Deney Hayvanlarının Kullanımında Genel Mevzuat, Düzenleme ve Kurallar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Deney Hayvanlarının Kullanımında Genel Mevzuat, Düzenleme ve Kurallar"

Transkript

1 Deney Hayvanlarının Kullanımında Genel Mevzuat, Düzenleme ve Kurallar Türel Özkul Giriş: Hayvanların deneysel amaçlarla kullanılmalarının tarihi ilk çağlara kadar uzanır, bu kullanım, çeşitli biyomedikal disiplinlerin geliştiği ve ilaç endüstrinin kurulduğu yirminci yüzyılda rakamsal olarak en yüksek seviyeye ulaşmıştır [1,2]. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 50 milyon hayvanın deneylerde kullanılıyor olması bu rakamlar hakkında fikir vermesi açısından anlamlıdır [3]. Deneylerde hayvan kullanılmasına karşıt olarak gelişen hayvan hakları hareketlerinin geniş kitlelerin desteğini almaya başlaması ve toplumdaki duyarlılığın artmasına paralel olarak hayvanlar üzerinde yürütülen araştırmalarda etik ilke ve standartlara uygunluk açısından bir denetleme organı işlevi görmek üzere Avrupa da 1970 li yıllardan itibaren, araştırmalarda hayvan kullanımı yerine alternatif yöntemlerle ilgili çalışan Hayvan Etik Komiteleri (AECs) ve fakülte ve enstitülere bağlı Araştırma Etik Kurulları (RECs) kurulmaya başlanmıştır [1]. Paris te 1978 tarihinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi ile hayvanlara fiziki ya da psikolojik acı veren tıbbi, bilimsel, ticari vb. her türlü deneyin hayvan haklarına aykırı olduğu ifade edilmiştir [4]. Bu ve benzeri gelişmeler deneylerde kullanılan hayvanlara yönelik kapsamlı yasal metinlere ihtiyacı tetikleyerek konuyla ilgili minimal standartlarda eşgüdüm yakalayan sayısız uluslar arası yaptırımın ve konuyla ilgili mevzuatın temelinin oluşturulmasını sağlamıştır [2]. Türkiye de de mevcut olan Araştırma Etik Kurullarının dışında, deney hayvanı kullanımı ile ilgili Etik Kurul ilk kez 6 Haziran 1996 tarihinde Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesinde kurulmuştur [1,5]. Veteriner Hekimliği Deontoloji Yönetmeliğinin [6] yürürlüğe girmesi ve Yönetmeliğin, deneysel amaçlı uygulamalarda veteriner hekimler için etik kurul onayını zorunlu kılmasının ardından, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesinde de, 10 Temmuz 1996 tarihinde Etik Kurulu oluşturularak deneylerde hayvan kullanımına yönelik standardizasyona gidilmiştir. Ulusal ve uluslar arası düzeydeki konuya ilişkin bazı yasal ve sağlık bilimleri etiğine ilişkin düzenlemeler dayanak alınarak hazırlanan yönergelere bağlı olarak faaliyet gösteren bu etik kurullar başlangıçta yetki ve sorumluluk alanı dağınık ve belirsiz, denetim yetkisi olmadan görev yapmıştır [1,5,7]. Çevre ve Orman 1

2 Bakanlığının 2006 ve 2014 yıllarında çıkardığı Yönetmeliklerle [9,19] Etik Kurulların görev ve yetkileri netlik kazanmıştır. Deneylerde hayvan kullanımına ilişkin mevzuata geçmeden önce bu mevzuatın temelini oluşturan prensiplere bakmakta yarar vardır. Bulgular 3R Prensibi Russell ve Burch tarafından 1959 yılında deneylerde kullanılan hayvanların belli bir çerçevede kullanılmalarını sağlamak amacıyla, yayımlanan The Principles of Human Experimental Tecnique ile ingilizce replacement, reduction, refinement kelimelerinin baş harflerinden oluşturulan 3R prensibi, Türkçe ye başka şey kullanma, azaltma, arındırma şeklinde çevrilmiştir [2,3,10,11]. Replacement (Başka Şey Kullanma) Deneylerde gelişmiş sinir sistemine sahip hayvanlar yerine daha az duyarlı olanların ya da başka materyalin, alternatif yöntemlerin kullanılmasıdır (Bilgisayar ve matematik modeller, omurgasız hayvanlar, doku ve organ kültürleri vb). Söz konusu yöntemler ile standardizasyon açısından kolaylık sağlanması, deney süresinin kısaltılması ve araştırma için ayrılan bütçenin azaltılması mümkün olabilirken bu yöntemlerden elde edilen bulguların organizmayı ve organizmanın içinde gelişen bütün biyolojik olayları temsil edebilmesi noktasında bazı soru işaretleri bulunmaktadır [2,3,8,10,11,12]. Reduction (Azaltma) Deneylerde kesin bilginin ve sonucun elde edileceği en az sayıda hayvanın kullanılması olarak tanımlanan bu ilkede çalışma öncesi yapılan detaylı literatür taraması ve sistematik planlama, gereksiz hayvan kullanılmasının önüne geçilmesinde önemli bir yer tutmaktadır [2,3,8,10,11,12]. Refinement (Arındırma) Hayvanlara yönelik ağrı ve acı verici uygulamaların şiddetinin ya da miktarının olabildiğince azaltılmasıdır. Çalışmada kullanılacak hayvan türüne uygun anestezik ve analjeziklerin seçilmesi, gerek araştırıcılardan gerekse bakım ve barındırma koşullarından kaynaklanabilecek stresin en aza indirilmesi ile çalışmada kullanılacak hayvanların fizyolojik ve davranışsal gereksinimlerinin karşılanması oluşabilecek acının en az ya da kabul edilebilir düzeyde tutulmasını sağlayacaktır [2,3,8,10,11,12]. Bu üç ilkenin yanı sıra The International Foundation for Ethical Research (IFER) 1985 yılında Responsibility ilkesini oluşturarak ilkeleri 4 R biçiminde geliştirmiştir. Bu ilke kısaca; bilimsel kurslar ve çalışmalar için hayvan modellerinden faydalanılmasını, toplumun bilimsel araştırmalarda, eğitimde ve ürünlerin test edilmesinde hayvan kullanımı konusundaki bilinçlilik ve farkındalık seviyesinin arttırılmasını, yeni metodların geliştirilmesi ve yeni teknolojilerin gerçekleştirilmesi ile kişisel sorumluluğunun arttırılmasını öngörmektedir [2]. Deneylerde Hayvan Kullanımına İlişkin Ulusal Mevzuat Deneylerde hayvan kullanımına ilişkin ulusal mevzuat şekillendirilirken ağırlıklı ola- 2

3 Tablo 1. Deney Hayvanları Kullanımına İlişkin Avrupa Birliği Direktif ve Düzenlemeleri 76/768/EEC Kozmetik ürünler ve ilaveleri Deneysel ve Diğer Bilimsel Maksatlarla Kullanılan Omurgalı Hayvanları Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesi 86/609/EEC Deneysel ve bilimsel amaçlarla kullanılan hayvanların korunmasına ilişkin üye devletlerin yasa, yönetmelik ve idari hükümlerinin yaklaştırılması 88/320/EEC İyi Laboratuar Uygulaması (İLU) denetlenmesi ve çalışmalarının kontrolüne dair yönetmelikler 90/67/EEC Deneysel ve bilimsel amaçla kullanılan hayvanların korunması Danışma Komitesi kurulmuştur 2010/63/EU Bilimsel amaçlarla kullanılan hayvanların korunmasına yönelik Direktif 2012/707/EU Komisyon Uygulama Kararı rak Avrupa Birliğinin konuyla doğrudan ve dolaylı ilgili Direktif ve düzenlemeleri örnek alınmıştır (Tablo 1). Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su işleri Bakanlığı tarafından çıkartılan bu yasal düzenlemelerin ana amacı bilimsel amaçlı kullanılacak hayvanların üretilmesinden araştırmalarda kullanılması ve araştırma sonrasındaki durumlarının belirlenmesine ilişkin kuralların ortaya konulmasıdır. Deney hayvanların üretildiği, tedarik edildiği ve kullanıldığı birimlere ilişkin standartların belirlenmesi, denetimi ve ilgili onaylar ile bu birimlerdeki refah koşulları Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının; Deney hayvanlarının bakımı, deneylerde kullanılmasına onay verecek etik kurulların kurulması ve işleyişi, araştırma protokollerinin onayı, denetlenmesi, araştırıcıların eğitimi, deneylerde kullanılan hayvanların refahı, kayıt altına alınması ve benzeri konularda Orman ve Su işleri Bakanlığını sorumluluğu altındadır. Bu bölümde konu ile ilgili ve halen yürürlükte olan mevzuata ait özet bilgi notları Tablo 2 deki kronolojik sıra izlenerek verilecektir. Tablo 2. Deney Hayvanlarına İlişkin Ulusal Mevzuat Düzenlemenin Resmi Gazete Tarih ve Sayısı Kozmetik ürünler ve ilaveleri Düzenlemenin İsmi ve Düzenlemenin Yayımlandığı Kurum Hayvanları Koruma Kanunu (Orman ve Su işleri Bakanlığı) Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği (Orman ve Su işleri Bakanlığı) İyi Laboratuar Uygulamaları Prensipleri ve Test Laboratuarlarının Belgelendirmesine Dair Yönetmelik (Orman ve Su işleri Bakanlığı) Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik (Orman ve Su işleri Bakanlığı) (15/7/ ) (26/1/ ) Kozmetik Yönetmeliği (Sağlık Bakanlığı) İyi Laboratuar Uygulamaları Prensipleri, Test Birimlerinin Uyumlaştırılması ve İyi Laboratuar Uygulamalarının ve Çalışmaların Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliğin [13] Ekinde yer alan Test Sistemleri başlığı altında biyolojik test sistemlerinin bakımları, kontrolleri ve sağlıkları için uygun koşulların sağlanması hüküm altına alınmıştır. Yine aynı bölümde, kullanım süresince test sistemlerinin barınaklarına ilişkin temizlik ve sağlık koruma önlemlerine yer verilmiştir. Kozmetik Yönetmeliğinde [14]de bir kozmetik ürünün güvenliliğine ilişkin genel yü- 3

4 kümlülükler saklı kalmak üzere, alternatif bir yöntemin validasyonunun yapılması ve kabul edilmesinin ardından söz konusu alternatif yöntem haricindeki bir yöntemin kullanılarak hayvan testlerine tabi tutulmuş olan; nihai bir formülasyon içeren kozmetik ürünlerin piyasaya arzının yasak olduğu vurgulanmıştır. Bir kozmetik ürünün güvenliliğine ilişkin genel yükümlülükler saklı kalmak üzere, bitmiş kozmetik ürünler için hayvan testlerinin yapılması yasak olduğu da diğer bir madde ile belirtilmiştir. Mevcut bir kozmetik ürün bileşeninin güvenliliğine ilişkin ciddi kaygıların ortaya çıktığı istisnai durumlarda - ilgili ürün bileşeninin yaygın olarak kullanıldığı ve benzeri bir işlevi yerine getirebilecek diğer bir ürün bileşeni ile değiştirilemediği, İnsan sağlığına ilişkin spesifik problem mevcut olduğunda hayvan testleri yapılmasına duyulan ihtiyacın gerekçelendirildiği ve detaylı bir araştırma protokolü ile desteklendiği durumlarda - Kurumun bu istisnaları değerlendireceğinin altı çizilmiştir. Hayvanları Koruma Kanununun [15] tanımlar kısmında Deney: Herhangi bir hayvanın acı, eziyet, üzüntü veya uzun süreli hasara neden olacak deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılmasını, deney hayvanı da deneyde kullanılan ya da kullanılacak olan hayvanı ifade eder denilmiştir. Deney hayvanları ile ilgili olarak Kanununun dokuzuncu maddesinde; hayvanlar, bilimsel olmayan teşhis, tedavi ve deneylerde kullanılamazlar ifadesi yer almış, bu maddenin devamında da, deneylerin hayvanları koruyacak şekilde yapılması, deneylerde kullanılacak hayvanların uygun biçimde bakılması ve barındırılmasının esas olduğu belirtilerek başka bir seçenek olmaması halinde, hayvanların bilimsel çalışmalarda deney hayvanı olarak kullanılabileceklerine yer verilmiş ve hayvan deneyi yapan kurum ve kuruluşlarda bu deneylerin yapılmasına kendi bünyelerinde kurulmuş ve kurulacak etik kurullar yoluyla izin verilmesi zorunluluğu yer almıştır. Kanunun 28. maddesinin f fıkrasında da, dokuzuncu maddeye ve bu maddeye bağlı olarak çıkarılacak yönetmeliklerde belirtilen hükümlere uymayanlar hakkında verilecek cezalara yer verilmiştir. Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliğinde, [16] Kanunî istisnalar ile tıbbî ve bilimsel gerekçeler ve gıda amaçlı olmayan, veteriner hekimce tespit edilen insan ve çevre sağlığına yönelen önlenemez tehditler bulunan hayvanlardan öldürülmesine karar verilenlerin öldürme işlemi, hayvanlara en az acı veren ilaçlarla, veteriner hekim tarafından uygun bir yöntem ve anestezi dozu verilmek suretiyle gerçekleştirilecektir denilerek bilimsel amaçlı kullanılan hayvanların ötenazisi konusu diğer yasal düzenlemelere bırakılmıştır. Deneysel Ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah Ve Korunmasına Dair Yönetmelik [17] Deneysel ve diğer bilimsel amaçlar için kullanılacak hayvanların yetiştirilmesi, beslenmesi, barındırılması, bakılması; üretici, tedarikçi, kullanıcı ve araştırmaya yetkili kuruluş iş ve işlemlerini, hayvanların menşei, üremesi, işaretlenmesi, bakım ve barınması ile öldürülmesi iş ve işlemlerini, gerektiğinde hayvanların prosedürlerde kullanılmasıyla ilgili projelerin değerlendirilmesi ve prosedürlerin yetkilendirilmesi, çalışan personelin nitelikleri, tutulacak kayıtlar, prosedürlerde kullanılmak üzere izinli kuruluşlarda üretilmesi zorunlu türler, hayvan türlerini ve kuruluşların uyacağı esasları belirlemek, prosedürlerde kullanılmak üzere üretilen, tedarik edilen veya prosedürlerde kullanılan hayvanların refah ve güvenliklerini sağlamak amacı ile çıkartılmıştır. Prosedür: Hayvanların yalnızca organları veya dokularını kullanmak için öldürülmesi hariç; bir hayvanın doğumu, kuluçkadan çıkması, herhangi bir biçimde genetiği değiştirilmiş hayvan soyunun oluşturulması ve devam ettirilmesi süreçlerini de kapsayan, invaziv veya invaziv olmayan, bilinen veya bilinmeyen sonuçları olan deneysel, 4

5 diğer bilimsel veya eğitici amaçlar için hayvanda iyi veterinerlik uygulamalarına uygun olarak bir iğnenin batırılmasıyla oluşan ağrıya eşit veya daha fazla ağrı, eziyet, sıkıntı veya kalıcı hasara yol açabilen kullanımı olarak tanımlanmıştır. Yönetmeliğin; deneysel olmayan tarımsal ve klinik veterinerlik uygulamaları, veteriner sağlık ürünlerinin ruhsatı için yapılan saha denemeleri, kayıtlı veya onaylı hayvancılık işletmelerinin yapmakla yükümlü oldukları uygulamaları, birincil amacı bir hayvanın kimliklendirilmesi olan uygulamalar, iyi veterinerlik uygulamalarına uygun olarak bir iğnenin batırılmasıyla oluşan ağrıya eşit veya daha fazla ağrı, eziyet, sıkıntı ve kalıcı hasar oluşturma olasılığı bulunmayan uygulamaları kapsamayacağının altı çizilmiştir. Prosedürlerin amacı: Temel araştırmalar, translasyonel veya uygulamalı araştırmalardan insan, hayvan veya bitkilerdeki hastalık, rahatsızlık ve diğer anormalliklerden veya bunların etkilerinden kaçınma, önleme, tanı veya tedavilerinde, translasyonel veya uygulamalı araştırmalardan insan, hayvan veya bitkilerdeki fizyolojik şartların değerlendirilmesi, belirlenmesi, düzeltilmesi veya modifikasyonunda, translasyonel veya uygulamalı araştırmalardan hayvanların refahı ve tarımsal amaçlarla yetiştirilen hayvanların üretim şartlarının iyileştirilmesinde, ilaç, aşı, gıda, yem ile diğer maddeler ya da bunların ürünlerinin kalitesinin, etkinliğinin ve güvenirliğinin geliştirilmesi, imalatı veya test edilmesi için, insan ya da hayvanların sağlık veya refahı için doğal çevrenin korunmasında, türlerin korunmasını amaçlayan araştırmalarda, mesleki becerilerin elde edilmesi, sürdürülmesi veya geliştirilmesi için yükseköğretim veya eğitimde, adli tıp araştırmaları olarak belirtilmiştir. Yönetmelikte deneylerin gerçekleştirileceği ve bu amaçla hayvanların barındırılacağı Kuruluşların sahip olması gereken altyapı koşullarına ayrıntılı yer ayrılmıştır. Bünyesinde deney yapılacak kuruluşların duvar ve zeminleri gerek hayvanlar tarafından oluşturulabilecek ve gerekse de temizlik sırasında oluşabilecek ağır yıpranma ve aşınmaya dayanıklı bir malzemeyle kaplanması ve bu malzemenin hayvan sağlığı için zararlı olmayacak ve hayvanların kendilerine zarar vermesine yol açmayacak yapıda olması gerekliliği vurgulanmıştır. Av ve avcı gibi uyumlu olmayan türler, genetiği değiştirilmiş hayvanlar (aynı türde olsalar bile) aynı odada hatta birbirinin görüş, koku veya ses alanı içinde barındırılamaz hükmü olan Yönetmelikte barındırma odalarındaki sıcaklık ve bağıl nem değerleri türlere ve yaş gruplarına göre verilmiştir. Türlere uygun, düzenli ışık aralıkları ve ışık şiddeti sağlanması gereğinin yanı sıra gürültü düzeyinin hayvan refahını olumsuz yönde etkilememesi gerektiği belirtilmiş ayrıca köpek, domuz, keçi ve insan dışı primatlar gibi hayvanlar, bunlara göre daha sessiz olan kemirgenlerle aynı binalarda barındırılmaz ya da kemirgenlerin olduğu bölümlerde yeterli düzeyde ses yalıtımı sağlanır denilmiştir. Avrupa Birliğinin (AB) konu ile ilgili direktifine uyumlu olarak Yönetmeliğe hayvanların aile yanına verilmesi veya serbest bırakılması ile ilgili ayrı bir başlık eklenmiş ve bu başlık altında: hayvanın sağlık durumunun uygun olması, halk sağlığına, hayvan sağlığına veya çevreye artık zarar vermeyecek durumda olması ve hayvanın afiyetinin korunması için uygun önlemler alınmış olması durumunda, sosyalleşmelerinin ve vahşi hayvanların rehabilitasyonlarının sağlanmasının ardından bu durumun gerçekleştirilebileceği vurgulanmıştır. Yine AB nin ilgili direktifindeki, deneylerde minimum hayvan kullanılmasını teşvik için uygun koşullar sağlanması şartıyla birim hayvandan maksimum yararlanmak mantığına uygun olarak Yönetmeliğe eklenen organ ve doku paylaşımı başlığı altında: Kullanıcı kuruluşlar bünyelerinde daha önce öldürülen hay- 5

6 vanların organ ve dokularını diğer kullanıcı kuruluşlarla paylaşabilir. Genetiği değiştirilmiş hayvanların organ ve dokularını veren, nakleden ve alan kuruluşlar bu Yönetmelik ile Orman ve Su İşleri Bakanlığınca belirlenmiş usul ve esaslara uymakla yükümlüdür ifadesine yer verilmiştir. Yönetmelikle, üretici, tedarikçi, kullanıcı ve araştırmaya yetkili kuruluşlara hayvan refahı birimi kurma zorunluluğu getirilmiştir. Birimde çalışan personele, hayvanların elde edilmeleri, bakım, barınma ve kullanımları, ikame, azaltma ve iyileştirme ilkesinin uygulanması konularında, bilgi vermek, kuruluşta barındırılan veya kullanılan hayvanların refahıyla ilgili olarak izleme, raporlama ve takip konularında iş akış şemaları oluşturmak ve bunları gözden geçirmek, prosedürde kullanılan hayvanlar üzerindeki etkilerini dikkate alarak projelerin gelişimini ve neticelerini takip etmek ve tavsiyelerde bulunmak bu Birimin ana görevleri arasında yer almıştır. Hayvan Deneyleri Etik Kurularının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik [19] ile, Türkiye deki deney hayvanlarına yönelik tüm uygulamaların düzenlenmesini sağlayacak ve uluslar arası tanınırlığı olan Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu (HAD- MEK) ve buna bağlı olarak faaliyet gösterecek olan Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurullarının (HADYEK) kuruluş ve görevlerine ilişkin düzenlemelere yer verilerek üretici ve kullanıcı kurum ve kuruluşlardaki deney koşullarının ve laboratuarların etik bakımdan taşıması gerekli standartların belirlenmesi hükme bağlanmıştır. İlgili mevzuat gereği, Deney Hayvanı kullanmak isteyen bir araştırıcı ilk olarak çalıştığı kurumda bulunan Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunun (HADYEK) açtığı Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu (HADMEK) tarafından onaylanan sertifika programını tamamlayıp sertifika almak zorundadır. Araştırıcı ikinci aşamada HADYEK in başvuru formunu doldurarak araştırması için onay almalıdır. Formda aşağıdaki bilgilerin bulunması zorunludur: 1) Proje adı. 2) Proje yürütücüsü ve diğer araştırıcıların adı, adresi, görev yeri, imzası. 3) Prosedürün yapılacağı yer ve süresi. 4) Canlı hayvanlar üzerinde prosedür uygulayacakların eğitim sertifikaları. 5) Başvuru tarihi. 6) Proje önerisi. 7) Günlük dille yazılmış teknik olmayan proje özeti. 8) Hayvan kaynakları, tahmini hayvan sayısı, türü ve yaşı. 9) Hayvanlar üzerinde gerçekleştirilecek prosedürler. 10) Prosedürlerin sebep olacağı acı, eziyet, ızdırap ve kalıcı hasar düzeyi. 11) 3R ilkesinin prosedürlerde uygulanma şekli. 12) Kullanılması planlanan anestezi, analjezi ve diğer ağrı kesici yöntemler. 13) Hayvanların yaşamları boyunca acı ve ızdırap çekmemesi ya da çektikleri ızdırabın azaltılması için alınacak önlemler. 14) Prosedürlerin sonlandırılmasında insancıl öldürme metodunun belirlenmesi. 15) Hayvan sayısını ve prosedürlerin sebep olacağı acı, eziyet, ızdırap ya da olası çevresel etkileri asgariye indirmek için uygulanacak deneysel veya gözlemsel stratejiler ile veri analiz usulleri. 16) Hayvanların birden fazla projede kullanılıp kullanılmayacağı. 17) Hayvanların barındırma, yetiştirme ve bakım şartları. 18) Projede yer alanların yetkinliği. 19) Taahhütname. 6

7 Teşhis ve tedavi amaçlı klinik uygulamalara, ölü hayvan veya dokusu, mezbaha materyalleri, atık fetuslar ile yapılan prosedürlere, süt sağmaya, dışkı veya altlık örneği toplamaya, sürüntü ile örnek almaya yönelik girişimler için HADYEK onayına gerek yoktur. Aynı şekilde Deneysel olmayan tarımsal uygulamalar, deneysel olmayan klinik veteriner hekimliği uygulamaları, veteriner sağlık ürünlerine pazarlama yetkisi verilebilmesi için gereken klinik deneyler, kayıtlı veya onaylı hayvancılık işletmelerinin yapmakla yükümlü olduğu uygulamalar, birincil amacı bir hayvanın kimliklendirilmesi olan uygulamalar deney hayvanı kullanılmasına ilişkin mevzuat kapsamına alınmamıştır Tür tanımlama ile ilgili doğadan yaban hayvanı kullanılmasında Genel Müdürlükten alınan izin, HADYEK izni yerine geçer. Saha araştırmalarının birden fazla ilde yürütülmesi halinde sadece bir yerin HADYEK onayının alınması yeterlidir. Araştırma boyunca hayvanlarla direkt teması olmayacak araştırmacıların Kurula sertifikasını sunma zorunluluğu bulunmamaktadır ancak aynı araştırmada hayvanlara yönelik uygulama yapacak diğer araştırmacılar sertifika fotokopilerini forma eklemek zorundadır. Başvurular, proje yürütücüsü tarafından yapılır. Tez çalışmaları için yürütücü, danışman öğretim üyesidir. Deney hayvanları üzerinde yapılacak tüm prosedürlerin HADYEK tarafından onaylanmış olması zorunludur. İlgili Yönetmelikte Prosedür: Hayvanların; doğurtulması, kuluçkadan çıkarılması ya da genetiği değiştirilmiş hayvan soyunun devam ettirilmesi süreçleri dahil, iyi veteriner hekimlik uygulamalarına uygun olarak bir iğnenin batırılmasının yarattığına eşit veya daha fazla acı, eziyet, ızdırap veya kalıcı hasara sebep olabilecek şekilde, bilinen veya bilinmeyen sonuçları olan, deneysel, diğer bilimsel veya eğitici amaçlarla kullanılması olarak tanımlanmıştır. Yönetmelikte; HADYEK tarafından yapılan düzenlemelere uygun olarak alınmış bir genel veya özel istisna olmadıkça, deneylerde kullanılacak; Fare (Mus musculus), 2) Sıçan (Rattus norvegicus), 3) Kobay (Cavia pocellus), 4) Suriye (altın) hamsteri (Mesocricetus auratus), 5) Çin hamsteri (Cricetulus griseus), 6) Moğolistan gerbili (Meriones unguiculatus), 7) Tavşan (Oryctolagus cuniculus), 8) Köpek (Canis familiaris), 9) Kedi (Felis catus), 10) İnsan dışı primatların bütün türleri 11) Kurbağa [Xenopus (laevis, tropicalis), Rana (temporaria, pipiens)], 12) Zebra balığı (Danio rerio), türlerinin ve deneyde kullanılacak tüm hayvanların kayıtlı yasal deney hayvanı üreticisi ve tedarikçilerinden alınmış olması şartı aranır. Kedi, köpek gibi evcil türlerin sokakta başıboş olanları, deneylerde kullanılmaz. Ancak, hayvanların sağlık ve refahı ile ilgili çalışmalara ihtiyaç duyulması, çevre, insan ve hayvan sağlığına karşı ciddi tehlike oluşturması ve çalışmanın amacının sadece başıboş hayvan kullanılarak gerçekleştirilebileceğine dair bilimsel gerekçeler sunulması hallerinde bu hayvanlar deneylerde kullanılabilir. İnsan dışı primatların deneylerde kullanılmasına, istisnai durumlarda ve prosedürün amacının insan dışı primatlar dışında bir tür kullanılarak gerçekleştirilemeyeceğine dair bilimsel bir gerek- 7

8 çe mevcutsa izin verilir. Büyük kuyruksuz maymunlar deneylerde kullanılamaz ifadelerine yer verilmiştir. Deneyin sonunda, bir hayvanın yaşamaya devam etmesine dair karar bir veteriner hekim tarafından alınır. Bir hayvanın yaşatılmaya devam etmesi durumunda, sağlık durumuna uygun bakım ve barınma hizmeti sağlanır. Hayvan orta veya şiddetli acı, eziyet, ızdırap ve kalıcı hasar yaşamaya devam ediyorsa öldürülür. Yönetmelikte, deney hayvanı ile uğraşacak personelin eğitimine de geniş yer ayrılarak, deney hayvanı ile uğraşan ve/veya uğraşacak araştırıcıların eğitilmesi için eğitim programlarının düzenlenmesi, deney hayvanları kullanım sertifika programlarının açılması ve yürütülmesinden hayvan deneyleri yerel etik kurullarının sorumlu olduğu, bu programlarda başarılı olanlara ilgili yerel etik kurul tarafından deney hayvanı kullanım sertifikası verileceği belirtilmiştir. Sonuç Bulgular bölümünde deneylerde kullanılan hayvanların refah standartlarına ilişkin detaylı bilgi verilmiştir. Deney hayvanlarının refahı, deney sonuçlarının güvenilirliği anlamında hayati bir fonksiyon üstlenmektedir. Bakım besleme koşullarında yaşanan sıkıntılardan kaynaklanan stres faktörleri deneyden elde edilecek sonuçları etkileme potansiyeli taşımaktadır. Yine deney hayvanlarının belirli bir standart sağlanamadan beslenmesi veya deney hayvanlarının barındırıldığı ortamların ısı, nem ve ışık oranlarının türe özgü optimum standartlarının iyi belirlenememesi ya da bakıcıların konfor aralıkları esas alınarak koordine edilmesi deney sonuçlarını kuşkulu kılacaktır. Sokak hayvanları üzerinde yapılacak çalışmalar 2006 tarihli Yönetmelikte (Bkz. Tablo 2) kesin bir şekilde yasaklanırken 2014 tarihli Yönetmelikte bilimsel gerekçeler kapsamında koşullu olarak yapılmasına vize verilmiştir. Bu durum araştırmaların yönteminin başka araştırmacılar tarafından sınanabilirliğini aynı yol izlenerek aynı sonuca ulaşmak ve sonuçların güvenilirliğini tehlikeye sokmaktadır. Sokak hayvanlarıyla örneğin köpeklerle yapılan çalışmalarda, geçirilen geçmiş hastalıklar vs yönüyle fizyolojik veya yaşanan geçmiş deneyimlerin çeşitliliği ve özgürlüklerinin kısıtlanması noktaları baz alındığında psikolojik olarak standart beklemek ve standart sonuçlara ulaşmak beklentisi çok gerçekci görülmemelidir. Köpekler üzerinde yapılması düşünülen çalışmaların ya gerekli onamların alınmasının ardından klinik vakalar üzerinde yürütülmesi ya da kayıtlı bir üretici kuruluştan temin edilen köpekler üzerinde planlanması gerekmektedir. Mevzuat, kurum bünyesinde hayvanlar üzerinde yapılması planlanan deneyler için veteriner hekim ve yardımcı personelin çalıştığı hayvan refahı biriminin bulunduğu kullanıcı kuruluşu zorunlu kılmaktadır. Bu durum hayvanların refahını güvence altına almayı hedeflemenin yanı sıra deney standardizasyonu açısından da oldukça önem arz etmektedir. Kişisel laboratuarlar altyapı olarak ne kadar donanımlı olursa olsun 2011 tarihli Yönetmelikteki unsurları karşılaması pek mümkün gözükmemektedir. Çiftlik hayvanları için uygulaması zor bu durum için Tarım İl Müdürlüklerinden onam zorunluluğu getirilerek Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulları sorumluluk bölgelerinde yapılacak çalışmalar hayvan refahı birimi denetimine açık tutulmuştur. Sonuç olarak; mevzuat ve etik ilkelerin, araştırmacının deneylerde hayvan kullanımına ilişkin yükümlülüklerini belirlediği, yol haritasını çizerek uygulamalarında ona kılavuzluk görevini üstlendiği görülmektedir. Araştırıcı bu düzenlemeler ışığında, kariyeri boyunca empati kurma yeteneğini kaybetmeyecek şekilde davranmalıdır. 8

9 Kaynaklar 1. Başağaç Gül, R.T. Bilimsel Araştırmalar ve Hayvan Deneyleri. (Alınmıştır: Bilim Etiği ve Bilim Tarihi), Ankara Üniversitesi Basımevi, 2004, s , Ankara. 2. Özkul T. Hayvan Deneyleri Etiği, Ulusal ve Uluslararası Mevzuat. Uludağ Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul Sertifika Kurs Notları, 2009, Bursa. 3. Gauthier C, Griffin G. Using animals in research, testing and teaching. In: Bayvel ACD, Rahman SA, Gavinelli A, editors. Animal welfare: global issues, trends and challenges. Scientific and teehnical review. 24(2) August 2005 p Universal Declaration of Animal Rights. Avaliable from: Accessed date: Yaşar A. Veteriner Hekimliğinde Etik Kurullar. Türk Veteriner Hekimleri Birliği Dergisi, 2001;1(3-4), s.41-45, Ankara. 6. Veteriner Hekimliği Deontoloji Yönetmeliği. Resmi Gazete tarih: , sayı: Özkul T. Mevzuat ve Temel Etik İlkeler Kapsamında Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Değerlendirilmesi. II. Ulusal Veteriner Hekimliği Tarihi ve Mesleki Etik Sempozyumu Bildiri Kitabı, Konya, 2008, sy Özkul T. Hayvan Deneyleri Etiği, Ulusal ve Uluslararası Mevzuat. Uludağ Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurul Sertifika Kurs Notları, 2016, Kütahya. 9. Hayvan Deneyleri Etik Kurularının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. Resmi Gazete tarih: , sayı: Özkul T. The ethical committees on animal experiments in Turkey. The 14th Scientific Conference with International Participation Animal Protection and Welfare, 2007, sy Yaşar A. Deney Hayvanı Kullanım Sertifikası Ders Notları, 2008, Konya. 12. Yates R. Animal Ethics Committees and the Implemetation of the Three Rs. Animal Alternatives, Welfare and Ethics. Eds. L.F.M. van Zuphten and M. Balls. 1997, pp: Published: Elsevier Science B.V., Amsterdam. 13. İyi Laboratuar Uygulamaları Prensipleri, Test Birimlerinin Uyumlaştırılması ve İyi Laboratuar Uygulamalarının ve Çalışmaların Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik. Resmi Gazete tarih: , sayı: Kozmetik Yönetmeliği. Hayvanlar Üzerinde Yapılan Testler. Resmi Gazete tarih: , sayı: (Ek:RG-15/7/ mükerrer) (Değişik:RG-26/1/ ). 15. Hayvanları Koruma Kanunu. Resmi Gazete tarih: , sayı: Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği. Resmi Gazete tarih: , sayı: Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik. Resmi Gazete tarih: , sayı: Çalışma izni verilen deney hayvanı üretici, kullanıcı ve tedarikçi kuruluşlar. Erişim: Calisma-Izni-Verilen-Deney-Hayvani-Uretici-Kullanici-ve-Tedarikci-Kuruluslar Erişim Tarihi: Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. Resmi Gazete tarih: , sayı:

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1- (1) Bu yönergenin amacı Uludağ Üniversitesi ve bağlı kuruluşlarında deney hayvanları ile yapılacak olan

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönerge nin amacı, Giresun Üniversitesi nde deney

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönerge, İstanbul Medipol Üniversitesinde deney hayvanları

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönerge nin amacı Ondokuz Mayıs Üniversitesinde deney hayvanları

Detaylı

T.C. MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, deney hayvanları ile

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönerge, birimin yönetim organlarına ve görevlerine ilişkin

Detaylı

T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönerge, Sağlık Bilimleri Üniversitesi nde

Detaylı

YÖNETMELİK. Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM 15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28914 Orman ve Su İşleri Bakanlığından: YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK 15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 28914 Orman ve Su İşleri Bakanlığından: YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak,

Detaylı

15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28914 YÖNETMELİK

15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28914 YÖNETMELİK 15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28914 YÖNETMELİK Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - Bu Yönerge, İstanbul Medipol Üniversitesinde deney hayvanlan ile

Detaylı

12 9 2014 www.mevzuat.gov.tr/metin.aspx?mevzuatkod=7.5.19404&mevzuatiliski=0&sourcexmlsearch=hayvan deneyleri

12 9 2014 www.mevzuat.gov.tr/metin.aspx?mevzuatkod=7.5.19404&mevzuatiliski=0&sourcexmlsearch=hayvan deneyleri ANASAYFA MEVZUAT TÜRÜ RESMİ GAZETE SIK KULLANILAN KANUNLAR KANUNLAR FİHRİSTİ FAYDALI LİNKLER HAKKIMIZDA İLETİŞİM Mevzuat metni İlişkili mevzuat Dayandığı Mevzuat Metin içerisinde ara: hayvan deneyleri

Detaylı

ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ

ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ MADDE 1 Bu Yönerge, Atılım Üniversitesinde deney hayvanları ile gerçekleştirilecek olan bilimsel araştırma, deneysel çalışma, sağlık

Detaylı

Sayılı kararı gereğince onay!anrn;ştır.

Sayılı kararı gereğince onay!anrn;ştır. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (AİBÜ-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç Madde 1 - (1) Bu yönergenin amacı, Abant İzzet

Detaylı

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ MADDE 1- (1) Bu Yönerge, Namık Kemal Üniversitesi nde, deney hayvanları ile gerçekleştirilecek olan bilimsel araştırma, deneysel

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Yayın Tarihi: Sayfa No: Belge No: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No:

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Yayın Tarihi: Sayfa No: Belge No: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL ( DEÜ- HADYEK) AMAÇ Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Dokuz Eylül Üniversitesinde (DEÜ) ve müracaat durumunda diğer kurum ve kuruluşlarda bilimsel

Detaylı

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönerge, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi nde deney hayvanları ile gerçekleştirilecek olan bilimsel

Detaylı

TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ: MADDE 1 Bu Yönergenin amacı; Süleyman Demirel Üniversitesinde deneysel, test ve eğitim amaçlı olarak kullanılacak tüm

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve İşleyiş Yönergesi

Uludağ Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve İşleyiş Yönergesi Uludağ Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve İşleyiş Yönergesi BİRİNCİ BÖLÜM Amaç- Kapsam- Dayanak Amaç Madde 1. Bu yönergenin amacı Uludağ Üniversitesi ve bağlı kuruluşlarında deney

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNERGE

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNERGE YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin

Detaylı

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ AMAÇ

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ AMAÇ ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1 - Bu yönergenin amacı, Abant İzzet Baysal Üniversitesinin ilgili birimlerinde bilimsel ve eğitim-öğretim amaçlı hayvan

Detaylı

6 Temmuz 2006 PERŞEMBE Sayı : 26220. Resmî Gazete YÖNETMELİK

6 Temmuz 2006 PERŞEMBE Sayı : 26220. Resmî Gazete YÖNETMELİK 6 Temmuz 2006 PERŞEMBE Sayı : 26220 Resmî Gazete YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığından: HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Düzce Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve Đşleyiş Yönergesi

Düzce Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve Đşleyiş Yönergesi Düzce Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Kuruluş ve Đşleyiş Yönergesi BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç- Kapsam- Dayanak Amaç Madde 1. Bu yönergenin amacı, Düzce Üniversitesi ve bağlı kuruluşlarında deney

Detaylı

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ Madde 1. Kurulun Amacı Boğaziçi Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (BÜHADYEK), Boğaziçi Üniversitesi nde hayvanlarla

Detaylı

YÖNERGE ORDU ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

YÖNERGE ORDU ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ YÖNERGE ORDU ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Ordu Üniversitesinin çeşitli akademik birimlerinde, deney hayvanları ile gerçekleştirilecek

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU Doç. Dr. Etik Kurul Onayı Neden Gerekli? Proje desteği = Para Yayınlanma şartı Yaptırımlar Yasa ve yönetmelikler Kurumsal destek Ülkemizde Hayvan Deneyleri İle

Detaylı

Madde 1. (1) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu nda (TÜBİTAK) kurulan Hayvan Deneyleri Yerel Etik

Madde 1. (1) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu nda (TÜBİTAK) kurulan Hayvan Deneyleri Yerel Etik TÜBİTAK HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ (*) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç ve Kapsam Madde 1. (1) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu nda (TÜBİTAK) kurulan Hayvan

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU Doç. Dr. Hayvan Deneyleri Konusundaki Mevzuat 1 Temmuz 2004 Hayvanları Koruma Kanunu Çevre ve Orman Bakanlığı 16 Mayıs 2006 Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama

Detaylı

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK 15 Şubat 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28914 Orman ve Su İşleri Bakanlığından: YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

27 Şubat 2009 Cuma YÖNERGE Sayı :21

27 Şubat 2009 Cuma YÖNERGE Sayı :21 T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ (Değişik S.T:03.05.2012/55) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bulunan Deney Hayvanları Etik Kurulunun

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Amaç Madde 1-(1) Bu yönergenin amacı, "Celal Bayar Üniversitesi

Detaylı

09 08/09/2008 2008/1 4. Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı.

09 08/09/2008 2008/1 4. Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı. 09 08/09/2008 2008/1 4 Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı. Karar No 1- Cumhuriyet Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi nin ekli şekliyle

Detaylı

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1. Bu yönergenin amacı; Ahi Evran Üniversitesi nde deneysel, test ve eğitim amaçlı olarak kullanılacak hayvanların barındırılmaları,

Detaylı

T.C. Resmî Gazete. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır KANUNLAR

T.C. Resmî Gazete. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır KANUNLAR T.C. Resmî Gazete Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır 15 Şubat 2014 CUMARTESİ YASAMA BÖLÜMÜ KANUNLAR Sayı : 28914 TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İTALYA CUMHURİYETİ

Detaylı

TİTCK Deneysel Araştırma ve Uygulama Merkez Birimi TİTCK-DARUM TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU DENEYSEL ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZ BİRİMİ (DARUM)

TİTCK Deneysel Araştırma ve Uygulama Merkez Birimi TİTCK-DARUM TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU DENEYSEL ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZ BİRİMİ (DARUM) TİTCK-DARUM TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU DENEYSEL ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZ BİRİMİ (DARUM) 1 Türkiye ilaç ve tıbbi cihaz kurumu deneysel araştırma ve uygulama merkez birimi, bünyesinde yürütülecek

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA BİRİMİ YÖNERGESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA BİRİMİ YÖNERGESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERİSTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AMAÇ Madde 1. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Deneysel Tıp Araştırma

Detaylı

T.C KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı Kocaeli Üniversitesi nde deney hayvanları ile yapılacak olan bilimsel araştırma, test, eğitim,

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, deney hayvanları ile yapılacak olan

Detaylı

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 6 Temmuz 2006 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26220 YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığından: HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU GÜLHANE YÖNERGESİ

T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU GÜLHANE YÖNERGESİ T.C. SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU GÜLHANE YÖNERGESİ İÇİNDEKİLER SAYFA NO İÇİNDEKİLER 1 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK, TANIMLAR ve KISALTMALAR MADDE 1 AMAÇ 3 MADDE

Detaylı

DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK

DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK Yetki Kanunu: 5996, 5199 Yayımlandığı R.Gazete: 13.12.2011-28141 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ AMAÇ VE KAPSAM MADDE 1. Bu yönerge Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi akademik birimlerinde

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ (YÜHADYEK)

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ (YÜHADYEK) YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ (YÜHADYEK) Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, deney hayvanları ile yapılacak olan bilimsel araştırma, test, sağlık hizmetleri uygulamaları,

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Pazar, 14 Mart :45 -

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Pazar, 14 Mart :45 - HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK Resmi Gazete: 06.07.2006-26220 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 -(1) Bu Yönetmeliğin amacı, deney

Detaylı

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar Amaç MADDE 1. Bu yönergenin amacı; Acıbadem Üniversitesi'nde deney hayvanları ile yapılacak

Detaylı

Türkiye de Hayvan Refahı ile İlgili Yasal Düzenlemeler

Türkiye de Hayvan Refahı ile İlgili Yasal Düzenlemeler Türkiye de Hayvan Refahı ile İlgili Yasal Düzenlemeler Yrd.Doç. Dr. Serkan ERAT Kırıkkale Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni Anabilim Dalı Kampüs, 71451 Yahşihan, Kırıkkale Hayvan Refahı Konferansı

Detaylı

04.07.2007 14 2007-143 Üniversitemiz Deney Hayvanları Etik Kurulu Başkanlığı tarafından önerilen Hacettepe Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi okunarak, Yönergenin ekteki şekliyle

Detaylı

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ. Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ. Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU Protokol no: Onay tarihi: KARAR : Uygun Düzeltilmesi Gerekir Koşullu Olarak Uygun Uygun Değil Bu bölüm

Detaylı

KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE

KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE KAMU DIŞINDA GÖREV ALAN VETERİNER HEKİMLERİNİN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI İLE EĞİTİM ve ÇALIŞMA USUL ve ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- (1) Bu

Detaylı

1.4. AB üyesi ülkelerden gelen hayvanlar

1.4. AB üyesi ülkelerden gelen hayvanlar TABLO 1: GELDİKLERİ KAYNAĞA GÖRE KULLANILAN HAYVAN SAYILARI Kullanılan türlerin geldikleri kaynağa göre dağılımı 1.1 Tür (Mus musculus) 1.2 1.3 Türkiye'de ruhsatlı üretici ya da tedarik edici kuruluşlardan

Detaylı

T. C. BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T. C. BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T. C. BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ MADDE 1 Bu yönerge, Bezmialem Vakıf Üniversitesi nde deney ve çiftlik hayvanları ile gerçekleştirilecek olan eğitim,

Detaylı

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar Amaç MADDE 1. Bu yönergenin amacı; Acıbadem Üniversitesi'nde deney hayvanları ile yapılacak

Detaylı

BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ

BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ Bu yönerge, Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü 26 Mayıs 2006 tarihli Fen Kurulu kararı ile kurulan Hayvan

Detaylı

YÖNETMELİK DENEYSEL VE DĠĞER BĠLĠMSEL AMAÇLAR ĠÇĠN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAĠR YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM

YÖNETMELİK DENEYSEL VE DĠĞER BĠLĠMSEL AMAÇLAR ĠÇĠN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAĠR YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM 13 Aralık 2011 SALI Resmî Gazete Sayı : 28141 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: YÖNETMELİK DENEYSEL VE DĠĞER BĠLĠMSEL AMAÇLAR ĠÇĠN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAĠR YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ

Detaylı

NERDEN ÇIKTI BU DENEY?

NERDEN ÇIKTI BU DENEY? NERDEN ÇIKTI BU DENEY? 2. Yüzyıl Roma sında bir hekim olan Galen domuz, maymun ve köpeklerin bazı organlarını vücuttan ayırarak, çeşitli organların fonksiyonlarının nasıl olduğunu görmeye çalışmıştır ve

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bulunan Deney Hayvanları Etik Kurulunun amacı, çalışma ilkeleri,

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1- (1)Bu yönergenin amacı, deney hayvanları ile yapılacak

Detaylı

DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM 13 Aralık 2011 SALI Resmî Gazete Sayı : 28141 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu KAFKAS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Kafkas Üniversitesi Deney Hayvanları

Detaylı

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ-KAPSAM-DAYANAK

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ-KAPSAM-DAYANAK AMAÇ T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ-KAPSAM-DAYANAK Madde 1. Bu yönergenin amacı, Gümüşhane Üniversitesi bünyesinde deney hayvanları ile gerçekleştirilecek

Detaylı

YÖNETMELİK DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM 13 Aralık 2011 SALI Resmî Gazete Sayı : 28141 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: YÖNETMELİK DENEYSEL VE DİĞER BİLİMSEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILAN HAYVANLARIN REFAH VE KORUNMASINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

8 10 2014 mevzuat.basbakanlik.gov.tr/metin.aspx?mevzuatkod=7.5.15568&mevzuatiliski=0&sourcexmlsearch=deneysel

8 10 2014 mevzuat.basbakanlik.gov.tr/metin.aspx?mevzuatkod=7.5.15568&mevzuatiliski=0&sourcexmlsearch=deneysel ANASAYFA MEVZUAT TÜRÜ RESMİ GAZETE SIK KULLANILAN KANUNLAR KANUNLAR FİHRİSTİ FAYDALI LİNKLER HAKKIMIZDA İLETİŞİM Mevzuat metni İlişkili mevzuat Dayandığı Mevzuat Metin içerisinde ara: deneysel Resmi Gazete

Detaylı

Proje Yöneticisi Doç.Dr.Kıvanç GÜNHAN

Proje Yöneticisi Doç.Dr.Kıvanç GÜNHAN Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜ DEHAM) Proje Yöneticisi Doç.Dr.Kıvanç GÜNHAN Üniversitemiz

Detaylı

TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı

TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4 kapsamı dışında kalan, ancak, ülkemizin taraf olduğu diğer sözleşmeler kapsamındaki

Detaylı

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar Amaç MADDE 1 - Bu Yönerge, Cumhuriyet Üniversitesinde deney hayvanları

Detaylı

26 Aralık 2014 CUMA. Resmî Gazete. Sayı : TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

26 Aralık 2014 CUMA. Resmî Gazete. Sayı : TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: 26 Aralık 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29217 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: BİLİMSEL ÇALIŞMA, DENEME VE ÇEŞİT ISLAHI AMACIYLA BİTKİ, BİTKİSEL ÜRÜN VE DİĞER MADDELER İLE ZARARLI ORGANİZMALARIN

Detaylı

T.C. BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı; Bezmiâlem Vakıf Üniversitesinde araştırma, eğitim ve biyolojik test amacıyla

Detaylı

LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI

LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI LBV210U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1.ÜNİTE Laboratuvar Hayvan Yetiştiriciliği

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ AMAÇ ve KAPSAM Madde 1- Bu Yönergenin amacı Gaziosmanpaşa Üniversitesinde, bilimsel araştırma, test, tıbbi uygulamalar

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ AMAÇ VE TANIM Madde 1: Yaz stajının amacı İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğrencilerinin öğrenim sırasında edindikleri bilgileri saha

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği taslağı tarafımızca incelenmiş olup, aşağıda taslağın hukuka aykırı ve eksik olduğunu düşündüğümüz yönlerine

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ne ait tarla arazisi,

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ VE KAPSAM

FIRAT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ VE KAPSAM FIRAT ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ VE KAPSAM Madde 1- Bu yönerge, Fırat Üniversitesi ve bağlı birimlerinde bilimsel araştırma, test, sağlık hizmetleri uygulamaları, eğitim-öğretim

Detaylı

YÖNERGE NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

YÖNERGE NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ 11/04/2007 Öğrenci İşleri Daire Bşk. YÖNERGE NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1: Bu Yönerge, Namık Kemal

Detaylı

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM

GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GIDA İLE TEMAS EDEN MADDE VE MALZEME ÜRETEN İŞLETMELERİN KAYIT İŞLEMLERİ İLE İYİ ÜRETİM UYGULAMALARINA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU HİZMET SUNUMUNDA YER ALAN KOZMETİK ÜRÜNLERE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU HİZMET SUNUMUNDA YER ALAN KOZMETİK ÜRÜNLERE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU HİZMET SUNUMUNDA YER ALAN KOZMETİK ÜRÜNLERE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1-24.03.2005 tarihli ve 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ile bu Kanuna istinaden hazırlanan ve 23.05.2005

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar HAYVAN VE ÜRÜNLERİN ÜLKEYE GİRİŞİNDE ÖN BİLDİRİM VE VETERİNER KONTROLLERİNE DAİR YÖNETMELİK Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2011-28145 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Endüstri İlişkileri Kapsamında

Endüstri İlişkileri Kapsamında çimento işveren ocak 2010 Endüstri İlişkileri Kapsamında Mevzuattaki Değişiklikler Ekim-Kasım-Aralık 2009 Dönemi Hazırlayan: Av. Füsun GÖKÇEN 22 Ekim 2009 tarih ve 27384 sayılı Resmi Gazete de Çevre Denetimi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEY HAYVANLARI YETİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHYUAM) YÖNERGESİ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEY HAYVANLARI YETİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHYUAM) YÖNERGESİ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DENEY HAYVANLARI YETİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHYUAM) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ-KAPSAM VE YASAL DAYANAK AMAÇ Madde 1. Bu yönergenin amacı, Uludağ Üniversitesi

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ TRAKYA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç Madde 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Trakya Üniversitesinde ve müracaat durumunda diğer kurum ve kuruluşlarda deney hayvanları ile yapılacak

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YEM HİJYENİ YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 27.12.2011-28155 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yem hijyeni ile ilgili genel kuralları,

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU 2012 YILI FAALİYET RAPORU

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU 2012 YILI FAALİYET RAPORU KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU 2012 YILI FAALİYET RAPORU GENEL BİLGİLER SAYI SI AÇIKLAMA GEREKÇE Toplam Başvuru Toplam Onaylı Başvuru 45 45 Koşullu Onay: İki projeye koşullu onay

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) YÖNERGESİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) YÖNERGESİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (YÜHADYEK) YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, deney hayvanları ile yapılacak olan bilimsel araştırma, test, sağlık hizmetleri uygulamaları,

Detaylı

YÖNETMELİK TIBBİ OLMAYAN VETERİNER SAĞLIK ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK TIBBİ OLMAYAN VETERİNER SAĞLIK ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ 17 Aralık 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28145 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: Amaç TIBBİ OLMAYAN VETERİNER SAĞLIK ÜRÜNLERİ YÖNETMELİĞİ MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tıbbi

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU. GENEL BİLGİLER SAYISI AÇIKLAMA GEREKÇE Toplam Başvuru 54 Toplam Onaylı Başvuru 45 Toplam Onaylanmamış Başvuru

HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU. GENEL BİLGİLER SAYISI AÇIKLAMA GEREKÇE Toplam Başvuru 54 Toplam Onaylı Başvuru 45 Toplam Onaylanmamış Başvuru KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU 2009 YILI FAALİYET RAPORU GENEL BİLGİLER SAYISI AÇIKLAMA GEREKÇE Toplam Başvuru 54 Toplam Onaylı Başvuru 45 Toplam Onaylanmamış Başvuru 9 Yöntem

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (GOÜHADYEK) YÖNERGESİ AMAÇ ve KAPSAM Madde 1- Bu Yönergenin amacı Gaziosmanpaşa Üniversitesinde, bilimsel araştırma, test, tıbbi uygulamalar

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRK GIDA KODEKSİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

görev ve yetkilerinin tümünü veya bir kısmını yazılı bir sözleşmeyle devrettiği bağımsız kuruluşu, ifade eder. Başvuru ve bildirimlerin şekli ve

görev ve yetkilerinin tümünü veya bir kısmını yazılı bir sözleşmeyle devrettiği bağımsız kuruluşu, ifade eder. Başvuru ve bildirimlerin şekli ve TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜN VEYA HAMMADDELERİ ÜZERİNDE YAPILAN ETKİNLİK VE GÜVENLİLİK ÇALIŞMALARI İLE KLİNİK ARAŞTIRMALARINDA BAŞVURU ŞEKLİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- (1) Kozmetik

Detaylı

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ Öncelik 3.1 Bu fasıl kapsamındaki müktesebata uyum sağlanabilmesi için, kurumsal kapasite ve mevzuat uyumu açısından gerekli tüm adımlarla ilgili takvimi

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

Ziraat. Müh. Fatma MAMAK

Ziraat. Müh. Fatma MAMAK IV.ULUSLARARASI ORTA/DOĞU AVRUPA VE ORTA ASYAORGANİK SEKTÖRDEKİ GELİŞMELER KONFERANSI AB VE TÜRKİYE ORGANİK TARIM MEVZUATININ UYUMLAŞTIRILMASI Ziraat. Müh. Fatma MAMAK 13-14 14 NİSAN 2012 AB VE TÜRKİYE

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA KILAVUZU

HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA KILAVUZU HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURULU BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA KILAVUZU Başvuru dosyanızda bulunması gereken belgeler ; 1. Başvuru Formu 2. Proje metni 3. Araştırma protokolünüze ilişkin 2 adet literatür 4. Hayvan

Detaylı