KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon"

Transkript

1 K O N U I I I G E N E L Y A K L A Ş I M L A R B Ö L Ü M 12 Dicle Kaymaz KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon; kronik solunum hastalığı olan semptomatik ve günlük yaşam aktivitesi azalmış tüm olgularda standart tedavi yaklaşımı olarak önerilen, kanıta dayalı, multidisipliner ve kapsamlı bir tedavi yaklaşımıdır. 1 Pulmoner rehabilitasyon programları; 1. Hastanede yatarak, 2. Ayaktan takipli, 3. Evde a. Uzaktan gözetimli b. Direkt gözetimli olmak üzere değişik yerlerde uygulanabilir. Farklı ülkelerde farklı evde rehabilitasyon uygulama modelleri olmakla birlikte; öncelikle göğüs hastalıkları uzmanı tarafından hastalığın şiddeti, hastalığa eşlik eden komorbiditeler, oksijen tedavisi ve diğer ekipman gereksinimi, egzersiz programı ve egzersiz programının yoğunluğunu belirlemek için hastalar değerlendirilir. Değerlendirilmesi tamamlanan hastalar; hastanede ayaktan takipli pulmoner rehabilitasyon programına alındıktan sonra öğretilen egzersizleri evde kendileri uygulayıp düzenli aralıklarla hastane kontrollerine gelerek veya başlangıç değerlendirmesi ve egzersiz reçetelendirilmesinin hastanede yapılıp, sonrasında uzaktan telefon takibi ve/veya belli aralıklarla hastanın kontrollere çağrıldığı uzaktan gözetimli evde pulmoner rehabilitasyon programları veya rehabilitasyon programının tamamının sağlık profesyonelleri aracılığıyla direkt gözetimli olarak hastaların evlerinde uygulandığı direkt gözetimli evde pulmoner rehabilitasyon programları şeklinde yapılabilir. Ayrıca bazı ülkelerde toplumsal bazlı programlar evde rehabilitasyon yerine kullanılmaktadır fakat bu programlar hastanın evinde değil, topluma açık lokal merkezlerde uygu- 149

2 150 Dicle Kaymaz landığından bazı otörler bu şekildeki pulmoner rehabilitasyon uygulamalarını evde pulmoner rehabilitasyon değil, topluma dayalı pulmoner rehabilitasyon olarak adlandırılması gerektiğini savunmaktadır. 2,3 Hastanede yatarak veya ayaktan pulmoner rehabilitasyon programlarının evde pulmoner rehabilitasyon uygulamalarına göre avantaj ve dezavantajları Tablo 1 de verilmiştir. Ventilatör bağımlı (teknoloji bağımlı hasta), yatağa bağımlı hastalarla, hastaneye ulaşım için başkalarına ihtiyaç duyan sonuç olarak sosyal bağımlı olan hastaların varlığında ekip yapısı da uygunsa evde direkt gözetimli pulmoner rehabilitasyon uygulanabilir. Evde pulmoner rehabilitasyonun hastane temelli rehabilitasyona benzer şekilde yaşam kalitesi ve egzersiz kapasitesinde iyileşme sağladığı, yapılan bir çalışmada ise atak sayısını, hastane yatışını ve günlük kullanılan kısa etkili β2 agonist inhalasyonunu azalttığı gösterilmiştir. 4 Ayrıca Kanada da randomize, çok merkezli yapılan evde rehabilitasyon ile hastane temelli rehabilitasyonun karşılaştırıldığı çalışmada ise her iki grupta kronik solunum hastalıkları anketinin dispne alt başlığında benzer şekilde iyileşme saptanmıştır. 5 Bir başka çalışmada ise 3 hafta ayaktan takipli, yoğun pulmoner rehabilitasyon programına alınan, orta evre KOAH ı olan hastalar, ayaktan takipli pulmoner rehabilitasyon programı sonrasında 6 ay süresince evde uzaktan gözetimli pulmoner rehabilitasyon programına alınmışlar ve aylık telefon takipleri ile motivasyonları sağlanmıştır. Bu 6 aylık süre sonunda evde pulmoner rehabilitasyon grubuna alınan hastaların, kontrol grubuna göre egzersiz kapasitesi ve dispne algılarındaki iyileşmeler devam etmiştir. 6 Tablo 1 Farklı pulmoner rehabilitasyon yapılandırılmalarının avantaj ve dezavantajları Avantajları Dezavantajları Hastanede yatarak Ayaktan takipli Sağlık, spor merkezleri aracılı Evde direkt gözetimli Evde uzaktan gözetimli - Yoğun - Denetimli - Güvenlik sorunu yok - Ekonomik - Güvenli - Ulaşım sorunu yok - Kapasite fazla - Ev ortamına uyum kolaylığı - Ulaşım sorunu yok - Aile ile fazla zaman geçirebilme - Yüksek maliyet - Yakınların hariç tutulması - Günlük ulaşım gerekliliği - Personel eğitim/ yeterliliği? - Denetim kalitesi? - Yüksek maliyet? - Grup etkisi yok - Yapılabilecekler sınırlı - Düşük maliyet? - Grup etkisi yok?

3 BÖLÜM 12 Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon 151 Strijbos ve arkadaşlarının, orta ve ileri evre stabil KOAH lı hastalarda hastane temelli rehabilitasyon ile evde rehabilitasyon programının etkinliğini karşılaştırdıkları çalışmalarında her iki grupta da egzersiz kapasitesinde iyileşme, dispne algılama hissinde azalma saptanmıştır. Bu çalışmanın önemli sonuçlarından biri de evde rehabilitasyon programına alınan hastalarda kazanımların, diğer gruba göre anlamlı derecede daha uzun süre devam ettiğinin gösterilmesidir. 7 Pulmoner rehabilitasyon programı evde ya da hastanede uygulanmak üzere ne şekilde planlanırsa planlansın, hastaların pulmoner rehabilitasyon programlarına alınmadan önce detaylı klinik değerlendirilmeleri yapılmalı ve kişiye özel pulmoner rehabilitasyon programları reçetelendirilmelidir. Bu şekilde yapılandırılan evde pulmoner rehabilitasyon programlarının güvenle uygulanabileceği yapılan çalışmalarda belirtilmektedir. Evde rehabilitasyonun hastane temelli rehabilitasyon ile karşılaştırıldığında etkinliğini sınırlayan olası nedenler ise şöyle sıralanabilir: Programın Yoğunluğu Bu tür programlarda program yoğunluğu yeterli gözetim ve uygun ekipman sağlanamayacağından kısıtlayıcı bir faktör olsa da evde rehabilitasyon programlarının değerlendirildiği birçok çalışmada pozitif kazanımlar elde edilmiştir. Hernandez ve arkadaşlarının yaptıkları çalışmada yüksek yoğunlukta, 12 hafta evde uzaktan gözetimli rehabilitasyon programına alınan KOAH lı hastaların, kontrol grubuna göre dispne algılarında, yaşam kalitelerinde ve submaksimal egzersiz kapasitelerinde istatistiksel anlamlı artış gösterilmiştir ve submaksimal egzersiz kapasitesindeki artış hastaların günlük yaşam aktivitelerine yansımıştır. 8 Bu konuda yapılan benzer çalışmalarda gözetimli, yüksek yoğunlukta ev egzersiz programlarında olduğu gibi, düşük yoğunlukta egzersiz programlarının değerlendirildiği çalışmalarda da egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesinde benzer şekilde iyileşmeler gösterilmiştir. ACCP/AACVPR pulmoner rehabilitasyon rehberinde; hem düşük, hem de yüksek yoğunluktaki egzersiz eğitiminin günlük yaşam aktivitelerinde ve yaşam kalitesinde iyileşme ve artış sağladığı yüksek kanıt düzeyi ile belirtilmiştir. 1 Multidisipliner Ekip Desteğinin Olmaması Hasta motivasyonu, hastane temelli pulmoner rehabilitasyon programlarında, evde rehabilitasyon programlarından daha yüksektir. İspanya da yapılan çok merkezli bir çalışmada gözetimsiz evde rehabilitasyon ile hastane temelli pulmoner rehabilitasyon karşılaştırılmıştır. Her iki gruptaki hastalar

