ANTRENMANA UYUM DOÇ.DR. MİTAT KOZ. Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANTRENMANA UYUM DOÇ.DR. MİTAT KOZ. Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu"

Transkript

1 ANTRENMANA UYUM DOÇ.DR. MİTAT KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

2 Aerobik - Anaerobik Düzenli antrenmanların organizma üzerinde çeşitli etkileri olduğu bilinmektedir. Düzenli yapılan antrenmanlar sonucunda oluşan bu adaptasyonlar, yapılan antrenmanın aerobik veya anaerobik yapıda olmasına bağlı olarak değişiklik gösterir. Örneğin, aerobik (dayanıklılık antrenmanları) kalp-dolaşım sistemini ve kasların daha fazla ATP üretebilme kapasitesini geliştirir. Diğer yandan anaerobik (kuvvet ve sürat) antrenmanları ise, kas gücünün artışını sağlar ve asit-baz dengesinde oluşabilecek bozulmalara karşı organizmanın toleransını geliştirir. Bu nedenle antrenmanın fizyolojik etkileri ve antrenman sonucu ortaya çıkan adaptasyonlar antrenmanın yapısına bağlıdır. Aerobik veya anaerobik

3 Dayanıklılık antrenmanlarına uyum

4 Dayanıklılık - Endurans Dayanıklılık bir işi veya aktiviteyi uzun süre yapabilmektir. Uzun mesafe koşu, yüzme, bisiklete binme gibi Dayanıklılık, kas dayanıklılığı ve dolaşım-solunum (kardiorespiratuvar) sistemi dayanıklılığı olmak üzere iki şekilde açıklanabilir. Her ikisi de sportif performansa oldukça önemli katkıda bulunurlar ve her birinin önemi değişik sporlar için farklıdır.

5 Kas dayanıklılığı Kas dayanıklılığı, 1-2 dakika süren şiddetli statik veya dinamik egzersizler sırasında (örneğin, m koşu veya halter kaldırma gibi) özel bir kas grubunun çalışma kapasitesidir. Bu daha çok belli bir kas grubunun gücü ve anaerobik enerji üretme kapasitesinin gelişimi ile ilgilidir.

6 Kardiyorespiratuvar dayanıklılık Kardiorespiratuvar dayanıklılık ise tüm vücudu ilgilendiren bir durumdur. Özellikle vücudun uzun süreli, tempolu bir egzersizi (örneğin, bisiklet çevirme, uzun mesafe koşu veya uzun mesafe yüzme egzersizleri gibi) devam ettirebilme becerisidir. Kardiorespiratuvar dayanıklılık, dolaşım ve solunum sistemlerinin antrenmana olan adaptasyonları ile ilgilidir.

7 Dayanıklılık antrenmanlarında oluşan değişiklikler Uzun süreli aktivitelerde enerji aerobik yollardan sağlanır Oksijen gereklidir. Dayanıklılık antrenmanlarında aerobik egzersizler ya da antrenmanlar kullanılır. Aerobik antrenmanlar sonucunda performansta meydana gelen gelişimler, antrenmana olan çok sayıda adaptasyonun bir sonucudur. Bu adaptasyonlar temelde oksijenin kullanımında rol alan yapılarda ve sistemlerde yani oksijen metabolizmasında meydana gelir. Kasta meydana gelen uyumlar Solunum sistemindeki uyumlar Kalp-dolaşım sistemindeki uyumlar Hormonal uyumlar

8 Dayanıklılık antrenmanları ile kasta oluşan uyumlar Miyoglobin miktarında oluşan değişiklikler Mitokondri fonksiyonunda oluşan değişiklikler Oksidatif (aerobik sistem) enzimlerde oluşan değişiklikler Kas lif tipinde meydana gelen değişiklikler Kapiller(kılcal) damarlarda meydana gelen değişiklikler Enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişiklikler

9 Miyoglobin miktarında oluşan değişiklikler-1 Miyoglobin, hemoglobin benzeri bir bileşiktir ve kas lifine gelen oksijene bağlanır. Miyoglobin oksijeni depolar ve egzersiz sırasında gerekli olduğunda serbest bırakır. Bu depolanan oksijen, özellikle istirahatten egzersize geçiş döneminde kullanılır. Egzersizin başlangıcı ile kardiovasküler sistemin oksijen sağlamada gecikmesi aşamasında (oksijen açığı) mitokondriye gereken oksijen, miyoglobinde depolanan oksijenden sağlanır.

10 Miyoglobin miktarında oluşan değişiklikler-2 Yavaş kasılan kas liflerinde (ST), bol miktarda miyoglobin bulunur. Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar, dayanıklılık antrenmanları ile iskelet kasının miyoglobin içeriğinin % oranında artırılabileceğini göstermiştir. Dolayısıyla, aerobik antrenmanlar sonucunda mitokondriye oksijen sağlamada bir artış meydana gelir. Miyoglobin içeriğindeki artış, yalnızca antrenmana aktif olarak katılan kaslarda oluşur ve antrenmanın frekansı (sıklığı) ile doğru orantılıdır.

11 Mitokondri fonksiyonunda oluşan değişiklikler Dayanıklılık antrenmanları, kas liflerinin ATP üretim kapasitesini artıran mitokondrial fonksiyon değişikliklerine neden olur. Oksijeni kullanma ve ATP üretme becerisi, kasta bulunan mitokondrilerin sayısı, büyüklükleri ve membran yüzey alanlarında oluşan artışla ilgilidir. Dayanıklılık antrenmanları sonucunda, aerobik enerji sisteminin farklı aşamalarında rol oynayan enzimlerin miktarında ve aktivite düzeylerinde de artış meydana gelir. Bunun sonucu olarak, iskelet kasındaki mitokondrilerin oksidatif fosforilasyonla aerobik olarak ATP üretme kapasiteleri artar.

12 Oksidatif enzimlerde oluşan değişiklikler Mitokondri sayısında ve büyüklüğünde oluşan artış, kasın aerobik kapasitesinde artışa neden olur. Besinlerin oksidatif olarak parçalanmaları ve ATP üretilmesi mitokondrideki aerobik enzimlerin aktivitesine bağlı olduğundan mitokondri fonksiyonlarının artması aerobik kapasiteyi geliştirir. Dayanıklılık antrenmanları bu enzimlerin aktivitelerini artırır.

13 Kas lif tipinde meydana gelen değişiklikler-1 Yapılan antrenmana bağlı olarak, tip I (yavaş kasılan) ve tip II (hızlı kasılan) liflerde oluşan değişiklikler aynı değildir. Bir başka deyişle, tip I ve tip II liflerinin antrenmana adaptasyonları farklıdır.

14 Kas lif tipinde meydana gelen değişiklikler-2 Antrenmanlar sonucunda tip I ve tip II liflerinde seçici hipertrofi (hacim artışı) meydana gelir. Örneğin, dayanıklılık sporcularında tip I kas lifleri, tip II liflerine oranla kasta daha fazla yer kaplar. Yapılan çalışmalar aerobik aktivitelerin (hafif koşu ve bisiklet gibi) yavaş kasılan kas liflerinde, hızlı kasılan liflere göre % 7-22 oranında daha fazla genişleme (büyüme) sağladığını göstermiştir. Sürat koşucularında, gülle ve disk atan sporcularda ise tip II lifleri daha fazla bir alana sahiptir. Bu bilgiler ışığında, seçici hipertrofinin yapılan spor aktivitesine ve/veya antrenman çeşidine bağlı olduğu söylenebilir

15 Kas lif tipinde meydana gelen değişiklikler-3 Yapılan çalışmalar kas lifi tiplerinin oksidatif kapasitesindeki doğal farklılıkların antrenmanla değişmeyeceğini ortaya koymuştur. Antrenman öncesinde olduğu gibi, antrenman sonrasında da tip I kas liflerinin aerobik kapasitesi, tip II liflerine oranla daha yüksektir. Ayrıca yapılan çalışmaların çoğu, fiziksel antrenman sonrası tip I ve tip II liflerinde birbirine dönüşüm olmadığını göstermektedir.

16 Kas lif tipinde meydana gelen değişiklikler-4 Antrenmana bağlı olarak tip I ve tip II liflerinin oranlarında büyük bir değişiklik olmamaktadır. Liflerin sayısı ve oranı doğuştan genetik olarak belirlendiğinden "sonradan sporcu olunmaz, sporcu doğulur" tezi de doğrulanmaktadır. Bu yüzden, tip I lifleri sayıca fazla olan bir sporcunun maksimum oksijen tüketimi kapasitesi, dolayısıyla aerobik gücü ve dayanıklılığı daha yüksektir.

17 Kapiller-kılcal damarlarda meydana gelen değişiklikler Aerobik antrenmanlar sonucu oluşan en önemli adaptasyonlardan biri, her bir kas lifini çevreleyen kapiller sayısındaki artıştır. Antrenmanlı bir erkeğin bacak kasında, antrenmansız birine oranla % 5-10 daha fazla kapillarizasyon bulunmuştur. Uzun süreli dayanıklılık antrenmanları sonucu kapiller damar sayısı % 15 kadar artabilir. Kas lifinin etrafında daha fazla kapiller olması ile, kan ve çalışan kas lifi arasında daha fazla gaz, ısı, atık madde ve besin değişimi gerçekleşir. Bu durum, daha fazla enerji üretilmesine, atıkların daha süratli atılmasına ve kasların daha uzun süreli çalışmasına olanak sağlar.

18 Enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişiklikler-1 Aerobik antrenmanlar sonucunda iskelet kasının karbonhidratları kullanma kapasitesi artar. Oksijenli ortamda glikojen CO 2 ve H 2 0'ya parçalanarak daha fazla ATP üretilir. Bu durum, antrenmanlı kasta glikojen depolanması ve mitokondrilerin oksidatif kapasitesindeki artış ile de uyumludur. İnsanlarda 1 kg kasa düşen glikojen miktarı gr' dır. Antrenmanla bu miktar 2.5 kat artar Kasın glikojen depolarındaki artış, mitokondri ve enzimatik değişikliklerle beraber maksimal aerobik güçte artmaya neden olur

19 Enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişiklikler-2 Aerobik antrenmanlar sonucunda iskelet kasının yağları kullanma kapasitesi de artar. Kasların glikojen kullanımında olduğu gibi, yağları oksijenli ortamda CO 2 ve H 2 O'ya parçalayarak ATP üretebilme kapasiteleri gelişir. Bu değişikliğin nedeni kaslara olan kan akışının, yağları mobilize ve metabolize eden enzimlerin aktivite düzeylerinin artmasıdır.

20 Enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişiklikler-3 Dayanıklılık aktiviteleri sırasında yağ önemli bir enerji kaynağı olduğundan, yağları kullanma kapasitesinde oluşan artma, bu aktivitelerde performansın geliştirilmesi açısından avantajlıdır. Dayanıklılık antrenmanları ile serbest yağ asitlerinin depolandıkları yerden serbest bırakılmaları ve uzun süreli egzersizlerde kasların kullanımına hazır hale gelmeleri sağlanır.

21 Enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişiklikler-4 Aynı submaksimal iş yükünde, antrenmanlı kişiler antrenmansız kişilere göre enerji üretiminde daha fazla yağ kullanırlar. Submaksimal şiddette bir egzersiz sırasında daha fazla yağ oksidasyonu, daha az glikojen tüketimi ve dolayısıyla daha az laktat birikimi gerçekleşir. Bunun sonucu kasta daha az yorgunluk oluşur Dayanıklılık antrenmanı sonrası kasların yağları kullanma kapasitesinde oluşan artış, yağ asitlerinin parçalanması, taşınması ve aktive edilmesinde rol alan enzimlerin aktivitelerinin artması ile gerçekleşmektedir. Sonuç olarak, aerobik antrenmanlar kas içinde enerji üretiminde yağların daha fazla kullanılmasını geliştirir. Bu da kas ve karaciğer glikojeninin daha yavaş kullanılmasına, laktik asit oluşumunun daha az olmasına ve dolayısıyla yorgunluğun daha geç oluşmasına neden olur.

22 Antrenman ile Dolaşım ve Solunum Sistemlerinde (kardiyorespiratuvar) Oluşan Adaptasyonlar Kardiorespiratuvar sistemde meydana gelen değişiklikler, temel olarak oksijen taşıma sistemini etkileyen değişikliklerdir. Oksijen taşıma sistemi, dolaşım, solunum ve doku düzeyindeki birçok faktörü içerir. Bu faktörler birlikte çalışarak, oksijenin çalışan kaslara taşınmasını sağlarlar Dolaşım sistemindeki değişiklikler Solunum sistemindeki değişiklikler

23 Kardiyovasküler (kalp-damar) sistemde oluşan uyumlar Antrenman sonucu kardiyovasküler sistemde birçok adaptasyon oluşur. Bunlar, kalbin hacmi, kalbin atım volümü-hacmi (strok volüm), kalp atım sayısı, kalbin dakika atım volümü-hacmi (kardiyak output veya kardiyak debi), kan akımı, kan basıncı ve kan miktarında olan değişiklikler olarak tanımlanabilir.

24 Kalbin büyüklüğünün artması Sporcularda kalbin büyüklüğü (hacmi) sporcu olmayanlara göre daha fazladır. Bu büyüme haline "dilatasyon yada hipertrofi denir. Kalp odacıklarının büyümesi ile kalbin içerisine alabildiği kan miktarı ve her bir atımda pompalayabildiği kan miktarı (kalp atım volümü veya strok volüm) artar. Bu nedenle bir dakikada pompalayabildiği kan miktarı da (kalbin dakika atım volümü veya kardiyak output veya kardiyak debi) artar. İyi antrene edilmiş sporcularda kalbin egzersiz sırasında pompaladığı kan miktarı, dakikada litreye kadar çıkabilir.

25 Hacim yükü ve Ventrikül boşluğu büyümesi (kavite dilatasyonu) Bisiklet, uzun mesafe koşusu gibi dayanıklılık sporlarında kalp hacim yüküne maruz kalır ve sol ventrikül diyastol çapı büyür(kavite dilatasyonu). Bu durum, diastol (kalbin gevşemesi) sırasında ventriküle dolan kan miktarının da daha fazla olduğu anlamına gelir. Aynı zamanda atım volümünün de artmasına neden olur Dayanıklılık sporlarında kavite dilatasyonu genellikle bradikardi ile birliktedir (ventriküllerin doluş süresini uzatmak için). Kavite dilatasyonu fonksiyonel bir uyumdan ibarettir Sol ventrikül arka duvarı ve ventriküllerrası septumda hafif hipertrofi ile birlikte oluşur.

26 Kalp atım sayısı Antrenman düzeyi ilerledikçe, sporcunun istirahat ve egzersiz sırasındaki kalp atım sayısında azalma görülür. Kalp atım sayısı, istirahat ve egzersiz sırasında kalbin ne kadar çalıştığının bir göstergesi olarak değerlendirilir. Çalışan kasların istirahat halindeki kaslara oranla daha fazla O 2 ihtiyacı vardır. Bu nedenle, kalp egzersiz sırasında daha fazla çalışır ve kaslara daha fazla kan gönderir. Kalbin kendisinin tükettiği O 2 miktarı da, kalbin kasılma sayısı ile direkt ilişkilidir. Kalp daha fazla çalıştığında, daha fazla O 2 gereksinimi duyar.

27 İstirahat kalp atım sayısında azalma-1 Dayanıklılık antrenmanı sonucunda istirahat kalp atım sayısı önemli miktarda azalır. Bu adaptasyona egzersiz bradikardisi adı verilir. Antrenmanlı ve antrenmansız olan kişiler karşılaştırıldığında, istirahat kalp atım sayıları arasındaki fark oldukça belirgindir. Antrenmanlı olmayan bir kişide yaklaşık atım/dak olan kalp atım sayısı, iyi antrene olmuş dayanıklılık sporcularında 40 atım/dak veya daha az olabilir. Antrenman sonucu istirahat sırasında kalp atım sayısında meydana gelen bu azalmanın nedeni, antrenman ile artan istirahat kalp atım volümü (strok volüm)'dür.

28 İstirahat kalp atım sayısında azalma-2 İstirahat kardiyak debi miktarı, antrenmanlı ve antrenmansız kişilerde yaklaşık 5 L/dak'dır. Ancak antrenmanlı kişilerde istirahat atım volümü yüksek olduğu için, kalp aynı miktarda kanı, daha düşük kalp atım sayısı ile pompalar. Bu nedenle, antrenmanlı kişilerde artan istirahat atım volümü, istirahat kalp atım sayısının daha az olmasının bir nedenidir. Ancak, antrenmanın kalp atımını kontrol eden otonomik sinir sistemi üzerinde de etkileri olduğu düşünülmektedir. Dayanıklılık antrenmanları parasempatik aktiviteyi artırıyor ve sempatik aktiviteyi azaltıyor gibi gözükmektedir. Belki de her ikisi birlikte oluşmaktadır. Bu şekilde, istirahat kalp atım sayısı dayanıklılık antrenmanları sonucu azalmaktadır

29 Submaksimal kalp atım sayısı Antrenmandan sonra gelişen en önemli değişikliklerden biri aynı submaksimal iş yükünde kalp atım sayısının daha az olmasıdır. Bu aynı miktarda kardiyak debi daha düşük kalp atım sayısı ile elde edildiğinde, kalp daha ekonomik çalışıyor anlamına gelir. Çünkü daha yüksek kalp atım sayısına oranla daha düşük kalp atım sayısı daha az oksijen tüketimi (daha az enerji kullanımı) anlamına gelir. Submaksimal egzersiz sırasında daha iyi aerobik kapasite, belli bir iş yükünde daha düşük bir kalp atım sayısı ile sonuçlanır. Kalp atım sayısındaki azalma antrenman ile daha da belirginleşir. Bu da antrene olmuş kalbin aynı iş için, antrene olmamış kalpten daha az çalışması anlamına gelir.

30 Maksimal kalp atım sayısı Genellikle maksimum kalp atım sayısı sabittir. Dayanıklılık antrenmanlarından sonra da, maksimal egzersizler sırasındaki maksimum kalp atım sayısı fazla değişmez. Hatta maksimal kalp atım sayısı dayanıklılık antrenmanlarından sonra biraz düşebilir. Dayanıklılık antrenmanı yapan sporcular, spor yapmayan aynı yaştaki kişilere oranla daha düşük bir maksimal kalp atım sayısına sahiptirler Dayanıklılık antrenmanlarından sonra, antrenmana adaptasyon olarak oluşan maksimal kalp atım sayısındaki bu bir miktar azalmanın nedeni tam olarak bilinmemektedir.

31 Toparlanma sırasında kalp atım sayısı Egzersiz sonlandığı zaman kalp atım sayısı hemen normale dönmez. Egzersizin bitiminden bir süre sonra da yüksek olmaya devam eder. Kalp atım sayısının istirahat değerine dönmesi için geçen süre dayanıklılık antrenmanları sonucunda kısalır. Kalp atım sayısının egzersizden sonra ne kadar sürede istirahat değerine geri döndüğü, kardiyorespiratuvar uygunluğun bir göstergesi olarak değerlendirilir. Genel olarak daha iyi antrene olmuş bir kişi daha hızlı normale döner. Bu nedenle antrenman programı uygulanırken toparlanma kalp atım sayısının izlenmesi, antrenman ile oluşan adaptasyon hakkında bilgi verir.

32 Kalbin atım volümü-hacmi (strok volüm) Uzun süre antrenman yapan bir sporcu ile sadece birkaç aydır spor yapan bir kişiyi birbirinden ayıran en önemli özelliklerden biri, atım volümünün sporcularda daha fazla olmasıdır. Diğer bir deyişle atım volümü, kardiyak debinin dolayısıyla da maksimal oksijen tüketiminin en önemli belirleyicisidir.

33 Atım hacmi değerleri.. Sedanter yatar pozisyonda 100 ml Sedanter dikey pozisyonda ml. Sedanter max egzersizde ml Antrene birey dinlenim ml Antrene max.egzersiz ml Çok iyi antrene max.egz ml

34 İstirahat atım volümü-1 Antrenmanlı ve antrenmansız kişilerde istirahat sırasındaki kardiyak debi yaklaşık olarak aynıdır. Antrenmanlı kişilerde kalp atım sayısının istirahat halinde daha düşük olduğu hatırlanırsa, aynı miktarda kardiyak debi ancak atım volümünün artması ile elde edilebilir. Bu nedenle, istirahat sırasında antrenmanlı kişilerin veya sporcuların atım volümü, spor yapmayanlara oranla daha yüksektir. Atım volümündeki artış, dayanıklılık sporu yapan sporcularda daha belirgindir. Bu artış, kalpte meydana gelen hipertrofi ve kalbin kasılma gücünün artışına bağlıdır.

35 İstirahat atım volümü-2 Atım hacminde meydana gelen artıştan dolayı, kalp atım hızında azalma görülür. Dayanıklılık sporu yapanların ventriküler kavitesi arttığından, kalbin diastolü sırasında kalbe daha fazla kan dolar, dolayısıyla atım volümü de artar. Antrenman sonrası artan istirahat atım volümünü destekleyen diğer bir faktör de miyokardiyumun (kalp kasının) kasılma kuvvetinin artmasıdır. Miyokardiyum kasılma kapasitesinin artması, kalp kasındaki ATPaz enzim aktivitesindeki artış ve/veya kontraktil elementler arasındaki ilişkiyi arttıran ekstrasellüler kalsiyum miktarındaki artışla bağlantılıdır. İstirahat atım volümündeki artış, uzun süreli yoğun antrenmanla daha da belirginleşebilir.

36 Submaksimal atım volümü Antrenmandan sonra aynı submaksimal iş yükünde atım volümü artar. Bunun nedeni istirahat düzeyinde olduğu gibi ventriküler kavitenin büyümesi ve kalp kasının kasılma kuvvetinin artmasıdır. Buna bağlı olarak kaviteye dolan kan miktarı ve dolayısıyla atım volümü artar.

37 Maksimal atım volümü Antrenmanla maksimal atım volümü de artar. Bu artışın nedeni daha önce de açıklandığı gibi kardiyak hipertrofi ve miyokardın kasılma kuvvetinin artmasıdır. Kasılma kuvvetinin ve ventriküler hacmin artması, her atımda daha fazla kanın kalpten pompalanmasını sağlar.

38 Kardiyak debi Kalbin bir dakikada pompaladığı kan miktarı veya kardiyak output. Kardiyak output veya kardiyak debi, kalbin bir dakikada vücuda pompalayabildiği kan miktarıdır. Bu da atım volümü ve kalp atım sayısının bir sonucudur. Dayanıklılık antrenmanları sonrasında atım volümü artar ve kalp atım sayısı ise azalır.

39 İstirahat veya submaksimal kardiyak debi Dayanıklılık antrenmanları sonrasında istirahat veya submaksimal bir iş yükü sırasında kardiyak debi miktarında fazla bir değişiklik olmaz. Aynı iş yükünde antrenmanlı kişilerin kardiyak debisi biraz düşük bile olabilir. Bunun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, artan a-v O 2 farkı olabilir. Kaslar antrenmana adaptasyon sonucunda aynı miktarda kandan daha fazla O 2 alıp kullanabilir hale gelirler. Bu da kardiyak debinin bir miktar azalmasına neden olur. Bir başka deyişle, kalpten bir dakikada pompalanan kan miktarı azalır ve dolayısı ile antrenman sonucu kalbin yükü biraz azalır.

40 Maksimal kardiyak debi Maksimal kardiyak debi antrenmanla artar. Bunun nedeni maksimal atım volümünün artmasıdır. Çünkü maksimal kalp atım sayısı fazla değişmez. Maksimal kardiyak debi, antrenmansız kişilerde L/dak, antrenmanlı kişilerde ise L/dak ve dayanıklılık sporcularında ise 40 L/dak ve daha üzeri olabilir.

41 Kan basıncında meydana gelen değişiklikler: Antrenman sonucunda aynı iş yükündeki kan basıncı antrenman öncesine oranla daha düşüktür. Bunun yanı sıra, sınırda veya orta derecede hipertansiyonu (yüksek kan basıncı) olan kişilerde de antrenmanla istirahat diastolik ve sistolik kan basıncında önemli düşmeler görülmüştür. Sistolik 10 mmhg Diyastolik 8 mmhg

42 Dirençli egzersizler ağır yükler kaldırılırken sistolik ve diyastolik basınçlarda büyük artışlara yol açabilirken, bu yüklerle sürekli çalışma dinlenim kan basıncında yükselmelere yol açmaz. Hipertansiyon haltercilerde ve güç, kuvvet sporu yapanlarda yaygın değildir. Kardiyovasküler sistem dirençli çalışmaya dinlenim kan basıncını düşürerek yanıt verir.

43 Antrenman ile Solunum (Respiratuar) Sisteminde Oluşan Adaptasyonlar Solunum sistemi fonksiyonları genellikle performansı sınırlamaz, çünkü egzersiz sırasında ventilasyon, kardiyovasküler sistem fonksiyonlarından çok daha fazla artar. Bu nedenle solunum sistemi de dayanıklılık antrenmanı sonrası bazı adaptasyonlar geliştirir. Genel olarak, akciğer volüm ve kapasiteleri antrenman ile çok az değişir.

44 Dayanıklılık antrenmanı sonrası vital kapasite (maksimal bir inspirasyon sonrası ekspire edilen hava miktarı miktarı) çok az artar, rezidüel volüm (maksimal bir ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava) çok az azalır, ve total akciğer kapasitesi genel olarak değişmez. Tidal volüm (solunum hacmi) ise istirahat ve submaksimal egzersiz sırasında fazla değişmez, ancak maksimal egzersizler sırasında artar.

45 Maksimal dakika ventilasyonu-1 Antrenman sonucunda istirahatte çok az azalır veya hiç değişmez. Submaksimal egzersizler sırasında ise bir miktar azalır. Bu azalma solunum sisteminin daha verimli çalıştığını ifade eder. Maksimal dakika ventilasyonu, maksimal egzersizler sırasında önemli ölçüde artar. İstirahat sırasında yaklaşık 6 L/dak olan hava miktarı, maksimal egzersizler sırasında L/dak ve hatta 180 L/dak kadar yüksek olabilir.

46 Maksimal dakika ventilasyonu-2 Antrenman sonucu oluşan maksimal dakika ventilasyonundaki bu artış, maksimal egzersiz sırasında tidal volüm ve solunum sıklığında meydana gelen artışdan kaynaklanır. Ventilasyon egzersiz için sınırlayıcı bir faktör değildir. Ventilasyon ancak belli bir noktadan sonra vücuda gerekli olan O 2 'ni sağlamada zorlanabilir, ancak bu çok olası bir durum değildir.

47 Pulmoner difizyon hızı-1 Dayanıklılık antrenmanları sonrası pulmoner diffüzyon (alveollerde gerçekleşen gaz değişimi) istirahat ve submaksimal egzersizler sırasında fazla değişiklik gösterımez. Ancak maksimal egzersizler sırasında artar. Antrenman sonucunda, maksimal kardiyak debinin artması ile akciğerlere gelen kan miktarı da artar. Akciğerlere gelen kan miktarı artınca, daha fazla diffüzyonun gerçekleşmesi için akciğerlere daha çok hava alınır. Akciğerlerdeki kılcal damar yoğunluğu da antrenman ile arttığından, maksimal egzersizler sırasında daha fazla gaz değişimi oluşur. Bu nedenle de maksimal dakika ventilasyonu artar.

48 Pulmoner difüzyon hızı-2 Sporcular, spor yapmayanlara oranla istirahat ve egzersiz sırasında daha fazla diffüzyon kapasitesine sahiptirler. Sporculardaki diffüzyon kapasitesi, maksimal egzersiz sırasında istirahate oranla yaklaşık üç kat artar. Çünkü istirahat sırasında pulmoner kapillerlerin çoğunda kan akımı çok yavaş, hatta durgundur. Egzersiz sırasında ise akciğerlerde artan kan akımı, kapillerlerin maksimal düzeyde perfüzyonuna neden olarak, oksijenin pulmoner kapillerlerde diffüzyonu için çok daha büyük bir alan sağlar. Bu durum özellikle dayanıklılık sporu yapanlar için geçerlidir

49 Arteriyo-venöz O2 farkı Antrenman ile arterial-venöz O 2 farkı (a-v O 2 farkı) özellikle maksimal egzersiz sırasında artar. Arterial kanın O 2 konsantrasyonu antrenman sonucunda fazla değişmez, ancak venöz kanda bulunan O 2 miktarı azalır. Bu nedenle vücutta kullanılan ve kalbin sağ bölümüne geri dönen kanda (venöz kanda) daha az O 2 kalır. Bu nedenle maksimal egzersiz sırasında a- v O 2 farkı artar.

50 Solunum verimliliği Antrenman solunum verimliliğini de artırır. Solunum verimliliğinin artması, aynı miktarda oksijen tüketimi için solunan hava miktarının antrenmanlı kişilerde daha az olduğu anlamına gelir. Solunumun artması durumunda oksijen tüketimi de artacağı için, solunum verimliliğinin artmasıyla, özellikle uzun süreli egzersizlerde, solunum kaslarının oksijen tüketimi azalır ve bu şekilde çalışan iskelet kaslarına daha fazla oksijen gönderilir.

Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ

Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ Dayanıklılık - Endurans Dayanıklılık bir işi veya aktiviteyi uzun süre yapabilmektir.

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU

KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU GİRİŞ Aerobik yolla enerji üretiminde besin maddelerinden ATP resentezi için ortamda yeterli miktarda oksijen bulunması gereklidir. Oksijen akciğerler yoluyla kana

Detaylı

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR FİZYOLOJİ İNSAN VÜCUDUNU OLUŞTURAN SİSTEMLER NASIL ÇALIŞIYOR? ANATOMİ MOLEKÜLER BİYOLOJİ BİYOFİZİK BİYOKİMYA EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ EGZERSİZ ESNASINDA SİSTEMLER NASIL

Detaylı

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD Kuvvet-Çabukluk (sprint) egzersizleri Atmalar: gülle, çekiç, vb Halter egzersizleri Atlamalar: yüksek, sırıkla, tek adım,

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı

EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ

EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ 1 Oksijen Borçlanması (Egzersiz Sonrası Fazla Oksijen Tüketimi) Toparlanma sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha azdır Toparlanma sırasında

Detaylı

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJININ SÜREKLILIĞI Egzersizin özelliğine bağlıdır 100 m ATP-CP Maraton aerobik sistem 400-800 m laktik asit sistemi 1500 m ATP-CP, laktik asit sistem ve aerobik sistem

Detaylı

Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Yüzmenin Faydaları \ Kas-İskelet Sistemi \ Kas-İskelet Sistemi YÜZMENİN KAS-İSKELET SİSTEMLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ Kas gerilebilme ve kasılabilme yeteneğine sahip liflerden oluşur. Kas dokusu üçe ayrılır.

Detaylı

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kaslara daha çok oksijen sağlanması ve oksijen kullanımı sonucu oluşan atık maddelerin kaslardan

Detaylı

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA Normale dönüş-performans ilişkisi Ne kadar hızlı? Egzersiz sonu toparlanmanın amacı... Tüm vücudu ve kasları dinlendirmek, egzersiz öncesi şartları yeniden hazırlamaktır. Kısa

Detaylı

Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi

Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Hareket sisteminin temel yapı taşları iskelet ve kaslardır. Kaslar; çizgili kaslar ve düz kaslardan oluşur. Kalp

Detaylı

EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ

EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Solunumun amacı... Dokulara oksijen sağlamak ve karbondioksiti uzaklaştırmak. Kan asiditesinin kontrolü Ağız yoluyla iletişim Solunum Pulmoner

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK Uzun süreli immobilizasyon sonucu: - Nitrojen ve protein dengesi bozulur. - İskelet kasının kitlesi, kasılma kuvveti ve etkinliği azalır. - İskelet kaslarında

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı EGZERSİZ Fizyolojisi Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Kaslarda güç, kuvvet ve dayanıklılık Maksimum kasılma kuvveti 3-4 kg/cm2 kesit alanı

Detaylı

«uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği»

«uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği» 1 «uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği» «sporcunun psiko-fiziki yorgunluğa karşı direnç yeteneği» 2 Dayanıklılık antrenmanlarının temel

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE FUTBOLDA DAYANIKLILIK Atilla YÜCE DAYANIKLILIK DAYANIKLILIK, GENELDE, SPORCUNUN FİZİKİ VE FİZYOLOJİK YORGUNLUĞA DAYANMA GÜCÜ OLARAK TANIMLANABİLİR. BİR BAŞKA TANIMDA İSE, TÜM ORGANİZMANIN, UZUN SÜRE DEVAM

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum Sisteminin Temel Anatomisi Burun veya ağız Farinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller Alveoller İletim bölgesi: gaz değişimine katılmayan ağız, burun, larinks, trakea,

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik

Detaylı

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ 1 Aerobik Egzersiz Programlarının Düzenlenmesi Aerobik uygunluk düzeyi belirlendikten sonra aerobik uygunluğu geliştirmek ve korumak için egzersiz programları

Detaylı

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ Z SONRASI TOPARLANMA Egzersizden sonraki toparlanma periyodu sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sonlandığı için egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha

Detaylı

Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü

Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü 1 Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü Çocukların çoğu hareketi uzun süreli orta düzeyde aktivitelerden çok; kısa süreli patlayıcı aktiviteleri içermektedir

Detaylı

KARDİOVASKÜLER SİSTEM ve EGZERSİZ

KARDİOVASKÜLER SİSTEM ve EGZERSİZ KARDİOVASKÜLER SİSTEM ve EGZERSİZ 1.KARDİOVASKÜLER SİSTEM Kardiovasküler sistem (dolaşım sistemi) vücudumuzda kanın taşınmasından sorumlu olan kalp, kan damarları ve kandan oluşan sistemdir. Kalbin Yapısı

Detaylı

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI Prof. Dr. F ÖZYENER EGZERSİZ SIRASINDAKİ DAYANIKLILIĞIMIZ VE SÜRATİMİZ BÜYÜK ORANDA KASLARIMIZIN ENERJİ VE GÜÇ ÜRETEBİLME YETENEĞİNE BAĞLIDIR. Kas Hücresi Sarkotübüler

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ Ergenliğe kadar boy, ağırlık ve kuvvet bir cinsiyet farkı göstermezken, ergenlikten sonra cinsiyetler arasındaki bazı değişiklikler belirginleşir.

Detaylı

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli:

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: ENERJİ SİSTEMLERİ 1 ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: 1. Kimyasal Enerji 2. Mekanik Enerji 3. Isı Enerjisi 4. Işık Enerjisi 5. Elektrik Enerjisi 6. Nükleer Enerji Bu

Detaylı

SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ A ADAPTASYON : Uyum. AEROBİK : Oksijenli. AFFERENT : Duyu. AGRESİF : Saldırgan. AKLİMATİZASYON : İklime (yüksekliğe) uyum. AKTİN : Kas kasılmasında rol oynayan bir protein çeşidi.

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR ADIM ADIM YGS LYS 174. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR Dolaşım Sisteminde görev alan damarlar şunlardır; 1) Atardamarlar (arterler) 2) Kılcal damarlar (kapiller) 3) Toplardamarlar (venler) 1) Atardamar

Detaylı

PROF. DR. ERDAL ZORBA

PROF. DR. ERDAL ZORBA PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,

Detaylı

FTR 210 EGZERSİZ FİZYOLOJISI. Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir

FTR 210 EGZERSİZ FİZYOLOJISI. Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir FTR 210 EGZERSİZ FİZYOLOJISI Dolaşım sistemi Kan damarları yoluyla oksijeni ve barsaklarda emilen besin maddelerini dokulara iletir Metabolizma sonucu oluşan artık maddeler ve CO 2 nin dokulardan uzaklaştırılmasında

Detaylı

SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ, Cilt 5, Sayı 2,(2004),109-114 109 SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Metin DEMİR Gazi Üniversitesi, Beden Eğitim ve Spor Yüksekokulu,

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

Çocuk ve adolesanlarla çalışma

Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuklarda çalışma(antrenman) çocuğun kuvvetini, anaerobik ve aerobik kapasitesini iyileştirebilir. Ancak çocuklar yetişkinlerin küçük birer kopyası (minyatürü) değildir.

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Ders İçeriği Enerji Sistemleri (2 saat) İş, güç, enerji tanımları ve ilişkileri Aerobik enerji yolu Anaerobik

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Yaşlılara yönelik egzersiz programları hazırlarken Genetik özelliklerine, Hastalık durumuna, Daha önceden sporla ilişkisine, Ne kadar

Detaylı

BÜYÜME. Vücudun ya da vücut bölümlerinin boyut olarak artması Yaşamın ilk 20 yılında görülen en önemli biyolojik süreçtir.

BÜYÜME. Vücudun ya da vücut bölümlerinin boyut olarak artması Yaşamın ilk 20 yılında görülen en önemli biyolojik süreçtir. BÜYÜME Vücudun ya da vücut bölümlerinin boyut olarak artması Yaşamın ilk 20 yılında görülen en önemli biyolojik süreçtir. 2 BÜYÜME Örneğin doku büyümesi gerçekleşerek vücut ağırlığı ve boy uzunluğunda

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

Birim Antrenman. Dr. Alper AŞÇI. Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi

Birim Antrenman. Dr. Alper AŞÇI. Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Birim Antrenman Dr. Alper AŞÇI Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Performans Çevre koşulları ve bireysel özelliklerden kaynaklanan motor boyuttaki gözlenebilir ve kalıcı davranış değişikliği

Detaylı

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ ÖLÇÜ BİRİMLERİ Metrik sistem SI birimi (system international) İş: Kuvvet ve mesafenin çarpımının bir ürünü olarak ifade edilir. İş = Kuvvet x Mesafe Örn:

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 Spor insanoğlunun var oluşundan beri onunla beraber olan, belirli kurallar içeren, rekabet ortamı olan, haz veren

Detaylı

Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi

Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi % Maksimal Gerim Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi Uzunluk Sarkomer boyu istirahat koşullarında 2 mm (mikron mikro metre) kadardır Kas Fibrili Uzunluğu ve Kuvvet Üretimi Sarkomerlerin boyu, dolayısıyla da

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ

GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ HİTİT ÜNİVERİSTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEK OKULU ANTRENÖRLÜK BÖLÜMÜ GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ ANTRENMAN DURUMLARI ANTRENMAN DURUMLARI I-FORM(PEAKING) Sporcunun bir sezon içerisinde yakaladığı en iyi

Detaylı

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ Performans Testleri Antrenör Nihan DÖNMEZ Yetenek seçimi Vücut yapısı Reaksiyon zamanı Güç ve kuvvet testi Anaerobik kapasite Dayanıklılık Sağlık testleri gibi konu başlıkları altında farklı birçok testi

Detaylı

DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Vücutta serbestleyen enerjinin son ürünü ısıdır Hücrelerin fonksiyonel sistemlerinde kullanılan enerji nasıl ısıya dönüşür? Protein

Detaylı

KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI

KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI KUVVET ANTRENMANLARININ PROGRAMLANMASI Özel olma ilkesi Kuvvet için yüksek şiddet düşük tekrar Dayanıklılık için düşük şiddet yüksek tekrar Hareketin hızı ve genişliği de önemli 2 Aşırı Yüklenme İlkesi

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle Doç. Dr. Onur POLAT Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle gelişirken, spor yaralanmalarında hem dış

Detaylı

Yrd Doç Dr MURAT BİLGE 02/12/2010

Yrd Doç Dr MURAT BİLGE 02/12/2010 MOTOR BECERĐLER DAYANIKLILIK HALTER TAKIM SPORLARI SPRİNT MARATON 1 2 Genel olarak, yorgunluğa karşı direnme niteliği ya da yorgunluğa dayanabilme gücü olarak değerlendirilir. SÜRAT KUVVET Jonath a göre

Detaylı

Solunum Sistemi Dicle Aras

Solunum Sistemi Dicle Aras Solunum Sistemi Dicle Aras Solunum sistemi, solunum yolları anatomisi, akciğerlerin temel anatomisi, akciğer hacim ve kapasiteleri, akciğerlerde gaz değişimi, gazların kısmi basınçları 3.9.2015 1 Solunum

Detaylı

KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK

KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK Kardiovasküler Dayanıklılık büyük kas gruplarını içeren dinamik egzersizleri orta-yüksek şiddet arasında uzun süre uygulayabilme becerisidir. Kardiovasküler sistemin ve kardiovasküler

Detaylı

ANTRENMAN BİLGİSİ. Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

ANTRENMAN BİLGİSİ. Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ANTRENMAN BİLGİSİ Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Dayanıklılığın Önemi Dayanıklılık; yoğun ve geniş kapsamlı antrenmanları yürütebilmesi için

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI 11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz

Detaylı

Sürat Antrenmanı. Dr.Ali KIZILET

Sürat Antrenmanı. Dr.Ali KIZILET Sürat Antrenmanı Bu antrenmanlar sürat ve çabukluk çeviklik gelişimi için antrenörler için temel kaynaktır.özel bir sürat antrenmanını takiben gevşeme egzersizleri her zaman kullanılmalıdır. Sürat antrenmanları

Detaylı

YÜKLENMENİN ÖLÇÜTLERİ ANTRENMAN BİLGİSİ

YÜKLENMENİN ÖLÇÜTLERİ ANTRENMAN BİLGİSİ ANTRENMAN BİLGİSİ Bir plan ve program çerçevesinde, Ölçüsü iyi saptanmış, Antrenman sürecinin kapsam ve içeriğinde yapılan değişiklikler, Organizmada Morfolojik Fonksiyonel Biyokimyasal uyumlar sağlayan

Detaylı

ANTRENMAN BİLGİSİ. Bilim Konusu Olarak Antrenman. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

ANTRENMAN BİLGİSİ. Bilim Konusu Olarak Antrenman. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ANTRENMAN BİLGİSİ Bilim Konusu Olarak Antrenman SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Antrenman Kavramı Bütünleşik bilim olarak antrenman bilimi Antrenman türleri Sporsal antrenman Yüklenme

Detaylı

Dinlenme durumunun değerlendirilmesi. Nabız ve Kan Basıncı. M. Kamil ÖZER

Dinlenme durumunun değerlendirilmesi. Nabız ve Kan Basıncı. M. Kamil ÖZER Dinlenme durumunun değerlendirilmesi Nabız ve Kan Basıncı Dinlenme Durumunun Değerlendirilmesi Kalp solunum sistemi fonksiyonunun dinlenme durumundaki değerlendirilmesi işlevi sırtüstü yatarken, otururken

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ Fiziksel Aktivite Kassal kontraksiyon ve enerji harcaması gerektiren her türlü hareket Egzersiz Sağlık durumunu iyileştirmek Fiziksel uygunluğu

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için Herbalife24 serisi, egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında size yardımcı olabilecek sporcu beslenmesi ürünlerini içermektedir. Herbalife24 düzenli egzersiz yapan, vücut

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 Fotosentez ve kemosentez reaksiyonları hem endergonik hem ekzergonik reaksiyonlardır. ATP molekülü ile hücrenin endergonik ve ekzergonik reaksiyonları arasında enerji transferini

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #1

YGS ANAHTAR SORULAR #1 YGS ANAHTAR SORULAR #1 1) Yıkımları sırasında Tüketilen O2 miktarı 2) H2O2 H2O2 H2O2 Grafikte bazı organik bileşiklerin yıkımları sırasında tüketilen oksijen miktarı verilmiştir. Buna göre organik bileşiklerin

Detaylı

Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi

Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi 1 Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi Anaerobik Güç Maksimal bir egzersiz sırasında birim zamanda oluşturulabilen maksimal enerji

Detaylı

16.10.2015. Outline (İzlence) Fitness. Vücut geliştirme (Body Building)

16.10.2015. Outline (İzlence) Fitness. Vücut geliştirme (Body Building) Doç.Dr. M.Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Malatya/2015 Fitness Fit -ness Vücut geliştirme (Body Building) 1. Hafta Kas, Kas Çeşitleri, Kasların Yapısı 8. Hafta Orta Düzey İçin Fitness ve Beslenme 9. Hafta

Detaylı

Dinlenme Durumunun Değerlendirilmesi. Dinlenme durumunun değerlendirilmesi. Nabız ve Kan Basıncı. Nabız. Nabız

Dinlenme Durumunun Değerlendirilmesi. Dinlenme durumunun değerlendirilmesi. Nabız ve Kan Basıncı. Nabız. Nabız Dinlenme Durumunun Değerlendirilmesi Dinlenme durumunun değerlendirilmesi ve Kan Basıncı Kalp solunum sistemi fonksiyonunun dinlenme durumundaki değerlendirilmesi işlevi sırtüstü yatarken, otururken ve

Detaylı

Spor fizyolojisi. Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015

Spor fizyolojisi. Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015 Spor fizyolojisi Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Malatya/2015 DOLAŞIM SİSTEMİ Dolaşım sistemi; kanın damarlar içerisinde belirli bir basınç

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler KAN VE EGZERSİZ KAN VE EGZERSİZ ASİT-BAZ DENGESİ VE EGZERSİZ - Damarlarda dolaşan kırmızı renkli sıvıya kan adı verilir. - Vikoz bir sıvıdır. - Sudan daha koyu ve yoğundur. - Suyun vizkositesi 1.0 - Kanın

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Aerobik Egzersizler. Uzm. Fzt. Kağan Yücel Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör.

Aerobik Egzersizler. Uzm. Fzt. Kağan Yücel Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Aerobik Egzersizler Uzm. Fzt. Kağan Yücel Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Endurans Endurans: Uzun süre iş yapabilme ve eforu devam ettirebilme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Dayanıklılık olarak da tanımlanmaktadır.

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ

DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ DOLAŞIM SİSTEMİ VASKÜLER SİSTEM PROF.DR.MİTAT KOZ Dolaşım sisteminin görevleri Besinleri dokulara taşımak, Artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmak, Hormonları ve diğer kimyasalları vücudun bir bölümünden

Detaylı

Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar

Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar Prof. Dr. Muzaffer Çolakoğlu Ege Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Yrd. Doç. Dr. Tahir Hazır

Detaylı

SĐSTEMĐ VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SĐSTEMĐ VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA KALP-DOLAŞIM SĐSTEMĐ VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA KALP DOLAŞIM SĐSTEMĐ VE SAĞLIK Günümüzde endüstrileşmiş ülkelere baktığımızda kalp damar hastalıklarının %45 den daha büyük bir oranda ölüm nedeni

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ

11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ 11. SINIF KONU ANLATIMI 40 HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ KAS KASILMASI VE GEVŞEMESİ HUXLEY KAYAN İPLİKLER MODELİ Huxley in kayan iplikler modeline göre çizgili kasın kasılması Bu modele göre kasılma aktin

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

YAŞLILARDA EGZERSİZ PROGRAMLAMA

YAŞLILARDA EGZERSİZ PROGRAMLAMA YAŞLILARDA EGZERSİZ PROGRAMLAMA YAŞLANMA Doğumla başlayan biyolojik zincirlerin olgunlaşmasını tamamladıktan sonra organizmanın yıpranması, hayati fonksiyonlarının aksaması ve bozulması 2 YAŞLANMA 3 YAŞLANMA

Detaylı

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ 12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ Meltem Kılıçaslan Kalkan, Gaziantep Üniversitesi,Beden Eğitimi ve Spor AD. Önder Dağlıoğlu,

Detaylı

Sporcunun kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirebilme yeteneği

Sporcunun kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirebilme yeteneği 1 Sporcunun kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirebilme yeteneği Hareketlerin mümkün olduğunca yüksek bir hızda uygulanma yeteneği 2 Mekanik bakış açısına göre mesafe ile zaman arasındaki

Detaylı

ANTRENMAN BİLGİSİ. Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

ANTRENMAN BİLGİSİ. Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ANTRENMAN BİLGİSİ Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu KUVVET ANTRENMANI YÖNTEMLERİ Kuvvet antrenman yöntemleri temelde iki grup altında toparlanabilir: (serbest

Detaylı

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ İçerik Dolaşım sisteminin kısa anatomi ve fizyolojisi Egzersizde periferal dolaşımın düzenlenmesi-etkili mekanizmalar Damar endotelinin ve Nitrik Oksitin (NO) periferal

Detaylı

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU 13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU Laktik Asit Fermantasyonu Glikozdan oksijen yokluğunda laktik asit üretilmesine LAKTİK ASİT FERMANTASYONU denir. Bütün canlılarda sitoplazmada gerçekleşir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI İÇİNDEKİLER Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ FİZİKSEL AKTİVİTE VE HASTALIKLAR... 5 SAĞLIK BEDEN EĞİTİMİ VE FİZİKSEL UYGUNLUK... 6 Egzersiz Fizyolojisi Araştırma ve Sağlık... 8 Fiziksel Aktivite, Fiziksel

Detaylı

ODTÜ SAS SERBEST DALIŞ EĞİTİMİ DUYURUSU 28 Mayıs 2011

ODTÜ SAS SERBEST DALIŞ EĞİTİMİ DUYURUSU 28 Mayıs 2011 ODTÜ SAS SERBEST DALIŞ EĞİTİMİ DUYURUSU 28 Mayıs 2011 ODTÜ SAS Su Altı Sporları bahar etkinlikleri kapsamında 28 Mayıs 2011 Cumartesi günü 12:00-16:00 saatleri arasında ODTÜ Merkez Mühendislik Binası MM25

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) NABIZ 2 Kalbin sol ventrikülünün kasılmasıyla aorta gönderilen kanın neden olduğu basınç artışına karşı,

Detaylı

SPKD-UKSCA AKREDİTE KUVVET KONDİSYON UZMANLIĞI SINAVI ÖRNEK SORULARI

SPKD-UKSCA AKREDİTE KUVVET KONDİSYON UZMANLIĞI SINAVI ÖRNEK SORULARI SPKD-UKSCA AKREDİTE KUVVET KONDİSYON UZMANLIĞI SINAVI ÖRNEK SORULARI SCAT-SCS 1. Liseli bayan bir futbol orta saha oyuncusuna antrenman durumunu tespit etmek için bir test bataryası uygulanıyor. Sonuçlar

Detaylı

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL GELİŞİM

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL GELİŞİM ÇOCUKLARDA FİZİKSEL GELİŞİM 1 2 Büyüme ve Gelişme Çocukluk ve ergenlik döneminde değişkenlik gösteren büyüme ve gelişme özellikleri, çocuk sporcuların fizyolojik standartlarının oluşturulmasında, performans

Detaylı