KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI. Yrd.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI. Yrd.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı"

Transkript

1 KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI Yrd.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı ÖZET Kıbrıs adası 1571 yılında Osmanlı hâkimiyetine geçmiştir yılına kadar 361 yıl Osmanlı idaresi altında yönetilen Kıbrıs, bu tarihten itibaren geçici olarak İngiltere nin idaresine verilmiştir. İngiltere 1960 yılına kadar Kıbrıs ta hâkimiyetini sürdürmüştür yılında, Türkiye, İngiltere ve Yunanistan ın garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu Cumhuriyet uzun ömürlü ve kalıcı olmamış, 1967 yılında geçici Türk yönetimi kurulmuştur. Rumların Kıbrıs ı Yunanistan a bağlama girişimleri aralıksız devam etmiş, Rum soykırımlarından Türk soydaşlarımızı kurtarma girişimleri 1963 ve 1967 yıllarında neticesiz kalmıştır. 20 Temmuz 1974 te icra edilen Barış Harekâtı, 1959 yılında imzalanan ittifak ve garanti anlaşmalarının vermiş olduğu yetkiye dayanılarak yapılmıştır. Birinci Harekât 5 gün sürmüş, Türk Kuvvetleri Lefkoşa-Girne bölgesine hâkim olmuşlardır, İkinci Harekât doğubatı istikametinde adanın kuzeyine genişleme imkânı bahşetmiş, nihayet Türk kuvvetleri Lefke-Lefkoşa-Magosa hattına hâkim olmuşlardır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nin ateşkes çağrısına uyulmuş; bu suretle Rumlar Lefkoşa nın kendilerine ait ¾ lük büyük kısmını elde bulundurma imkânına sahip olmuşlardır. Kıbrıs Barış Harekâtı; iki tümen, iki hava indirme tugayı, bir amfibi alayının katılımı ile gerçekleştirilmiş ve Hava Kuvvetleri ile de desteklenmiş müşterek bir harekâttır. Planlanması ve ircası en zor askeri harekâtlardan biridir. Türk Kuvvetleri bu harekâtta 27 subay, 48 astsubay, 1 deniz sivil işçi ve 422 erbaş ve er olmak üzere toplam 498 kişi şehit vermiştir. Ancak, atalarına yaraşır askeri başarıyı tarihe kaydetmişlerdir. İÇİNDEKİLER

2 ÖNSÖZ KISALTMALAR GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KIBRIS IN TARİHİ GELİŞİMİ, TÜRK VE İNGİLİZLERİN EGEMEN OLDUĞU DÖNEMLER, KIBRIS CUMHURİYETİ DENEYİMİ VE BARIŞ HAREKÂTI ÖNCESİ GELİŞMELER A. KIBRIS ADASININ COĞRAFİ KONUMU B. OSMANLI FETHİ ÖNCESİ KIBRIS C. KIBRIS ADASININ FETHİ D. OSMANLI İDARESİNDE KIBRIS TAKİ DURUM E. KIBRIS IN İNGİLTERE YE KİRALANMASI F. İNGİLİZLERİN İDARESİNDE 1950 Lİ YILLARA KADAR KIBRIS 1. İNGİLTERE YÖNETİMİNİN KIBRIS TAKİ İLK YILLARI 2. İNGİLTERE NİN KIBRIS A YERLEŞMESİNDEN SONRA LOZAN BARIŞ ANLAŞMASINA KADAR KIBRIS İLE İLGİLİ SİYASAL GELİŞMELER G YILLARI ARASINDA KIBRIS KONUSUNDAKİ GELİŞMELER 1. TÜRKİYE NİN KIBRIS POLİTİKASI 2. SELF-DETERMİNASYON 3. EOKA NIN KURULUŞU VE TEDHİŞ HAREKETLERİ H. KIBRIS CUMHURİYETİ 1. ZÜRİH-LONDRA ANLAŞMALARI VE KIBRIS CUMHURİYETİNİN DOĞUŞU I DÖNEMİ SİYASAL OLAYLARI VE KIBRIS CUMHURİYETİNİN ÇÖKÜŞÜ J. AKRİTAS TÜRKLERİ İMHA PLANI VE 1963 YILI KANLI NOELİ K. KIBRIS SORUNUNUN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KONSEYİ NDE GÖRÜŞÜLMESİ VE KARAR SONRASI GELİŞMELER 1. B.M. GÜVENLİK KONSEYİ NİN 4 MART 1964 TARİHLİ KARARI 2. KONSEY İN 4 MART 1964 TARİHLİ KARARINDAN SONRA KIBRIS TAKİ GELİŞMELER VE OLAYLAR 3. TÜRKİYE HÜKÜMETİNİN MÜDAHALE KARARI, JOHNSON MEKTUBU VE TOPLUMLARARASI GÖRÜŞMELER

3 L. ERENKÖY SAVAŞI M ARASI GELİŞMELER 1. GENEL 2. MAKARİOS A KARŞI YÜRÜTÜLEN İKTİDAR MÜCADELESİ İKİNCİ BÖLÜM KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI A. KIBRIS ADASININ JEOPOLİTİK ÖNEMİ 1. GENEL 2. KIBRIS IN TÜRKİYE İÇİN JEOSTRATEJİK ÖNEMİ 3. KIBRIS IN YUNANİSTAN İÇİN JEOSTRATEJİK ÖNEMİ 4. KIBRIS IN BATI İÇİN JEOSTRATEJİK ÖNEMİ 5. SONUÇ B. YUNANİSTAN IN KIBRIS POLİTİKASI C. 15 TEMMUZ DARBESİNİ MÜTEAKİP TÜRKİYE DEKİ GELİŞMELER D. TÜRKİYE NİN KARARLILIĞI VE A.B.D. NİN MÜDAHALEYİ ENGELLEME ÇABALARI E. KIBRIS A ÇIKARMA YAPILMADAN ÖNCE YAPILAN HAZIRLIKLAR 1. BİRLİKLERCE YAPILAN HAZIRLIKLAR 2. HAREKÂTIN GENEL PLANI F. BARIŞ HAREKÂTININ BAŞLAMASI VE BAŞLICA MUHAREBELER 1. HAREKÂTIN İLK GÜNÜ VUKU BULAN SİYASİ GELİŞMELER TEMMUZ 1974 KIYIBAŞI HAREKÂTI TEMMUZ 1974 KOMANDO BİRLİKLERİNİN HAREKÂTI 4. RUMLARIN TANKLARLA KARŞI TAARRUZU 5. BARIŞ HAREKÂTININ İKİNCİ GÜNÜ GELİŞMELERİ 6. KOCATEPE MUHRİBİNİN BATIŞI 7. BARIŞ HAREKÂTI NIN ÜÇÜNCÜ GÜNÜ GELİŞMELERİ 8. DARBOĞAZ A TAARRUZ 9. LEFKOŞA HAVAALANI BOMBALANIYOR (22 TEMMUZ 1974) 10. TÜRK-İNGİLİZ SAVAŞINA KILPAYI G. ATEŞKES KARARI ALINIYOR TEMMUZ 1974 GÜNÜ ANKARA DA YAŞANAN ÖNEMLİ SİYASİ GELİŞMELER

4 2. 22 TEMMUZ 1974 GÜNÜ KIBRIS TA GELİŞEN OLAYLAR 3. YUNANİSTAN VE KIBRIS RUM KESİMİNDEKİ ÖNEMLİ GELİŞMELER 4. DENKTAŞ-KLERİDES GÖRÜŞMESİ H. CENEVRE GÖRÜŞMELERİ 1. BİRİNCİ CENEVRE GÖRÜŞMELERİ 2. İKİNCİ CENEVRE GÖRÜŞMELERİ 3. ARA ÇÖZÜM ÖNERİSİ I. İKİNCİ BARIŞ HAREKÂTI 1. ATİLLA HATTI YA DA ÜÇ GÜN SAVAŞI a. 14 AĞUSTOS 1974 GÜNÜ ASKERİ VE SİYASİ GELİŞMELERİ b. 15 AĞUSTOS 1974 GÜNÜ ASKERİ VE SİYASİ GELİŞMELERİ c. 16 AĞUSTOS 1974 GÜNÜ ASKERİ VE SİYASİ GELİŞMELERİ d. 17 AĞUSTOS 1974 GÜNÜ ASKERİ VE SİYASİ GELİŞMELERİ J. KATLİAMLAR 1. ATLILAR (ALOA) KATLİAMI 2. MURATAĞA VE SANDALLAR KATLİAMI 3. TAŞKENT (DOHNİ) KATLİAMLARI 4. ALAMİNYO KATLİAMI SONUÇ BİBLİYOGRAFYA (KAYNAKÇA) EKLER A. T.C. DIŞİŞLERİ BAKANI FERİDUN CEMAL ERKİN İN 26 AĞUSTOS 1963 GÜNÜ CUMHURİYET SENATOSU NDA YAPTIĞI KONUŞMA B. RAUF DENKTAŞ IN 4 MART 1964 TE B.M. GÜVENLİK KONSEYİ NDE YAPTIĞI TARİHİ KONUŞMA C. JOHNSON UN MEKTUBUNUN TAM METNİ D. TÜRK BARIŞ HAREKÂTINA KATILAN TÜRK GENERALLERİ E. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI ŞEHİTLERİ F. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTINA HAVAN TAKIM KOMUTANI OLARAK KATILAN PİYADE TEĞMEN MEHMET TIBIKOĞLU NUN ANILARI G. KAYSERİ HAVA İNDİRME TUGAYI NIN KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI NDAKİ BELLİ BAŞLI FAALİYETLERİ

5 1. HAVA İNDİRME TUGAYININ KURULUŞU 2. TUGAYIN HÂLİHAZIR KURULUŞLARI İLE İFA EDEBİLECEĞİ GÖREVLER 3. TUGAYIN HAREKÂTA KATILAN BİRLİKLERİ 4. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTININ İLK GÜNÜNDE TUGAYIN KONUMU 5. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTINDA İKİNCİ GÜN (21 TEMMUZ 1974) 6. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTINDA ÜÇÜNCÜ GÜN (22 TEMMUZ 1974) 7. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTINDA DÖRDÜNCÜ GÜN (23 TEMMUZ 1974) 8. KIBRIS BARIŞ HAREKÂTINDA BEŞİNCİ GÜN (24 TEMMUZ 1974) 9. BEŞİNCİ GÜNÜN SONUNDA DURUM H. AMFİBİ ALAY KOMUTANI ALBAY NEŞET İKİZ İN AMFİBİ ALAYININ ÇIKARMA HAREKÂTI KONUSUNDA ANLATTIKLARI I. ÖNSÖZ Tarih, tarihçinin kaleminden süzülüp bize ulaşan bilgidir. Tarihçinin anlatısı, yazısı olmaksızın yapılmış olan tarihin kuşaklar boyu aktarımından söz edilemez. Anlatısız, yazılımsız tarih, tarihin karanlıklarına gömülmeye mahkûmdur. Ulu Önderimiz Atatürk ün söylediği gibi, bir milletin tarih yapması yetmez. Aynı zamanda yapılan tarihi yazması da lazımdır. Eğer böyle yapılmazsa kendi yaptığımız tarihi, başkalarının kaleminden öğrenmek zorunda kalırız. Böylece de yazan yapana ne kadar sadık kalmış ise, o kadar öğrenebiliriz. Türk ulusu insanlık tarihi içerisinde önemli tarihsel olayları gerçekleştirmiş bir ulustur. Çağ açıp, çağ kapatan bir ulustur. Buna karşın kendi yaptığı tarihini, yeterince yazamamış, bu konuda başkalarının yazdıklarına daha fazla ihtiyaç duyar olmuştur. Bu düşüncelerle 1963 yılından bu yana ülkemiz için önemli problem kaynağı olan Kıbrıs meselesini, çözüm için icra edilen Kıbrıs Barış Harekâtı nı incelemeye çalıştım. Amacım, Kıbrıs ve Kıbrıs Barış Harekâtı hakkında bugüne kadar yazılmış bütün yerli ve yabancı eserleri, dergileri, Kıbrıs Barış Harekâtı anısına yayınlanan gazete haberlerini tetkik ederek harekâtı zorunlu kılan nedenleri, harekâtın nasıl icra edildiğini,türk Ordusunun bu mücadelede göstermiş olduğu yararlılıkları ortaya koyarak; savaş psikolojisinin yarattığı olumsuzlukların neler olabileceğini, bir muharebede alınması gereken ilave tedbirlerin neler olduğunu ortaya çıkararak, gerek asker gerek sivil yetkililere ışık tutmaktır.

6 Harekâtı bütün yönleriyle açıklığa kavuşturmak isterdim. Çok gizli gizlilik derecesinden dolayı bütün belge ve bilgilere ulaşamadım. Bu nedenle verilmiş orijinal emirleri, yapılmış harekât planlarını, günlük personel, lojistik, harekât raporlarını orjinalinden tetkik etme imkânım olmadı. Ancak, tatminkar bilgi ve belgelere ulaşabildim.bu konuda yayınlanmış eserlerin hemen tamamını tetkik etmeye ilave olarak, harekâtta önemli bir yeri olan Kayseri Hava İndirme Tugayı nın faaliyetlerini ayrıntılarla ortaya koyan bilgilere ulaştım. Harekâta bizzat katılanlarla sohbet ettim, onların anılarına yer verdim. Bu suretle Kıbrıs Barış Harekâtı nı daha derli toplu ve ayrıntılı olarak sunma hedefine kısmen de olsa ulaştım. İlgilileri bilgilendirmede katkım olacaksa, ne mutlu bana. Saygılarımla. Yrd. Doç.Dr. Mustafa TARAKÇI KISALTMALAR A.g.b. : Adı Geçen Belge A.g.e. : Adı Geçen Eser A.g.y. : Adı Geçen Yer Alb. : Albay

7 A.T. : Avrupa Topluluğu Atğm. : Asteğmen B.M. : Birleşmiş Milletler Bnb. : Binbaşı B.R.T. : Bayrak Radyo Televizyonu C. : Cilt C.H.P. : Cumhuriyet Halk Partisi C.Y.T.A. : Kıbrıs Telekomünikasyon Merkezi D.P. : Demokrat Parti E.M.A.K. : Ethniko Metapon Apeleftherotikon Kiprion (Kıbrıs Milli Kurtuluş Cephesi) E.O.K.A. : Ethniki Organosi Kiprion Agoniston (Kıbrıs Savaşçıları Milli Örgütü) O.P.E.K. : Kıbrıs Rumlarını Koruma Teşkilatı P.E.O.N. : Pankipriaki Ethniki Organosi Neoleas (Birleşik Kıbrıs Milli Teşkilatı) R.M.M.O. : Rum Milli Muhafız Ordusu s. : Sayfa Numarası Kd. Ütğm. : Kıdemli Üsteğmen M.Ö. : Milattan Önce M.S. : Milattan Sonra S.A.S. : Sualtı Savunma S.A.T. : Sualtı Taarruz Sbfd : Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi T.M.T. : Türk Mukavemet Teşkilatı T.y. : Tarih yok UNFICYP : Birleşmiş Milletler Barış Gücü Ütğm. : Üsteğmen Yb. : Yarbay Y.y. : Yer yok Yzb. : Yüzbaşı

8 GİRİŞ Kıbrıs adasının hâkimiyeti, 1571 yılında II. Selim zamanında bir ay boyunca süren mücadeleden sonra Venedikli korsanlardan Osmanlı İmparatorluğu na geçmiş ve aralıksız 1878 yılına kadar 361 yıl devam etmiştir. Bu süre zarfında, Osmanlı nın kendisine bağlı her tebaasının dinine kültürüne saygı çerçevesinde, Ada da mevcut Rum ve Türk toplumu barış içinde bir arada yaşaya gelmiştir. Uzakdoğu daki sömürgelerine giden yolu kontrol altında tutmak isteyen İngiltere, Osmanlı Devleti nin Rusya karşısında güç durumlara düşmesini fırsat bilip onu destekleme vaadi karşılığı olarak, Kıbrıs ın yönetimini, 1878 yılında yapılan sözleşme ve ek protokollerle üzerine almıştır. Tehdit bertaraf olmasına rağmen, İngiltere, Osmanlı Devleti nin zayıf düşmesinden istifade ederek Kıbrıs ı boşaltmamış ve nihayet 1. Dünya Harbi nde Osmanlı Devleti nin yenik düşmesi karşısında Kıbrıs ı ilhak ettiğini açıklamıştır. Kıbrıs, yılları arasında İngiltere hâkimiyeti altında kalmıştır. Her iki toplumun giderek şiddetlenen baskısı sonucu İngiltere, 1960 yılında Kıbrıs ta bağımsız bir cumhuriyetin kurulmasına razı olmuştur. Zürih ve Londra da yapılan Garanti ve İttifak anlaşmaları ile 15 Ağustos 1960 da fiilen kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti nin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü, bir başka devlete iltihak edememe garantisini her üç devlet Türkiye, İngiltere, Yunanistan taahhüt etmişlerdir. Ancak, beklenen barış ortamı sağlanamamış, hakların eşitliğine dayanan iki toplumlu Cumhuriyeti, Rum idaresi içine sindirememiştir. Makarios, 22 Aralık 1963 te Garanti anlaşmasını iptal ettiklerini ilan etmiştir. Özellikle 1963 yılı aralık ayı ağırlıklı olmak üzere 1963 ten 1974 yılına kadar Kıbrıs ta 100 den fazla Türk köyü yakılmış; Türk göç etmek, evlerini terk etmek mecburiyetinde bırakılmış, yüzlerce Türk öldürülmüş, binlercesi yaralanmıştır. Yaşlı, genç, çocuk demeden yüzlerce masum Türk insanı katledilmiştir. Gelişen bu durum karşısında Türkiye 13 Şubat 1964 te Güvenlik Konseyi ne başvurur. BM, Ada ya Barış Gücü göndermeyi kararlaştırır. 21 Aralık 1963 te başlayan Rum saldırılarının BM Barış Gücü nün varlığına rağmen durmaması üzerine, Kıbrıs a ilk olarak 7 Haziran 1964 günü müdahale kararı alınır. Ancak, bu müdahaleden iki gün önce, ABD Başkanı Johnson un meşhur mektubu gelir. Bu mektupta Johnson, ABD menşeli silahların Kıbrıs a yapılacak müdahalede kullanılamayacağını, Kıbrıs a yapılacak müdahalenin Yunanistan ın yanı sıra gerekirse kendileri tarafından da önlenebileceğini ima eder. Bunun üzerine Türk hükümeti geri adım atmak mecburiyetinde kalmıştır. Kıbrıs meselesinin çözümü için 1965 yılı mayıs ayından itibaren Türkiye ile Yunanistan arasında başlayan ikili görüşmeler, 15 Kasım 1967 de Rumların Boğaziçi ve

9 Geçitkale köylerine saldırmalarına kadar devam etmiştir. Grivas liderliğindeki bu Rum-Yunan saldırısı sonucu 28 soydaşımız hayatını kaybetmiştir. Türkiye, saldırının derhal durdurulmasını, işgal edilen köylerin derhal boşaltılmasını istemiştir. Öte yandan, TBMM nce 17 Kasım 1967 de gerekirse Yunanistan ile savaşa gidileceği kararı alınmıştır. ABD yine devreye girerek, müdahaleyi önlemek ister. NATO yu devreye sokar. Türkiye müdahaleden vazgeçerek bazı isteklerini kabul ettirir. Türklerin yoğunluklu olarak bulundukları bölgelerde Geçici Türk Yönetimi kurulur. Sayıları 20 bini bulan Yunan askerlerinin bir bölümü adayı terk eder. Rum-Yunan kuşatma ve barikatları kaldırılır yılında Türkiye nin baskısı sonucu adayı terk eden Yunan EOKA Tedhiş örgütü Başkanı Grivas, 1971 Ekiminde tekrar adaya döner. Amaç, Enosis i (Kıbrıs ın Yunanistan a İltihakı) gerçekleştirmektir. Ancak, Makarios buna karşıdır. O, Kıbrıs Rumlarının seçimle başa geçirdikleri bir cumhurbaşkanıdır. Enosis sonrası Yunanistan daki bir valisi durumuna düşmek istememektedir. Bunun üzerine Yunan yönetimi, Makarios un öldürülmesi pahasına da olsa bir darbe yapılmasını ve Yunanistan yanlısı bir idarenin iş başına getirilmesini kararlaştırır. 15 Temmuz 1974 sabahı RMMO (Rum Milli Muhafız Ordusu) na ait üç tank başkanlık sarayına saldırır, kritik yerler işgal edilir, darbe başarıya ulaşır. Ancak, Makarios Ada dan kaçmaya muvaffak olmuştur. Gelişen bu durum karşısında Türk lideri Rauf Denktaş Türkiye nin bir oldubittiye müdahale etmesini talep eder. Türkiye uluslar arası anlaşmaların kendisine verdiği hakka dayanarak, 20 Temmuz 1974 tarihinde Kara, Deniz ve Hava kuvvetleriyle Kıbrıs a müşterek bir harekât başlatır. 5 gün süren muharebelerin sonucunda birliklerimiz tabanı Girne kıyısı, tepesi Girne olan bir üçgen içinde sıkışır. Yapılan Cenevre görüşmeleri sonuçsuz kalınca ikinci bir harekât başlatılır. 14 Ağustos 1974 sabahı başlatılan bu harekâtla birliklerimiz, üçgenin sınırladığı alanın dışına çıkarak, Kıbrıs ın kuzey kesiminde, her iki istikamette bulundukları sahayı genişletmeye başlarlar. Ulaşılması planlanan son hedefler doğuda Magosa, batıda Lefke dir. Üç gün süren ve üçüncü günün sonunda ateşkes kararıyla durdurulan birliklerimiz Magosa-Lefkoşa-Lefke hattına ulaşmışlardır. Günümüze kadar Kıbrıs ve Kıbrıs Barış Harekâtı ile ilgili birçok eser yayınlanmıştır. Özellikle Dr. Vehbi Zeki Sertel ve H. Fikret Alasya nın eserleri Kıbrıs ın tarihine ışık tutacak niteliktedir. Kök Yayınları Araştırma serisinde yayınlanan Rüstem Haliloğlu nun Atina ile Lefkoşa Arasındaki Savaşın İçyüzü adlı derlemesi ile K.K.T.C. Üniversitesi ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi nin 1991 yılında ortaklaşa düzenlediği Kıbrıs Sempozyumu nda sunulan bildiriler, Barış Harekâtı öncesi Kıbrıs ın tarihine önemli ölçüde ışık tutacak niteliktedir. Ayrıca Prof.Dr. Abdülhalik Çay ın Kanlı Noel-1963 adlı eseri ile Kıbrıslı gazeteci yazarlardan

10 Sabahattin İsmail ve Sabahattin Egeli nin Kıbrıs konusundaki eserleri kayda değer niteliktedir. Bu çalışmamda, Kıbrıs ın tarihsel gelişimine genel olarak göz atmayı müteakip, özellikle Birinci ve İkinci Kıbrıs Barış Harekâtı nın icrasını gün ışığına çıkarmaya gayret ettim. Harekâtın askeri gelişmelerini kronolojik sıra ile anlatırken bu esnada oluşan siyasi olayları da yerinde tespit etmeye özen gösterdim. Bu konuda harekâta katılan birliklerin arşivleri, gazete kupürleri, harekâta bizzat iştirak etmiş komutanların anıları, başvuru kaynaklarımın esasını oluşturdu. Kıbrıs Barış Harekâtı kaçınılmaz bir harekâttır. Bu harekât yalnızca Türkiye nin milli menfaatleri, stratejik avantajları için değil, kendisinden yıllardır kurtarıcı olarak yardım bekleyen soydaşları için bir el uzatma, Türkiye nin kendine olan özgüveninin kazanılması ya da kanıtlanmasına en güzel örnek olarak da tanımlanabilir. BİRİNCİ BÖLÜM

11 KIBRIS IN TARİHİ GELİŞİMİ, TÜRK VE İNGİLİZLERİN EGEMEN OLDUĞU DÖNEMLER, KIBRIS CUMHURİYETİ DENEYİMİ VE BARIŞ HAREKÂTI ÖNCESİ GELİŞMELER A. KIBRIS ADASININ COĞRAFİ KONUMU Doğu Akdeniz de 34 o o 4 kuzey paralelleri ile 32 o o 35 doğu meridyenleri arasında yer alan Kıbrıs, Sicilya ( km 2 ), Sardunya ( km 2 ) adalarından sonra Akdeniz in üçüncü büyük adasıdır. Ada nın yüzölçümü km 2 dir. Kıbrıs adası, toprak yapısı, iklimi, bitki örtüsü ve hayvan türleri bakımından tamamen Anadolu nun bir parçasıdır. Coğrafyacılar, yapı ve yeryüzü şekilleri itibarı ile Kıbrıs ı Anadolu nun güneyini oluşturan Toroslar içinde mütalaa etmektedirler. Ada tektonik ve jeolojik bakımlardan Anadolu dan deniz transgresyonu ile ayrılmış olup, Antakya bölgesindeki yeryüzü şekilleri Kıbrıs ta aynı özelliklerle devam etmektedir. Diğer yandan Kıbrıs Adası, m. kadar derinlikte bir denizaltı platformu ile Anadolu ya bağlıdır. Hâlbuki Ada nın batı ve güney kıyıları, kıyıdan itibaren 2000 metreye ulaşan denizaltı çukurları ile çevrilidir. Kıbrıs Adası nın yeryüzü şekilleri incelendiğinde Anadolu daki Toroslar da olduğu gibi üçüncü zaman genç kıvrımlarına ait olduğu görülür. Bundan daha önemlisi dördüncü zaman başlarında Ada, İskenderun Körfezi yönünde Toros sistemi ile bağlantılı idi. 1 B. OSMANLI FETHİ ÖNCESİ KIBRIS Akdeniz in doğusunda yer alan Kıbrıs ın tarih boyunca tarihi ve siyasi önemi devam etmiştir. Anadolu, Suriye, Mısır ve Doğu Akdeniz ticaret yolları yer alan ada önemini tarih boyunca korumuştur. Bu özelliği dolayısı ile Kıbrıs tarihi, Ege, Mezopotamya, Suriye, Anadolu ve Mısır tarihleri ile iç içedir. Bilinen Kıbrıs tarihini kronolojik sıra ile incelediğimizde M.Ö yıllarından itibaren Ada da insan unsuruna rastlandığını görüyoruz. Ancak Kıbrıs ın otokton halkının nereden ve nasıl geldiği hakkında hiçbir bilgi yoktur. Medeniyetin ilk safhası kabul edilen 1 Cevat R. Gürsoy, Kıbrıs ın Coğrafi Durumu, Kıbrıs ve Türkler, Ankara, 1964, s. 7.

12 bakır işleme tekniği Anadolu tarzındadır. M.Ö yıllarında görülen bakır dönemi, 2000 li yıllarda yerini tunç dönemine bırakır. Aynı yıllarda (M.Ö. 2000) Girit medeniyeti (Minos) ile Aka medeniyeti (Miken) Kıbrıs ta yerleşmeye başlamıştı. 2 Ada daha sonra sırası ile Mısır (M.Ö arası), yarım asır kadar Hitit (M.Ö ) egemenliğine girmiştir. M.Ö yıllarında başlayan Dor istilası Yunanistan dan Adalar Denizi, Anadolu ve Doğu Akdeniz yönüne birtakım göçlerin olmasına sebep oldu. Bu göçler sonunda daha önce Ada ya yerleşmiş olan Fenikeliler ile birlikte Yunanistan dan gelen kolonizatörler birbirleri ile Yunanistan la herhangi bir ilişkisi olmayan siteler kurdular. Bu siteler dokuz krallık meydana getirdi. Ancak, bu krallıklar Fenike egemenliği altında idiler. 3 M.Ö. 709 yılından itibaren M.Ö. 612 yılına kadar Kıbrıs Asur egemenliğinde kaldı. M.Ö. 569 yılında ise Mısırlılar adaya hâkim olmuşlardır. Adada M.Ö. 525 yılında kurulan Pers hâkimiyetine ise, M.Ö. 323 yılında Büyük İskender son vermiştir. Kıbrıs, M.Ö. 56 yılında Roma İmparatorluğu na bağlandı. Roma İmparatorluğu nun ikiye ayrılmasıyla birlikte de Ada da Bizans hâkimiyeti başlamış oldu. Bizans dönemi Kıbrıs ta önemli değişikliklerin olduğu bir dönemdir. Hristiyanlığın doğuşu sırasında, Kıbrıs Adası bu yeni dini kabul etmiş; Katolik-Ortodoks mücadelesi Ada nın Türkler tarafından fethine kadar devam etmiştir. Bizans döneminin diğer önemli bir sonucu Yunanlıkla bir ilgisi olmayan Kıbrıs Hristiyan halkının, Rumcanın Bizans ın resmi dili olmasından sonra bu yeni dili benimseyerek Rumlaşmış olmalarıdır. 649 yılında Muaviye tarafından Rodos la birlikte fethedilen Kıbrıs, İslam devletine vergi vermeye başlamıştı. Bu tarihten sonra Kıbrıs, 964 yılına kadar önce Emeviler, daha sonra Abbasiler olmak üzere bir İslam eyaleti olarak kalmıştır. M.S. 964 yılında Bizans imparatoru Nikephoros Phokas Kıbrıs ta Bizans egemenliğini tekrar kurdu. Ada 12. yüzyıla kadar el değiştirmeden Bizans egemenliğinde kaldı. 11. yüzyılın başlarında Anadolu ya yurt tutmak için gelen Oğuz-Türkmen grupları karşısında Bizans, din kavgasını bir kenara bırakarak Avrupa nın Hristiyan devletlerini Haçlı Seferleri ne çağırdı. Bizans ın Türk tehlikesini ortadan kaldırmak için istediği Haçlı yardımı, başta Bizans olmak üzere Ortadoğu nun Müslüman ve Hristiyan toplulukları için tam bir düşman saldırısı halinde gerçekleşti. 4 I. Haçlı Seferleri ( , 1101) ve II. Haçlı Seferi (1147) sırasında Kıbrıs ın statüsü değişmedi. Ancak 1187 Hıttin zaferini kazanan Eyyubi Türk hanedanı sultanı 2 Halil Fikret Alasya, Tarihte Kıbrıs, Ankara, 1988, s A.g.e., s Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, C. 3, 3. Kısım Eki, Kıbrıs Seferi ( ), Ankara, 1971, s. 32.

13 Selahaddin, Kudüs ü de ele geçirmiş, böylece Ortadoğu da aktif bir rol oynamaya başlamıştı. Bu olayın sebep olduğu III. Haçlı Seferi (1189) Kıbrıs ın tarihinde yeni bir dönemin de başlamasına sebep oldu. Sefer dolayısı ile Rodos önlerine gelen İngiltere Kralı Richard ın komutasındaki donanma fırtınaya tutularak dağılmıştı. Richard ın nişanlısı ve kız kardeşinin de bulunduğu bazı İngiliz gemilerinin o sıralarda kendisini Kıbrıs İmparatoru ilan etmiş olan Isaac Komnenos tarafından ele geçirilmesi ve mürettabına karşı gösterilen saygısızlık İngiliz kralını öncelikle Kıbrıs üzerine sefer yapmaya mecbur bırakmıştı. Richard 1191 yılında Kıbrıs ı ele geçirerek Bizans yönetimine son verdi ve Kıbrıs Krallığı na Guy de Lusignan ı getirdi yılında Kıbrıs Kralı Pierre II nin taç giyme töreninde çıkan anlaşmazlık sonucunda birkaç Cenevizli öldürüldü. Cenevizliler bu fırsattan faydalanarak Kıbrıs a bir donanma göndererek Lefkoşa ve Magosa yı zaptetti. Daha sonra Magosa bir Ceneviz sömürgesi haline geldi. Kıbrıs Kralı Janus Magosa yı Cenevizlilerin elinden kurtarmak için bir donanma ve ordu hazırladı (1402). Cenevizliler de Magosa yı savunmak için bir donanma gönderdi. Fakat çarpışma Hospitalier Şövalyesinin arabuluculuğu sayesinde son buldu. Barış anlaşmasından sonra iki kuvvet de İslam devletinin üzerine gönderildi. Cenevizliler Suriye kıyılarını, Kral Janus da Mısır kıyılarını yağma etti. Bu olayların sonucunda Memlük sultanı Larnaka ve Limasol u aldı ve daha sonra Lefkoşa ya yürüdü. Kıbrıs ordusu bozguna uğratıldı senesinde Jacques III ün ölümünden sonra Venedikliler, Kıbrıs taki kaleleri işgal ettiler ve kendilerine aleyhtar olanları Ada dan sürdüler. Bu durum, Osmanlılarca takip edilen Akdeniz politikasının gerçekleşmesine uygun bir ortam hazırladı. 5 C. KIBRIS ADASININ FETHİ XVI. yüzyılın ikinci yarısında ve özellikle Kanuni Sultan Süleyman ın ölümünden sonra Kıbrıs ve Girit Adası nın Venediklilerin elinde bulunması Osmanlıların Akdeniz deki egemenliğini her zaman için tehdit eden bir durum meydana getiriyordu. Öyle ki Osmanlı ticaret gemileri, İmparatorluk karasularında tam bir güvenle dolaşmaktan mahrumdu. Bu ise ekonomik çıkarları zora sokmaktaydı. Osmanlı Türk hâkimiyetinin, Anadolu-Suriye ve Mısır ın bulunduğu Doğu Akdeniz de tam olarak teessüsü Kıbrıs a kesin ve son darbeyi vurmakla mümkündü. 5 Halil Fikret Alasya, a.g.e., s. 20.

14 Genellikle Anadolu, Suriye, Lübnan, Ürdün, Arabistan Yarımadası, Irak ve Mısır ı ihtiva eden Ortadoğu, dünyanın en kritik jeopolitik bölgelerinden birisidir. Ada nın fethi Türk imparatorluğu için adeta bir zaruret halini almıştı. Çünkü Ada nın fethiyle ancak Akdeniz in doğusundaki Osmanlı egemenliğinin tamamlanması ve bütünleşmesi mümkün olabilecekti. 6 Yavuz Sultan Selim in Mısır ı zapt etmesi (1517), Osmanlı Devleti nin Kıbrıs la doğrudan münasebete girmesine sebep oldu. Başlıca gelirini korsanlıktan sağlayan Kıbrıs taki Venedik yönetimi Türk müdahalesini adeta zaruri kılmaktaydı yılında Mısır Defterdarı nın bulunduğu geminin yağmalanması, beklenen Türk müdahalesinin sebebini teşkil etti. Genellikle Türk Ordusu nun karaya ayak basış tarihi 2 Temmuz 1570 olarak gösterilmektedir. Bölge ise Limasol idi. Türk donanması buradan hareketle 3 Temmuz da da Tuzla yı ele geçirdi. 27 Temmuz da başlayan Lefkoşa kuşatması bir ay kadar sürdü. Serdar-ı Ekrem Lala Mustafa Paşa nın 8 Eylül günü Lefkoşa önlerine gelmesinden bir gün sonra başlayan nihai Türk taarruzu sonunda Lefkoşa düştü (9 Eylül 1570). Lefkoşa nın fethinden sonra Lala Mustafa Paşa komutasındaki Türk Ordusu Magosa Üzerine yürüdü. Venedikliler bir yandan Papalık ile temas kurarak Hristiyan devletlerin katılacağı bir haçlı seferi planlarken bir yandan da Osmanlı Devleti ne barış için müracaat etmişti. Sokollu Mehmet Paşa, Venediklilerin müracaatının Magosa nın fethinden sonra görüşmek üzere reddetti. 20 Temmuz 1570 tarihinde ise Venedik-Papalık ve İspanya üçlü bir ittifak kurmayı başarmışlardı. Ancak Lefkoşa nın Türkler tarafından fethi bu ittifakın bir müddet daha harekete geçmesini engellemiştir. 7 Türk Ordusu 17 Nisan 1571 tarihinde harekete geçti. Üç aylık bir kuşatma sonucunda 1 Ağustos 1571 tarihinde Magosa kalesi de alınarak Kıbrıs ın fethi tamamlandı. Magosa taarruzunun başladığı sırada Papalık, İspanya ve Venedik nihayet anlaşmışlar ve Türkler e karşı harekete geçmişlerdi. Müttefik donanma tecrübesiz Kaptan-ı Derya Müezzinzade Ali Paşa komutasındaki Türk donanmasını İnebahtı önlerinde yenilgiye uğrattı. Ancak Uluç Ali Reis kurtarabildiği gemilerle İstanbul a döndü. İnebahtı yenilgisi Avrupa da büyük akisler yapmış, Hristiyan dünyası İstanbul için bile ümitlenmeye başlamıştı. Veziriazam Sokollu Mehmet Paşa ilk iş olarak kaptan-ı deryalığa gerçek bir Türk denizcisi olan Uluç Ali Reis i getirmiş ve bir yıllık faaliyet sonucunda 245 parçalık bir donanmayı denize indirmişti. Mucizevi denilebilecek bu başarı başta Venedik 6 Abdulhaluk Çay, Kanlı Noel, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınlan: 93, Seri 1, S.A 13, Ankara, 1989, Halil Fikret Alasya, Kıbrıs ta Türk İdaresi Altındaki Nüfus, Ankara, 1964, s

15 olmak üzere diğer Avrupa devletlerini tekrar sindirmişti. Nihayet Venedikliler 7 Mart 1573 tarihinde İstanbul antlaşmasına imza koyarak sulh yapmak zorunda kaldılar. D. OSMANLI İDARESİNDE KIBRIS TAKİ DURUM Kıbrıs Adası 1 Temmuz I Ağustos 1571 tarihleri arasında yapılan savaşlar sonucunda Türk hâkimiyetine girmişti. Fetihten sonra Lefkoşa merkez olmak üzere Kıbrıs idari yönden bir Beylerbeylik haline getirildi. Doğrudan merkeze bağlanan Kıbrıs Beylerbeyliği ne Muzaffer Paşa tayin olmuştu. Kıbrıs Beylerbeyliği Doğu Akdeniz e tamamen hâkim bir mevkide bulunmakta idi. Bu öneminden dolayı Ada nın askeri bakımdan kuvvetlendirilmesi yanında nüfus olarak da Türk iskânına ihtiyaç duyuluyordu. Bunu sağlamak için Karaman, Darende, Niğde, Kayseri, İçel, Rozok, Alaiye, Manavgat, Zülkadriye ve Teke bölgelerinden çeşitli Türkmen toplulukları zorunlu iskâna tabi tutularak Kıbrıs a yerleştirildiler. 8 Kıbrıs Beylerbeyliği iki sancak beyliği ihtiva ettiği halde statüsünü 1571 den 1640 tarihine kadar bu haliyle devam ettirdi. Girit Savaşı yıllarında ( ) Ada da sosyal ve ekonomik güçlükler nedeni ile nüfusun gittikçe azaldığı görülmektedir. Nüfusun azalması, ticari hayatın bozulması Kıbrıs Beylerbeyliği gelirlerinde düşüşe neden oldu. Bu sebeple 1670 tarihinden itibaren Kıbrıs Beylerbeyliği kaldırılarak Ada, Kaptan Paşalığa bağlandı de Kıbrıs, Kaptan Paşalık tan alınarak Veziri Azam a has olarak verildi. Bu yeni idari yapı 1785 tarihine kadar devam edecektir yılında Kıbrıs Vezir-i Azam hassı olmaktan çıkarılarak Divan-ı Hümayun a bağlı bir mulhasıllık haline getirildi. Kıbrıs ın Divan-ı Hümayun mulhasıllı olması durumu Tanzimat ın ilanına kadar devam edecektir (3 Kasım 1839). Tanzimat sonrasında yapılan idari değişiklikler Kıbrıs ta da görülmeye başlandı. Kıbrıs Cezaeyir-i Bahr-i Sefid e bağlı bir sancak haline getirilerek idaresine de kaymakam unvanı ile bir mutasarrıf tayin olundu. Tanzimat Fermanı nın gayrimüslimlere sağladığı yeni haklar sonucu olarak Kıbrıs ta da Divan da gayrimüslim temsilciler yer almaya başladı. Tanzimatın ilk yıllarında 8 kişi olan Divan üyelerinin 4 ü Türk, diğer 4 ü ise gayrimüslimler idi. Gayrimüslimleri ise Başpiskopos, Ortodoks başpapazı ile Maronit ve Ermenilerden birer üye temsil etmekteydi. Daha sonra Divan ın üye sayısı 13 e kadar çıkacaktır tarihinde Cezayir-i Bahr-i Sefid eyaletinden ayrılan Kıbrıs, İstanbul a bağlı müstakil bir mutasarrıflık 8 Abdulhaluk Çay, a.g.e., s. 7.

16 haline getirildi. Bu idari yapı 1878 tarihine kadar devam eden Osmanlı Devleti nin yaptığı son idari değişiklik oldu. E. KIBRIS IN İNGİLTERE YE KİRALANMASI XIX. yüzyılın sonlarında dönemin iki sömürge imparatorluğu olan İngiltere ve Çarlık Rusyası, Ortadoğu daki menfaatleri bakımından birbirleri ile büyük çatışma içine girmişlerdi. Çarlık Rusya sı nihai hedefi olan İstanbul a girmek ve Boğazları kontrolü altına almak gibi belli bir stratejisinin yanında Kafkasya üzerinden İskenderun ve Basra Körfezi ne inmeyi de hesap etmekte idi. Çarlık Rusya sının bu politikası, Osmanlı İmparatorluğu nun güney topraklarını hayati bölge olarak değerlendiren İngiltere nin menfaatine uygun düşmemekte idi. Rusya nın güneye sarkması İngiltere nin başta Hindistan olmak üzere Asya daki sömürgelerindeki İngiliz varlığını tehlikeye atacaktı. 9 İngiltere bu politika doğrultusunda 1875 tarihinde başlayan Hersek İsyanının bir an önce sonuçlandırılması için çaba sarf etti. Ancak olay süratle büyüdü ve Çarlık Rusya sı 24 Nisan 1877 tarihinde Osmanlı devletine savaş ilan etti. 3 Mart 1878 tarihinde Osmanlı devletinin büyük toprak kaybı ile sonuçlanan Ayastefanos Anlaşması imzalandı. Bunun üzerine İngiltere kendi çıkarlarını korumak için harekete geçti. İngiliz Hükümeti Rusya nın bu atağı karşısında daha önceden planlanan iki senaryodan birini uygulamaya koymak zorunda kaldı. Bunlardan ilki Çanakkale nin işgali, diğeri ise Kıbrıs ın işgali idi. İngilizler ikincisini tercih ettiler. İngilizler tarafından Rusya ya verilen nota ile (3 Mayıs 1878) Ayastefanos Antlaşmasının şartlarına itiraz edilmekte, Bulgaristan Prensliği nin küçültülmesi, Rusya nın Doğu Anadolu dan çekilmesi talep edilmekteydi. 22 Mayıs 1878 tarihinde Rusya İngiliz notasına cevap verdi. Rusya, Doğu Anadolu dışında İngiltere nin tekliflerini kabul etmekte idi. İngiltere bunun üzerine harekete geçti. 4 Haziran 1878 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve İngiltere iki maddelik Niyet Antlaşmasını imzaladılar. Antlaşma ile Kıbrıs ın idaresi İngiltere ye bırakılmakla beraber Osmanlı Devleti nin Ada üzerindeki mülkiyet hakkı ortadan kalkmıyordu. 10 Ayrıca bu hakkı kuvvetlendirmek üzere 1 Temmuz 1878 tarihinde yapılan önceki anılaşmaya ek bir antlaşma 9 Şükrü S. Gürel, Kıbrıs Tarihi ( ), C. 1, Ankara, 1984, s Enver Ziya Karai, Osmanlı Tarihi, C. 7, Ankara 1983, s. 73; Stanford Shaw-Ezel Kural Shaw, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, C. II, İstanbul, 1983, s. 238.

17 daha yapıldı. Ek antlaşmanın altıncı maddesinde Rusya nın Kars ve Doğu Anadolu yu terk etmesi halinde İngiltere nin de Kıbrıs ın tahliye edeceği hususu yer almakta idi. Sultan II. Abdülhamid bu maddeyi yeterli görmeyerek antlaşmayı hukuk-ı şahaneme asla halel gelmemek şartıyla tasdik ettiği yazılı olarak belirtmişti. Ayrıca İngiliz Elçisi Layard dan aynı anlamda yazılı bir belge talep etmiş ve elçi tarafından istediği belge kendisine takdim edilmişti (15 Temmuz 1878). 12 Temmuz günü Kıbrıs ın idaresinin İngiltere ye bırakıldığını bildiren ferman İngiliz amiralinin huzurunda okundu. Böylece 308 yıllık Osmanlı idaresi fiilen sona ermiş oldu. 12 Temmuz 1878 tarihinde Türk bayrağı indirilerek yerine İngiliz Bayrağı çekildi ve Ada nın idaresi Lord John Hay e devredildi. 11 Kıbrıs ta Türklerin 308 senelik idaresi sırasında Kıbrıs ın Yunanistan a ilhakına aralıksız çalışan kilise, Sir Gamet Wolseley in Larnaka ya ayak bastığı gün başpiskopos Sofronios tarafından verilen nutukta Biz adanın idaresinin değişmesini kabul ediyoruz. Çünkü İyon-Yunan Adalarının olduğu gibi, Kıbrıs ın milli bakımdan bağlı bulunduğu Yunanistan a ilhakına İngiliz Hükümetinin yardım edeceğine inanıyoruz. demekle gayesini belirtti. F. İNGİLİZLERİN İDARESİNDE 1950 Lİ YILLARA KADAR KIBRIS 1. İNGİLTERE YÖNETİMİNİN KIBRIS TAKİ İLK YILLARI Osmanlı İmparatorluğu nun Kıbrıs ı İngiltere ye kiralamasından sonra Kıbrıs Türk ve Rum halklarının ilişkilerini belirleyen en önemli etken Kıbrıs Rumlarının Enosis mücadelesi olmuştur. Adanın İngilizlere kiralanmasının, Enosis yolunda önemli bir aşama olduğunu düşünen Rumlar, Yunanistan ın da yoğun tahrikleri ile ilhak faaliyetlerini tırmandırmaya başlamışlardı. Bu çerçevede Türk halkına yönelik yoğun tahriklerde bulunmakta, saldırılar düzenlemekte ve onur kırıcı tavırlar sergilemekteydiler. Türk halkı 26 Mart 1882 de Sömürgeler Bakanı Kimberley e gönderdiği muhtırada Enosis e karşı bir güvence olarak, Danışma Meclisinde Eşit Temsiliyet talep etmekte ve müftü Esseyid Ahmet Asım başkanlığındaki bir Türk heyeti, eşitsiz bir meclise katılmayacaklarını açıklamaktaydı. 11 Halil Fikret Alasya, İngilizler İdaresinde Kıbrıs ta Tatbik Edilen Politika, Kıbrıs ve Türkler, Ankara, 1964, s. 68.

18 Yunanistan ise aynı tutuma devam ediyordu. Örneğin Yunan Konsolosu Filemon 1895 yılında yapılan Başpiskoposluk seçimlerinde azılı Enosisçilerin seçilmesi için yoğun faaliyete girerken, Enosis i destekleyen konuşmalar yapıyor, 1897 Türk-Yunan Savaşı nda Türklere karşı savaşmak üzere Rumlar arasında gönüllüler topluyordu. Halk arasında Enosis yüzünden başlayan ilk gerginlik 1894 yılında Baf ta meydana gelen büyük kavga ile yeni bir boyuta ulaşmıştı. Kıbrıs gazetesinin konu ile ilgili haberine göre civarındaki Rum un Baf Camii önünde yaptıkları tahrikler sonucu başlayan kavga, polisin müdahalesi sonucunda güçlükle önlenmişti. Rumların süren Enosis girişimleri karşısında Kavanin Meclisi üyesi ve Vatan gazetesi sahibi Bodamyalızade Mehmet Şevket Bey öncülüğünde 3 büyük miting yapıldı. 21 Eylül 1911 de Lefkoşa da, 24 Eylül de Peristereno da ve 25 Eylül de Lefke de binlerce Türk ün katıldığı mitinglerde Enosis tahrikleri protesto edilerek, halkın oylarıyla, ilhak girişimlerine karşı çıkan 3 karar alındı. Bu kararlarda ayrıca adanın statüsünün değiştirilmesi halinde asıl sahibi olan Osmanlı Devleti ne geri verilmesi isteniyordu. Bu mitingler Kıbrıs Türklerinin Enosis e karşı yaptıkları ilk yaygın kitle eylemleriydi. 2. İNGİLTERE NİN KIBRIS A YERLEŞMESİNDEN SONRA LOZAN BARIŞ ANLAŞMASI NA KADAR KIBRIS İLE İLGİLİ SİYASAL GELİŞMELER Karlofça Anlaşması ndan (1699) sonra sürekli olarak toprak kaybeden Osmanlı İmparatorluğu, devamlı olarak gelişen ve büyüyen Rusya ve çoğu Avrupa devletleri karşısında, kendi gücü ile kendi sınırlarını koruyamaz duruma düşmüştür. Başta Rusya olmak üzere çeşitli tehlikeler karşısında Osmanlı İmparatorluğu kaybettiği toprakları geri almak ve sınırlarını korumak için büyük bir devlete dayanmak zorunda kalmıştır. İngiltere ye dayanma esasına bağlı bir denge politikası olarak belirtebileceğimiz bu politika, Osmanlı İmparatorluğu na çok pahalıya mal olacak ve dayanışma içerisine girdiği İngiltere tarafından Osmanlı-Rus Savaşı ndan sonra terk edilecekti. 12 Nitekim bu savaştan sonra İngiltere, güçsüz bir Osmanlı İmparatorluğu nu korumak yerine Osmanlı toprakları üzerinde, kendine bağlı devletler kurdurmak ve stratejik yerlerde doğrudan egemenlik kurmak gibi yayılmacı ve emperyalist bir politika izlemeye başlamıştır. 12 Güner Aktuğ, Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ni Hazırlayan Siyasal Nedenler, Kıbrıs, 1990, s. 21.

19 4 Haziran 1878 de, Osmanlı İmparatorluğu nun, İngiltere nin hazırlayıp sunduğu Savunma Paktı nı imzalayarak Kıbrıs adasının yönetimini İngiltere ye devretmesi ile İngiltere amacına ulaştı. Yapılan anlaşmada Büyük Britanya Birleşik Krallığı ve İrlanda Majeste Kraliçesi ve Hindistan İmparatoriçesi ile Şahane Majeste Sultan, karşılıklı olarak, iki imparatorluk arasındaki mevcut dostluk münasebetlerini geliştirmek ve genişletmek samimi arzusuyla ve Majeste Sultan ın Asya daki topraklarının geleceğini emniyet altına almak amacı ile bir savunma anlaşması imzalamaya karar verdiler. 13 denilmekte ve bu anlaşmada; 1- Rusya devleti Batum, Ardahan, Kars ve zikredilen yerlerden birini elinde tutup da ileride her ne vakit olursa olsun kati bir sulh muahedesi ile tayin olunan Asya memalik-i şahanesinden bir kısmını daha zapt ve istilaya girişecek olursa, o halde İngiltere devleti zikredilen memleketleri silah ile muhafaza ve müdafaa etmek üzere, Yüce Saltanat ile birleşmeyi taahhüt eder. Ve buna mukabil Zat-i Padişahı dahi Anadolu kıtasında bulunan Hrıstiyan ve sair tebaanın iyi idare ve korunmaları hakkında ileride devletler arasında sonradan kararlaştırılacak olan lüzumlu ıslahatı yapacağını İngiltere devletine vadeder ve adı geçen devleti (İngiltere yi) kendi taahhütlerini yerine getirebilmesinde lüzumlu vasıtaları temin edebilecek bir hale koymak için Kıbrıs adasını tahsis ve asker ikamesiyle idare etmesine muvafakat eyler. 2- İşbu mukavelename tasdik olunacak ve tasdiknameleri dahi bir ay zarfında, mümkün olduğu takdirde daha önce teati edilecektir. Tasdikanlil makal taraflar işbu mukaveleyi imza ve temhir etmişlerdir. 14 kurallarına yer veriliyordu. Bu anlaşmaya ve daha sonra (1 Temmuz 1878 de) imzalanan Ek protokol e göre; yukarıdaki amaçların gerçekleşmesini sağlamak için, Kıbrıs Adası nın sadece yönetimi ve yukarıdaki amaçlar doğrultusunda İngiltere ye vekâleten ve geçici olarak devredilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu hükümranlık hakkından vazgeçmemiş, konu anlaşma ile Kıbrıs adasının İngilizler tarafından yönetiminin devamı şu şarta bağlanmıştır: Eğer, Rusya Kars ve son muharebede Ermenistan da zaptetmiş olduğu sair yerleri Osmanlı devletine iade edecek olursa Kıbrıs adası İngiltere tarafından boşaltılacak ve 1878 senesi Haziran ayının dördü tarihli muahedenin dahi hükmü olmayacaktır. 15 Fakat daha sonraları şartta konu yerler Osmanlı İmparatorluğu na geri verilmesine karşın, İngiltere Kıbrıs ın yönetiminden vazgeçmemiş, yönetimini Osmanlı İmparatorluğu na devretmemiştir. 13 Ahmet C. Gazioğlu, İngiliz İdaresinde Kıbrıs, 1960, s Ahmet C. Gazioğlu, a.g.e, s Şükrü Torun, Kıbrıs ın Politik Durumu, s. 30.

20 1914 yılında, bir tarafta sömürgeciliğin öteden beri çatışan liderleri durumunda olan İngiltere, Fransa ve Rusya, öte yandan ise Dünya nın yeniden paylaşılmasını ve emperyalist devletler arasında yeniden bölüşülmesini savunan Almanya-Avusturya-Macaristan karşılıklı iki savaş bloğu oluşturmuş bulunuyordu. Osmanlı İmparatorluğu nun bu savaş bloklarından birine taraf olma tavrını etkileyen önceki olaylar zinciri önemlidir. İngiltere 1878 den sonra, Osmanlı İmparatorluğu nu yıkma politikasını benimsemiş ve uygulamış, Osmanlı İmparatorluğu içerisindeki bölgesel isyanları kışkırtıcı bir hal almıştır. İtalya nın Trablusgarp a saldırması, Avusturya nın Balkan politikası ve Bosna-Hersek i topraklarına katmış olması, Osmanlı İmparatorluğu nda Üçlü bağlaşmaya karşı bir antipati yaratmıştır yılından sonra Almanya nın yaptığı ekonomik yardımlar, Almanya nın 1914 lerde Avrupa nın askeri açıdan en güçlü bir ülkesi oluşu, muhtemel bir dünya savaşından Almanya nın galip çıkacağı varsayımları ve kaybedilen toprakları geri alma umutları, Osmanlı İmparatorluğu nu, I. Dünya Savaşında Almanya nın oluşturduğu ve liderliğini yaptığı savaş bloğunda yer almaya sürükledi. Osmanlı İmparatorluğu nun 29 Ekim 1914 te, İtilaf devletlerinin yanında savaşa katılması İngiltere için stratejik bir konuma sahip Kıbrıs ı ilhak için emperyalist niyetlerini kamuflede önemli bir fırsat yarattı. İngiltere 5 Kasım 1914 yılında, 1878 anlaşmasını ve diğer ilgili anlaşmaları feshettiğini ve Kıbrıs ın İngiliz İmparatorluğu na katıldığını ilan etti. İmparatorluk, İngiltere ile de savaş içindeydi ve birçok cephede ölüm-kalım savaşı veriliyordu. Lozan Barış Konferansı nda İngiltere nin bu tek yanlı kararını Türkiye nin tanımasına kadar İngilizler fiili işgali sürdürmüş oldular. Dünya nın sayılı güçlü devletlerine karşı kurtuluş savaşı veren ve başarıya ulaşan Türkiye, kazanılan zaferin uluslararası alanda da tescili ve Misak-ı Milli ye bağlı olarak, Türkiye Devleti nin tam bağımsızlığının kabul ettirilmesi için büyük uğraş vermek zorunda kalmıştır. Lozan Barış Konferansı nda Türkiye, Kıbrıs ın İngiltere tarafından ilhak kararını neden tanımıştır? Bu soruya gerçekçi bir cevap vermek için, Lozan Barış masasında Türkiye nin Lozan dan ne beklediğini, içinde bulunduğu ekonomik koşulları ve evirilmekte olan savaşımın ana hatlarını bilmek gereklidir. Lozan Barış Konferansı nda uluslararası alanda, ulusal kimliğini, bağımsızlığını tescil ettirme ve dünya uluslarına kabul ettirme savaşımı veren Türkiye, Osmanlı İmparatorluğu gibi kendisine anlaşmaya veya gerçek 16 Murat Sarıca, Siyasal Tarih, 1983, s. 244.

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS. Rukiye MADEN

DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS. Rukiye MADEN DR. FAZIL KÜÇÜK VE KIBRIS Rukiye MADEN Tarihçi Kitabevi Yayınları: 54 Tarihçi Kitabevi Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Necip Azakoğlu Editör: Necip Azakoğlu Sayfa ve Kapak Tasarım: Tarkan Togo Birinci

Detaylı

Kıbrıs Antlaşmaları, Planları ve önemli BM, AB kararları-1

Kıbrıs Antlaşmaları, Planları ve önemli BM, AB kararları-1 Kıbrıs Antlaşmaları, Planları ve önemli BM, AB kararları-1 Ata Atun İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Rauf R. DENKTAŞ.. Ata ATUN... vii x 1) 1 Ağustos 1571 - Lala Mustafa Paşa ile Marc Antonio Bragadin arasında yapılan

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA 1 Kütahya- Eskişehir Savaşı nda ordumuz Sakarya Nehri nin doğusuna çekilmişti. 2 TEKÂLİF-İ MİLLİYE NİN SAKARYA SAVAŞI NA ETKİSİ Tekâlif-i Milliye kararları daha uygulamaya yeni başlandığı için Sakarya

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

KIBRIS MESELESİ. Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi.

KIBRIS MESELESİ. Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi. KIBRIS MESELESİ Doç. Dr. Ramazan TOSUN * a. 1877-1963 Döneminde Kõbrõs Meselesi Kõbrõs, Akdeniz'deki önemli adalardan biridir. Coğrafî bakõmdan A- nadolu'nun bir parçasõ olan Kõbrõs adasõ tarihte hiçbir

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... BELGELER III SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp Raporu... 1 2. Ali İhsan Paşa nın Güney

Detaylı

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Veli Yılmaz 2. Doğum Tarihi : 25.11.1948 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğretim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Subay Kara Harp Okulu 1969 Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

SAYIN BASIN MENSUPLARI;

SAYIN BASIN MENSUPLARI; SAYIN BASIN MENSUPLARI; BUGÜN TÜM TÜRKİYE DE, BAŞTA ULUSLARARASI SENDİKALAR KONFEDERASYONU İLE TTB OLMAK ÜZERE FİLİSTİN KATLİAMININ DURDURULMASI İÇİN ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLER DÜZENLENMEKTEDİR. İsrail ordusunun

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-04 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-04/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ KURTULUŞ SAVAŞI DOĞU VE GÜNEY CEPHESİ DOĞU CEPHESİ Ermeniler XIX. Yy`a kadar Osmanlı topraklarında huzur içinde yaşadılar, devletin çeşitli kademelerinde

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Önce gelen: V. Murat 30 Mayıs 1876 31 Ağustos 1876 Osmanlı Hanedanı ve Hilafet II. Abdülhamit 31 Ağustos

Detaylı

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ

MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ MADDELER T.C. İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GENÇLİK MECLİSİ YÖNETMELİĞİ AMAÇ Madde 1 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi Yönetmeliği nin amacı; gençlerimizin demokratik katılımını sağlayarak

Detaylı

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi

29 EKİM TÖRENLERİ. Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY. Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 29 EKİM TÖRENLERİ Cumhuriyet Bayramı Republic Day OFFICIAL HOLIDAY Cumhuriyetin ilanı ve Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi 1923 Cumhuriyet ilân edildi. Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya (bundan böyle "Akit Taraflar" olarak anılacaklardır), Ulusal egemenlik, haklarda eşitlik

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-03 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-03/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÎLE FEDERAL ALMANYA CUMHURİYETİ ARASINDA 16 ŞU BAT 1952 TARİHÎNDE ANKARA'DA AKDEDİLMİŞ OLAN TİCARET ANLAŞMASINA EK PROTOKOL

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÎLE FEDERAL ALMANYA CUMHURİYETİ ARASINDA 16 ŞU BAT 1952 TARİHÎNDE ANKARA'DA AKDEDİLMİŞ OLAN TİCARET ANLAŞMASINA EK PROTOKOL -. '. ' J ı 156 16 Şubat 1952 tarihli Türkiye Batı - Almanya Ticaret ve ödeme Anlaşmalarına Ek 21 Aralık 1954 tarihli Protokollerle Ekleri Mektupların Tasdikine dair Kanun (Resmî Gazete ile ilâm.- 2.II.

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014

ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk

Detaylı

TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME

TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME TEŞKİLATLANMA VE KOLLEKTİF MÜZAKERE HAKKI PRENSİPLERİNİN UYGULANMASINA MÜTEALLİK SÖZLEŞME Bu sözleşme, ILO'nun temel haklara ilişkin 8 sözleşmesinden biridir. ILO Kabul Tarihi: 18 Haziran 1949 Kanun Tarih

Detaylı

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER III XI 1. Siyasi Durum... 1 a. Dış Siyasi Durum... 1 b. İç Siyasi Durum... 2 2. Coğrafi Durum... 5 a. Çanakkale

Detaylı

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür.

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür. ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ĐLO) Ü EŞĐT DEĞERDE ĐŞ ĐÇĐ ERKEK VE KADI ĐŞÇĐLER ARASI DA ÜCRET EŞĐTLĐĞĐ HAKKI DAKĐ 1951 TARĐHLĐ 100 SAYILI SÖZLEŞMESĐ Đ O AYLA MASI I UYGU BULU MASI A ĐLĐŞKĐ YASA Sayı: 22/1993

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 Güzel İzmir imizin kurtuluşu, bugün doksan birinci yılına basıyor. Bu mutlu günü anarken, harp tarihinde eşi görûlmiyen Başkomutanlık Meydan Muharebesindeki geniş

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR TEOG Sınav Sorusu-3 ANABİLİM Ödev Testi 3. Atatürk ün çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN 3729 MĠLLETLERARASI ANDLAġMALARIN YAPILMASI, YÜRÜRLÜĞÜ VE YAYINLANMASI ĠLE BAZI ANDLAġMALARIN YAPILMASI ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 244 Kabul Tarihi : 31/5/1963

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

VATANDAŞLARLA VATANDAŞ OLMAYAN KİMSELERE SOSYAL GÜVENLİK KONUSUNDA EŞİT MUAMELE YAPILMASI HAKKINDA118 SAYILI SÖZLEŞME

VATANDAŞLARLA VATANDAŞ OLMAYAN KİMSELERE SOSYAL GÜVENLİK KONUSUNDA EŞİT MUAMELE YAPILMASI HAKKINDA118 SAYILI SÖZLEŞME VATANDAŞLARLA VATANDAŞ OLMAYAN KİMSELERE SOSYAL GÜVENLİK KONUSUNDA EŞİT MUAMELE YAPILMASI HAKKINDA118 SAYILI SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi : 28 Haziran 1962 Kanun Tarih ve Sayısı : 19.07.1971 / 1453 Resmi

Detaylı

BURUNDİ. Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator

BURUNDİ. Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator BURUNDİ Burundi, Orta Afrika'da, Büyük Göller bölgesinde yer alan küçük bir ülkedir. Tanzanya, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri:

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri: Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. KanunlaşDrma iki anlamda kullanılır: a) Genel anlamda kanunlaş'rma (Taknin): Kanun halinde kural koyma yani mevcut kuralın yazılı hukuk

Detaylı

(Resmî Gazete ile ilânı : 28. V. 1949 - Sayı: 7218) Kabul tarihi 5394 < 24. V. 1949

(Resmî Gazete ile ilânı : 28. V. 1949 - Sayı: 7218) Kabul tarihi 5394 < 24. V. 1949 698, ^ New - York'ta Lake Success'te imzalanan (Kadın ve Çocuk Ticaretinin kaldırılması) ve (Müstehcen neşriyatın tedavül ve ticaretinin kaldırılması) hakkındaki Protokollerin onanmasına dair Kanun (Resmî

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler,

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler,

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük KABOTAJ BAYRAMI, MUSTAFA KEMAL E SUİKAST GİRİŞİMİ, BİR DEVRİN ANALİZİ: NUTUK 1 Kabotaj Hakkı Nedir? Kabotaj, bir devletin kendi limanlarına deniz ticareti konusunda tanıdığı ayrıcalıktır. Bu ayrıcalıktan yalnızca yurttaşlarının yararlanması, millî ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağından,

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: 27.10.2004 Sayı: 25626)

(Resmi Gazete ile yayımı: 27.10.2004 Sayı: 25626) 60 TÜRKIYE CUMHURIYETI HÜKÜMETI ILE SLOVENYA CUMHURIYETI HÜKÜMETI ARASıNDA ÖRGÜTLÜ SUÇLAR, UYUŞTURUCU MADDE KAÇAKÇıLıĞı, ULUSLARARASı TERÖRIZM VE DIĞER CIDDI SUÇLARLA MÜCADELEDE IŞBIRLIĞI ANLAŞMASıNıN

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ Doç.Dr. Yunus KOÇ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ÖĞRETİM ÜYESİ SAYILARI/İSTATİSTİKLER Görevlendirme: 1 profesör (yabancı

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNDE UYGULANACAK İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 29/07/2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ BIE DELEGESİNİN ODAMIZI ZİYARETİ

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ BIE DELEGESİNİN ODAMIZI ZİYARETİ İRAN İSLAM CUMHURİYETİ BIE DELEGESİNİN ODAMIZI ZİYARETİ İran BIE Delegesi Mr. Kazem Akbarpour, 16 Mayıs 2012 tarihinde Odamızı ziyaret etmiş, heyeti Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş ve Meclis Başkanı

Detaylı

İLK KIBRIS TÜRK PUL SERİSİ

İLK KIBRIS TÜRK PUL SERİSİ Kıbrıs Türk Filateli Derneği tarafından kurulan komisyon başarılı bir çalışma ile Kıbrıs Türk Posta Tarihi konusunda iki ciltlik son derece kapsamlı bir eser ortaya çıkardılar. Bu anlamlı çalışmayı Kıbrıs

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU

SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU SAVUNMA SANAYİİ GÜVENLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 5202 Kabul Tarihi : 29/6/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/7/2004 Sayı :25511 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 43 Sayfa: Amaç Madde 1- Bu Kanunun

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

ÜLKEMİZDE HUZURU BOZMAK İSTİYORLAR

ÜLKEMİZDE HUZURU BOZMAK İSTİYORLAR Meslek odaları ve bazı sivil toplum kuruluşları, son günlerde yaşanan iç kargaşalarda meydana gelen ölümler, Türk Bayrağına ve Atatürk heykellerine yapılan saldırılar üzerine sağduyu çağrısında bulundu.

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 6 Haziran 1946 Kanun Tarih ve Sayısı: 15.7.2003 / 4944 Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulunun daveti üzerine

Detaylı

T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8

T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8 T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8 Orijinal Metin Özdamarlar 2013-2014 Merkezi Yazılıya Hazırlık Deneme Sınavı-8 Öğrencinin Adı ve Soyadı: Sınıfı ve Numarası: 8/ - 1. SEVR LOZAN Boğazlar Kapitülasyonlar

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ Yrd. Doç. Dr. Cenk ÖZGEN 1. KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı: Cenk ÖZGEN Doğum Yeri ve Tarihi: Bursa / 07.08.1979 Uyruğu: T.C. Medeni Hali: Evli Adres: Giresun Üniversitesi, İktisadi

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılarak 4 Haziran 1958 de Cenevre de kırk ikinci toplantısını yapan, Milletlerarası

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı