nikotinik reseptörler rler ve sigara Dokuz Eylül Üniversitesi kları AD. Sunum planı Bağı Nikotin bağı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "nikotinik reseptörler rler ve sigara Dokuz Eylül Üniversitesi kları AD. oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Bağı Nikotin bağı"

Transkript

1 Reseptörden kliniğe: Santral nikotinik reseptörler rler ve sigara Dr. Oğuz O KılınçK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD. Sunum planı Bağı ğımlılık k tanımı Nikotin bağı ğımlılığıığı Nikotin bağı ğımlılığı-genetik

2 Madde Bağı ğımlılığıığı Tanımı (DSÖ) Psikotrop bir madde ile santral sinir sistemi arasında etkileşim im sonucu ortaya çıkar. Keyif artırıcı psişik ik etkilerini duyumsamak Yoksunluk belirtilerinden sakınmak Maddeyi sürekli s veya periyodik alma dürtüsü başta olmak üzere çeşitli davranış ışsal reaksiyonların n eşlik e ettiği psişik ik ve fiziksel bir durum Nikotin bağı ğımlılığı- tanım Diagnostic and Statistical Manuel IV (DSM IV) Tolerans Yoksunluk belirtisi oluşmas ması Tütün n tüketimi t için i in kompulsif davranış Tütün n tüketimi t üzerinde kontrol yeteneğinin azalması Tütün n tüketimine t bağlı olarak diğer aktiviteleri gözardg zardı etmek Sağlık k zararlarının n bilinmesine rağmen istenenden daha fazla miktarda tüketmekt Bu kriterlerden 3 veya daha fazlasının n olması tanı için in yeterlidir.

3 Bağımlılık üçgeni Davranış Psikolojik Nörokimyasal Nikotin (Nicotiana tabacum) Tütün n bitkisinin temel alkoloidi İki izomeri mevcut (L izomeri D izomerine göre g daha etkili) Yaklaşı şık k %25 i i kanda serbest halde bulunur. Bağı ğımlılık k yapıcı psikoaktif bir ilaçtır.

4 Nikotin reseptörleri rleri Literatürde rde nicotinic acetylcholine receptor (nachr) olarak bilinirler. Santral sinir sistemi ve periferik sinir yapılar larında bulunurlar. Birçok α2-9 ve β2-4, δ,ʃ,ɛ gibi alt üniteleri sözkonusudur. Reseptörler içinde i inde Na- K iyon kanalları bulunur. Nikotinin reseptöre bağlanma afinitesini etkiler. Nikotin reseptörlerinin rlerinin alt ünite çeşitliliği β2 α4 α7 α7 α4 β2 α7 α7 β2 α3 β4 α7 CNS/PNS CNS α5 α3 βx PNS Her reseptör alt ünitesinin nikotin bağlanmasına reaksiyonu farklıdır α7: HızlH zlı desensitize olur, eski durumuna dönmesi d yavaştır α4β2: Kronik nikotin etkileniminde inaktive olmaya çok duyarlıdır. r.

5 SSS- Nikotin ilişkisi N. Accumbens (Ödüllendirme yolu) Nöromediatör: Dopamin Locus coeruleus (Yoksunluk belirtileri) Nöromediatör:Noradrenalin NİKOTİN BAĞIMLILIĞINDA ROL ALAN DİĞER MERKEZLER: Olfactory bulb Striatum Amygdala Dr. Yeşim Tunçok izniyle Tekrarlanan nikotin alımlarının Nucleus accumbens deki dopamin salgısına etkisi (Balfour DJ et al Pharmacol Biochem Behav 1998;59: ) Core 50 Nicotine 50 Shell SF 40 SF 40 Nicotine Dopamin (pg/20 μm) Dopamin (pg/20 μm) Zaman (dk) Serum fizyolojik Nikotin Zaman (dk)

6 Sigara içiminin beyinde nikotin reseptörlerine etkisi (Clarke PB et al Brain Res 1985;348(2): ) ** Reseptör yoğunluğu (fmoles/mg protein) * ** Sigara içmeyen Sigara içen ** * 0 Hippocampal Formation Hippocampal Neocortex Cerebellar Cortex Median Raphe Nucleus Medulla Oblongata Gyrus Rectus İstirahat halinde İyon kanalları kapalı İnaktive Hız (msec) Nikotin düşük afiniteyle bağlanır Aktive iyon kanalları açık nachr NİKOTİN BAĞIMLILIĞINDA DENEME AŞAMASINDA TOLERANS GELİŞMESİNDEN VE NİKOTİN RESEPTÖR SAYISININ ARTIŞINDAN RESEPTÖRLERİN KALICI OLARAK İNAKTİVE OLMASI Densensitize SORUMLU TUTULMAKTADIR. iyon kanalları kapalı Benwell ME et al nachr J Neurochem 1988;50(4): Collins AC et al J Pharmacol Exp Ther 1994;271(1): Nikotin yüksek afiniteyle bağlanır

7 Nikotin bağı ğımlılığıığı - genetik Nikotin bağı ğımlılığının n gelişmesinde çevresel faktörler genetik faktörlere göre g daha fazla önem taşı şır. (Koopmans JR et al Alcohol Clin Exp Res 1997; 21(3): Bununla birlikte ağıa ğır r içicilii iciliği i ve istediği i halde bırakamama durumunu çevresel etkenlerle açıklamak güçg üçtür.farmokolojik, psikiyatrik ve genetik özelliklerle bu durum açıklanabilir. a (Heath HC et al Behav Genet 1995; 25(2): ) 117) Nikotin bağı ğımlılığıığı ve CYP ve CYP2A6 Nikotini kotinine metabolize eder. Mutant CYP2A6 2A6 taşı şıyan sigara içicilerinin i icilerinin nikotini daha yavaş metabolize ettikleri ve daha düşük d k bağı ğımlılık k düzeyi d gösterdikleri g bulunmuştur. Normal CYP2A6 2A6 enzimi taşı şıyanlarınsa nsa NRT daha iyi yanıt t verdikleri bilinmektedir. Finlandiya, İspanya, İsveç ç de yapılan çalışmalarda mutant enzim sıkls klığı %1-3 bulunmuştur. Pianezza ML et al Nature 1998; 393(6687): 750 Oscarson M et al FEBS lett 1998; 438(3):

8 Nikotin bağı ğımlılığı- dopamin reseptör genleri Nikotinin dopamin reseptörleri rleri (D2 ) üzerinden etkili olduğu u bilinmektedir. Dopamin reseptör r geni (DRD2) ve dopamin transporter genlerinde(scl6a3) genetik varyasyonlar olduğu u gösterilmig sterilmiştir. tir. DRD2- A1 alleli azalmış dopamin reseptör r dansitesiyle ilişkili bulunmuştur. DRD2-A1 fenotipi taşı şıyanlar DRD2-A2 fenotipi taşı şıyanlara göre g kompulsiyon ve bağı ğımlılığa a daha yatkın n bulunmuşlard lardır. r. O Neill MF et al Physchopharmacology 1991;104: Noble EP et al Arch Gen Psyhiatry 1991;48: Nikotin Bağı ğımlılığı- TaqI-A1 TaqIA1 ve TaqI-A2 λhd2g1 genom parçac acığında yerleşmi miş 2 alleldir. Alkoliklerin %50-60 ı TaqI-A1 allelini taşı şımaktadırlar.bu ilişkinin nikotin bağı ğımlılığına da uygulanabileceğini ini belirten çalışmalar yayınlanm nlanmıştır. Bu alleli taşı şıyanların n daha erken yaşta sigaraya başlad ladıkları ve daha hızlh zlı yoksunluk belirtisi oluştu tuğu u gösterilmig sterilmiştir. tir. Comings DE et al Biol Psychiatry 1996;40(5): Clarke PB Lancet 1998;352(9122):

9 Nikotin bağı ğımlılığı- SLC6A3 Sinaptik alandaki dopamini regüle eder. Sinaptik aralıktan dopaminin reuptakeni sağlayan dopamine transporter proteini kodlar DRD2-A2 geniyle birlikte SLC6A3-9 genotipini birlikte taşı şıyanların n sigara içicisi icisi olmadıklar kları saptanmış ış. George SR et al Biochem Biophys Res Commun 1993;196(1): Nikotin bağı ğımlılığı- alkol bağı ğımlılığıığı ilişkisi İki bağı ğımlılığın n ortak yönleri y ve genetik korelasyonları olduğu u saptanmış ıştır. Fetal yaşamda amda alkol maruziyeti olan bebeklerin sonraki yaşamlar amlarında nikotin, alkol ve diğer ilaç bağı ğımlılıklarının n arttığı gösterilmiştir. tir. Yates WR et alalcohol Clin Exp Res 1998;22(4):

10 Özet Nikotin en güçg üçlü toksik alkoloidlerden biri olup bağı ğımlılığıığı kokain ve eroinle kıyaslanabilir k özelliktedir. Nikotin nachr üzerinden etkilerini gösterir. g Bu reseptörlerde HASTALIĞIN rlerde PATOGENEZİ değişik ik alt NETLEŞTİKÇE üniteler KONTROL ALTINA ALMAMIZ sözkonusudur. DAHA KOLAYLAŞACAKTIR Nikotin etkilerini dopamin, noradrenalin üzerinden gösterir. g Çevresel etkenlere ek olarak nikotin bağı ğımlılığında genetik etkenlerde rol oynar.

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

Bağı Nikotin Bağı. Tedaviler. Dr Osman Örsel

Bağı Nikotin Bağı. Tedaviler. Dr Osman Örsel Bağı ğımlılık k Tanımı Nikotin Bağı ğımlılığıığı ve Diğer Bağı ğımlılıklar ile İlişkisi Bağı ğımlılıkta Kullanılan lan Genel Tedaviler Dr Osman Örsel Madde Kullanım m Bozuklukları DSM ve ICD sınıflands

Detaylı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FARMAKOLOJİSİ. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı NİKOTİNİN FARMAKOLOJİSİ Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı AMAÇ Nikotini tanıtmak Hekimlerin sigara içenlere bakış açısını değiştirmek MÖ Mısır

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR

MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyesi MADDE BAĞIMLILIĞINDA TEMEL KAVRAMLAR Karadeniz Teknik Ü. Tıp Fakültesi Trabzon, 24 Ekim 2007 İlaç ve diğer psikotrop (psikoaktif) maddelere

Detaylı

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD

Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi. Dr. Vahide Savcı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD Nikotinik Asetilkolin Reseptörlerinin Farmakolojisi Dr. Vahide Savcı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AD 1 İçerik Giriş Nikotinik reseptörlerin yapısı Tedavi alanları

Detaylı

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi

Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar. Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Nikotin Bağımlılığının Nörobiyolojisi ve Tedavide Kullanılan İlaçlar Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi Madde Bağımlılığı 1994; nikotin bağımlılığı = madde bağımlılığı

Detaylı

Tütün Epidemiyolojisi. Nurcan Çakır

Tütün Epidemiyolojisi. Nurcan Çakır Tütün Epidemiyolojisi Nurcan Çakır Tarihçe İlk tütün kullanımı 4000 yıl önce.. Tütün sakızları; Meksika, Orta ve Güney Amerikalı yerliler.. Tütünün tedavide kullanımı.. Tarihçe 1492; Amerika'nın keşfi..

Detaylı

SİGARA VE ETKİLERİ. Prof.Dr.Recep IŞIK

SİGARA VE ETKİLERİ. Prof.Dr.Recep IŞIK SİGARA VE ETKİLERİ Prof.Dr.Recep IŞIK DSÖ, sigara içimi/bağımlılığını bir hastalık olarak tanımlamıştır: (International classification of diseases,10 th revision;f.17) Sigara Dumanında 4,000 den Fazla

Detaylı

Nikotin Bağımlılığı. Konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, anksiyete, depresyona eğilim, iştah artışı

Nikotin Bağımlılığı. Konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, anksiyete, depresyona eğilim, iştah artışı TÜTÜN BAĞIMLILIĞI Tütün Bağımlılığı Bağımlılığın gelişiminde: Merkezi sinir sisteminde nikotin etkisi Tütün bağımlılığının nörobiyolojik ve fizyolojik etkilerinde rol oynar Nikotin Bağımlılığı Nikotin

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK

MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK Prof. Dr. Gülsen Güneş İnönü Üniversitesi Halk Sağlığı A.D. MALATYA MPOWER Monitor Tütün kullanımını ve koruyucu uygulamaları izle Protect Toplumu tütün dumanından

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

Klinik Araştırmalarda Farmakogenetik Bilginin Kullanılmasına Giriş ve Örnekler

Klinik Araştırmalarda Farmakogenetik Bilginin Kullanılmasına Giriş ve Örnekler Klinik Araştırmalarda Farmakogenetik Bilginin Kullanılmasına Giriş ve Örnekler Dr. Muradiye Nacak Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı 4Kasım, 2009 Sunum Planı Farmakogenetik,

Detaylı

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: Yok. Danışman: Yok. Konuşmacı: Yok

Açıklama 2012-2013. Araştırmacı: Yok. Danışman: Yok. Konuşmacı: Yok Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok ALKOL BAĞIMLILIĞINDA DOPAMİNERJİK SİSTEM GENETİĞİ Dr.Erhan Akıncı Plutarchos (M.S. 45-120) İkiz ve evlat edinme çalışmaları kalıtılabilir

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIĞI Önleyici ve Tedavi Edici Yöntemler

SİGARA BAĞIMLILIĞI Önleyici ve Tedavi Edici Yöntemler SİGARA BAĞIMLILIĞI Önleyici ve Tedavi Edici Yöntemler S İG A R A B A ĞI ML I L I ĞI N DA T E DA V İ P R O G R A ML A R I V E İL A Ç S E Ç E N E K L E R İ. D E RY A İR E N A K B I Y I K S İG A R A B A ĞI

Detaylı

FARMAKOGENETİK ve KLİNİK ÖNEMİ

FARMAKOGENETİK ve KLİNİK ÖNEMİ FARMAKOGENETİK ve KLİNİK ÖNEMİ Prof. Dr. A. Şükrü AYNACIOĞLU Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Antalya, 16 Ekim 2003 GİRİŞ ve TANIMLAR FARMAKOGENETİK?

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Nikotin Sizi Nasıl Esir Alıyor? Tütün Bağımlılığının Nörobiyolojisi

Nikotin Sizi Nasıl Esir Alıyor? Tütün Bağımlılığının Nörobiyolojisi Derleme Review 37 Nikotin Sizi Nasıl Esir Alıyor? Tütün Bağımlılığının Nörobiyolojisi How Does Nicotine Take You Captive? Dr. Mehmet Atilla UYSAL Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

SİGARAYI GARAYI BIRAKMA KLİNİĞİİĞİ NASIL OLMALI. Prof.Dr.Yasemin AÇIKA AD.

SİGARAYI GARAYI BIRAKMA KLİNİĞİİĞİ NASIL OLMALI. Prof.Dr.Yasemin AÇIKA AD. SİGARAYI GARAYI BIRAKMA POLİKL KLİNİĞİİĞİ NASIL OLMALI Prof.Dr.Yasemin AÇIKA IK-2010 F.Ü.T.Tıp p Fak. Halk Sağlığı AD. Sigarayı Bırakma Polikliniklerinin Önemi Dünyada yaklaşık 1.2 milyar kişi sigara içmektedir.

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

Benzodiazepin Bağımlılığı

Benzodiazepin Bağımlılığı Benzodiazepin Bağımlılığı Ozan Ezgi Berberoğlu Veteriner Hekim İ.Ü. DETAE, Sinirbilim AD Madde Bağımlılığı Bağımlılığa yol açan maddeler; genel olarak yaşamı sürdürmek için gerekli olmadığı halde keyif

Detaylı

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara Alkol, sigara, uyuşturucu madde, kumar gibi zararlı alışkanlıkların tüm dünyada tehlikeli boyutlarda yaygınlaşmaya başlaması ülkemizi de tehdit eden bir problemdir. Lise ve üniversite öğrencileri ile çalışan

Detaylı

Araştırma Amaçlı Klinik Fenotiplemede Özgün Bir Önerme: Ortofenotip

Araştırma Amaçlı Klinik Fenotiplemede Özgün Bir Önerme: Ortofenotip Araştırma Amaçlı Klinik Fenotiplemede Özgün Bir Önerme: Ortofenotip Tufan T. Acuner, M.D. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri nstitüsü Genetik Anabilim Dalı Açıklama 2008-2010 Araştırmacı: Yok Danışman:

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Nikotin bağımlılığının psikolojik ve

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Şahan SAYGI, sahan.saygi@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ETKS 600 Uzmanlık Alan Dersi Z 4 0 4 ETKS 601

Detaylı

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi

kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koşullanmış yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Endojen β-endorfin kökenli dipeptit glisil-glutamin in glutamin in nikotinin oluşturduğu koş yer tercihi ve yoksunluk üzerine etkisi Dr. Gökhan Göktalay Uludağ ğ Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji

Detaylı

İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü

İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İDEAL FARMAKOLOJİK TEDAVİ * Etkilerin spesifik olması * Aynı düzeyde öngörülebilir

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

SİGARA BIRAKMA ENGELLERİ: ZOR OLGULAR

SİGARA BIRAKMA ENGELLERİ: ZOR OLGULAR SİGARA BIRAKMA ENGELLERİ: ZOR OLGULAR Doç.. Dr. Şule Akçay BÜTF GÖĞÜS G S HASTALIKLARI AD Tütün n Kontrolü Çalışma Grubu TTD 10. YıllY llık k Kongresi 25 Nisan 2007 SUNUM HEDEFİ Sigara bırakmada b zor

Detaylı

OBEZİTE TEDAVİSİ İÇİN BAŞVURAN HASTALARDA MADDE KULLANIM YAYGINLIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

OBEZİTE TEDAVİSİ İÇİN BAŞVURAN HASTALARDA MADDE KULLANIM YAYGINLIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER OBEZİTE TEDAVİSİ İÇİN BAŞVURAN HASTALARDA MADDE KULLANIM YAYGINLIĞI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Prevalence of Substance Use and Related Factors in Patients Seeking Treatment for Obesity Dr. İrem Yaluğ 1, Dr.

Detaylı

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni İş Hijyenisti tanımı Psikososyal riskler Yüklenme Yorgunluk Stres Monotoni

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIĞI. Prof. Dr. Tunçalp Demir

SİGARA BAĞIMLILIĞI. Prof. Dr. Tunçalp Demir İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 231 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:231-238 SİGARA BAĞIMLILIĞI Prof. Dr. Tunçalp Demir

Detaylı

Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim

Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim Tütün Bağımlılığı Bağımlılık mı, yoksa alışkanlık mı? Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim olduğu düşünülüyordu. Sigara içme alışkanlığında

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi

İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi İnsan Cinsel Yaşantısının Psikofarmakolojisi Prof. Hv.Tbp. Kd.Alb. Mesut ÇETİN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği Direktörü-İstanbul 1 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

Major Depresif Bozukluk (MDD) Dünyada maluliyete sebep olan en sık ikinci hastalık Amprik tedavi yaklaşımı İlaca yanıt Yan etki bireysel farklılıklar

Major Depresif Bozukluk (MDD) Dünyada maluliyete sebep olan en sık ikinci hastalık Amprik tedavi yaklaşımı İlaca yanıt Yan etki bireysel farklılıklar Esra Arslan Ateş, Korkut Ulucan, Mesut Karahan, Kaan Yılancıoğlu, Hüseyin Ünübol, Ahmet İlter Güney, Muhsin Konuk, Nevzat Tarhan. Dr. Esra ARSLAN ATEŞ Marmara Üniversitesi Pendik EAH Tıbbi Genetik Major

Detaylı

İçİnDEkİLER Bölüm 1 İÇKİLER 1

İçİnDEkİLER Bölüm 1 İÇKİLER 1 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 İÇKİLER...1 Rakı...2 Kımız...3 Rakının İmali...4 Çilingir Sofrası...5 Rakı Nasıl İçilir?...5 Meze...6 Şarap...13 Kırmızı Şaraplar...16 Beyaz Şaraplar...17 Şarapların Servisi...22 Bira...25

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi

Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Uykunun Temel Mekanizmaları ve Uyku Nörofizyolojisi Doç.Dr.Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Hipokrat Vasküler reorganizasyon teorisi İç organları sıcak tutabilmek

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Bağımlılık Genetiğinde Yeni Gelişmeler

Bağımlılık Genetiğinde Yeni Gelişmeler Bağımlılık Genetiğinde Yeni Gelişmeler Arzu Dalmış Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, AMATEM Aile, ikiz, evlat edinme çalışmaları 1970 lerden beri aile, evlat edinme ve ikiz çalışmaları yapılarak

Detaylı

Sigara Bağımlılığının Genetiği

Sigara Bağımlılığının Genetiği Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2014; 6(3):284-293 doi: 10.5455/cap.20140116011913 Sigara Bağımlılığının Genetiği Genetics of Smoking Addiction Kamuran Karakülah, Cem Şengül,

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58. Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 TANIM Otizm Spektrum

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK İÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Hipersensitivite, Alevlenme Reaksiyonları ve Anaflaksi. Hem. Okan Duran Medikana internatinational. Ankara Hastanesi 19 Nisan 2014

Hipersensitivite, Alevlenme Reaksiyonları ve Anaflaksi. Hem. Okan Duran Medikana internatinational. Ankara Hastanesi 19 Nisan 2014 Hipersensitivite, Alevlenme Reaksiyonları ve Anaflaksi Hem. Okan Duran Medikana internatinational. Ankara Hastanesi 19 Nisan 2014 Hipersensitivite Fizyopatolojisi İmmün sistem kemoterapötik ya da biyoterapötik

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarına eşlik eden alkol madde kullanım bozukluğu tedavi yaklaşımları

Anksiyete Bozukluklarına eşlik eden alkol madde kullanım bozukluğu tedavi yaklaşımları Anksiyete Bozukluklarına eşlik eden alkol madde kullanım bozukluğu tedavi yaklaşımları Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Psikiyatri AD 43000 yetişkin MKB olanları %17.7 sinde herhangi bir

Detaylı

FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN

FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN Sigarayı Bırakmak Sigara bırakma sigara ile ilişkili hastalıklardan korunmada en önemli adım İçenlerin % 70 sigarayı bırakmak istiyor Her yıl % 40 ı bırakma girişiminde

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5.

Obsesif Kompulsif Bozukluk. Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Obsesif Kompulsif Bozukluk Prof. Dr. Raşit Tükel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 5. Sınıf Dersi Sunum Akışı Tanım Epidemiyoloji Klinik özellikler Tanı ölçütleri Nörobiyoloji

Detaylı

Kazanım İfadeleri. Kendine değer veren insanların (aile-arkadaş vb.) yapıcı uyarılarına kayıtsız kalmaz.

Kazanım İfadeleri. Kendine değer veren insanların (aile-arkadaş vb.) yapıcı uyarılarına kayıtsız kalmaz. YEŞİLAY SAĞLIKLI FİKİRLER KISA FİLM SENARYO YARIŞMASI - 2017 Kazanım İfadeleri Kazanımın İlişkili Olduğu Alanlar Teknoloji Tütün Alkol Madde 1 Kendine değer veren insanların (aile-arkadaş vb.) yapıcı uyarılarına

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

SİGARA VE SAĞLIK. Doç Dr Tunçalp Demir

SİGARA VE SAĞLIK. Doç Dr Tunçalp Demir SİGARA VE SAĞLIK Doç Dr Tunçalp Demir SİGARA Dünya Sağlık Örgütü ne göre; Dünyada en büyük sağlık sorunu sigaradır. Sigara bulaşıcı ve öldürücü bir hastalıktır. Önlenebilir en önemli hastalık ve ölüm etkeni

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI B) ÇEVRESEL (PERİFERAL) SİNİR SİSTEMİ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir

Detaylı

Romatoid Artrit Tedavisinde MAP Kinaz İnhibitörleri MAP Kinase Inhibitors in Rheumatoid Arthritis Prof Dr Salih Pay 12 Mart 2011

Romatoid Artrit Tedavisinde MAP Kinaz İnhibitörleri MAP Kinase Inhibitors in Rheumatoid Arthritis Prof Dr Salih Pay 12 Mart 2011 Romatoid Artrit Tedavisinde MAP Kinaz İnhibitörleri MAP Kinase Inhibitors in Rheumatoid Arthritis Prof Dr Salih Pay 12 Mart 2011 Cell growth differentiation Inflamation Cytokine production Extracellular-regulated

Detaylı

Aşırı hareketlilik, Dikkat sorunları, Düşündüğünü hemen yapma (dürtüsellik) belirtileriyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur.

Aşırı hareketlilik, Dikkat sorunları, Düşündüğünü hemen yapma (dürtüsellik) belirtileriyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur. 1 Aşırı hareketlilik, Dikkat sorunları, Düşündüğünü hemen yapma (dürtüsellik) belirtileriyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur. 2 Müzisyen bir annenin tanımlaması: Beyni sanki en yetenekli sanatçılarla

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĠLĠM DALI SEROTONĠN TRANSPORTER GEN POLĠMORFĠZLERĠNĠN SĠGARA BAĞIMLILIĞI VE

T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĠLĠM DALI SEROTONĠN TRANSPORTER GEN POLĠMORFĠZLERĠNĠN SĠGARA BAĞIMLILIĞI VE T.C. PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĠLĠM DALI SEROTONĠN TRANSPORTER GEN POLĠMORFĠZLERĠNĠN SĠGARA BAĞIMLILIĞI VE ERĠġKĠN DĠKKAT EKSĠKLĠĞĠ HĠPERAKTĠVĠTE BOZUKLUĞU ĠLE

Detaylı

ö ş Ü ş ş ş ş ş ö ş ş ö ş ş ö Ş ö ş ş ö Ş ö ş Ş ş ş ş ö ş Ç Ç ö ş ş ö ö ş ö Ö Ç Ş ö ş ş ş ş ö Ü ö ş ş ö ş ö ö ö Ş ş ö Ç Ş ş ş Ç Ş Ş ö ş ş ş ş ş ş Ç ö ö ş ş ş Ö Ö ş ş ş ş ş ş ş Ç Ş ş ö ö şşş ö ş ş ş ş ö

Detaylı

Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur?

Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur? Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur? DR. DENİZ TEKİN Ankara Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü KURŞUN Kurşun maruziyeti, ciddi

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları

Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Merkezi Sinir Sistemi İlaçları Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Kemoterapötiklerden sonra en fazla kullanılan ilaçlar Ağrı kesici, ateş

Detaylı

Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler. Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler. Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Cinsiyet Disforisi'nde Genetik ve Biyobelirteçler Uzm. Dr. Ömer Faruk Demirel İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Sunum Planı Giriş İkiz çalışmaları Genetik çalışmalar Diğer biyolojik moleküller

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarında Genom Boyu Asosiyasyon Çalışmaları

Anksiyete Bozukluklarında Genom Boyu Asosiyasyon Çalışmaları Anksiyete Bozukluklarında Genom Boyu Asosiyasyon Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Neşe Direk Dokuz Eylül Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı Genetik Epidemiyoloji ve Psikiyatri Genome-Wide vs. Aday Gen Asosiyasyon

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUK VE GENÇLERDE SİGARA ALKOL VE MADDE KULLANIMINI YORDAYAN ETMENLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUK VE GENÇLERDE SİGARA ALKOL VE MADDE KULLANIMINI YORDAYAN ETMENLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUK VE GENÇLERDE SİGARA ALKOL VE MADDE KULLANIMINI YORDAYAN ETMENLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Zeynep ESENKAYA USTA ÇOCUK

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Oytun Erbaş, Fatih Oltulu, Altuğ Yavaşoğlu, Hüseyin Aktuğ, Dilek Taşkıran Tanım Metabolik

Detaylı

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme

Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Nöroinflamasyon nedir? Temel mekanizmaları ve ölçümleme Uz. Dr. Tevfik Kalelioğlu

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ NİN KLİNİK ÖZELLİKLERİ

AKCİĞER KANSERİ NİN KLİNİK ÖZELLİKLERİ AKCİĞER KANSERİ NİN KLİNİK ÖZELLİKLERİ Akciğerlerden köken alan kanserler, tümör hücrelerinin mikroskop altındaki görünümlerine göre iki ana tipe ayrılır: Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, Küçük hücreli

Detaylı

SENTETİK MARİHUANA (BONZAİ)

SENTETİK MARİHUANA (BONZAİ) SENTETİK MARİHUANA (BONZAİ) Prof. Dr. Ö. Ayhan Kalyoncu Uz. Psikolog Buse Ünlü Sentetik marihuana, laboratuvar ortamında ot ve benzeri maddelerin kimyasal likitlerle spreylenmesi sonucu oluşturulan normal

Detaylı

DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi

DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi 1 DROG ve MADDE BAĞIMLILIĞI Kötüye kullanım (suistimal) güçlü keyif duygusuna neden olan veya algılamayı değiştirebilen psikoaktif drogların tıbbi olarak onaylanmamış biçimde kullanılmalarıdır. Oluşan

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

Kronik Hastalıklar Epidemiyolojisi (Noncommunicable Diseases) Doç. Dr. Emel ĐRGĐL

Kronik Hastalıklar Epidemiyolojisi (Noncommunicable Diseases) Doç. Dr. Emel ĐRGĐL Kronik Hastalıklar Epidemiyolojisi (Noncommunicable Diseases) Doç. Dr. Emel ĐRGĐL Kronik hastalıkların genellikle, çok belirgin olmayan etyolojileri, çok çeşitli risk faktörleri, çok uzun latent dönemleri

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Türkiye de ve Dünyada Astım Epidemiyolojisi

Türkiye de ve Dünyada Astım Epidemiyolojisi Türkiye de ve Dünyada Astım Epidemiyolojisi Doç. Dr. Bülent Karadağ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hast. BD, İstanbul Dünyada Astım 300 milyon hasta Gittikçe artıyor. Dünyada Astım ISAAC

Detaylı

TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI

TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI TIBBĠ BĠLĠMLERE GĠRĠġ DĠLĠMĠ MĠKROBĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI ÖĞRETĠM ÜYESĠ : Prof. Dr. O. ġadi Yenen Ders: VĠROLOJĠYE GĠRĠġ, TARĠHÇE ve EVRĠM 1. Virusların tanımlanması ve rolüne ilişkin önemli tarihsel gelişmelerin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Y. Lisans Deneysel Psikoloji Northeast Lousiana Un Doktora

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Y. Lisans Deneysel Psikoloji Northeast Lousiana Un Doktora 1 Adı Soyadı: Levent Şenyüz 2 Unvanı: Yrd. Doç. 3 İletişim Bilgileri Tlf: 297-8327 E-posta: levent@hacettepe.edu.tr 4 Öğrenim Durumu ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Türkiye Bilimler Akademisi Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (TÜBA GEBİP) ( ) TÜBA GEBİP

Türkiye Bilimler Akademisi Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (TÜBA GEBİP) ( ) TÜBA GEBİP Türkiye Bilimler Akademisi Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (TÜBA GEBİP) (2005 2008) Danış ışman TÜBA T Üyesi: Prof. Dr. İsmail Hakkı Ulus Doç.. Dr. Ümit Yaşar ar Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Sigaranın Bırakılması

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Sigaranın Bırakılması B Ö L Ü M 6 Tunçalp K O N U I I I G E N E L Y A K L A Ş I M L A R Demir Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Sigaranın Bırakılması En son yayınlanan GOLD kılavuzunda, daha önce ATS/ERS kılavuzunda olduğu

Detaylı

2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2003 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. Bir hücrede oksijenli solunum, protein sentezi, fotosentez olaylarının tümünün gerçekleşebilmesi için, bu hücrede; I. ribozom, II. kloroplast, III. mitokondri,

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR!

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! Portal : www.sondakikahaberleri.info.tr İçeriği : Gündem Tarih : 16.04.2015 Adres : http://www.sondakikahaberleri.info.tr/haber/1507670-alkolizm-ipin-ucu-kactikca-geliyor

Detaylı

KRONİK VİRAL HEPATİT C Lİ HASTALARDA IL28B NİN İNTERFERON TEDAVİSİNE YANITLA İLİŞKİSİ. Dr. Gülay ÇEKİÇ MOR

KRONİK VİRAL HEPATİT C Lİ HASTALARDA IL28B NİN İNTERFERON TEDAVİSİNE YANITLA İLİŞKİSİ. Dr. Gülay ÇEKİÇ MOR KRONİK VİRAL HEPATİT C Lİ HASTALARDA IL28B NİN İNTERFERON TEDAVİSİNE YANITLA İLİŞKİSİ Dr. Gülay ÇEKİÇ MOR Giriş-Amaç IL28B geni ve yakınındaki single nucleotide polymorphism lerinin(snp, özellikle rs12979860

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI İLAÇ KULLANIMI 04.Kasım.2012 Abant-BOLU Prof. Dr. Akçahan Gepdiremen AİBÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji AD Bşk. ÜLKEMİZDE YILLARA GÖRE REÇETE SAYILARI 2007: 271 milyon adet 2008: 302 milyon adet

Detaylı

Sigaray B rakmada Antidepresanlar n Rolü THE ROLE OF ANTIDEPRESSANTS IN SMOKING CESSATION. Yusuf Hakan Do an

Sigaray B rakmada Antidepresanlar n Rolü THE ROLE OF ANTIDEPRESSANTS IN SMOKING CESSATION. Yusuf Hakan Do an Derleme Review Türk Aile Hek Derg 2005; 9(1): 32-36 Sigaray B rakmada Antidepresanlar n Rolü THE ROLE OF ANTIDEPRESSANTS IN SMOKING CESSATION Yusuf Hakan Do an Özet Sigara içme, erken ölümlerin en s k

Detaylı

UYGUNSUZ ADH SENDROMU

UYGUNSUZ ADH SENDROMU UYGUNSUZ ADH SENDROMU Dr Sevin Başer Pamukkale Üniversitesi Göğüs G Hastalıklar kları Anabilim Dalı PAMUKKALE TARİHÇE 1957 yılında y Schwartz ve arkadaşlar ları Schwartz WB. Am J Med 1957; 23: 529-42 Bartter

Detaylı

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri:

Konu: Davranışın Nörokimyası. Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler davranışın biyokimyasal mekanizmalarını öğreneceklerdir. Öğrenim hedefleri: Tıp 1 Konu: Ruhsal Gelişim ve Psikopatoloji Kuramları Amaç: Öğrencilerin ruhsal gelişim ve psikopatoloji kuramlarının neler olduğunu öğrenmeleri ve kuramların temel özelliklerini genel hatları ile ifade

Detaylı

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer

Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 1 2 2 1 Anksiyolitik, sedatif, hipnotik ilaçlar Anksiyete, kesin olarak tanımlanabilir bir uyarıya bağlanamayan, huzursuzluk,

Detaylı

Alzheimer hastalığı nedir, neden gelişir Bozulan mekanizmalar nachr ve nörodejenerasyonla ilişkisi tedavi girişimleri ve sonuçları

Alzheimer hastalığı nedir, neden gelişir Bozulan mekanizmalar nachr ve nörodejenerasyonla ilişkisi tedavi girişimleri ve sonuçları Prof. Dr. Görsev Yener Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji ve Sinirbilimleri Anabilim Dalları gorsev.yener@deu.edu.tr Alzheimer hastalığı nedir, neden gelişir Bozulan mekanizmalar nachr ve nörodejenerasyonla

Detaylı

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Kimdir? Alkoller Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD HİPOKRAT MÖ. 460-370 Doktor ne demektir? La. Öğretmen. Doktor, 1000 yıl önce, ilk üniversitelerin ortaya çıkmasıyla birlikte, akademik bir unvan

Detaylı

NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar

NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar NF 1 li Hastalarda Mental Gelişim ve İlişkili Sorunlar Dr. Gülşen Köse Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi NF1 Genetik hastalıklarda sinyal yolundaki değişikliklerin

Detaylı

Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri

Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri Prof. Dr. Yıldız Akvardar Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Neden besleniyoruz? Ruhsal gelişimde Oral Dönem (0-1 yaş) Bebeğin doyurulması,

Detaylı

OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK

OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK YAŞAM KALİTESİ VE OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Kişinin kendi sağlığını değerlendirmesi için geliştirilmiş bir ölçme metodudur. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçümü

Detaylı