Sağlığın sosyal belirleyicileri ve hekimler / Kayıhan Pala

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlığın sosyal belirleyicileri ve hekimler / Kayıhan Pala"

Transkript

1 Sağlığın sosyal belirleyicileri ve hekimler / Kayıhan Pala Sağlığın sosyal belirleyicileri, sağlığı ve iyi olma halini etkileyen temel etmenler olarak bilinir; bunlar doğduğumuz, büyüdüğümüz, yaşadığımız, çalıştığımız koşullar ve yaştır. Bu koşullar genellikle hastalıkların doğrudan nedeni değildir, ancak hastalıklara yol açan nedenlerin nedeni olarak tanımlanır (Marmot, 2011). Sağlığın sosyal belirleyicileri, sağlıkta eşitsizliğe yol açan koşullarla doğrudan ilişkilidir. Sağlıkta eşitsizlik; doğal değil, toplumsal nedenlerden kaynaklanan, doğal nedenlerin ise ancak toplumsal nedenler dolayımıyla etki gösterdikleri; önlenebilir, önlenebilir olduğu için de kabul edilemez nitelikte olan, bireysel değil toplumsal bir bağlam içinde saptanması, ele alınması, incelenmesi, savaşılması gereken; bu nedenle de tüm bu süreçte ekonomi, sosyoloji, politika gibi sağlık dışı disiplinlerin de etkinliğinin gerektiği; yalnızca sosyal, politik ve ekonomik değil, aynı zamanda ahlaki bir sorun olarak da kavranması gereken; toplumsal gruplar arasındaki sağlıkla ilgili farklılıklar olarak tanımlanmaktadır (Eleştirel Sağlık Sosyolojisi Sözlüğü, 2006). Eşitsizliklerin önemi, insanı, yoksulluk gibi doğal olmayan farklılıklar nedeniyle etkilemesinden kaynaklanmaktadır. İnsanı önemseyen her kişi ve toplum için tam da bu nedenle eşitsizlikler önemlidir. Bugünün kapitalist üretim ilişkileri içinde eşitsizlik sınıfsal bir sorundur. Dolayısıyla sınıflar ortadan kaldırılmadıkça, şiddeti azaltılabilse de, eşitsizlik yok edilemez. İşte tam bu noktada eşitsizlikle savaşım konusunda sınıfsız/sömürüsüz bir toplum arayışının ayrıntılı olarak ele alınması ve tartışılması gerekir. Çünkü toplumsal sınıflar var oldukça eşitsizliklerin kökünün kazınması olanaklı görünmemektedir.

2 Dünya Tabipler Birliği hekimlik uygulamalarında sağlığın sosyal belirleyicilerinin önemini vurgulamakta ve sağlık eşitsizliklerinin azaltılmasında hekimlerin kimi rolleri üslenebileceğini savunmaktadır (WMA, 2011). Sağlığın sosyal belirleyicileri, halk sağlığı uzmanları ve birinci basamak hekimlerinin işlerinin önemli bir parçasıdır. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin tanınması ve sağlıkta eşitsizliklere karşı yürütülecek mücadele aynı zamanda temel ve birincil korumanın ayrılmaz bir parçasıdır. Sağlığın sosyal belirleyicileri yaklaşımı, çoğu zaman bireyin kontrolü altında olmayan ekonomik, sosyal ve çevresel etmenler nedeniyle gelişen sağlık sorunlarını ortaya koyar. Bu nedenle özellikle birinci basamak hekimlerinin sağlığın sosyal belirleyicilerini sorgulaması ve kişinin sağlığını bozan yaşam biçimi gibi davranışsal etmenler ile iyi olma halini olumsuz etkileyen sosyoekonomik etmenleri ortaya çıkarması gerekir. Kanada Aile Hekimleri Koleji, hekimlerin sağlığın sosyal belirleyicileri ile ilgili olarak üç düzeyde işlev üstlenebileceklerine vurgu yapmaktadır (CFPC, 2015 ): Mikro düzey: Gündelik hekimlik uygulamaları sırasında bireysel olarak hastanın sorunlarına yönelik çalışmalar. Mezo düzey: Hastanın da içinde bulunduğu yerel toplulukta, sağlık hizmetleri sunan bir yurttaş kimliğiyle sivil toplum un bir üyesi olarak yürütülecek çalışmalar. Makro düzey: Hekimlerin hasta nüfusunun refahı ile ilgili oldukları ve gelir eşitsizliğinin azaltılması, eşitlikçi ve kademeli bir vergilendirme ile sosyal güvenlik ağının genişletilmesinin desteklenmesi gibi sağlıklı kamu politikaları ile toplumun refah düzeyinin arttırılmasının peşinde koştukları insani alana ilişkin çalışmalar. Mikro düzey Uygulama Hastaların düzenli olarak yoksulluk açısından taranması ve gerekmesi halinde girişimde bulunulması. Hasta başvuruları sırasında, anamnezdeki rutin sorgulamayı yaparken hastanın ekonomik durumuyla ilgili ek bir sorunun yanıtının aranması önemli olabilir.

3 Hastaların yoksulluk açısından taranması için şöyle bir soru kullanılabilir: Ay sonunu getirmekle ilgili her hangi bir zorluk yaşıyor musunuz? Bu soruya olumlu yanıt alınması halinde, hasta ve ailesine destek sunulması için sosyal güvenlik sisteminden ve içinde yerel yönetimlerin de olduğu sosyal ağlardan destek sağlanması için girişimde bulunmak uygun olabilir. Hekimlik uygulamasının her hasta tarafından özellikle de marjinal nüfus tarafından erişilebilir olduğundan emin olmak. Kamuda sağlık hizmeti sunucuları özellikle göçmenler, düşük gelirli kişiler, LGBT ve romanlar gibi hizmete erişim sorunu yaşayabilecek tüm kişilerin erişimlerinin önündeki coğrafi, ekonomik ve ayrımcı engellerin kaldırıldığından emin olmalıdır; bunun için çaba göstermelidir. Hizmete erişim için gelişmiş seçenekler sunmak. Sağlık hizmetine erişim gereksinimi olduğu halde, çeşitli nedenlerle erişmekte zorlanan sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve orta sınıfta olan kişiler için esnek ve yeterli süre ayrılabilen bir randevu sistemini uygulamak gerekir. Kuşkusuz ki böyle bir randevu sistemi tek başına hekimin inisiyatifinde değildir; ancak birinci basamaktaki sağlık yöneticisi randevu sistemini kurgularken, bölge nüfusunun durumunu göze alarak her gün için beklenmedik olgulara özel randevu sayısı ve süresi ayırılmasını sağlayabilir. Hizmet sunulan toplumun gereksinimlerine uygun bir yoksullukla mücadele takımı kurmak. Birinci basamak ekibi içerisinde, mesai saatlerinin bir bölümünü hizmet sunulan toplumun üyelerini daha iyi tanımak, muhtar ve belediye gibi yerel kamu kurumlarından bilgi almak ve gerekmesi halinde sosyal hizmet ve sosyal koruma için destek sağlamak amacıyla ayırabilecek bir takım kurmak uygun bir yaklaşım olacaktır. Sosyal yardım programlarını bilmek ve hastaların bu programlardan yararlanabilmesini sağlamak. Gerek Hükümetler tarafından, gerekse de yerel yönetimler ve sivil toplum tarafından yerel ve ulusal düzeyde birçok sosyal yardım programı uygulanmaktadır. Gereksinimi olan hastalara bu programlardan katkı sağlamak amacıyla, hekimlerin bölgelerindeki sosyal yardım programları hakkında ayrıntılı

