Bir Akut Pestisit İntoksikasyonu Salgını İncelemesi; Kahramanmaraş Vali Saim ÇOTUR Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, Mayıs 2008

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bir Akut Pestisit İntoksikasyonu Salgını İncelemesi; Kahramanmaraş Vali Saim ÇOTUR Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, Mayıs 2008"

Transkript

1 Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2009; 8(3): Bir Akut Pestisit İntoksikasyonu Salgını İncelemesi; Kahramanmaraş Vali Saim ÇOTUR Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, Mayıs 2008 [An Investigation of an Acute Pesticide Intoxication Outbreak; the Vali Saim ÇOTUR RBPES, Kahramanmaraş, May 2008] ÖZET AMAÇ: Bu çalışmada Kahramanmaraş Merkez Karacasu beldesi Vali Saim ÇOTUR Yatılı İlköğretim Bölge Okulu nda Mayıs 2008 de meydana gelen pestisit intoksikasyonu salgını sırasında ve sonrasında yapılan inceleme ve müdahaleleri sunmak amaçlanmıştır. YÖNTEM: Araştırma bir salgın incelemesi olup çalışmada hastalar, hastaların aileleri, okulun yönetici ve öğretmenleri ile yapılan yüz yüze görüşmeler, sağlık kuruluşlarının ve okulun kayıtları ile laboratuar çalışmaları kullanılmıştır. BULGULAR: Olgular ilk olarak 5 Mayıs 2008 tarihinde ortaya çıkmaya başlamıştır. Salgın sürecinde 51 pestisit intoksikasyonu olgusu saptanmış, ölen olmamıştır. Hastaların tümü Vali Saim ÇOTUR YİBO öğrencisidir. Okulun 1695 öğrencisi bulunmaktadır. Bütün olguların 35 i (%68,6) kız, 16 sı (%31,4) erkek öğrenciydi. Olguların ortanca yaşı 11 (min=8, max=14) idi. İntoksikasyon olguları %84,3ü en olarak 11 yaşındaydı. İntoksikasyon nedeni, okulun içme suyuna tarım ilacı (pestisit) bulaşması olarak tespit edilmiştir. SONUÇ: Pestisit zehirlenmelerinin önlenebilmesi için, özellikle kırsal kesimde bu ilaçlarla yapılan uygulamaların olabildiğince dikkatli yapılması gerekmektedir. İnsan ve çevre sağlığı için en az düzeyde toksik, zararlılara en etkili ve ruhsatlı maddeler kullanılmalı, özellikle çocuklar gibi duyarlı kişiler ilaçlama yapılan ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Bölge yöneticileri ve çiftçilerin tarım ilacı zehirlenmeleri konusunda bilgilendirilmeleri sağlanmalı ve zehirlenmelerin önlenebilmesi için gerekli tedbirlerin alınması yönünde çalışmalar yapılmalıdır. Zehirlenmelerin tedavisinde önemli gelişmeler olmakla birlikte, problemin çözümünde en etkin yöntem koruyucu önlemlerin alınmasıdır. SUMMARY AIM: In this study, it is aimed to explain the causes of the pesticid intoxication occured in the Vali Saim ÇOTUR Regional Boarding Primary Education School in Karacasu district of the province of Kahramanmaraş in May, 2008 and what have been done after the intoxication. METHODS: In the study is an investigation of outbreak. In the study used to face-to-face interviews with patients, parents of patients, menagers and teachers of school and the records of the health foundations and school and the laboratory works. RESULTS: Cases of acute pesticide intoxication first began appearing on 5 May During the course of the pesticide intoxication 51 cases were determined, though there were no fatalities. All cases are students of the Vali Saim ÇOTUR RBPES. It has 1695 students. All cases, 35 (68.6%) were females and 16 (31.4%) males, and median age 11 (min=8, max=14). Intoxication was highest level as 84.3% in cases at the age of 11. The cause of the intoxication was agriculture medicine (pesticide) contamination of the school s drinking water. CONCLUSION: In order to prevent pesticide poisoning, it is necessary to be very careful with pesticide application especially in rural areas. Substances that are least toxic to human and environment, and are licenced and most effective to pests must be used, sensitive people, especially children, must be kept away. More attempts should be made for raising the awereness of zone managers and farmers in order to prevent intoxications. Even if there is important improvement in intoxication management, the most effective method is prevention of poisoning. Şükrü Özgün 1, Ekrem Yıldırım 2, Adem Solmaz 3, Murat Kireçci 3, M. Reha Hüdayioğlu 4 1 Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü, Bulaşıcı Hastalıklar Şubesi, 2 İl Sağlık Müdürlüğü, Trabzon Fatih Devlet Hastanesi, 3 Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü, Gıda ve Çevre Kontrol Şubesi, 4 Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürü. Anahtar Kelimeler: Pestisit, intoksikasyon, salgın, su, kirlenme. Key words: Pesticide, intoxication, outbreak, water, contamination. Sorumlu yazar/ Corresponding author: Şükrü Özgün. Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü, Bulaşıcı Hastalıklar Şubesi, Yörükselim Mah. Gazi Mustafa Kuşçu Cad. No: 56, 46050, Kahramanmaraş, Türkiye. GİRİŞ Bitkilerin, hastalık yapıcı etkenler, zararlılar ve yabancı otların etkilerinden korunması, ürünün ve ürün kalitesinin arttırılması çalışmaları zirai mücadele olarak adlandırılmaktadır (1). Bu amaçla pek çok yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemler içerisinde ekonomik olması nedeniyle pestisitler en fazla tercih edilen yöntemlerden biridir ve daha uzun yıllar kullanımda olacakları tahmin edilmektedir (1,2). Pestisitler genel olarak toksik etkileri fazla olan maddelerdir. İnsanlar, hayvanlar ve çevre üzerinde akut ve kronik pek çok zararlara neden olmaktadırlar (1,3-5). Bu maddeler için değişik çalışmalarda toksik 199

2 düzeyler belirlenmiş olmakla birlikte akut alınımda her miktar toksik kabul edilmektedir (6). Dünyada değişik kimyasal formülasyonlarda, her yıl 1,5-2,6 milyon ton civarında pestisit üretilmekte ve bu 31 milyar ABD doları civarında bir ticari hacim oluşturmaktadır (7-9). Türkiye de formülasyon olarak pestisit kullanımı ton civarındadır ve pestisit pazarı yıllık 250 milyon doları bulmaktadır (10,11). İntoksikasyona neden olabilen bu maddeler vücuda, cilt, gıda, su ve hava yoluyla alınmaktadır (12). İçme ve kullanma sularının kontaminasyonu etkileyebileceği nüfusun çok geniş olabilmesi nedeniyle önemlidir. Suların kontaminasyonu genellikle tarımsal ilaçlamalardan sonra toprak yüzeyinde kalan pestisitlerin sulama ve yağmur suları ile yüzey akışı şeklinde veya toprak içerisinde aşağıya doğru yıkanmak suretiyle taban suyu ve diğer su kaynaklarına ulaşabilmesi şeklinde olmaktadır (2). Ülkemizde yeraltı suyu kirliliği yeterince takip edilememektedir (13). Türkiye de genel olarak tarım ilacı kullanımı az olmakla birlikte, kalabalık ve turistik potansiyeli yüksek yörelerimiz olan Akdeniz ve Ege bölgelerindeki kullanım Türkiye tüketiminin 2/3 ünden fazlasını oluşturmaktadır. Entansif tarım yapılan bu yörelerdeki pestisit tüketimi birçok gelişmiş ülke ile aynı düzeydedir (1). Kaza ya da intihar amaçlı akut pestisit zehirlenmesi tüm dünyada yaygın görülen önemli bir önlenebilir morbidite ve mortalite sebebidir (14-17). Zehirlenme tedavisinde önemli gelişmeler olmakla beraber, hastalık oluşmadan önce koruyucu önlemlerin alınması her zaman çok daha maliyet etkin olmaktadır (16). Pestisitlere bağlı hastalık ve intoksikasyon sayıları değişik nedenlerden dolayı kesin olarak belirlenememekle birlikte, dünyada yılda yaklaşık 3 milyon ciddi akut pestisit zehirlenmesi olduğu, bunların den fazlasının öldüğü tahmin edilmektedir (18,19). İngiltere de pestisitlerin, zehirlenmeden oluşan ölümlerin %1,1 inden sorumlu olduğu bildirilmektedir (14). Ülkelerin gelişmişlik düzeyi azaldıkça tarım ilacı kullananlarda intoksikasyon oranı artmakta ve fatal seyreden pestisit zehirlenmelerinin %95 i gelişmekte olan ülkelerde meydana gelmektedir (19,20). Ülkemizde de pestisit zehirlenmeleri ile ilgili ayrıntılı istatistiksel veriler bulunmamaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; 2002 yılında uyuşturucu ve diğer ilaçlar ile zehirlenen , diğer katı ve sıvı maddelerle zehirlenen 7.467, gaz ve buhar ile kaza sonucu zehirlenen kişi hastanede yatarak tedavi sonucu iyileşmiş, bu nedenlerle sırasıyla 137, 79 ve 33 kişi de tedavi sırasında ölmüştür (21). Yıllara göre intoksikasyon etkenleri değerlendirildiğinde ilaç zehirlenmelerinde rölatif bir azalma saptanırken tarımsal-endüstriyel kaynaklı maddeler ile zehirlenmelerde artış görülmektedir (22). Pestisit zehirlenmeleri en çok tarımsal savaşım amaçlı kullanımın yoğun olduğu ilkbahar ve yaz mevsimlerinde ve kırsal kesimde meydana gelmektedir (19,23). Kahramanmaraş nüfusu, 2007 sayımına göre, kişidir. Nüfusun sı (%58,2) şehir merkezinde, i (%41,8) köylerde yaşamaktadır (24). Toplam zirai ürün ekilen alan hektardır (25,26). Kahramanmaraş ilinde sebzecilik çiftçinin önemli gelir kaynağını oluşturmaktadır. Açıkta ve örtü altında yapılan sebze tarımında özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yoğun bir şekilde pestisit kullanılmaktadır (25,27,28). Bu çalışmada Mayıs 2008 da Kahramanmaraş Merkez Karacasu beldesi Vali Saim ÇOTUR Yatılı İlköğretim Bölge Okulunda (YİBO) meydana gelen pestisit intoksikasyonu salgını sırasında ve sonrasında yapılan inceleme ve müdahaleleri sunmak, bilinçsiz pestisit kullanımının oluşturabileceği sakıncaları vurgulamak amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışmada 5 25 Mayıs 2008 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili Merkez Karacasu beldesi Vali Saim ÇOTUR YİBO nda görülen su kaynaklı bir salgın incelenmiştir. İl Sağlık Müdürlüğünden Bulaşıcı Hastalıklar Şubesi, Gıda ve Çevre Kontrol Şubesi ve bölge sağlık ocağından görevli kişilerin katılımıyla oluşturulmuş bir ekip bölgeye giderek, incelemelerini yapmış ve olayı tanımlamaya çalışmıştır. Aynı zamanda başvuru yapılan sağlık kurumlarından düzenli olarak hastalarla ilgili bilgiler toplanmıştır. Bölgeye giderken, bakteriyolojik su örneği için steril şişeler, kimyasal örnek şişeleri, kayıt tutmak için gerekli malzemeler, mikrobiyolojik kontaminasyon ihtimali göz önüne alınarak sudaki klor düzeyinin yetersiz olması durumunda kullanılmak üzere klor tabletleri alınmıştır. Günlük olarak ziyaretler yapılmış olup alınan örnekler Kahramanmaraş İli Halk Sağlığı Laboratuarı ve Adana Bölge Hıfzıssıhha Müdürlüğü Laboratuarı na gönderilmiştir. Okul idarecileri, çevre sakinleri ve öğrencilerle görüşülerek, muhtemel etkenler hakkında incelemeler yapılmış, okulun içme ve kullanma suyu kaynağı, bu kaynaktan okulun kısımlarına suyun dağıtımı, okulun 200

3 ve içme suyu şebekesinin yapısı, okulun ve okulun bulunduğu mahallenin çevre şartları, alınan gıdaların ve suyun muhtemel kontaminasyon kaynaklarına maruziyet durumları, yatılı ve evci öğrencilerin gıda alımları, ortak alınan gıda olup olmadığı, hastalanan ve hastalanmayan öğrencilerin cinsiyet, yaş, evci ve yatılı olma durumları hakkında bilgi toplanmıştır. BULGULAR tarihinde sabah saat den sonra olgular görülmeye başlamış ve kısa bir sürede 40 tan fazla öğrenci benzer şikâyetlerle bağlı Sağlık Ocağına ve Kahramanmaraş ili Kadın Hastalıkları ve Çocuk Hastanesine başvurmuştur. Akşama doğru olgu sayısı 51 e ulaşmıştır. Olguların hepsi Vali Saim ÇOTUR YİBO öğrencilerinden oluşmaktadır. Okulda 330 tanesi yatılı toplam 1695 öğrenci eğitim görmektedir. Hastalanan öğrencilerin 6 sı yatılı 45 i gündüzlü öğrencidir. Hastaların yaş ve cinsiyete göre dağılımı tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. Olgularının yaş ve cinsiyete göre dağılımı (Karacasu, Mayıs 2008) Kız Erkek TOPLAM Yaş Sayı % Sayı % Sayı % 8 1 2,9 1 2, ,7 2 3, ,9 1 2, , , , ,6 3 5, ,9 1 2,0 TOPLAM 35 68,6* 16 31,4* ,0 *Satır yüzdesi Hastaların 43 ü (%84,3) 11 yaşındadır ve beşinci sınıfı öğrencisidir. Olayın olduğu gün itibariyle bu sınıfın ilk derslerinin beden eğitimi dersi olduğu ve fiziksel olarak yorulan öğrencilerin bahçe çeşmesinden bolca su içtikleri öğrenciler tarafından belirtilmiştir. Olguların 41 inin (%80,4) ilk başvuru yeri Kahramanmaraş Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi, 10 unun (%19,6) bölge sağlık ocağıdır. Bu 10 kişi daha sonra Kahramanmaraş Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi ne sevk edilmişlerdir. Olguların 41 i %80,4 ü kliniklerde yatırılarak, 10 u (%19,6) ise acil serviste izlendiği saptanmıştır. Öğrencilerin 1 i hariç hepsi tarihinde taburcu edilmiş, kalan kişinin de farklı bir hastalık nedeniyle yatırılarak tedavisine devam edildiği belirlenmiştir. Ölüm olmamıştır. Öğrenciler ve okul idaresi ile yapılan görüşmelerde şikâyetlerin öğleden önce saat civarında başladığı anlaşılmıştır. Hastalanan öğrencilerden yatılı olanlar sabah kahvaltısında çay, ekmek, peynir, reçel ve zeytin yemiştir, gündüzlü öğrencilerin ise ortak bir kaynaktan olmamak üzere genel olarak saat 7.30 civarında yaptıkları sabah kahvaltısında çay, ekmek, peynir, yumurta, reçel, zeytin, yoğurt, süt, kaymak v.b. yedikleri belirlenmiştir. Hastalanan 3 öğrenci saat 8.45 civarında ekşi denilen genel olarak ekşi tadı olan meyvelerin tohumlarının kurutulmasıyla elde edilen bir yiyecekten yediklerini ifade etmiştir. Fakat aynı yiyecekten yemiş olan diğer öğrencilerde ve yiyeceği okula getiren öğrencinin ev halkında her hangi bir şikâyet oluşmamıştır. İntoksikasyon lu olgulardan gündüzcü olan 41 kişinin evlerinde ve diğer mahalle sakinlerinde benzer olguya rastlanmamıştır. Okul kantininde simit bisküvi meyve suyu benzeri yiyecek ve içecekler satılmaktadır. Satılan ürünlerin ambalajlı ve miadlarının geçmemiş olduğu gözlenmiştir. Okul idaresinden alınan bilgiye göre olay günü okulda seyyar satıcı olmamıştır. Pansiyon yemekhanesinin genel durumu temiz ve sıhhi görünümdedir. Hastalanan öğrencilerin tümü okul bahçesi ve/veya katlardan su içtiklerini ifade etmiştir. Ayrıca olguların hepsi yakınmalarından önce tat, görünüm ve koku yönünden olumsuz nitelendirilebilecek bir yiyecek yemediklerini, 6 sı ise okul musluklarından içtikleri suda içim sonrasında benzin kokusuna benzer koku aldıklarını ifade etmişlerdir. Olgu tanımı karın ağrısı, bulantı ve kusmadan oluşmaktadır. Olgularda ishal bulunmamaktadır. Su içimi sonrası şikâyetlerin başlama süresi olguların %45,1 inde 30 dakika 1 saat arasında sürmüştür (Tablo 2). Tablo 2. Olguların su içme ve şikâyetlerinin başlangıç saatleri arasında geçen süre (Karacasu, Mayıs 2008) Süre Sayı % 30 dakikadan az 17 33,3 30 dk-1 saat 23 45,1 1-2 saat 11 21,6 TOPLAM ,0 Olguların hepsi şikâyetlerinin başlamasını takip eden en geç 1 saat içinde sağlık kurumuna başvurmuştur. Olguların salgın oluşturup oluşturmadığının ayırımının yapılması verilecek sağlık hizmetleri, olayın gelişiminin değerlendirilmesi ve kontrol altına alınabilmesi yönünden önemlidir. Bu amaçla yıl 201

4 içinde ve önceki yıllarda aynı döneme ait okul öğrenci sevkleri ve sağlık ocağı kayıtları incelenmiş olup benzer olgu yığılmalarına rastlanmamıştır. Okul idaresinden 2007 yılının nisan-mayıs aylarında değişik nedenlerle ortalama olarak 3 4 öğrenci/gün (en az 0 en çok 11) rahatsızlığını belirtip sevk almıştır yılı aynı döneminde de benzer sayıda öğrenci farklı şikâyetlerle sevk alırken pazartesi günü hepsi yaklaşık olarak aynı tabloyu gösteren 51 çocuğun varlığı olayın bir salgın olduğunu göstermektedir. Aynı dönemde diğer okullardan olgu tanımına uyan hasta bildirimi olmamıştır. Okul İl Sağlık Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Şubesi, Gıda ve Çevre Kontrol Şubesi ve bölge sağlık ocağının katılımıyla oluşturulan bir ekip tarafından günlük olarak ziyaret edilerek olayın gelişimi ve olgu tanımına uyan kişiler taranmıştır. Olayın ikinci gününde 4 olgu tespit edilmiş fakat inceleme sonrasında bu kişilerin yeni olgu olmayıp birinci gün hastalanan olgulardan oldukları belirlenmiştir. Takip eden günlerde yeni olguya rastlanmamıştır. Bu bilgiler ışığında salgın eğrisi de incelenerek tek kaynaklı bir salgın olduğu düşünülmüştür (Şekil 1). O lg u Say ı s Şekil 1. Salgın Eğrisi Zaman Okulun içme ve kullanma suyu okul bahçesine açılan bir kuyudan sağlanmaktadır. Kuyudan alınan su okul pansiyonunun yanında bulunan iki gözlü yaklaşık 150 ton kapasiteli bir depoya aktarılarak okul şebekesine verildiği belirlenmiştir. Kuyu suyu yalnız okul birimlerinde kullanılmaktadır. Klorlama sistemi mevcut değildir. İçme suyu temin edilen kuyuya yaklaşık 10 metre mesafede kanalizasyon şebekesine ait rögar kapağının bulunduğu ve havanın yağışlı olmamasına karşın, okul bahçesinin dış duvarı ve rögarın etrafındaki çukurluklarda ıslaklıklar ve pis bir kokunun mevcut olduğu belirlenmiştir. Kuyunun kapak çevresindeki beton zeminde kırık ve çatlaklar bulunduğu, deponun ise zemin ve iç yüzeyinin sıvalı olduğu, deponun dıştan gelebilecek kirlenmelere karşı pencere camlarının olmadığı belirlenmiştir. Okulun dışında bulunan Karaziyaret mahallesinin genel çevre durumuna bakıldığında mahallede yoğun bir şekilde büyük baş hayvan besiciliği yapılmakta olduğu, çöplük ve gübreliklerin gelişigüzel etrafa dökülmüş olduğu görülmüştür. Mevcut içme suyu kuyusu etrafında çöplük ve gübrelik bulunmamaktadır. Meskenler genel olarak tek katlı ve sıvasızdır. Bölge tarımsal faaliyetin yoğun olduğu bir bölgedir ve okulun etrafında geniş tarım arazileri bulunmaktadır. Bu arazilerde ilaçlama ve gübreleme dönemlerinde bol miktarda tarım ilacı ve kimyasal gübre kullanılmakta olduğu bilinmektedir tarihinde sabahın erken saatlerinde de ilaçlama ve sonrasında sulama yapıldığı, bol miktarda sulama suyunun okul çevre duvarı etrafından geçtiği ve yer yer göllenmelerin olduğu çevre sakinleri ve okul idarecileri tarafından belirtilmiştir. Yapılan inceleme ve okul idaresinin verdiği bilgiye göre çevre duvarı dışındaki toprağın gevşek ve su geçirir özellikte olduğu görülmüş olup bu alan okul kuyusunun yaklaşık 2 metre yakınından teğet geçmektedir. Mikrobiyolojik veya kimyasal bir bulaş olabileceği göz önüne alınarak okulun içme ve kullanma suyundan depo girişi ve lavabolardan ikişer adet olmak üzere numune alınmış olup ayrıca Karaziyaret mahallesinden de kimyasal ve mikrobiyolojik numune alınmıştır. Okul suyundan ve yiyecekler açısından sabah kahvaltısında verilen ekmek, reçel, zeytin ve peynirden numuneler alınarak Adana Bölge Hıfzıssıhha Merkezine mikrobiyolojik ve toksikolojik analiz için gönderilmiştir. Bu bulgular ışığında tarihi itibariyle il umumi hıfzıssıhha meclisi toplanarak okulun tarihleri arasında iki gün süreyle tatil edilmesine karar verilmiş, içme ve kullanma suyunun analiz sonuçları çıkıncaya kadar tüketime verilmesi engellenmiş, okulun içme ve kullanma suyunun Karacasu Beldesi şebekesinden sağlanması ve gerekli durumlarda ambalajlı su veya tankerlerle sağlıklı su temini kararlaştırılmıştır. Okul suyunun kullanımının durdurulmasından sonra yeni olguya rastlanmamıştır. Klinisyenlerden alınan bilgiye göre özellikle ilaçlama dönemlerinde pestisit zehirlenmeleri tekli 202

5 olgular şeklinde bölgede görülmektedir. Hasta öğrencilerin muayenesi sonucunda kliniğin ortak kullanım maddesi olan okul suyu alımından kısa süre sonra gelişmesi ve bazı öğrencilerin suda içim sonrasında koku hissettiklerini belirtmesi nedeniyle bakteriyolojik yanında toksik nedenlerinde göz önüne alınması gerektiği düşünülmüştür. Hastalığın Tanısının Kesinleştirilmesi, Kaynak ve Bulaşma Yolunun Saptanması tarihi itibariyle yapılan incelemede depo çıkışından alınan numunede suda klor bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahallenin üç farklı noktasından yapılan ölçümlerde ise 0,3 ppm lik klora rastlanmıştır. Mikrobiyolojik veya kimyasal bir bulaş olabileceği göz önüne alınarak okul ve mahalleden numuneler alınarak Kahramanmaraş halk sağlığı laboratuarında incelenmiştir. Okulun içme ve kullanma suyundan depo girişinden alınan bakteriyolojik numune 100 cc de 0 (sıfır) koliform bakteri sonucuyla temiz kabul edilmiş, fizikokimyasal numunede ise tortu tespit edilmiştir. Lavaboların birinde ise 100 cc de 9 (dokuz) koliform bakteri sonucuyla kirli kabul edilmiş, bu lavabodan alınan fizikokimyasal ve diğer lavabodan alınan her iki numune hastalık etkeni tespit edilememiştir. Mahalleden alınan numuneler ise bakteriyolojik üreme olmamıştır tarihi itibariyle hastaların takibinin yapıldığı Kahramanmaraş Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinden alınan raporda hastalığın içme suyuna karışmış bir kimyasal tarafından oluşturulmuş olabileceği belirtilmiştir. Olguların büyük çoğunluğunun sabah, öğle ve akşam yemeklerini kendi evlerinde yemiş olması, düğün, davet, toplantı gibi okul suyundan içme haricinde toplu organizasyonlarda yemek yemediklerinin saptanmış olması, yine tadı, görünümü, kokusu uygun olmayan yiyecek yemediklerinin öğrenilmesi olayın su kaynaklı olduğunu göstermektedir. Tüm olgular okul öğrencisidir ve ortak kullanım olarak okul suyundan başka şüpheli gıda veya maruziyet tanımlanmamaktadır. Tarım arazilerinin ilaçlanma dönemi olması, bazı çocukların içme suyunda şüpheli koku tarif etmesi, uzman raporunda hastaların kliniklerinin kimyasal maddeyle zehirlenme düşündürdüğünün belirtilmesi, bakteriyolojik analizlerin olayı açıklamaması ve olay günü sabah erken saatlerde okul çevresindeki tarım arazilerinde sulama yapılmış olması ve sulama sonrasında suyun kuyuya yakın mesafeden geçtiği ve göllenmelerin oluştuğu, zeminin gevşek yapıda olduğunun anlaşılması ve olguların da eş zamanlı olarak yalnızca okulda ortaya çıkması nedeniyle tarımsal ilaçların kuyu suyunu kontamine etmesiyle oluşan zehirlenme düşünülmüştür. İlaçlı sulama suyuna maruziyetin kesilmesi, kuyu suyunun kullanıma kapatılması sonucunda olgu görülmemesi, sonrasında alınan bakteriyolojik numunelerde de üreme olmaması bu durumu desteklemektedir. Sonuç olarak, Adana Bölge Hıfzıssıhha Müdürlüğünce verilen rapora göre içme ve kullanma suyunun temin edildiği kuyu çıkışından alınan numunede fosforlu insektisit kalıntısına rastlanmıştır. Bu maddenin okul etrafında bulunan tarım arazilerinde yapılan ilaçlama çalışmaları sonrasında sulama suyuyla taşınarak, okulun içme ve kullanma suyunu sağlayan kuyuyu kontamine ettiği sonucuna varılmıştır. Öğrencilerde meydana gelen karın ağrısı, mide bulantısı ve baş ağrısı gibi belirtilere bu kimyasal maddenin sebep olduğu anlaşılmıştır. Diğer besin maddelerinde ve Karacasu belediyesi şebekesinden alınan numunelerde toksik maddeye rastlanmamıştır. Yapılan Çalışmalar Milli Eğitim Müdürlüğü, Karacasu Belediyesi, Tarım İl Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve okul idaresiyle birlikte sektörler arası işbirliği kapsamında çalışmalar yürütülmüştür. İçme suyu temin edilen kuyu etrafındaki çatlak ve kırıklar itibariyle betonlanarak tamir edilmiş, kuyuya yakın yol üzerindeki rögar kapağından sızma olmayacak şekilde bakımları yapılmıştır. Yine kuyuya yakın yol üzerinde okul ihata duvarı boyunca dışarıdan gelebilecek yağmur ve sulama sularının sızmasını önleyecek şekilde üzerine kaldırım ve bordür taşı döşenmiş ayrıca su deposu tahliye edilerek dezenfekte edilmiştir. Klorlama sisteminin gerekliliği belirtilmiş ve okul idaresi tarafından da yeni döneme sistemin yetiştirileceği ifade edilmiştir. Kuyu suyunun kullanımdan men edildiği dönem içerisinde belediye tarafından tankerlerle su temini yapılmıştır. Gerekli önlemler alındıktan sonra alınan kimyasal ve mikrobiyolojik su numuneleri Adana Bölge Hıfzıssıhha Müdürlüğünce tarihinde yapılan analizlerde temiz bulunmuştur. Konu hakkında ilgili kurumlara bu tür kimyasalların kontrollü ve bilinçli bir şekilde toplum ve çevre sağlığına zarar vermeyecek şekilde kullanımının sağlanması için bölgede tarımsal faaliyetlerle uğraşanlara gerekli eğitimin verilmesi ve bu konuda gerekli her türlü önlemin alınması yönünde bilgi verilmiştir. 203

6 TARTIŞMA Ülkemiz dâhil olmak üzere pek çok ülkede kimyasal zirai mücadelenin yanlış uygulanması sonucu oluşan ve çok tehlikeli boyutlara varabilen zehirlenmeler ve çevre problemleri bildirilmektedir (1,3-5). Çalışmamızda kısa süre içerisinde 51 kişi hastalanmış ve hastaneye başvurmuştur. Bu durum hatalı pestisit uygulamasının insan hayatı üzerinde olumsuz etkilerinin ne kadar önemli olduğu ve bu konuda yapılacak çalışmaların ve alınacak tedbirlerin gerekliliği hakkında fikir verici olmaktadır. Samsun da yapılan bir çalışmaya göre pestisit zehirlenmeleri en çok Ağustos (%21,7) ve Temmuz (%18,3) ayları ile yaz (%55,0) ve ilkbahar (%25,0) mevsiminde meydana gelmiştir (19). Bu dönemler tarımsal savaşım amaçlı pestisit kullanım dönemleridir. Aynı çalışmada olguların %18,3 ü şehir merkezi, %35,0 i ilçe merkezi ve %46,7 si ise köyde yaşamaktadır (19). Görüldüğü gibi olguların çoğunluğu eğitim ve sağlık hizmetlerine ulaşımın daha az olduğu kırsal kesimde oluşmaktadır. Tarımsal ilaç kullanım oranlarının artmasına paralel olarak tarımsal kaynaklı maddeler ile zehirlenmelerde artış görülmektedir (22). Ülkemizde pestisit kullanımının artarak devam edeceği düşünüldüğünde pestisit intoksikasyonu olgu ve salgınlarıyla daha fazla karşılaşacağımız ve değişik düzeylerde etkilenimlerin giderek artacağı anlaşılmaktadır. Olguların sağlık kurumuna başvuru süresi zehirlenme olgularında hayati öneme sahiptir. Bu açıdan salgının başlangıcından itibaren hastalar sağlık hizmetine hızlı bir şekilde ulaşmışlardır. Burada olayın meydana geldiği okulun sağlık ocağına ve kent merkezine yakın olması ve ulaşım imkânlarının bulunması etkili olmuştur. Bu çalışmada da etken maddenin organik fosforlular grubu pestisit olduğu anlaşılmıştır. Ülkemizde 2002 yılında en yoğun tüketilen 5 insektisit de oldukça zehirli olan organik fosforlu bileşiklerdir. Bu dönemde tüketilen insektisitlerin % ünü ( em, kg/l) organofosfatlar oluşturmaktadır (1) yılında Kahramanmaraş ta ,5 kg ı organik fosforlular grubundan olmak üzere kg pestisit tüketilmiştir (25). İlaçlama çalışmalarına başlamadan önce çevrenin etkilenmesini minimuma indirmek için tedbirler alınmalı bölge idarecileri ve ilgili kişiler bilgilendirilmelidir. Su ve hava kirlenmesi açısından dikkatli olunmalı, toplu yaşam alanlarının etkilenmesi engellenmelidir. Bunun yapılabilmesi için ilaçlamayı yapacak kişilerin pestisitlerin zararları ve oluşabilecek durumlar hakkında bilgili ve duyarlı olmaları gerekmektedir. Ayrıca tarım arazilerinde ve diğer amaçlı pestisit kullanımının yoğun olduğu bölgelerin yöneticilerinin de konu hakkında bilgili ve duyarlı olmaları ve ilgili kurumlar tarafından bilgilendirilmeleri gerekmektedir. İlaçlama çalışması yapılırken yukarıda belirtilen önlemlerin yeterli alınmadığı çalışmamızda da görülmüş olup bu durum konu hakkında yeterli bilgi ve duyarlılığın mevcut olmadığını göstermektedir. Ruhsatsız ve asgari standart malzeme ve yöntemlere uyulmadan inşa edilen ve zamanla bakım ve takipleri yapılmayan su kuyuları bölgede tarımsal faaliyetlerin fazla olması nedeniyle mikrobiyolojik kontaminasyon yanında kimyasal kontaminasyona da açık durumdadır. İncelemelerimizde de okul kuyusunun risk faktörleri taşıdığı görülmüş olup, sonrasında okul idaresi tarafından tamir ve bakımı sağlanmıştır. Çocuk ve gençler zehirlenme olaylarından daha fazla etkilenmektedir. Bizim incelememiz sonucunda da bu durum açık olarak ortaya çıkmaktadır. Olayın meydana gelişinden itibaren çocuklarda rahatsızlıklar görülmesine rağmen hiçbir okul öğretmeni ve diğer erişkin personelde olgu oluşmamıştır. SONUÇ VE ÖNERİLER Salgın nedeni olarak tarım arazilerinde yapılan ilaçlama çalışmaları sonrasında fosforlu insektisitlerin sulama suyuyla taşınarak, okulun su kuyusunu kontamine etmesi bulunmuştur. Hastalar sağlık hizmetine kısa sürede ve hızlı bir şekilde ulaşmış ve sektörler arası işbirliği ve salgın kontrolü çalışmaları sonucunda yeni olgu saptanmamıştır. Salgında yalnızca okul öğrencileri etkilenmiştir. Bu gibi olayların önlenebilmesi ve toplum ve bireylerin korunabilmesi amacıyla ilgili kurumların halkın eğitimi ve alınabilecek tedbirler açısından sektörler arası işbirliği çerçevesinde çalışmaları gerekmektedir. Tarım çalışanları ve pestisit uygulayıcıları konu hakkında eğitilmelidir. Pestisitler sadece bu konuda sertifika sahibi kişilerce uygulanabilmelidir. Su havzalarındaki tarım arazilerinde gübre ve pestisit kullanımı sınırlandırılmalıdır. Zirai mücadele ilaçlarının satışlarının reçeteye tabi tutulması çalışmaları yaygınlaştırılmalıdır. Uzun vadede ise pestisit kullanımı azaltılmalı ve alternatif mücadele yöntemleri kullanılmalıdır. Tarım arazilerinin ve pestisit kullanımının yoğun olduğu illerde halk sağlığı laboratuvarları tarım ilacı analizleri açısından güçlendirilmelidir. 204

7 Kuyu sularından yararlanılan bölgelerde kuyular kayıt altına alınmalı, bu kayıtlar için DSİ ve il özel idarelerince verilen kuyu ruhsatları esas alınmalı, ruhsatsız kuyu kullanımına müsaade edilmemelidir. Her basamakta çalışan hekim ve diğer sağlık personelinin bu tip hastalıklar ve risk grupları hakkında duyarlı olmaları gerekmektedir. Teşekkür: Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü Gıda ve Çevre Kontrol Şubesi çalışanlarına, İl Jandarma Komutanlığı görevlilerine, Kahramanmaraş Tarım İl Müdürlüğü Bitki Koruma Şube Müdürü Sayın Hüseyin GÖK e, Karacasu Beldesi Vali Saim ÇOTUR YİBO idareci ve öğretmenlerine katkılarından dolayı teşekkür ederiz. KAYNAKLAR 1. Delen N, Durmuşoğlu E, Güncan A, Güngör N, Turgut C, Burçak A. Türkiye de Pestisit Kullanımı, Kalıntı ve Organizmalarda Duyarlılık Azalışı Sorunları. Ankara. Türkiye Ziraat Mühendisliği 6. Teknik Kongre, 2005; s Pestisitlerin İnsan ve Çevre Üzerine Etkileri. Ankara. Doğa İnsan İşbirliği Derneği, ler/pestisitler.doc. [Erişim tarihi: ]. 3. Dıgrak M, Özçelik S. Bazı Pestisitlerin Saccharomyces Cerevisiae WET 136 Tarafından Parçalanması. Ekoloji. 1998; 7(28): US. Environmental Protection Agency (US EPA) Indoor Air Quality. Washington DC. hi: ]. 5. Pesticide Usage in the United States: History, Benefits, Risks, and Trends. Clemson University Department of Entomology, Soils, & Plant Sciences. Pesticide Information Program. Athens, Georgia._1996._http://entweb.clemson.edu/pestic id/program/srpiap/pestuse.pdf. [Erişim tarihi: ]. 6. Tunçok Y, Kalyoncu Nİ. Tarım ve Böcek İlaçlarıyla Zehirlenmeler T.C. Sağlık Bakanlığı Birinci Basamağa Yönelik Zehirlenmeler Tanı ve Tedavi Rehberleri SB. RSHMB. Hıfzısıhha Mektebi Müdürlüğü, Bakanlık Yayın Numarası: 712. HM Yayın No: SB-HM-2007/14. s Willoughby OH. Farm chemicals handbook 99. Meister RT ed. USA. Meister Publishing Company, McKenzie W. Agrochemical service: the world market in In: Annual review of the Crop Protection Association. Peterborough: Crop Protection Association, Pesticide Action Network North America (PANNA) PANNA: World and U.S. Agrochemical Market in San Francisco, CA _http://www.panna.org/legacy/panups/panu p_ dv.html. [Erişim tarihi: ]. 10. Nükleer ve Kromatografik Tekniklerle Pestisit Kalıntılarının Analiz Edilmesi. Turkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ankara Nükleer Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi, Nükleer Tarım Bölümü._Ankara._2005._http://kutuphane.taek.go v.tr/internet_tarama/dosyalar/cd/4115/pdf/135.pdf. [Erişim tarihi: ]. 11. Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker in TBMM Genel Kurulu nda Rusya Ile Yaşanan Yaş Meyve Sebze Sorunu İle İlgili Yaptigi Konuşma Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Ankara _http://www.tarim.gov.tr/arayuz/10/haberayr intisi.asp?ay=6&yil=2008&id=1505. [Erişim tarihi: ]. 12. Managing Pesticide Poisoning Risk and Understanding the Signs and Symptoms. Institute of Agriculture and Natural Resources at the University of Nebraska-Lincoln. Lincoln, NE _http://www.ianrpubs.unl.edu/epublic/live/ec 2505/build/ec2505.pdf. [Erişim tarihi: ]. 13. Filibeli A. İçmesuyu Koruma Havzalarının Kirlenmeye Karşı Korunması. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi. 1999; 9(2): Acute pesticide poisoning: a proposed classification tool. Bulletin of the World Health Organization._Geneva._2001._http://www.who.int /bulletin/volumes/86/3/ /en/print.html. [Erişim tarihi: ]. 15. Atabek ME, Pirgon Ö. Pesticide Poisoning In Children Turkiye Klinikleri J Pediatr Sci. 2006, 2(5): İnsektisitler ve Pestisitler. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Anabilim Dalı. Adana _http://lokman.cu.edu.tr/anestezi/reanimasy onnot/zehirlen.htm. [Erişim tarihi: ]. 17. Jeyaratnama J. Acute Pestıcıde Poısonıng: A Major Global Health Problem. World Health Statıstıcs Quarterly. 1990; 43(3): Hastanelere Yatan Hastaların Seçilmiş 150 Hastalık Nedenine Göre Dağılımı T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Sağlık İstatistikleri._Ankara._2005._http://www.tuik.gov.t r/preistatistiktablo.do?istab_id=257._[erişim_tari hi: ]. 19. Sataloğlu N, Aydın B, Turla A. Pestisit Zehirlenmeleri. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2007; 6(3): Genç G, Saraç A, Ertan Ü. Çocuk Hastanesi Acil Servisine Başvuran Zehirlenme Olgularının Değerlendirilmesi. Nobel Medicus. 2007; 3(1):

8 21. Atalay E, Eroğlu ÖK, Özelce B, Fakirullahoğlu F, Baysal K. Hayatı Tehdit Eden İlginç Bir Organik Fosfor Zehirlenmesi Olgusu/PP Milli Pediatri Kongresi, Biçer S, Ayaz NA, Onan S, Hacıhasanoğlu O, Sezer S, Çetindağ F ve ark. Zehirlenme Olgularında Takip ve Tedavi Yaklaşımımız. Bakırköy Tıp Dergisi. 2006; 2(3): Soltaninejad K, Faryadia M, Sardaria F. Acute Pesticide Poisoning Related Deaths In Tehran During The Period Journal of Forensic and Legal Medicine. 2007; 14(6): Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı TC. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu._Ankara._2007._http://tuikrapor.tuik.gov.t r/reports/rwservlet?adnks=&report=turkiye_il_koy _sehir.rdf&p_il1=46&p_kod=2&desformat=html &ENVID=adnksEnv. [Erişim tarihi: ]. 25. Kahramanmaraş İli Çevre Durum Rapor. Kahramanmaraş. TC. Kahramanmaraş Valiliği İl Çevre Ve Orman Müdürlüğü ÇED ve Planlama Şube Müdürlüğü, 2006, s Kahramanmaraş İli Tarımsal Yapısı. Kahramanmaraş Valiliği İl Tarım Müdürlüğü _http://www.kahramanmarastarim.gov.tr/tari msal_yapi.htm [Erişim tarihi: ]. 27._Tarım_Takvimi._Kahramanmaraş._Kahramanmar aş Valiliği İl Tarım Müdürlüğü _http://www.kahramanmarastarim.gov.tr/tari m_takvimi/nisan.htm. [Erişim tarihi: ]. 28._Tarım_Takvimi._Kahramanmaraş._Kahramanmar aş Valiliği İl Tarım Müdürlüğü _http://www.kahramanmarastarim.gov.tr/tari m_takvimi/mayıs.htm. [Erişim tarihi: ]. 206

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Pestisit Zehirlenmeleri

Pestisit Zehirlenmeleri Araştırma/Research Article Pestisit Zehirlenmeleri Neva Sataloğlu*, Berna Aydın, Ahmet Turla Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp AD., Samsun * Neva Sataloğlu, Ondokuz Mayıs Üniv. Tıp Fak.

Detaylı

BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ SATIŞ YERLERİNİN YÖNETMELİK HÜKÜMLERİ AÇISINDAN DURUMU. devci@yahoo.com

BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ SATIŞ YERLERİNİN YÖNETMELİK HÜKÜMLERİ AÇISINDAN DURUMU. devci@yahoo.com BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ SATIŞ YERLERİNİN YÖNETMELİK HÜKÜMLERİ AÇISINDAN DURUMU devci@yahoo.com Prof. Dr.E.Didem Evci Kiraz Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD., AYDIN Pestisit Kullanımı

Detaylı

Eschericia coli ile Kontamine Su

Eschericia coli ile Kontamine Su T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Eschericia coli ile Kontamine Su Kaynaklı Akut Gastroenterit Vaka Artışı Görülen Bir Otel (Antalya, Ekim 2014) Uzm. Dr. Meltem AKIN Türkiye Halk Sağlığı

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article 2008 2012 Yılları Arasında Adli Toksikoloji Laboratuvarına Gelen Olguların Değerlendirilmesi Evaluation of Cases Consulted to Forensic Toxicology

Detaylı

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DEPOLAMA UYGULAMALARI Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Gıda Maddelerinin Depolanması Gıda maddeleri canlı kaynaklı maddelerdir. Bu nedenle özel olarak saklanması gerekir. Aksi durumda büyük miktarlarda

Detaylı

Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR

Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR Yrd. Doç.Dr. Füsun EKMEKYAPAR 1 TÜRKMENLİ GÖLETİ HAVZASINDA KULLANILAN TARIM İLAÇLARI İÇİN ÇEVRESEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ 2 1. GİRİŞ Tarımda ilaçlama, birim alandan daha fazla ürün elde etmek üzere kullanılan

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı.

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. DOĞU KARADENİZ 1. ORGANİK TARIM KONGRESİ BAŞLADI. Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gümüşhane Valiliği, Aydın Doğan Vakfı,

Detaylı

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği

Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Lisans ve Lisanüstü Düzeyde Klinik Toksikoloji Eğitimi: Dokuz Eylül Üniversitesi Örneği Dr. Yeşim Tunçok Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Bilim Dalı,

Detaylı

T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri

T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri...MÜDÜRLÜĞÜNE BANAZ İlgi : Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğünün

Detaylı

Su İle Bulaşan Hastalıklara Çok Paydaşlı Yaklaşım

Su İle Bulaşan Hastalıklara Çok Paydaşlı Yaklaşım Su İle Bulaşan Hastalıklara Çok Paydaşlı Yaklaşım Prof. Dr. Nurhan İNCE İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, İstanbul

Detaylı

BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLİCECEK HUSUSLAR

BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLİCECEK HUSUSLAR 2015 BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİNİN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLİCECEK HUSUSLAR Bitki Koruma Ürünleri 1 Bitki Koruma Ürünü Nedir? İlaç Seçimi ve Hazırlanması BKÜ Kullanırken Uyulması Gereken Kurallar BKÜ Kullanımı

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE

ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE ASSESSMENT OF SUDAN-NYALA City s WATER HEALTH IN UNUSUAL LIFE *Hasan Hüseyin EKER *Sanaa İSHAG **Eyup DEBİK **Ahmet DOGAN * Ceyda ACAR *** Ahmed Beraka *Bezmialem Vakİf University - School of Medicine

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN DÜZCE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

MMO Đstanbul Şube su kalitesi denetim çalışmalarında aşağıdaki standartlar ve yöntemler uygulanmıştır.

MMO Đstanbul Şube su kalitesi denetim çalışmalarında aşağıdaki standartlar ve yöntemler uygulanmıştır. ĐSTANBUL SU KALĐTESĐ Mustafa ARAL 1958 Đstanbul doğumludur. 1981 yılında ĐDMMA Mak. Fak.'nde Lisans, 1985 yılında ĐTÜ NEE'nde Yüksek Lisans eğitimini tamamlamıştır. 1981 yılından beri özel sektörde çalışmaktadır.

Detaylı

AYDIN BELEDİYESİ İÇME SUYU BAKİYE KLOR DEĞERLERİNİN SUYLA BULAŞAN HASTALIKLAR İLE İLİŞKİSİ

AYDIN BELEDİYESİ İÇME SUYU BAKİYE KLOR DEĞERLERİNİN SUYLA BULAŞAN HASTALIKLAR İLE İLİŞKİSİ TSK Koryucu Hekimlik Bülteni, 2006: 5 (1) ARAŞTIRMA AYDIN BELEDİYESİ İÇME SUYU BAKİYE KLOR DEĞERLERİNİN SUYLA BULAŞAN HASTALIKLAR İLE İLİŞKİSİ Şeniz AKGÖR*, Emine Didem EVCİ*, Pınar OKYAY*, Filiz ERGİN*,

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI

ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI ASKİ HAVZA KORUMA YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMALARI Kurum olarak, İlimize içme ve kullanma suyu temin edilen su kaynaklarını koruma çalışmalarımız, 2872 sayılı Çevre Kanununa dayanılarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I

GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI EĞİTİM YAYIM VE YAYINLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET İÇİ EĞİTİM PROGRAMLARI MÜFREDATLARI BÖLÜM I Versiyon Tarih Hazırlayanlar Tanımlama Taslak 24.11.2014 Mesut GÖLBAŞI Ersin AKILLI Hüseyin AYDIN Antalya-Alanya Hizmet İçi Değerlendirme Toplantısında düzenlenmiştir. BÖLÜM I Hizmet İçi Eğitim Programının

Detaylı

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir?

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? Temel sağlık hizmeti hasta olanın tedavi edilmesi yanında,

Detaylı

İL HIFZISSIHHA KURUL KARARI. Trabzon İli Genelinde Kullanılan İçme ve Kullanma Suları İle İlgili Su Sanitasyon Çalışma Programının Hazırlanması

İL HIFZISSIHHA KURUL KARARI. Trabzon İli Genelinde Kullanılan İçme ve Kullanma Suları İle İlgili Su Sanitasyon Çalışma Programının Hazırlanması İL HIFZISSIHHA KURUL KARARI Karar Tarihi :28.09.2006 Karar No : 09 GÜNDEM: Trabzon İli Genelinde Kullanılan İçme ve Kullanma Suları İle İlgili Su Sanitasyon Çalışma Programının Hazırlanması İl Hıfzısıhha

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

YOL HARİTASI 1-VALİLİK VE KURUM BİLGİLENDİRMELERİ 2-TSM PERSONEL EĞİTİMLERİ VE EKİP OLUŞTURULMASI 3-SAHA ÇALIŞMALARI

YOL HARİTASI 1-VALİLİK VE KURUM BİLGİLENDİRMELERİ 2-TSM PERSONEL EĞİTİMLERİ VE EKİP OLUŞTURULMASI 3-SAHA ÇALIŞMALARI YOL HARİTASI 1-VALİLİK VE KURUM BİLGİLENDİRMELERİ 2-TSM PERSONEL EĞİTİMLERİ VE EKİP OLUŞTURULMASI 3-SAHA ÇALIŞMALARI 4-HER AY SONUNDA YAPILAN İŞLEMLERİN RAPORLANIP MÜDÜRLÜĞE BİLDİRİLMESİ 2014 YILI İLİMİZE

Detaylı

T.C. UZUNDERE KAYMAKAMLIĞI İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. UZUNDERE KAYMAKAMLIĞI İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ T.C. UZUNDERE KAYMAKAMLIĞI İLÇE GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ Yapılan çalışmalar 1- Çiftçi Kursları Sıra No 2014 YILI Kursun Konusu Açılan Kurs Sayısı Kursiyer Sayısı 1 Arıcılık Kursu 1 30 2 Süt

Detaylı

BEYAZ BAYRAK OKUL DENETİM FORMU

BEYAZ BAYRAK OKUL DENETİM FORMU BEYAZ BAYRAK OKUL DENETİM FORMU OKULUN ADI: BİNA SAYISI: SINIF SAYISI: ÖĞRETMEN SAYISI: TELEFONU: ÖĞRENCİ SAYISI (KIZ): TOPLAM PERSONEL SAYISI: ADRESİ: ÖĞRENCİ SAYISI (ERKEK): AP VP AP VP AP VP 37.Okul

Detaylı

KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ KAYSERİDEKİ İÇME SULARINDA NİTRAT VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ NİTRİT 1 Serap ŞAHİN KOLSUZ 2 Canan GÖNÜLALAN Danışman: Yrd. Doç.Dr.Fatih DUMAN Yrd. Doç.Dr. İskender PARMAKSIZ ÖZET: Bu çalışma Kayseri deki

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

TR62 ADANA-MERSİN BÖLGESİ TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ-2

TR62 ADANA-MERSİN BÖLGESİ TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ-2 TR62 ADANA-MERSİN Sİ TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ-2 BÜLTEN NO 2 TR62 ADANA-MERSİN Sİ TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER Çukurova Kalkınma Ajansı sorumluluk alanı olan TR62 Düzey 2 Bölgesi

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI 15 Ocak 2011 İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve Hukuksal Yönü MMO Kocaeli Şubesi MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI Doç. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Meslek hastalığı 5510 sayılı SS-GSS Kanunu

Detaylı

KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ

KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ Kaptajlar bilindiği üzere bir su kaynağının isale hattına verilebilmesini, (boruya alınabilmesini) sağlamak amacıyla yapılan su toplama odalarıdır. Kaptajlar

Detaylı

T.C. Bilecik İl Genel Meclisi Tarım ve Hayvancılık Komisyonu İL GENEL MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

T.C. Bilecik İl Genel Meclisi Tarım ve Hayvancılık Komisyonu İL GENEL MECLİSİ BAŞKANLIĞINA T.C. Bilecik İl Genel Meclisi Tarım ve Hayvancılık Komisyonu Rapor No:001 Rapor Tarihi:21/04/2010 İL GENEL MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İl Genel Meclisinin 09.04.2010 tarihinde yapılan 5 inci birleşiminde alınan

Detaylı

1988-1998 YILLARI ARASI EDİRNE BÖLGE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENLİĞİ İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ.

1988-1998 YILLARI ARASI EDİRNE BÖLGE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENLİĞİ İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. ARAŞTIRMA Cilt 59, No 1,2,3, S : 51-56 Türk Hij Den Biyol Derg 2002 1988-1998 YILLARI ARASI EDİRNE BÖLGE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GIDA GÜVENLİĞİ İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Faruk YORULMAZ 1 ÖZET

Detaylı

BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola

BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola BAĞ MİLDİYÖSÜ İbrahim DEMRAN Köksal AKSU Didem SAYMAN MANİSA TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ BİTKİ KORUMA ŞB. MD. Manisa ilinde 1980 yılından buyana uygulanan Bağ Tahmin ve Erken Uyarı Projesi kapsamındadır. Salgınlar

Detaylı

BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ PROJE OZET DOSYASI

BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ PROJE OZET DOSYASI TİCARET ANONİM ŞİRKETİ BALIK AĞI ÜRETİMİ FAALİYETİ İSTİKLAL MAHALLESİ, YILDIRIM BEYAZID CADDESİ, NO: 14 ESENYURT / İSTANBUL F21D18C3C3D PAFTA, 159 ADA, 3 PARSEL URBAN ÇEVRE DANIŞMANLIK VE MÜHENDİSLİK TİC.

Detaylı

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU GOÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU Yalçın ÖNDER, Rıza ÇITIL, Gizem EMEKDAR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK SETİ ENTECYP 10/1.5 EC 11.10.2004

ÜRÜN GÜVENLİK SETİ ENTECYP 10/1.5 EC 11.10.2004 1.GENEL BİLGİ: ÜRÜN GÜVENLİK SETİ Ticari adı Ürün Kodu 01 Entegre ilaç ürün kodu E 01 Kullanım Alanı Görünümü Üretici Firma Adresi Emulsiyon Konsantre İnsektisit Sarı Sıvı ENTEGRE İLAÇ PEYZAJ TARIM SAN

Detaylı

IĞDIR İL GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM / DENEYİM TABLOSU

IĞDIR İL GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM / DENEYİM TABLOSU İl Müdürü İl Müdürü Yardımcısı (Teknik) İl Müdürü Yardımcısı (İdari) Tarımsal Altyapı ve Arazi Değerlendirme Şube Müdürü Bitkisel Üretim ve Sağlığı Şube Müdürü Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri

Detaylı

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ. Çeşme/ İZMİR,2015

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ. Çeşme/ İZMİR,2015 ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRE BAŞKANLIĞI Çevre Koruma ve Kalite Kontrol Şube Müdürlüğü Çeşme/ İZMİR,2015 2 3 2014 YEREL SEÇİMLERDEN ÖNCE İlçe Sayısı: 5 Nüfus:

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN GÜMÜŞHANE Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI SAMSUN SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YENİ HİZMET ALANI 5216 sayılı yasadan önceki Belediye Hizmet Alanı (7.000 ha) 5747 sayılı yasadan sonra Büyükşehir Belediyesi Mücavir Alan Çizgisi (79.000 ha) 6360 sayılı

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ Fakültemizde hasta muayenesi, bilimsel çalışma ve laboratuvar çalışmaları sonucu oluşan, üretilen bazı maddeler tehlikeli ve tıbbi atık olarak nitelendirilmektedir.

Detaylı

Patates te Çözümlerimiz

Patates te Çözümlerimiz Patates te Çözümlerimiz Sürdürülebilir Tarım, yeterli ve kaliteli miktarlarda gıda maddesinin uygun maliyetlerde üretimini, dünya tarımının ekonomik canlılığını, çevrenin ve doğal tarım kaynaklarının

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları

T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları Sayı : 73453902-045.01/21288 30/05/2013 Konu : Yem Kontrol Uygulamaları.. VALİLİĞİNE (İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) Yem kontrolleri ile ilgili olarak İl Müdürlükleri arasında uygulamada birliğin

Detaylı

SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU

SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU 2004-2005 SEZONU EGE BÖLGESİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ TAHMİN HEYETİ RAPORU 2004 2005 sezonu zeytin ve zeytinyağı rekoltesini tespit etmekle görevlendirilen heyetimiz, çalışmalarına 06.09.2004 tarihinde

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(1): 61-66, 2012 Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli Iğdır Üniversitesi

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU *

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * Statistical Information System as a subsystem of Urban

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ANKARA ENTEGRE VEKTÖR Murat ŞEN Ankara Büyükşehir Belediyesi Vektör Müc.Yönetimi Şefi Bilindiği üzere; Vektörel Mücadele uygulamaları

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Ayşe Pınar AKLAN Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI 2 Yazarlar Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Doç. Dr. Rabia Kahveci, Prof. Dr. Nurullah Zengin Proje Koordinatörü Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz Proje Ekibi Doç. Dr. Altan Aksoy Doç. Dr. Rabia Kahveci Opr. Dr.

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

Toplu beslenme yapilan. olaylarinin analizi. kurumlarda gida zehirlenmesi. beslenme ve kontrol sistemleri sempoyumu nda sunulan tebliğden

Toplu beslenme yapilan. olaylarinin analizi. kurumlarda gida zehirlenmesi. beslenme ve kontrol sistemleri sempoyumu nda sunulan tebliğden Toplu beslenme yapilan kurumlarda gida zehirlenmesi olaylarinin analizi Prof.Dr.. Dilek BOYACIOĞLU ve Prof. Dr. Artemis KARAALİ tarafından, 16-17 17 Kasim 1999 tarihinde 2000li yillarda TSK de beslenme

Detaylı

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ DOK.NO: TA/122 YAY.TAR.: 24/10/2011 REV.TAR..01/10/2013 REV.NO:41 ZEHİRLENME VAKALARINDA GENEL YAKLAŞIM TALİMATI 1. AMAÇ Acil servise başvuran zehirlenme tanısıyla

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

SU NUMUNE KABUL KRĠTERLERĠ TALĠMATI

SU NUMUNE KABUL KRĠTERLERĠ TALĠMATI Sayfa No:1 /6 1. AMAÇ Bu talimat, insan sağlığını ve çevreyi korumak üzere EHSL Kimyasal ve Mikrobiyoloji laboratuarına analiz için getirilen numunelerin kabul şartlarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ. ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ. Banu TULUK, Figen ORHAN

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ. ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ. Banu TULUK, Figen ORHAN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ERZURUM HALK ÇEġMELERĠNĠN FĠZĠKSEL-KĠMYASAL- MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN ĠNCELENMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Banu TULUK, Figen ORHAN Erzurum ilinde içme-kullanma suyu 2008 yılı öncesine kadar

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ FR54/rev00/22.10.2011 Sayfa1/9 İÇİNDEKİLER...2 1.NUMUNE KABUL KRİTERLERİ...3 1.1.Genel

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

ORGANİKÇİ AMCADAN GELECEĞİN BÜYÜKLERİNE

ORGANİKÇİ AMCADAN GELECEĞİN BÜYÜKLERİNE T.C. Samsun Valiliği İl Tarım Müdürlüğü ORGANİKÇİ AMCADAN GELECEĞİN BÜYÜKLERİNE Mehmet Ali YETGİN Ziraat Mühendisi Samsun / 2010 Dizgi/Baskı *********** Ofset Samsun İl Tarım Müdürlüğü Çiftçi Eğitimi ve

Detaylı

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU Diyalizin ilk yıllarında: akut diyaliz kavramı vardı Şehir suyu kullanılırdı. MEVZUAT Su Arıtma Sistemi Yönergesi Bakanlığımız 28.10.2011 tarih ve 44047

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

DERS HAVUZU SEÇMELİ DERSLERİ. SHD103 Akvaryumculuk 08/4/2013 12:15 Anfi 2 Etkili Sunum Becerileri SHD157 Gıda Güvenliği 09/4/2013

DERS HAVUZU SEÇMELİ DERSLERİ. SHD103 Akvaryumculuk 08/4/2013 12:15 Anfi 2 Etkili Sunum Becerileri SHD157 Gıda Güvenliği 09/4/2013 DERS HAVUZU SEÇMELİ DERSLERİ Ders Havuzu Dr. R.ÖZÇELİK R.ÖZÇELİK Yard. O ATAY/ L.SAYGILI A.SARI SHD103 Akvaryumculuk 08/4/2013 SHD148 Etkili Sunum Becerileri SHD157 Gıda Güvenliği 09/4/2013 SHD200 Satranç

Detaylı

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıda; Yetiştirilmesinde ve işlenmesinde tohumdan son

Detaylı

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Su Şebeke ve Arıtma

Detaylı

MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz.

MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz. MRL Nedir? (Maksimum Kalıntı Limiti) Özden Güngör Ziraat Mühendisleri Odası Genel Merkez Yönetim Kurulu Başkanı 10.Temmuz.2015 - Ankara Pestisit kalıntısı nedir? Pestisitlerin kullanımı sonucunda; tarımsal

Detaylı

4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5. Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler

4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5. Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler 4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5 CERES Politikası Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler 1 Amaçlar Organik gıdalardaki pestisit kalıntılarını azaltmak ve tüketici

Detaylı