4 152 Dicle Kaymaz 2 seans hastalıkları ile ilgili eğitim ve 4 seans da solunum kas egzersizlerine yönelik fizyoterapist eşliğinde fizyoterapi almışlardır. Hastane grubundaki hastalar gözetimli egzersiz programına alınırken, evde pulmoner rehabilitasyon grubundaki hastalar gözetimsiz düşük yoğunluklu egzersiz programına alınmışlardır. Sonuçta her iki pulmoner rehabilitasyon programı fonksiyonel egzersiz kapasitesinde benzer iyileşmeler gösterirken, hastane grubundaki hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi anketinde özellikle emosyonel fonksiyonlarının daha fazla iyileştiği gösterilmiştir. 9 Ayrıca Wewel ve arkadaşlarının yaptığı bir diğer çalışmada ise minimal motivasyonun (düzenli telefon görüşmeleri gibi) hastalarda fonksiyonel ve klinik olarak iyileşme sağladığı gösterilmiştir. 10 Hastalığın Şiddeti Hastalığın şiddeti evde rehabilitasyon programını sınırlayan bir diğer faktördür. Wedzicha ve arkadaşlarının yaptığı MRC dispne skalası 5 olan hastaların evde fizyoterapist eşliğindeki rehabilitasyonunda egzersiz performansında ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler sağlanmamış ve bunun nedeni hastalığın şiddetine, programın süresinin kısa, yoğunluğunun az olmasına bağlanmıştır. 11 Son zamanlarda yapılan bir diğer çalışmada ise ciddi stabil KOAH ı olup evde uzun süreli oksijen tedavisi kullanan erkek hastalarda düşük yoğunlukta uygulanan evde pulmoner rehabilitasyon programının fonksiyonel kapasiteyi ve kas gücünü artırıp, egzersiz sonu dispneyi azalttığı, yaşam kalitesini artırdığı gösterilmiştir. 12 Ayrıca dispne nedeniyle tüm vücut egzersizlerini tolere edemeyen, çok güçsüz hastalarda Neder ve arkadaşları evde elektriksel kas stimülasyonunu alternatif olarak kullanmışlar; kas fonksiyonu, maksimal ve endurans egzersiz toleransı ile kronik solunum hastalıkları anketinin dispne alt başlığında kontrol grubuna göre anlamlı iyileşmeler sağlamışlardır. 13 Atak sonrası erken dönem evde PR uygulanan hastalar ile sadece medikal tedavi alan hastalar karşılaştırıldığında, erken dönem evde PR uygulanan hastaların fonksiyonel kapasitesi ve yaşam kalitesinin anlamlı derecede iyileştiği gösterilmiştir. 14 Günümüzde evde rehabilitasyon, hastane bazlı rehabilitasyon programlarına alternatif olarak uygulanmaya başlamıştır ve hastalar çok iyi değerlendirilirlerse güvenli uygulamalardır. Ayrıca hastane temelli programların etkinliğinin devam etmesi için evde pulmoner rehabilitasyon mutlaka gereklidir. KAYNAKLAR 1. ACCP/AACVPR Pulmonary Rehabilitation Guidelines Panel. Pulmonary rehabilitation. Joint ACCP/AACVPR Evidence Based Clinical Practice Guidelines. Chest 2007;131:4s-42s

