planları Aktarma durağı düzenlemeleri Araçlar arası ücretsiz aktarma sistemi 13

6 Aktarma durak yerlerinin belirlenmesi (FR 21 ) için gerçekleştirilecek yer seçme prosedürü (DP 21 ) ulaşım araçlarının bütünleştirilmesini sağlayacak bölgelerin belirlenmesi (FR 211 ), güzergâh sayısını azaltacak şekilde aktarma noktası adaylarının belirlenmesi (FR 212 ) ve aktarma nokta veya noktalarının seçimi (FR 213 ) olmak üzere üç alt fonksiyonel gereksinimden oluşacaktır. FR 21 in hayata geçirilebilmesi için oluşturulan DP seti ise şu şekilde ortaya konulmuştur; kara, deniz veya raylı sistem araçlarının kullandıkları ortak güzergâhları ve ana durak yerlerinin belirlenmesi amacıyla araç rota analizleri (DP 211 ) aktarma durak bölgelerinin belirlenmesinde kullanılacaktır. Güzergâh yoğunluk analizleri (DP 212 ) ve arazi etütleri (DP 213 ) de özel olarak aktarma durak yerinin tespit edilmesinde kullanılacaktır. Aktarma duraklarının fiziksel olarak kurulmasının ardından, aktarmalı sistemin faydalarından yararlanmak üzere (FR 22 ) yeni hat düzenlemelerine gidilecektir (DP 22 ). Bu amaçla öncelikle tüm ulaşım araçları arasındaki uyumu sağlamak için (FR 221 ) araçlar arası tamamlayıcı hat planları oluşturulacaktır (DP 221 ). Söz konusu hatların belirlenebilmesi içinse güzergâh analizleri (DP 2211 ), araç çizelgelerinin oluşturulması (DP 2212 ) kapasite planlarının yapılması (DP 2213 ) gerekmektedir. Uyumlu hat planlarının oluşturulmasının ardından mevcut güzergâh uzunluklarının kısaltılması gündeme gelecektir (FR 222 ). Bu amaçla sistemdeki mevcut tüm güzergâhlar için ana duraklar kent merkezlerinden alınarak aktarma duraklarına kaydırılacaktır (DP 222 ). Mevcut durumda kent merkezlerinden hareket eden hatlar artık aktarma duraklarından hareket edeceklerdir. Böylelikle mevcut güzergâh uzunlukları kent merkezi-aktarma durağı mesafesi kadar kısaltılmış olacaktır. Bu değişiklik ise mevcut güzergâhların (DP 2221 ) ve sefer sıklıklarının (DP 2222 ) yeniden belirlenmesini gerekli kılacaktır. Kent merkeziaktarma durağı arasında ise belirlenecek güzergâhlarda tek bir tabelalı hat çalışacaktır (DP 223 ). Bu ise ana arterlerdeki hat sayılarında önemli azalma sağlayacaktır (FR 223 ). Fiziksel olarak aktarma durak yerlerinin belirlenmesinin ve kaç adet hat ve otobüsün aktarma duraklarını kullanacağı belirlendikten sonra aktarma duraklarındaki düzenlemelerin yapılması gerekecektir (DP 23 ). Gerçekleştirilecek düzenlemelerde hem yerleşim planı (DP 231 ) hem de yaya ve otobüs bağlantı yolları (DP 232 ) oluşturulacaktır. Aktarmalı sistem tasarım sürecinin son aşamasında ise ekonomik taşımanın sağlanması (FR 24 ) hedeflenmektedir. Yeni sistemde ortaya çıkacak aktarma zorunluluğunun kullanıcılara ek bir maliyet getirmemesi için aktarmaların ücretsiz olması önerilmektedir (DP 24 ). Burada söz konusu olan aktarma sadece belirli tipte ulaşım araçları arasındaki aktarma değildir. Aktarma duraklarında mümkünse farklı tipte (deniz, ray, lastik tekerlekli) araçlar arasında da aktarma söz konusu olacaktır. Bu aktarmaların da ücretsiz olabilmesi için (FR 241 ) ortak bir tek bilet uygulaması (DP 241 ) söz konusu olacaktır. Ayrıca sistemde mevcut durumda da, çok uzun mesafeler için, aktarma yapılması söz konusu olmakta ve bu aktarmalar ücretli yapılmaktadır. Yeni modelde sadece yeni düzenlemelerden kaynaklanan aktarmaların ücretsiz olması istenmektedir (FR 242 ). Bu nedenle ücretsiz aktarma sistemin geneline yaygınlaştırılmamalı, ücretsiz aktarma yapılabilecek hatlar belirlenmelidir (DP 242 ). Son olarak da bu ücretlendirme sisteminin uygulanabilmesi için bir alt yapı kurulması gerekecektir (FR 243 ). Elektronik bilet sistemi ise gereksinmeleri karşılayabilecek bir araç olarak belirlenmiştir (DP 243 ). FR 211 Ulaşım araçlarının bütünleşmesine yönelik aktarma bölgelerini belirle FR 212 Güzergâh sayısını azaltacak şekilde aktarma noktası adaylarını belirle FR 213 Aktarma nokta veya noktalarını seç DP 211 DP 212 DP 213 Araç rota analizleri Güzergâh yoğunluk analizleri Arazi Etüdü 14

7 FR 221 FR 222 FR 223 Ulaşım araçlarını uyumlaştır Güzergâh uzunluklarını kısalt Hat sayısını azalt DP 221 DP 222 DP 223 Tamamlayıcı hat planları oluşturma prosedürü Aktarma durağından son durağa doğru yeni hat planı Aktarma durağından kent merkezine doğru yeni hat planı FR 231 FR 232 Durak düzenlemelerini gerçekleştir Aktarmalı sistemi teşvik edecek durak bağlantılarını gerçekleştir DP 231 DP 232 Uygun yerleşim planı Yaya ve otobüs bağlantı yolları tasarımı FR 241 FR 242 FR 243 Farklı hizmet sağlayıcılar arası ücretlendirmeyi düzenle Hizmet sağlayıcının zarar görmesini önle Alt yapıyı oluştur DP 241 DP 242 DP 243 Tek bilet uygulaması Aktarmalarda ücretsiz hat seçim prosedürü Elektronik bilet sistemi FR 2211 FR 2212 FR 2213 Güzergâhları bütünleştir Taşıma sistemindeki beklemeleri azalt Araç doluluk oranları arasındaki sapmaları azalt DP 2211 DP 2212 DP 2213 Ulaşım araçları güzergâh analizi Etkin araç çizelgeleri Çok kaynaklı kapasite planlaması 15

8 FR 2221 FR 2222 Son durak için güzergâhları yeniden belirle Otobüs sıklıklarını yeniden belirle DP 2221 DP 2222 Son duraklara yönelik fayda/maliyet analizi Yolcu talep analizi FR 2231 FR 2232 Kent merkezi için güzergâhları yeniden belirle Yeni güzergâhlar için kapasite düzeyini belirle DP 2231 DP 2232 Kent merkezine yönelik fayda/maliyet analizi Yolcu talep analizi III. DAL: YOLCULUK SÜRELERİNİN KISALTILMASI Kentiçi ulaşım söz konusu olduğunda en önemli performans ölçütlerinden birisi ulaşım sürelerinin kısaltılmasıdır (FR 3 ). Özellikle ana arterlerdeki sürelerin kısaltılması için renkli durak sistemleri aktarmalı sistemle örtüşen bir çözüm sunmaktadır. Burada en önemli nokta sistemde kullanılacak renk sayısının belirlenmesidir (FR 31 ). Simülasyon tekniği farklı renk alternatifleri için en ideal sayının belirlenmesi için kullanılacaktır (DP 31 ). Renk sayılarının belirlenmesinin ardından otobüslerin ve otobüs duraklarının renklendirilmesine geçilecektir. Duraklar, kent merkezlerinden aktarma duraklarına kadar, sırasıyla belirli renkleri taşıyacak şekilde farklılaştırılacaklardır (DP 32, DP 33 ). Renklendirilen otobüsler yalnızca kendi rengini taşıyan duraklarda duracaklardır. Böylece ana arterlerde yolculuk sürelerinde bir kısalma sağlanabilecektir. Fakat ara duraklarda farklı renkli duraklar arasında hareket etmek isteyen kullanıcılar için (FR 34 ) beyaz tabelalı ve tüm duraklarda duran otobüs hatları oluşturulması gerekmektedir (DP 34 ). FR 31 Renk sayısını belirle FR 32 Otobüs hatlarını yeniden düzenle FR 33 Otobüs duraklarını yeniden düzenle FR 34 Ara duraklar arası ulaşımı sağla DP 31 DP 32 DP 33 DP 34 Sistem benzetimi Renklendirilmiş otobüs hatları Renklendirilmiş otobüs durakları Beyaz tabelalı hat düzenlemesi 16

