T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİM DALI"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİM DALI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE TÜKETİCİ PROFİLLERİNİN FARKLILAŞMASI: ANTALYA VE ISPARTA İLLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖRNEĞİ (YÜKSEK LİSANS TEZİ) ZERRİN KAYDU TEZ DANIŞMANI: Doç. Dr. MURAT ALİ DULUPÇU ISPARTA, 2006

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER..1 GİRİŞ...4 BİRİNCİ BÖLÜM...6 TÜRKİYE VE DÜNYADA DEĞİŞEN SOSYAL GÜVENLİK ANLAYIŞI SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI DÜNYADAKİ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN GELİŞİMİ Kişisel Tasarruf Sosyal Yardım ve Hizmet Devletçe Bakılma Sosyal Sigorta TÜRKİYE DEKİ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN GELİŞİMİ Arka Plan Türkiye de Sosyal Güvenlik Sistemi Emekli Sandığı Sosyal Sigortalar Kurumu Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENLİKTE YAŞANAN SORUNLAR VE YENİ REFORM İKİNCİ BÖLÜM...34 TÜRKİYE DE BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI Bireysel Emeklilik Sistemi Sistemin Amacı ve Kapsamı Bireysel Emeklilik Sisteminin Özellikleri Bireysel Emeklilik Sisteminin İşleyişi TÜRKİYE DEKİ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNDE BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN YERİ VE ETKİLERİ Bireysel Emeklilik Sistemin Makro Ekonomik Etkileri Çalışanlar Üzerindeki Etkileri İşverenler Üzerindeki Etkileri Serbest Çalışanlar Üzerindeki Etkileri Devlet ve Makro-Ekonomik Açıdan Etkileri Sermaye Piyasasına Etkisi Sigorta Sektörüne Etkisi DÜNYADAKİ BES UYGULAMALARI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE İLGİLİ KURUMLAR VE KURUMSAL YAPI Bireysel Emeklilik Şirketleri Takasbank Emeklilik Gözetim Merkezi Hazine Müsteşarlığı Sermaye Piyasası Kurulu Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu Bireysel Emeklilik Aracıları Emeklilik Yatırım Fonları Sisteme Sağlanan Vergi Avantajları BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ İLE ÖZEL HAYAT SİGORTALARININ FARKI Arka Plan

3 2.5.2.Hayat Sigortaları ÜÇÜNCÜ BÖLÜM...70 ANTALYA VE ISPARTADAKİ BİREYSEL EMEKLİLİK MÜŞTERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ARAŞTIRMANIN AMACI, KAPSAMI VE YÖNTEMİ ARAŞTIRMANIN BULGULARI Bireysel Emeklilik ve İller Bireysel Emeklilik ve Aylık Gelir Bireysel Emeklilik ve Cinsiyet Bireysel Emeklilik ve Meslekler Bireysel Emeklilik ve Öğrenim Bireysel Emeklilik ve Medeni Durum Bireysel Emeklilik ve Sosyal Güvenceler Bireysel Emeklilikteki Müşteri Katkı Payları Bireysel Emeklilikteki Müşteri Katkı Payları ve Meslekleri İllere göre Bireysel Emeklilikteki Müşteri Kazançları İllere Göre Bireysel Emeklilikteki Müşteri Medeni Durumları İllere Göre Bireysel Emeklilikteki Müşteri Öğrenim Durumları İllere Göre Bireysel Emeklilikteki Müşterilerin Sosyal Güvenceleri İllere Göre Bireysel Emeklilikteki Müşterilerin Meslekleri İllere Göre Bireysel Emeklilikteki Müşterilerin Cinsiyetleri DEĞERLENDİRME...88 SONUÇ...90 KAYNAKÇA...98 ŞEKİLLER LİSTESİ ŞEKİL 1:SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN UYGULANAN MEVCUT DURUMU ŞEKİL 2:SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN REFORM TASLAĞINA GÖRE YENİ DURUMU TABLOLAR LİSTESİ TABLO 1:TÜRKİYE DE EMEKLİLİK SİSTEMİNİN ÜÇ BASAMAĞI TABLO 2: SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARININ KAPSADIĞI NÜFUS TABLO 3:YILLAR İTİBARIYLA EMEKLİLİK YAŞLARI TABLO 4: EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN KATILIMCI SAYILARI VE SIRALAMALARI TABLO 5:BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN TÜRKİYE UYGULAMALARI TABLO 6:GAYRI SAFİ YURTİÇİ HASILANIN YÜZDESİ OLARAK BİREYSEL EMEKLİLİK FON VARLIKLARI TABLO 7:EMEKLİLİK FONLARININ PORTFÖY DAĞILIMLARI (%) TABLO 8: BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN BİRİKİMLİ HAYAT SİGORTALARINDAN FARKI TABLO 9: BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN SSK, BAĞKUR VE BİRİKİMLİ HAYAT SİGORTLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI TABLO 10: KATILIMCILARIN ANALİZDE KULLANILAN BİLGİLERİ TABLO 11:ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA İÇİN VERİLER TABLO 12:TOPLAM VERİLER...75 TABLO 13:BİREYSEL EMEKLİLİK VE İLLER TABLO 14:BİREYSEL EMEKLİLİK VE AYLIK GELİR TABLO 15:BİREYSEL EMEKLİLİK VE CİNSİYET

4 TABLO 16:BİREYSEL EMEKLİLİK VE MESLEKLER TABLO 17:BİREYSEL EMEKLİLİK VE ÖĞRENİM TABLO 18: BİREYSEL EMEKLİLİK VE ŞİRKETTEKİ TOPLAM KATILIMCILARIN İLLER İTİBARİYLE EĞİTİM DURUMU TABLO 19:BİREYSEL EMEKLİLİK VE MEDENİ DURUM TABLO 20:BİREYSEL EMEKLİLİK VE SOSYAL GÜVENCELER TABLO 21: BİREYSEL EMEKLİLİK VE ŞİRKETTEKİ TOPLAM KATILIMCILARIN İLLER İTİBARİYLE SOSYAL GÜVENCELERİ...81 TABLO 22: BİREYSEL EMEKLİLİK VE YAŞ TABLO 23: BİREYSEL EMEKLİLİK VE ŞİRKETTEKİ TOPLAM KATILIMCILARIN İLLER İTİBARİYLE YAŞ GRUPLARI...82 TABLO 24:BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİ PAYLARI TABLO 25: BİREYSEL EMEKLİLİK VE COĞRAFİ BÖLGELERE GÖRE ORTALAMA KATKI PAYI...83 TABLO 26:BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİ KATKI PAYLARI VE MESLEKLERİ TABLO 27:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİ KAZANÇLARI TABLO 28:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİ MEDENİ DURUMLARI TABLO 29:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİ ÖĞRENİM DURUMLARI TABLO 30:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİLERİN SOSYAL GÜVENCELER TABLO 31:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİLERİN MESLEKLERİ TABLO 32:İLLERE GÖRE BİREYSEL EMEKLİLİKTEKİ MÜŞTERİLERİN CİNSİYETLERİ

5 GİRİŞ Sosyal güvenlik kavramsal olarak; bugünümüzden yarınlarımıza yaşamımızın her aşamasında karşılaşılabileceğimiz sosyal riskleri yüklenmekte ve asgari düzeyde de olsa ayrım gözetmeksizin herkese yaşama garantisi vermektedir. İnsanlık her geçen gün refah seviyesinin daha da artırılmasına yönelik çalışmalar içindedir. Sosyal güvenlik alanında da yükseltilmek istenen refah seviyesi, özellikle emeklilik dönemlerinde daha müreffeh bir yaşam sürdürmenin gerekliliğinin karşılanmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Bugünkü çalışan kişilerin gelirleriyle bugünkü emekli olan kişilerin giderlerinin finansmanında kullanılan dağıtım yöntemi, emekli olan kişi sayısındaki artış hızının çalışan kişi sayısındaki artış hızından daha fazla olması, gelişen tıp sayesinde insan ömrünün uzaması ile yaşlı nüfus artışları ve ilave olarak yaşam standardının yükseltilmesi istemleri, sosyal güvenlik sistemlerinde finansal zorluklarla karşılaşılmasına neden olmuştur. Bu kapsamda sosyal güvenlik alanında çeşitli arayışlara gidilmiş yeniden yapılanma çalışmaları gündeme gelmiştir. Çeşitli çalışmalar yapılmış ve dağıtım yönteminin yerine fon yönteminin daha fazla kullanılması gerektiğine yönelik çalışmalar ortaya atılmıştır. Fon yönteminin önem arz etmesinde dünya genelinde yaygınlık kazanan ve küreselleşmenin gelişme sürecinde oldukça güçlenen yeni liberal ekonomi düzeni de etkili olmuştur. Bu kapsamda sosyal güvenlik sistemlerinde özelleştirmelerin yapılması tartışılmış, sosyal sigortalara alternatif olarak özel sigortalar sunulmuştur. Özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren sosyal güvenlik sistemlerinde dönüşüm yaşanmaya başlamıştır. Bireysel emeklilik programları mevcut sosyal güvenlikte emeklilik sistemlerinin bir ayağında yer almaya başlamışlardır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler emeklilik sistemlerinde yeni oluşumlara gitmişlerdir. Genç nüfusa sahip ülkemizde mevcut sosyal güvenlik sitemimizde çeşitli nedenlerden kaynaklanan bazı sıkıntılar yaşanmaktadır. Hem bu kapsam da hem de artık bir gereklilik olarak 27 Ekim 2003 yılında ülkemizde faaliyete geçen yeni Bireysel Emeklilik Kanunu ile artık sosyal güvenlik ayağını tamamlayıcı bir sistem gündeme gelmiştir. Çalışmada Türkiye de yılı itibariyle kabul edilmiş Bireysel 4

6 emeklilik sistemine ve sisteme katılmış olan iki ildeki (Antalya ve Isparta) müşterilerinin profillerine değinilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde sosyal güvenlik kavramından bahsedilerek, dünyadaki sosyal güvenlik sisteminin nasıl ortaya çıktığı ve hangi aşamalardan geçtiği irdelenmiştir. Daha sonra Türkiye deki mevcut sosyal güvenlik sistemi anlatılarak ve Türkiye de sosyal güvenlikte yaşanan sorunlardan bahsedilmiş ve gündemde bulunan sosyal güvenlik yasa tasarısına incelenmiştir. İkinci bölümde çalışmanın esas konusu olan bireysel emeklilik sisteminden bahsedilerek, ülkemizde 2001 yılında yasalaşan bireysel emeklilik sisteminin ortaya çıkışı, sistemin amacı, özellikleri ve işleyişi anlatılarak, sosyal güvenlik sistemi içinde bireysel emeklilik sisteminin yeri incelenmiştir. Dünyadaki ülkelerde bireysel emeklilik sisteminin kısaca uygulamalarına yer verilerek, bireysel emeklilik sitemindeki ilgili kurumlardan bu kurumların özelliklerinden bahsedilmiştir. Bireysel emeklilik sistemi ile ülkemizde 80 li yıllardan beri uygulanan hayat sigortaları arasındaki farktan incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise bireysel emeklilik sistemine Antalya ve Isparta illerinden katılmış olan müşterilerin cinsiyet, yaş, gelir, öğrenim durumları, sisteme yönlendirdikleri katkı payları açısından karşılaştırmaları SPSS 13.0 for Windows programı kullanılarak yapılmıştır. Bireysel emeklilik sisteminin henüz çok yeni oluşu nedeniyle bu alanda henüz böyle bir karşılaştırma yapılmamıştır. Bireysel emeklilik sisteminde biriken uzun vadeli fonların ülkemiz için önemi, makro ekonomik açıdan bu sistemin önemi bu çalışmanın hazırlanmasına amaç teşkil etmektedir. 5

7 BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE VE DÜNYADA DEĞİŞEN SOSYAL GÜVENLİK ANLAYIŞI 1.1.Sosyal Güvenlik Kavramı İnsanlık varoluşundan bugününe kadar çeşitli risklere karşı gelecekten emin olma ihtiyacı duymuş ve bunun içinde sürekli olarak arayışlar içinde olmuştur. İnsanın geleceğini garanti altına alma ihtiyacı insan hayatında her zaman kendini göstermiştir. İnsanların başa çıkması gereken sorunlar hastalık, sakatlık, yaşlılık gibi sadece kişilere özgü olabildiği gibi yoksulluk ve güven arayışı gibi tüm toplumu ilgilendiren nitelikte de olabilmektedir. Böyle bir durumda da tehlike ve risklerle karşılaşan ve yoksulluğa düşen kişilere, asgari de olsa bir güvence sağlamak, sosyal güvenliğin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. İnsanlık tarihi risklerle mücadele etme tarihidir. Sosyal güvenlik, gelirleri ne olursa olsun, kişilere belirli riskler karşısında ekonomik güvence sağlama görevine sahip kurum veya kurumlar topluluğudur. Diğer bir ifade ile insanların karşılaşacağı risklerin zararlarıyla yapılan mücadelelere sosyal güvenlik adı verilmektedir. 1 Sosyal güvenlik sadece bireyleri değil, tüm toplumu ilgilendiren bir husustur. Günümüzde bu faaliyet sosyal devletin vazgeçilmez fonksiyonlarından biridir. Sosyal devletin ekonomik ve toplumsal yaşama müdahalesi, gelir dağılımının dengeli hale getirilemediği, kişiler arası gelir dağılımının giderek bozulduğu, yoksulluğun arttığı ortamlarda, bir dengeleme fonksiyonu olmaktadır. Sosyal devlet sadece kamu düzeninin sarsılması halinde topluma müdahale etmekle yetinen, onun dışındaki toplumsal olaylara gözlemci kalan, toplumsal yaşamın işleyişi içinde düzenin kendiliğinden oluşacağını kabul eden bir devlet olmayıp, topluma hizmet sunarak ve toplumu yönlendirerek, örgütlü bir toplumda ekonomik ve toplumsal düzene adil bir biçim vermekle de ödevli devlettir. 2 Sosyal devlet, vatandaşlarına insan 1 Kenan TUNÇOMAĞ, Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Sigortalar, 5.Bası, Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul, Ekim 1990, s.4; Sait DİLİK, Sosyal Güvenliğin Karşıladığı Riskler ve Türkiye de Durum, İş Hukuku ve İktisat Dergisi, Kamu-İş, C:2, S:1, Temmuz 1989, s.3. 2 T. PAMİR, Fizyoterapi-Rehabilitasyon, Hukuksal Açıdan Bedensel, Ruhsal Sakatlıkları ve Uyum Bozuklukları Sempozyumu, Özel Sayı, Kasım 1981, s.27. 6

8 hak ve onuruna yaraşır bir yaşam düzeyi sağlamayı ödev edinen devlettir. Devlet bu görevlerini her şeyden önce toplumdaki bireylerin hem ekonomik hem de başka nedenlerle güçsüz duruma düşmemelerini önleyici önlemleri, politikaları almakla yerine getirir. Bireylerin güçsüz duruma düşmelerini önleyici, insan onuruna yaraşır bir biçimde yaşamlarını sürdürmelerini sağlamak devletin sosyal koruma politikalarının başında yer almaktadır. Temel fizyolojik gereksinmelerin karşılanabilmesi insanların karşı karşıya kaldığı riskleri de azaltmaktadır. Bu nedenden ötürü bir toplumda yaşayan bireyler arasında hiçbir ayrım gözetmeksizin bireylerin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde bugünlerinin ve yarınlarının garanti altına alınmasını sağlayacak sistem gerekli olmaktadır. İnsanların gelirlerinden bağımsız olarak, insan olmasından kaynaklanan insan haklarından dolayı sosyal güvenliğe ihtiyaçları vardır. Kişilerin isteği dışında oluşan gelecekte ortaya çıkabilecek belirsizlikte zarara uğrama tehlikesine risk denilmektedir. Bu risklere karşı sosyal güvenliğin amacı bir takım tehlikelere karşı emniyet duygusunun gelişmesini sağlamaktır. Uluslar Arası Çalışma Teşkilatı (ILO) nın 1944 Philadelphiya Konferansında yaptığı tanımlama ise şu şekildedir: "Halkın hastalık, işsizlik, yaşlılık, ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması durumunda düşeceği fakirliğe karşı tıbbî bakımdan dolayı, çocuk sayısının artması ve analık halinde korunmasına yönelik umumi tedbirler sistemidir". 3 Uluslar Arası Çalışma Örgütünün 28 Haziran 1952 sayılı sözleşmesine göre; hastalık, sakatlık, yaşlılık, iş kazası, meslek hastalıkları, ölüm ve işsizlik sosyal risk sayılmaktadır. 4 Sosyal riskler toplumdan topluma, zamana ve hatta devletin siyasal yapısının çeşitliliğine bağlı olarak değişebilmektedir. Bu risklerle başa çıkmak sosyal toplumun gereği olarak ancak sosyal güvenlik sistemi sayesinde olacaktır. H. Jager, her bireye, yaşamın türlü olayları karşısında, aşırı bir muhtaçlığa düşmeden ve özgürlüğünden fedakarlık ettirmeden insan onuruna yaraşır bir varlık düzeyi sağlamaya yönelik kamusal sosyal düzenleme ve önlemler bütünü olarak sosyal 3 Ali SEYYAR, Sosyal Güvenlik,www. Sosyal Siyaset Kürsüsü, Erişim Tarihi ( ). 4 Ali Güzel - Ali Rıza Okur, Sosyal Güvenlik Hukuku, 8.Baskı, Beta Basım, İstanbul s,8. 7

9 güvenlik sistemini tanımlamıştır. 5 Sosyal güvenliğin işlevi, sosyal risklerin (hastalık, işsizlik, yaşlılık) yol açtığı gelir kayıplarına ve(ya)gider artışlarına (çocuk yetiştirmek, kira masrafları, yol giderleri) karşı telafi edici sosyal yardım ve destekler sunmak olmaktadır. Sosyal güvenlik sistemi özelliklerini şöyle özetleyebiliriz; 6 1) Bir insan hakkı olup, devletin yapmakla yükümlü olduğu görevlerdendir. 2) Sosyal risklerin yol açabileceği gelir kayıpları ile gider artışlarının zararlarından kurtarıcı bir sistemdir. 3) Karşılaşılan zararlara karşı bireylere çalışma gücünü yeniden kazandırmayı ve insan haysiyetine yaraşır yaşama seviyesini yakalamayı amaç edinen bir sistemdir. 4) Korumak istediği asıl birim ailedir ve aile nezdinde aile reisinin ekonomik güvencesini sağlamaya yöneliktir. 5) Kişinin, uğradığı tehlikenin türünü ve boyutunu, buna göre kendine sağlanacak koruma miktarını ve süresini önceden -ayrıntılı- bilebildiği bir sistemdir. 6) Birbirini bütünleyen sosyal sigorta, sosyal yardım ve hizmetlerden (kamu sosyal güvenlik harcamalarından) oluşmaktadır. 7) Ülkedeki tüm bireyleri açıkta bırakmayacak şekilde kapsamı genişleme eğilimindedir Dünyadaki Sosyal Güvenlik Sisteminin Gelişimi İnsan yarına güvenle bakmaya çabalayan bir varlıktır. İnsanın yarından emin olma isteği ve ihtiyacı sosyal güvenlik kavramının oluşmasına neden olmuştur. Çok doğal olarak insanın karşılaştığı risk ve tehlikelere karşı kendisini koruma hissi, ilk insandan beri görülmektedir. İlk insandan itibaren sosyal güvenlik farklı yöntem ve metotlarla sağlanmaya çalışılmıştır. İlk zamanlarda kişisel tasarruflarla 5 H.JAGER, Sozialsicherungsrecht, 9.Aauflage, Berlin, 1981, s.21 6 Ali ÇUBUK, Sosyal Politika ve Sosyal Güvenlik, Gazi Üniversitesi, Ankara 1986, s.17; Aziz Can TUNCAY, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 7. Bası, Beta Basım Yayım ve Dağıtımı A.Ş., İstanbul, 1996; s.21. 8

10 gerçekleştirilmeye çalışılan sosyal güvenlik, zamanla karşılıklı yardımlaşma sonucu yardım sandıkları, özel sigorta ve sosyal sigortalar şeklinde gelişim göstermiştir. Sosyal güvenlik ihtiyacı özellikle sanayileşme ile had safhaya çıkmıştır. Sanayileşme ile kesin hatlarıyla sermaye ve işçi sınıfı doğmuş, sınıflar arasındaki mücadelede zayıf taraf olan işçinin korunması ihtiyacı, gerek devlet gerekse de toplum için önemli bir unsur olarak ortaya çıkmıştır. 7 Sosyal güvenlik sistemlerinin gelişimi milletlerin ekonomik ve toplumsal yaşamı ile parelel gelişme ile ortaya çıkmış ve ilerlemiştir. Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan kentleşme öncesinde tarımsal hayatta risklerle karşılaşan insanlar geleneksel sosyal yardım anlayışıyla sosyal tehlikelerin zararlarından korunmuşlardır. Öte yandan günümüz anlamında sosyal güvenlik sistemlerinin oluşması Sanayi Devriminin ve bir işçi sınıfının ortaya çıkması ile olmuştur. Özellikle sanayileşmenin başlaması ile birlikte işçilerin kötü şartlar altında çalışıyor olması, onlara koruyucu tedbirlerin alınmasını gündeme getirmiştir. Sosyal güvenlik sisteminin geçirmiş olduğu aşamalar ve gelişiminde tarihi süreç değerlendirildiğinde; önceleri kişisel tasarruf ile kendini korumaya çalışan insanlar sosyal yardımın gelişmesi ardından devletçe bakılma ve sigorta olarak kendini göstermektedir ve böyle bir tasnifi yapılmaktadır Kişisel Tasarruf Kişisel tasarruf, "gelecekteki herhangi bir harcama için bugünkü harcamalardan kaçınmayı", 9 gelirin tüketilmeyen kısmını bir kenarda biriktirmeyi ifade eder. 10 Başka bir ifadeyle tasarrufla, tehlikeye maruz kalınmayan dönemlerdeki birikimin, tehlikeye maruz kalınan döneme aktarılması yani, "zamana bağlı bir gelir transferi" söz konusudur. 11 Kişisel tasarruf, tasarruf edebilecek kadar bir gelire sahip olmayan ve yalnızca 7 Muzaffer KOÇ, Sosyal Güvenliğin Kökeni, s.1, www. isguc.org/makaleler, Erişim Tarihi, ( ). 8 KOÇ, Sosyal Güvenliğin Kökeni, s.1. 9 İLO, Introduction to Social Security, Second Impression, Switzerland, 1989, s KOÇ, Sosyal Güvenliğin Kökeni s Yusuf ALPER, Sosyal Güvenliğin Tasarruf Eğilimine Tesirleri, Basılmamış Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa, 1985, s.9. 9

11 emek geliri ile çalışan yoksul kimseler için yetersiz kalmış, 12 böylelikle tüm bireyleri kapsayamayan bir özellikte olmuştur. Bireysel güvencelerle sosyal risklere karşı yeterli ölçüde ekonomik güvence sağlanamaması başka kişilerin ve kurumların devreye girmesini zorunlu kılmıştır Sosyal Yardım ve Hizmet Kişisel tasarruf, tarihin hiç bir döneminde gelecek için "yeterli" teminatı sağlayamamıştır. 14 Bunun için toplumlar, gelecekte karşılaşabilecekleri müşterek tehlikelere karşı belli dayanışma mekanizmalarını geliştirmişlerdir. Bir başka ifadeyle günümüzde sosyal güvenlik "yükün dağıtılmasını" 15 yani, başkaların işe karışmasını zorunlu hale getirmiştir. Tarihin her döneminde kişiler ve kamu kurumları, toplumda ihtiyaç sahibi kimselerin yardımlarına koşmuşlardır. Zamana bağlı transfer olan tasarrufların aksine, bu sosyal yardımlarda, fertler arasında yatay bir transfer söz konusudur. 16 Sosyal yardımların farklı tanımları yapılmıştır. Bir tanımda sosyal yardımlar "iktisadi ve sosyal bakımdan korunmaya muhtaç kişilere, kendilerinden herhangi bir katkıda bulunmaları beklenmeksizin insani veya sosyal amaçlarla yapılan yardımlar, sağlanan maddi desteklerdir." 17 Bazen sosyal yardımlar "karşılık söz konusu olmaksızın ihtiyaç içinde bulunan fertlere devlet veya gönüllü kuruluşlarca yapılan yardımlar" olarak da tanımlanabilir. 18 Başka bir tanımda ise sosyal yardımlar; asgari bir hayat seviyesine varamamış ve temel ihtiyaçlarını muhtelif sebeplerle karşılayamayacak duruma gelmiş kimselere, karşılıksız sağlanan ayni ve nakdi yardımlardır. Genellikle fakirlere ücretsiz sağlık yardımı ve bakımı; tedavi için özel hizmetlerin geliştirilmesi; anne ve çocuklar için özel 12 Jean JACQUES DUPEYROUX, Securite Sociale, 8 Eme Edition, Paris 1981, s J.P. CHAUCHARD, Droit de la Securite Sociale, 2 e edit, Paris, LGDJ, 1998, s TUNÇOMAĞ, s.11; Aziz Can TUNCAY, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 7. Bası, Beta Basım Yayım ve Dağıtımı A.Ş., İstanbul, 1996, s.11; Turan YAZGAN, Görüşler, Kutsun Yayınevi, İstanbul 1977, s TUNCAY, s ALPER s KOÇ, Sosyal Güvenliğin Kökeni, s Zahit GÖNENCAN, "Sosyal Güvenlik-506 Sosyal Sigortalar Kanunu ve Değerlendirilmesi", Öz İplik İş- 91 Yılı Eğitim Seminerlerimiz, Ankara, 1992, s

12 kapsar. 19 Sosyal hizmetler, "sosyal ihtiyaçlarını karşılayamayan ve kendi kendisine yeterli hizmet verilmesi; bütün çocuklar veya yalnız fakir çocuklar için okulda yemek verilmesi; aileye parasal yardım yapılması (aile ödenekleri); yaşlılar, özürlüler ve dul annelere aylık bağlanması; işsizlik sigortasına ek olarak yapılan diğer benzeri yardımları olmayan, özelikle korunmaya, bakılmaya, yetiştirilmeye muhtaç kişi, grup ve toplulukların fonksiyonel ve daha iyi bir yaşama düzeyine erişmesi için düzenli yapılan hizmetlerdir." 20 Yardımın yapılması, yardımın miktarı, yapılış şekli yardım yapacak kişiyle alakalıdır. Kişinin yardıma muhtaç durumda olduğunu belirtmesi başkalarının acıma duygusunu harekete geçirerek yardımın kendiliğinden olmasının gerekliliği aksine yardım alan kişiler yönünden, kişi onurunu küçük düşürücü olabilmiştir. 21 Özellikle işçi sınıfının dayanışması açısından Avrupa da orta çağdan itibaren yardım sandıkları kurulmuş, kişiler güçleri oranında katılarak fon oluşturmuşlar, üyelerden herhangi birinin güç durumunda olması durumunda ise toplanan fonlar zor ve muhtaç durumda olana yansıtılmıştır. 22 Fransa da mutualite, İngiltere de Friendly Societies adını alan bu sandıklar vasıtasıyla üretim ve tüketim kooperatifleri kurulmuş; hastalık, kaza, sakatlık ve yaşlılık gibi riskler karşısında işçilere yardım yapılmıştır. 23 Ortaçağda kilisenin oluşturduğu hasta evleri, aşevleri, manastırlar gibi hayırsever kurumlar; yoksullara yardım elini uzatan başlıca kurumlar olmuşlardır. 24 Her ne kadar insani duygularla ve dini düşüncelerle hareket edilirse edilsin sosyal yardım ve hizmetler, kişilerin sosyal güvenliğini sağlamada yeterli bir metot 19 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kavramı ve Kapsamı", Çalışma ve Sosyal Güvenlik Dergisi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Araştırma Planlama ve Koordinasyon Başkanlığı, Yıl:2, Sayı:2 Ocak-Mart 1999, s Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Müdürlüğü, s Ali GÜZEL, Ali Rıza OKUR, Sosyal Güvenlik Hukuku, 9.Bası, Beta, İstanbul, Ekim 2003, s TUNÇOMAĞ, s Jacques DOUBLET, Securite Sociale, PUF, Paris 1972, s GÜZEL-OKUR, s

13 olamamıştır. 25 Kapsamının dar ve katılımın ihtiyari olması, sağlanan yardımların yeterli olmaması nedeniyle etkin bir koruma niteliği sağlayamadığı görülmüştür Devletçe Bakılma Sanayileşme sürecine girmiş bulunan ülkelerde işçiler, yaşamlarını sürdürebilmeleri için emek gücünden başka olanağa sahip olamamışlar, kötü koşullarda çalıştıkları ve aldıkları ücretler herhangi bir birikime olanak veremediği gibi Sanayi Devrimi ile birlikte işletme sayılarının artması ve işletmelerin potansiyel olarak büyümesi iş kazalarının, meslek hastalıklarının artması ve işsizlerin ortaya çıkması ile sosyal güvenlik fikri gelişmeye başlamıştır. Bazı işletmelerin kendi içinde kurdukları sandıklar yeterli gelmemesiyle birlikte çoğu ülke sosyal güvenlik sistemine ihtiyaç duymuştur. Avrupa ülkelerinde yaşanan Sanayi Devrimi önce ekonomik yapıyı ve ardından sosyal yapıyı değişerek sosyal tehlikelere devlet eliyle güvence konulması sonucunu doğurmuştur. 27 Kamu otoriteleri de gelirleri düşük kimselere yardım (kaynak transferi) için çeşitli kurumlar oluşturmuşlardır. 28 İnsanların özgür ve eşit doğdukları düşüncesinden hareket eden 1789 Fransız Devrimi, devlet ile birey arasındaki ilişkiye yeni bir bakış açısı kazandırmış, yoksulluk, tam istihdam, tıbbi yardım v.b. konularda yeni düşünceler ortaya çıkmış, kamu yardımlarından yararlanmanın bir hak olduğu, 1793 tarihli İnsan Hakları Bildirisiyle onaylanmıştır yılında Almanya da, 1898 tarihinde Fransa da, 1897 yılında İngiltere de iş kazası sigortasına ilişkin yasa işveren için kusursuz sorumluluk esasını benimsemiştir. Yani işçilerin kaza geçirmesi durumunda işverende kusur aranmadan sorumlu tutulması esasıdır. 30 Ancak, sanayileşmiş batı ülkelerinde işçileri korumaya yönelik bu düzenlemeler sosyal güvenlik açısından yeterli olmamış, işçiye sağlanan tazminat, bütün 25 GÜZEL-OKUR, s TUNÇOMAĞ, ss Müjdat ŞAKAR, Sosyal Sigortalar Uygulaması, 6. Baskı, Beta Basım, İstanbul, 2002, s GÜZEL - OKUR, s,10; TUNÇOMAĞ, s Ahmet EROL, A.Ercan YILDIRIM, Tüm Yönleriyle Bireysel Emeklilik Sistemi, 2. Baskı. Yaklaşım Yayınları, Ocak 2004, s GÜZEL - OKUR, s,17. 12

14 zararlarını karşılayamamış ve işçi diğer sosyal risklerden de korunmasız kalmıştır Sosyal Sigorta Sosyal güvenlik tekniklerinin içinde en yaygın ve en gelişmiş olanı şüphesiz "muayyen risklerin masraflarının kollektif olarak karşılanmasını" 32 ifade eden sosyal sigortalardır. Sosyal sigortalar, ülkede çalışanların karşılaştıkları zararlarının karşılanması için işçi, işveren ve bazen de devletin katkılarıyla finanse edilen, devletçe kurulan ve özerk bir yönetime sahip olan bir sigorta tekniğidir. 33 Sosyal sigorta kavramına ilişkin bir çok tanım yapılmıştır. Bir tanımda sosyal sigorta, bir toplumun veya bir grubun bütün üyelerinin karşılaşabilecekleri risklere karşı yine bu toplum veya grup tarafından -karşılıklı yardımlaşma ilkesiyle- zararların telafisini ifade eder. 34 Başka bir tanımda ise; sosyal politikanın sigorta yöntemlerini uygulanan kısmı olarak ifade edilen sosyal sigorta şöyle tanımlamaktadır: "Devletçe organize edilmiş, kendi kendine yönetim esasına göre işleyen, kamu hukuku karakterli, baskın olarak zorunluluk esasına dayanan, çalışan nüfusun büyük bir kısmının gelir elde etme yeteneğinin kaybı, ölüm ve işsizlik hallerine karşı koruyan, kendine özgü bir sigortadır." Bir başka ifadeyle kısaca sosyal sigorta, "organizeli kendi kendine yardım yöntemidir". 35 Bir tarifte ise sosyal sigorta, "mesleki, fizyolojik ve sosyo-ekonomik risklerden dolayı geliri ve kazancı devamlı olarak veya geçici olarak kesilmiş, yahut azalmış bulunan fertlerin geçinme ve yaşama ihtiyaçlarını karşılayan, devlet güvencesine dayalı, öncelikle kişilerin gelirlerinin devamlılığını amaçlarken, karşılamak zorunda olduğu bütün risklere karşı alınması gereken önleyici tedbirleri de beraber getiren tedbirler bütünüdür" EROL, YILDIRIM, s Cahit TALAS, Sosyal Güvenlik ve Türk İşçi Sigortaları, Güney Matbaacılık ve Gazetecilik T.A.O, Ankara, 1953, s TUNCAY, s.14; İLO, Manual, Eveline M BURNS, Social Security And Public Policy, Mcgraw-Hıll Book Company, İnc. Newyork, ss Ali Nazım SÖZER, Sosyal Sigorta İlişkisi, 9 Eylül Üniversitesi, İzmir, 1991, ss Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kuruluşları Genel Müdürlüğü, s.119; GÖNENCAN, s

15 Bu ve benzeri tanımlardan sosyal sigortaların genel özellikleri şöyle sıralanabilir. 37 1) İlgililerin maddi katkısının söz konusu olması, 2) Sigortalılar Arasında Yeniden Gelir Dağılımı ya da Sosyal Denge İlkesi: Yüksek gelirlilerden daha yüksek prim alınması (veya gelire göre prim alınması), 3) Kendi Kendine Yardım İlkesi: Bütün sigortalıların prime iştirak etmeleri, 4) Sigortalılık İlkesi: Sigortalılar arasında riziko eşitliğinin sağlanması, 5) Zorunluluk İlkesi; Katılımın zorunlu olması, 6) Devletçe cebren tahsil ilkesi, 7) Karşılaşılan risk zararlarının tazmin edilmesi ilkesi, 8) Talep hakkı; kendisine yardım yapılmasını isteyebilme hakkının bulunması, 9) Özel fon oluşturulması: Yapılan prim ödemelerin belli özel fonlarda biriktirilmesi ve gelir getirici yatırımlara kanalize edilmesi, 10) Meslek hastalığı sigortasının yalnızca işverence veya genel bütçeden finanse edilmesi, 11) Devlet yardımı, 12) Sosyal yardım işlevini de yüklenmesi, 13) Sosyal güvenliğin temin edilmesi, 14) Kapsamındaki tüm kişilere aynı uygulamada bulunulması, yeknesak bir hüviyette olması; Yani, "tehlikeye uğrayanların tespitinde objektif" olunması, 15) Devletçe örgütlenmesi, 16) Sigorta kapsamının kanunla belirlenmesi. Sosyal Sigorta Kavramı, dünyada ilk kez 1871 yılından itibaren Otto von Bismarck tarafından kullanılmaya başlanılmıştır. 38 Sosyal Güvenlik Sistemi Almanya da ilk defa 1881 yılında zorunlu bir sosyal sigorta sistemi öngören kanun teklifi sunularak Başbakan Bismarck ve İmparator Wilhelm tarafından oluşturulmuştur ve tüm dünyaya 37 Ercan GÜVEN,Sosyal Sigortalar Genel Uygulama İlkeleri ve Sigorta İlkeleri, Eskişehir 1976, s Metin R. ERCAN, Deniz GÖKÇE, Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Reform Arayışı: Şili Tipi Özel Emeklilik Sigortası Alternatifi, Bankacılar Dergisi, Sayı:30, 1999, s

16 yayılmıştır. 39 Yani modern sosyal sigorta 125 yıllık maziye sahiptir. Bismarck; devletin sadece varolan hakları koruyucu bir işleve değil, aynı zamanda elverişli kurumları oluşturarak, tüm vatandaşların özellikle yardıma muhtaç kişilerin sosyal güvenliğini sağlamak ve aynı zamanda ülkedeki işsizlik, sosyal huzursuzluk, ekonomik çöküntü ortamının kaldırılmasını amaçlaması gerektiğini savunmuştur. Bu doğrultu da Alman Sosyal Sigortalar sistemini oluşturmak amacıyla 3 temel yasa çıkarılmıştır. 40 Sosyal sigorta türleri içinde ilk kurulan sosyal sigorta kolu olarak, 1883 te Almanya da işçilerin hastalık sigortası olmaktadır. 41 Bunu 1884 yılında iş kazaları sigortası, 1889 yılında ise yaşlılık ve malullük sigortası kolları izlemiştir. 42 Sosyal sigortalardan yararlananların kapsamını daha sonra sadece işçiler değil, tüm çalışanlar dahil olmak üzere zorunluluk ilkesi ile devam etmiştir. 43 Bismarck modelinin getirdiği finansman tekniği; çalışan ve prim ödeyen aktif sigortalıların, çalışma hayatı sona eren pasif sigortalılar ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireylerine, önceden belirlenmiş bir gelir düzeyinde doğrudan kaynak transferi yapılmasına dayanmaktadır. 44 Almanya da kurulan bu sosyal sigorta oluşumunu bir çok ülkede benimsemiştir. Avusturya, Norveç, 1905 te hastalık sigortasını; İsveç, 1913 te yaşlılık ve malullük sigortasını; İsviçre, 1911 de iş kazaları sigortasını; İngiltere, 1908 de yaşlılık sigortasını, 1911 de bütün işçiler için hastalık ve malullük sigortasını ve bazı kategori işçileri için dünyada ilk kez işsizlik sigortasını; Fransa, 1910 da sınırlı bir uygulamayla yaşlılık sigortasını gerçekleştirmiştir.1929 ekonomik bunalımı izleyen yıllarda sosyal sigortalar, Güney Amerika ülkelerinde, Birleşik Amerika ve Kanada da; İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise bütün ülkelerde yaygınlaşmaya başlamıştır Ali Nazım SÖZER, Sosyal Devlet Uygulamaları, Türkiye İşçi Emeklileri Cemiyeti Yayınları No:8, İzmir 1997, ss TUNCAY, s TALAS Cahit, Toplumsal Ekonomi, 7.Baskı, İmge Kitabevi, Ankara, Haziran 1997, s.404; A. Can TUNCAY, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, 10. Baskı, İstanbul, 2002, s Kadir ARICI, Sosyal Güvenlik, TES-İŞ Eğitim Yayınları, Ankara, 1999, s.265; TALAS, Haziran 1997, s Ahmet EROL, A.Ercan YILDIRIM, Tüm Yönleriyle Bireysel Emeklilik Sistemi, s Çağatay ERGENEKON,Global Uygulamalar Işığında Türkiye İçin Bir Özel Emeklilik Modeli Önerisi, Sigortacılık Sektörü, Bilimsel Eser Yarışması, Rota yayın, İstanbul, 2001, s TALAS, Haziran 1997,s.405; Abdulhalim ÇELİK, Küreselleşme Sürecinde Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dönüşümü ve Türkiye, Kamu-İş, Ankara, 2002, s

17 Bismacrk modeli Latin Amerika da çok popüler hale gelmiş ve Arjantin, Brezilya, Şili, Küba ve Uruguay 1920 ve 1930 larda kamu emeklilik planlarını yürürlüğe koyarak Latin Amerika da öncü ülkeler olmuştur. Bu ülkeleri, 1930 ve 1940 larda Bolivya, Kolombiya, Meksika, Peru ve 1950 ve 1960 larda Orta Amerika ülkeleri takip etmiştir. Öncelikli olarak asker, memur, öğretmen gibi devlet çalışanları; güçlü baskı grupları ile taşımacılık, enerji, bankacılık, iletişim gibi alanlarda iyi ücret alan işçi aristokrasisi, zamanla da tarım çalışanları sigorta kapsamına alınmış ve faydaları aşamalı olarak artırılmıştır dünya ekonomik krizinin ardından, devletin ekonomik ve sosyal alana müdahalesini engelleyen ekonomik liberalizm ilkesi bir yana bırakılarak, jandarma devlet yerine refah devleti anlayışına geçilerek, Amerika Birleşik Devletlerin de, ekonomik bulanımın ortaya çıkardığı yoksulluğa çözüm bulmak amacıyla Başkan Roosevelt tarafından New Deal olarak adlandırılan sosyal güvenlik kurulmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. 47 Bu kapsamda sosyal güvenlik, ilk defa 1935 yılında ABD de çıkarılan Sosyal Güvenlik Kanunu ile çağdaş anlamdaki sosyal güvenlik politikalarının izlerini taşıyan ilk resmi metin olarak dünya literatürüne girmiş olmaktadır. 48 Yine İngiltere de de sosyal güvenlik alanında, İngiliz sosyal güvenlik sistemi 1942 yılında yayımlanan Beveridge Raporu ile yeni boyut kazanmıştır. Sosyal sigorta; "ekonomik bakımından zayıf ve çalışan insanların işgücünü korumak ve geleceğini garanti etmek ve böylece toplum hayatında sosyal güvenliği sağlamak amacıyla kurulan teşkilatlı bir zorunlu sigortadır." 49 Bu açıdan bakıldığında "sosyal güvenlik gayedir; sosyal sigortalar ise bu gayeyi elde etmeye yarayan vasıtalardan biridir." 50 Günümüzde sosyal güvenlik kavramı ile karıştırılan kavramlardan biri olan sosyal sigortalar, gerek kapsadığı risk ve gerekse de kapsadığı 46 Katharina MÜLLER, Pension Privatization in Latin America, Journal of International Development 012, 2000, s Ahmet EROL, A.Ercan YILDIRIM, Tüm Yönleriyle Bireysel Emeklilik Sistemi, s TALAS, Haziran 1997, s Ali ÇUBUK, Sosyal Politika ve Sosyal Güvenlik, G.Ü.Yay. No: 21, İİBF Yay. No: 18, Ankara, 1986, s,186; Adil İZVEREN, Sosyal Politika ve Sosyal Sigortalar, Sevinç Matbaası, Ankara, 1968, s, Cahit TALAS, Sosyal Güvenlik vetürk İşçi Sigortaları, Güney Matbaacılık ve Gazetecilik T.A.O, Ankara, 1953, s,17; Selahattin BİRKAN, Dünyada Sosyal Güvenlik Ekonomisi, Yakın ve Ortadoğu Çalışma Enstitüsü, Dizerkonca Matbaası, İstanbul, s,49; İlyas ÇELİKOĞLU, Sosyal Güvenlik 16

18 nüfus bakımından sosyal güvenlikten ayrılır. Sosyal sigortalar kısmi bir nitelik taşır. Belli sayıdaki riski kapsayan ve toplumun belli sınıflarına sosyal güvence sağlayan sosyal sigortaların aksine, sosyal güvenlik bütün riskleri ve bütün nüfusu kapsamayı hedefler. 51 Sosyal sigortaların - Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 102 sayılı ve 1952 tarihli Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Anlaşması hükümlerine göre- 9 ana kolu vardır. 52 Bunlar aşağıdaki gibidir: 1) Hastalık halinde sağlık yardımı (tıbbi bakım), 2) Hastalık ödenekleri (kaybedilen kazancın karşılanması), 3) Analık, 4) Malullük, 5) Yaşlılık, 6) İş Kazası ve Meslek Hastalığı, 7) Ölüm (yakın mirasçıların korunması), 8) Aile ödenekleri 9) İşsizlik Türkiye deki Sosyal Güvenlik Sisteminin Gelişimi Arka Plan Ülkemizde sosyal sigorta teşkilatının kurulması ve mevzuatın geliştirilmesi Cumhuriyet döneminde siyasi sürecin oluşumu ve gelişimi ile alakalı olarak ilk kez 1936 tarih ve 3008 sayılı İş Kanunu ile hükme bağlanmıştır. Kanun un 100. maddesinde; İş hayatında iş kazalarıyla mesleki hastalıklar, analık, ihtiyarlık, işten kalma hastalık ve ölüm hallerine karşılık yapılacak sosyal yardımlar devlet tarafından tanzim ve idare edilir. Hükmü ile devletin düzenleyici görevi belirtilmiştir. Türk sosyal güvenlik sisteminin gelişimi süreci içinde en önemli aşama, sosyal sigorta kurumunun Sistemlerinin Finansman Yöntemleri ve Türkiye Uygulaması, DPT, Ankara, Eylül s, KOÇ, Sosyal Güvenliğin Kökeni, s.4 52 GİNNEKEN, Wouter Van. "Social Security For The İnformal Sector: Issues, Options And Tasks" Social Security Department, International Labour Office, s.4-7; TOSYÖV (Türkiye Orta Ölçekli İşletmeler, Serbest Meslek Mensupları ve Yöneticileri Vakfı), KOBİ'ler ve Sosyal Güvenlik (2), Ankara, 1994, s

19 kurulması olmuştur. 53 Bu kanunun yayımını takip eden 1 yıl içinde devlet kurumu olarak İşçi Sigortaları İdaresi adı altında sosyal sigorta kurumu kurulması hükme bağlanmıştır. Ancak bu hüküm yaşama geçirilmesi 2. Dünya savaşından sonra olmuş 1945 tarih ve 4792 sayılı İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu ile gerçekleşmiş, 1 Ocak 1946 tarihinde yürürlüğe giren bu kanun ile İşçi Sigortaları Kurumu oluşturulmuştur tarihli İş Kanunu nun 100. maddesinde belirtilen sigorta kollarının (iş kazaları, meslek hastalıkları ve analık sigortaları) kurulması aşamasında, çalışma Bakanlığı nın kuruluş yasasında, bu bakanlığın görevleri arasında sosyal güvenliğe de yer verilmiştir. Böylece Sosyal Güvenlik kavramının mevzuatta ilk kez bu yasayla yer aldığı söylenebilir tarih ve 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanunu ile yaşlılık riskine karşı koruma sağlanmıştır tarih ve 5502 sayılı Hastalık ve Analık Sigortası Kanunu ile hastalık ve analık sigortaları yeniden düzenlenmiştir tarih ve 6900 sayılı Maluliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Kanunu ile ise yaşlılık sigortası yeniden düzenlenmiş, ilave olarak sakatlık ve ölüm riskleri de kapsama alınmıştır. 56 Kamu kesiminde çalışan memurlara yönelik sosyal güvenlik düzenlemelerindeki dağınıklık 1950 yılında yürürlüğe giren 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile giderilmiştir ihtilali sonrasında hazırlanan 1961 Anayasası ile sosyal güvenlik kavramı ilk kez Anayasal güvence altına alınarak, 1961 Anayasasında yer bulmuştur. Bu Anayasanın 48. maddesinde; Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Bu hakkı sağlamak için sosyal sigortalar ve sosyal yardım teşkilatı kurmak ve kurdurmak devletin ödevlerindendir hükmüne yer verilmiştir tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (SSK) ile sosyal risklere karşı koruma sağlayan dağınık hükümler kaldırılarak öncesine nazaran daha kapsamlı güvence sağlayan yeni bir sosyal sigorta yasası yürürlüğe girerek SSK ya 53 Nusret EKİN-Yusuf ALPER ve Tekin AKGEYİK, Türk Sosyal Güvenlik Sistemi nde Arayışlar: Özelleştirme ve Yeniden Yapılanma, İstanbul Ticaret Odası Yayın No: , İstanbul, 1999, s TALAS, Sosyal Ekonomi, 6 Baskı, Ankara 1983, s SÖZER, Son Yasal Değişiklikler ve Emeklilik Sorunu, Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda Sorunlar ve Çözüm Önerileri, İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul 2001, ss Müjdat ŞAKAR, Sosyal Sigortalar Uygulaması, 6. Baskı, Beta Basım, İstanbul 2002, s

20 dönüştürülmüştür. İzleyen yıllarda bir çok kez değişikliğe uğrayan söz konusu kanun, 1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunla kurulan İşsizlik Sigortası ile işsizlik riskini de kapsamına almıştır. Bağımsız çalışanların sosyal güvenliği ise daha sonraya bırakılmış, nihayet 1971' den itibaren sosyal sigorta kurumlarının kurumsal yapılanması 1972 yılında yürürlüğe giren 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu,(Bağ-Kur) ile tamamlanmıştır. Bu kanunla; esnaf, sanatkar ile sanayi ve hizmet kesiminde bağımsız olarak çalışanlara malullük, yaşlılık ve ölüm gibi sürekli gelir kaybı oluşturacak sosyal risklere karşı sosyal güvence sağlanmış olmaktadır. Sağlık ve hastalık riskleri de daha sonra çıkarılan kanunlarla kapsamına alınmıştır tarihinde halk oylaması ile kabul edilen 1982 Anayasasında da 1961 Anayasasında olduğu gibi, uluslar arası normlara uygun olarak sosyal güvenliği anayasal bir hak olarak kabul etmiştir. Sosyal Güvenlik hakkı, Anayasanın 60. maddesinde; Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilat kurar biçiminde düzenlenmiştir. Anayasanın 61. maddesinde ise sosyal yardım ve sosyal hizmetlere ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Devletin sosyal güvenlik görevi mali gücü ile sınırlandırılmıştır. Anayasanın 65. maddesinde; Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. şeklinde belirtilmiştir. Ülkemizde sosyal güvenlik sistemimiz bir bütün olarak incelediğimizde üç basamak şeklinde gruplandırılabilir. Birinci Basamak; Sosyal güvenliğin devlet tarafından sağlandığı ve gelirin yeniden dağılımını sağlayan çoğunlukla hem kuşaklar arası hem de aynı kuşak içinde farklı yaş grupları arasında, dağıtım esasına göre finanse edilen zorunlu sistem yani çalışanların katkıları ile, mevcut emeklilere yapılan ödemelerdir. Böylelikle gelirin yoksul insanlar lehine yeniden dağılımı sağlanarak ve kişilere asgari bir gelir düzeyi temin edilmiş olur. Kamu sosyal güvenlik kurumları Emekli Sandığı (1949), SSK(1945) 19

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Kavramı Kişileri, gelirleri ne olursa olsun, belirli sayıdaki tehlikeler karşısında güvence sağlama görevine sahip

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI 1.1. SOSYAL GÜVENLİK 9 1.1.1. Sosyal Güvenliğin Tarihsel Gelişimi 1 1.1.. Sosyal Güvenliğin Araçları ve Sosyal Riskler 17 1.1..1. Sosyal Yardımlar

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu nda Değişiklik Yapılması ve Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK M. Kemal OKTAR * Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından kayıt dışı istihdam olgusu; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2821 sayılı Sendikalar

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI 1 SUNUM PLANI Kurumsal Yapı Kurumun Organları Kurumun Görevleri Sosyal Güvenlik Reformuna Genel Bakış 2 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI KURUMSAL YAPI 3 4 SOSYAL

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ GİRİŞ v vii ix xvii xviii xx xxi BÖLÜM I İŞSİZLİK A. İŞSİZLİĞİN TANIMI

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELERDEN ÜCRET HESAPLARINA VE MUHASEBE İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI KONULARIN AÇIKLANMASI 15 5510 SAYILI SOSYAL

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler

Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler Bernard Brunhes International Sosyal güvenlik hukukuna giriş Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler Sosyal güvenlik kavramı (1) Sosyal güvenliğin tanımı: Kazanç eksikliğiyle (tehdidi ile), (örneğin

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 SOSYAL POLİTİKALAR REFAH DEVLETİN TARİHSEL DEĞİŞİMİ sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 ler

Detaylı

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ 12 murat go?ktas-mu?rsel baki:layout 1 11/9/10 3:15 PM Page 181 VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ Murat GÖKTAŞ*

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Ramazan YILDIZ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRÜ 6385 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GSS KANUNU İLE

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir.

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir. EMEKLİLİK Emekli Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı alanlar ile geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri alanlara emekli denir. Sigortalının

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

5510 sayılı Yasanın Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde, 3) Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını,

5510 sayılı Yasanın Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde, 3) Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını, Esas Sayısı : 2015/100 Karar Sayısı : 2015/110 Sosyal Güvenlik Hakkı, Çağdaş devlet anlayışının bir sonucu olan sosyal hukuk devletinde geçerli sosyal güvenlik ve sosyal adalet ilkeleri gereğince toplumdaki

Detaylı

UZUN VADELİ SİGORTALAR

UZUN VADELİ SİGORTALAR UZUN VADELİ SİGORTALAR Hedefler Sosyal Güvenlik Sistemindeki Uzun Vadeli Sigortalar ( Malullük, Yaşlılık, Ölüm ile Evlenme ve Cenaze Ödeneği) hakkında bilgi sahibi olacaksınız. 2 Adapazarı Meslek Yüksekokulu

Detaylı

İSTİHDAM FAALİYETLERİ

İSTİHDAM FAALİYETLERİ İSTİHDAM FAALİYETLERİ Aktif İstihdam Politikaları Pasif İstihdam Politikaları Girişimcilik Programları İşsizlik Sigortası İşbaşı Eğitim Programları Ücret Garanti Fonu Toplum Yararına Çalışma Programları

Detaylı

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler Bireysel emeklilik sistemi ve diğer şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin matrahın tespitinde indirimi ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi anlatılmıştır. Tarih 13/08/2003 Sayı GVK-3/2003-3/Bireysel

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI EK-18 SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI Türk sağlık sisteminin temel özelliklerinden biri, gerek hizmet sunumu, gerekse finansmanı açısından farklı rejimlerden oluşmuş olmasıdır. Sağlık hizmetleri bir yandan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN 18 cevdet ceylan:layout 1 11/9/10 3:22 PM Page 229 BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN AYLIKLARI Cevdet CEYLAN* I-GİRİŞ 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

SOSYAL SĐGORTALAR KANUNU

SOSYAL SĐGORTALAR KANUNU SOSYAL SĐGORTALAR KANUNU Kanun Numarası : 506 Kabul Tarihi : 17/7/1964 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 29, 30, 31/7/1964-1/8/1964 Sayı : 11766-11779 Madde 1 ilâ 96 (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.) Madde

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU 3959 SOSYAL SİGORTALAR KANUNU Kanun Numarası : 506 Kabul Tarihi : 17/7/1964 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 29, 30, 31/7/1964-1/8/1964Sayı : 11766-11779 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 3 Sayfa

Detaylı

SİRKÜLER NO: 2015 / 18

SİRKÜLER NO: 2015 / 18 DİPNOT YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ. SİRKÜLER NO: 2015 / 18 08.01.2015 KONU: Çalışanlarla ilgili 2015 yılına ilişkin bazı vergi ve sigorta bilgileri Hk. Çocuk zammı, aile yardımı, yemek yardımı ve özel

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ Ramazan YAŞAR * I - GİRİŞ Sosyal güvenlik, insanları hayatın içinde olan risklere karşı koruyacak önlemlerin hepsine

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ Gelir Testi nasıl başladı, kimler muaf? Sosyal Güvenlik Reformu ile tüm vatandaşların sağlık güvencesi kapsamına alınması 1 Ocak 2012 tarihinde başladı.

Detaylı

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ Konu: Bireysel Emeklilik Sistemine ve Sigorta Şirketlerine Ödenen Katkı Payları ve Şahıs Sigorta Primleri Đle Anılan Kurumlarca Yapılacak Ödemelerin, 4697 Sayılı Kanun Hükümleri Kapsamında Değerlendirilmesi

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU SOSYAL SİGORTALAR KANUNU Kanun Numarası : 506 Kabul Tarihi : 17/7/1964 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 29, 30, 31/7/1964-1/8/1964 Sayı : 11766-11779 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 3 Sayfa : 2827

Detaylı

İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. S.

İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. S. İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME Yrd. Doç. Dr. S. Alp LİMONCUOĞLU İzmir, Mayıs - 2015 İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Kamu Görevlilerin Emekliliği

Kamu Görevlilerin Emekliliği Kamu Görevlilerin Emekliliği 02 GİRİŞ 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu, aylık ücretlerini ayın 1 inde ödeyen kurumlarda göreve başlayanlar hakkında 01 Ekim 2008, aylık ücretlerini

Detaylı

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar

Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanun Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar

Detaylı

Sigortacılık & Aktüerya. Ilge YAZGAN Aktüerler Derneği İstanbul, 11 Nisan 2011 Yıldız Teknik Üniversitesi

Sigortacılık & Aktüerya. Ilge YAZGAN Aktüerler Derneği İstanbul, 11 Nisan 2011 Yıldız Teknik Üniversitesi Sigortacılık & Aktüerya Ilge YAZGAN Aktüerler Derneği İstanbul, 11 Nisan 2011 Yıldız Teknik Üniversitesi ERGO slide master 2010 Gündem Sigorta Aktüerya Sigorta Ne Demek? Sigorta: Sigorta, aynı türden tehlikeyle

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNUN KURUMSAL UYGULAMALARIMIZA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER (28.02.2009 ve 28.09.2009 tarihli değişikliklerle güncellenmiştir.) Mehmet TURŞUCU Mali Hizmetler

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVİR İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ 2 Mayıs 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28280 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından: GENEL SAĞLIK SİGORTASI GEÇİŞ SÜRESİNİN TAMAMLANMASI VE KURUMLARIN SAĞLIK YARDIMLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA

Detaylı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -EMEKLİLERİMİZİN, EMEKLİLİK HAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE KULLANABİLMELERİ DEVLETİN ÖNDE GELEN GÖREVLERİ ARASINDADIR -EMEKLİLERİMİZ

Detaylı

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır I- GİRİŞ : 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

-412- (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999 Sayı: 23777)

-412- (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999 Sayı: 23777) -412- TURKIYE CUMHURİYETİ İLE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI İLE İLGİLİ EK ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ESNEK GÜVENCE BAĞLAMINDA TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENCE Yasemin KARA Ağustos 2009 İÇERİK GİRİŞ TÜRKİYE HOLLANDA SONUÇ ve DEĞERLENDİRME 2 GİRİŞ 3 Matra Projesinin Temelleri Bu çalışma

Detaylı

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR?

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? Mehmet KARAKOÇ 1 1. GIRIŞ 5510 sayılı Kanunun farklı çalışan gruplarını kapsama alması ve özellikle de kamuda çalışanlarla

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler

Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi: Sonuçlar, Fırsatlar ve Beklentiler Ali Haydar ELVEREN Daire Başkanı Özel Emeklilik Dairesi Hazine Müsteşarlığı Bireysel Emeklilik Sisteminin Geliştirilmesi

Detaylı

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek?

Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? On5yirmi5.com Kimler Genel Sağlık Sigortası primi ödeyecek? Kimler genel sağlık sigortası primi ödeyecek? Eş ve çocukların durumu ne olacak? Gelir tespitinde neye bakılacak? Part time çalışanlar prim ödemek

Detaylı

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR * I- GİRİŞ: 5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükümlerine göre,

Detaylı

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi;

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; 1 - ALMANYA 4 tip ek emeklilik uygulaması vardır: 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; Bu uygulamada bağımsız ek emekli kuruluşu oluşturulmaz veya ayrı bir fon kurulmaz,

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

SİRKÜLER 2008/19. : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler

SİRKÜLER 2008/19. : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler SİRKÜLER 2008/19 SİRKÜLERİN Tarihi : 28.05.2008 Konusu : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler Mevzuat : 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (R.G: 08.09.1999/ 23810) 4857 Sayılı İş Kanunu (R.G:10.06.2003/

Detaylı

ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI

ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ ---------------------------------------------------------------------------------------- XI GİRİŞ --------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI İŞKUR DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI İŞKUR DESTEKLERİ A. AKTİF İSTİHDAM POLİTİKALARI Aktif İstihdam Politikaları İş Birliği Yapılan Kurum/Kuruluşlar: Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim

Detaylı

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] 4 www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com 2 Sosyal Güvenliğin Tanımı: Gelirleri ne olursa olsun, kişilere belirli sosyal riskler karşısında ekonomik güvence sağlama

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2014 yılında uygulanacak asgari ücret ve sosyal güvenlikle ilgili taban ve tavan ücret hesaplamaları

Detaylı

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir.

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. ASGARİ ÜCRET 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca,

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

İşsizlikle ilgili işlemler

İşsizlikle ilgili işlemler İşsizlikle ilgili işlemler İŞKUR a iş arayan olarak nasıl kayıt olunur? Kurumumuza kayıt yaptırmak isteyen iş arayanlar, ikamet ettikleri yerdeki İl Müdürlüğümüze T.C. kimlik numarasını belirleyen bir

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Dr. Mümine Nurdan DOĞUKAN GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ POLİTİKA VE PROJE DAİRE BAŞKANLIĞI 07 Kasım 2014 Sunum Planı Tanımlar Özel Sağlık Sigortası Çeşitleri Tamamlayıcı

Detaylı

Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta

Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta Sirküler 2013/08 12 Mart2013 Konu: Bireysel Emeklilik Fonlarına Ödenen Katkı Paylarının ve Özel Şahıs Sigortalarının Vergi ve SGK Karşısındaki Durumu (6327 Sayılı Kanununla Yapılan Değişiklik Sonrası)

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) İSTİHDAM TEŞVİKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) İSTİHDAM TEŞVİKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) İSTİHDAM TEŞVİKLERİ Mehmet CANDAN Temmuz 2011 SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI

Detaylı

Mevzuatında. Son Yenilikler. fettişi 26.08.2009 1

Mevzuatında. Son Yenilikler. fettişi 26.08.2009 1 Çalışma Mevzuatında Son Yenilikler Dr. Ö.. Hakan ÇAVUŞ Sosyal Güvenlik G Kurumu Başmüfetti fettişi 26.08.2009 1 Yeni bir uygulama daha İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde Sosyal Güvenlik

Detaylı

BİRİNCİ KISIM SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNA GİRİŞ Birinci Bölüm SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ

BİRİNCİ KISIM SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNA GİRİŞ Birinci Bölüm SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ İ Ç İ N D E K İ L E R BİRİNCİ KISIM SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNA GİRİŞ Birinci Bölüm SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ 1. Sosyal Güvenlik Kavramı 1 I. Sosyal güvenlik ve sosyal riskler 2 1. Genel

Detaylı

sunulmuştur. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Öğretim Üyesi.

sunulmuştur. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Öğretim Üyesi. TÜRKİYE İLE ZİRVEYE KATILIMCI ÜLKELER ARASINDAKİ SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINCA SAĞLANAN ÖĞRENCİ VE YABANCI İSTİHDAMINDA SOSYAL GÜVENLİK SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ 1 Doç. Dr. İbrahim AYDINLI 1990'lı yıllarda

Detaylı

SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI

SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI İSTİHDAM TEŞVİKLERİ SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI II. ÖZÜRLÜ İŞÇİ ÇALIŞTIRANLARA YÖNELİK İSTİHDAM TEŞVİKİ

Detaylı

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR?

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? Mustafa CERİT 1 1. GIRIŞ Engelliler 2 için çalışabilecek bir iş bulmak ve bulunan bu işi sürekli olarak elde tutmak

Detaylı

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI SİGORTACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler NAMIK DAĞALP GENEL MÜDÜR BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE SON GELİŞMELER BANKA,

Detaylı

TÜRKİYE DE ATÇILIĞIN DESTEKLENMESİ. Erdal Celal SUMAYTAOĞLU Yüksek Komiserler Kurulu Başkan Yardımcısı 20 Temmuz 2012

TÜRKİYE DE ATÇILIĞIN DESTEKLENMESİ. Erdal Celal SUMAYTAOĞLU Yüksek Komiserler Kurulu Başkan Yardımcısı 20 Temmuz 2012 TÜRKİYE DE ATÇILIĞIN DESTEKLENMESİ Erdal Celal SUMAYTAOĞLU Yüksek Komiserler Kurulu Başkan Yardımcısı 20 Temmuz 2012 1 I. TÜRKİYE DE ATÇILIK ve AT YARIŞLARI POTANSİYELİ 2 TÜRKİYE; TÜRKİYE DE ATÇILIK SEKTÖRÜ

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA TABİ OLARAK GEÇEN HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 2829 Kabul Tarihi : 24/5/1983 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 27/5/1983 Sayı : 18059 Yayımlandığı

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 01.07.2008 Tarihinden İtibaren, İşverenlerin 50 veya Daha Fazla İşçi Çalıştırdıkları İş Yerlerinde Çalıştırmaları Gereken Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ Bünyamin ESEN* 33 I- GİRİŞ 30.06.2012 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanarak aşamalı olarak yürürlüğe girmeye başlayan

Detaylı

Sosyal Güvenlik Destek Primi

Sosyal Güvenlik Destek Primi Sosyal Güvenlik Destek Primi Kamuoyunda en çok merak edilen konuların başında hiç şüphesiz Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisi gelmekte. Peki Sosyal Güvenlik Destek Primini kimler öder? İşte 14 soru

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

AB de MESLEKİ EMEKLİLİK

AB de MESLEKİ EMEKLİLİK AB de MESLEKİ EMEKLİLİK Aylık türleri Yaşlılık Ölüm/Dul ve Yetim Malullük/Özürlülük (her birinin sorunları birbirinden tamamen farklı) EMEKLİLİK PİRAMİDİ özel mesleki yasal asgari Mesleki emekliliğin göreceli

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü EN YOKSUL KESİM İÇİN SOSYAL YARDIM İSTİHDAM BAĞLANTISININ AKTİFLEŞTİRİLMESİ Aziz YILDIRIM Genel Müdür Mevcut Durum Faaliyetler Projeler MANTIKSAL ÇERÇEVE Sosyal Yardımlar-İstihdam

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı SOSYAL GÜVENLİK REFORMU NDA MERAK EDİLEN 50 SORU 50 CEVAP

TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı SOSYAL GÜVENLİK REFORMU NDA MERAK EDİLEN 50 SORU 50 CEVAP TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı SOSYAL GÜVENLİK REFORMU NDA MERAK EDİLEN Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı SOSYAL GÜVENLİK REFORMU NDA MERAK EDİLEN SOSYAL GÜVENLİK REFORMU NDA MERAK EDİLEN Soru

Detaylı