5 BÖLÜM 12 Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon Wijkstra P.J.Home based rehabilitation for patients with COPD.Is it equally effective as compared to outpatient rehabilitation? Monaldi Arc Chest Dis 2003;59: Guell R.Home-based rehabilitation. Breathe 2008;5: Behnke M, Jörres R.A, Kirsten D,et al. Clinical benefits of a combined hospital and home-based exercise programme over 18 months in patients with severe COPD. Monaldi Arch Chest Dis 2003;59: Maltais F, et al. Effects of Home-Based Pulmonary Rehabilitation in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Ann İntern Med 2008;149(12): Moulin M, Taube K, Wegscheider K, et al. Home-Based Exercise Training as Maintenance after Outpatient Pulmonary Rehabilitation. Respiration 2009;77: Strijbos JH. Postma DS, et al. A Comparison Between an Outpatient Hospital-Based Pulmonary Rehabilitation Program and a Home-Care Pulmonary Rehabilitation Program in Patients With COPD: A Follow-up of 18 Months. Chest 1996;109; Hernandez MT, Rubio MT, Ruiz FO, et al.resuts of a Home-Based Training Program for Patient with COPD. Chest 2000;118; Güell MR, De Lucas P, Gáldiz JB, et al. Comparison of a home-based with a hospital-based rehabilitation programme in COPD patients: a Spanish multicentre study. Arch Bronconeumol 2008;44: Wewel AR, Gellermann I, Schwertfeger I, et al. Intervention by phone calls raises domiciliary activity and exercise capacity in patients with severe COPD. Respir Med 2008;102: Wedzicha JA, Bestall JC, Garrod R, et al. Randomized controlled trial of pulmonary rehabilitation in severe chronic obstructive pulmonary disease patients, stratified with the MRC dyspnoea scale. Eur Respir J 1998;12: Fernández AM; Pascual, J.; Ferrando, C.et all,home-based Pulmonary Rehabilitation in Very Severe COPD:Is it safe and useful? Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation & Prevention 2009; 29(5): Neder JA, Sword D, Ward SA, et al. Home based neuromuscular electrical stimulation (NMES) as a new rehabilitative strategy for severely disabled patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Thorax 2002;57: Ghanem M, ELaal EA, Mehany M, et al.home-based pulmonary rehabilitation program: Effect on exercise tolerance and quality of life in chronic obstructive pulmonary disease patients. Annals of Thoracic Medicine 2010;5(1):18-25.

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON Pulmoner Rehabilitasyon; ERS/ATS Pulmoner rehabilitasyon kronik solunum hastalığı olup semptomatik ve sıklıkla günlük yaşam aktiviteleri azalmış olgularda kanıta

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON. Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com

PULMONER REHABİLİTASYON. Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com PULMONER REHABİLİTASYON Doç. Dr. Pınar Ergün drpinarergun@gmail.com Pulmoner rehabilitasyon (PR) Avrupa Solunum Araştırmaları Derneği (ERS) ve Amerika Toraks Derneği (ATS) tarafından kronik solunum hastalığı

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA PULMONER REHABİLİTASYON: PROGRAMLAR & YAŞANAN ZORLUKLAR Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı İZMİR Pulmoner Rehabilitasyonun

Detaylı

Tablo 1: NIMV nin amaçları (3). Kısa-süreli (akut dahil) Uzun süreli. Semptomların giderilmesi. Uyku süresinin ve kalitesinin düzeltilmesi

Tablo 1: NIMV nin amaçları (3). Kısa-süreli (akut dahil) Uzun süreli. Semptomların giderilmesi. Uyku süresinin ve kalitesinin düzeltilmesi Pulmoner rehabilitasyon; semptomatik ve sıklıkla da günlük yaşam aktivitelerinde azalma olan kronik akciğer hastalarına uygulanan multidisipliner, kanıta dayalı ve kapsamlı bir programdır (1). Pulmoner

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Adı soyadı: Saime Nilay BAYDOĞAN Doğum tarihi: 08.11.1986 Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Mez. Yılı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora 2012-devam

Detaylı

Pulmoner Rehabilitasyon ve mlanması

Pulmoner Rehabilitasyon ve mlanması Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakımın n Tanımlanmas mlanması Prof. Dr. Müzeyyen M Erk İ.Ü.Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD Konunun Planı Tanım Amaç, endikasyonlar PR nun komponentleri