4 bilgiye sahip olmaları gerekir. Mezo düzey Toplum Yerel nüfusun sağlığı ve iyi olma hali ile ilgili veri toplamak ve verileri kullanmak Toplumun yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi gibi temel demografik özelliklerinin yanı sıra, gelir, iş, çalışma ve barınma koşulları gibi çeşitli sosyo-ekonomik değişkenlere göre yapısının iyi bilinmesi sağlığın sosyal bileşenleri ile ilgili mücadelede büyük önem taşımaktadır. Birinci basamakta hizmet sunan hekimler toplumun sağlığın sosyal belirleyicileri ile ilgili verilerini toplamak, raporlamak ve kullanmak açısından işlev üslenebilirler. Bu bağlamda özellikle elektronik kayıt sisteminde yapılacak düzenlemeler yardımcı olabilir. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin tıp eğitiminde mezuniyet öncesi ve sonrasında öğrenilmesine katkı sağlamak Sağlığın sosyal belirleyicileri hem mezuniyet öncesinde, hem de mezuniyet sonrasında tıp eğitimi içerisinde kendisine çok az yer bulabilmektedir. Oysa sağlıkta eşitsizliklerin azaltılması temel olarak sağlığın sosyal belirleyicilerinin bilinmesi ve sağlıklı ve iyi olma halini olumsuz etkileyen bileşenlere karşı mücadele edilmesiyle olanaklıdır. Bu bağlamda tıp eğitiminin bir parçası olarak eğitim sürecinde deneyim paylaşılması ve uygulamaların tıp öğrencilerine ve meslektaşlara açılması anlamlı olacaktır. Sağlık savunuculuğu yapmak Birinci basamak hekimliğinin tıbbın diğer disiplinlerinden ayrıldığı en önemli yanlarından birisi, koruma önlemlerinin bir parçası olarak sağlık savunuculuğudur. Bu savunuculuk tütünle mücadele örneğinde olduğu gibi, başlangıçta karar vericileri yasal düzenlemeler yapmaya zorlamak biçiminde olabileceği gibi; aşırı kilolulukla mücadelede olduğu gibi, sağlıklı bir yaşam biçiminin tüm yurttaşlar tarafından benimsenmesini sağlamakla ilgili de olabilir. Sağlığın sosyal belirleyicileriyle ilgili savunuculuk, toplumun bu alandaki gereksinimlerine yanıt aramak üzere toplumlar arasında önceliklere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kliniğe başvuramayan ve gereksinimi olan hastalar için sağlık hizmeti sunmak

5 Birinci basamak hekimleri sosyal güvenlik kapsamı dışında olmak gibi nedenlerle sağlık hizmetine erişim engeli yaşayan yoksul ve dezavantajlı toplum kesimlerine yönelik olarak, gerekmesi halinde mesai saatleri dışında çalıştıkları kurumda ya da dışarıda hizmet sunmanın koşullarını sağlamak için çaba göstermelidir. Makro düzey Birinci basamak hekimleri toplumda ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Toplum üyeleri genellikle hekime güvenir ve sağlıkla ilgili sorunlarının çözümü için hekimden elde edebileceği bir tedavi bekler. Hekimlerin bu güvene ve beklentiye dayalı olarak hekimlik mesleğinin uygulaması ve toplumun bir üyesi olarak yapabilecekleri dışında; özellikle karar vericileri etkileyebilecek düzeyde örgütlü olarak yapabilecekleri işler bulunmaktadır. Hekimler gerek meslek örgütleri, gerekse de sağlık alanına özgü sivil toplum örgütleri yoluyla güçlü bir biçimde sağlığın sosyal belirleyicileri ile ilgili olarak savunuculuk yapabilir; sağlıklı bir kamu politikasının uygulanması amacıyla baskı grupları oluşturabilir. Kaynaklar CFPC (2015) The College of Family Physicians of Canada, Best Advice Social Determinants of Health, erişim tarihi:1 Nisan 2015, Eleştirel Sağlık Sosyolojisi Sözlüğü (2006) Sol Meclis, Nazım Kitaplığı, İstanbul. Marmot, M (2011) Social Determinants of Health What Doctors Can Do, BMA. WMA (2011) WMA Statement on Social Determinants of Health, erişim tarihi: 1 Nisan 2015,

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Program Çıktıları. Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Program Çıktıları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015 Program Çıktılarının telif hakları Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ne aittir. 2015 Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yeditepe Üniversitesi

Detaylı

Aile hekimliğinin temel prensipleri. Hazırlayan: Asist. Dr. Burcu Gürhan Danışman: Prof. Dr. Mehmet Ungan

Aile hekimliğinin temel prensipleri. Hazırlayan: Asist. Dr. Burcu Gürhan Danışman: Prof. Dr. Mehmet Ungan Aile hekimliğinin temel prensipleri Hazırlayan: Asist. Dr. Burcu Gürhan Danışman: Prof. Dr. Mehmet Ungan Temel yeterlilikler 1. Kapsamlı yaklaşım 2. Kişi merkezli bakım 3. Birinci basamak yönetimi 4. Toplum

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I SEC128 1 2 0 3. Ön Koşul Dersleri -

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I SEC128 1 2 0 3. Ön Koşul Dersleri - Dersin Adı Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) AKTS SEC128 1 2 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans

Detaylı

BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU

BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU BALIKESİR TABİP ODASI AĞUSTOS 2016 ÇALIŞMA RAPORU Bato aktüel yayında batoaktuel yapılan basın toplantısında BASIN ARACILIĞI İLE BALIKESİR KAMUOYUNA TANITILDI. Değerli basın mensupları, Sevgili meslektaşlarım,

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1 PLATFORM NOTU'14 / P-1 Yayınlanma Tarihi: 11.03.2014 * Türkiye nin Gizli ları 1 Thomas Masterson, Emel Memiş Ajit Zacharias YÖNETİCİ ÖZETİ luk ölçümü ve analizine yeni bir yaklaşım getiren iki boyutlu

Detaylı

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ

ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ ORTAK GÖRÜŞ 2010 ANKET VERİLERİ Türk Tabipleri Birliği Hekimlerin Çalışma Koşulları, İşyükü ve İşgücüne ilişkin Ortak Görüş 2010 VERİ DÖKÜMÜ EKİM 2010 Yanıt dağılım grafkleri, tabloları ve anket soruları

Detaylı

ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA

ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA ALS TANILI HASTALAR İÇİN ERİŞİLEBİLİR; SÜRDÜRÜLEBİLİR VE UYGUN MALİYETLİ BAKIM MODELİ GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI 5 6 MAYIS 2016 ANKARA ÇALIŞTAYIN AMACI ALS hastalarının yaşam kalitesini geliştirmek ve korumak

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ Bu çalışmada Kalkınma Bakanlığı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler ilgili kurum sitelerinden alıntıdır. DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI İçindekiler

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala

Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala Türkiye den bir eşitsizlik fotoğrafı daha: Yaşlanmadan ölenler! / Kayıhan Pala Yeni açıklanan 2015 yılı ölüm istatistikleri Türkiye nin eşitsizliklerle dolu karnesini bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye

Detaylı

TIP EĞİTİMİ PROGRAMLARINI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ www.uteak.org.tr

TIP EĞİTİMİ PROGRAMLARINI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ www.uteak.org.tr Tıp Fakültesi Mezunları için Ulusal Yeterlikler Çerçevesi Tıp Eğitimi Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği Önerisi Tıp Fakültesi Mezunundan beklenen yeterlikler aşağıdaki 7 temel rol üzerinden

Detaylı

ÝÞYERÝ SAÐLIK BÝRÝMLERÝ VE ÝÞYERÝ HEKÝMLERÝ ÝLE ÝLGÝLÝ YENÝ YÖNETMELÝÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

ÝÞYERÝ SAÐLIK BÝRÝMLERÝ VE ÝÞYERÝ HEKÝMLERÝ ÝLE ÝLGÝLÝ YENÝ YÖNETMELÝÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ m e s l e k i s a ð l ý k v e g ü v e n l i k Dr. Hamdi AYTEKÝN, Prof., Uludað Ü. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD., Baþkaný Dr. Necla AYTEKÝN Prof., Uludað Ü. Týp Fak. Halk Sað. AD Öðr. Üyesi Dr. Emel ÝRGÝL Doç.,

Detaylı

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü Yrd. Doç. Dr. Nazan KARAHAN Ebeler Derneği Başkanı Karabük Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Ebelik Bölüm Başkanı DSÖ ve UNİCEF, UNFPA ve ICM Ana-çocuk

Detaylı

ENGELLİ KADINLARIN HAK TEMELLİ MÜCADELE ADIMLARI PROJESİ

ENGELLİ KADINLARIN HAK TEMELLİ MÜCADELE ADIMLARI PROJESİ ENGELLİ KADINLARIN HAK TEMELLİ MÜCADELE ADIMLARI PROJESİ Proje Hakkında Sabancı Vakfı Toplumsal Gelişme Hibe Programı kapsamında desteklenen Engelli Kadınların Hak Temelli Mücadele Adımları projemiz Orta

Detaylı

OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ

OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ OKUL SOSYAL HİZMETİ NİN OKUL ERKEN TERKİ ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİSİ UZM. OZAN SELCİK RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN HACET TEPE ÜNİVERSİTES İ SOSYAL HİZMET SEMPOZYUMU 2015 Sunum

Detaylı

İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI. EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI)

İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI. EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI) İSTİHDAM VE SOSYAL YENİLİK PROGRAMI EMPLOYMENT AND SOCIAL INNOVATION PROGRAMME (EaSI) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve MALİ YARDIMLAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI Hülya TEKİN AB Uzmanı

Detaylı

Türkiye de Kadınların Sağlığı

Türkiye de Kadınların Sağlığı + Pratisyen Hekimlik Kongresi 16-18 Mayıs 2015 İstanbul Türkiye de Kadınların Sağlığı Prof. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi + Zaman: 2015

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

Ders (Saat/Hafta) Uygulama (Saat/Hafta) Yarıyılı AKTS. Dersin Amacı. Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3. Ön Koşul Dersleri -

Ders (Saat/Hafta) Uygulama (Saat/Hafta) Yarıyılı AKTS. Dersin Amacı. Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3. Ön Koşul Dersleri - Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) AKTS Yaşlı Popülasyonda Akılcı İlaç Kullanımı II SEC127 2 2 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans

Detaylı

üniversite meltem çiçeklioğlu

üniversite meltem çiçeklioğlu Topluma Dayalı Tıp p Eğitimi; E üniversite sağlık k hizmeti işbirliği meltem çiçeklioğlu Hedefler Biraz tanım Halk sağlığı sağlık hizmeti tıp eğitimi Nerde kesişiyor nasıl birleşiyor Üniversite sağlık

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Musa Rahmanlar Ankara/2016 Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Dairesi/Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü İçerik 1. Sürdürülebilir

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER DUNYA GIDA GUNU ACLIGA KARSI BIRLESELIM Dr Aysegul AKIN FAO Turkiye Temsilci Yardimcisi 15 Ekim 2010 Istanbul Bu yılki kutlamanın teması, ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde dünyadaki açlıkla mücadele

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

Derse kabul koşulları. (Ön Koşul, Bağlantı Koşul) 3 5 SEÇMELİ YOK TÜRKÇE

Derse kabul koşulları. (Ön Koşul, Bağlantı Koşul) 3 5 SEÇMELİ YOK TÜRKÇE Bölüm Dersin Kodu Dersin Adı SOSYOLOJİ SOSY4163 GÖÇ SOSYOLOJİSİ Kredi AKTS Türü (Seçmeli - Zorunlu) Derse kabul koşulları (Ön Koşul, Bağlantı Koşul) Öğretim dili 3 5 SEÇMELİ YOK TÜRKÇE Dersin işleniş yöntemi

Detaylı

Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi. Doç.Dr.Tufan BAL

Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi. Doç.Dr.Tufan BAL Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi Doç.Dr.Tufan BAL Dersin İçeriği Kırsal Kalkınma Kavramının Tarihçesi Kırsal Kalkınmada Temel Amaç Kırsal Alan Kalkınma Politikaları Kırsal

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN

AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN a AİLE HEKİMLİĞİNİN GELİŞİMİ VE TEMEL İLKELERİ DR. HATİCE BİLGİN Genel Bilgiler 19. yüzyıl ikinci yarısı mikroskobun gelişmesi, anestezinin tıbbın kullanım alanına girmesi, sanayi ve teknolojinin gelişmesi,

Detaylı

Sosyal Bakım Hizmetlerine Kamu Yatırımının İstihdam, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Yoksulluğa Etkileri: Türkiye Örneği *

Sosyal Bakım Hizmetlerine Kamu Yatırımının İstihdam, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Yoksulluğa Etkileri: Türkiye Örneği * Sosyal Bakım Hizmetlerine Kamu Yatırımının İstihdam, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Yoksulluğa Etkileri: Türkiye Örneği * İstanbul Teknik Üniversitesi Kadın Araştırmaları Merkezi ve Levy Ekonomi Enstitüsü

Detaylı

Açıklama 2011-2012. Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------

Açıklama 2011-2012. Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------ Açıklama 2011-2012 Araştırmacı:----- Danışman:------ Konuşmacı: ------ Asistan Hekim Kılavuzu Dr. İshak Sayğılı Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbın diğer alanları ile

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri Sosyal Sorumluluk Projelerinin Amacı Yaşamın sürdürülebilirliği, Toplumsal yaşamın iyileştirilmesi için ortak evrensel değerlerin toplumlar tarafından

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

Uygulama Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders AKTS Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin Koordinatörü Dersi veren(ler)

Uygulama Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders AKTS Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin Koordinatörü Dersi veren(ler) Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Madde Bağımlılığı II SEC123 2 2 0 3 AKTS Ön Koşul Dersleri SEC122 Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

PSİKİYATRİDE KÜLTÜREL FORMÜLASYON. Prof. Dr. Can Cimilli DEÜTF Psikiyatri AD

PSİKİYATRİDE KÜLTÜREL FORMÜLASYON. Prof. Dr. Can Cimilli DEÜTF Psikiyatri AD PSİKİYATRİDE KÜLTÜREL FORMÜLASYON Prof. Dr. Can Cimilli DEÜTF Psikiyatri AD AÇIKLAMA 2009-2012 Araştırmacı: - Konuşmacı: Lundbeck İlaçları AŞ (2009, 2010) Danışman: - Olgu 1 - Bize ayrımcılık yapılıyor

Detaylı

VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET. YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği

VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET. YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği 21.Yüzyılın sağlık krizi: DİYABET Diyabet yaşadığımız yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİSİ Bir politikanın, bir stratejinin programın veya projenin nüfusun ve nüfus gruplarının sağlığı üzerinde dolaylı yada dolaysız etkileridir. SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimliği Uygulama Daire Başkanlığı 02.04.2015 Aile Hekimliği Uygulamasının Temel Amaçları Sağlık hizmetlerinin

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Aile Hekimliği Seçmeli Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd.

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI SOSYAL POLİTİKA Tezli Yüksek Lisans Programı Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçe dir. Programın

Detaylı

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ Aslı AŞIK YAVUZ 1 İçindekiler 1. Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi 2. Çalışmanın Amacı 3. Çalışmada

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL POLİTİKA LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI SOSYAL POLİTİKA Tezli Yüksek Lisans Programı Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçe dir. Programın

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI SEKTÖRÜ

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI SEKTÖRÜ AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI SEKTÖRÜ Müge ÜNAL Ağız ve diş sağlığı sektörü muayenehaneler, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri, diş poliklinikleri, diş protez laboratuarları ve diş depolarından oluşan oldukça geniş

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Madde Bağımlılığı I SEC122 1 2 0 3. Yarıyılı

Uygulama (Saat/Hafta) Madde Bağımlılığı I SEC122 1 2 0 3. Yarıyılı Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Madde Bağımlılığı I SEC122 1 2 0 3 AKTS Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü Prof.

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Geleneksel paradigma

Geleneksel paradigma Kanıta-dayalı Tıp Geleneksel paradigma Geleneksel tıbbi uygulamaların temelinde, hastalığın patofizyolojisinin anlaşılması, bunu değiştirebilecek yöntemlerin bulunması ve bu yöntemlerin geçerliliğinin

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI

TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI ÖĞRETĠM ÜYESĠ : Prof. Dr. Nurhan ĠNCE DERS ADI : Sağlık hizmetleri ve sağlık politikalarının temel özellikleri AMAÇ : Öğrencilerin, sağlık hizmetleri ve

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sığınmacı Toplumda Bulaşıcı Hastalıklar II SEC Ön Koşul Dersleri -

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sığınmacı Toplumda Bulaşıcı Hastalıklar II SEC Ön Koşul Dersleri - Dersin Adı Sığınmacı Toplumda Bulaşıcı Hastalıklar II Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) AKTS SEC125 2 2 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans

Detaylı

UNESCO Raporu. İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi. Prof. Dr. Meral Özgüç

UNESCO Raporu. İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi. Prof. Dr. Meral Özgüç UNESCO Raporu İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi Prof. Dr. Meral Özgüç H.Ü.T. F. Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Mart 2015 Birleşmiş Milletler Eğitim

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI 15 Ocak 2011 İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve Hukuksal Yönü MMO Kocaeli Şubesi MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI Doç. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Meslek hastalığı 5510 sayılı SS-GSS Kanunu

Detaylı

Fark Ettikçe, Birlikte Güçleniyoruz...

Fark Ettikçe, Birlikte Güçleniyoruz... Kadın Örgütlerinin Engelli Kadınlarla İlgili Farkındalıklarının Arttırılması Projesi Fark Ettikçe, Birlikte Güçleniyoruz... Sabancı Vakfı Toplumsal Gelişme Hibe Programı kapsamında desteklenen Kadın Örgütlerinin

Detaylı

BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2013-2014 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM VI KIRSAL HEKĠMLĠK ĠNTERN PROGRAMI. Prof. Dr. Mustafa Aydın

BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2013-2014 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM VI KIRSAL HEKĠMLĠK ĠNTERN PROGRAMI. Prof. Dr. Mustafa Aydın BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2013-2014 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM VI KIRSAL HEKĠMLĠK ĠNTERN PROGRAMI Dekan Dekan Yardımcıları Baş Koordinatörler Dönem Koordinatörleri Program Sorumlusu Prof. Dr. Mustafa

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Zülfü ARIKANOĞLU

Yrd.Doç.Dr. Zülfü ARIKANOĞLU Yrd.Doç.Dr. Zülfü ARIKANOĞLU ORGAN NAKLİ NEDİR? Vücutta görevini yerine getiremeyen bir organın yerine, canlı vericiden veya ölüden alınan yeni ve sağlam bir organın cerrahi yöntemlerle nakledilmesi işlemidir.

Detaylı

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI

DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI DARÜŞŞAFAKA LİSESİ SALİH ZEKİ LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI MATEMATİK PROJELERİ YARIŞMASI PROJE ADI: TÜRKİYE DEKİ GELECEKTEKİ DOKTOR İHTİYACINI YÖNEYLEM ARASTIRMASI İLE BELİRLEMEK MEV KOLEJİ BASINKÖY OKULLARI

Detaylı

DOĞRU BİLGİ KAYNAĞINA ERİŞİM & AKILCI İLAÇ KULLANIMI

DOĞRU BİLGİ KAYNAĞINA ERİŞİM & AKILCI İLAÇ KULLANIMI DOĞRU BİLGİ KAYNAĞINA ERİŞİM & AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof. Dr. Şule Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı 2017 Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı tanımı

Detaylı

Karar vericileri etkilemenin önemi. Doç.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Karar vericileri etkilemenin önemi. Doç.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Karar vericileri etkilemenin önemi Doç.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Karar vermeyi desteklemek nedir? SED in sonuçları ve ortaya çıkan önerilerin (teklif

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2. Yarıyılı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2. Yarıyılı Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Tıp, Bilişim ve Bilgi Felsefesi SEC152 1 2 0 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

Çağla Ünlütürk- Pamukkale Üniversitesi TÜRKİYE REFAH REJİMİ VE SOSYAL DIŞLANMA

Çağla Ünlütürk- Pamukkale Üniversitesi TÜRKİYE REFAH REJİMİ VE SOSYAL DIŞLANMA Çağla Ünlütürk- Pamukkale Üniversitesi TÜRKİYE REFAH REJİMİ VE SOSYAL DIŞLANMA Sunuş Planı 1) Türkiye Refah Rejimi: Kapsayıcı mı, Dışlayıcı mı? 2) Refah Hizmetlerinden Dışlanma Boyutuyla Sosyal Dışlanma

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.]

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] [Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] Giriş Hekimler, hastaları ve geniş toplum kesimleri arasındaki ilişkilerde son yıllarda önemli değişikler

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

1. Acil durumları tespit edebilme 2. İnsiyatif alarak müdahalede bulunabilme 3. İlk Yardım uygulamalarını yapabilme

1. Acil durumları tespit edebilme 2. İnsiyatif alarak müdahalede bulunabilme 3. İlk Yardım uygulamalarını yapabilme Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) İlk ve Acil Yardım SEC157 2 2 0 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü Prof. Dr.

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre sağlık fiziksel, zihinsel ve sosyal açılardan tam bir iyilik halidir.

Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre sağlık fiziksel, zihinsel ve sosyal açılardan tam bir iyilik halidir. KADIN VE SAĞLIK TARİHTEN BUGÜNE SAĞLIKTA KADININ YERİ HAZIRLAYAN: DENİZ ÖZYAVUZ SAĞLIK NEDİR? Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre sağlık fiziksel, zihinsel ve sosyal açılardan tam bir iyilik halidir.

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. MÜFREDAT FORMU Ders Listesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. MÜFREDAT FORMU Ders Listesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ Sayı : Diploma Programı Adı Akademik Yıl MÜFREDAT FORMU Ders Listesi : SOSYAL HİZMET, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) : 2015-2016 Tarih : 24.04.2015

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2. Yarıyılı

Uygulama (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2. Yarıyılı Dersin Adı Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) Tıpta Nobellik Buluşlar SEC150 1 2 0 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans Dersin Koordinatörü Prof.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Ortopedi ve Travmatoloji (Seçmeli) Uygulama Dilimi Programı Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir.

Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir. Çağrı ÖZGAN Kelimenin en dar anlamıyla,neyin doğru veya yanlış sayıldığı (sayılması gerektiği) ile ilgilenir. Terim genellikle kültürel, dinî,seküler ve felsefi topluluklar tarafından, insanların çeşitli

Detaylı

Turkish. Sağlık konusunda, Londra'da nasıl bilgi edinebilirim?

Turkish. Sağlık konusunda, Londra'da nasıl bilgi edinebilirim? Sağlık konusunda, Londra'da nasıl bilgi edinebilirim? 1 GP nedir? Londra'da, sağlık konusunda yardım almak için Pratisyen Hekiminizin (doktor) hizmet verdiği yerel bir sağlık ocağına kaydolmalısınız. Sağlık

Detaylı

Avrupa Hastaneleri için

Avrupa Hastaneleri için Avrupa Hastaneleri için Kalite İyileştirme Sistemleri (Koordinatörü) için anket (PTD1) Bu anket, hastanenin kalite iyileştirme faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumlu Kalite Yöneticisine yöneliktir.

Detaylı

Sağlık Sosyolojisi SAĞLIK SOSYOLOJİSİ 10/22/2015. Sağlık Sosyolojisinin Doğuşu ve Gelişimi

Sağlık Sosyolojisi SAĞLIK SOSYOLOJİSİ 10/22/2015. Sağlık Sosyolojisinin Doğuşu ve Gelişimi Ders 3. Sağlık Sosyolojisi Medikal Sosyoloji Yrd. Doç. Dr. Serap TORUN Sağlık Sosyolojisi Sağlık ve hastalık kavramlarını toplumsal ve kültürel yapı içine yerleştirerek inceleyen, toplum-sağlık alanında

Detaylı

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Pedagoji, Yunanca; paid (çocuk) ve agogos (rehberlik) köklerinden türetilmiştir ve özellikle "çocuklara öğretmenin bilim ve sanatı" anlamına gelir. Androgoji (ya da adragoloji)

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri Dr. Rana GÜVEN, MSc., PhD. Genel Md. Yrd. 24 Eylül 2013, İstanbul İÇERİK İSG Kanunu Sonrası Neler Yaptık? İSG Hizmetleri Hedef ve Planlamalar MEVZUAT TABLOSU 23.9.2013

Detaylı

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ 06 KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-06 Dilek Karal Eylül 2011 Korkmadan Öğrenmek: Okul ve Okul

Detaylı

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm MSGSÜ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ PLN 703 KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm 2014-2015 GÜZ YARIYILI Prof.Dr. Fatma ÜNSAL unsal.fatma@gmail.com TÜRKİYE NİN KENTLEŞME DİNAMİKLERİ Cumhuriyet öncesi Cumhuriyet

Detaylı

SOSYAL HİZMET UZMANI (SOSYAL ÇALIŞMACI)

SOSYAL HİZMET UZMANI (SOSYAL ÇALIŞMACI) TANIM Ekonomik, sosyal ve kültürel yönden sıkıntı içinde bulunan kişi, grup ve topluluklara sorunlarını tanıyıp çözümlemelerinde sahip oldukları olanakları kullanma ve çevredeki olanakları araştırma ve

Detaylı

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti Politika Notu 09/2 20.03.2009 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI Mehmet Alper Dinçer 1 ve Gökçe Uysal Kolaşin 2 Yönetici Özeti OECD, 2000 den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı

Detaylı

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi Deutsches Rotes Kreuz Kreisverband Berlin-City e. V. BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi BACIM projesinin tanıtımı BACIM Berlin-City ev Alman Kızıl

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

ESKİŞEHİR BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİNİN ALZHEİMERE YAKLAŞIM VE FARKINDALIK DURUM ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİNİN ALZHEİMERE YAKLAŞIM VE FARKINDALIK DURUM ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLERİNİN ALZHEİMERE YAKLAŞIM VE FARKINDALIK DURUM ÇALIŞMASI 4.Hastalarınız arasında Alzheimer Hastalığı tanısı alan var mı? 5. Alzheimer olabileceğini düşündüğünüz hastalara

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM

GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM GERİATRİK HASTAYA YAKLAŞIM Demografik anlamda yaşlılığın sınırı 65 yaş olarak benimsenmektedir. 65-74 arası erken yaşlılık, 75-84 yaş arası yaşlılık, 85 yaş ve üzerindekiler ileri yaşlılık dönemidir. Yaşlanma

Detaylı

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı, organize edilmiş toplum çalışmaları sonunda; - çevre sağlığı koşullarını düzelterek - bireylere sağlık bilgisi vererek - bulaşıcı hastalıkları

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, SOSYAL RİSKLER, YOKSULLUK VE SOSYAL RİSK YÖNETİMİ

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, SOSYAL RİSKLER, YOKSULLUK VE SOSYAL RİSK YÖNETİMİ C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. SOSYAL RİSKLER, YOKSULLUK VE SOSYAL RİSK YÖNETİMİ Yoksulluğun nedenleri analiz edildiğinde yoksulluğu ortaya

Detaylı