9 IV. DAL: TRAFİK DİSİPLİNİ DALI Özellikle ana arterlerde trafiğin düzenli bir şekilde akışının sağlanması kentiçi ulaşım için önemli bir gereksinimdir (FR 4 ). Bu akışa toplu taşıma araçların olumsuzluklarının azaltılması (DP 4 ) içinse ana arterlere halk otobüsü (DP 411 ) ve minibüslerin (DP 412 ) sokulmaması öncelikli önerilen tedbirdir. Bu amaçla oluşturulacak yeni hat planlarında halk otobüsleri ve minibüsler aktarama durakları ile son duraklar arasında çalışacaklardır. Böylelikle kent merkezlerindeki ana arterlere girişleri engellenmiş olacaktır. Ayrıca ana arterlere girecek ulaşım araçlarının da disiplin altına alınması bir zorunluluktur (FR 42 ). Bunun içinse toplu taşıma araçlarının hem durak yerleri trafik akışını etkilemeyecek şekilde yeniden düzenlenmeli (DP 421 ), hem de durak haricinde yolcu alımları engellenmelidir (DP 422 ). FR 41 Araçların trafikte akışını kontrol altına al Araçların yolcu indirme/bindirme sürecini kontrol altına al FR 42 DP 41 DP 42 Halk otobüsü ve minibüsler için yeni düzenlemeler Duraklama kuralları FR 411 FR 412 DP 411 DP 412 Şehir merkezlerinde ana arterlere halk otobüslerinin girmesine engel ol Şehir merkezlerinde ana arterlere minibüslerin girmesine engel ol Halk otobüsleri için özel hat planı Minibüsler için yeni hat planı FR 421 FR 422 Yolcu indirme/bindirmelerinin olumsuz etkisini azalt Durak haricinde duruşlara engel ol DP 421 DP 422 Ayrıntılı durak düzeni Yönergeler V. DAL: HALKLA İLİŞKİLER Kentiçi toplu ulaşım sistemi kamusal bir hizmet olduğu için bu sistemde yapılacak değişikliklerin kalıcı olabilmesi için toplumsal destek alınması zorunludur (FR 5 ). Bu amaçla oluşturulacak iletişim sistemi ile (DP 5 ) toplum ve özellikle kullanıcıların bilgilendirilmesi (FR 511, FR 512, FR 513 ) önemli bir gerekliliktir. Bu amaçla tüm iletişim araçları etkin bir şekilde kullanılmalıdır (DP 511, DP 512, DP 513 ). Buna ek olarak kullanıcılara seçim şansı yaratılması (FR 52 ) ve mevcut sistemle yeni sistemin belirli bir geçiş döneminde birlikte kullanılması (DP 52 ) önerilmektedir. Son adımda da kurulacak şikâyet hattı ve değerlendirme sistemi ile (DP 53 ) kullanıcıların yaşadığı sorunların çözülmesi hedeflenmektedir. FR 51 FR 52 Yeni sistemin anlaşılmasını sağla Kullanıcılara seçim şansı yarat 17

10 FR 53 Yeni ulaşım modelini gelen şikâyetler doğrultusunda geliştir DP 51 DP 52 DP 53 İletişim araçları Karma uygulamalı geçiş sistematiği Şikâyet hattı ve değerlendirme sistemi FR 511 FR 512 FR 513 Toplumu bilgilendir Bölge halkını bilgilendir Kullanıcıları bilgilendir DP 511 DP 512 DP 513 Yazılı/görsel medya Otobüs, durak ve pano ilanları Bilgilendirici/tanıtıcı personel Şekil 3. Kentiçi Ulaşım Sistemi Tasarımının Ayrıştırılması 18

11 4. İSTANBUL MİLLET CADDESİ İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ Çalışmanın uygulama aşamasında mevcut toplu taşıma sistemine alternatif olabilecek, daha etkin bir model geliştirilebilmesine yönelik temel tasarım aşamaları ele alınacaktır. Burada amaç, aksiyomlarla tasarım yöntemi yardımıyla belirlenen tasarım aşaması süreçlerinin somut bir örnek yardımıyla açıklanmasıdır. Ortaya konulacak alternatif yöntem ile mevcut durum arasındaki performans değerlendirmesi bu çalışmanın kapsamında olmayacaktır. Bu çerçevede İstanbul ili uygulama için seçilmiştir. Millet Caddesi, Aksaray Topkapı güzergâhı örneği yeni tasarım süreci ile yeniden ele alınacaktır. İstanbul un kentiçi trafik yoğunluğu açısından en önemli arterlerden birisi olan Millet Caddesi ulaşım sisteminde performans artışını sağlanması (FR) çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında, çözüm için toplu taşıma sistemine odaklanılmakta ve etkin bir toplu ulaşım modeli geliştirilmesi (DP) ile ulaşım sisteminde performans artışı sağlanacağı varsayılmaktadır. Tasarım süreci; Millet Caddesi özelinde AD yaklaşımı ile ele alındığında, Şekil 3 te oluşturulan adımların takip edilmesi ile ortaya çıkacaktır. I. DAL FARKLI TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI ARASINDA UYUM SAĞLANMASI Çalışma kapsamında ele alınan güzergâh üzerinde farklı ulaşım araçlarının var olması ve ortaya konulan yeni modelin, sistem içerisindeki tüm tarafların beklentilerini karşılayabilecek çözümler üretebilmesi için koordinasyon takımı önemli bir role sahiptir. Ancak I. dal, çalışmanın kapsamı içerisinde detaylandırılmamıştır. Dolayısıyla uygulama aşamasında da ele alınmayacaktır. II. DAL: YOLCU/ARAÇ YOĞUNLUKLARIN AZALTILMASI Tasarım sürecinde ikinci adım aktarmalı sistemi (DP 2 ) hayata geçirecek adımların atılmasıdır. Geliştirilen modelde bunun için yapılması gerekenler sistematik bir şekilde ortaya konulmuştur (Şekil 3): FR 21 Aktarma durak yerlerini belirle DP 21 Yer seçme prosedürü Aktarma durak yerlerinin belirlenmesi için: FR 211 Ulaşım araçlarının bütünleşmesine yönelik aktarma bölgelerini belirle DP 211 Araç rota analizleri Millet caddesi ni kullanan araçlara ilişkin rota analizleri incelendiği zaman özetle görülmektedir ki; cadde üzerinde Hafif Raylı Sistem (LRT), Otobüs (İETT ve ÖHO) ve Dolmuşlar ile toplu taşımacılık yapılmaktadır. Dört şeritli (çift yön için) karayolunu ikiye bölen çift yönlü demiryolu (LRT için) caddenin alt yapısını oluşturmaktadır. Karayolu taşımacılığının, raylı sistemin varlığına rağmen ağırlığını koruduğu güzergâh üzerinde 41 farklı otobüs hattı mevcuttur. Söz konusu hatlar kent merkezindeki 6 farklı ana duraktan (Taksim, Eminönü, Beşiktaş, Beyazıt, Yenikapı, Aksaray) 31 farklı son durağa hareket etmektedir. Söz konusu 41 hattın hepsi için Millet Caddesi ortak bir güzergâh oluşturmakta, cadde üzerindeki 8 durak ortak olarak kullanılmaktadır. Bu durum, hem hafif raylı sistem (LRT) hattının varlığı sebebiyle iki şeride düşen karayolunda hem de otobüs duraklarında yoğunluklara sebep olmaktadır. Ayrıca Taksim-Topkapı dolmuşları da aynı güzergâhı kullanmaktadır. Kabataş, Eminönü Topkapı, Zeytinburnu güzergâhında çalışan LRT de aynı hat üzerinde yolcu taşımaktadır. Aksaray durağından başlayarak Topkapı durağı na kadar olan bölgede özellikle otobüs taşımacılığı ile LRT sisteminin birbirine rakip bir rol oynadıkları gözlenmektedir. Araç rotaları açısından değerlendirildiği zaman Aksaray bölgesi (ortak güzergâhın başlangıç noktası), Topkapı bölgesi veya Zeytinburnu/Merter bölgesi (ortak güzergâhın bitiş noktaları) aktarma durağı için uygun bölgeler olarak ortaya çıkmaktadır. FR 212 Güzergâh sayısını azaltacak şekilde aktarma noktası adaylarını belirle DP 212 Güzergâh yoğunluk analizleri Söz konusu güzergâh üzerinde hareket eden 41 farklı otobüs hattı kent merkezindeki 6 farklı ana duraktan 31 farklı son durağa hareket etmektedir. Söz konusu hatlarda günde yaklaşık 2500 sefer gerçekleştirmektedir ki bu hat sayıları İstanbul ilindeki toplam 509 hattın %8 ini oluşturmaktadır. Bu seferlerin çoğunlukla trafiğin yoğun olduğu sabah 07:00, akşam 19:00 saatleri arasında gerçekleştirildiği düşünülürse yaklaşık 20sn. de bir otobüsün Millet Caddesi üzerindeki bir durağa yanaşacağı öngörülebilir. Bu durum ise otobüs duraklarında kuyruklara neden olmaktadır. Trafik etkinliğinin arttırılması için bu yoğunluğun azaltılması kaçınılmazdır. Önerilen aktarma duraklarının bu yoğunluğu azaltacak şekilde oluşturulması gerekmektedir. Aksaray, Topkapı ve/veya Zeytinburnu bölgeleri arasında seçim yapılırken güzergâh yo- 19

12 ğunlukları da dikkate alınmalıdır. Altı farklı merkezle ilişkili otobüsler çalışma kapsamındadır ve Millet Caddesi ne olan uzaklıkları sebebiyle tüm merkezler için kendi özellikleri çerçevesinde çözümler önerilecektir. Beyazıt Merkez Durağı: Beyazıt, Millet Caddesi ne en yakın duraklardan birisidir. Millet Caddesi boyunca hareket eden LRT sisteminin varlığına ve Beyazıt ın çok dar ve yoğun alt yapısına karşın Beyazıt durağından, Topkapı ya kadar aynı güzergâhı kullanan 12 farklı hat, 12 farklı son durak için hareket etmektedir. Oysa Topkapı da oluşturulacak bir aktarma durağı ile söz konusu 12 hattı kullanan yolcuların LRT sistemini kullanarak Beyazıt a ulaşmaları mümkündür. Buradan söz konusu 12 hattın başlangıç duraklarının Beyazıt yerine Topkapı olması önerilmektedir. Aksaray Merkez Durağı: LRT sisteminin varlığına rağmen Aksaray dan 4 farklı hat hareket ederek Millet Caddesi boyunca güzergâhı kullanmaktadır. Oysa bu dört hattı kullanan yolcular ilk anda LRT sistemini kullanarak Topkapı ya ulaşarak oradaki aktarma durağından söz konusu dört hattı kullansalar bu 4 hattın da Millet Caddesi ni kullanması tamamen önlenmiş olacaktır. Taksim Merkez Durağı: Taksim, 13 farklı hat ile Millet Caddesi ni en yoğun kullanan, en uzak merkez duraklardan birisidir. Buradan zaten LRT bağlantısı için bir otobüs hattı aktarma amaçlı olarak o- luşturulmuştur (83MT). Ancak bu hattın varlığına karşın diğer 13 hatta ilişkin herhangi bir değişiklik yapılması düşünülmemiştir. Burada sorun, yolcuların Taksim Aksaray aktarmasından sonra LRT sisteminden gidecekleri noktaya bir aktarma yapma zorunluluğunun olmasıdır. Oysa (83MT) numaralı otobüs, Aksaray yerine oluşturulması planlanan Topkapı aktarma durağına kadar gelirse, oradan hareket edecek olan söz konusu 13 otobüs hattına tek bir aktarma ile ulaşabileceklerdir. Burada en önemli avantaj Taksim den hareket eden otobüslerin sadece tek bir hat olarak Millet Caddesi ni kullanacak olmalarıdır. Eminönü Merkez Durağı: Tıpkı Taksim durağı gibi Eminönü de Millet Caddesi ne uzak bir duraktır. 10 farklı hat, Eminönü nden hareketle Millet Caddesi ni kullanarak Topkapı ya kadar ortak güzergâhta hareket etmektedirler. Bu 10 hattın yerine Topkapı aktarma durağı ile bağlantıyı sağlayacak tek bir hattın oluşturulması ile 10 hat sayısı 1 e gerileyecektir. Yenikapı Merkez Durağı: Yenikapı dan hareket eden tek bir hat Millet caddesi ni kullanmaktadır. Yenikapı durağının özelliği ağırlıklı olarak deniz ulaşımı ile bağlantılı olmasıdır. Deniz Otobüsleri İskelesi nin olması nedeniyle belirli bir yoğunluğa sahip Yenikapı durağı için özel durumuna uygun olarak Yeni Bosna ya giden tek hattın son durağı Topkapı olarak değiştirilebilir. Ayrıca sefer zamanları da deniz otobüs saatlerine göre yeniden düzenlenebilir ve böylece gereksiz bir otobüs hareketi engellenmiş olur. Beşiktaş Merkez Durağı: Beşiktaş durağından bu güzergâhı kullanan tek bir hat mevcuttur (28T). LRT sisteminin güzergâhı ise Kabataş a kadar uzatılmıştır ve Kabataş tan Zeytinburnu na kadar aktarmasız olarak ulaşmak mümkün olmaktadır. Dolayısıyla bu uzun hattın varlık sebebi anlamını yitirmiştir. Bu nedenle Beşiktaş tan hareket ederek Topkapı ya gelen 28T numaralı otobüsün tamamen kaldırılmaması için bir neden gözükmemektedir. Bu çerçevede 6 farklı güzergâhtan hareket eden otobüs sayısı, Topkapı aktarma durağının devreye girmesiyle beraber 3 e inecektir. Yenikapı sefer sıklıklarının da düşürüldüğü düşünüldüğünde Millet caddesi ni ağırlıklı olarak 2 farklı hattın kullanacağı görülmektedir. Bu durum hem LRT sistemi ile otobüsler arasındaki rekabeti ortadan kaldıracak, hem de Millet Caddesi trafiğinde önemli bir rahatlama sağlayacaktır. FR 213 Aktarma nokta veya noktalarını seç DP 213 Arazi Etüdü Araç güzergâhları ve yoğunlukları açısından ele alındığı zaman en avantajlı aktarma durağı yerinin Topkapı bölgesi olduğu gözlenmektedir. Arazi yapısı olarak incelendiğinde de Topkapı önemli bir alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. Geniş arazilere sahip olan bölge yeniden yapılanma projesi içersinde kapsamlı bir değişim yaşamaktadır. FR 22 Aktarmalı sistemin faydalarını elde et DP 22 Yeni hat planları Aktarma durağı dikkate alınarak yeni hat planlarının oluşturulması için: FR 221 Ulaşım araçlarını uyumlaştır DP 221 Tamamlayıcı hat planları oluşturma prosedürü FR 2211 Güzergâhları bütünleştir 20

13 DP 2211 Ulaşım araçları güzergâh analizi Topkapı da aktarma durağı oluşturulması sırasında olasılık olarak düşünülen hat planlarının belirli bir sistematik içerisinde tekrar ele alınarak somutlaştırılması tasarım sürecinin bir parçasıdır. Sistemde 2 farklı toplu taşıma aracı (otobüs ve LRT) kapsam içerisine dâhil edilmiştir. Aktarmalı sistem gereği kent merkezlerindeki otobüs hatları merkez dışındaki veya daha az yoğunluklu bölgelere kaydırılmaktadır. Mevcut yapıda herhangi bir önemli yatırım kararı gerektirmeyen bu proje kapsamında mevcut alt yapı; LRT sistemi (Aksaray-Topkapı), 6 farklı kent merkezinden hareket eden 31 farklı hat için otobüsler ve 8 değişik otobüs durağıdır. Mevcut imkânlar çerçevesinde söz konusu 6 farklı merkezden hareket eden hatların bazılarının (Aksaray, Beyazıt, Beşiktaş) tamamen ortadan kaldırılması planlanmıştır. Özellikle Aksaray ve Beyazıt taki yolcu talebi LRT sistemine kaydırılmaktadır. Burada mevcut alt yapı gerçekten birbirini tamamlar niteliktedir ve güzergâhlar zaten bütünleşik bir yapı arz etmektedir. FR 2212 Taşıma sistemindeki beklemeleri azalt DP 2212 Etkin araç çizelgeleri Kentiçi ulaşım sistemindeki en önemli performans ölçütlerinden bir tanesi toplam ulaşım sürelerinin kısaltılmasıdır. Performans artışı sağlamaya yönelik olarak önerilen aktarma sistemlerinin bu ölçütte bir artış sağlayabilmesi, aktarma anında kaybedilen zamanın minimize edilmesine bağlıdır. Uyumlu ve etkin araç çizelgelemesi, başarılı veya başarısız bir sistem yaratılması noktasında önemli bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle farklı ulaşım araçlarının hareket saatlerinin uyumlaştırılması zorlu bir çaba olarak karşımıza çıkmaktadır. Önerilen modeldeki en büyük avantaj ise LRT sistemlerinin çok sık hareket edebilmesi ve sefer zamanlarının güvenilir olmasıdır. FR 2213 Araç doluluk oranları arasındaki sapmaları azalt DP 2213 Çok kaynaklı kapasite planlaması Yine tasarım sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalardan bir tanesi kapasite sorunudur. Önerilen modelde Aksaray ve Beyazıt otobüsleri tamamen kaldırılarak, talep LRT sistemine kaydırılmıştır. Bu durumda Beyazıt, Aksaray Topkapı güzergâhında LRT sistemine olan talebin artması kaçınılmazdır. LRT sistemine ilişkin talep düzeyi burada yeniden belirlenmelidir. Aynı şekilde Taksim ve Eminönü nden hareket eden 23 farklı hat, sadece 2 hatta indirilmiştir. Bu 2 hattın sefer sıklıkları (kapasiteyi belirleyen bir faktör olarak) bu talep düzeyi dikkate alınarak belirlenmelidir. Yeni hat planlarının oluşturulmasındaki temel prensiplerin ortaya konulmasından sonra artık somut olarak yeni hatların oluşturulmasına sıra gelmiştir. Burada yeni hatları iki gruba ayırmak mümkündür. Aktarma durağından kent dışındaki son durağa doğru olan hatlar ve aktarma durağı ile kent merkezi arasındaki hatlar. FR 222 Güzergâh uzunluklarını kısalt DP 222 Aktarma durağından son durağa doğru yeni hat planı Mevcut durumda 6 farklı kent merkezinden 41 farklı hat ile 31 (ikisi Topkapı olmak üzere) farklı son durağa otobüs seferleri düzenlenmektedir. Önerilen aktarma durağı ile bu 41 farklı hattın yerini 29 hat alacaktır. Böylece 29 hattın kent merkezlerine girmesi engellenmiş olacaktır. Bu hatlardan Zeytinburnu ve Davutpaşa hatları Topkapı dan sonra oldukça kısa hatlar olarak karşımıza çıkacaktır ve ring seferler halinde planlanmaları mümkün gözükmektedir. FR 223 Hat sayısını azalt DP 223 Aktarma durağından kent merkezine doğru yeni hat planı Aktarma durağından kent merkezine doğru, mevcut durumda var olan 6 merkezle direkt otobüs bağlantısı 3 merkeze indirilecektir. Beşiktaş ve Beyazıt yolcuları LRT sistemine, Aksaray yolcuları ise ya LRT sistemine ya da Taksim, Eminönü otobüslerine aktarılacaklardır. Böylece Millet Caddesi ni sadece Topkapı Taksim ve Topkapı Eminönü otobüsleri ile sınırlı sefer sayısına sahip Topkapı Yenikapı o- tobüsleri kullanacaklardır. FR 231 Durak düzenlemelerini gerçekleştir DP 231 Uygun yerleşim planı FR 232 DP 232 Aktarmalı sistemi teşvik edecek durak bağlantılarını gerçekleştir Yaya ve otobüs bağlantı yolları tasarımı 21

14 Aktarmalı durak kullanımında, yolcuların memnuniyetinin sağlanmasının ve dolayısıyla pratikte sistemin yaşatılabilmesinin temel unsurlarından birisi de aktarmanın kolay, hızlı gerçekleştirilebilmesi ile aktarma duraklarının rahat ve konforlu olmasıdır. Topkapı da oluşturulması planlanan aktarma durağının, ulaşımı kolay, rahat hareket edilebilir ve estetik olmasının yanı sıra LRT sistemine aktarmanın da pratik bir şekilde yapılmasını sağlaması önemlidir. FR 24 Ekonomik taşımayı sağla DP 24 Araçlar arası ücretsiz aktarma sistemi Aktarma sisteminin temel unsurlarından biri de ücret sistemidir. Doğal olarak aktarmaların yolculara ek bir ödeme külfeti getirmemesine özen gösterilmelidir. FR 241 Farklı hizmet sağlayıcılar arası ücretlendirmeyi düzenle DP 241 Tek bilet uygulaması Farklı ulaşım araçları arasında geçişlerin pratik bir şekilde yapılabilmesi için ortak bilet sisteminin varlığına ihtiyaç duyulacaktır. Mevcut durumda da kullanılan elektronik bilet uygulamaları bu açıdan ö- nemli bir avantaj sağlamaktadır. FR 242 Hizmet sağlayıcının zarar görmesini önle DP 242 Aktarmalarda ücretsiz hat seçim prosedürü Aktarmalar sırasında, ilave ücret ödemeden yolcuların aktarma yapacakları araca binmelerini sağlayacak düzenlemelere ihtiyaç duyulacaktır. Mevcut durumda belirli koşullarda uygulanan, elektronik bilet kullanıldığında ücretsiz aktarma imkânı sunan sistem, Millet Caddesi güzergâhında LRT sistemi ile otobüs arasında zaten uygulanmaktadır. FR 243 Alt yapıyı oluştur Elektronik bilet sistemi DP 243 III. DAL: YOLCULUK SÜRELERİNİN KISALTILMASI FR 3 Lastik tekerlekli araçlarda yolculuk sürelerini kısalt DP 3 Renkli durak sistemi Yolculuk sürelerinin kısaltılmasına yönelik genel modelde önerilen renkli durak uygulamaları yaklaşımı, çalışma kapsamında yakın mesafeli merkezlerden hareket eden otobüslerin ortadan tamamen kaldırılması ve onun yerine LRT sisteminin adapte edilmesi ile önemini yitirmiştir. Sadece Taksim ve Eminönü nden hareket edecek 2 farklı güzergâh için otobüs hatlarının renklendirilmesi düşünülebilir. Fakat bu durumda da hem Taksim Millet Caddesi, hem de Eminönü Millet Caddesi arası sefer sıklıklarının düşük olması sebebiyle renklendirilmiş hatlar duraklarda bekleme zamanın artmasına neden olacaktır. IV. DAL: TRAFİK DİSİPLİNİ DALI Toplu taşıma araçları, kentiçi trafik yoğunluğunun belirlenmesindeki en önemli aktörlerdir. Sınırlı taşıma kapasitesine sahip, özel ulaşım araçlarının aksine toplu taşıma araçları kullanımı trafik yoğunluğunda önemli avantajlar yaratmaktadır. Özellikle raylı sistemlerin ve deniz taşımacılığının, sistem içerisindeki ağırlığı arttıkça trafik sisteminin etkinliği de artmaktadır. Ancak özellikle kara taşımacılığında bazı hareketleri ile toplu ulaşım araçları trafik akışını engelleyici roller de üstlenebilmektedir. Trafik sisteminin etkinliğinin arttırılmasına yönelik bir çalışmada, toplu taşıma araçlarının trafik düzenine uygun hareket etmesini sağlayacak çabalara da yer verilmesi kaçınılmazdır. FR 4 Ana arterlerde toplu taşıma araçlarının trafik akışına olumsuz etkisini azalt DP 4 Toplu taşıma kuralları 22 FR 41 DP 41 Araçların trafikte akışını kontrol altına al Halk otobüsü ve minibüsler/dolmuşlar için yeni düzenlemeler Kara taşımacılığının temel problemlerinden birisi de trafikte düzenli bir akışın sağlanmasıdır. Toplu taşıma araçları bu düzenin bozulmasına sebep olduğu ölçüde kentiçi ulaşım sistemine zarar vermektedirler. Özellikle özel mülkiyete sahip toplu taşıma araçlarının (halk otobüsleri, minibüsler ve dolmuşlar) trafikteki hareketleri gözlemlendiği zaman görülmektedir ki burada bir çatışma söz konusudur. Halk otobüsle-

15 ri ya da minibüslerin temel amacı trafik düzenini bozmadan hareket etmek değil, trafikte oldukları süre içerisinde mümkün olduğunca fazla yolcu taşımaktır. Böylesi bir çatışma özellikle kent merkezlerinde ö- nemli sıkıntılara sebep olmaktadır. FR 411 Şehir merkezlerinde ana arterlere halk otobüslerinin girmesine engel ol DP 411 Halk otobüsleri için özel hat planı Önerilen modelde halk otobüsleri ve minibüsler aktarma durakları ile kent merkezleri arasında çalıştırılmayabilirler. Böylece kent merkezlerinde bu araçların disiplinsiz hareketlerinin önüne rahatlıkla geçilebilir. FR 412 Şehir merkezlerinde ana arterlere minibüslerin girmesine engel ol DP 412 Minibüsler için yeni hat planı Millet Caddesi özelinde ise, Taksim Topkapı minibüs hattı (düşük kapasiteli ve ayakta yolcu taşıması mümkün olmayan araçlar ile çalışan) bu güzergâhı kullanan tek hattır ve trafik açısından önemli bir problem oluşturmamaktadır. Bu nedenle kaldırılmasına gerek yoktur, tam tersine Taksim Topkapı aktarma sistemini destekleyecek bir niteliktedir. Fakat Topkapı aktarma durağı ile bağlantılı olarak çalışacak Taksim, Eminönü ve Yenikapı otobüslerinin tümünün kamuya ait İETT otobüslerinden oluşması önemlidir. Böylelikle sistemde aynı güzergâh üzerinde karma olarak çalışan İETT İHO (İstanbul Halk Otobüsleri) otobüsleri arasındaki çatışma da engellenmiş olacaktır. Halk otobüsleri Topkapı aktarma durağına bağlı 29 farklı son durakla ilişkili hatlarda kullanılacaktır. FR 42 Araçların yolcu indirme/bindirme sürecini kontrol altına al Duraklama kuralları DP 42 FR 421 DP 421 Yolcu indirme/bindirmelerinin olumsuz etkisini azalt Ayrıntılı durak düzeni FR 422 DP 422 Durak haricinde duruşlara engel ol Yönergeler Toplu taşıma araçlarının trafik düzenine olumsuz etkileri sadece İHO nin veya minibüslerin disiplinsiz hareketleri yüzünden olmamaktadır. Duraklardaki durma, yolcu alma/indirme ve hareket etme süreci de trafik düzeni açısından önemlidir. Bu nedenle konu ile ilgili otoritelerin hem durak alt yapılarını bu sürecin trafik düzenini etkilemeyeceği bir alt yapıya kavuşturması hem de yönergeler/denetimler yoluyla bu süreci disiplin altına alması trafik sisteminin etkinliğinin arttırılması için gereklidir. V. DAL: HALKLA İLİŞKİLER FR 5 Getirilen sistemin kamuoyu desteğini sağla DP 5 Oluşturulan iletişim sistemi Toplu taşıma sistemleri geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir konudur. Bu sistemlerde değişiklik yapılması kullanıcılarının onayı ve kabulü olmadan gerçekleştirilemez. Mevcut yapının aktarmalı bir yapıya dönüştürülmesi oldukça büyük ve köklü bir değişim gerektirmektedir. Edinilmiş alışkanlıkların değiştirilmesi yeni alışkanlıklar kazanılmasını zorunlu kılan böylesi bir değişim sürecinin kullanıcılara detaylı bir şekilde anlatılması zorunludur. FR 51 Yeni sistemin anlaşılmasını sağla DP 51 İletişim araçları FR 511 DP 511 Toplumu bilgilendir Yazılı/görsel medya Değişim ve gerçekleştirilen projenin, genel hatları ve yaratması beklenen faydaları çerçevesinde ulusal ve bölgesel medya araçlarıyla insanlara aktarılması, sistemin kabul görüp görmemesinde önemli bir rol oynayacaktır. FR 512 Bölge halkını bilgilendir DP 512 Otobüs, durak ve pano ilanları Bunun yanı sıra İstanbul genelinde ama özellikle uygulama yapılan bölgede otobüs, durak ve pano ilanları kullanılarak yine insanları bilgilendirici genel bilgiler kullanıcılara aktarılmalıdır. Bu bilgiler yazılı/görsel medyadaki kadar genel olmamalı belirli bir detayda bilgileri iletmelidir. 23

16 24 FR 513 DP 513 Kullanıcıları bilgilendir Bilgilendirici/tanıtıcı personel Bireysel iletişim kurulabilecek görevliler kullanıcıların bilgilendirilmesinde çok önemli bir role sahiptirler. Bu nedenle sisteme geçiş sürecinde, proje kapsamında kalan bölgede danışma birimleri oluşturulmalıdır. Özellikle Taksim, Eminönü, Beyazıt, Topkapı, vb. merkezlerde oluşturulacak danışma masaları ile kullanıcıların bireysel soruları cevaplanmalıdır. FR 52 Kullanıcılara seçim şansı yarat DP 52 Karma uygulamalı geçiş sistematiği İletişim kanalları çok etkin kullanılsa bile kullanıcıların mevcut alışkanlıklarından kurtulmaları ve yeni getirilen sistemin avantajlarının görülebilmeleri için bir geçiş dönemi mutlaka planlanmalıdır. FR 53 Yeni ulaşım modelini gelen şikâyetler doğrultusunda geliştir DP 53 Şikâyet hattı ve değerlendirme sistemi Son aşamada ise oluşturulacak şikâyet hattı ile uygulamaya konulan sisteme ilişkin eleştiriler dinlenerek, sistemde gerekli iyileştirmeler yapılabilir. Şu anda İETT de bir ücretsiz telefon hattı mevcuttur ancak böylesi bir proje kapsamında bu hattın kapasitesi genişletilerek, kullanıcıların İETT yetkililerine rahatlıkla ulaşması sağlanabilir. 5. SONUÇ Bu çalışma kapsamında, Aksiyomlarla Tasarım yöntemi kullanılarak, kentiçi otobüs taşımacılığı hat planlaması probleminin çözümü için yeni bir yol haritası önerisi geliştirilmeye çalışılmıştır. Önerilen yol haritasının geliştirilmesi sırasında kullanılan Aksiyomlarla Tasarım yaklaşımı ve özellikle bağımsızlık aksiyomu, tasarım sürecinin ve amaçlarının etkin, hızlı ve güvenilir bir şekilde tanımlanabilmesini sağlamıştır. Bunun yanı sıra önerilen yol haritasına alternatif oluşturabilecek yeni bakış açılarının ortaya konulabilmesi için de sistematik, düşünsel bir alt yapı oluşturmuştur. Önerilen hat planlaması yol haritası ise özellikle kent merkezlerinde ortaya çıkan baskıyı ortadan kaldırarak kent trafiğinde genel bir rahatlama yaratabilme çabasına yönelik olarak geliştirilmiştir. Seyahat süreleri, ortalama bekleme zamanları, otobüslerin ortalama yolculuk süreleri, otobüs doluluk oranları, yolcuların otobüslere homojen dağılımı, kullanılan toplam otobüs sayısı, bütünleşik bir ulaşım sistemi sağlayabilme yeteneği, otobüslerin trafiğe çıkış hızı, enerji verimliliği, güvenilirlik, çevre düzenlemeleri vb. temel performans ölçütlerinde olumlu gelişmeler sağlanması hedeflenmiştir. Bu performans ölçütleri çerçevesinde önerilen yol haritasının hayata geçirilmesine ilişkin alternatif modellerin geliştirilerek değerlendirilmesi ve mevcut sisteme göre avantajlı olup olmadığının belirlenmesi, bu çalışmayı tamamlayıcı nitelikte ayrı bir çalışmanın konusunu oluşturacaktır. Bu değerlendirme aşamasında ortaya konulabilecek farklı alternatifler arasında en iyi çözümün seçilmesi ise Bilgi Aksiyomu (Aksiyom 2) yardımıyla gerçekleştirilecektir. 6. KAYNAKLAR 1. Albano, L.D. and Suh, N.P. (1992) Axiomatic Approach to Structural Design, Research in Engineering Design, 4(3), Babic, B. (1999) Axiomatic Design of Flexible Manufacturing Systems, International Journal of Production Research, 37(5), Ceder, A., Golany, B. and Tal, O. (2001) Creating Bus Timetables with Maximal Synchronization, Transportation Research Part A, 35, Chang, Y.H., Yeh, C.H. and Cheng, J.H. (1998) Decision Support for Bus Operations Under Uncertainty: A Fuzzy Expert System Approach, Omega, 26(3), Chen, K.Z. (1998) Integration of Design Method Software for Concurrent Engineering Using Axiomatic Design, Integrated Manufacturing Systems, 9(4), Chen, K.Z. (1999) Identifying the Relationship among Design Methods: Key to Successful Application and Development of Design Methods, Journal of Engineering Design, 10(2), Chen, K.Z. (2001) Development of Integrated Design for Disassembly and Recycling in Concurrent Engineering, Integrated Manufacturing Systems, 12(1), Chen, S.J., Chen, L.C. and Lin, L. (2001) Knowledge-Based Support for Simulation Analysis of Manufacturing Cells, Computers in Industry, 44,

AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİNİ KULLANARAK ÇEKME/KANBAN ÜRETİM KONTROL SİSTEMLERİNİN TASARIMI

AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİNİ KULLANARAK ÇEKME/KANBAN ÜRETİM KONTROL SİSTEMLERİNİN TASARIMI AKSİYOMLARLA TASARIM İLKELERİNİ KULLANARAK ÇEKME/KANBAN ÜRETİM KONTROL SİSTEMLERİNİN TASARIMI Özgür KABADURMUŞ İstanbul Teknik Üniversitesi M. Bülent DURMUŞOĞLU İstanbul Teknik Üniversitesi Özet Bir üretim

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi TMMOB Gemi Mühendisleri Odası Gemi Mühendisliği Haftası 2015 10 11 Aralık 2015 Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi İsmail Şahin Yıldız Teknik Üniversitesi

Detaylı

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi EK - ETÜDÜ VE TOPLU TAŞIM FĐZĐBĐLĐTE ETÜDÜ TEKNĐK ŞARTNAME Tablo-1: Mevcut Bilgilerin Toplanması Çalışmalarının Kapsamı Kent ile Đlgili Genel Bilgiler (coğrafi, tarihi, ekonomik yapı ve turizme yönelik

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309

KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309 KENTSEL ULAŞIM ve TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ SERTİFİKA PROGRAMI İstanbul Bilgi Üniversitesi Santral Kampüs E1 Binası No. 309 5 Kasım 6 Kasım 7 Kasım 12 Kasım 1. Ders ULAŞTIRMA KAVRAMI ve TARİHÇESİ 2. Ders ARAZİ

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Mart 2011 İÇERİK 1. Ulaşımda Enerji Verimliliği Nedir? 2. Enerji Verimliliğinde Ulaştırma Sektörünün Mevcut Durumu 3.

Detaylı

Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama

Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama Modelleme ve Simülasyon ile Karar Alma ve Doğrulama Örnek Fiili Uygulamalar (Banka, Üretim, Müze) Copyright 2009, Results Kurumsal Verimlilik Çözümleri. All rights reserved. Bu dokümanın tüm hakları saklıdır.

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Bu proje, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Gazi Üniversitesi tarafından

Detaylı

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI ULAŞIM DAİRE BAŞKANLIĞI UKOME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL, 2012 VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI

Detaylı

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Nilay Kurşunoğlu, PwC Yönetim Danışmanlığı Biz Kimiz? Orhan Cem Sorumlu

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. DORUK ULAŞIM PLANLAMA MÜH. ve İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Adres : Nispetiye Mah. Barbaros Bul. Tel. : + 90 212 274 74 77 Gazi Güçnar Sok. Uygur İş Mrk. Kat:5 Fax. : + 90 212 273 26 43 Beşiktaş / İstanbul

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı 3.6.1. Ulaşım Tipleri Yaşam Kalitesi Grubu araştırmaları çerçevesinde şehir yönetimi açısından önem taşıyan halkın beğeni ve eğilimleri, kamu hizmetlerinin kullanım özellikleri, ulaşım ilişkileri, gibi

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

MEVCUT RAYLI SİSTEMLER 141,45 KM SIRA NO GÜZERGAH ADI UZUNLUK

MEVCUT RAYLI SİSTEMLER 141,45 KM SIRA NO GÜZERGAH ADI UZUNLUK 24.02.2014 MEVCUT RAYLI SİSTEMLER 141,45 KM SIRA NO GÜZERGAH ADI UZUNLUK (km) 1 TAKSİM - 4. LEVENT METROSU 8,5 2 **AKSARAY - HAVAALANI HAFİF METROSU 20,3 3 EMİNÖNÜ - ZEYTİNBURNU TRAMVAYI 11,2 4 İSTİKLAL

Detaylı

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU Gökhan GÖMCÜ Kırşehir Yatırım Destek Ofisi 15.04.2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 1. Karayolu Taşımacılığı Karayolu taşımacılığı, başlangıç ve varış noktaları arasında aktarmasız

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI. Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar

MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI. Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar PROJE NEDİR? Belirli bir zaman ve bütçe çerçevesinde, belirli amaçlara ulaşmayı sağlayacak sonuçları üretmek üzere, insani

Detaylı

ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam Dayanak ve Tanımlar

ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam Dayanak ve Tanımlar ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Meclis Karar Numarası : 2014/029 Meclis Karar Tarihi : 12.06.2014 Yürürlüğe Girdiği Tarih : 19.06.2014 Amaç ve

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Ulaştırma mühendisliği, insan ve yükün güvenli, yeterli, ekonomik ve doğa koşullarına uygun bir biçimde taşınabilmesini sağlayacak ulaşım sistemlerinin ve bileşenlerinin

Detaylı

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır.

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır. ULAŞTIRMADA TALEP YÖNETİMİ (UTY) NEDİR? Basit olarak, UTY programları bir araçtaki kişi sayısını arttırarak ya da seyahat zamanını ya da ihtiyacını etkileyerek taşımacılık sistemlerinin hareket kazandırdığı

Detaylı

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ

3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ 3. TÜRKİYE ULAŞTIRMA SİSTEMİNE GENEL BAKIŞ Cumhuriyetin 1950 yılına kadar olan döneminde, doğru bir ulusal politika ile demiryolu ve denizyoluna ağırlık verilmiştir. leştirilen atılım sonunda, ülkenin

Detaylı

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ön koşul kavramsal uzlaşı niçin planlama? toplumsal-ekonomikhukuksal gerekçe plan kapsam çerçevesi plan yapımında yetkiler planın ilkesel doğrultuları ve somut koşulları plan

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Ağ tasarımı, tedarik zinciri açısından üç karar düzeyini de ilgilendiren ve bu düzeylerde etkisi olan bir konudur. Zincirin

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme

ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme ERP standartlarını uygulama baskısı, verimli, pratik, güvenli ve uygulanabilir süreçlerin tasarımına engel olabilir. Birçok uygulama projesinde, iş süreçlerindeki verimlilik,

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu?

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu? KONYA "BÖLGESEL İNOVASYON MERKEZİ" GÜDÜMLÜ PROJE ÖZETİ Başvuru Sahibi: Konya Sanayi Odası Proje Ortakları: Konya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, Konya Ticaret Odası,Konya ABİGEM, Konya Ticaret Borsası,

Detaylı

OUTBOARD ile AÇIK HAVADA ERİŞİM - 2015

OUTBOARD ile AÇIK HAVADA ERİŞİM - 2015 OUTBOARD ile AÇIK HAVADA ERİŞİM - 2015 Outboard, bünyesinde bulunan mecraların sunduğu avantajla, İstanbul da büyük kitlelere ulaşma 9rsa: sunuyor. İstanbul da İETT bünyesindeki 400 adet Metrobüs, 2.446

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI

ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 18 22 Nisan 2011, Ankara ULAŞIM AĞLARI VERİ ALTYAPISI Murat Güneri 1, Fatmagül Batuk 2 1 İstanbul Büyükşehir

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ 1. Sektörde mevcut istihdam imkanları geliştirilecektir. 1.1 Kadın istihdamı ÇSGB () Kadın istihdamını geliştirmeye yönelik aktif işgücü politikaları uygulanacaktır. İlk

Detaylı

1. Hatay Lojistik Zirvesi Açılış Sunumu Hatay ın Gelişmesi İçin Lojistik Çalışmalar 18 Ekim 2012

1. Hatay Lojistik Zirvesi Açılış Sunumu Hatay ın Gelişmesi İçin Lojistik Çalışmalar 18 Ekim 2012 1. Hatay Lojistik Zirvesi Açılış Sunumu Hatay ın Gelişmesi İçin Lojistik Çalışmalar 18 Ekim 2012 Atilla Yıldıztekin Lojistik Yönetim Danışmanı Atilla@yildiztekin.com Lojistik? Son 5 Yılda Türkiye de hazırlanan

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Mühendisliğine Giriş Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Nedir? İnsanların ve/veya eşyaların bir yol boyunca hareketidir.? Trafik Problemi: Trafik miktarı ile yol kapasitesi arasındaki dengesizlik sonucu

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Direct Express Hızlı çözümler

Direct Express Hızlı çözümler Direct Express Hızlı çözümler Sizin için TNT Direkt Ekspres DİREKT: Gönderiler depo ve merkezleri atlayarak doğrudan yurtiçi dağıtım ağlarına gönderilir. EKSPRES:Hızlı, esnek ve güvenilir bir kapıdan kapıya

Detaylı

İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ

İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ İSTANBUL ULAŞIM BİLGİ SİSTEMİNİN MEVCUT DURUMU ve GELİŞTİRİLMESİ * Müge ÖRNEK, ** Hülya KARAOĞUZ ÖZET İstanbul Ulaşım Bilgi Sistemi, halen Ulaşım Planlama Müdürlüğü bünyesinde çalışmalarına devam etmektedir.

Detaylı

YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU

YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU 1.Alan ın Erişilebilirliği ve Ulaşım PROF. DR. MUSTAFA ILICALI, MEHMET ÇAĞRI KIZILTAŞ Söz konusu alan; konumu, coğrafyası ve tarihinden gelen

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ. 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu

PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ. 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu PROF. DR. TURGUT ÖZDEMİR BİLİMSEL ÇALIŞMA VE YAYIN LİSTESİ 1- Kırsal Planlama ve Kırsal Planlamada Ulaşım Ağı Optimizasyonu (T. İnşa Dergisi, S.37, Aralık 1984, 3 Sayfa, Ankara). 2- Kırsal Planlama - Arazi

Detaylı

III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması. IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği

III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması. IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği I. Yerleşim Alanları Yenileme ve Dayanışma Kanunu II. Bölge Düzenleme Planları III. Büyük Şehir Ana Ulaşım Planlaması IV. Yerleşim Alanları İmar Yönetmeliği 1 I. Yerleşim Alanları Yenileme ve Dayanışma

Detaylı

KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ

KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ KOBİLERE YÖNELİK BİR PAZARLAMA ETKİNLİK SEMİNERİ DİZAYNI PROF.DR.MURAT FERMAN YRD.DOÇ.DR.EMRAH CENGİZ Işık Üniversitesi, Maslak, İstanbul İstanbul Üniversitesi, Beyazıt, İstanbul Giriş Küçük ve orta boy

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ

Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015. Ömer KEDİCİ Enerji Yönetimi 11 Aralık 2015 Ömer KEDİCİ Tanım Enerji yönetimi ; Planlama, Koordinasyon ve Kontrol gibi birbirinden bağımsız olduklarında etkisiz kalabilecek işlevlerin bir araya gelerek oluşturdukları

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği - Türkiye deki Durumun Değ Prof.Dr. Cem Soruşbay İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Anabilim Dalı, Ayazağa Yerleşkesi, Maslak İstanbul 10. Ulaştırma

Detaylı

e KAYIT UYGULAMASI KILAVUZU

e KAYIT UYGULAMASI KILAVUZU e KAYIT UYGULAMASI KILAVUZU (Resmi İlköğretim Okulları) 2009 2010 eğitim öğretim yılında ilköğretim okullarına yapılacak kayıtlarla ilgili esaslar İlköğretim Genel Müdürlüğü nün 26/03/2009 tarih ve 2009/30

Detaylı

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz,

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji

Detaylı

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları 5.2. Proje Sonuçları Proje sonuçlandığında; uygulayıcının (DMP) eline sadece bir uygulama planı (Yazılıkaya YGS Yönetim Planı) değil aynı zamanda bir YGS plan/planlama modeli geçeceği için, YGS planlamasıyla

Detaylı

Türkiye Denizcilik ve Lojistik

Türkiye Denizcilik ve Lojistik Türkiye Denizcilik ve Lojistik Türkiye İki kıtayı buluşturan, coğrafi konumu ve jeopolitik yapısı sebebiyle denizcilik ve lojistik faaliyetlerinde tarihte de bugün olduğu gibi kilit öneme sahip bir ülke

Detaylı

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI PROJENİN ADI: OYUN TEORİSİ İLE İSTANBUL TRAFİĞİNİN İNCELENMESİ HAZIRLAYANLAR: ECE TUNÇKOL-BERKE OĞUZ AKIN MEV KOLEJİ ÖZEL

Detaylı

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor!

Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Mavi Akademi, bünyesinde barındırdığı yetki belgeleri ve alanında uzman akademisyenler, sektör tecrübesine sahip baş denetçiler ve uzmanlardan oluşan kadrosuyla

Detaylı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda,

Detaylı

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 364 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 365 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1.1 Giriş Kent gelişiminin planlaması farklı ülkelerde

Detaylı

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi 04.11.2010 Mine Berker IBTech A.Ş. Gündem İş Süreçleri Yönetimi (BPM) Modeli Yaşam Döngüsü 1 BPM e Neden İhtiyaç Duyduk? BPM Çözüm Araçlarının

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı ASPB SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı ASPB SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ 1. Sektörde mevcut istihdam imkanları geliştirilecektir. 1.1 Kadın istihdamı (İstihdam Hizmetleri Dairesi Başkanlığı) Hazine Müsteşarlığı ASPB Kadın istihdamını geliştirmeye

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ

TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ Kentsel ve Kent dışı Alanlarda Yaya Trafiği ve Sosyal Yaşam Olarak İnsan Yaşamında Önemli Yer Tutan Hemzemin Geçitler Trafik Güvenliği olarak en tehlikesiz

Detaylı

Bursa Teknik Üniversitesi. Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi. Başvuru Dosyası

Bursa Teknik Üniversitesi. Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi. Başvuru Dosyası Bursa Teknik Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Başvuru Dosyası 1. Kurulması önerilen Merkezle ilgili üniversitede faaliyet gösteren bölümler ve bu bölümlerde uygulanmakta olan lisans

Detaylı

MOBBİG Veritabanı Komisyonu Çalışmalarında Gelinen

MOBBİG Veritabanı Komisyonu Çalışmalarında Gelinen MOBBİG Veritabanı Komisyonu Çalışmalarında Gelinen Aşama Esra FİDANOĞLU İstanbul Kültür Üniversitesi, Mimarlık Bölümü Bu sunuş, MOBBİG Veritabanı Komisyonu ile birleşen Kurultay Veritabanı Çalışma Gurubunun,

Detaylı

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ UYGULAMALARI İZMİR METRO A.Ş.

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ UYGULAMALARI İZMİR METRO A.Ş. ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ UYGULAMALARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ Kaynakları etkin kullanma sanatıdır Tasarlar, planlar, sistem kurar, izler ve geliştirir Yaratıcılık gerektirir (işlevi aynı fakat farklı uygulamalar

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır.

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. İNŞAAT PROJELERİNİN YÖNETİMİNDE FİZİBİLİTE ÇALIŞMASI İnşaat projelerinin yönetimi ve kurallar Parkinson Kuralı İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. Peter İlkesi Bireyler

Detaylı

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi

Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Eğitim Durumlarının Düzenlenmesi Program geliştirme sürecinin üçüncü öğesi öğrenme öğretme süreci dir. Eğitim durumları olarak da bilinen bu öğe nasıl? sorusuna yanıt arar. Eğitim durumları, öğrencilere

Detaylı

SORGULAR ÖLÇEK BÜYÜLTME/KÜÇÜLTME SAYFA KONTROLÜ MENÜ GİZLE/GÖSTER

SORGULAR ÖLÇEK BÜYÜLTME/KÜÇÜLTME SAYFA KONTROLÜ MENÜ GİZLE/GÖSTER SORGULAR ÖLÇEK BÜYÜLTME/KÜÇÜLTME KATMANLAR MENÜ GİZLE/GÖSTER SAYFA KONTROLÜ SORGULAR-Yakın Hatlar Ulaşım Türü (Hepsini Seç) EGO ÖHO ÖTA Ankaray Metro Banliyö Taksi Dolmuş Yakınlık Mesafesi En Yakın 50

Detaylı

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 iv Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi K onular Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 Bölüm 2 Yeniden Yapılanma ve KKP Sistemleri 17 Bölüm 3 KKP Sistemlerinde Planlama,

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 15 ve Harita

Detaylı

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri

Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Yenilik ve Girişimcilik Alanlarında Kapasite Arttırılmasına Yönelik Kamu Destekleri Dr. Sinan Tandoğan Girişim Destek Grubu TEYDEB TÜBİTAK TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri: TÜBİTAK Girişimcilik Destekleri

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ (Doküman No: BEYAS-DK-02) Ankara Üniversitesi için aşağıda verilen temel bir Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi Stratejisi metni hazırlanmıştır.

Detaylı

YÖNETİM DANIŞMANLARI DERNEĞİ EN BAŞARILI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI PROJE ÖDÜLLERİ 2014 BAŞVURU FORMU

YÖNETİM DANIŞMANLARI DERNEĞİ EN BAŞARILI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI PROJE ÖDÜLLERİ 2014 BAŞVURU FORMU YÖNETİM DANIŞMANLARI DERNEĞİ EN BAŞARILI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI PROJE ÖDÜLLERİ 2014 BAŞVURU FORMU ÖDÜLE BAŞVURULAN PROJE ADI: DANIŞAN DANIŞMAN KURULUŞ ADI KURULUŞ ADI KURULUŞ ADRESİ KURULUŞ ADRESİ ÇALIŞAN

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

Otopark Etüdleri. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Otopark Etüdleri. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Otopark Etüdleri Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Niçin Otopark Gereklidir? Karayolunda hareket halinde olan Her bir taşıt belli bir süre sonra kısa veya uzun süreli otoparka gereksinim duyacaktır. Arazi kullanım

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0

Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0 Kurumsal İçerik ve Bilgi Yönetimi Kapsamında Web 2.0 Teknolojileri: Enterprise 2.0 Tolga ÇAKMAK Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tcakmak@hacettepe.edu.tr On Dokuz Mayıs Üniversitesi Samsun, 2010 İçerik Kurumsal

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman. GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi

Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman. GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi Yrd. Doç. Dr. Hediye Tüydeş Yaman GRSP-YTMK Güvenli Kentsel Hız Yönetimi Projesi Güvenli Kentsel Hız Yönetimi İÇERİK Türkiye de Trafik Güvenliği ve RS 10 Projesi Küresel Yol Güvenliği İşbirliği GRSP-YTMK

Detaylı

6.14 KAMU KULLANIMLARI

6.14 KAMU KULLANIMLARI 6.14 KAMU KULLANIMLARI 6.14 KAMU KULLANIMLARI VE ALT YAPI 329 6.14 KAMU KULLANIMLARI VE ALTYAPI Plan alanındaki kentsel sistemin gelişimi ve işlevini yerine getirmesi kamusal hizmetlerin ve özellikle su

Detaylı

MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI DİCLE KALKINMA AJANSI

MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI DİCLE KALKINMA AJANSI MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI 2 Planlama Aşaması MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI 1. Mantıksal çerçeve matrisinin oluşturulması 2. Süre ve Faaliyet Planlaması 3. Bütçeleme Mantıksal Çerçeve Matrisi 3 Proje Mantığı

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19 YAPILARDA ENERJİ TASARRUFUNA YÖNELİK ÇABALAR İÇİN BİR BİLGİSAYAR ANALİZ PROGRAM MODELİ Dr. Mustafa TOSUN 1 1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİ YAPILARININ TASARIMINDA GÜRÜLTÜ ETKENİ Sanayi Yapılarının Organize Sanayi Bölgelerinde Planlanması Sanayi birimlerinin

Detaylı

1.1.1.7.3. Sürecin başlama ve bitiş koşulları,

1.1.1.7.3. Sürecin başlama ve bitiş koşulları, SÜREÇ YÖNETİMİ TEKNİK ŞARTNAME TASLAĞI Hazırlayan Erkan Karaarslan ve Çalışma Arkadaşları Teknik Şartnamenin Aşamaları 1.1. Süreçlerin İdare nin talep ettiği standartlarda analiz edilerek modellenmesi

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi 9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185 Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Mesleki Denetimde Çevresel Etki Değerlendirmesi Çekince Raporu Projenin adı: Residence Tower Müellifi:

Detaylı

KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI. www.pmetrica.com Copyright, P.metrica 1

KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI. www.pmetrica.com Copyright, P.metrica 1 KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI www.pmetrica.com 1 Türkiye de MTI GROUP bünyesinde yer alan P.metrica, onbeş yıldır Masters Training International tarafından

Detaylı