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Deniz İNAL İNCE, Nur TUNALI, Sema SAVCI, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, ANKARA

Detaylı

Kronik Solunum Hastalıklar Vücut Kompozisyon anormallikleri ve Nutrisyonel destek. Solunumsal rehabilitasyon- Evde Bakım m Merkezi

Kronik Solunum Hastalıklar Vücut Kompozisyon anormallikleri ve Nutrisyonel destek. Solunumsal rehabilitasyon- Evde Bakım m Merkezi Kronik Solunum Hastalıklar klarında Vücut Kompozisyon anormallikleri ve Nutrisyonel destek Doç.Dr. Pınar P Ergün Atatürk Göğüs G s Hastalıklar kları ve Göğüs G s Cerrahisi Merkezi/ Solunumsal rehabilitasyon-

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA HASTA SEÇİMİ, DEĞERLENDİRMEDE ALAN TESTLERİ Doç.Dr. Pınar ERGÜN Pulmoner rehabilitasyon (PR), kronik solunum hastalığı olan olgularda standart medikal tedaviye rağmen egzersiz

Detaylı

Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla ilgili bilgi düzeyleri

Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla ilgili bilgi düzeyleri JCEI / 2014; 5 (3): 386-390 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.03.0425 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla

Detaylı

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Sema SAVCI, Deniz İNAL İNCE, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3. Pulmoner Rehabilitasyon

PULMONER REHABİLİTASYON. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3. Pulmoner Rehabilitasyon PULMONER REHABİLİTASYON Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS Pulmoner Rehabilitasyon FTR 307 3.YIL/ 1.yarıyıl Güz (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 1-3 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri

Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Nefes Darlığı ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Uzm Dr Dicle KAYMAZ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH Kronik Solunum Yetmezliği Kliniği Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Sağlık Hizmetleri Merkezi

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Zeynep Atam Tafldemir 1, fiermin Börekçi 1, Tunçalp Demir 1, Sema Umut 1. ARAfiTIRMA

Zeynep Atam Tafldemir 1, fiermin Börekçi 1, Tunçalp Demir 1, Sema Umut 1. ARAfiTIRMA Cerrahpafla T p Dergisi 2009; 40(4): 129-135 ISSN: 1300-5227 ARAfiTIRMA Kronik Obstrüktif Akci er Hastal nda Solunum Fizyoterapisi ve Beslenmenin Solunum Fonksiyon Testleri, Efor Kapasitesi ve Yaflam Kalitesi

Detaylı

KRON K OBSTRÜKT F AKC ER HASTALI INDA ÜST EKSTREM TE EGZERS ZLER N N YAfiAM KAL TES NE VE SOLUNUM FONKS YONLARINA ETK S

KRON K OBSTRÜKT F AKC ER HASTALI INDA ÜST EKSTREM TE EGZERS ZLER N N YAfiAM KAL TES NE VE SOLUNUM FONKS YONLARINA ETK S Solunum 3: 60-65, 200 KRON K OBSTRÜKT F AKC ER HASTALI INDA ÜST EKSTREM TE EGZERS ZLER N N YAfiAM KAL TES NE VE SOLUNUM FONKS YONLARINA ETK S Ayle GEZGEN* Müzeyyen ERK* Benan MÜSELL M* Tunçalp DEM R* Birsen

Detaylı

KOAH BÜLTENİ. Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH. KOAH ve Kömür Madenciliği

KOAH BÜLTENİ. Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH. KOAH ve Kömür Madenciliği KOAH BÜLTENİ ISSN: 1308-6723 SAYI: 3 w w w.solunum.org.tr Pulmoner Rehabilitasyon ve KOAH KOAH ve Kömür Madenciliği Bir Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Hemşireleri ile Bu Kliniğin Hastalarının

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ AKTS. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 - - 2 EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ AKTS. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 - - 2 EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR 203 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve Yüz yüze öğretme teknikleri Dersin

Detaylı

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Zekeriya AKTÜRK Şifa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD 22 Mart 2016 zekeriya.akturk@sifa.edu.tr, http:aile.sifa.edu.tr 1 Sunum planı Akupunktur nedir? Akupunkturun

Detaylı

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber 128 İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber Naile Bilgili*, Sebahat Gözüm** Özet Giriş: İnmeli hastaların rehabilitasyonunda evde bakım önemli bir unsur olup, bu hastaların bakımı son

Detaylı

Göğüs Hastalıklarında Evde Sağlık Hizmet Sunumu

Göğüs Hastalıklarında Evde Sağlık Hizmet Sunumu Göğüs Hastalıklarında Evde Sağlık Hizmet Sunumu Dr. Pınar Ergün Evde bakım; akut hastalık, uzun süreli sağlık problemi, kalıcı engellilik veya terminal hastalıktan kaynaklanan ihtiyaçlar doğrultusunda

Detaylı

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Alev ATASEVER*, Ertürk ERDİNÇ* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR ÖZET Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçümleri; hastalığın,

Detaylı

CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION

CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION CURRICULUM VITAE BIOGRAPHICAL INFORMATION Name and Adress: Name and Surname Adress Nilay ÇÖMÜK BALCI Baskent University Faculty of Health Sciences Department of Physical Therapy and Rehabilitation Eskisehir

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015. Doğum Tarihi: 25 Mart 1985. Yabancı Dil: İngilizce, Rusça. e-mail: ahiska_1944@hotmail.

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015. Doğum Tarihi: 25 Mart 1985. Yabancı Dil: İngilizce, Rusça. e-mail: ahiska_1944@hotmail. ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015 Doğum Tarihi: 25 Mart 1985 Yabancı Dil: İngilizce, Rusça e-mail: ahiska_1944@hotmail.com Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Okul Yıl Doktora Sağlık

Detaylı

HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI

HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXVII Sayı 2, 2013 HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI NURSES KNOWLEDGE AND PRACTICES REGARDING CHEST PHYSIOTHERAPY Şerife KARAGÖZOĞLU Ayşe

Detaylı

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(2): 81-87 Geliş Tarihi/Received: 30/04/2013 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/05/2013 St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması MAKALELER / Articles Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Research on Chronic Obstructive Pulmonary Diseases Awareness Level ın The City of Kırıkale Arzu DAŞKAPAN1,

Detaylı

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi Eylem Sercan ÖZGÜR 1, Sibel ATIŞ 1, Arzu KANIK 2 1 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi #

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi # Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi # Bülent TUTLUOĞLU*, Sibel ATIŞ****, Cengiz ÖZGE***, Banu SALEPÇİ**, Yaşar YILMAZKAYA** * İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Kronik solunum yetmezliği olan olgularda uzun süreli oksijen tedavisinin yaşam süresi üzerine etkisi

Kronik solunum yetmezliği olan olgularda uzun süreli oksijen tedavisinin yaşam süresi üzerine etkisi Kronik solunum yetmezliği olan olgularda uzun süreli oksijen tedavisinin yaşam süresi üzerine etkisi Hasan DÜZENLİ 1, Ömer Tamer DOĞAN 2, Serdar BERK 3, Sefa Levent ÖZŞAHİN 2, İbrahim AKKURT 2 1 Sinop

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED ASTIM EPİDEMİYOLOJİ Astımın dünyada yaklaşık 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmektedir. Bu rakam ülkemiz için yaklaşık 3.5

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi Ayşe GÜNER*, Nazlı ATAK* * Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Yüksek Okulu, ANKARA ÖZET Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

EKONOMİK GENEL BAKIŞ. Maliyet etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

EKONOMİK GENEL BAKIŞ. Maliyet etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi EKONOMİK GENEL BAKIŞ Maliyet etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi V.A.C. Teravipi kanıtlanmış daha hızlı ve daha etkin yara iyileştirme yöntemidir. 1-4 Yara yönetimi daha maliyet etkin

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

Dirençli Aşırı Aktif Mesane

Dirençli Aşırı Aktif Mesane Dirençli Aşırı Aktif Mesane Nöromodülasyon Dr. Şahin KABAY Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. Perkutanöz Posterior Tibial Sinir Sitümülasyonu- PTNS (Urgent PC) Sacral Nöromodülasyon (S3)-

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Research on Chronic Obstructive Pulmonary Diseases

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması

KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Gül GÜRSEL*, Can ÖZTÜRK*, Türkan TATLICIOĞLU*, Nurdan KÖKTÜRK* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi #

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Serkan AKBAY*, Bahar KURT*, Arzu ERTÜRK*, Meral GÜLHAN*, Nermin ÇAPAN* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Doç Dr Rengin Güzel Çukurova Üniv Tıp Fak. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD Sunum planı Sağlık politikalarında

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar. Yusuf Köklü

Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar. Yusuf Köklü Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar Yusuf Köklü Pamukkale Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu 5. Antrenman Bilimi Kongresi 2-4 Temmuz 2013 Beytepe/

Detaylı

Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakım Yönetimi

Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakım Yönetimi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakım Yönetimi Tuğba AKSU*, Çiçek FADILOĞLU** ÖZET Solunum sistemi hastalıkları yalnızca hastayı değil aynı zamanda hastanın ailesi ve çevresini de etkilemektedir.

Detaylı

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 Nütrisyon Nütrisyon: İnsanların gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan besin maddelerini dışarıdan sağlamaları

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

GÖĞÜS HASTALIKLARINDA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU

GÖĞÜS HASTALIKLARINDA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü TÜRKİYE KRONİK HAVA YOLU HASTALIKLARINI ÖNLEME VE KONTROL PROGRAMI GÖĞÜS HASTALIKLARINDA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU Haziran 2011 ANKARA T.C.

Detaylı

REHABİLİTASYONDA EĞİTİMİN ROLÜ

REHABİLİTASYONDA EĞİTİMİN ROLÜ REHABİLİTASYONDA EĞİTİMİN ROLÜ Doç.Dr. Sevgi Özalevli DEÜ. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon YO. Sunu içeriği Eğitim kavramına giriş ve tanım Eğitim uygulamalarında ekip Eğitim programı konuları Eğitim uygulama

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarına (KOAH) Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükü ve Depresyon Düzeyleri

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarına (KOAH) Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükü ve Depresyon Düzeyleri ARAŞTIRMA T A D Bakım Yükü ve Depresyon Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarına (KOAH) Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükü ve Depresyon Düzeyleri Determine Burden Care and Depression for Caregivers of Chronic

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA Doç. Dr. Pemra C.ÜNALAN Ast. Dr. Özge Doğan Marmara Üniversitesi Pendik EAH Evde Sağlık Birimi EVDE SAĞLIKTA HASTA TAKİBİ... Evde sağlık hizmeti alan hastaların ayaktan

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ

ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ ACIBADEM SAĞLIK GRUBUNDA HEMŞİRELİK BAKIMINDA ETKİN MALİYET ve VERİMLİLİK ÖRNEKLERİ Evrim ŞAHİN Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

FERİK KASLARIN EGZERSİZ

FERİK KASLARIN EGZERSİZ KOAH DA PERİFER FERİK KASLARIN EGZERSİZ EĞİTİMİ Doç.. Dr. Alev GÜRGG RGÜN Ege Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs G Hastalıklar kları Anabilim Dalı KOAH Nefes darlığı Azalmış aktivite Depresyon Sosyal

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ

PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ PULMONER REHABİLİTASYON HAFTASI FAALİYET RAPORU (9-15 MART 2015) TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ İlimizde, merkez ve tüm ilçelerde 9-15 Mart Pulmoner Rehabilitasyon Haftası etkinlikleri, düzenlenmiştir.

Detaylı

KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER

KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİNDE DİSPNE VE YAŞAM KALİTESİ; KULLANILAN SKALA VE ANKETLER Prof. Dr. Öznur AKKOCA YILDIZ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları ABD. DİSPNE Solunumun rahatsız

Detaylı

Mesleki eğitimde bilgisayar oyunu kullanma rehberi

Mesleki eğitimde bilgisayar oyunu kullanma rehberi LLP Leonardo da Vinci Project SCOGATT Serious Computer Games as a Teaching Tool Mesleki eğitimde bilgisayar oyunu kullanma rehberi Uyarlama, hazırlama ve transfer İÇİNDEKİLER TERİMLER GİRİŞ: MODÜL ÇERÇEVESİ

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara Genel Önlemler Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara OSAS tedavisinde altın standart tedavi yöntemi PAP tedavisidir. Yaşam tarzı değişikliği Obezite Alkol Sigara Egzersiz(aşırı yorgunluk!!!)

Detaylı

KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI

KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI Dr.Rahmet ÇAYLAN S.B.Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Santral venöz kateterler;

Detaylı

AKCİĞER HASTALARINA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi

AKCİĞER HASTALARINA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi AKCİĞER HASTALARINA EVDE SAĞLIK HİZMETİ SUNUMU Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Evde Sağlık Hizmetleri Genel olarak, bireyin sağlığını korumak, bireyi

Detaylı

Potential risk factors for development of anxiety and depression in chronic obstructive pulmonary disease

Potential risk factors for development of anxiety and depression in chronic obstructive pulmonary disease Anatol J Med Sci 2015;1(1):5-9 DOI: 10.15197/sabad.3.1.02 Original Article Özgün Araştırma Potential risk factors for development of anxiety and depression in chronic obstructive pulmonary disease Kronik

Detaylı

KOAH da Pulmoner Rehabilitasyon: Kime, Ne Zaman, Nasıl?

KOAH da Pulmoner Rehabilitasyon: Kime, Ne Zaman, Nasıl? 124 Derleme Review KOAH da Pulmoner Rehabilitasyon: Kime, Ne Zaman, Nasıl? Pulmonary Rehabilitation in COPD: To Whom, When, How? Dr. Pervin KORKMAZ EKREN, Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org

TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org 31. Avrupa Multipl Sklerozda Tedavi ve Araştırma Komitesi Kongresi İzlenimleri Prof.Dr. Arzu Razak Özdinçler,

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2012; 60(4): 314-320 Geliş Tarihi/Received: 28/09/2012 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/11/2012 KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

AFETLERDE ERGOTERAPİ. Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü

AFETLERDE ERGOTERAPİ. Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü AFETLERDE ERGOTERAPİ Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Ergoterapi Nedir? Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle sağlığı ve refahı geliştiren kişi merkezli bir sağlık mesleğidir.

Detaylı

Cochrane Library. http://www.cochranelibrary.com/ Trusted evidence. Informed decisions. Better health.

Cochrane Library. http://www.cochranelibrary.com/ Trusted evidence. Informed decisions. Better health. Cochrane Library http://www.cochranelibrary.com/ Trusted evidence. Informed decisions. Better health. Güvenilir kaynak Bilinçli kararlar Daha iyi sağlık Cochrane daha iyi sağlık kararları ve daha iyi teşhisler!

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

Doç. Dr. Sema Savcı H.Ü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon YO. ssavci@hacettepe.edu.tr

Doç. Dr. Sema Savcı H.Ü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon YO. ssavci@hacettepe.edu.tr PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞININ AZALTMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sema Savcı H.Ü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon YO. ssavci@hacettepe.edu.tr Kronik obstrüktif akciğer hastalıklarında

Detaylı

3.YIL/ 2.yarıyıl Bahar

3.YIL/ 2.yarıyıl Bahar NÖROLOJİK REHABİLİTASYON Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS Nörolojik Rehabilitasyon FTR 300 3.YIL/ 2.yarıyıl Bahar (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 3 2-4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hacettepe Üniversitesi 2006

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hacettepe Üniversitesi 2006 ÖZGEÇMİŞ 1) Adı Soyadı: Eda AKBAŞ 2) Doğum Tarihi: 28.04.1984 3) Ünvanı: Yrd.Doç.Dr. 4) Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı