FAKOEMÜLSİFİKASYONLA BİRLİKTE YAPILAN TRABEKÜLEKTOMİ AMELİYATINDA DESCEMET PANÇI KULLANIMININ CERRAHİ BAŞARIYA ETKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FAKOEMÜLSİFİKASYONLA BİRLİKTE YAPILAN TRABEKÜLEKTOMİ AMELİYATINDA DESCEMET PANÇI KULLANIMININ CERRAHİ BAŞARIYA ETKİSİ"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. GÖZ KLİNİĞİ ŞEF: PROF.DR.SUPHİ ACAR FAKOEMÜLSİFİKASYONLA BİRLİKTE YAPILAN TRABEKÜLEKTOMİ AMELİYATINDA DESCEMET PANÇI KULLANIMININ CERRAHİ BAŞARIYA ETKİSİ Dr. MEHMET ORÇUN AKDEMİR UZMANLIK TEZİ DANIŞMAN: OP.DR.M.ŞAHİN SEVİM İSTANBUL-2008 i

2 İÇİNDEKİLER İçindekiler ii Tablolar iii Grafikler iv Simgeler ve Kısaltmalar v Önsöz vi Özet 1 İngilizce Özet 3 Giriş ve Amaç 4 Genel Bilgiler 5 Gereç ve Yöntemler 32 Bulgular 35 Tartışma 45 Sonuç 49 Kaynaklar 50 ii

3 TABLOLAR Tablo 1: Olguların Özellikleri 35 Tablo 2: Demografik Özelliklere Göre Grupların Değerlendirilmesi 35 Tablo 3: Gruplar Arasında Ameliyat Öncesi ve Sonrası GİB Değerlendirmesi 37 Tablo 4: Ameliyat Sonrası Dönemde Hedef GİB e Ulaşma Düzeylerinin Gruplara Göre Değerlendirilmesi 38 Tablo 5: Ameliyat Sonrası İlaç Kullanımına Göre Hedef GİB e Ulaşma Başarısı Düzeylerinin Gruplara Göre Değerlendirilmesi 40 Tablo 6: Ameliyat Öncesi ve Sonrası En İyi Düzeltilmiş Görme Keskinliği Değerlendirilmesi 42 iii

4 GRAFİKLER Grafik 1: Olguların Cinsiyet Dağılımları 36 Grafik 2: Gruplar İçindeki Olguların Tanı Dağılımları 36 Grafik 3: Ameliyat Öncesi ve Sonrası GİB Değerlendirmesi 38 Grafik 4: Ameliyat Sonrası Dönemde Hedef GİB e Ulaşılmasındaki Başarı Düzeylerinin Gruplara Göre Değerlendirilmesi 39 Grafik 5: Grup 1 in Ameliyat Sonrası İlaç Kullanımına Göre Hedef GİB e Ulaşma Başarısı Düzeyleri 40 Grafik 6: Grup 2 nin İlaç Kullanımına Göre Hedef GİB e Ulaşma Başarısı Düzeyleri 41 Grafik 7: Grup 1 ve 2 Olgularının Komplikasyon Yüzdeleri 43 Grafik 8: Grup 1 Olgularındaki Komplikasyonlar 43 Grafik 9: Grup 2 Olgularındaki Komplikasyonlar 44 iv

5 SİMGELER VE KISALTMALAR GİB: FAKO: GİL: GA: PAAG: Pks: PAKG: ÖK: Ark: Göz İçi Basıncı Fakoemülsifikasyon Göziçi Lensi İmplantasyonu Görme Alanı Primer (Birincil) Açık Açılı Glokom Psödoeksfoliasyon Primer (Birincil) Açı Kapanması Glokomu Ön Kamara Arkadaşları v

6 ÖNSÖZ Asistanlığım süresince bana her zaman engin bilgi ve deneyimi ile önderlik eden, fikir ve hayat görüşüyle bizlere ışık tutan, çalışmaktan mutluluk duyduğum sayın hocam, servis şefimiz Prof. Dr. Suphi Acar a; Mesleki bilgilerime katkılarıyla birlikte, tezimin hazırlanış aşamasında yardımlarını esirgemeyen kliniğimiz uzmanı Op. Dr. M. ahin Sevim e, Ameliyathanede bizi yalnız bırakmayan, uzmanlık eğitimim süresince hep yanımda olan kliniğimiz uzmanı Op. Dr. Ömer F. Kadıoğlu na; u anda kliniğimizde çalışmayan kliniğimiz eski uzmanları Doç. Dr. C. Banu Coşar a, Uz. Dr. Salih Bozkurt a; Aynı servisi paylaştığımız, eğitimim süresince yardımlarını hiç esirgemeyen, başta klinik şefi Doç. Dr. Ahmet F. Nohutçu olmak üzere tüm 1. Göz Kliniği uzman ve asistanlarına; Bu serviste çalışmayı bir keyif haline getiren, işlerimizin yükünü bizden alan tüm hemşire ve personelimize; Ve bu uzun eğitim süresi içinde tüm sıkıntıları paylaştığımız, beraber yorulduğumuz tüm asistan arkadaşlarıma; Tüm kalbimle ve içtenlikle teşekkür ederim. vi

7 ÖZET Glokom, dünyada önlenebilir körlükler içinde önemli bir yere sahiptir. Oftalmolojide üzerinde en çok tartışılan ve çalışılan konulardan biridir. Tıbbi ve cerrahi tedavinin amacı nöron hasarını önleyerek görme fonksiyonlarının mümkün olduğunca korunmasıdır. Oftalmolojideki gelişmelerle sağlanan daha hızlı tanı ve objektif takip parametreleri sayesinde daha erken tadaviye başlayarak görme kaybını en aza indirebilmekteyiz yılında Cairns tarafından trabekülektomi ameliyatının geliştirilmesi ile standart filtrasyon cerrahisi olarak kabul edilen işlem, günümüzde de yaygın bir biçimde kabul görmektedir. Amaç, göz içi basıncını (GİB) düşürmek için daha düşük dirençli bir humör aköz çıkış yolu oluşturmaktır. Oftalmolojideki cerrahi yöntem ve aletlerdeki gelişmelerle trabekülektomi ameliyatını daha az komplikasyon gelişimi, daha kısa cerrahi süresi ile tamamlamak mümkündür. Bizimde çalışmamızdaki amacımız fakoemülsifikasyon ve göz içi lens implantasyonu (FAKO+GİL) ile birlikte yapılan trabekülektomi ameliyatında Descemet pançı kulanımının cerrahi başarıya etkisini araştırmaktı. Çalışmamıza Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Göz Kliniğinde Temmuz 2004 ubat 2007 tarihleri arasında aynı cerrah tarafından yapılan, Descemet pançı kullanılan ya da kullanılmayan FAKO+GİL+Trabekülektomi ameliyatları dahil edildi. Kliniğimiz glokom biriminde takip edilen 20 hastanın 23 gözüne FAKO+GİL+Trabekülektomi ameliyatı (grup 1), 43 hastanın 51 gözüne ise Descemet pançı kullanılarak FAKO+GİL+Trabekülektomi (grup 2) ameliyatı uygulandı. Ameliyat sonrası ilaç kullanılmayan olgularda grup 1 deki hastaların %91.3 ünde, grup 2 deki hastaların %84.3 ünde GİB değerleri 18 mmhg ve 18 mmhg nin altındaydı. İki grup karşılaştırıldığında ameliyat sonrası ilaç kullanılan ve kullanılmayan olgularda, ameliyat sonrası GİB de başarı elde edilmesi oranlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktaydı. Yaptığımız çalışmada iki grup arasında komplikasyon gelişimine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen, Descemet pançı kullanılan olgularda (% 19.6), klasik yöntem kullanılan olgulara göre (%26.1) daha az komplikasyon oranı görülmekteydi. 1

8 Sonuç olarak FAKO+GİL+Trabekülektomi ameliyatlarında Descemet pançı kullanımı cerrahi tekniği kolaylaştırmakta, komplikasyon oranını azaltmakta ve ameliyat sonrası başarıda olumlu rol oynamaktadır. 2

9 SUMMARY Glaucoma is the most important reason of preventable blindness. İt is one of the most common study subject in ophthalmology. The aim of the medical and surgical treatment is to protect the visual functions as long as possible by preventing neuronal damage. With developments of rapid diagnostic and objective follow up parameters, we can decrease the prevalance of blindness by starting the treatment earlier. In 1968 trabeculectomy operation is first developed by Cairns and with this development, trabeculectomy is still the standart filtration surgery. With the development of surgical techniques in trabeculectomy, complication rates and duration of operation are decreased. Our aim in this study is to evaluate the effect of using Descemet punch in PHACO+İOL+Trabeculectomy operation. Our study included the PHACO+İOL+ Trabeculectomy surgeries in between July 2004-February 2007, which are done by the same surgeon, whether Descemet punch is used or not used. 23 eye of 20 patients who are followed in our glaucoma clinic had PHACO+İOL+Trabeculectomy named group 1, 51 eye of 43 patients had PHACO+İOL+Trabeculectomy with Descemet punch named group 2. The İOP values, who were not used postoperative medication, are below 18 mmhg in 91.3% of patient in group 1, 84.3% of patient in group 2. When we compare the two groups there is no statistical difference in success of surgery (İOP 18 mmhg). İn our study there is no statistical difference in complication rate between two groups but we find out that complication rate is less in group 2 (19.6 %) compared to group 1(26.1 %). İn conclusion PHACO+İOL+Trabeculectomy with Descemet punch operation is easier than the classical technique, has lower complication rate and has a positive effect on surgical outcome. 3

10 GİRİ VE AMAÇ Glokom kendine has retina sinir lifi hasarı, optik sinir başı ve görme alanı (GA) bulguları olan kronik, ilerleyici, sinsi seyirli bir optik nöropatidir. Günümüzün gelişmiş toplumlarında bilinen en sık körlük nedenlerinden biri olan glokom, tedavi edilmediği takdirde görmeyi ciddi derecede tehdit etmesi nedeniyle erken tanı ve tedavi yöntemlerinin yoğun bir biçimde araştırıldığı bir hastalıktır. Hastalığın ilk tanımlanması antik çağlarda olmuştur. Hipokrat tarafından yaşlı insanlarda görülen ve göz bebeğinde açık mavi renk değişimi olarak tarif edilen glokomun, önceleri katarakt ile aynı patoloji olduğu düşünülmüştür. Glokomun tatmin edici ilk tanımlamaları ise ancak 18. yüzyılda yapılabilmiş ve yüksek GİB kavramı hastalığın tanımının içinde yer almaya başlamıştır (1). Glokomun ortak özellikleri; optik sinir başında çukurluk, atrofi ve GA kayıplarıdır. Önceki yıllarda glokom tanısı için GİB yüksekliği ön koşullardan biri iken, normal tansiyonlu glokom tanımının yapılmasıyla GİB yüksekliği artık risk faktörlerinden biri olarak değerlendirilmektedir (2,3). Cerrahi tedavi antiglokomatöz ilaçlar ve lazer tedavileri GİB in kontrol edilemediği, optik sinir başı sinir lifi kaybı ve GA defektlerinin ilerlemesinin engellenemediği olgularda endikedir (4). Cerrahi yöntemlerden birisi olan trabekülektomi, düşük komplikasyon ve yüksek başarı oranı nedeniyle, günümüzde açık açılı ve kronik kapalı açılı glokom türlerinin tedavisinde en yaygın olarak kullanılan cerrahi yöntemidir. Bu yöntem hümör aközün subkonjonktival aralığa drenajını sağlayarak GİB i düşürmeyi amaçlayan fistülizan bir glokom ameliyatıdır (5). İnsanların yaşam süreleri uzadıkça glokom ile katarakt birlikteliği sıklaşmakta, bu da fakoemülsifikasyon (FAKO) ve göz içi lens implantasyonu ile birlikte trabekülektomi operasyonunun gerekliliğini doğurmaktadır. Günümüzde katarakt ve glokom birlikteliği olan hastalarda birçok farklı cerrahi tedavi seçeneği bulunmaktadır. Bizimde çalışmamızın amacı FAKO+GİL+Trabekülektomi ameliyatlarında Descemet pançı kulanımının cerrahi başarıya etkisini araştırmaktır. 4

11 GENEL BİLGİLER Glokomun cerrahi tedavisi için bilinen bütün girişimler gözün ön segmentinde uygulanır. Bu ameliyatların başarılı bir şekilde uygulanması için bu bölgenin anatomisinin iyi bilinmesi gerekir. ANATOMİ Kornea Skleranın öndeki devamıdır nm dalga boyundaki ışınlara % 100 geçirgen saydam bir dokudur. Optik sistemin en kırıcı bölümü olup, kırma gücü dioptridir. Korneanın dikey çapı 10.6 mm, yatay çapı ise 11.7 mm dir. Eğrilik yarıçapları yatay aksta 7.8 mm, dikey aksta 7.7 mm dir. Kornea kalınlığı merkezde 0.52 mm, limbusta 1.0 mm dir (2). Epitel Yaklaşık 50 µm kalınlığında, 5-6 hücre katından oluşan epitel tabakası histolojik olarak 3 tabakadan oluşur (2,8,9): a) Bazal Tabaka En altta bazal zar üzerinde yer alan tek sıralı silindirik hücrelerden oluşur ve mitotik olarak aktiftir. b) Poligonal Hücre Tabakası Bazal tabaka ile yüzeyel tabaka arasında yer alan, bazal membranın yapımında rol oynayan poligonal tabaka birkaç sıradan oluşur. c )Yüzeyel Tabaka Yassı, piknotik görünümlü olan, keratinleşme göstermeyen hücrelerden oluşur. Bowman Tabakası Hücre içermeyen, homojen, şeffaf, 8-14 µm kalınlığında bir zardır. Epitele bakan yüzü düz, diğer yüzü ise düzensiz ve stromaya sıkıca yapışıktır. Travmalara karşı dirençlidir (2,8,9). Stroma Kornea kalınığının %90 ını oluşturur ve ortalama kalınlığı 500 µm dir. Su oranı %78 olan stromanın, kuru ağırlığının %80 i kollajen fibrillerden, %15 i ara maddeden ve 5

12 %5 i hücrelerden oluşur. Kollajen lamelleri, skleral liflerle devam eder. Ancak korneal lameller skleraya göre çok daha düzenlidir ve daha çok ara madde içerir. Stromanın ara maddesi, büyük çoğunluğu keratan sulfat ve kondroitin sulfat olan glikozaminoglikanlardan zengindir. Stromanın hücre kısmını ise keratosit denilen fibroblastlar, Schwann hücreleri, lenfositler, makrofajlar ve lökositler oluşturur (2,8,9). Descemet Membranı Stroma ile endotel hücreleri arasında kalan, 10 µm kalınlığında bir zardır. Ön kısmı embriyoner dönemde oluşurken, arka kısmı yaşam boyunca endotel hücreleri tarafından sentezlenir ve Tip IV kollajen içerir. Kornea endotelinin bazal membranı gibidir. Periferde ön kamara açısına 2 mm mesafede, ön kamara açısının ön sınırı olan Schwalbe çizgisini oluşturarak sonlanır (2,8,9). Endotel Tek sıra halinde dizilmiş altıgen hücrelerde oluşan, hümör aköz ile direkt temasta olan en içteki tabakadır. Doğumda hücre/mm2 olan hücre sayısı, yaşla beraber azalarak erişkinde hücre/mm2 ye kadar düşer. Yetişkin endotelinin mitotik yeteneği olmadığından, endotel kayıpları komşu endotelin incelip yayılmasıyla kapatılır. Doğumda 10 µm olan endotel kalınlığı, erişkinde 4 µm olur. Endotel hücreleri, iri nükleusları ve bol miktarda içerdikleri mitokondrileri ile metabolik açıdan aktif hücrelerdir. Hümör aköz ve stroma arasında gerçekleştirdikleri aktif transport ve sekresyon ile korneanın doğal saydam yapısının korunmasında başlıca rolü oynarlar (2,8,9). Limbus Saydam kornea ile opak skleranın birleşme bölgesidir. Önde dışta korneadaki bowman membranının sonlandığı bölge ve içte Schwalbe çizgisinden başlayıp mm arkaya doğru uzanır. Öndeki 1 mm lik kısım mavi limbus olup orta trabekül bölgesinde sonlanır. Arkadaki opak kısım ise sklera mahmuzuna ulaşır. Korneadan farklı olarak damarlanması bol olduğu için, immunolojik hücreler açısından zengin, rejenerasyon yeteneği yüksek bir bölgedir (36). 6

13 Konjonktiva Konjonktiva, goblet hücreleri içeren nonkeratinize skuamöz epitel ve bunun altındaki damarlı, ince bağ dokusu olan substantia propriadan oluşur. Göz kapaklarının iç yüzlerini ve skleranın üstünü örter. Beslenmesini ön siliyer arter ve arka konjonktival arter, inervasyonunu ise trigeminal sinirin oftalmik dalı sağlar (10,11). Saydam ince bir zar olan konjonktiva, kapak konjonktivası, forniks, karunkül, plica semilunaris ve bulbar konjonktivadan oluşmuştur. Kapak konjonktivası göz kapaklarının iç yüzüne yapışmıştır. Forniksler göz kapakları ile orbita arasında olup, gözküresi hareketlerinin serbestçe olmasını sağlarlar. Karunkül alt ve üst kapakların, iç açıda birleştiği yerde küçük, kırmızı, üstü hafif kıllı, çok katlı yassı epitel ile kaplı kabarık bir oluşumdur. Bulber konjonktiva, sklera konjonktivası ve limbus konjonktivası olarak iki bölümden oluşur. Skleral konjonktiva göz küresinin sklerasını örter. Altındaki Tenon kapsülü ile yapışıklığı yoktur. Limbus konjonktivası Tenon kapsülüne yapışıktır (11). Tenon kapsülü Göz küresini saran ince fibröz bir dokudur. Optik sinirden başlayıp korneal limbusa kadar uzanır, burada konjonktiva ile sıkı bağlantı halindedir. Altta episklera, üstte konjonktiva ile komşudur. Tenon kapsülü arkaya doğru gittikçe incelir ve optik sinir kılıfı ile birleşir. Sklerolimbal bileşkede ise episklera ile güçlü yapışıklıklar kurar. Cerrahi sırasında bu yapışıklığı ayırmak önemlidir. Tenon kapsülü konjonktiva ile subkonjonktival, episklera ile subtenon boşlukları oluşturur. Kapsülün kalınlığı kişiden kişiye değişmekle beraber, çocuk ve erişkinlerde daha kalındır. Bu durum cerrahi sonucunu etkileyen önemli bir faktördür (12,13). Episklera ve Sklera Göz içindeki yapıları için bir kabuk görevi olan sklera, göz küresinin 5/6 sını oluşturur. Önde kornea ile arkada lamina kribrozanın skleral liflerinde optik sinirle devam eder. Skleranın kalınlığı optik sinir yakınında 1 mm, ekvatorda 0.5 mm ve önde 0.8 mm dir. En ince kısmı rektus kaslarının tutunma yerlerinde olup 0.3 mm dir (15). 7

14 Önde kornea ve arkada optik sinirin dura kılıfıyla devam eder. Arka yüzünde optik sinir liflerinin geçtiği, elek şeklindeki lamina kribroza ve kısa siliyer arterlerin geçtiği 23 dolayında delik vardır. Korneanın aksine, skleradaki kollajen liflerinin düzensiz oluşu ve su içeriğinin nisbeten yüksek olması (%65-70), skleranın kesif olmasına yol açar. Skleranın dış yüzünü kaplayan episklera, orta derecede yoğun ve vaskülarize bir bağ dokusudur. Tenon kapsülüne gevşek şekilde bağlıdır. Rektus kaslarının yapışma yerinin önünde kalın ve gelişmiş yapıdayken, ekvatorun gerisine doğru iyice incelerek önemsiz hale gelir (16,17). İris Uveanın en öndeki kısmı olan iris, kamaralar sıvısı içindedir ve ön kamarayla arka kamarayı birbirinden ayırır. Çapı mm dir. Kalınlığı ortada 0.6 mm dir, içe ve dışa doğru incelerek 0.1 mm ye iner. Önde stroması, arkada ise pigment epiteli vardır. Stroma iki kattır. Pigment epiteli melanin içeren iki kat hücreden oluşur. Pupilla kenarından 2 mm uzaklıkta yer alan ve kolaret denilen demarkasyon hattı ile iris ön yüzü pupiller ve siliyer iki parçadan oluşur. İrisin stroması ve pigment epiteli arasında, pupil çapını ayarlamaya yarayan dilatatör ve sfinkter kasları yer alır (14). Siliyer Cisim Koroidin ön ucundan önde iris köküne kadar uzanan iç yüzü vitre ile, dış yüzü de sklera ile temas eden üçgen şeklindeki dokudur. Uveal kısım ve epitelyal kısım olmak üzere iki kısımdan oluşur. Uveal kısım siliyer adaleleri, lamina fuska, damarlar ve bağ dokusunu içerir. Epitelyal bölüm ise pars plana ve pars plikatadan oluşur. Pars plikata 3 mm genişliğinde, 2 mm kalınlığında, dolayında siliyer çıkıntıdan oluşan damarlı bir dokudur (12,16). Pars plana ise 4-5 mm genişliğinde ve limbustan 3-4 mm geride yer alan ve ora serrata ile komşuluğu olan bölgedir (12). Siliyer cisimin temel görevleri hümör aköz salgısı ve akomodasyondur. Hümör aközün uvea-sklera yolundan atılımında da rol oynayabilir. Arka segmente yönelik cerrahi girişimler için güvenli bir giriş bölgesidir. Akomodasyondan sorumlu olan siliyer kas tabakası kendi içinde üç bölüme ayrılır. En dışta longitudinal, ortada radyal ve en içte de sirküler kas lifleri yer alır. 8

15 Longitudinal lifler ile skleranın gevşek bağlantıları sonucunda potansiyel bir boşluk olan suprasiliyer aralık meydana gelir. Önde sklera mahmuzunda sonlanan bu liflerin gerilmesi, Schlemm kanalının ve trabekülum ağının konfigürasyonunu değiştirerek hümör aközün boşalmasını kolaylaştırır. Siliyer cismin beslenmesini arka uzun ve ön siliyer arterler sağlar (10). Ön Kamara Açısı Humör aköz dinamiğinde en önemli bölge iridokorneal açıdır. Açının bir kolunu kornea, diğerinide iris oluşturur (18). İridokorneal açının elemanlarını şöyle sıralayabiliriz. 1) Schwalbe Çizgisi: Descement membranının periferde sonlandığı yerdir (18). Kornea ve trabekülumun endotel hücreleri arasında geçiş zonudur (8,16). 2)Trabekülum Ağı: Dışa akım fizyolojisinde en önemli bölgedir. Ön kamarayı çepeçevre kuşatan trabekülum ağı, hümör aközün %90 ının boşaltılmasından sorumlu, delikli, elastik ve kollajen doku katmanlarından oluşmuş bir drenaj yoludur. Trabekülum ağı profil kesitte üçgen şeklinde bir yapıdır. Tabanını sklera mahmuzu ve siliyer cismin ön yüzü, apeksini Schwalbe çizgisi oluşturur. Dış kenarı Schlemm kanalı ile temas halindedir (16). Trabekülum ağının içten dışa doğru üç bölümü vardır: a. Uvea Ağı Siliyer cisimle iris kökünden başlayıp, öne Schwalbe çizgisine doğru uzanan en içteki bölümdür. Hümör aköz dışa akım direncinin en düşük olduğu kısımdır (18,19,20). b. Korneosklera Ağı Sklera mahmuzuyla, Schwalbe çizgisi arasında; uvea ağının dışında yer alır. Trabekülum ağının en geniş kısmıdır (18,19,20). c. Endotel (Jukstakanalikül, Kribriform) Ağı Schlemm kanalı ile korneosklera ağı arasında yer alır ve fibroblasta benzer hücrelerden oluşur. Dışa akım direncinin en yüksek olduğu bölgedir ve direncin %75 inden sorumludur (18,21,22). 9

16 3) Schlemm Kanalı: İç çapı yaklaşık olarak mikron olan dairesel bir kanaldır. İç yüzü endotelle döşelidir. Bu endotelin belirgin bir basal membranı yoktur. Kanalın iç yüzü çok düzgündür. Kanalın dış yüzünü örten endotelin ise sağlam bir basal membranı vardır. Kanalın dış duvarı boyunca adet dış toplayıcı kanalcık doğar ve humör aköz bu kanalcıklara ilerleyerek episklera ve konjonktiva damarlarına ulaşır. Dış yüzü dışa akış kanallarının ağızları nedeniyle düzensizdir (18). Kanalın dış duvarı limbus stromasına gömülüdür. Buradan çıkan adet toplayıcı kanalın oluşturduğu derin sklera ağı hümör aközü ön siliyer vene ve episklera venlerine boşaltır. Yaklaşık 12 tane ön siliyer veni aköz taşıyan ince damarlar şeklinde subkonjonktival olarak izlenir ve bunlara aköz venler adı verilir (16). 4) Sklera Mahmuzu: Gonyoskopide trabekülum ağının hemen altında yer alan beyaz banttır. Skleranın ön kamaraya ulaşan en uç uzantısıdır ve siliyer adelenin longitüdinal liflerinin tutunma noktasıdır. Bu özellik, Schlemm kanalının kollapsını önler ve hümör aközün boşalmasını kolaylaştırır (10,18). 5) Siliyer Bant ve İris Kökü Siliyer bant, sklera mahmuzu gerisinde iris köküne yakın yerleşmiştir. İris kökünün siliyer cisimle birleştiği yerde, açı açık olduğu zaman koyu kahverengi bir bant şeklinde görülür. İris kökü, irisin bittiği yerdedir ve bazen uveal trabekulum önünde iris dokusu görünümünde ince uzantılar gönderir. Ön Kamara Açısının Değerlendirilmesi Açı genişliğinin değerlendirilmesi glokomlu ve glokom potansiyeli taşıyan gözlerin değerlendirilmesinde en önemli kısmı teşkil eder. Gonyolenslerdeki ayna yardımı ile iridokorneal açı yapıları incelenir (15). Açı elemanlarının değerlendirilmesi için çeşitli sınıflandırma yöntemleri geliştirilmiştir. Günümüzde bunlardan en yaygın kabul göreni Shaffer sistemidir. Shaffer sisteminde ön kamara açısı; iris ön yüzeyi ile trabekülumun iç yüzeyinden geçen iki hayali çizginin açıklığından görülen anatomik yapıların durumuna göre 0 ile IV arasında değerlendirilir (19,20); 10

17 Evre IV (35-45 ) En alttaki siliyer cisim bantının izlenebildiği en geniş açı derecesidir. Kapanma ihtimali yoktur. Evre III (20-35 ) Sklera mahmuzunun görülebildiği açık açı görünümüdür. Kapanma ihtimali yoktur. Evre II (20 ) Oldukça dar bir açı olup, trabekülum ağı izlenebilir. Kapanmaya eğilimlidir. Evre I (10 ) Çok dar bir açı olup, sadece Schwalbe çizgisi ve trabekülumun çok küçük bir kısmı izlenebilir. Açı kapanma riski çok yüksektir. Grade 0 (0 ) İridokorneal temasın olduğu kapalı açı tipidir. Hiçbir açı elemanı görülemez. Bu durumda Zeiss gonyolensi ile indentasyon gonyoskopisi yapılarak açı kapanmasının apozisyonel ya da sineşiyal olup olmadığı değerlendirilir. Arka Kamara Arka kamara, irisin arkasında yer alan humör aközle dolu bölmedir. İrisin arka yüzündeki pigment epitelinden, vitreus ön yüzüne, yanlarda ise siliyer cisimden, kristalin lense kadar uzanır (16). Koroid Uveanın retina ve sklera arasında uzanan arka bölümüdür. Optik sinir çevresinde 0.25 mm, siliyer cisme yakın ön kısımda ise 0.10 mm kalınlıktadır. Yapısal olarak dışta lamina fuska, içte Bruch membranı arasında yer alan 3 damar katından oluşmuştur: a. Dış damar katı, vorteks venlerine açılan geniş venleri içerir (Haller). b. Orta damar katı, orta çaplı ven ve arteriyoller ile kollajen ve elastik lifler, fibroblast ve melanositler ihtiva eder. c. Koryokapillaris ise, optik diskten ora serrataya kadar düz ve yoğun ağ oluşturan geniş çaplı (21 µm) ve fenestrasyonlu kapillerlerden ibarettir. 11

18 Belirgin sınırlı, lobuler yapılar tarzında olup, merkezinde besleyici arteriyolü ve periferinde de direne eden venülleri vardır (Sattler). Koroid dokusu, retina pigment epiteli ve sensöriyel retinanın dış yarısının beslenmesinden sorumludur (16). Optik sinir başı Optik sinirin göz dibi muayenesinde görülen kısmına optik sinir başı denir. Optik sinir, foveolanın yaklaşık 0.8 mm yukarısı ve 3 mm nazalinde yer alan lamina kribroza içinden geçerek gözü terkeder (16,23). Optik sinir başı, önden arkaya doğru dört bölümde incelenir: a. Sinir Lifleri Katı Gangliyon hücrelerinin aksonları, retinaya bitişik şekilde seyredip papillada toplandıktan sonra dik açı yaparak prelaminer bölgeye yönelirler. Bu bölgedeki sinir lifleri miyelin içermez. Ayrıca nöronlar dışında nöroglial hücreler ve astrositler de burada yer alır. Sinir lifi katının beslenmesi retinal arteriyollerden sağlanır (16,23,24,25). b. Prelaminer Bölge Gangliyonların aksonları ön kısımda bölgenin %90 ını kaplarlar. Arkaya doğru nöroglial hücreler ve astrositler çoğalır, aksonların oranı azalır. Retina damarları gliyal kılıf içindedir. Prelaminer bölge koroidle komşudur. Bu bölgenin beslenmesi peripapiller koroidal damarlardan gelen dallarla olur (16,23,24,25). c. Laminer Bölge Burada skleranın kollajen ve elastik lifleri sinir lifleri demetleri arasına girerek lamina kribrozayı oluştururlar. Kalınlığı 250 µm ile 750 µm arasında değişir. Aksonlar burada da miyelinsizdir ve nöroglial destek dokusunun miktarı en yüksek seviyeye ulaşır. Laminer bölge sklera ile bitişiktir. Bu katın beslenmesini sağlayan kısa posterior siliyer arterlerin sklerayı delerken verdiği dallar, Zinn-Haller anastomoz halkasını oluşturur (16,23,24,25). d. Retrolaminer Bölge Optik sinirin başladığı bu bölgede, sinir liflerinin miyelinlenmesine bağlı olarak çap 3-4 mm ye çıkar. Burada astrositler yerlerini, miyelini sentezleyen oligodendrositlere bırakır. Bu bölge kısa posterior siliyer arterlerden, pial arterlerden ve santral retinal arterin santrifugal dallarından beslenir (16,23,24,25). 12

19 Optik sinir başı genellikle yuvarlak ya da dikey eksende oval olup pembe renklidir. Temporal tarafı genellikle nazalinden daha açık renklidir. Merkezinde fizyolojik çukurluk (cup) adı verilen çökük bir alan bulunur. Bunun tabanı fibröz bir görünüme sahip olup, skleranın lamina kribrozasının liflerinden oluşur (12,20). Bu bölge nöral doku ile dolu değildir. Çukurluğun büyüklüğü optik sinir başının büyüklüğü ile orantılıdır. Çukurluk boyutlarının optik sinir başı boyutlarına oranına C/D oranı adı verilir. C/D oranının normali ortalama 0.42 olarak kabul edilir (20). FİZYOLOJİ Hümör Aköz Gözün işlevini sürdürebilmesi için gerekli öğelerden biri GİB dir. GİB in normal sınırlarda kalabilmesi için humör aközün normal bir yapım hızı yanında, gözü aynı miktarda terk etmesi gerekir. Humör aközün ön segment dokularındaki işlevleri: 1. Devamlı içe akımın oluşturduğu basınçla göz küresini gergin tutar. Yeterli basınç aracılığıyla yapısal düzeni ve gözün optik işlevini korur. 2. Kornea, lens, vitreus ve trabekülum ağı gibi damarsız ön segment yapılarının metabolik işlevlerine yardım eder. Glikoz, oksijen ve aminoasit gibi maddeleri bu dokulara sağlarken, laktik asit, pirüvik asit ve karbondioksit gibi metabolik artıkları dışarı atar. 3. Aköz sıvısındaki askorbat aracılığıyla antioksidan görev yapar. Trabekülum ağı dokusundaki glikozaminoglikanlar sıvı jel dengesini düzenler. Ultraviyole ışınların emilimini sağlar. 4. İnflamasyon ve enfeksiyonlara hücresel ve hümoral yanıta aracılık eder (20,26,27,28,29). Siliyer çıkıntılardan üretilen hümör aköz arka kamaradan pupilla açıklığı yoluyla ön kamaraya geçer. Hömör aközün %80 kadarı trabekulum ağı yoluyla Schlemm kanalı ile venöz sisteme drene olur. Buna trabekulum yolu denir. Geri kalan ise suprakoroidal aralığa geçer. Bu yola uvea-sklera yolu denir. Normal şartlar altında aköz yapımı ile aköz çıkışı arasında belli bir denge vardır. Hümör aköz gözün ön ve arka boşluğunu doldurur. Bu 250 µl hacim dakikada 2.5 µl pulsatif şekilde salınır. Aköz salgısının miktarı gün içinde değişiklik gösterir ve geceleri daha azdır. Aközün 13

20 ozmalaritesi plazmadan biraz yüksektir. Yapısal olarak plazmaya benzese de yüksek konsantrasyonda askorbat, piruvat ve laktat; düşük konsantrasyonda protein, üre ve glikoz içerir. Plazmaya göre daha hipertonik ve asidiktir (ph 7.2) (20,26,28,29). Hümör Aközün Yapımı Siliyer cismin pars plikatasında yer alan siliyer çıkıntılardaki pencereli kapiller ağdan stromaya sızan plazma, stroma boyunca ilerleyip pigmentli ve pigmentsiz epitel hücrelerinin sıkı bağlantıları arasında birikir. Burada biriken sıvının arka kamaraya salınması üç yolla olur (19): 1. Difüzyon: Lipofilik maddelerin, konsantrasyon farkı yönünde hücre membranlarının lipid içeren kısımlarından geçmesine dayanır. Enerji gerektirmez (19). 2. Ultrafiltrasyon: Siliyer çıkıntıların kapillerleri ile arka kamara arasındaki hidrostatik basınç farkına bağlı olarak suyun siliyer epitelden geçmesidir. Enerji gerektirmez (19). 3. Aktif transport (Sekresyon): Karbonik anhidraz ve Na+/K+ ATPaz gibi enzimlerin oluşturduğu aktif metabolik olaylar sonucunda, maddelerin elektrokimyasal içeriğinin aksi yönünde transportudur. Hümör aköz salgısının büyük kısmı bu mekanizma ile olur. Enerji gerektirir ve hidrostatik basınç farkından bağımsızdır (19,30). Karbonik anhidraz inhibitörleri, karbonik anhidraz enzimini; beta adrenerjik antagonistlerse, siliyer epiteldeki beta-2 reseptörler üzerinden Na+/K+ pompasını baskılayarak hümör aköz salgısını azaltırlar (30). Hümör Aközün Dışa Akım Yolları: Hümör aközün dışa akım kolaylığı µl/dakika/mmhg olup, normal gözlerde bile büyük değişiklikler gösterir. Dışa akım kolaylığı yaşla azalır ve cerrahiden, travmadan, ilaçlardan, endokrin faktörlerden etkilenir. Glokom hastalarındaysa genellikle azalmıştır (30). Trabekülum Ağı Yolu: Hümör aközün büyük çoğunluğu gözü trabekulum ağı üzerinden terkeder. Sırasıyla uvea, korneosklera ve jukstakanalikül ağlarından geçerek Schlemm kanalına ulaşan hümör aköz, intraskleral aköz venler yoluyla episkleral ve konjonktival venlere direne olur. Episkleral venler ön siliyer ve superior oftalmik ven yolu ile kavernöz sinüse 14

21 açılır. Ön kamara açısındaki trabekulum lamelleri, aközün göz dışına çıkışında fizyolojik bir engel oluştururlar. Bu yolla hümör aközün dışa akımı basınca bağlı bir olaydır. Hümör aközün dışa akımına karşı en yüksek direnç jukstakanalikül ağında görülür (19,30). Uvea-Sklera Yolu: Üretilen hümör aközün %20 kadarı iris stroması ve siliyer kas içine girerek suprakoroidal boşluk üzerinden ön kamarayı terk eder. Bu yolla dışa atım GİB ile doğru orantılıdır. Sikloplejik ajanlar, epinefrin, apraklonidin gibi ilaçlar ve siklodiyaliz gibi cerrahi yöntemler uvea-sklera atılımını arttırırken, miyotikler azaltır (19,30). Episklera Venöz Basıncı Ortalama değeri 9±1.6 mmhg olup, episklera venöz basıncındaki 1 mmhg lik artış GİB in de 1 mmhg yükselmesine neden olur. Bu nedenle episkleral venöz basıncının yükseldiği çeşitli orbita hastalıklarında, karotid kavernöz fistül varlığında ve venöz direnajın tıkandığı durumlarda GİB da artabilir (19). Göz İçi Basıncı Ön ve arka kamarayı dolduran hümör aközün kornea ve skleraya yaptığı basınçtır. Yapılan epidemiyolojik çalışmalarda ortalama 16±3 mmhg olarak saptanmıştır. Genellikle mmhg arasındaki GİB normal olarak kabul edilse de, günümüzde oküler hipertansiyon ve normal tansiyonlu glokom kavramlarının tanımlanmasıyla beraber bu değerin kişiye göre değişebileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle artık normal GİB yerine, optik sinir başında hasar oluşturmayacak hedef GİB kavramı glokom tedavimizin temeli haline gelmiştir (19). GİB sabit bir değer olmayıp kalp atım hızı, solunum döngüsü ve günün değişen saatlerine göre oynamalar gösterir. Normalde 3-6 mmhg arasında değişim gösteren gün içi değer oynamaları, patolojik durumlarda 10 mmhg ye kadar çıkabilir. Genellikle sabah erken saatlerde daha yüksek olma eğilimindedir (19). Glokomatöz Hasarın Oluşum Mekanizmaları Glokomatöz hasar oluşumu için GİB en önemli etkendir. Bu artıştan iki mekanizma sorumludur: 15

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Glokom Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Tarihçe Glokom terimi eski Yunanca da gri-mavi anlamına gelen (glaukos) kelimesinden türemiştir. Hipokrat, glokomu yaşlı insanlarda görülen ve pupillanın mavimsi bir

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Dr. H. Onur Gülseren

Dr. H. Onur Gülseren T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM VE OKÜLER HİPERTANSİYON HASTALARINDA SELEKTİF LAZER TRABEKÜLOPLASTİNİN ETKİNLİĞİ ve KORNEA ENDOTEL HÜCRE MORFOLOJİSİ

Detaylı

TRABEKÜLEKTOMİ SONRASI HİPOTONİ-SIĞ ÖN KAMARA OLUŞUMUNA ETKİLİ FAKTÖRLER VE PROGNOZ

TRABEKÜLEKTOMİ SONRASI HİPOTONİ-SIĞ ÖN KAMARA OLUŞUMUNA ETKİLİ FAKTÖRLER VE PROGNOZ T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Kliniği Klinik Şefi: Prof. Dr. Mustafa Nuri Elçioğlu TRABEKÜLEKTOMİ SONRASI HİPOTONİ-SIĞ ÖN KAMARA OLUŞUMUNA ETKİLİ FAKTÖRLER

Detaylı

GLOKOM Doç.Dr.Uğur keklikçi

GLOKOM Doç.Dr.Uğur keklikçi GLOKOM Doç.Dr.Uğur keklikçi GLOKOM Glokom, Retina Ganglion Hücrelerinin bir dizi reaksiyon ile hasarlaşması veya ölmesi sonucu gelişen ilerleyici optik sinir hastalığıdır. Glokom bir optik nöropatidir

Detaylı

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit GÖZ ACİLLERİ I-Kırmızı göz II-Çift görme III-Travma IV-Ani görme kaybı I-Kırmızı göz A.Sebepleri 1. Bakteriyel konjonktivit 2. Alerjik konjonktivit 3. Keratit 4. Episklerit ve sklerit 5. Üveit 6. Subkonjunktival

Detaylı

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabeti olan her hasta diyabetik retinopati riski taşır. Gözün anatomisi nedeni (resim 1a) ile iyi görüyor olmak göz sağlığının kusursuz olduğu göstermez,

Detaylı

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK Histoloji Anatomi RETİNA DEKOLMANI Sensoriyel retinanın retina pigment epitelinden ayrılmasına retina dekolmanı denir. Görülme sıklığı 1 / 10000, 80 yaşına kadar

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

Kornea Laser Cerrahisi

Kornea Laser Cerrahisi Kornea Laser Cerrahisi Doç.Dr.Dr.. Akif Özdamar Refraktif Cerrahi / Kategori Lameller Keratomileusis Lasik İntrakorneal Ring Segment Refraktif Cerrahi / Kategori İnsizyonel Radyal keratotomi Astigmatik

Detaylı

Tek ve iki girişli kombine fakoemülsifikasyon ve trabekülektomi cerrahisi sonuçlarının karşılaştırılması

Tek ve iki girişli kombine fakoemülsifikasyon ve trabekülektomi cerrahisi sonuçlarının karşılaştırılması Tek ve iki girişli kombine fakoemülsifikasyon ve trabekülektomi cerrahisi sonuçlarının karşılaştırılması Mehmet Okka, Ümit Kamış, Nazmi Zengin, Kemal Gündüz Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göz

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

EGE GLOKOM Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Glokom Birimince Hazırlanmıştır Sayı:2, Mayıs 2006 Sayın meslektaşlarımız, İlk sayının ardından gösterdiğiniz ilgiye teşekkür ederiz. Bu derginin yazılar ve sunular

Detaylı

TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU

TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU KLİNİK ÇALIŞMA / ORIGINAL ARTICLE TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU Berker BAKBAK, 1 Güldal ERSOY, 2 Feyza ÖNDER 2 1 Kars Devlet Hastanesi, Göz Kliniği; 2 Haseki Eğitim

Detaylı

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Makula arka kutupta yaklaşı şık k 5mm çapında oval bölgedir. b Ksantofil pigmenti içerir. i Birden fazla ganglion tabakası vardır MAKULA HASTALIKLARI

Detaylı

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR?

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR? Katarakt, saydam olan göz merceğinin saydamlığını kaybederek görmenin azalmasıdır. Gözün renkli tabakası irisin arkasında yer alan ve saydam bir yapı olan göz merceğinin, görme işlevinde önemli bir rolü

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur.

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur. KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez Refraksiyon nedir? Kelime olarak "kırılma" anlamına gelir. Fizik prensip olarak, ışığın bir ortamdan diğerine geçişte açısını değiştirmesi ve hızında değişiklik olması anlamında kullanılır. Göz Hastalıkları

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KIRMIZI GÖZG DOÇ.DR..DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA A TIP FAKÜLTES LTESİ KANLANMA TİPLERİ YÜZEYEL DERİN MİKST LOKALİZASYON PERİFER MERKEZİ YAYĞIN NEDENİ KONJ.DAMARLANMA SİLİYER ARTER HERİKİSİ ETYOLOJİ YÜZEYEL

Detaylı

Tedaviye Dirençli Glokomda Ahmed Glokom Valfi İmplantasyonu

Tedaviye Dirençli Glokomda Ahmed Glokom Valfi İmplantasyonu Tedaviye Dirençli Glokomda Ahmed Glokom Valfi İmplantasyonu Ahmed Glaucoma Valve Implantation in Treatment Resistant Glaucoma Banu TORUN ACAR 1, Murat HAMURCU 2, Mehmet Şahin SEVİM 1, Suphi ACAR 3 Klinik

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ

PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA EPİFORA VE ENDOSKOPİK DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ Dr. Fulya YAYLACIOĞLU TUNCAY Doç. Dr. Onur KONUK GÜTF GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI İÇERİK NAZOLAKRİMAL SİSTEM -ANATOMİSİ -EMBRİYOLOJİSİ

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Şaşılık cerrahisi onam formu

Şaşılık cerrahisi onam formu Göz kaymasının düzeltilmesi hasta açısından isteğe bağlı yapılan bir cerrahi o lup zorunlu değildir. Şaşı doğan bebeklerde en iyi düzeltme zamanı 6 ay ile 18 ay arasındadır. Erken yapılan cerrahi iki gözün

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

Katarakt cerrahisinde bıçak yerine lazer

Katarakt cerrahisinde bıçak yerine lazer femtosaniye lazer Yaşa bağlı olarak göz içi merceğinin saydamlığını kaybetmesi anlamına gelen kataraktın cerrahi tedavisinde en son aşama olan ve operasyonun önemli bir kısmının el değmeden bilgisayar

Detaylı

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin kan akımı Kalp debisinin %15 i 750-900 ml/dk Akımı regüle eden ve etkileyen üç temel faktör; Hipoksi Hiperkapni

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Dirençli Glokomlarda Pars Plana Vitrektomi ile Kombine Pars Plana Molteno Tüp İmplantasyonu*

Dirençli Glokomlarda Pars Plana Vitrektomi ile Kombine Pars Plana Molteno Tüp İmplantasyonu* Dirençli larda Pars Plana Vitrektomi ile Kombine Pars Plana Molteno Tüp İmplantasyonu* Pars Plana Vitrectomy Combined with Pars Plana Molteno Tube İmplantation in Eyes with Refractory Glaucoma Özcan KAYIKÇIOĞLU

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Yüksek Cerrahi Başarısızlık Riski Olan Glokomlu Hastalarda Mitomisin C Kullanılarak Yapılan Trabekülektomi Sonuçlarımız

Yüksek Cerrahi Başarısızlık Riski Olan Glokomlu Hastalarda Mitomisin C Kullanılarak Yapılan Trabekülektomi Sonuçlarımız Yüksek Cerrahi Başarısızlık Riski Olan Glokomlu Hastalarda Mitomisin C Kullanılarak Yapılan Trabekülektomi Sonuçlarımız Results of Trabeculectomy with Mitomycin C in Patients with High Risk of Surgical

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

GÖZ SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI BRANŞINA AİT TIBBİ MALZEMELER

GÖZ SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI BRANŞINA AİT TIBBİ MALZEMELER GÖZ SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI BRANŞINA AİT TIBBİ MALZEMELER EK-3/G SUT KODU TIBBİ MALZEME ALAN TANIMI FİYAT (TL) GZ1000 BLEFAROSTA ERİŞKİN VE PEDİATRİK TİPLERİ 20,00 GZ1001 POŞLU DRAPE 1,84 GZ1002 EYESHİELD

Detaylı

Vitreo - Retinal Cerrahi, Dünü - Bugünü...

Vitreo - Retinal Cerrahi, Dünü - Bugünü... Vitreo - Retinal Cerrahi, Dünü - Bugünü... Fulya Retina Merkezi, İstanbul Tunç OVALI Retina Dekolmanının Tedavisininde İlk Adımlar Retinanın ayrıntılı biçimde incelenmesi 1851 de Alman bilim adamı Helmholtz

Detaylı

İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ?

İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ? İNTRAMÜSKÜLER ENJEKSİYON SONRASINDA NELERİ TAKİP ETMELİYİZ? Hem. Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi Hazırlanma Tarihi: 10 Eylül 2013 Sunum Akışı İntramüsküler Enjeksiyon

Detaylı

GÖZ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Dr. Muhammed ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz AD

GÖZ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Dr. Muhammed ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz AD GÖZ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ Dr. Muhammed ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz AD ANATOMİ ve FİZYOLOJİ Organum visuale göz Çevremizdeki bilgilerin % 75 i görsel Orbita çukurunda 2 tane Orbita çukuru

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger. Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz. Şef: Doç. Dr.

T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger. Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz. Şef: Doç. Dr. T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz Şef: Doç. Dr. Ziya Kapran FAKOEMÜLSİFİKASYON VE KATLANABİLİR GÖZ İÇİ LENSİ İMPLATASYONUNUN

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU

TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU TC. Sağlık Bakanlığı Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Kliniği Şef: Doç.Dr.Feyza Önder TEDAVİYE DİRENÇLİ GLOKOM OLGULARINDA AHMED GLOKOM VALV İMPLANTASYONU (Uzmanlık Tezi) Dr.Berker Bakbak İstanbul

Detaylı

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ Dr. N. Zafer Utkan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme Kanseri Sempozyumu Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 10 Mart 2010 Lenfatik Sistemin Genel

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü 24.07.2012 DUYURU GÖZ HASTALIKLARI BRANŞINDA KULLANILAN TIBBİ MALZEMELERE AİT TASLAK LİSTE (EK-5/G) İLE İLGİLİ ÖNEMLİ DUYURU

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Filtran (Penetran) Glokom Cerrahisinde Yenilikler*

Filtran (Penetran) Glokom Cerrahisinde Yenilikler* Filtran (Penetran) Glokom Cerrahisinde Yenilikler* Novelties in Glaucoma Filtration (Penetrating) Surgery Tekin YAŞAR 1 Güncel Konu Quest Editorials ÖZ Göz içi basıncını (GİB) düşürmek için yapılan insizyonel

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

Gelişimsel Glokomlu Üç Kardeş: Tedavide Özellikli Durumlar

Gelişimsel Glokomlu Üç Kardeş: Tedavide Özellikli Durumlar Gelişimsel Glokomlu Üç Kardeş: Tedavide Özellikli Durumlar One Brother and Two Sisters with Developmental Glaucoma: Particular Conditions at the Treatment M. Sinan SARICAOĞLU 1, Görkem BİLGİN 2, Ahmet

Detaylı

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Öğretim Üyeleri Tarih 12.10.2012 2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Prof Dr Hikmet Özçetin Prof Dr Ahmet Tuncer Özmen Prof Dr A. Ali Yücel Prof Dr Bülent Yazıcı Prof Dr Mehmet

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

T.C. ĐNÖNÜ ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ

T.C. ĐNÖNÜ ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ T.C. ĐNÖNÜ ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ SORUNSUZ FAKOEMÜLSĐFĐKASYON VE GÖZ ĐÇĐ LENS YERLEŞTĐRĐLMESĐ UYGULANARAK KATARAKT CERRAHĐSĐ YAPILAN OLGULARDA ÖN SEGMENT PARAMETRELERĐ DEĞĐŞĐMLERĐNĐN PENTACAM-SCHEĐMFLUG

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli Endotel, dolaşım sistemini döşeyen tek katlı yassı epiteldir. Endotel hücreleri, kan damarlarını kan akımı yönünde uzunlamasına döşeyen yassı,

Detaylı

KATARAKTLAR. Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD

KATARAKTLAR. Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD KATARAKTLAR Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD Kristalin lens İris gerisinde, zonüla lifleriyle korpus siliare ye asılı durumdadır. Bikonveks yapıda, saydam ve damarsızdır. Gözün

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

Light Amplification by Stimulated Emission Radiation. Maiman, 1960

Light Amplification by Stimulated Emission Radiation. Maiman, 1960 Light Amplification by Stimulated Emission Radiation Maiman, 1960 700 nm 400 nm 100 nm CO2 10.600 nm (FIR) Nd:YAG 1064 nm(nir) Diode lazer 810 nm Argon 488-514 nm Excimer 193 nm Tek dalga boyunda (Monokromatik)

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

GLOKOMDA CERRAHİ TEDAVİ Penetran Glokom Cerrahisi

GLOKOMDA CERRAHİ TEDAVİ Penetran Glokom Cerrahisi GLOKOMDA CERRAHİ TEDAVİ Penetran Glokom Cerrahisi Penetrating Glaucoma Surgery Şükrü BAYRAKTAR 1 Güncel Konu Review Article ÖZ Yeni geliştirilen pek çok glokom cerrahisi yöntemlerine rağmen günümüzde penetran

Detaylı

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ ALGILAMA Üç temel zar ile kaplıdır. 1- Dış Zar(kornea ve Sklera) 2- Koroid 3- Retina GÖRÜNTÜ ALGILAMA ---Dış Zar İki kısımdan oluşur. Kornea ve

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Trabekülektomi Sonrası Enkapsüle Bleb Gelişimi ile İlişkili Faktörler*

Trabekülektomi Sonrası Enkapsüle Bleb Gelişimi ile İlişkili Faktörler* KLİNİK ÇALIŞMA/ORİGİNAL ARTICLE Trabekülektomi Sonrası Enkapsüle Bleb Gelişimi ile İlişkili Faktörler* Risk Factors for Encapsulated Blebs Following Trabeculectomy Çiğdem ALTAN 1, Banu ŞATANA 1, Ökkeş

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ Omurilik yaralanmaları, omurganın içinde bulunan sinir dokusunun, travma ya da

Detaylı

PARS PLANA VİTREKTOMİ SONRASI SİLİKON ENJEKSİYONU YAPILAN OLGULARDA ÖN SEGMENT PARAMETRELERİNİN PENTACAM CİHAZI

PARS PLANA VİTREKTOMİ SONRASI SİLİKON ENJEKSİYONU YAPILAN OLGULARDA ÖN SEGMENT PARAMETRELERİNİN PENTACAM CİHAZI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OKMEYDANI EĞİTİM VE ARA TIRMA HASTANESİ GÖZ KLİNİĞİ PROF. DR. MUSTAFA NURİ ELÇİOĞLU PARS PLANA VİTREKTOMİ SONRASI SİLİKON ENJEKSİYONU YAPILAN OLGULARDA ÖN SEGMENT PARAMETRELERİNİN

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz Şef: Doç. Dr.

T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz Şef: Doç. Dr. T.C. S.B.Prof. Dr. N. Reşat Belger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef: Prof. Dr. Ömer Faruk Yılmaz Şef: Doç. Dr. Ziya Kapran UZUN DÖNEM GONYOTOMİ SONUÇLARIMIZ ( Uzmanlık Tezi ) Dr. Yasin Mersin

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

.. HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ VENTRİKÜLER SEPTAL DEFEKT İN TRANSKATETER YÖNTEMLE KAPATILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

.. HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ VENTRİKÜLER SEPTAL DEFEKT İN TRANSKATETER YÖNTEMLE KAPATILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ .. HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ VENTRİKÜLER SEPTAL DEFEKT İN TRANSKATETER YÖNTEMLE KAPATILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum

Detaylı

Oftalmik Mikroendoskobinin Güncel Vitreoretinal Cerrahiye Olan Katkıları

Oftalmik Mikroendoskobinin Güncel Vitreoretinal Cerrahiye Olan Katkıları Oftalmik Mikroendoskobinin Güncel Vitreoretinal Cerrahiye Olan Katkıları Contributions of Ophthalmic Microendoscopy to Contemporary Vitreoretinal Surgery Techniques Emin ÖZMERT 1 Derleme Editorial Review

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

Patent Duktus Arteriyozus

Patent Duktus Arteriyozus Patent Duktus Arteriyozus Dr. Mustafa SAÇAR Duktus arteriyozus v Ana pulmoner arter inen aort v Media tabakasında spirel yerleşimli düz kas hücreleri yoğun v İntima tabakası aorta göre kalın v Doğumla

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI Dr. Fatih YANAR İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Periferik Damar Cerrahisi 2.Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyumu

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ GLOKOMDA TANI VE MEDİKAL TEDAVİ. Hazırlayan Hacer ARIKAN. Danışman Yrd. Doç. Dr. M.

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ GLOKOMDA TANI VE MEDİKAL TEDAVİ. Hazırlayan Hacer ARIKAN. Danışman Yrd. Doç. Dr. M. 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ GLOKOMDA TANI VE MEDİKAL TEDAVİ Hazırlayan Hacer ARIKAN Danışman Yrd. Doç. Dr. M. Betül YERER AYCAN Eczacılık Fakültesi Bitirme Ödevi Mayıs 2012 KAYSERİ

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi (Nörovasküler Cerrahi) BR.HLİ.015 Sinir sisteminin damar hastalıkları ve bunların cerrahi tedavisi beyin ve sinir cerrahisinin spesifik ve zorlu bir alanını

Detaylı

PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM OLGULARINDA PENTACAM VE GONYOSKOPİ İLE ELDE EDİLEN ÖN KAMARA AÇI DEĞERLERİNİN KAR ILA TIRILMASI

PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM OLGULARINDA PENTACAM VE GONYOSKOPİ İLE ELDE EDİLEN ÖN KAMARA AÇI DEĞERLERİNİN KAR ILA TIRILMASI T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Kliniği Klinik efi: Prof.Dr. Mustafa Elçioğlu PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM OLGULARINDA PENTACAM VE GONYOSKOPİ İLE ELDE EDİLEN ÖN KAMARA

Detaylı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

TRAVMA. Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı TRAVMA Doç Dr. Onur POLAT Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı HEDEFLER Travmanın tarihçesi Travmanın tanımı Travma çeşitleri (Künt, Penetran, Blast,

Detaylı

Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(3): 355-9 DERLEME / REVIEW. Retina Anatomisi. Retinal Anatomy Sibel İNAN

Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(3): 355-9 DERLEME / REVIEW. Retina Anatomisi. Retinal Anatomy Sibel İNAN Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(3): 355-9 DERLEME / REVIEW Sibel İNAN Afyon Devlet Hastanesi, Göz Hastalıkları Kliniği, Afyonkarahisar Geliş Tarihi / Received: 17.05.2012 Kabul Tarihi

Detaylı

Paintball Oyununda Göz Travması*

Paintball Oyununda Göz Travması* OLGU SUNUMU/CASE REPORT Paintball Oyununda Göz Travması* Ocular Trauma in Paintball Game Osman Ahmet POLAT 1, Ayşe ÖNER 2, Hatice ARDA 3, Neslihan SİNİM 1, Koray GÜMÜŞ 2 ÖZ Paintball oyunları sırasında

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

LENSE BAĞLI SEKONDER GLOKOMLAR

LENSE BAĞLI SEKONDER GLOKOMLAR LENSE BAĞLI SEKONDER GLOKOMLAR Doç.. Dr. Erdoğan Cicik Lense bağlı sekonder glokomları üç başlık k altında toplayabiliriz: I. Açık k açılıa glokomlar a)fakolitik glokom(lens protein glokomu) b)lens partikül

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

RETİNA DAMAR HASTALIKLARI. Prof. Dr. İhsan ÇAÇA

RETİNA DAMAR HASTALIKLARI. Prof. Dr. İhsan ÇAÇA RETİNA DAMAR HASTALIKLARI Prof. Dr. İhsan ÇAÇA Oftalmik bir dalı olan ilk arter, common carotid a in internal Carotid arterin dalıdır. Oftalmik arter bir kaç dala daha ayrılır. Santral retinal arter optik

Detaylı

GÖZ HİSTOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr.Ayfer Aktaş

GÖZ HİSTOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr.Ayfer Aktaş GÖZ HİSTOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr.Ayfer Aktaş Karmaşık ve oldukça gelişmiş, ışığa duyarlı(fotosensitif), şeklini, ışık şidetini ve nesnelerden yansıyan renklerin analizini yapan bir organdır. Göz Kafatası içinde

Detaylı

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN*

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN* Yara Bakımı Ali KONAN* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, ANKARA Yara, dokunun normal yapı ve işlevinin bozulmasıdır. Yara iyileşmesi ise travma ile başlayan ileri derecede

Detaylı

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU SAYFA NO 1/5 HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:..... Hastaneye Kabul Tarihi:..... Servise Yatış Tarihi:..... Hastalığın Ön Tanısı/Tanısı...

Detaylı

GLOKOMDA LAZER UYGULAMALARI DR.H.TUBA AKÇAM UZM.DR.ZEYNEP PEHLİVANLI AKTAŞ PROF.DR. MERİH ÖNOL

GLOKOMDA LAZER UYGULAMALARI DR.H.TUBA AKÇAM UZM.DR.ZEYNEP PEHLİVANLI AKTAŞ PROF.DR. MERİH ÖNOL GLOKOMDA LAZER UYGULAMALARI DR.H.TUBA AKÇAM UZM.DR.ZEYNEP PEHLİVANLI AKTAŞ PROF.DR. MERİH ÖNOL 1 GİRİŞ Yarım asır önce yakut (ruby) lazerin T.H.Maiman tarafından bulunması sonrasında lazer uygulamaları

Detaylı

GLOKOM. Doç.Dr.Özcan Ocakoğlu

GLOKOM. Doç.Dr.Özcan Ocakoğlu GLOKOM Doç.Dr.Özcan Ocakoğlu GÖZ İÇİ BASINCI=GLOKOM?? Göz içi basıncı nasıl oluşur? Göz içi basıncının normal değeri nedir? Göz içi basıncı neden yükselir? Glokom nedir? Glokomda risk faktörleri nelerdir?

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı