Emre TİMUR, Coşkun SARI Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, Kaynaklar Yerleşkesi, Buca, İZMİR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Emre TİMUR, Coşkun SARI Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, Kaynaklar Yerleşkesi, Buca, İZMİR"

Transkript

1 Yerbilileri, 31 (), 67 8 Hacettepe Üniversitesi Yerbilileri Uygulaa ve Araştıra Merkei Dergisi Journal o the Earth Sciences Application and Research Centre o Hacettepe University Agora (Magnesia/Aydın) anyetik verilerinin kenar belirlee işleçleri ve 3-boyutlu ters çöüle odellenesi Modelling o agnetic data ro the Magnesia Agora (Aydın) using edge detection operators and 3-D inversion Ere TİMUR, Coşkun SARI Doku Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoiik Mühendisliği Bölüü, 3516 Kaynaklar Yerleşkesi, Buca, İZMİR Geliş (received) : 14 Eki (October) 9 Kabul (accepted) : 5 Mart (March) 1 ÖZ Manyetik araa yöntei, göülü arkeolojik kalıntıların bulunası aacıyla kullanılan en etkili yöntelerden biridir. Duvarlar, etalik nesneler veya ocaklar gibi ıknatıslanabilir eleentler içeren yapıların yer yüeyinde oluşturdukları anyetik alan değişilerinin ölçülesi, bu yapıların konularının ve geoetrilerinin belirlenesinde uun yıllardır kullanılaktadır. Bu çalışada, üç-boyutlu priatik odeller kurasal olarak inceleniş, yeni bir yaklaşı olarak kenar belirlee işleçleri sınır analii yöntei olarak yapı geoetrisini belirleek aacıyla uygulanış ve yineleeli ters çöüle sonuca ulaşılıştır. Ayrıca, Magnesia arkeolojik alanının (Aydın) Agora sı içinde yer alan Zeus tapınağının yeri topla anyetik alan ölçüleriyle araştırılış ve olası yapı belirlenerek uygun kaı yeri öneriliştir. Yapı yerinin belirlenesi aacıyla kullanılan kenar belirlee yönteinin uygulanası için öncelikle topla anyetik alan anoali haritasının yapa gravite haritasına dönüştürülesini gerektirektedir. Uygulanan bu işlein ardından haırlanan MATLAB tabanlı bir yaılıla 3 arklı kenar-belirlee işleci ile göülü yapının yüeydeki idüşüü belirleniştir. Sınırları belirlenen yapının köşe koordinatları ters çöüde kullanılarak olası yapının yeri daha kesin belirleniştir. Bu yöntein yanı sıra, alanın anyetik anoali verilerine kutba indirgee yöntei uygulanış ve yapının konuu hakkında ek bilgi elde edilesi aaçlanıştır. Sonuçta; kenar belirlee yönteleriyle gerek kurasal verilerde, gerekse arai verisinde yapı sınırlarının başarıyla belirlenebildiği görülüştür. Anahtar Kelieler: Kenar belirlee, anyetik yönte, odellee. ABSTRACT The agnetic prospection ethod is one the ost useul ethods to detect buried archeological objects. The agnetic ield variations over walls, etallic objects or urnaces containing agnetic eleents, which have been used or any years reveal their locations and geoetries. In this study, 3-D prisatic odels were theoretically investigated and edge detection ethods were utilied with an iterative inversion ethod to deine the boundaries and the paraeters o the odel. The total agnetic ield investigations were carried out at the teple o Zeus in the Agora o the Magnesia (Aydın) archeological site, an appropriate ecavation site was suggested by designating a possible structure location. In the irst step o the application, it was necessary to convert the total ield anoaly into a pseudo-gravity anoaly ap. Then the geoetric projection o the buried structure was deterined on the surace by applying a MATLAB based sotware containing 3 dierent edge detection algoriths. The eact location o the object was obtained by using these corner coordinates in the inversion process. In addition to these ethods, reduction to pole was applied to the data to achieve ore inoration about the location o the object. E.Tiur E-Posta:

2 68 Yerbilileri As a result, the edge detection ethods were ound to be successul, both in the ield and as theoretical data sets or delineating the boundaries o the buried structure. Keywords: Edge detection, agnetic ethod, odelling. GİRİŞ Yer yüeyinde gerçekleştirilen jeoiik çalışalar, göülü arkeolojik yapılarda herhangi bir hasara yol açadan kalıntının yeri, geoetrisi, derinliği ve evcut duruu hakkında bilgi elde edilesini sağlayarak kaı çalışalarına öneli düeyde katkı sağlaaktadır. Arkeolojik yapıların, çevrelerindeki jeolojik orta içerisinde tek parça veya dağınık halde bulunaları ile yapının ve jeolojik biriin iiksel öelliklerinin arklılık gösteresi, yapılan çalışaların başarısını etkileyen en öneli etkenlerin başında gelektedir. Arkeolojik alanlarda yapılan ilk jeoiik çalışalar, 194 lı yıllarda İngiltere de başlaıştır. Bilinen ilk araştıra, Atkinson taraından 1946 yılında İngiltere de gerçekleştirilen bir doğru akı ödirenç çalışasıdır (Atkinson, 195). İlk anyetik incelee ise, proton anyetoetrelerinin gelişiinden sonra 1957 yılında Kuey Aerika da Belshe taraından uygulanıştır. Bu çalışayı Oord Üniversitesi nden Aitken vd. (1958) ve Aitken in (1974) yaptığı çalışalar ileektedir. Bu tarihlerden sonra birçok araştırıcı bu sonuçlardan etkilenerek ve bu iki yöntei değişik arkeolojik alanlarda deneyerek uut verici sonuçlar elde etişler ve ilk araştıra gruplarının teellerini atışlardır (Drahor, 1998). Arkeolojik yerleşilerde toprağın anyetik duyarlılığındaki değişiler öne taşıaktadır ve ölçülebilir öellikteki bu değişiler yoluyla anyetik duyarlık değişi haritaları oluşturularak, göülü arkeolojik nesneler belirlenebilektedir. Manyetik yönteler yardııyla arkeolojik alanlarda göülü duvarlar, yollar, yapı girişleri ve teelleri, yana bölgeleri, ocaklar, ırınlar, çöplük ve earlık alanlar gibi birçok yapısal biri kolayca saptanabilektedir. Ülkeide arkeojeoiik çalışalar 196 lı yılların başında Giges ve Nerut dağında bulunan tüülüslerin araştırılasında ve Keban kurtara kaılarında gerçekleştiriliştir (Yaraancı, 197). Bunun dışında; Acehöyük (Drahor vd., 1999), Kerkenes Dağı (Erde, ), Ortaköy Şapinuva Hitit antik kenti (Öyalın, 3), Aoriu (Ayon) (Kaya vd., 3, Drahor ve Şengül, 1999, Ekinci, 5), Magnesia (Aydın) Tiur (3) ile Candansayar ve Başokur (1) un çalışaları da öne çıkan uygulaalar arasındadır. Magnesia arkeolojik alanında ilk jeoiik çalışa, 1989 yılında Başokur (199) taraından Argavlı Tüülüsü nün girişinin araştırılası aacıyla üç gerili yöntei uygulanarak gerçekleştiriliştir. Bu çalışada, Magnesia Antik Kenti nin (Aydın) Agora sında bulunan Zeus tapınağının yerinin belirlenesi aacıyla topla anyetik alan verileri ölçülüştür. Elde edilen bu verilere yapay gravite dönüşüü ve kutba indirgee işleleri uygulanıştır. Gravite dönüşüü uygulanan veriye kenar belirlee yöntei kullanılarak sınır analii gerçekleştiriliş ve belirlenen sınırlar başlangıç odelinin geoetrisinde kullanılarak üç-boyutlu (3B) ters çöü işlei gerçekleştiriliştir. Bu yönteler kullanılarak olası yapının bulunduğu yer ve geoetrisi belirleneye çalışılıştır. MALZEME VE YÖNTEM Magnesia Antik Kenti Agora sında arkeojeoiik çalışalar kapsaında yapılan topla anyetik alan ölçüleri, ENVI-MAG cihaı ile ±.1 duyarlılıklı proton anyetoetresi kullanılarak gerçekleştiriliştir. Ölçüler, 35 proil üerinde 35 noktada, proil ve ölçü aralıkları birer etre olak üere alınıştır. Toplanan verilerin ateatiksel teknikler kullanılarak yorulanasından önce, kullanılacak veri işle yöntelerinin sınanası aacıyla belirli odeller için kurasal veriler hesaplanış ve sayısal yönteler bu verilere uygulanıştır. Sonuçlarla beklenti arasında büyük oranda uyu sağlanası üerine yöntelerin saha verilerine uygulanası sürecine geçiliştir. Kutba İndirgee Yöntei Bir anyetik anoalinin şekli, yer anyetik alanının eği ve sapa açıları ile yapının anyetik

3 Tiur ve Sarı 69 kueyle yaptığı açıya bağlıdır. Bu nedenle anyetik verilerin yorulanasında en sık karşılaşılan sorunlardan biri, anyetik cisi ile anoali arasında, örneğin gravite yönteindeki kadar belirgin bir ilişkinin göleneeesidir. Kutba indirgee işlei sonucunda, yapıların oluşturduğu anoaliler cisin erkeinin üerinde ve sietrik bir biçi alaktadır. Anoali şeklini yalınlaştırak için Baranov (1957) ile Baranov ve Naudy (1964) bu ateatiksel işlei geliştirişlerdir. Baranov ve Naudy (1964); ıknatıslana vektörünün topla yer anyetik alan vektörü yönünde olduğunu varsayarak, düşey ve topla anyetik alan değerleriyle kutba indirgeniş değer ile türevleri arasındaki ilişkileri gösterişler ve yöntei, yarı sonsu düşey bir prianın ve küre odelinin oluşturduğu anoalilere uygulayarak doğruluğunu sınaışlardır. Yöntein gelişi süreci boyunca geçen yıllarda birçok araştıracı çeşitli çalışalar yapıştır. Kutba indirgee yöntei, düşük anyetik enlelerde he yapının aiutu he de anyetik eği değeri sııra yaklaştığında ortaya çıkan tekillik nedeniyle duraysı bir hal alaktadır. Bu sorunun aşılabilesi için Leu (198), anoalileri kutba değil ekvatora indirgee yönteini öneriştir. Bu yöntein deavantajı, duraysılık sorununun aşılabilesine karşın yeni oluşan anoalinin yorulanasının çok güç hale gelesidir. Bunun dışında yöntele ilgili olarak, Pearson ve Skinner (198) anoalilerdeki genliklerin düenlenesi üerine, Li ve Oldenburg (1998 ve ) ters çöü algoritası kullanarak arklı çalışalar gerçekleştirişlerdir. Bu çalışada kullanılan algoritada Baranov ve Naudy nin (1964) yaklaşıı esas alınıştır. Taaı o göle dülei altında yer alan ve yapı boyunca ıknatıslana şiddeti sabit olan 3B bir ıknatıslana dağılıı M (, y, ) ele alındığında, bu dağılıın oluşturduğu anyetik alan bağıntısı Fourier ortaında Blakely (1995) taraından aşağıdaki iadeyle verilektedir. o k o [ T ] = πc k e e k I[ M ( )] I d (1) Burada; ve terileri, k yk y + = + i () k k + yk y = + i (3) k eşitlikleriyle iade edilir, ayrıca = (,, y ) anyetik alan yönündeki biri vektör, = (,, y ) ise ıknatıslana yönündeki biri vektördür. Burada I [ M ( )], derinliğindeki yapı boyunca bir yatay kesit üerindeki ıknatıslananın Fourier dönüşüünü gösterektedir. ve terileri anyetik belirtide bir evreye neden olaktadır ve bu iki teri ıknatıslana ve yer anyetik alan yönü ile ilgili tü bilgileri içerektedir. Mıknatıslana dağılıı sabit kalıp, arklı bir yönde yer anyetik alanı ve ıknatıslana ele alınırsa, 1 no.lu eşitlikte tanılanan ve değişirken, M (, y, ) ise değişeden kalacaktır. Bu dönüşü sonucunda elde edilen belirti Fourier ortaında [ T ] = I[ ] I[ T ] I r ϕ (4) r iadesiyle tanılanır. Burada; I Fourier dönüşüünü, T anyetik anoaliyi, T r kutba indirgee dönüşüünden sonra elde edilen anoaliyi ve ϕ r yer anyetik alanı ve anyetik anoaliye neden olan yapının ıknatıslanasına bağlı bir dönüşü katsayısıdır. Dönüşü sonucunda elde edilen anoali, kuey yer anyetik kutbunda gibi ölçülüş olan anoalidir. 4 no.lu eşitlikteki ϕ r, ve 1 e bağlı bir değer olup [ ] I, ϕ r I[ ϕ r ] = = (5) k a k 1 + a k y 3 k + a k k + i k ( b k şeklinde tanılanaktadır. Burada, a a y 1 + b k ) 1 = a = y y 3 = y y b1 = +

4 7 Yerbilileri b = y + y I ϕ r iadesinin uygulanası, kutba indirgee işlei olarak tanılanaktadır (Baranov ve Naudy, 1964). Tr, kuey anyetik kutbunda ölçülüş gibi olan belirtidir. Kutba indirgee işlei anyetik belirtideki kutuplana yönlerinden kaynaklanan karışıklığı gidererek, belirtileri yatay yönde kaynaklarının üerine doğru kaydıraktadır (Blakely, 1995). olarak verilir. [ ] Yapa Gravite Alanı Yöntei Yapa gravite verisinin dönüşüle elde edilesi süreci doğrusal bir sügeç yardııyla genellikle Fourier ortaında gerçekleşir. Yönte, (, y, ) kutuplana dağılıı üerinde gölelenen anyetik belirtiyi, yoğunluğu ρ (, y, ) = (, y, ) ola koşulunda gölelenecek gravite anoalisine dönüştürektedir (Blakely ve Sipson, 1986). Yapa gravite verisinin hesaplanasında yine Baranov (1957) taraından geliştirilen yönte kullanılaktadır. Poisson gravite ve anyetik potansiyel arasındaki ilişkiyi, C M C M V = pu = g (6) γ ρ γ ρ [ T ] = I[ T ] I[ ψ ] I (9) psg psg I ψ psg yapa yerçekiini oluşturan sügeçtir. eşitliği elde edilir. Buradaki [ ] Kenar Belirlee Yöntei Görüntü işlee, resilerin odiiye edilesi ve analiinin yapıldığı bir bili dalıdır. Görüntülerin analiinin yapılabilesi için öncelikle kenarlarının bulunası gerekir. Kenar bilgileri, sınır bilgisinin belirlenesi veya görüntünün parçalara ayrılasında etkin rol oynaaktadır. Kenar belirlee işleinin bir diğer önei, cisilerin tanılanasında en teel şekilsel bilgiyi ortaya koyası ve bu bilginin kullanılarak şekilsel olarak cisin yeniden oluşturulasına olanak tanıasıdır (Dhaliwal, 199). Kenarlar, çok geniş bir uygulaa alanı içinde görüntü niteliklerinin analii ve sınılaası aacıyla kullanılaktadır. Bir kenar, görüntü içeriğinde genellikle parlaklıktaki çok ani ve büyük bir değişi şeklinde tanılanabilektedir. En sık kullanılan beş tür kenar Şekil 1 de veriliştir. Bunlar basaak, rapa, iç bükey, dış bükey ve kolon kenar olarak adlandırılaktadır. bağıntısıyla tanılaıştır (Garland, 1951). Burada ρ yoğunluğu, M ıknatıslana şiddetini, ıknatıslana yönünü, g ıknatıslana yönündeki yerçekii alanını, γ Newton un çeki sabitini iade etekte ve bu ilişkide ρ ile M nin sabit olduğu kabul edilektedir. 6 no.lu eşitliğin Fourier dönüşüü, γ ρ I[ g ] = I[ V ] C M (7) topla anyetik alan ile yerçekii alanı arasındaki ilişki ise, I γ ρ (8) k M [ g ] = I[ T ] C bağıntısı ile verilir. 8 nolu eşitliğin her iki taraı ye bölünürse, Şekil 1. En sık kullanılan kenar çeşitleri. Figure 1. Most used edge types. Basaak kenar olarak adlandırılan kenar türü (Şekil 1d), görüntüdeki bir alanın çevresine göre çok belirgin bir şekilde parlak veya karanlık olası ile tanılanaktadır. Rapa kenar (Şekil 1c), gerçek görüntülerde çok sık karşılaşılan bir kenar türüdür. Bu tür kenarda geçiş çok ani olayıp, birkaç pikselde gerçekleşektedir. Çatı türü kenar (Şekil 1a ve 1b), görüntünün proilinde dügün bir artış veya aalı sö

5 Tiur ve Sarı 71 konusuysa ortaya çıkaktadır. Bu tür kenarlar genelde cisi sınırlarından değil, kaynağın konuuna bağlı olarak cisin yüey uanıının doğrultusundaki değişiden etkilenektedir. Kolon kenarlar (Şekil 1e), ters işaretli iki basaak kenarın çok kısa bir uaklıkta bulunasıyla oluşaktadır. Pratikte bunlar dışında gürültülü kenar da sıklıkla gölenebilektedir. Görüntü içeriğinde değişie neden olan aktörler; geoetri, ışık iktarı, yansıta ve göle noktasının konuudur (Marr ve Hildreth, 198). İlk görsel çalışalar bu aktörlerdeki değişilerin görüntü üerindeki etkilerinin araştırılası konusunda yapılıştır. Kenar belirlee işleinin peroransının veya etkinliğinin saptanası için 3 arklı ölçüt belirleniştir (Argialas ve Mavranta, 1). Bunlar kısaca aşağıda belirtiliştir. (a) İyi belirlee: Sügeç, kenarın bulunduğu yerde (=) gürültüden daha büyük bir tepki verebilelidir. (b) İyi yerleştire: Sügeç tepkisi = noktasına çok yakın bir yerde en büyük değer alalıdır. (c) A hatalı poitiler: = noktasına yakın bir noktada sadece bir adet en büyük değer olalıdır. Ayrıca sügeç tepkisinin istatistiksel dağılıı ve görüntülerin rekans içeriklerinin histograları da perorans değerlendirilesinde kullanılan ölçütlerdendir (Konishi, 3). Jeoiik biliinde görüntü işlee teknikleri çok sıklıkla başvurulan yönteler arasındadır. Yerin odellenesini aaçlayan bu bili dalında, yeryüü etkilerinin çeşitli yöntelerle yapılan ölçüler sonucunda belirlenesi için toplanan verinin görsel bir hale getirilerek sunulası günüü bilgisayar teknolojisiyle artık kaçınıladır. Görselliğin, yani görüntünün bulunduğu bir yerde bunun etkilerinin de utlaka bilinesi gerekektedir. Jeoiikte tek boyutlu kesit aaçlı tekil proil ölçüleri, B haritalaa aaçlı çoklu proil ölçüleri veya 3B odellee aaçlı çoklu proil ölçüleri alınabilektedir. Bunların sunuunun ne şekilde yapılacağı taaen uygulayıcının seçiidir. Uygulaada B bir kabartı görüntüsüne (örneğin bir anyetik haritaya) hangi açıdan ışık verileceği anoalilerin konuu açısından çok önelidir. Jeoiik biliinde görsel işlelerin en çok kullanıldığı alan ise helikopter, uçak veya uydulardan çekilen görüntülerin işlendiği uaktan algılaa yönteidir. Süen ve Toprak (1998) ın yaptığı çalışa kenar belirlee yöntelerinden yararlanılarak ay yapılarının akarsu konularının belirlenesinde çok başarılı sonuçlar veriştir. Ayrıca Tiur (8) un VLF-EM eği açısı verisiyle sisik yansıa kesitlerinin otoatik yorulanası üerine yaptığı bir çalışa da bulunaktadır. Yapılan çalışada tilt açısı verilerine uygulanan Fraser (1969) sügeci sonucu ile kenar belirlee işleçlerinin sonuçlarının bener olduğu belirleniştir. Sisik kesitlerdeki aylar, kenar belirlee işleçleri düşey yönde kullanılarak saptanıştır. Bu çalışada, kurasal ve arai verileri önce yapay gravite haritasına dönüştürülüş daha sonra sınır belirlee aaçlı olarak Canny (1983; 1986), Sobel (Sobel ve Feldan, 1968) ve Prewitt (197) operatörleri uygulanıştır. Elde edilen sınırlar ters çöüde başlangıç odelinin oluşturulasında kullanılıştır. Yaılan MATLAB tabanlı prograda tü görüntüler 1 1 piksel boyutlarında 16-bit renk derinliğinde kaydediliştir. Ayrıca belirlenecek kenar iktarını denetleyen paraetre olan eşik değer (threshold), haırlanan kaynak kod içerisinde görüntüyü tarayarak ortalaa değeri otoatik olarak belirleektedir. ÜÇ-BOYUTLU TERS ÇÖZÜM Manyetik verilerin 3B odellenesi için geoetrik olarak düşey konulanış priatik odellerin kullanılası çok sık kullanılan bir yöntedir. Pratikte ıknatıslanış cisiler birbirlerine yakın konularda bulunduklarından, odellee sırasından birden ala pria kullanılaktadır. Bu prialardan kaynaklanan anoalilerin yineleeli ters çöüünde sönülü en-küçük kareler (Marquardt, 1963) yöntei sıklıkla uygulanaktadır. Hesaplaa süresini aaltak aacıyla Bhattacharya (198) noral bağıntıların çöüünü geliştiriştir. Rao ve Babu (1991 ve 1993) yaptıkları çalışada anoali ve türevlerin hesaplanası için yaklaşık bağıntılar elde etişler ve hesaplaada bunları kullanarak işle aanını aaltışlardır. Çigi kütle olarak bir prianın (Şekil ) neden olduğu belirti, 1 1 T (, y,) = A ( G + ) 1β Gα + 3 R 3 1 R G 3C1αβ G4( C1β + C) G5 ( C1α + C) + ( α + β ) ( α + β ) ( α + β ) (1)

6 7 Yerbilileri Y, y ekseni yönündeki koordinatları, Z 1, priatik yapının üst yüeyinin derinliğini, Z, priatik yapının alt yüeyinin derinliğini, I o, eği açısını, D o, sapa açısını,, yapının ekseni ile yaptığı açıyı, EI ise ıknatıslana şiddetini iade etektedir. (a) Şekil. Üç-boyutlu dikdörtgen pria (Rao ve Babu, 1993 ten düenleniştir). Figure. Three-diensional rectangular pris (odiied ro Rao and Babu, 1993) iadesiyle tanılanaktadır (Rao ve Babu, 1991). Burada; A, α, β, R 1, R, C 1 ve C geoetrik paraetreler, G1 G5 ise iiksel paraetrelerdir. Bu çalışada Rao ve Babu (1993) nun 3B ters çöü için geliştirdiği yönte kullanılıştır (b) 8 KURAMSAL ÇALIŞMALAR Kurasal çalışalar, arklı eği açıları ve arklı konular için priatik odeller üerinde gerçekleştiriliştir. Dü çöü çalışalarında Blakely (1995) nin önerdiği eşitlik kullanılıştır. Haritaların elde edilesinden sonra kutba indirgee ve yapay gravite haritasına dönüşü işlei gerçekleştiriliştir. Burada kutba indirgeniş haritalar yapı konuu için ön bilgi elde edilesi aacıyla kullanılış olup, yerçekii haritalarına kenar belirlee yöntei için Sobel, Prewitt ve Canny operatörleri uygulanıştır. Belirlenen yapı yerleri 3B ters çöüde geoetrik başlangıç odeli için kullanılıştır. Tek yapı için kullanılan odel kesiti Şekil 3a da, tek uun yapı (duvar odeli) için kullanılan odel kesitleri ise Şekil 3b de görülebilektedir. Kenar belirlee işlei için haritalar 1 1 piksel 16-bit olarak kaydediliş ve işle uygulanıştır. Kullanılan yöntede, X 1 ve X, ekseni yönündeki koordinatları, Y 1 ve Şekil 3. (a) I=45 o ve 9 o için kullanılan tek pria odeli ve (b) I=9 o için kullanılan uun pria odel kesitleri. Figure 3. Model sections o (a) single pris or I=45 o and 9 o and (b) long pris or I=9 o. Yapılan ilk kurasal çalışada (Çielge 1), 5 uunluğunda, 5 genişliğinde, üst yüeyinin derinliği 5 olan ve 5 kalınlığa sahip bir priatik yapının I o =45 o için topla anyetik

7 Tiur ve Sarı 73 alan belirtisi hesaplanıştır (Şekil 4a). Daha sonra bu verilere kutba indirgee ve yapay gravite dönüşüü yapılıştır (Şekil 4b ve 4c). Elde edilen yapay gravite haritalarına üç arklı kenar belirlee operatörü ters çöüe katkı sağlaak için sınır analii aacıyla uygulanıştır (Şekil 5a, 5b ve 5c). Elde edilen yapı konuu ters çöüde başlangıç odel geoetrisinde kullanılış ve ters çöü sonucu ile birlikte sunuluştur (Şekil 5d). Bu uygulaada, Canny işleci yapının sağ sınırını belirleekte başarısı iken Prewitt ve Sobel işleçleri, yapı sınırını göreceli olarak daha iyi belirleiştir. İkinci kurasal çalışada (Çielge ), 5 uunluğunda, 5 genişliğinde, üst yüeyinin derinliği 5 olan ve 5 kalınlığa sahip bir priatik yapının I o =9 o için topla anyetik alan değerleri hesaplanarak haritalanıştır (Şekil 6a). Daha sonra bu verilere kutba indirgee ve yapay gravite dönüşüü uygulanıştır (Şekil 6b ve 6c). Elde edilen yapay gravite haritalarına üç arklı kenar belirlee operatörü ile sınır analii yapılıştır (Şekil 7a, 7b ve 7c). Belirlenen yapı konuu ters çöüde başlangıç odel geoetrisinde kullanılış ve ters çöü sonucu ile birlikte sunuluştur (Şekil 7d). Yapılan çalışa sonucunda her 3 işleç de yapı sınırını başarılı olarak belirleiştir. Burada Canny işlecinde sınır sürekliliğinin diğer iki işlece göre daha iyi olduğu söylenebilir. Üçüncü kurasal çalışada (Çielge 3), 45 uunluğunda, 1 genişliğinde, üst yüeyinin derinliği 5 olan ve 5 kalınlığa sahip bir priatik yapının I o =9 o için topla anyetik alan belirtisi hesaplanarak haritalanıştır (Şekil 8a). Daha sonra bu verilere kutba indirgee ve yapay gravite dönüşüü uygulanarak haritalanıştır (Şekil 8b ve 8c). Elde edilen yapay gravite haritalarına üç arklı kenar belirlee operatörü ters çöüe katkı sağlaak için sınır analii aacıyla uygulanıştır Çielge 1. Birinci odele ait paraetre değerleri. Table 1. Paraeter values o the 1st odel. Kurasal Model X 1 X Y 1 Y Z 1 Z I O D O EI (cgs) Model Başlangıç değerleri Ters çöü sonucu Çielge. İkinci odele ait paraetre değerleri. Table. Paraeter values o the nd odel. Kurasal Model X 1 X Y 1 Y Z 1 Model Başlangıç değerleri Ters çöü sonucu Çielge 3. Üçüncü odele ait paraetre değerleri. Table 3. Paraeter values o the 3rd odel. Kurasal Model X 1 X Y 1 Y Z 1 Model Başlangıç değerleri Ters çöü sonucu Z Z I O I O D O D O EI (cgs) EI (cgs)

8 74 Yerbilileri 1 (a) 1 9 (a) (piksel) (b) (b) (c) (c) Gal (d) Şekil 4. (a) I=45 o için birinci odel yapının kurasal anyetik anoali, (b) kutba indirgeniş anyetik anoali ve (c) yapay gravite anoali haritaları. Figure 4. (a) Theoretical agnetic anoaly ap or I=45 o, (b) reduced to pole agnetic anoaly, (c) pseudo-gravity aps o the irst odel Şekil 5 Birinci odelin yapay yerçekii anoali haritasına, (a) Canny, (b) Prewitt ve (c) Sobel operatörleri uygulanış haritalar, (d) kullanılan başlangıç odeli (kesikli çigi) ve ters çöü sonucunda ulaşılan odel (dü çigi). Figure 5. Operators o (a) Canny, (b) Prewitt, (c) Sobel applied to the aps obtained ro the pseudo-gravity ap o the irst odel, (d) initial odel (dashed line) and the odel obtained ater inversion (solid line).

9 Tiur ve Sarı 75 1 (a) 1 9 (a) (b) (b) (c) (c) Gal (d) Şekil 6. (a) I=9 o için. odel yapının kurasal anyetik, (b) kutba indirgeniş anoali ve (c) yapay yerçekii anoali haritaları. Figure 6. (a) Theoretical agnetic anoaly ap or I=9 o, (b) reduced to pole agnetic anoaly, (c) pseudo-gravity aps o the second odel Şekil 7. İkinci odelin yapay gravite anoali haritasına, (a) Canny, (b) Prewitt ve (c) Sobel operatörleri uygulanış haritaları, (d) ikinci odelde kullanılan başlangıç odeli (kesikli çigi) ve ters çöü uygulanası sonucunda ulaşılan odel (dü çigi). Figure 7. Operators o (a) Canny, (b) Prewitt, (c) Sobel applied to the aps obtained ro the pseudo-gravity ap o the second odel, (d) Initial odel (dashed line) and the odel obtained ater inversion (solid line).

10 76 Yerbilileri (a) (b) (c) Gal Şekil 8. (a) I=9 o için 3. odel yapının kurasal anyetik anoali, (b) 3.odelin kutba indirgeniş anoali ve (c) 3.odelin yapay yerçekii anoali haritaları. Figure 8. (a) Theoretical agnetic anoaly ap or I=9 o, (b) reduced to pole agnetic anoaly, (c) pseudo-gravity aps o the third odel. (Şekil 9a, 9b ve 9c). Elde edilen yapı konuu, ters çöüde başlangıç odel geoetrisinde kullanılış ve ters çöü sonucu ile birlikte sunuluştur (Şekil 9d). Sonuç olarak Canny ve Sobel işleçleri, Prewitt işlecine göre daha sürekli kenarlar oluşturarak yapı sınırını daha iyi belirleişlerdir. Yapılan çalışalarda arklı eği açısının ve yapı şeklinin, kenar belirlee işleçleri üerindeki etkisi inceleniştir. Bunun aacı, görüntü işleede kullanılan bir yöntein sınır analii aacıyla kullanılabilirliğini sınaaktır. Sonuç olarak elde edilen kenar haritalarının, yapay gravite haritalarındaki eği açısının 9 o den arklı değerleri için saçılı gösterdiği belirleniştir. Eği açısının 9 o olduğu duruda ise, yapı konuu kesin olarak belirlenektedir. Farklı kenar belirlee işleçlerinin karşılaştıralı olarak kullanılası yapılabilecek hataların önüne geçebilek için yararlı olaktadır. Kutba indirgeniş anyetik anoali haritaları da, yapay gravite haritaları ile birlikte değerlendirildiğinde yapı konuu ile ilgili ön bilgi sağlaaktadır. İNCELEME ALANININ TANITIMI Magnesia ad Meandru (Menderes Magnesiası); Aydın ili, Gerencik ilçesi Ortaklar beldesine bağlı Tekinköy sınırları içinde ve Ortaklar-Söke karayolunun üerinde yer alaktadır. Kent, esaneye ve antik kaynaklara göre, Thessalia dan gelen ve Magnetler olarak adlandırılan bir kavi taraından kuruluştur (Bingöl, 5). Hellenistik dönede, önce Seleukos, ardından Bergaa Krallığı nın egeenliğine giren Magnesia, Roa döneinde öneini koruuş, Bians döneinde de piskoposluk erkei oluştur. Kent suru ile çevrili, yaklaşık 1.5 k çapında bir alanı kapsayan, ıgara planlı cadde ve sokak sisteinde bir kent olan Magnesia; Priene, Ephesos ve Tralleis üçgeni arasında ticari ve stratejik açıdan öneli bir konudaydı. Magnesia antik kenti, insan kaynaklı ala yıkı ve tahribata uğraaıştır. Bunda nehir taşalarının ve Güüş Dağı ndan inen yağur sularının getirdiği il tabakasının kenti örtesinin de payı yüksektir. Kent M.S. 17 de yıkıcı bir depre geçirdiği için oldukça hasar görüştür (Bingöl, 5). Jeolojik açıdan bölgede, teeli Paleooyik yaşlı Menderes Masii etaorikleri yer alaktadır. Bunlar Büyük Menderes çöküntüsünün dışında kalan yükseli bölgelerinde geniş yülekler verektedirler (Şekil 1). Metaorikler; gnays,

11 Tiur ve Sarı 77 1 (a) (b) 1 (c) (b) (d) Şekil 9. Üçüncü odelin yapay gravite anoali haritasına, (a) Canny, (b) Prewitt ve (c) Sobel operatörleri uygulanış haritaları, (d) 3.odelde kullanılan başlangıç odeli (kesikli çigi) ve ters çöü uygulanası sonucunda ulaşılan odel (dü çigi). Figure 9. Operators o (a) Canny, (b) Prewitt, (c) Sobel applied to the aps obtained ro the pseudo-gravity ap o the third odel, (d) Initial odel (dashed line) and the odel obtained ater inversion (solid line). Şekil 1. Çalışa alanının yer bulduru ve jeoloji haritaları (Tarcan ve Geici, 1 den değiştirilerek alınıştır). Figure 1. Location and geology aps o the study area (odiied ro Tarcan and Geici, 1).

12 78 Yerbilileri çeşitli şistler, erer, kuvarsit ve serpantinitten oluşuştur (Tarcan ve Geici, 1). Bölgede Akdeni iklii egeen olup, kışın yağan yağurların alandan tahliye edileeesi nedeniyle Arteis kutsal alanı ve Anıtsal Giriş Alanı (Propylon) yılın 7-8 ayı boyunca su altında kalaktadır. etre (a) K ARAZİ UYGULAMALARI VE DEĞERLENDİRMELER Kurasal çalışaların saha verileri üerinde uygulanası aacıyla Magnesia Arkeolojik Alanı Agorası içinde bulunan Zeus tapınağının yerini belirleek için topla anyetik alan ölçüleri yapılıştır. Bu çalışalar topla 35 proil üerinde G-K yönünde alınıştır. Ölçü ve proil aralıkları ise 1 dir. Bu ölçülere ait topla anyetik anoali haritası (Şekil 11a), kutba indirgeniş anyetik anoali haritası (Şekil 11b), yapa gravite anoali haritası (Şekil 11c), kenar belirlee yöntei uygulaaları (Şekil 1a, 1b, 1c) ve ters çöü sonucu (Şekil 1d) aşağıda sunuluştur. Veri işle çalışaları sonucunda yapının konuu ve derinliği belirleniştir (Çielge 4). Elde edilen konu ve derinlik değerleri çalışılan arkeolojik alanın genel öellikleri ile uyu gösterektedir. Alan genelinde kaılarak açığa çıkarılış tü yapılar yaklaşık 1- derinlikte olup, belirlenen tapınak konuu Agora nın güneyinde orta kısıdadır. SONUÇLAR VE ÖNERİLER Bu çalışa, kenar belirlee yönteinin bir sınır analii yöntei olarak anyetik veriler üerinde denenesi ve Magnesia Arkeolojik Alanı Agora sında (Aydın) bulunan Zeus tapınağının yerinin belirlenesi aacıyla yapılıştır. Çalışa kapsaında kullanılan Sobel, Canny ve Prewitt operatörlerin hepsi yapa yerçekii anoali haritası üerinde deneniş ve yapı yerleri başarıyla saptanıştır. Anoali haritaları incelendiğinde yapıların çevre sınırlarının belirlenesi işleinin, her 3 operatörde de eği açısının 9 o ye yakın olduğu durularda daha iyi sonuç verdiği belirleniştir. Yapılan kurasal çalışalarda bu yöntein sınır belirleede başarılı etre etre etre (b) etre (c) etre K K Gal Şekil 11. (a) Agora da toplanan veriden haırlanan topla anyetik alan anoali, (b) kutba indirgeniş anyetik anoali ve (c) yapay yerçekii anoali haritası. Figure 11. Maps o (a) total agnetic ield anoaly, (b) reduced to pole agnetic anoaly and (c) pseudo-gravity anoaly or the data collected in the Agora

13 Tiur ve Sarı 79 1 (a) (b) (c) 35 (d) K etre etre Şekil 1. Agora verisinin yapay gravite anoali haritasına, (a) Canny, (b) Prewitt ve (c) Sobel operatörleri uygulanış haritaları, (d) Agora verisinin ters çöüünde kullanılan başlangıç odeli (kesikli çigi) ve ters çöü uygulanası sonucunda ulaşılan odel (dü çigi). Figure 1. Operators o (a) Canny, (b) Prewitt, (c) Sobel applied to the aps obtained ro the pseudo-gravity ap o Agora, (d) initial odel (dashed line) and the odel obtained ater inversion (solid line). Çielge 4. Arai verisine ait paraetre değerleri. Table 4. Paraeter values o the ield data. Arai Verisi Başlangıç değerleri Ters çöü sonucu X 1 X Y 1 Y Z Z I O D O EI (cgs) olduğu sonucuna ulaşılıştır. Bu sonuçlar ek bilgi elde edilesi aacıyla haırlanan kutba indirgeniş anyetik anoali haritalarıyla da uyuludur. Ayrıca, odel verilerine uygulanan yineleeli ters çöü sonuçlarının da başlangıç odel paraetrelerine yakın sonuçlar verdiği göleniştir. Eği açısının 9 o den arklı olduğu durularda, yapay gravite haritalarının sadece poiti değerlerin haritalanarak görüntü haline getirilesi ve kenar belirlee işleçlerinin uygulanasının saçıla sorununun önüne geçebileceği düşünülektedir. Böylece yapay gravite haritalarında da gölenen ikincil anoali kapanılarının da etkisi giderilecek ve I o 9 o olduğu durularda daha kesin bir yapı konuu elde edilecektir.

14 8 Yerbilileri Kenar belirlee yöntelerinin kullanılasında öellikle verinin kontur haritasından görüntü şekline dönüştürülesi sırasında çok dikkatli olunalıdır. Elde edilen arai verisi boyutlarında toplandığı için kaydedilecek görüntünün utlaka bu oranın katlarından birisi olası gerekektedir. Bu çalışada, sabit oran (35/35=1) gö önüne alınarak, tü görüntüler 1 1 piksel boyutlarında 16-bit renk derinliğinde kaydediliştir. Bu orana dikkat edileesi halinde, belirlenecek yapı yerleri gerçek yerlerinden arklı konularda gölenecektir. Agora da yapılan çalışalar sonucunda topla anyetik alan verisi toplanış ve haritalanıştır. Her üç kenar belirlee işleci de olası tapınak yerinin sınırını oldukça başarılı bir biçide belirleiştir. Saptanan köşe koordinatları ters çöüde başlangıç odelinde kullanılarak, 15.9 uunluğunda, 11.7 genişliğinde,.75 derinliğinde ve 1.85 kalınlığında olası bir yapı belirleniş ve kaı için öneriliştir. Aynı konu, kutba indirgeniş anyetik anoali haritasında da gölenektedir. KAYNAKLAR Aitken, M. J., Physics and Archeology. nd Edition, Clarendon Press, Oord. Aitken, M. J., Webster, G., and Rees, A., Magnetic prospecting. Antiquity, 3, Argialas, D. P., and Mavtrana, O. D., 1. Coparison o edge detection and hough transor techniques or the etraction o geologic eatures. IEEE The International Archives o the Photograetry, Reote Sensing and Spatial Inoration Sciences, 34, p.3. Atkinson, R. J. C., 195. Methodes electriques de prospection en arceologie. A. Laining (ed.), La Decoverte Du Passe, Picard, pp Baranov, V., A new ethod or interpretation o aeroagnetic aps pseudogravietric anoalies. Geophysics,, Baranov, V., and Naudy, H Nuerical calculation o the orula o reduction to the agnetic pole. Geophysics, 9, Bingöl, O., 5. Menderes Magnesiası/Magnesia on the Meander: Theatron. Hoer Yayınları, İstanbul. Başokur, A. T., 199. Magnesia ad Meandru (Ortaklar) Argavlı Tüülüsünde jeoiik çalışalar. VIII. Arkeoetri Sonuçları Toplantısı, Ankara, p.. Bhattacharya, B. K., 198. A generalied ultibody or inversion o agnetic anoalies. Geophysics, 45, Blakely, R. J., Potential Theory in Gravity and Magnetic Applications. Cabridge University Press, London. Blakely, R. J., and Sipson, R. W., Approiating edge o source bodies ro agnetic or gravity anoalies. Geophysics, 51, Candansayar, M. E., and Başokur, A. T., 1. Detecting sall-scale targets by the -D inversion o two-sided threeelectrode data: application to an archeological survey. Geophysical Prospecting, 49, Canny, J. F., Finding edges and lines in iages. MIT Artiicial Intelligence Laboratory Technical Report, TR-7. Canny, J. F., A coputational approach to edge detection. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 8, Dhaliwal, J. S., 199. A coparative study o edge detection techniques. MSc Thesis, New Jersey Institute o Technology, New Jersey, USA (unpublished). Drahor, M. G., Arkeoloji jeoiiği: Arkeojeoiik-I. Arkeoloji ve Sanat, 87, Drahor, M. G. ve Şengül, E Acehöyük, Aoriu, Burga ve Ulucak Höyükte uygulanan geniş ölçekli jeoiik çalışalar. Arkeoloji ve Jeoiik Çalıştayı, İir, p. 5. Drahor, M. G., Kaya, M. A., Bayrak, M., İlkışık, O. M. ve Ötan, A., Acehöyük ten anyetik ve elektroanyetik-vlf sonuçları. Doku Eylül Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 1 (), Ekinci, Y. L., 5. Aoriu antik kentinin an-

15 Tiur ve Sarı 81 yetik yöntele araştırılası. Yüksek Lisans Tei. Çanakkale Onseki Mart Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü (yayılanaış). Erde, E.,. Kerkenes (Yogat) Sahasında Arkeolojik Aaçlı Jeoiik Çalışalar. Yüksek Lisans Tei. Ankara Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü (yayılanaış). Fraser, D. C., Countouring o VLF-EM data. Geophysics, 34, Garland, G. D., Cobined analysis o gravity and agnetic anoalies. Geophysics, 16, 1-6. Kaya, M. A., Şeren, A., Balkaya, Ç., Şengül, E. ve Yiğit, P., 3. Aoriu antik kenti yılı arkeoloji jeoiiği araştıraları. Türkiye 15. Jeoiik kurultayı ve Sergisi Bildiri Öetleri Kitabı, İir, s. 5. Konishi, S., 3. Statistical Edge Detection: Learning and Evaluating Edge Cues. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 5 (1), Leu, L., 198. Use o reduction-to-the-equator process or agnetic data interpretation. Geophysics, 47, Li, Y., and Oldenburg D. W., Separation o regional and residualagnetic ield data. Geophysics, 63, Li, Y., and Oldenburg, D. W.. Reduction to the pole using equivalent sources. 6th Annual International Meeting, SEG, Epanded Abstracts, pp Marr, D., and Hildreth, E. C., 198. A theory o edge detection. Philosophical Transactions o the Royal Society, London, B(7), pp Marquardt, D. W., An algorit or least squares estiation o non-linear paraeters. Journal o the Society o Industrial and Applied Matheatics, 11, Öyalın, Ş., 3. Potansiyel alanlarda otoatik değerlendire teknikleri ve arkeolojik alanlarda uygulanası. Doktora Tei. Doku Eylül Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü (yayılanaış). Pearson, W. C., and Skinner, C. M., 198. Reduction-to-the-pole o low latitude agnetic anoalies. 5nd Annual International Meeting, SEG, Epanded Abstracts, p Prewitt, J. M. S., 197. Object enchanceent and etraction in picture processing and psychopictorics. Acadeic Press, New York, pp Rao, D. B., and Babu, N. R., A rapid ethod or three-diensional odeling o agnetic anoalies. Geophysics, 56 (11), Rao, D. B., and Babu, N. R., A Fortran-77 coputer progra or threediensional inversion o agnetic anoalies resulting ro ultiple prisatic bodies. Coputers & Geosciences, 19 (6), Sobel, I., and Feldan, G., A 33 isotropic gradient operator or iage processing. John Wiley and Sons, New York. Süen, M. L., and Toprak, V., Filtering o satellite iages in geological lineaent analyses: an application to a ault one in Central Turkey. International Journal o Reote Sensing, 19, Tarcan, G., and Geici, Ü., 1. Hydrogeocheistry o the Güüşköy and Salıköy geotheral ields, Aydin, Turkey. Water-Rock Interaction 1, Cidu- Italy, Swets & Zeitlinger, Lisse, Proceedings,, pp Tiur, E., 3. VLF Yönteinin Arkeolojik Alanlarda Uygulanası. Yüksek Lisans Tei. Doku Eylül Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü (yayılanaış). Tiur, E., 8. Kenar belirlee yönteleri kullanılarak tilt açısı verilerinin ve sisik kesitlerin yorulanası. Yüeye Yakın Yapıların Belirlenesinde Jeoiik ve Uaktan Algılaa Sepoyuu, İir, pp Yaraancı, A., 197. Keban projesi jeoiik araştıraları ön raporu: 1968 ya çalışaları. ODTÜ Keban Projesi Yayınları, Seri:1, Yayın:1, Türk Tarih Kuruu Basıevi, Ankara.

16

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Koitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ CUMALI [SEFERIHISAR/İZMIR] JEOTERMAL ALANINDA YAPILAN SP, MANYETİK VE ELEKTROMANYETİK ÇALIŞMALAR Petek SINDIRGI 1, Ere TİMUR 1 1 Dokuz

Detaylı

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ Gündüz GÜRHAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilileri ve Teknolojisi Enstitüsü İnciraltı/İzir E-Posta:gunduz.gurhan@deu.edu.tr

Detaylı

Küresel Harmoniklerin Tekrarlama Bağıntıları İle Hesaplanması. Recursive Relations Of The Spherical Harmonics And Their Calculations

Küresel Harmoniklerin Tekrarlama Bağıntıları İle Hesaplanması. Recursive Relations Of The Spherical Harmonics And Their Calculations S.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi Sayı (00) -6, KONA Küresel Haroniklerin Tekrarlaa Bağıntıları İle Hesaplanası Erhan AKIN, Atilla GÜLEÇ, Hüseyin ÜKSEL ÖZET: Bu çalışada atoik ve oleküler hesaplaalarda

Detaylı

DİJİTAL ORTOFOTO HARİTALARDA KONUM DOĞRULUĞU VE MALİYET KARŞILAŞTIRMASI. Ömer MUTLUOĞLU 1, Ayhan CEYLAN 2

DİJİTAL ORTOFOTO HARİTALARDA KONUM DOĞRULUĞU VE MALİYET KARŞILAŞTIRMASI. Ömer MUTLUOĞLU 1, Ayhan CEYLAN 2 S.Ü. Müh.-Mi. Fak. Derg., c.20, s.1, 2005 J. Fac.Eng.Arch. Selcuk Univ., v.20, n.1, 2005 DİJİTAL ORTOFOTO HARİTALARDA KONUM DOĞRULUĞU VE MALİYET KARŞILAŞTIRMASI Öer MUTLUOĞLU 1, Ayhan CEYLAN 2 1 S.Ü. Teknik

Detaylı

BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ

BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ İleri Teknoloji Bilileri Dergisi Cilt, Sayı, 46-54, 03 Journal of Advanced Technology Sciences Vol, No, 46-54, 03 BİYOCAĞRAFYA TABANLI OPTİMİZASYON METODU KULLANARAK ASENKRON MOTOR PARAMETRE TAHMİNİ Bilal

Detaylı

BETONARME KOLONLARIN NORMAL KUVVET MOMENT ETKİLEŞİM DİYAGRAMLARI

BETONARME KOLONLARIN NORMAL KUVVET MOMENT ETKİLEŞİM DİYAGRAMLARI ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MİM.FAK.DERGİSİ CİLT.25 SAYI.1-2 Haziran/Aralık June/Deceber 2010 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.25 NO.1-2 BETONARME KOLONLARIN NORMAL KUVVET MOMENT Cengiz DÜNDAR Ç.Ü., İnşaat Mühendisliği

Detaylı

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü PEM ipi Yakıt Hüresi Sisteinde Kullanılan Kopresör Modelinin Adaptif Denetleyii ile Kontrolü Yavuz Eren, Levent Uun, Haluk Görgün, İbrahi Beklan Küçükdeiral, Galip Cansever Elektrik Mühendisliği Bölüü

Detaylı

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI Sadiye Halitoğlu, Ş. Birgül Tantekin-Ersolaz İstanbul Teknik Üniv., Kiya-Metalurji Fak.,

Detaylı

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 8, o:, 0 7-6 Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, o:, 0 7-6 TEKOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-i:04-44 Makale Article AII

Detaylı

GABOR ENTROPİ YÖNTEMİ İLE KISA SÜRELİ BEYİN SİNYALLERİNİN ANALİZİ ÜZERİNE YENİ BİR YAKLAŞIM.

GABOR ENTROPİ YÖNTEMİ İLE KISA SÜRELİ BEYİN SİNYALLERİNİN ANALİZİ ÜZERİNE YENİ BİR YAKLAŞIM. Özet GABOR ENTROPİ YÖNTEMİ İLE KISA SÜRELİ BEYİN SİNYALLERİNİN ANALİZİ ÜZERİNE YENİ BİR YAKLAŞIM Hasan ÖZTÜRK *, Gülden KÖKTÜRK ** * Dokuz Eylül Üniversitesi, Makina Müh. Böl., Bornova, 35100 İzir hasan.ozturk@deu.edu.tr

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences Sakarya Üniversitesi için rüzgâr enerjisi potansiyel belirlee çalışası Study to deterine wind energy

Detaylı

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI 5.1 Sprinkler Sistei Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2 Tehlike Sınıfına Göre Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2.1 Ön Hesaplı Boru Sistelerinde Su İhtiyacı 5.2.2 Ta

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter Geoetrik Düzelte ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geoetric Correction and Gabor Filter Muhaet Balcılar, A. Coşkun Sönez Bilgisayar Mühendisliği Bölüü Yıldız

Detaylı

MONO IKONOS UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZİ. Ömer MUTLUOĞLU 1, Murat YAKAR 2

MONO IKONOS UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZİ. Ömer MUTLUOĞLU 1, Murat YAKAR 2 S.Ü. Müh.-Mi. Fak. Derg., c.20, s.1, 2005 J. Fac.Eng.Arch. Selcuk Univ., v.20, n.1, 2005 MONO IKONOS UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZİ Öer MUTLUOĞLU 1,

Detaylı

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları Bilisel Süreç Becerilerinin Ortaöğreti 10., 11., 12. Sınıf Kiya Dersi Öğreti Progralarında Tesil Edile Duruları Yrd. Doç. Dr. Abdullah AYDIN Ahi Evran Üniversitesi, Eğiti Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretenliği

Detaylı

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI Hüseyin GÜNEŞ 1, Alper BURMABIYIK 2, Semih KELEŞ 3, Davut AKDAŞ 4 1 hgunes@balikesir.edu.tr Balıkesir

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( )

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ ( ) SÜ İİBF Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 63 TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ (992-23) Doğan UYSAL * Savaş ERDOĞAN ** Mehet MUCUK *** Özet Bu çalışa turiz gelirleri

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences ÇOK KRİTERLİ ABC ANALİZİ PROBLEMİNE FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI: BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ - İDEAL

Detaylı

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ SONLU ELEMANLAR EKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ MODELİNİN HASSASİYEİNİN İYİLEŞİRİLMESİ arkan Çalışkan 1 Volkan Nalbantoğlu 2 Deet Ülker 1 Yavuz Yaan 1 tarkan@ae.etu.edu.tr vnalbant@geo.aselsan.co dulker@ae.etu.edu.tr

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilileri Dergisi Siga 2005/3 THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Hüseyin BAŞLIGİL * Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ

PORLA METODU İLE TAHMİN EDİLEN ARMA MODEL PARAMETRELERİ ÜZERİNDE PENCERE FONKSİYONLARININ ETKİSİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ ESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLESİ PAMUKKALE UNIVERSIY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİL SAYI SAYFA : 2002 : 8 : 2 : 173-178 PORLA

Detaylı

u ( )z, ) başlangıç durumdaki yerdeğiştirme vektörünün radyal ve eksenel doğrultuda bileşenlerini, λ k

u ( )z, ) başlangıç durumdaki yerdeğiştirme vektörünün radyal ve eksenel doğrultuda bileşenlerini, λ k SÜREKSİZ TEMAS KOŞULLARININ ÖNGERİLMELİ İKİ KATLI İÇİ BOŞ SİLİNDİRLERDE EKSENEL SİMETRİK BOYUNA DALGA YAYILIMINA ETKİSİ(DIŞ SİLİNDİR İÇ SİLİNDİRE ORANLA DAHA RİJİT) (*) Surkay AKBAROV, (**) Cengiz İPEK

Detaylı

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım Bankacılar Dergisi, Sayı 6, 007 Finansal Varlık Fiyatlaa Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanası: Paraetrik Olayan Yaklaşı Yrd. Doç. Dr. Kutluk Kağan Süer Aycan Hepsağ Bu çalışada, 05/01/000

Detaylı

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt,. Sayı, s. 181-187, 13 SAU J. Sci. Vol 17, No, p. 181-187, 13 Aktif süspansiyon sisteli çeyrek araç odelinin gözleleyiciyle optial kontrolü Ayhan Özdeir 1*, Dinçer Maden 1*

Detaylı

EKSANTRİK YÜK ALTINDA ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLARIN ANALİZİ

EKSANTRİK YÜK ALTINDA ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLARIN ANALİZİ ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MİM.FK.DERGİSİ CİLT.25 SYI.1-2 Haziran/ralık June/Deceber 2010 Ç.Ü.J.FC.ENG.RCH. VOL.25 NO.1-2 EKSNTRİK YÜK LTIND ÖNGERİLMELİ BETON KOLONLRIN NLİZİ Serkan TOKGÖZ M.Ü., İnşaat Mühendisliği

Detaylı

ĐSMAĐL KULAK ANADOLU LĐSESĐ 9.SINIFLAR FĐZĐĞĐN DOĞASI ÜNĐTESĐ ÇALIŞMA SORULARIDIR.

ĐSMAĐL KULAK ANADOLU LĐSESĐ 9.SINIFLAR FĐZĐĞĐN DOĞASI ÜNĐTESĐ ÇALIŞMA SORULARIDIR. ĐSMAĐL KULAK ANADOLU LĐSESĐ 9.SINIFLAR FĐZĐĞĐN DOĞASI ÜNĐTESĐ ÇALIŞMA SORULARIDIR. Yandaki bulacayı doldurunuz. 11. Yönü ve büyüklüğü olan nicelikler 12. Kütle ölçe aracı 13. Gök varlıklarının bütünü,

Detaylı

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI Süleyan Deirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bililer Fakültesi Dersi Y.05, C.0, S.3, s.39-340. Suleyan Deirel University The Journal of Faculty of Econoics and Adinistrative Sciences Y.05, Vol.0, No.3,

Detaylı

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ P A M U K K A E Ü N İ E R İ T E İ M Ü H E N D İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N D İ İ K B İ İ M E R İ D E R G İ İ J O U R N A O F E N G I N E

Detaylı

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması

GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Hesaplanması MMOB Harita ve Kadatro Mühendileri Odaı, 14. ürkiye Harita Biliel ve eknik Kurultayı, 14-17 Mayı 013, Ankara. GPS Ölçüleriyle Farklı Modeller Kullanarak Yoğuşabilir Su Buharı Miktarının Heaplanaı İlke

Detaylı

Kömür Rezerv Tahmininde Variogram Etki Mesafesinin Önemi

Kömür Rezerv Tahmininde Variogram Etki Mesafesinin Önemi MADENCİLİK Eylül - Aralık Septeber - Deceber 1993 Cilt - Volue XXXII Sayı No 3-4 Köür Rezerv Tahininde Variogra Etki Mesafesinin Önei The Iportance of the Variogra Range in Coal Reserve Estiation ÖZET

Detaylı

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS

DALGACIK PAKET TABANLI HARMONİK ANALİZİ WAVELET PACKET BASED HARMONIC ANALYSIS 5. Ululararaı İleri eknolojiler Sepozyuu (IAS 9), 3-5 Mayı 9, Karabük, ürkiye DALGACIK PAKE ABALI HARMOİK AALİZİ WAVELE PACKE BASED HARMOIC AALYSIS Fahri VAASEVER a, *, Yılaz UYAROĞLU a, Ayhan ÖZDEMİR

Detaylı

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi Orta ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenesi Uğur Bekçibaşı 1, Kubilay Taşdelen 2 1 Süleyan Deirel Üniversitesi, ElektronikHaberleşe Mühendisliği Bölüü, Isparta 2 Süleyan Deirel Üniversitesi,

Detaylı

Aynı Damlatıcıya Sahip Damla Sulama Borularında Boru Çapının En Uygun Boru Uzunluğuna Etkisi

Aynı Damlatıcıya Sahip Damla Sulama Borularında Boru Çapının En Uygun Boru Uzunluğuna Etkisi Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2002, 39(3): 120-127 ISSN 1018-8851 Aynı Dalatıcıya Sahip Dala Sulaa Borularında Boru Çapının En Uygun Boru Uzunluğuna Etkisi Vedat DEMİR 1 Hüseyin YÜRDEM 2 Suary The Effect

Detaylı

Anakütleden rassal olarak seçilen örneklemlerden hesaplanan değerlerdir.

Anakütleden rassal olarak seçilen örneklemlerden hesaplanan değerlerdir. İSTATİSTİKTE VERİ GM-0 MÜH. ÇALIŞ. İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER Hafta sonu hava yağışlı olacak ı? Bu yıl hangi takı şapiyon olacak? Gelecek yıl döviz kuru ne olur? Bu yıl ülkeizin kişi başına illi geliri ne

Detaylı

Geotechnical Properties of Esen-I HEPP Project Field

Geotechnical Properties of Esen-I HEPP Project Field Süleyan Deirel Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü Dergisi, - (2007),75-8 Eşen I HES Projesi Alanının Jeoteknik Özellikleri Mustafa BOZCU, OSMAN UYANIK 2, Olcay ÇAKMAK 2, Ergün TÜRKER 2 Çanakkale Onsekiz

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız!

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız! Monthly Magnetic Bulletin March 2014 z BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeofizik/default.htm Magnetic Results

Detaylı

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 TÜNELLER ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ AMACI 1-Yapılacak tünellerin, projelendire kriterlerini belirleek ve teknik

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir AĞIRLIK MERKEZİ Bir cise etki eden yerçekii kuvvetine Ağırlık denir. Ağırlık vektörel bir büyüklüktür. Yere dik bir kuvvet olup uzantısı yerin erkezinden geçer. Cisin coğrafi konuuna ve yerden yüksekliğine

Detaylı

Yüksek Dayanımlı Çelik Lifli Kompozit Kolonların Yapısal Davranışının İncelenmesi

Yüksek Dayanımlı Çelik Lifli Kompozit Kolonların Yapısal Davranışının İncelenmesi Yüksek Dayanılı Çelik Lifli Kopozit Kolonların Yapısal Davranışının İncelenesi Serkan Tokgöz a ve Cengiz Dündar b a Mersin Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölüü, 33340 Mersin, Türkiye b Çukurova Üniversitesi,

Detaylı

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi*

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi* Tarısal Mekanizasyon 23. Ulusal Kongresi, 6-8 Eylül 2006, Çanakkale 205 Sulaada Kullanılan Santrifüj Popalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenesi* Tanzer Eryılaz (1) Sedat Çalışır (1) (1) S.Ü.Ziraat

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 3 GENLİK (AM) MODÜLASYONU 3.1 Aaçlar 1. Genlik (AM) odülasyon prensiplerinin anlaşılası 2. Genlik (AM) sinyalinin

Detaylı

Bloch-Gruneisen Fonksiyonu ile Bazı Katıların Elektriksel Özdirencinin Sıcaklığa Göre Değişiminin Analitik İncelenmesi

Bloch-Gruneisen Fonksiyonu ile Bazı Katıların Elektriksel Özdirencinin Sıcaklığa Göre Değişiminin Analitik İncelenmesi SU Journal of Science (E-Journal), 213, 8 (1): 54-59 Bloch-Gruneisen Fonksiyonu ile Bazı Katıların Elektriksel Özdirencinin Sıcaklığa Göre eğişiinin Analitik İncelenesi Mustafa Karakaya 1,*, İskender Askeroğlu

Detaylı

Orman Yollarının Dinamik Modelli CAD Programları İle Planlanması

Orman Yollarının Dinamik Modelli CAD Programları İle Planlanması I. Ulusal Akdeniz Oran ve Çevre Sepozyuu, 26-28 Eki 20, Kahraanaraş KSÜ Mühendislik Bil. Der., Özel Sayı, 202 5 KSU J. Engineering Sci., Special Issue, 202 Oran Yollarının Dinaik Modelli CAD Prograları

Detaylı

GPS AĞLARINDA DUYARLIK VE GÜVEN OPTĐMĐZASYONU. Orhan KURT * Haluk KONAK ** Aslan DĐLAVER *** ÖZET

GPS AĞLARINDA DUYARLIK VE GÜVEN OPTĐMĐZASYONU. Orhan KURT * Haluk KONAK ** Aslan DĐLAVER *** ÖZET GS ğlarında Duyarlık ve Güven Optiizasyonu, 7.ürkiye Harita ilisel ve eknik Kurultayı, s.135, nkara, 1999. 1 / 18 GS ĞLRIND DURLIK VE GÜVEN OĐMĐSONU Orhan KUR * Haluk KONK ** slan DĐLVER *** ÖE Jeodezik

Detaylı

BETONARME KOLON KESİTLERİNİN HESABI İÇİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE GELİŞTİRİLEN YENİ FORMÜLLER

BETONARME KOLON KESİTLERİNİN HESABI İÇİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE GELİŞTİRİLEN YENİ FORMÜLLER PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : : : 83-9 BETONARME

Detaylı

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine MAKALE TİCARİ KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN YAVAŞLATICI (RETARDER) FRENLERİN ARACIN TAHRİK SİSTEMİNE DİNAMİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ Zafer Güler * BMC San. ve Tic. A.Ş. Pınarbaşı, İzir zafer-guler@hotail.co

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin May 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from İznik

Detaylı

Teşekkür. BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

Teşekkür. BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin October 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from

Detaylı

Dalgacık dönüşüm tekniği kullanılarak hidrolojik akım serilerinin modellenmesi

Dalgacık dönüşüm tekniği kullanılarak hidrolojik akım serilerinin modellenmesi itüdergisi/d ühendislik Cilt:5, Sayı:2, Kısı:1, 69-80 Nisan 2006 Dalgacık dönüşü tekniği kullanılarak hidrolojik akı serilerinin odellenesi Murat KÜÇÜK, Necati AĞIRALİOĞLU * İTÜ İnşaat Fakültesi, İnşaat

Detaylı

EĞİLME. Düşey yükleme. Statik Denge. M= P. x P = P. M= P.a (eğilme momenti, N.m) 2009 The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.

EĞİLME. Düşey yükleme. Statik Denge. M= P. x P = P. M= P.a (eğilme momenti, N.m) 2009 The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved. 009 The Graw-Hill Copanies, n. All rights reserved. - ifthechancs OF ATERALS EĞİLE Basit eğile Eksantrik üklee Beer Johnston DeWolf aurek Düşe üklee Statik Denge P.a (eğile oenti, N.) P. P P 009 The Graw-Hill

Detaylı

c) Geçme tipi şekil 19 dan belirlenir. Önce şekil 18 den kayma hızı ve ortalama yatak basıncına göre relatif yatak boşluk değeri seçilir.

c) Geçme tipi şekil 19 dan belirlenir. Önce şekil 18 den kayma hızı ve ortalama yatak basıncına göre relatif yatak boşluk değeri seçilir. Örnek: Bir jeneratörün kayalı yatağına F=18 kn luk radyal yük n=15 D/d da etki etektedir. Mil çapı d=8 dir. Aşağıdaki değerleri belirleyiniz ve kontrol ediniz. a)uygun yatak alzeesi (Türbin jeneratörü

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr 29 KMÜ Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.ku.edu.tr Karaanoğlu Mehetbey Üniversitesi (KMÜ) Öğrencilerinin Barına Sorunlarının Tespiti ve Değerlendirilesi *

Detaylı

Deprem Kaynaklı Toplam Elektron İçeriği Değişimlerinin Araştırılması: Ege Denizi Depremi ( Mw:6.5)

Deprem Kaynaklı Toplam Elektron İçeriği Değişimlerinin Araştırılması: Ege Denizi Depremi ( Mw:6.5) Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 6, No: 3, 2014 (10-21) Electronic Journal of Map Technologies Vol: 6, No: 3, 2014 (10-21) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-issn: 1309-3983

Detaylı

GRAVİTE ve MANYETİK PROSPEKSİYON

GRAVİTE ve MANYETİK PROSPEKSİYON GRAVİTE ve MANYETİK PROSPEKSİYON 31 Kasım 005 Yrd.Doç.Dr.Turgay İŞSEVEN GRAVİTE PROSPEKSİYON : a) Gravite Alanı b) Manyetik Alan Gravite Prospeksiyon da kullanılan temel ilkeler Newton kanunlarıdır. Isaac

Detaylı

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması 1 Giriş Binnur Kurt, H. Tahsin Demiral, Muhittin Gökmen İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Maslak, 80626 İstanbul {kurt,demiral,gokmen}@cs.itu.edu.tr

Detaylı

YERSEL LAZER TARAYICI NOKTA BULUTLARININ BİRLEŞTİRİLMESİ VE JEODEZİK KOORDİNAT SİSTEMİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ: LİTERATÜR ARAŞTIRMASI.

YERSEL LAZER TARAYICI NOKTA BULUTLARININ BİRLEŞTİRİLMESİ VE JEODEZİK KOORDİNAT SİSTEMİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ: LİTERATÜR ARAŞTIRMASI. YERSEL LAZER TARAYICI NOKTA BULUTLARININ BİRLEŞTİRİLMESİ VE JEODEZİK KOORDİNAT SİSTEMİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ: LİTERATÜR ARAŞTIRMASI Cihan ALTUNTAŞ 1 1 Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği

Detaylı

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA KÜTLE VE ENERJİ ANALİZİ Endüstriyel Fırınlar Endüstriyel fırınlar ergite, ısıl işle, pişire, kuruta, teperlee ve benzeri işleleri gerçekleştirek için sanayide yaygın bir biçide kullanılaktadır

Detaylı

HİDROLİK BORU HİDROLİĞİ PROBLEMLER 1

HİDROLİK BORU HİDROLİĞİ PROBLEMLER 1 HİDROİK BOR HİDROİĞİ PROBEMER.) Kineatik viskoitesi ν0 - /s olan bir sıvı çapı 0. olan cidarları yeterince cilalı olan boruda akıtılaktadır. Borunun 00 sinde basınç yükü farkı olduğuna göre akıın ortalaa

Detaylı

ISI TRANSFERİ PROBLEMİNİN. Resul DİLSİZ

ISI TRANSFERİ PROBLEMİNİN. Resul DİLSİZ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM ENSTİTÜSÜ ISI TRANSFERİ PROBLEMİNİN GRAFİK ÇÖZÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Resul DİLSİZ Anabili Dalı: Mühendislikte İleri Teknolojiler Prograı: Hesaplaalı Bili ve Mühendislik

Detaylı

Sabit Ayak. Sabit ayak konstrüksiyonu ve hesabı: Portal vinç kiriş altı sabit ayak

Sabit Ayak. Sabit ayak konstrüksiyonu ve hesabı: Portal vinç kiriş altı sabit ayak İlk aın tarihi:.7.7 www.guven-kuta.ch 5.8.7 Portal vinç kiriş altı sabit aak 4 Reference:C:\\4 PV_kN_8 Giris.cd Reference:C:\\4 PV_kN_8 Kiris_ve_UB_Genel.cd Reference:C:\\4 PV_kN_8 ak_ondegerleri.cd Sabit

Detaylı

TABAN ARİTMETİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI ÇÖZÜM:

TABAN ARİTMETİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI ÇÖZÜM: TABAN ARİTMETİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI 1) (1a) sayısında a nın alabileceği kaç değer vardır? A) B) C) 6 D) E) tabanında yazılan bir raka en az 0, en fazla da olabilir. a rakaı da bu değerler dahil aradaki tü

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 Dulupınar Üniversitesi Sosyal Bililer Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 TÜRKİYE DE PARA TALEBİ İSTİKRARLILIĞININ TESTİ: KAYAN PENCERELERDE SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Veli Yılancı, Arş.Grv., İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr Uasal Görüntü İileştirme/Filtreleme Doç. Dr. Fevi Karslı karsli@ktu.edu.tr İileştirme Herhangi bir ugulama için, görüntüü orijinalden daha ugun hale getirmek Ugunluğu her bir ugulama için sağlamak. Bir

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

hkm 2004/90 5. Göllerin Çok Bantl Uydu Görüntülerinden Ç kar m 6. Sonuç ve Öneriler

hkm 2004/90 5. Göllerin Çok Bantl Uydu Görüntülerinden Ç kar m 6. Sonuç ve Öneriler Çöl arazide, yeşil bitki örtüsü su kenarlar nda bulunur. Bu ilişki göllerin ya da rmaklar n etraf nda yeşil bitki örtüsünün olabileceğini gösterir ve su nesnesinin tan nmas nda ve anlaş lmas nda yard mc

Detaylı

DENEY 7. Frekans Modülasyonu

DENEY 7. Frekans Modülasyonu DENEY 7 Frekans Modülasyonu Frekans Modülasyonu Frekans ve az odülasyonları açı (t) odülasyonu teknikleri olarak adlandırılırlar. Frekans odülasyonunda, taşıyıcı sinyalin rekansı odüle eden sinyal ile

Detaylı

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ AYNALARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI Ali eal YAUT Erkan DİMEN Aet ABUL ÖZET Yapılan bu çalışayla, örtüaltı tarısal üretiinde Türkiye'de ilk

Detaylı

ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu. Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:...

ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu. Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:... ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu Tarih.../.../... ADIĞI NOT:.... Boşluk doldura a) uetin büyüklüğünü ölçek için... kullanılır. b) Uyduların gezegen etrafında dolanasını sağlayan kuet... c) Cisilerin hareket

Detaylı

Interpretation and Geotechnical Properties of Potential Landslide in Fethiye-Eşen II HEPP Power Collection and Plant Area

Interpretation and Geotechnical Properties of Potential Landslide in Fethiye-Eşen II HEPP Power Collection and Plant Area Süleyan Deirel Üniversitesi, Fen Bilileri Enstitüsü Dergisi, - (2007),84-90 Fethiye-Eşen II HES Şalt ve Santral Sahasındaki Potansiyel Heyelanının Yerteknik Özellikleri ve Yoruu Osan UYANIK, Ergün TÜRKER

Detaylı

ELEKTRİKSEL KISMİ BOŞALMALARIN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖLÇÜLMESİNE YÖNELİK BİR YAZILIM

ELEKTRİKSEL KISMİ BOŞALMALARIN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖLÇÜLMESİNE YÖNELİK BİR YAZILIM ELEKRİKSEL KISMİ BOŞALMALARIN BİLGİSAYAR DESEKLİ ÖLÇÜLMESİNE YÖNELİK BİR YAZILIM Murat FİDAN Hasbi İSMAİLOĞLU 2,2 Elektrik Mühendisliği Bölüü, Yüksek Gerili Laboratuvarı Mühendislik Fakültesi, Kocaeli

Detaylı

MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ . ULUSAL MAKİNA TEORİSİ SEMPOZYUMU Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Miarlık Fakültesi, 4-6 Eylül MEKANİK SİSTEMLERİN KAPALI KONTROLÜNÜN RUNGE-KUTTA YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ Hira Karagülle Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

SOBEL İŞLECİ KULLANILARAK RENKLİ GÖRÜNTÜLERDE KENAR BULMA. Elif AYBAR. Anadolu Üniversitesi, Porsuk Meslek Yüksekokulu, 26430, Eskişehir/Türkiye

SOBEL İŞLECİ KULLANILARAK RENKLİ GÖRÜNTÜLERDE KENAR BULMA. Elif AYBAR. Anadolu Üniversitesi, Porsuk Meslek Yüksekokulu, 26430, Eskişehir/Türkiye Afyon Kocatepe Üniversitesi 8(1) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF SCIENCE SOBEL İŞLECİ KULLANILARAK RENKLİ GÖRÜNTÜLERDE KENAR BULMA ÖZET Elif AYBAR Anadolu Üniversitesi, Porsuk

Detaylı

SEEG verilerinden yüksek dereceli istatistikler ve izgeler kullanarak epileptik atak tespiti

SEEG verilerinden yüksek dereceli istatistikler ve izgeler kullanarak epileptik atak tespiti itüdergisi/d ühendislik Cilt:7, Sayı:6, 0- Aralık 008 SEEG verilerinden yüksek dereceli istatistikler ve igeler kullanarak epileptik atak tespiti Raiye Başar ARTAN *, Ertuğrul YAZGAN İTÜ Fen Bilileri Enstitüsü,

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Cilt, Sayı 1, 1 ISSN: 139-8 (Online) DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Aslı YENIPAZARLI Adnan Menderes Üniversitesi Nazilli İ.İ.B.F. İktisat Bölüü İsabeyli Yerleşkesi- Nazilli E-posta: ayenipazarli@adu.edu.tr

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa ep Telefonu SAR Değerinin İnsan Kulak ve Etrafında Sebep Olduğu Sıcaklık Artışının Teral Görüntülee Tekniği ve Bulanık -Ortalaa Algoritası ile Analizi Analysis of SAR Value of Mobile Phone aused Teperature

Detaylı

Rüzgar Enerjisi İçin Sayısal Denetimli Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenmesi

Rüzgar Enerjisi İçin Sayısal Denetimli Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenmesi Rüzgar Enerisi İçin Sayısal Denetili Asenkron Generatörün RBF Ağı İle Modellenesi Erkan DEMİRCİ İrfan ŞENLİK Ali Ekber ÖZDEMİR 3 Güven ÖNBİLGİN 4 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sasun M.Y.O. Elektrik Prograı,

Detaylı

ACCURACY OF GPS PRECISE POINT POSITIONING (PPP)

ACCURACY OF GPS PRECISE POINT POSITIONING (PPP) i by Simge TEKİÇ B.S., Geodesy and Photogrammetry Engineering Yıldız Technical University, 2006 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute in partial fulfillment of the requirements

Detaylı

ALTERNATĐF SÖNÜMLEMELĐ KANAL YAPILARI VE HABERLEŞME SĐSTEMLERĐNDE ETKĐLERĐNĐN ANALĐZĐ

ALTERNATĐF SÖNÜMLEMELĐ KANAL YAPILARI VE HABERLEŞME SĐSTEMLERĐNDE ETKĐLERĐNĐN ANALĐZĐ YILDIZ EKNĐK ÜNĐVERĐEĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENĐÜÜ ALERNAĐF ÖNÜMLEMELĐ KANAL YAPILARI VE HABERLEŞME ĐEMLERĐNDE EKĐLERĐNĐN ANALĐZĐ ologon KARAAEV FBE Elektronik ve Haberleşe Mühendisliği Anabili Dalında Haberleşe

Detaylı

Marmara Denizi 2000 Sempozyumu, Kasım 2000, İstanbul

Marmara Denizi 2000 Sempozyumu, Kasım 2000, İstanbul Marara Denizi 000 Sepozy - Kası 000 İstanbl MARMARA DENİZİ NİN GÜNEYİNİN HAVADAN MANYETİK ANOMALİ HARİTASNA MARKOV RASGELE ALAN MRF YÖNTEMİ UYGULAYARAK REJYONAL HARİTANN NOMOGRAM YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ

Detaylı

ENERJİ İLETİM SİSTEMLERİNDE HAT PARAMETRELERİNİN KESTİRİMİ

ENERJİ İLETİM SİSTEMLERİNDE HAT PARAMETRELERİNİN KESTİRİMİ ENERJİ İLETİM SİSTEMLERİNDE HAT PARAMETRELERİNİN KESTİRİMİ Esra KARAER 1 Fata Gül BAĞRIYANIK 2 Mustafa BAĞRIYANIK 3 1 İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilileri Enstitüsü, Elektrik Mühendisliği Proraı 34469,

Detaylı

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ Havalandıra kanallarını tasarlayabile ve fan seçiine esas olacak basınç kaybı ve debi değerlerini esaplayabile.. HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI.1. Standart

Detaylı

SAYISAL ARAZİ MODELLERİNDE YÜKSEKLİK ENTERPOLASYONU (HEIGHT INTERPOLATION IN DIGITAL TERRAIN MODELS)

SAYISAL ARAZİ MODELLERİNDE YÜKSEKLİK ENTERPOLASYONU (HEIGHT INTERPOLATION IN DIGITAL TERRAIN MODELS) SYSL RZİ MODELLERİNDE YÜSELİ ENTERPOLSYONU (HEGHT NTERPOLTON N DGTL TERRN MODELS) Mustafa YNL ÖZET onua bağlı bilginin odellenesi ve ara değer üretilesi yer biliciler için kaçınılaz uygulaalardır. Sayısal

Detaylı

Uzaktan Algılama Uygulamaları

Uzaktan Algılama Uygulamaları Aksaray Üniversitesi Uzaktan Algılama Uygulamaları Doç.Dr. Semih EKERCİN Harita Mühendisliği Bölümü sekercin@aksaray.edu.tr 2010-2011 Bahar Yarıyılı Uzaktan Algılama Uygulamaları GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Ekonoetri ve İstatistik Sayı:2 2005-11-29 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Dr.

Detaylı

KALİTE STANDARTLARI VE ŞANLIURFA İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN KALİTE STANDARTLARINI ÖNEMSEME DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KALİTE STANDARTLARI VE ŞANLIURFA İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN KALİTE STANDARTLARINI ÖNEMSEME DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Akadeik Araştıralar ve Çalışalar Dergisi / Journal of Acadeic Researches and Studies Yıl 6 - Sayı 11 Kası 2014 / Volue 6 - Nuber 11 Noveber 2014 Alınış Tarihi: 10.09.2014 Kabul Ediliş Tarihi: 31.10.2014

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI art Kau İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Duru Öngörülen veya ler veya Taala Açıklaa Uygulaa Sonucu (*),

Detaylı

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi CÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Bilileri Dergisi (2003)Cilt 24 Sayı 2 Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğuta Sıcaklık Perforanslarının Deneysel İncelenesi *Hüseyin USTA,

Detaylı

MATERIALS. Gerilmeler. (Kitapta Bölüm 8.4) Third Edition. Ferdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. John T. DeWolf

MATERIALS. Gerilmeler. (Kitapta Bölüm 8.4) Third Edition. Ferdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. John T. DeWolf Third E CHAPTER BÖLÜM 7 Bileşik MECHANCS MUKAVEMET OF MATERALS Ferdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. John T. DeWolf Lecture Notes: J. Walt Oler Teas Tech Universit Düenleen: Era Arslan Yükleelerde

Detaylı

Hafta 5 Uzamsal Filtreleme

Hafta 5 Uzamsal Filtreleme BLM429 Görüntü İşlemeye Giriş Hafta 5 Uzamsal Filtreleme Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN If the facts don't fit the theory, change the facts. ~Einstein İçerik 3. Yeğinlik Dönüşümleri ve Uzamsal Filtreleme Temel

Detaylı

Cilt: 7 Sayı: 4 s. 307-314, 2004 Vol: 7 No: 4 pp. 307-314, 2004

Cilt: 7 Sayı: 4 s. 307-314, 2004 Vol: 7 No: 4 pp. 307-314, 2004 Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt: 7 Sayı: 4 s. 37-314, 4 Vol: 7 No: 4 pp. 37-314, 4 Kardan Kaplinlerindeki Eksenel Kayar Mafsaldaki Sürtüne Kuvvetinin Şasi ve Güç Aktara Sistelerinde Oluşturduğu

Detaylı

Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw Altı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarımı

Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw Altı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarımı TTMD cak Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw ltı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarıı Wind Energy, wind turbine, wind turbine to eet the household needs, Gaziantep wind 51 Serdar

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ADALET BAKANLIĞI PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 3. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ADALET BAKANLIĞI PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 3. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ T.. MİLLÎ EĞİTİM KNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLEİ GENEL MÜÜLÜĞÜ Ölçe eğerlendire ve çıköğreti Kuruları aire aşkanlığı KİTPÇIK TÜÜ LET KNLIĞI PESONELİNİN UNVN EĞİŞİKLİĞİ SINVI. GUP: MKİNE MÜHENİSİ 14 MT 009 Saat:10.00

Detaylı

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişi Görke Karadeniz, Can Tunca, Sinan Işık*, Ce Ersoy oğaziçi Üniversitesi, ilgisayar Mühendisliği ölüü, NETLA, İstanbul *oğaziçi Üniversitesi,

Detaylı

TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ

TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ Bartın Oran Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Özel Sayı, 1-11 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ

Detaylı

Soru No Puan Program Çıktısı 1,3,10 1,3,10 1,3,10

Soru No Puan Program Çıktısı 1,3,10 1,3,10 1,3,10 OREN000 Final Sınavı 0.06.206 0:30 Süre: 00 dakika Öğrenci Nuarası İza Progra Adı ve Soyadı SORU. Bir silindir içerisinde 27 0 C sıcaklıkta kg hava 5 bar sabit basınçta 0.2 litre haciden 0.8 litre hace

Detaylı

YAPILARIN DIŞ DUVARLARINDA OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ ÜÇ FARKLI METODLA TESPİTİ

YAPILARIN DIŞ DUVARLARINDA OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ ÜÇ FARKLI METODLA TESPİTİ 273 YAPILARIN DIŞ DUVARLARINDA OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ ÜÇ FARKLI METODLA TESPİTİ Figen BALO Aynur UÇAR Mustafa İNALLI ÖZET Binalarda ısı enerjisi tasarrufu, ancak doğru uygulanış bir ısı yalıtıı ile

Detaylı

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ V. Ulusal Üreti Araştıraları Sepozyuu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, - Kası 0 TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Ein Başar BAYLAN İstanbul Ticaret Üniversitesi Özet Portföy

Detaylı