İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ELEMANI (SEVİYE 4) YETERLİLİK KODU: 12UY0052-4

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ELEMANI (SEVİYE 4) YETERLİLİK KODU: 12UY0052-4"

Transkript

1 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ELEMANI (SEVİYE 4) YETERLİLİK KODU: 12UY HAZIRLAYAN SELİN KALIN MAKİNA MÜHENDİSİ- C SINIFI İSG UZMANI

2 1.İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE GİRİŞ İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Sebepleri ve İşyerlerinde Risk Değerlendirme Faaliyetleri Tehlike, 5 Tehlike Tanımlaması, 6 Tehlikeli Davranışlar Nelerdir? 6 Tehlikeli Durumlar Nelerdir? Risk 7 Riskin Değerlendirilmesi 7 Genel Olarak Risk Değerlendirmede İzlenecek Yol İş Kazası Mevzuatta İş Sağlığı ve Güvenliği ÇALIŞMA SAHASININ GENEL İSG KONTROLLERİNİN YAPILMASI Yapı İşlerinde Güvenlik Yüksekte Çalışmalarda Güvenlik Yükseklik: Yükseklik kavramı; Yüksekten Düşmeler Nasıl Meydana Gelir: Düşmeyi Önleyici Sistemler: Düşmeden Korunma Yöntemleri: İskelelerde İş Güvenliği Merdivenlerde Güvenlik El Aletlerinde Güvenlik Kaldırma-Taşıma İşlerinde Güvenlik Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde Güvenlik Kişisel Koruyucu Donanımlar ve Güvenli Kullanımı Başın Korunması-Baretler

3 2.8.2.Kulak Koruyucuları Göz ve Yüz Koruyucular Solunum Sistemi Koruyucuları Koruyucu Eldivenler Ayak ve Bacak Koruyucuları Bakım-Onarım İşlerinde Güvenlik İşyeri Bina ve Eklentilerinde Güvenlik Sıcak İşlemlerde (Kaynak, Oksijenle Kesme, Taşlama vb.) Güvenlik KULLANILAN İŞ ARAÇ, GEREÇ VE TESİSLERİN GÜVENLİK KONTROLLERİ 49 4.ACİL DURUMLARDA YAPILMASI GEREKENLER (ACİL DURUM PLANLARI) YANGIN ÖNLEME VE UYGULAMA ÇALIŞMALARI Yangın Sınıfları: Yangın Söndürme Maddeleri Yangın Acil Durum Yönlendirmesi Yangın Yeri Tehlikeleri Yangın Önleme Yöntemleri GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ: Yasaklayıcı İşaretler Uyarı İşaretleri Emredici işaretler Acil çıkış ve ilk yardım işaretleri Yangınla mücadele işaretleri 68 3

4 7. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNÜNDEN YAPILMASI GEREKEN KAYIT 68 VE RAPORLAMA İŞLEMLERİ 7.1. Sağlıkla İlgili Belgeler İş Yeri Ortamı İle İlgili Belgeler İş Yeri İle İlgili Diğer Belgeler İşyerinde Çalışanlarla İlgili Belgeler Yangın İle İlgili Belgeler Etiketler ve Levhalar Ek 1.ÇEKLİST-GENEL Ek.2 Olasılık Belirleme Tablosu 74 Ek.3 Şiddet Belirleme Tablosu 74 Ek.4 Risk Değerlendirme Tablosu 75 Ek.5 Risk Skor Tablosu 75 Ek.6 Risk Değerlendirme Formu 76 Ek.6.1. Örnek Risk Değerlendirme Formu Ek.6.2. Görüş Bildirim Formu 79 Ek.7. Kişisel Koruyucu Donanım Teslim Tutanağı 80 EK.8.ACİL HALLERDE HABER VERİLECEK KURULUŞLAR 81 Ek.9. Ceza Kâğıdı 82 Ek.10. Makine ve Ekipman Teknik Periyodik Kontrol Tablosu 83 Kaynakça 84 4

5 1.İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE GİRİŞ Meslek Tanımı : İş sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat) Seviye 4; İnşaatlarda iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi amacıyla iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel saha kontrolünü yapan, risk değerlendirme faaliyetlerini yürüten, iş araç ve gereçlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından kontrol edilmesi, acil durum uygulama, yangın önleme, kayıt ve raporlama işlemleri ile mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürüten nitelikli kişidir. 1.1.İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ürünün imalatı aşamasında çalışanların sağlık ve güvenliğini korumayı hedefleyen bir sistemdir. Çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak sistemin birinci amacı olmakla birlikte, yanı sıra üretimin ve işletmenin güvenliğini korumakta gelir. Sistemde çalışanlar, yönetenler ve denetleyenlerin rol ve sorumlulukları açık hale getirilerek çalışanların katılımı sağlanır. İşyeri ortamındaki fiziksel ve kimyasal etmenler, üretim araç ve gereçlerinin tehlikeleri, kullanılan ham ve yardımcı maddelerin zararlı etkileri çalışanların iş sağlığı ve güvenliği sorunlarının temelini oluşturmaktadır. Bu sorunları ortadan kaldıracak sağlık ve güvenlik önlemlerinin saptanması ve uygulamaya konulması üretim sürecinde sistemli çalışma ile mümkündür. İş kazası ve meslek hastalıklarını önlemeye yönelik yapılan sistemli çalışmalara iş sağlığı ve güvenliği denir. 1.2.İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Sebepleri ve İşyerlerinde Risk Değerlendirme Faaliyetleri İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarında ilk adım işyerlerinde görünen ya da görünmeyen tehlikelerin tanımlanmasıdır. İş yerlerinde yapılan işlere örnek olarak; Taşıma işleri, Depolama işleri, Taşeron faaliyetleri, Kişisel koruyucu kullanımı, Yüksekte çalışma vb Tehlike: İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek zarar verme potansiyeli olan her kaynak, durum veya işlem tehlikedir. Tehlike insana, hammaddeye, ürüne ve sürece etki edebilir, kazalara, hastalıklara, makine hasarlarına vb. sebep olabilir. 5

6 Tehlike Tanımlaması: Bir tehlikenin varlığını tanıma ve özelliklerini tarif etme işidir. İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarında ikinci adım tehlikelerin özelliklerini ve olabilecek riskleri belirlemektir. Araştırmalar kazaların %98 inin çalışanların tehlikeli davranışlarından ve işyerindeki tehlikeli durumlardan kaynaklandığını göstermektedir. İş güvenliği uzmanlık alanının hedefi Tehlikeli Durum ve Tehlikeli Davranışlara müdahale etmek ve ortadan kaldırmaktır. Tehlikeli Davranışlar Nelerdir? Çalışanın bedensel ve zihinsel gücüne uygun olmayan işlerde çalışması, İşle ilgili yeterli eğitim, beceri ve deneyime sahip olmamak Dalgınlık ve dikkatsizlik, Makine koruyucularını çıkarmak, Tehlikeli hızla çalışmak, Görevi dışında iş yapmak, İş disiplinine uymamak, İşe uygun makine kullanmamak, Yetkisiz ve izinsiz olarak tehlikeli bölgede bulunmak, Kişisel koruyucuları kullanmamak, Makine ve tezgâhları kapasiteleri üzerinde çalıştırmak, zorlamak veya amacı dışında kullanmak, İşyeri ortamındaki fiziksel ve kimyasal etmenlerden (sıcaklık, nem, buhar, toz, ışık, gürültü v.b.) kaynaklanan tehlikeli davranışlar, Emniyetsiz yükleme, taşıma, istifleme, Tehlikeli yerlerde çalışma, Şaşırma, kızgınlık, üzüntü, telaş, şakalaşma vb. İşini sevmemek, benimsememek 6

7 Tehlikeli Durumlar Nelerdir? Üretim sürecinde kullanılan teknoloji ve üretim araçlarının niteliği, Makine ve tezgâhların yerleşim düzeninde, hammaddelerin ve üretilen ürünlerin depolama ve istifleme, yükleme ve taşınmasında yapılan yanlışlıklar (düzensiz işyerleri) Güvensiz ve sağlıksız işyeri koşulları, Bakım ve kontrollerin yetersiz olması, Yönetimden kaynaklanan hatalar, Makine ve tezgâhların koruyucularının olmaması veya yetersiz olması, Göstergelerin kolay okunmaması veya anlaşılır olmaması, Topraklanmamış elektrikli makineler, İşe uygun olmayan el aletleri, Makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve toz Kontrol ve testleri yapılmamış basınçlı kaplar, Kullanılan alet ve teçhizatın kusurlu olması, Emniyetsiz yapılmış alet ve makineler, Yetersiz ve bakımsız bina, alet ve makineler, Yetersiz ya da fazla aydınlatma, Yetersiz havalandırma, Risk: Tehlikeli bir olayın veya durumunun meydana gelme olasılığı ile yol açabileceği yaralanma veya zararın ciddiyet derecesinin birleşimidir Yani; RİSK= tehlikenin meydana gelme olasılığı X zararın şiddet derecesi Bu verilerin ışığında riskler değerlendirilir ve kontrol önlemleri saptanır. Riskin Değerlendirilmesi: Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için yapılan işlemdir. Risk değerlendirme aynı zamanda işin verimli ve rekabet edebilir olmasına katkı sağlar. Genel Olarak Risk Değerlendirmede İzlenecek Yol: 1.Adım Bilgi Toplama İş yerinin konumu, Çalışanlar; özellikle korunması gereken kişiler(hamileler, genç ve engelli işçiler), kısmi süreli çalışanlar, yüklenici firma çalışanları, ziyaretçiler, işletme dışında çalışanlar, 7

8 İşyerinde yapılan işler, kullanılan iş ekipmanları, kullanılan ham madde ve yarı mamuller, (üretici kullanım ve bakım talimatları, kimyasal maddelerin malzeme güvenlik bilgi formları, varsa işyeri test ve ölçüm sonuçlarından yararlanılabilir) Daha önce tespit edilmiş tehlikeler, kaynakları ve alınan tedbirler, Kaza ve meslek hastalığı raporları, İşyeri ile ilgili yasal yükümlülükler, vb. bilgiler toplanır, gözlemler yapılır. 2.Adım Tehlikelerin Belirlenmesi Bu aşamada genel çek listler ve işyerlerine özel hazırlanmış çek listler den yararlanılabilir. Genel çek list de tehlikenin varlığı biliniyorsa evet, tehlike yoksa hayır işaretlenir. Tehlikenin varlığı veya yokluğu konusunda emin olunamıyorsa özel çek listler hazırlanır, ayrıntılı araştırma ve gözlem yapılır. Ek.1 Çeklist Genel 3.Adım tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi (sonuçlarının olasılık ve şiddetinin tahmin edilmesi, riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar verilmesi) Zararın ortaya çıkma olasılığı: İş yerinde bir olayın ortaya çıkma olasılığını göstermek için ekteki olasılık belirleme tablosunda 1 ile 5 arasında değer verilir. Ek.2 Olasılık Belirleme Tablosu Zarar verme etkisi: Muhtemel bir olayın meydana gelmesi halinde beklenen zarar veya hasarın şiddetini belirlemek için 1 ile 5 arasında derecelendirme yapılır. Ek.3 Şiddet Belirleme Tablosu Risk derecelendirme: Kayda değer her bir tehlike için yapılan zararın ortaya çıkma olasılığı ve zarar verme etkisi(şiddeti) risk değerlendirme tablosuna yerleştirilir. Ek.4 Risk Değerlendirme Tablosu Ek.5 Risk Skor Tablosu Bu aşamadan sonra risklerin kabul edilebilir olup olmadığına karar verilir. Kabul Edilebilir Risk: Kuruluşun, yasal zorunluluklara ve kendi iş sağlığı ve güvenliği politikasına göre, tahammül edebileceği düzeye indirilmiş risktir. Yüksek ve/veya yasal gereklerle bağdaşmayan riskler kabul edilmez, düşük ve orta riskler kabul edilebilir. Tehlike tanımlama, risk değerlendirme, kontrollerin belirlenmesi işi üretimin her aşaması için yapılmalı, sürekli ve güncel olmalıdır. 8

9 4.Adım riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için eylemlerin planlanması, Düşük düzeyde ve kabul edilebilir risklerin bu düzeyde kalması sağlanır. Orta düzeyde ve kabul edilebilir risklerin bu düzeyin altına düşürülmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Riskin yüksek ve kabul edilemez olduğu durumlarda ise koruyucu ve önleyici tedbirler şu öncelikler sıralamasına dikkat edilerek uygulanmalıdır: Tehlikeyi/riski ortadan kaldırmak Tehlikeyi/riski idari düzenlemelerle en aza indirmek, Tehlikeyi/riski toplu koruma önlemleri ile en aza indirmek, Tehlikeyi/riski uygun kişisel koruyucu donanım ile en aza indirmek. 5.Adım Risk değerlendirmenin yazılı hale getirilmesi. Ek.6 Risk Değerlendirme Formu Ek.6.1 Örnek Risk Değerlendirme Çalışması Risk değerlendirme çalışanların aktif katılımı ile yapılmalı ve yazılı hale getirilmelidir. Ek.6.2 Görüş Bildirim Formu İş Kazası: Çalışanları hemen veya sonradan bedenen veya ruhsal olarak hasara uğratan, işyerine veya işyerindeki araç ve tesislere zarar veren, üretimin bir süre durmasına sebep olan ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan olaydır. Resmi kayıtlara göre İnşaat işkolunda: Her gün ortalama iş kazası olmaktadır, Her gün ortalama 1 kişi hayatını yitirmektedir, her sigortalıdan biri iş kazasına uğramaktadır. İnşaat iş kolunda gerçekleşen iş kazalarının meydana geliş şekilleri şöyle sıralanabilir: İşçinin düşmesi, Malzeme düşmesi, Çarpma-sıkıştırma-kesme, Kazı göçükleri, Yapının çökmesi, Elektrik kazaları, Makine ve ekipman kazaları, Patlayıcı madde kullanımı sırasında meydana gelen kazalar vb. Suya düşme boğulma şeklindeki kazalar Malzeme altında ve arasında uzuv sıkışması El aleti ile yaralanma Sivri uçlu keskin kenarlı cisimlerle yaralanma Şantiye içi trafik kazaları 9

10 Kaza Araştırması: Kazaların meydana gelmesine sebep olan veya katkıda bulunan İş Sağlığı ve Güvenliği eksiklikleri ve diğer faktörlerin belirlenmesidir. Böylelikle, Düzeltici faaliyet ihtiyacı belirlenmeli, Önleyici faaliyet fırsatları tespit edilmeli, Sürekli iyileştirme fırsatları tespit edilmeli, Bu gibi araştırmaların sonuçları kayda alınmalıdır. Yapılan düzeltici ve önleyici faaliyetlerin etkinliği kontrol edilmelidir. Kayıtların yapılması, muhafaza edilmesi, korunması, geri alınması ve elden çıkarılması takip edilmelidir. İSG ile ilgili olarak işyerinde, kanunlarda ve diğer değişen şartlar takip edilmeli bunlara uyum sağlanmalıdır. 1.3.Mevzuatta İş Sağlığı ve Güvenliği İş sağlığı ve güvenliğini sağlamak; hem insani bir zorunluluk, hem de yasal bir yükümlülüktür. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı: 1. ANAYASA 2. ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 3. KANUNLAR 4. TÜZÜKLER 5. YÖNETMELİKLER 6. TEBLİĞLER İş Sağlığı ve Güvenliğinin birinci yasal dayanağı anayasadır. Anayasamızın ilgili bazı maddelerinde: Hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacağı, çalışmanın herkes için bir hak ve ödev olduğu, devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek, çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri aldığı ifade edilmektedir. İş Sağlığı ve Güvenliğinin ikinci yasal dayanağı uluslararası sözleşmelerdir. Türkiye nin de üye olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) Sözleşmelerinin bazıları: İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin 155 Sayılı Sözleşme /5038 İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme /

11 İş Sağlığı Güvenliğinin üçüncü yasal dayanağı kanunlardır SS ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, RG: / Sayılı İş Kanunu, RG: / Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu RG: /28339 Dördüncü yasal dayanak olan Tüzüklerden bazıları şunlardır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerle çalışılan işyerlerinde alınacak tedbirler hakkında tüzük Yapı işlerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği Tüzüğü 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6331 sayılı yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 4857 Sayılı İş Kanunda olduğu gibi Devletin görev ve sorumluluğu İşverenin görev ve sorumluluğu Çalışanların görev ve sorumluluğu, tanımlanmıştır. Devlet, Konuyla ilgili kanun, tüzük ve yönetmelikler çıkartarak bunların uygulama ve takibini yapmakla sorumludur. Ayrıca, İş sağlığı ve güvenliğindeki gelişmeleri takip ederek uygulanmasını da sağlar. Ülkemizde bu çalışmaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yürütmektedir. İşverenler, İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, zorundadır. Yapılan denetimlerde sözlü uyarılara rağmen iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymayan şirket ya da alt yüklenici personeline işveren ceza uygulaması yoluna gidebilir. EK.9. CEZA KÂĞIDI İşçilerin kişisel korunma araçlarını sağlamak ve onların kullanıldığını da denetlemek, İşyerinde geniş anlamda doğmuş ve doğabilecek tüm tehlikeleri önlemek, bu zorunluluk sonucu olarak işyerinde, işveren bakımından tam anlamı ile geniş bir kontrol mekanizması kurmak zorundadır. İşçileri, karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, Gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek, zorundadır. İşe alım, iş değişikliği, yeni iş ekipmanlarının kullanımına başlanmasında ve yeni üretim tekniklerinde çalışanlara eğitim verilmelidir. 11

12 İşçiler, Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı için işyerinde düzenlenecek olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak ve bu konudaki talimatlara uymakla, İş yerinde uygulanan güvenlik ve sağlık kurallarına uymakla, Çalışma esnasında gerekli dikkat ve özeni göstermekle, İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını, kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemekle yükümlüdürler. Tehlike yaratabilecek davranışlardan kaçınmak, Tehlike yaratabilecek durumları derhal en yakın amirine bildirmek, İşveren vekilleri ve işçi temsilcileri ile işbirliği yapmak, İşverenin İŞ GÜVENLİĞİ konusunda verdiği talimatlara uymak, İşyerinde bulunan işaret ve levhalara uymak zorundadırlar. 2.ÇALIŞMA SAHASININ GENEL İSG KONTROLLERİNİN YAPILMASI 2.1. Yapı İşlerinde Güvenlik Yapı işlerinin gündüz yapılması esastır. Karanlıkta veya gece çalışılmasının gerekli veya zorunlu bulunduğu hallerde, çalışma yerinin ve geçitlerin yeterince ve uygun şekilde aydınlatılması ve iş güvenliğinin sağlanması gereklidir. Yapı alanı içindeki tehlikeli kısımlar, açıkça sınırlandırılmalı ve buralara görünür şekilde yazılmış uyarma levhaları konulmalı ve geceleri kırmızı ışıklarla aydınlatılmalıdır. Araç ve yaya yolları ayrılmalı uyulması konusunda denetimler yapılmalıdır. Patlayıcı madde kullanımında ateşlemeler yetkili ateşçiler tarafından yapılmalı ve çevrede gerekli önlemler alınmalıdır. İş makineleri, üstü açık kamyon, kamyonet ile traktör ve römorkları üzerinde insan taşınması önlenmelidir. İş makineleri çalışırken üzerinde yalnız operatörleri bulunmalıdır. İş makineleri hareket alanı içinde hiç kimsenin olmamasına dikkat edilmelidir. Yapı işyerinde çalışanların birlikte korunmaları sağlanamadığı hallerde, yapılan işlerin özelliği itibarı ile gerekli kişisel korunma araçları verilmelidir. Bu araçlar işçilerin fizik yapılarına uygun olmalı, bir işçinin kullandığı koruyucu araçlar başka işçilere verilmeden önce uygun şekilde temizlenmelidir. Çalışacakları işte kullanabilecekleri baret, emniyet kemeri, iş ayakkabısı, iş elbisesi, gözlük, maske, eldiven, çizme gibi kişisel koruyucu malzeme imza karşılığı zimmetli olarak kendilerine teslim edilmeli ve bu kişisel koruyucu malzemeyi sürekli kullanmaları sağlanmalıdır. İnşaat işyerinde kullanılan elektrikli makine ve tezgâh ile elektrik panolarının topraklama kontrolleri periyodik olarak yılda bir kez yetkili elektrikçi tarafından yapılarak ölçüm değerlerinin yer aldığı bir rapor düzenlenmeli ve uygun olmayan topraklamalar yenilenmelidir. Her türlü elektrik arızalarının giderilmesi, gerekli tesisatların çekilmesi, bakım ve onarımı da yetkili elektrikçiler tarafından yapılmalı, rapor düzenlenmelidir. Betonarme kalıbının yapım ve sökümü uzman kişilerin kontrolünde ve düzenli bir şekilde yapılmalıdır. 12

13 Yüksekte çalışmaları doktor tarafından sakıncalı görülen işçiler inşaatların yüksek bölümlerinde çalıştırılmamalıdır. İnşaat işlerinde 18 yaşından küçükler çalıştırılmamalıdır. Çalışan işçiler18 yaşını doldurmuş ve 19 yaşından gün almış olmalıdır. Özürlüler de inşaat işlerinde çalıştırılmamalıdır. İnşaatlarda kullanılan iskele ve merdivenler uzman gözetiminde, bu konuda yeterliliğe sahip kişilerce kurulmalı, sağlamlığı ve uygunluğu yetkililerce onaylandıktan sonra kullanılmalıdır. Şantiye dâhilinde araçlara hız sınırlaması uygulanmalı ve uyulması konusunda denetimler yapılmalıdır. İnşaat işinde çalışanlara tetanos aşısı yapılmalı, gürültülü yerlerde ve işlerde çalışacak işçilerin kulak odiogramları çektirilmelidir. İşe başlatmadan önce işçilere yapacakları işle ilgili olarak bir İş Güvenliği Eğitimi verilmelidir. Eğitim belgesi düzenlenerek işçinin dosyasında saklanmalıdır. Mutfak, yemekhane ve çay ocağı personeli ve kantin işletenlerin bulaşıcı hastalık tehlikesine karşı portör muayeneleri ve her 3 ayda bir periyodik kontrolleri yaptırılmalıdır. İnşaat işyerinde kullanılan kaldırma makineleri, kazanlar, kompresörler ve basınçlı kapların periyodik kontrolleri ve testleri yaptırılmalı ve düzenlenen teknik raporlar işyerinde bulundurulmalıdır. Vinçler ve forkliftler gibi kaldırma makineleri her 3 ayda bir kontrol ve testten geçirilmelidir. Kazanlar, kompresörler ve basınçlı kaplar yılda bir kez periyodik kontrol ve testten geçirilmelidir. Basınçlı gaz tüplerinin her 5 yılda bir basınç testinin yapıldığına ilişkin soğuk damga tüp üzerinde görülmelidir. İş makinelerini kullanan operatörlerin mutlaka operatör sertifikaları olacaktır. Lastik tekerlekli iş makinesi kullanan operatörlerin ise G sınıfı sürücü belgeleri bulunacaktır. Yürürlükte bulunan, kanun, tüzük, yönetmelik ve tebliğler göz önünde bulundurularak; İşyeri ortamının kimyasal, fiziksel ve biyolojik koşullarına ait belirli kontrollerin, ölçümlerin, bakımların yapılması gerekir. Bu kontrollerin, ölçümlerin, bakımların, kalıcı olabilmesi için sonuçlarının yazılı belge haline getirilmesi gerekir. (Risk Değerlendirme Raporları, Sağlık Raporları, İşyeri gaz, toz, gürültü, aydınlatma ve termal konfor şartları ölçümleri) Sosyal tesislerin, atölyelerin, depoların, araç park yerlerinin yerleşim, tertip ve düzeni sağlanmalı, kontrolleri yapılmalıdır. 2.2.Yüksekte Çalışmalarda Güvenlik Yükseklik: Yükseklik kavramı göreceli olup kişiye göre değişir. Genel olarak ise yükseklik; tek adımla kolayca çıkamayacağımız yerler olarak tanımlanabilir. İnsandan insana farklılık gösteren yükseklik kavramını tanımlarken temel alacağımız ölçü yine insan bedenidir. İnsanların boyları birbirinden farklı olsa da her insanın denge noktası ikinci bel omurudur. Yani ikinci bel omurunu geçen yerler yüksek olarak kabul edilmeli ve güvenli çalışma için tedbir alınmalıdır. 13

14 2.2.2.Yükseklik kavramı; Avrupa ülkelerinde 1,8 metre olarak kabul edilirken, Amerika da ise; 1,2 metre olarak belirlenmiştir. İstatistikler 3,4 metre ve daha fazla yükseklikte çalışırken düşen insanların % 85 inin hayatını kaybettiğini göstermektedir. Mevzuatımızda Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünde 3 metreden yüksekte çalışanlara emniyet kemeri verilmesi istenmektedir Yüksekten Düşmeler Nasıl Meydana Gelir: Merdivenlerden düşme İskelelerden düşme, Çatıdan düşme, Döşemedeki açıklıklardan, Yer seviyesinden daha aşağı kotlara düşme Duran veya hareket halindeki araçlardan düşme, Ağaçtan düşme, direk tepesinden düşme Bir yerden diğer bir yere atlarken düşme Düşmeyi Önleyici Sistemler: Aktif Sistemler: Emniyet Kemerleri, Şok Emiciler, Bağlantı Kancaları, Uzatma Halatları Pasif Sistemler: Korkuluklar, Emniyet Ağları, Uyarı Hatları 14

15 2.2.5.Düşmeden Korunma Yöntemleri: I) Kişisel düşmeyi durdurucu sistemler: Kişinin düşmesini durduran ve durdurucu kuvveti azaltan, ankraj, bağlayıcılar ve vücut koşumlarından oluşur. Sistemin diğer bileşenleri ise lanyard, yavaşlama cihazı ve güvenlik halatıdır. Sistemin etkili olabilmesi için, bütün parçalarıyla birlikte kullanılmalıdır. Ankraj; güvenlik halatı, lanyard veya yavaşlama cihazı için güvenli bağlantı noktası sağlar. Minimum 2500 kg lık yükü desteklemek zorundadır. Eğer ankrajın kaç kilo yük taşıyacağı bilinmiyorsa, düşmeyi engelleme sisteminin uzman bir kişi tarafından tasarlaması gereklidir. Üç Ayaklı Sehpa: Dar delikler veya kuyulardan aşağı düşey yönde iniş çıkışlar, kurtarma veya yükleme boşaltma işlemleri esnasında üçayaklı sehpa kurulur. 15

16 Kapı Ankrajı: Balkon ve pencere gibi riskli bölgelerde çalışma yapılırken, işi yapanın en güvenli biçimde çalışmasını sağlayacak ekipmandır. Maksimum iki personelle çalışılması uygundur. Güvenlik Halatı: Güvenlik halatı çelik halat ya da ip halat olup; tam korumalı vücut kuşağı, yavaşlatma cihazı ve en az bir ankraja bağlıdır. Dikey ve yatay olmak üzere iki tipi vardır. DİKEY GÜVENLİK HALATI YATAY GÜVENLİK HALATI 16

17 Enerji Dağıtım Elemanı (Şok Emiciler): Düşmeyi önleme sisteminin bir parçasıdır. Düşme esnasında oluşan enerjiyi boşaltmak veya minimize etmek için kullanılır. Yavaşlatma Cihazları: Geri Sarmalı Düşme Durdurma Sistemi: Kendinden kilitleme fonksiyonlu, otomatik gerdirmeli ve karabinalı halatın geri sarılmasını mümkün kılan bir düşmeyi önleme tertibatıdır. Geri Sarmalı Düşme Durdurma Sisteminin Elemanları: Ankraj noktası Toplanır çekilir tip düşmeyi önleme tertibatı, Toplanır çekilir tip karabinalı halat, Tam korumalı vücut kuşağı 17

18 II) Korkuluk sistemleri Korkuluk sistemleri üst tırabzan, ara tırabzan ve ara dikey elemanlar ve korkuluk eteklerinden oluşur. Korkuluk etekleri malzemelerin aşağıya düşmesini engeller. KORKULUK VE KORKULUK ETEKLERİ ÖZELLİKLERİ (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü) 18

19 III) Güvenlik ağı sistemleri Güvenlik ağları düşme durdurma sistemleri içinde en etkili genel güvenlik önlemi olarak geliştirilmiştir. Güvenlik ağlarının kullanım alanları oldukça geniştir. Örneğin büyük ve yüksek binaların, çatıların, köprülerin, açık inşaatların yapıldığı çalışmalarda, 7,5 metre ve daha fazla yüksekten insanların düşmeleri halinde düşmeyi engellemek ve düşeni yakalamak gibi önemli bir koruma görevi yapmaktadır. IV) Düşmeyi sınırlama sistemleri Sistem ankraj bağlantıları ve vücut koşumu veya vücut kemerinden oluşur. Kişisel düşmeyi durdurucu sistemin aksine bu sistem düşmeye meydan vermez. Sistemin ankrajı en az 13,3 kn desteklemeli ve uzman bir kişinin gözetiminde tasarlanmalı, kurulmalı, kullanılmalıdır. 19

20 Tüm teçhizatların kullanmadan önce hasar veya yıpranmaları (kesik, yırtık, incelme, erime, yıpranma, kimyasal madde teması) olup olmadığı kontrol edilmelidir. Teçhizat düşmeye maruz kalmışsa incelenmesi için üreticiye gönderilmeli ve kullanımdan kaldırılmalıdır. Bu tür teçhizat malzeme kaldırma-taşıma işlerinde kullanılmamalıdır İskelelerde İş Güvenliği Yapı iskeleleri yetkili bir teknik elemanın gözetiminde bu işten anlayan ustalarca kurulacakcaktır. İskelelerin türünü, yerini, şeklini belirleme yetkisi ve yük hesaplarına bağlı teknik kurulumu ünite veya vardiya mühendisine aittir İskelelerin kurulacağı zemin düz, dayanıklı, engelsiz ve temiz olmalıdır. Yağışlı havaların sonrasında iskele kontrol edilmeli ve kaygan yerleri talaşla kurutulmalıdır. Ahşap iskelelerde kullanılan kereste düzgün, sık dokulu, mümkün olduğunca budaksız, çıralı ve sağlam olmalıdır. İskele zeminlerinde, platform ve geçitlerde kullanılacak kalaslar uzunlamasına ve aralıksız döşenmeli, kaymamaları için alttan çıtalarla bağlanmalıdır. Çalışma platformuna güvenli erişim (merdivenler ve basamaklar) sağlanmalıdır. Taşıyabileceği azami yük sınırlarına uyulmalıdır. Platformlar yük mesnetlerine tam olarak oturtulmalı ve iki baştan 10 cm. taşmış olmalıdır. Uygun durumdaki korkuluklar, ara korkuluklar ve etek tahtaları bulunmalıdır. Sıva, badana, tamirat gibi işlerde kullanılan yük taşımayan iskelelerde genişlik en az 80 cm. döşeme kalasları 5 x 20 cm. olacak, döşeme kalasları 60 cm. de bir alttan, 2,5 x 5 cm. lik çıtalarla bağlanacaktır. 8 20

21 m. ye kadar yükseklikte olan iskelelerin dikmeleri en az 8 x 8 cm. ve 24 m. yüksekliğindeki iskelelerde en az 10 x 10 cm. olacaktır. Duvar ve kaplama işlerinde kullanılan, yük taşıyan iskelelerde genişlik en az 120 cm. duvardan uzaklıkları da 10 cm. den fazla olmayacaktır. Dikmeler arası; yük taşıyan iskelelerde 2,40 m. taşımayanlarda ise 3 m. den fazla olmayacaktır. Dikmeler, düz ve çapraz kuşaklarla binaya bağlanacak, sağlam zemin üzerine oturtularak, alttan birbirine bağlanacak ve yatay - düşey olarak eklenecektir. Çelik borulu iskelelerde, iskele yapımına uygun boru kullanılacaktır. Yeteri kadar çapraz boru bağlantısı ile binadan ayrılmayacak şekilde bağlanacaktır. Boru ekleri en çok 6 m. de bir yapılacaktır. Boru başları, özel metal başlıklarla tabana yerleştirilecek ve statik elektriğe karşı topraklanacaktır. Asma iskeleler ( hareketli iskeleler ) uzunlukları en fazla 8 m. ve 3-4 askısı olacak, askılar 3 m. den fazla aralıklı olmayacaktır. İskelelerde çalışırken; sandalet, demirli ve kaygan ayakkabı giyilmeyecek, iskele üzerinde koşulmayacak, zıplanmayacak ve ani hareketler yapılmayacaktır. İskeleye yük kapasitesi aşılmayacak, geçitlere gelişigüzel malzeme, alet ve araç bırakılmayacaktır. Hareketli Çalışma İskelelerinde Güvenlik İskele tekerlekliklerini kullanıma başlamadan önce fren koluyla sabitleyin. İskeleyi hareket ettirmeden önce iskele üzerinde açıkta duran malzemelerin düşmesini engelleyici güvenlik önlemlerini alın. İskeleyi kot farkı bulunan zeminler üzerinden atlatmayın. Üzerinde insan varken iskeleyi kesinlikle hareket ettirmeyin. Kullanımdan sonra iskeleleri devrilmeye karşı sabitleyin. İskele sökümünde dikkat edilecek hususlar: İskele sökümüne en üstten başlanacaktır. İskele bina bağlantıları kalasların alınmasından sonra ve yukarıdan aşağıya sırayla sökülecektir. Sökülmüş malzeme doğrudan yere atılmayacak, bağlanarak indirilecektir. Söküm başlamadan iskele takviye ve çaprazlarından hiçbir eleman alınmayacaktır. 21

22 2.4. Merdivenlerde Güvenlik: 4 basamaktan fazla olan merdivenlerde korkuluk bulunması zorunludur. (2) Seyyar Merdivenler: Sadece kısa süreli işlerde yüksek çalışma yerlerine çıkışta kullanılmalıdır. Merdiven ayakları altına takoz koyarak veya iki merdiven ucuca birbirine bağlanarak yükseltilmemelidir. Merdivenlerin eğimleri tabanla 60 dereceyi geçmemelidir. Basamak genişliği çubuktan yapılmadığı hallerde 13 cm. olacaktır. Seyyar merdivenler ahşap olarak yapıldığında 4 m. uzunluğunu geçmeyecektir. 4 m. den uzun el merdivenleri çelik boru veya profilden yapılmalıdır. Merdiven ayakları sağlam zemine dayanacaktır. Zeminin kaygan olması durumunda merdivenin ayaklarına lastik takoz takılarak kayması önlenecektir. Merdiven üst basamağından sonra kollar en az 100 cm. daha uzun olacak ve uçlarına kanca takılacaktır. Araç/yaya trafiğinin olduğu yerlerde, merdivenlerin etrafı çevrilerek emniyet sağlanmalıdır. 22

23 Dayamalı merdivenler üzerinde aşağıdaki durumlarda çalışılmamalıdır: Çalışma esnasında kullanılan malzemelerin ilave tehlike arz ettiği durumlarda. Merdiven üzerinde kullanılacak ekipmanların iki elle kullanılmasının gerektiği durumlarda. Ayrıca çok parçalı merdivenler, açmalı merdivenler, tırmanma merdivenleri de çalışma alanlarında çok sık olarak kullanılmaktadır. ÇOK PARÇALI MERDİVEN AÇMALI MERDİVEN TIRMANMA MERDİVENİ 23

24 2.5. El Aletlerinde Güvenlik El aletleri, kol gücüyle veya herhangi bir başka enerji kaynağı yardımı ile çalıştırılabilen aletlerdir. El aletlerini, çeşitli maddeleri; Sıkıştırmak, Karıştırmak Kesmek, Düzeltmek, Asmak, Zımbalamak, Delmek, Isıtmak, Çevirmek, Sürmek, Şekil vermek veya İşaretlemek için kullanırız El aletleri: Keskin kenarlı, Sivri uçlu, Kare şeklinde, Kıskaç ağızlı ve Olağandışı sıcak veya soğuk olabilir. 24

25 El Aletleriyle Kazaların başlıca nedenleri; Uygun olmayan el aleti kullanmak, Aletleri yöntemine uygun kullanmamak, Yetersiz bakım ve kontroller Uygun olmayan depolamadır. Birçok kaza el aletlerinin veya aletlerin bazı kısımlarının (örneğin saplarının) kırılmasından dolayı meydana gelir. Bu kırılmaların nedeni, çoğu kez iyi kalitede malzeme kullanılmamış olmasıdır. El aletlerinin özellikle kesici kısımları en iyi kalitedeki malzemeden (örneğin çelikten) yapılmalı, Kıvılcımın tehlikeli olduğu yerlerde ve işlerde kullanılan el aletlerinin kıvılcım çıkarmayan(ahşap, Sert lastik, Bakır veya Bronz) cinsten olmaları gerekmektedir. El aletleri yalnızca yapıldıkları işler için kullanılmalıdır. Keskin kenarlı veya sivri uçlu el aletleri kullanılmadıkları zaman keskin kenar ve uçlarının koruyucu (deriden kılıf veya başlıklar) altına alınması gerekir. El aletleri döşemelere, geçitlere, merdiven sahanlıklarına veya işçilerin çalıştığı ya da geçtiği yerlere veya geçenlerin başlarına düşebilecekleri yüksek yerlere bırakılmamalıdır. Çalışırken el aleti daima iki elle sıkıca tutulmalı ve çalışma pozisyonunuzun güvenli olmasına özen gösterilmeli. İş parçası kendi ağırlığı ile emniyetli biçimde durmuyorsa uygun bir tertibatla sabitlenmelidir. El Aletleri hiçbir zaman hasarlı bağlantı kablosu ile kullanılmamalıdır. Çalıştırmada şebeke gerilimine dikkat edilmeli. Akım kaynağının gerilimi, aletin etiketi üzerindeki çalışma gerilimine uygun olmalıdır. Kullanımdan sonra elektrik kablo fişi prizden çekilmelidir. Döner haldeki uçlardan uzak durulmalı. Delme, kazıma, kesme uçları çalışma sırasında çok ısınır; soğumadan önce dokunulmamalıdır. Çalışma sırasında daima gerekli kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalıdır Kaldırma-Taşıma İşlerinde Güvenlik Yüklerin bir yerden diğer bir yere güvenilir ve zarar vermeden taşınmasında dikkat edilecek en önemli husus yüklerin kaldırma araçlarına güvenli ve emin şekilde bağlanmasıdır. Bağlama aracı olarak kullanılan yük zincirleri ve çelik tel halat, keten halat (sapanlar) veya klemenslerin sağlam ve o yüke göre seçimine dikkat edilmelidir. Kaldırılıp taşınacak yükün ağırlığı mutlaka bilinmelidir. 25

26 Zincir ve çelik tel halatlarda düğüm ve büküm olmamalı, sert ve köşeli yükler bağlanırken köşelerle bağlama aracı arası uygun bir şekilde ağaç yastıklarla ya da buna benzer yardımcı malzemelerle beslenmelidir. Yük bağlama, kaldırma ve taşınmasında çalışan personelin her şeyden önce iş kazalarını önleme talimatına, bağlama ve kaldırma araçları ile ilgili teknik bilgiye sahip olması gerekmektedir. Yük kaldırılmadan önce bağlama işlemini kontrol etmek ve emniyetli bağlanıp bağlanmadığını anlamak amacıyla yük askıya alınmalı ve daha fazla kaldırılmadan her türlü kontrol ve yoklamalar yapılmalıdır. Kaldırma sırasında yükün yakınlarında kimse bulunmamalı ve tehlike anında malzemeyi nakleden kişinin arkasında kaçmasını zorlaştıran bir engelin bulunmamasına dikkat edilmelidir. Her durumda yük bağlayıcısı tehlike bölgesi dışında kalmalıdır. Yük taşınırken gereğinden fazla yukarı kaldırılmamalıdır. Nakledilme sırasında yükü bağlayan işçi yükün önünden giderek indirileceği yeri göstermelidir. Güzergah üzerinde yükün geçeceği yerlerde hassas cihazlar, çalışan makinalar, enerji hatları, gaz, su ve buhar bulunmamalıdır. Oksijen ve asetilen tüpleri vincin çalışma alanı dışında bırakılmalıdır. Uzun yüklerin kanca etrafında dönmesini önlemek amacıyla bir kılavuz halat kullanılmalıdır. Yükü bağlayıp nakleden işçi yükü aşağıda çalışanların üzerinden geçirilmelidir. Tehlike alanı içindeki kişiler önceden uyarılmalıdır. Zincir uçları ve özellikle kancalar boşta sarkıtılmamalıdır. Aksi halde vincin hareketi sırasında bir yere takılarak veya bir kimseye çarparak kazalara neden olabilir. Yüklerin indirilmesi veya konulması dikkatle ve altlık kullanılarak gerçekleştirilmelidir. Bağlama ekipmanları yavaş ve hasara yol açmadan çözülmeli ve yükten alınmalıdır. Yük çözüldükden sonra vinç operatörüne kaldır işareti verilmeden önce bağlama ekipmanlarının kanca, tasma, klemens gibi sarkan uçların yüke takılı olup olmadıklarına dikkat etmelidir. Vinç operatörüne işareti yalnız işaretçi vermelidir. İşaretçiler standart vinç işaretlerini uygulamalıdırlar. 26

27 Yük hareket halindeyken yükün üzerine binilmemeli, üzerine çıkılmamalı, yük üzerinde seyahat edilmemelidir. İşaretçi, gördüğü herhangi bir tehlike anında vincin hareketini derhal durdurmalıdır. Tehlikeyi gören, işaretçiden dışındaki kişilerde vincin hareketini durdurabilir. Yetkili ve ehliyetli operatöründen başkası vinci kullanmamalıdır. İşaretçi ve vinç operatörü vincin yük kaldırma kapasitesinden daha fazla olan yükün kaldırılmamasına dikkat etmelidir. Kaldırma - taşıma işlerinde çalışanlar mutlaka baret, eldiven ve çelik burunlu ayakkabı kullanmalıdır. Gece yapılan vinç çalışmalarında yükün ve vincin iyice aydınlatılmış olduğuna dikkat edilmeli, işaretçi vinç operatörü ile çok iyi bir şekilde haberleşme yapmalıdır. Vinç çalışması sırasında elektrik arızası nedeniyle duruş olursa operatör vinci terk etmemeli, kabin içinde kumanda levyeleri başında bulunmalıdır. Vinçte bir yük hiçbir zaman asılı pozisyonda bırakılmamalıdır. Gırgır Vinçler; İnşaat işlerinde malzemenin yukarı çıkarılması için kullanılan makine ve ekipmanlar arasında önemli bir yer tutmaktadır. Gırgır vinçler (asansörler) uygun ve güvenli bir şekilde monte edilmez ve iş güvenliği kurallarına dikkate edilerek kullanılmazsa, iş kazalarının orta çıkmasına neden olmaktadır. Gırgır vinç ile ilgili güvenlik önlemleri: Gırgır vincin elektrik motoru topraklanmış olmalıdır. Vincin şalteri otomatik olmalı, vinç kovasının belirli bir yüksekliğe çıkması halinde otomatik şalter devreyi kesmelidir. Vinç tanbur yuvası çelik telin uzunluğu ile orantılı olarak seçilmiş olacaktır. Çelik halatın tamburdan dışarı fırlaması önlenmelidir. 27

28 Kullanılacak çelik halatın çapı 12 milimetreden az olmamalı, sağlam ve özürsüz tellerden yapılmış olmalıdır. Kova kancasına takılacak çelik halatın uç kısmı yüksüklü olarak kancaya takılmalı ve serbest kalan uç kısmı uzun kısma en az 3 adet U klemensi ile uygun şekilde tespit edilmelidir. Hareketi sırasında katlar arasında kovaya takılacak herhangi bir engel bulundurulmamalıdır. İçine konacak her türlü malzemenin yüksekliği kova üst düzeyini aşmamalıdır. Kalas, uzun tahta, demir ve benzeri malzeme veya eşya gırgır vince uygun ve emniyetli şekilde bağlandıktan sonra taşınmalıdır. Hareket sırasında alabora olmaması için kova sapı kenarında kilitli mandal kullanılmalıdır. Gırgır vinci çalıştıran işçiye güvenlik kemeri, lastik eldiven ve lastik ayakkabı gibi uygun kişisel koruyucu araçlar verilmelidir. Gırgır vincin tabanda durduğu alanın ön yüzünde parmaklık (bariyer) şeklinde bir kapısı bulunmalı, diğer tarafları ise en az 90 santimetre yüksekliğinde bir korkulukla çevrilmiş olmalıdır. Gırgır vincin hareketi sırasında çevrili alan içinde hiç bir işçi bulundurulmamalıdır. Gırgır vince malzeme yükleyen bütün işçilerin koruma başlığı (baret) giymesi sağlanmalıdır. Gırgır vincin bütün kısımları en az haftada bir kere ve ayrıca her yer değişmesinde kontrol edilmeli ve sonuçlar yapı iş defterine yazılarak imzalanmalıdır Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde Güvenlik Elle yapılan taşıma işlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden ortaya çıkabilecek risklerden, özellikle sırt ve bel incinmelerinden işçileri korumak için tedbir alınmalıdır. İşyerinde yüklerin elle taşınmasına gerek duyulmayacak şekilde, iş organizasyonu yapılmalı, mekanik sistemler kullanılarak taşıma yapılması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Yükün elle taşınmasının kaçınılmaz olduğu durumlarda, yükle ilgili risk faktörleri dikkate alınarak elle taşımadan kaynaklanan riskleri an aza indirecek düzenlemeler yapılmalıdır. 28

29 Yüklerin doğru olarak nasıl taşınacağı ve yanlış taşınması halinde ortaya çıkabilecek riskler hakkında işçilere yeterli bilgi ve eğitim verilmelidir. Aşağıda belirtilen özelliklere sahip yüklerin elle taşınması sırt ve bel incinmesi riski oluşturabilir; - Çok ağır veya çok büyükse, - Kaba veya kavranılması zor ise, - Dengesiz veya içindekiler yer değiştiriyorsa, - Vücuttan uzakta tutulmasını veya vücudun eğilmesini veya bükülmesini gerektiren bir konumda ise, - Özellikle bir çarpma halinde yaralanmaya neden olabilecek yoğunluk ve şekilde ise. Risklerden korunmak için yükte, işyeri ortamında ve işçide hangi tedbirler alınabilir? Yük; - Ağırlık veya boyutu azaltılabilir, - Daha kolay kavranabilir hale getirilebilir, - Daha sabit hale getirilebilir, - Üzerindeki yağ, kir, su, aşındırıcı madde, keskin köşeler, pürüzlü yüzeyler vb. azaltılabilir. İşyeri Ortamında; - Engelsiz taşıma alanları sağlanabilir, - Zemin durumu ve yapısı iyileştirilir, (kaymaya, takılıp düşmeye sebep olmamalıdır) - Ortam ısısı ve havalandırma yeterli olmalıdır, - Kuvvetli hava akımı (rüzgâr) olmamalıdır, - Aydınlatma yeterli olmalıdır. 29

30 İşçiler; - Fiziki yapıları yapılacak işi yürütmeye uygun olmalı, - Uygun giysi, ayakkabı ve kişisel eşyalar kullanmalı, - Yeterli ve uygun bilgi ve eğitime sahip olmalı, - Kaldırmada daha zayıf kaslara sahip olan sırt yerine daha kuvvetli olan kol ve bacak kaslarını kullanmalıdır, TAŞIMA EKİPMANLARI, KELEPÇELER 30

31 2.8. Kişisel Koruyucu Donanımlar ve Güvenli Kullanımı Kişisel Koruyucu Donanım Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç ve gereçleri ifade eder. Tüm kişisel koruyucu donanımlar; Kendisi ek risk yaratmadan ilgili riski önlemeye uygun olacaktır. İşyerinde var olan koşullara uygun olacaktır. Kullanan işçinin sağlık durumuna ve ergonomik gereksinimlerine uygun olacaktır. Gerekli ayarlamalar yapıldığında kullanana tam uyacaktır. Tek kişi tarafından kullanılması esas olan kişisel koruyucu donanımların, zorunlu hallerde birkaç kişi tarafından kullanılması halinde, bu kullanımdan dolayı sağlık ve hijyen problemi doğmaması için her türlü önlem alınacaktır. Kişisel koruyucu donanımlar, işveren tarafından bir tutanakla( Ek:7. Kişisel Koruyucu Donanım Teslim Tutanağı) ücretsiz verilecek, bakım, onarımları ve ihtiyaç duyulan elemanlarının değiştirilmelerinden sonra, sağlıklı şartlarda muhafaza edilmesi ve kullanıma hazır bulundurulması sağlanacaktır. İşveren, işçilerin kişisel koruyucu donanımları uygun şekilde kullanmaları için her türlü önlemi alacaktır. İşveren, işçiyi kişisel koruyucu donanımları hangi risklere karşı kullanacağı konusunda bilgilendirecektir. İşçiler kendilerine verilen kişisel koruyucu donanımları aldıkları eğitime ve talimata uygun olarak kullanmakla yükümlüdür. 31

32 Kişisel Koruyucu Donanımın seçilmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus, bu cihaz, alet veya malzemenin Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak tasarlanmış ve üretilmiş olmasıdır. Bu anlamda, KKD üzerinde bulunan CE uygunluk işareti önem kazanmaktadır. KKD ÇEŞİTLERİ KULLANIM ALANLARI I. Baş koruyucuları II. III. IV. Kulak koruyucuları Göz ve yüz koruyucuları Solunum sistemi koruyucuları V. Gövde ve karın bölgesi koruyucuları VI. VII. VIII. IX. El ve kol koruyucuları Ayak ve bacak koruyucuları Cilt koruyucuları Vücut koruyucuları Başın Korunması-Baretler Baretler düşme, sarkma, yuvarlanma veya fırlama tehlikeleri ve başın bir nesneye çarpması sonucu meydana gelebilecek tehlikelerden korur. Baret bir dış muhafaza ve bir iç düzenekten oluşur. Dış muhafaza dışarıdan gelen kuvveti alır ve içerdeki düzenek üzerinden bu kuvveti iletir. Bu şekilde uygulanan kuvvet kafatası üzerinde eşit şekilde yayılır ve baretin baş üzerinde sabit kalmasını sağlar. Plastik Baretler Düşme mesafesine bağlı olarak Kg ağırlığındaki cisimlerin etkilerinden korur. Demir-çelik, madencilik, bina, gemi ve tünel inşaatlarında kullanılır. Yalıtkan özelliği nedeni ile 600 V a kadar güvenlik sağlar. 32

33 Sıcak çalışma ortamlarında alüminyum baretler kullanılmalıdır Elektrik işlerinde ise yüksek düzeyde yalıtkan plastik baretler kullanılmalıdır. Bunlar Volt a kadar bozulmadan koruyucu özelliğini göstermelidir. Baretler, sık sık temizlenmeli ve dezenfekte edilmeli, kullanılmadığı zamanlarda havadar bir yerde ambalajı içinde saklanmalıdır. Ağır darbe veya sıkışmaya maruz kalmış baretleri tekrar kullanılmamalıdır.(bu durum, barette herhangi bir hasar tespit edilmese dahi geçerlidir. ) Alüminyum Baretler: İşyerinde duran engellere çarpma riskine karşı kullanımı uygundur. Elektriksel kaza ihtimalinin çok düşük olduğu yerlerde kullanılmalıdır. Alüminyumdan yapıldığından sıcak çalışma ortamında kullanılabilir. Hafif ve ısıya dayanıklı olması nedeniyle, plastik baretlerin kullanılamayacağı işler için elverişlidir. Petrol kuyuları, rafineri ve kimyasallarla çalışılan tesislerde kullanılır Kulak Koruyucuları Yapılan istatistikler, çalışanların % 25 inin işitme kaybı ile karşılaştığını göstermektedir. İşyerlerindeki gürültü seviyesinin (85 db) in altında olması gerekir. Daha yüksek gürültü seviyesinin bulunduğu yerlerde, aşağıda belirtilen uygun kulak koruyucuları kullanılmalıdır: Kulak tıkaçları ve benzeri cihazlar, Tam akustik baretler, Endüstriyel baretlere uyan kulaklıklar, Kapalı devre haberleşme alıcısı olan kulak koruyucuları, İç haberleşme donanımlı kulak koruyucuları 33

34 2.8.3.Göz ve Yüz Koruyucular Uçuşan parçalar ve tehlikeli ışınlardan korunmada kullanılır. Şeffaf, renkli camdan veya plastikten yapılmıştır. Yandan da gelecek tehlikeler için kenar perdeli olanları kullanılır. Taşçı Tipi Gözlükler: Camlar tamamen şeffaftır. Parça sıçramalarına karşı kullanılır. Tozdan Koruyucu Gözlükler : İnce, kolayca uçuşan toz partiküllerine karşı kullanılır, gözleri bütünüyle kapsar ve kenarları şakak kemiklerine iyice oturur. Kaynak Tipi Gözlükler : Zararlı ışınlara karşı kullanılır. Elastik Aksamlı Muhafazalı Gözlükler: İnce toz, duman, asit ve sislere karşı kullanılır. Gözlük çerçevesi elastik olduğundan, fincanlı tiplere göre, darbelere karşı daha az koruyucudur. 34

35 Yüz Siperleri Hızla uçuşan parçalar ve tehlikeli sıvı fışkırmalarına karşı ve sıcak metal işleme yapılan işyerlerinde kullanılır. Yüz siperleri, yalıtkan ve kıvılcımlanmaz türden olmalı ve üzerlerinde bu özellikleri belirten etiket bulunmalıdır Solunum Sistemi Koruyucuları Gaz, toz ve radyoaktif toz filtreli maskeler, Hava beslemeli solunum cihazları, Takılıp çıkarılabilen kaynak maskesi bulunduran solunum cihazları, İşyeri havasında bulunan zararlı maddeler; metal tozları, çözücüler (solventler) çeşitli zehirlenmelere sebep olurlar. Silis, amyant, kömür tozları gibi zararlılar pnömokonyoz olarak adlandırılan akciğer hastalığına neden olurlar. Bu ve benzer zararlıların, maksimum konsantrasyon değerlerini geçmeleri durumunda, uygun aspirasyon sistemleri kullanılmalıdır. Ancak bu sistemlerin kurulamadığı veya yetersiz kaldığı durumlarda, solunum sistemi koruyucularının kullanılması gerekmektedir. Hava Temizleyici Maskeler: ( 4 grupta incelenir.) 1) Mekanik Filtre Tipi (Partikül Tutucu) Maskeler: Metal ve silis tozlarına karşı kullanılır, Ortamda asılı duran toz partikülleri solunum esnasında, filtre tarafından tutulur, Kısa sürede toz ile dolar, bu nedenle sık değiştirilmelidir, Filtre renginin koyulaşması, koruma özelliğini kaybettiğini gösterir. 35

36 2) Kimyasal Filtre Tipi Maskeler: Havada bulunan toz, gaz, duman ve toksik partiküllere karşı kullanılır. Kimyasal filtreler farklı renk kodlarıyla tanımlanırlar ve sadece koruma sağladığı zararlı etkene karşı kullanılmalıdır. Bunlardan bazıları; Mavi Bandlı: Karbonmonoksit, Yeşil Bandlı: Amonyak, Metilamin, Mavi Bandlı : Azotoksitlere (NO-P3) karşı, Kırmızı Bandlı : Civa Buharlarına (Hg-P3) karşı geliştirilmiş özel filtrelerdir 3) Toz Maskeleri Genellikle, selülozik elyaftan yapılmış basit maskelerdir. ( 0,2 5 mikron) arasındaki tozlara karşı kullanılır. Kullanma süresi çok kısadır, sadece ağız ve burun bölgesini kapatır. 4) Kanisterli (Filtre Kutulu) Gaz Maskeleri Tüm olarak yüzü kaplayan, sırtta taşınan filtre kutusuna bağlı olan ve organik buhar, asit gazları, NH 3, CO veya bunların farklı bileşimlerinden oluşan zararlılara karşı kullanılır. Gaz yoğunluğunun düşük olduğu, geniş alanlarda kullanılır. 36

37 Solunum sistemi koruyucu cihazlar; Kullanıldığı yere ve kullanım amacına uygun olarak seçilmelidir. Üretici talimatlarına uygun olarak kullanılmalıdır. Her kullanıştan sonra gözden geçirilmeli ve filtreler çıkarıldıktan sonra kullanım ve bakım talimatlarına uygun olarak temizlenmelidir. Koruma özelliğini kaybeden filtreler, değiştirilmelidir Koruyucu Eldivenler El ve cilt yaralanması ihtimali olan, cildin tehlikeli maddelerle, karışımlarla temasının önlenemediği yerlerde mutlaka eldiven kullanılmalıdır. Kullanımı, bakımı ve seçimi için üretici talimatlarına uyulmalıdır. Yapılan işin niteliğine, şekline ve gerekli kavrama ihtiyacına göre uygun eldiven seçilmelidir. Özel koruyucu eldivenler: Makinelerden (delinme, kesilme, titreşim ve benzeri) Kimyasallardan, Elektrik ve ısıdan, koruyan eldivenlerdir. Özel koruyucu eldiven çeşitleri: Tek parmaklı eldivenler, Parmak kılıfları, Kolluklar, Ağır işler için bilek koruyucuları (bileklik), Parmaksız eldivenlerdir. El Koruyucuları Sıyrılma, kesilme ve darbelere karşı korur. Nem ve suya karşı, doğal veya sentetik kauçuk, su geçirmez kumaş, plastik ve cam yününden yapılmış eldivenler kullanılır. Darbe ve sıkıştırmaya karşı, eldivenlerin uçlarına çelik yüksükler konulur. Ağır döküm parçaları ile çalışılırken, içerisine çelik bileşikler yerleştirilerek takviye edilmiş eldivenler kullanılır. 37

38 Keskin kenarlı aletlerden doğabilecek tehlikelere karşı, tel dokumayla takviye edilmiş eldivenler kullanılır. Sıcak malzeme ile çalışılan yerlerde; kromlu deri, amyant, alüminyum kumaş veya cam elyaflı malzemelerden yapılmış eldivenler kullanılır. Asit, yağ ve diğer kimyasal maddelerle çalışılırken, sıvıları ve ince tozları geçirmeyen, kauçuk, PVC, ateşe dayanıklı branda, cam elyafı, su geçirmez deri gibi malzemelerden yapılmış eldivenler kullanılır. Elektrik Kazalarına karşı: Manşetleri eli, bileği şok ve yanıklardan koruyacak kadar uzun olan lastik eldivenler kullanılır. Bu eldivenler volta 3 dakika dayanmalıdır. Bu eldivenler, diğer plastik eldivenlerle karıştırılmamalıdır. Bu eldivenlerin üzerinde, etkili olabileceği voltaj değeri belirtilmelidir. 38

39 Radyasyondan Korunmak için: Kurşun ile empreyne edilmiş lastikten üretilen eldivenler kullanılır Ayak ve Bacak Koruyucuları Normal ayakkabılar, botlar, çizmeler, uzun botlar, güvenlik bot ve çizmeleri, Bağları ve kancaları çabuk açılabilen ayakkabılar, Tabanı ısıya dayanıklı ayakkabı ve ayakkabı kılıfları, Isıya dayanıklı ayakkabı, bot, çizme ve tozluklar, Termal ayakkabı, bot, çizme ve kılıfları, Titreşime dayanıklı ayakkabı, bot, çizme ve kılıfları, Anti statik ayakkabı, bot, çizme ve kılıfları, İzolasyonlu ayakkabı, bot, çizme ve kılıfları, Zincirli testere operatörleri için koruyucu bot ve çizmeler, Tahta tabanlı ayakkabılar, Takıp çıkarılabilen ayak üst kısmı koruyucuları, Dizlikler, Tozluklar, Takılıp çıkarılabilen iç tabanlıklar (ısıya dayanıklı, delinmeye dayanıklı, ter geçirmez), Takılıp çıkarılabilen çiviler (buz, kar ve kaygan yüzeylere karşı). Parmak koruyuculu ayakkabılar, Yuvarlanan ve ağır malzemelerle çalışılan işlerde,ayak parmaklarının korunması için kullanılır. İletken Ayakkabılar: Patlayıcı maddelerle çalışılan yerlerde, insan vücudunda oluşan statik elektriğin, tehlikesiz bir şekilde, toprağa iletilmesi için kullanılır. Kıvılcım Çıkarmayan Ayakkabılar: Patlayıcı madde imalinde, benzin ve hidrokarbon içeren tankların temizlenmesinde güvenle kullanılır. 39

40 Yalıtkan Ayakkabılar: Elektrik şoku kazalarında koruyucudurlar. Üst kısmı deri, taban ve topukları özel kauçuktan imal edilir. Kuru ve sağlam haldeyken tesirli bir koruma sağlar. Bot ve Çizmeler: Sulu, çamurlu ve asitli ortamlarda altı lastik veya plastik botlar ve çizmeler kullanılır. Tozluklar: Bacakları, ateşe ve sıçrayan kıvılcımlara karşı korumak için; döküm işlerinde ve fırınlarda kullanılır. Mutlaka, pantolon altına ve ayakkabı üzerine giyilmelidir. Erimiş maddelerle yapılan çalışmalarda, özellikle diz kapağını örten, yanmaz malzemeden yapılmış tozluklar kullanılır Bakım-Onarım İşlerinde Güvenlik Bakım ve onarım hizmetleri; Makine, tezgâh ve tesislerin daha uzun sürelerle, arızasız ve problemsiz olarak çalışmasını; beklenmedik arızalar sebebiyle tehlikeli durumların ortaya çıkmaması; kazalara, yaralanmalara, malzeme hasarlarına, zaman kaybına neden olmaması için yapılan planlı ve düzenli çalışmalardır. Tamir ve bakım çalışmalarının yeterli güvenlik tedbiri alınmadan yapılması birçok kazalara ve meslek hastalıklarına sebep olmaktadır. İşyerlerinde, bakım-onarım işlemleri için; bir sistem yerleştirilmeli, talimatlar ve yönergeler hazırlanmalıdır. Yönergelerde ve talimatlarda, çalışma izin şartları net olarak belirlenmeli, işi yapanların, bundan sorumlu olanların, bu izinleri imzalayacak kişilerin belirlenmesi, bu kişilerin de doğru ve etkin karar vermeleri gerekmektedir. Yönergelerin yanında eğitim ve denetim hizmetleri asla göz ardı edilmemelidir. Bu sistemde; Yapılacak iş, 40

41 İşi kimin denetleyeceği, Alınacak güvenlik tedbirleri, İşe başlamadan önce çalışanlar tarafından alınacak gerekli tedbirler,(örneğin; fiziksel kilitleme aygıtlarının takılması, tehlike uyarı işaretlerinin asılması gibi) Çalışma alanının güvenli olup olmadığının tespiti ve güvenli hale getirilmesi, Çalışma izninin kaldırılmasından önce yapılması gerekli işlemlerin belirtilmesi, bu işlemlerin kimler tarafından yapılacağının açık olarak yazılması, belge sisteminin yerleştirilmesi, gerekmektedir. Kazaların bir kısmı da, bakım ve onarım sonrası, yapılan normal çalışmalarda meydana gelmektedir. Bakım ve onarın esnasında yapılmış olan değişikliklerden operatörün haberdar edilmemesi bu tür kazalara neden olabilmektedir. Bakım ve onarımlarda tespit edilen önemli hususların kayda alınması, daha sonraki kontrollerde bu kayıtlara dikkat edilmesi gereklidir. Makine tezgâh ve tesislerde normal çalışmalar esnasında görülen değişik durumlar, arızalar, kayda alınmalı, büyük yenileme ve bakım çalışmaları esnasında bu kayıtlar dikkate alınmalıdır. İşyerinde bu tür kayıt sisteminin oluşturulmaması, İşletmeleri ve idarecileri şahısların hafızalarına bağımlı kılar ki buda doğru değildir. Bakım ve onarımlar, uzman kişiler tarafından, üreticilerin talimatları doğrultusunda yapılmalıdır. Muayene veya bakım sırasında, koruyucuların kaldırılması gerektiğinde, güç kesilmeli, şalter kilitlenmelidir. Bakım ve onarım işlemi yapıldıktan sonra koruyucu düzenlerin yerlerine düzgün olarak takılmasına dikkat edilmelidir. Bu hususta gerekli kontroller yapılmalıdır. Kilitlemeli koruyucular ve makinelerin küçük parçalarında operatörü korumak için bulundurulan güvenlik aygıtları aynı zamanda bakımcıyı da korurlar. Ancak büyük çaptaki makinelerde ve tesislerde, tehlikeli alana giren ve tesisat çalıştırıldığında gözden uzak olduğu için görülemeyen bakımcıların korunması için özel tedbirler alınmalıdır. Bakım ve onarım işlerinde uygun ve yeterli aydınlatma sağlanmalıdır. Rutubetli ve iletken ortamlarda düşük gerilimli (24 volt )aydınlatma cihazları kullanılmalıdır. 41

42 Bina ve tesisatta yapılacak bakım ve onarım işlerinde, geçici olarak uygun ve güvenli sabit merdivenlerle platformlar, geçit ve iskeleler yapılmalıdır, gerekli önlemler alınmalı ve çalışan işçilere uygun kişisel korunma araçları verilmeli, çalışanlar da bunları kullanmalıdır. Bakım ve onarım işleri çalışmalar durdurulmadan yapıldığı durumlarda, alınacak güvenlik tedbirleri daha önceden tespit edilmeli ve uygulanmalıdır. Bakım ve Onarım İşlerinde En Çok Rastlanan Kaza Türleri: 1- Elektriğe çarpılma; a) Sistemin enerjisinin kesilmemiş olmasından, b) Ortamın çok iletken bir ortam olmasından, c) Kullanılan seyyar elektrikli cihazların yalıtımının uygun olmamasından, d) Seyyar aydınlatma lambalarının düşük gerilimli (24 Volt) olmamasından, 2- Hareketli kısımlarda (kayış-kasnak sistemleri, dişli, kaplın operasyon noktalarında) yaralanma; Bu tür kazalar makine veya tezgâh durdurulmadan tamir bakım yapılıyor olmasından dolayı meydana gelmektedir. 3- Zararlı zehirli gaz, toz ve sisler dolaysıyla zehirlenme ve boğulmaların meydana gelmesi; Bu tür kazaların meydana gelmemesi için öncelikle uygun havalandırma yapılmalı, yeterli olmaz ise uygun koruyucu maskeler kullanılmalıdır. 4- Parlama, patlama, yanma şeklinde meydana gelen kazalar; Parlama, patlama, yanma ihtimali bulunan işyerlerinde çalışmaya başlamadan önce, parlama ve patlamaya karşı tedbir alınması önemlidir. Bu sebeple bu tür yerlerde izin belgesi uygulamasına azami dikkat gösterilmelidir. 42

43 5- Düşme şeklindeki kazalar; Düşme şeklindeki kazalar, yüksekte yapılan çalışmalarda uygun iskele ve platformların, korkulukların olmamasından ve emniyet kemeri kullanılmamasından kaynaklanmaktadır. 6- Kişisel koruyucu malzemelerin (baret, eldiven, ayakkabı gibi) kullanılmamasından meydana gelen kazalar; Tamir bakım işlerinin yapıldığı yerler, çoğu zaman çalışanların çok alışık olmadıkları, şartları çok iyi bilmedikleri yerlerdir. Ortam şartlarını bilseler dahi bir an önce işi yapma gayreti içinde ortam şartlarına fazla dikkat etmezler. Bu sebeplerden dolayı, kafalarını bir yerlere çarpmaları, ayaklarına malzeme düşürmeleri, tuttukları malzemelerden ellerinin kesilmesi şeklinde kazalar meydana gelmektedir. TAM KİLİTLEME/ETİKETLEME KONTROL LİSTESİ Alınan Önlemler Tüm makinelerin ve aygıtların, temizleme, bakım, ayarlama veya hazırlama gibi işlemler sırasında, tam-kilitleme veya bağlantının çözülmesi veya takozlama yolu ile harekete geçmesi önleniyor. Elektrik tesisatı üzerindeki devre-kesicilerin, üzerinde çalışılan tüm devreleri, kontrol donanımları dâhil, devre-dışı bırakması sağlanmış. Tüm ana vana ve valflar tam-kilitlenebilir durumda. Tam-kilitleme yapılmadan önce, sistemdeki kalıntı enerjinin (mekanik, hidrolik,basınçlı hava gibi) uygun biçimde boşalması sağlanıyor. Tam-kilitlemeye yetkili personele, ancak kendi anahtarları ile açılabilen kilitler verilmiş. Tam-kilitlemeye yetkili personelin kendi ellerindeki anahtara sahip çıkmaları ve bunları başkalarına vermemeleri sağlanmış. Tam-kilitleme yapılmış durumlarda, kilidin açılmasında tek yetkili, tehlikeye maruz kişi veya kişiler. Tam-kilitlemeden sonra, enerjisi kesilmiş olması gereken sistemler kontrol edilmeden işe başlanmıyor: bu kontrol sırasında, tehlikede olabilecekler uyarılıyor. Tüm makinelerin durma konumunda olduğu (gereğinde durdurma düğmesine basılarak) kontrol edilmeden, kesilmiş olan enerji devreye sokulmuyor. Devreyi kendi kilitleri ile kesilmiş olan kişilerin kimler olduğunun izlenebileceği yöntemler kullanılıyor. Acil durumlarda kullanılacak sayı ve nitelikte, uyarı ve etiketleri ve güvenlik kilitleri var. Operatörün yerinden ayrılması durumunda kendiliğinden veya kaza ile harekete geçebilecek aksam veya donanımın çalışması önleniyor. Enerjinin kesilememesi durumunda, yapılacak tüm çalışmalar için özel önlemler alınıyor. 43

44 2.10. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Güvenlik İşyeri: İşçilerin istihdam süreleri içinde çalıştıkları alanlar ile girip çıkabilecekleri bina, eklenti ve diğer tüm alanları ifade eder. Acil çıkış yolları ve kapıları Her yapı tüm kullanıcılara elverişli kaçış olanakları sağlamak için yapının kullanım sınıfına, kullanıcı yüküne, yangın korunum düzeyine, yapısına ve yüksekliğine uygun tip, sayı, konum ve kapasitede tehlike çıkışlarıyla donatılacaktır. Acil çıkış yolları ve kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılacak ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmayacaktır. Herhangi bir tehlike durumunda, tüm çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmeleri mümkün olacaktır. Acil çıkış kapısı olarak raylı veya döner kapılar, asansörler kullanılmayacaktır. Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı olmayacaktır. Aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde, otomatik olarak devreye giren ve yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunacaktır. Havalandırma Toz, buğu, duman ve fena koku çıkaran işlerin yapıldığı yerlere, bunları çekecek yeterlikte bacalar ve menfezler yapılacak ve yapılan işin niteliğine göre, bu tedbirlerin yetmediği hallerde diğer teknik tedbirler alınacaktır. İşyerlerindeki cihaz, alet, tezgâh, makine ve tesislerden çıkan toz, duman, buğu, ısı, gaz ve koku, çalışılan ortama yayılmadan, uygun aspirasyon tesisatı ile çıktığı yerden emilerek dışarı atılacaktır. Ortam sıcaklığı Çalışılan ortamın sıcaklığı çalışma şekline ve çalışanların harcadıkları güce uygun olacaktır. Aydınlatma İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır. İşin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından yeterince yararlanılamayan hallerde yahut gece çalışmalarında, suni ışıkla uygun ve yeterli aydınlatma sağlanacaktır. İşyerlerindeki avlular, açık alanlar, dış yollar, geçitler ve benzeri yerler, en az aydınlatılacaktır. 20 lüks (lux) ile Kaba malzemelerin taşınması, aktarılması, depolanması ve benzeri kaba işlerin yapıldığı yerler ile iş geçit koridor yol ve merdivenler, en az 50 lüks (lux) ile aydınlatılacaktır. İşyeri tabanı, duvarları, tavanı ve çatısı İşyerlerinde, taban döşeme ve kaplamaları sağlam, kuru ve mümkün olduğu kadar düz ve kaymaz bir şekilde olacak, tehlikeli eğimler, çukurlar ve engeller bulunmayacaktır. İşyerinde yapılan işin niteliği ve çalışanların yaptıkları iş dikkate alınarak işyeri uygun şekilde bölümlere ayrılacaktır. İşyerlerinde işçilerin daimi olarak çalıştırıldığı yerlerin tavan yüksekliği, en az 3 metre olacaktır. 44

45 İşyerlerindeki hava hacmi, makine, malzeme ve benzeri tesislerin kapladığı hacimler dâhil olmak üzere, işçi başına en az 10 metreküp olacaktır. Hava hacminin hesabında, tavan yüksekliğinin 4 metreden fazlası nazara alınmayacaktır. Kapılar ve girişler Kapılar ve girişlerin yeri, sayısı ve boyutları ile yapıldıkları malzemeler, kullanıldıkları odalara, alanlara, kullanım amaçlarına ve çalışanların rahatça girip çıkmalarına uygun olacaktır. Ulaşım yolları tehlikeli alanlar Merdivenler, yükleme yerleri ve rampalar dahil bütün yollar, yaya ve araçların güvenli hareketlerini sağlayacak ve yakınlarında çalışanlara tehlike yaratmayacak şekil ve boyutlarda olacaktır. Merdivenler Merdivenlerin; ateşe dayanıklı taş, suni taş, tuğla, betonarme, metal veya benzeri yanmaz maddelerden yapılmış olması şarttır. İşyeri merdivenlerinin mukavemet katsayısı 4 olacak ve metrekarede en az 500 kilogram yük taşıyacaktır. Yükleme yerleri ve rampalar Yükleme yeri ve rampalar, taşınacak yükün boyutlarına uygun olacaktır. Yükleme yerlerinde en az bir çıkış yeri bulunacaktır. Belirli bir genişliğin üzerinde olan yükleme yerlerinde teknik olarak mümkünse her iki uçta da çıkış yeri bulunacaktır. Yükleme rampaları işçilerin düşmesini önleyecek şekilde güvenli olacaktır. Dinlenme yerleri Yapılan işin özelliği nedeniyle çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından gerekli hallerde veya 10 ve daha fazla işçinin çalıştığı işyerlerinde, uygun bir dinlenme yeri sağlanacaktır. Soyunma yeri ve elbise dolabı İş elbisesi giyme zorunluluğu olan işçiler için uygun soyunma yerleri sağlanacak, işçilerden soyunma yerleri dışındaki yerlerde üstlerini değiştirmelerine izin verilmeyecektir. İşyerlerinde soyunma yerleri, atölyelerden ayrı, duş ve lavabolara bitişik, işçilerin çıkış yerlerine yakın bir yerde yapılacak ve onların rahatça soyunup giyinmelerine elverişli genişlikte olacaktır. Duşlar ve lavabolar Yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde işçiler için uygun duş tesisleri yapılacaktır. Duşlar kadın ve erkek işçiler için ayrı olacaktır. Duşlar işçilerin rahatça yıkanabilecekleri genişlikte ve sağlıklı koşullarda olacaktır. Duşlarda sıcak ve soğuk akarsu bulunacaktır. İlkyardım odaları İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım odası bulunacaktır. İlk yardım odaları yeterli ilk yardım malzeme ve ekipmanı ile teçhiz edilecek ve sedyeler kolay erişilebilir yerlerde bulundurulacaktır. 45

46 Açık alanlardaki çalışmalarda özel önlemler İşyerindeki açık çalışma yerleri, yollar ve işçilerin kullandığı diğer açık alanlar, yaya ve araç trafiğinin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenecektir. Açık çalışma alanları gün ışığının yeterli olmadığı hallerde uygun şekilde aydınlatılacaktır. İşçiler, olumsuz hava koşullarından ve gerekli hallerde cisim düşmelerine karşı korunacaktır. İşçiler, zararlı düzeyde gürültüden ve gaz, buhar, toz gibi zararlı dış etkilerden korunacaktır. İşçiler, herhangi bir tehlike durumunda işyerini hemen terk edebilecek veya kısa sürede yardım alabileceklerdir. İşçilerin kaymaları veya düşmeleri önlenecektir Sıcak İşlemlerde (Kaynak, Oksijenle Kesme, Taşlama vb.) Güvenlik o o o o o Alınacak tedbirler; Yalnızca kalifiye, eğitimli ve çalışması onaylanmış kişiler sıcak işlem yapacaktır. (Sertifikalı işçiler) Yüksek yerlerde sıcak işlem yaparken, oluşacak kıvılcımların etrafa saçılarak yangın riski oluşturmaması için ateşe dayanıklı battaniyeler ile tedbir alınacak, Yer seviyesinde kaynak yaparken, kıvılcımların yangın riski oluşturmaması ve çevredeki çalışmaları olumsuz yönde etkilememesi için yine yangına dayanıklı battaniye ile perde oluşturarak tedbir alınacak. Yangın çıkma tehlikesi olan alanlarda, bir yangın gözcüsü görevlendirilecektir. Kapalı veya yarı kapalı alanlarda(tankların, boruların içinde) yapılan kaynak işlerinde yerel aspirasyon yapılmalı(kaynak gazı ve dumanı solunmasına engel olunmalı) Böyle bir sistem yoksa P3 kombine maske kullanılmalıdır. Gaz kullanılarak yapılan kaynak ve kesme işlemleri sırasında, kullanılan gazın, oksijenle yanması ile karbondioksit, karbon monoksit gazları ve metalin erimesi sonucunda metal buharları ortama yayılır. 46

47 Karbon monoksit gazı (CO), kimyasal boğucu bir gazdır. Havadaki % 1 oranında hemen öldürür. Karbon dioksit gazı basit boğucu bir gazdır. % 10 ve üzerindeki oranlarında ölümcüldür. o Kaynak makinelerinin periyodik bakımları, topraklamaları yapılmalı, her kullanımdan önce kontrol edilmelidir. o Akım geçirmeyen yalıtımlı kaynak pensleri kullanılmalı, ıslak elle çalışılmamalı, o Kaynak makinesi kabloları izoleli ve sağlam olmalı, o Kazanlar, tanklar, depolar gibi dar yerlerde yapılan kaynak işlerinde yalnız doğru akım kullanılmalıdır. Kaynakçının metalik kısımlara dokunmasını önlemek için tahta veya lastik altlık kullanılmalıdır. o Basınçlı tüplerin donan ventilleri (vanaları, valfleri) sıcak su veya sıcak havlu ile çözülmelidir. Hiçbir zaman açık ateş kullanılmamalıdır. o Kaynak işlemi biter bitmez tüp ventili kapatılmalı ve basınç düşürme manometresi gevşetilmelidir. o Basınçlı gaz tüplerinde basınç ayarlama görevi yapan regülatörler sağlam olmalı, arızalı olanlar kullanılmamalı, sadece tüpe ve gazın cinsine uygun regülatörler kullanılmalıdır. o Boşalan tüplerin ventili kapatılmalı, muhafazası takılıp dolu tüpler gibi kontrol altında bulundurulmalıdır. o Ventillerin sızdırıp sızdırmadığı sabunlu su ile kontrol edilmeli, tüp ventillerinin sızdırmazlığı tüplere takılmadan iyice kontrol edilmelidir o Alev geri tepmesi: En büyük tehlike, alevin yanıcı gaz tüpüne kadar ulaşmasıdır. Bu olay, genellikle, gaz geri akışının farkedilemediği durumlarda, şalomada alevin tutuşturulmasıyla birlikte oluşan bir geri yanma sonucunda oluşur. Alev geri tepmesi oluştuğu zaman, büyük ihtimalle yanıcı gaz hortumu patlar ve ciddi kazalara sebep olur. Alev geri tepmesini önleyen araçlar alev geri tepme emniyet valfleridir. Herhangi bir şekilde oluşan gaz geri tepmesinde emniyet valfi gaz akışını keser. 47

48 o Oksi Asetilen takımlara mutlaka alev tutucu tespit edilecektir. o Oksijen tüpleri ayrı asetilen, bütan, propan ve LPG gibi yanıcı gaz tüpleri ayrı olarak havalandırılmış, güneş ışınlarından ve soğuk ortamdan korunmuş bölümlerde depolanacaktır. o Bütün basınçlı tüpler, iç basıncın artmasına neden olacak ısı yayan kaynaklardan uzak alanda depolanmalıdır. Tüpler yaklaşık 55 C üzerinde sıcaklığa maruz kalmamalıdırlar. Tüplerin depolandığı alanın zemini toprak olmamalı, eğim, çukur, çatlak vb. bulunmamalıdır. o Tüp depo alanının içinde veya çevresinde yanıcı maddeler istiflenmemeli, depolanmamalıdır. Yanıcı malzemeler sıcak işlem alanlarından en az 11metre uzakta olmalı veya araya paravan konarak çalışılmalıdır. o Çalışma alanına yağlı ellerle oksijen tüpüne temas etmeyin uyarı işareti konmalıdır. o Gaz hortumları kontrol edilmeli, sağlam ve hasarsız olmalıdır. o Çalışma alanında yeterli sayıda yangın tüpü ve yangın battaniyesi ve ilk yardım malzemesi hazır bulundurulmalıdır. o Çalışanlara İş Sağlığı ve Güvenliği ve yangın eğitimi verilmeli, o Kişisel koruyucu ekipman kullanmadan sıcak işlem yaptırılmayacaktır. Kaynakçının Kullanması Gereken Kişisel Koruyucular: a-kolay yanmayan kumaştan yapılmış, iş elbisesi. b-krom emprenye edilmiş, boyuna kadar uzanan deri önlük. c-uzun manşetli deri eldiven. d-ense kısmı pelerinli baret ( baş üzerinde kaynak yaparken itfaiyecilerde olduğu gibi). e-kaynakçı gözlüğü veya siperi. (kaynak ve kesme işine uygun gözlük camı filtre numarası olan) f-deri tozluk. g-çelik maskaratlı ayakkabı, bot. h-lokal havalandırmanın olmadığı yerlerde P3 kombine maske. ı- emniyet Kemeri (yüksekte yapılan çalışmalarda) Periyodik Sağlık Kontrolleri a-solunum fonksiyon testi yapılmalı ve akciğer grafisi çekilmelidir. (kaynak dumanı ve gazları kaynakçı akciğeri olarak isimlendirilen meslek hastalığına neden olur.) b-göz muayenesi yapılmalı. c-genel sağlık kontrolü yapılmalıdır. Açık alanda kaynak veya kesme işlemi yapılıyor ise, rüzgâr veya hava akımı arkaya alınarak işlem yapılmalıdır. Bu yöntemle kirli hava teneffüs edilmeden kişiden uzaklaşacaktır. Tüpler elle taşımaya uygun arabalarla taşınmalı, devrilmeye karşı uygun bir şekilde zincirle bağlanmalıdır. Elektrik ark kaynağında elektriğin oluşturacağı tehlikeler için yalıtılmış kablolar, araç ve gereçler kullanılmalı, kuru lastik eldivenlerle çalışılmalıdır. Islak cildin elektrik direnci düşük olduğundan ellerin kuru olmasına dikkat edilmelidir. Tüm elektrikle çalışan ekipman ve iş parçaları topraklanmalıdır. 48

49 3. KULLANILAN İŞ ARAÇ, GEREÇ VE TESİSLERİN GÜVENLİK KONTROLLERİ İş makineleri, donatıları ve binek araçların kullanım ve bakım talimatları, dikkat edilmesi gereken İş Sağlığı ve Güvenliği kuralları üretici firma talimatları ve mevzuatta ilgili zorunluluklar göz önüne alınarak hazırlanır. Makine ve tesislerin bu talimatlara uygun olarak ehil kişilerce kullanılması ve belirtilen periyotlarda bakımlarının, tamirinin yapılması sağlanır. Ek.10. Makine ve Ekipman Teknik Periyodik Kontrol Tablosu Kullanım, tamir ve bakım talimatları ilgili çalışanlara yazılı olarak ve uyulması konusunda taahhüdünü içeren bir yazı ekinde imza karşılığı verilir ve yetkililerce düzenli olarak kontrol edilir. Asansör, Kaldırma araçları Buhar ve Sıcak Su Kazanları-Basınçlı Kaplar Basınçlı Hava Tankları-Kompresörler Akaryakıt tankları, LPG (SPG) tankları, Basınçlı gaz tüpleri (oksijen, asetilen, CO2 vb. tüpler) Havalandırma tesisatı, Marangoz makinaları, Basınçlı kaplardaki emniyet subapları, Taban ve asma kat döşemeleri, Boru tesisatı, Fırın ve ocaklar, Elektrik tesisatı, Paratoner, Statik elektrik, Yanıcı, parlayıcı, patlayıcı malzeme depolarında elektrik tesisatı, Topraklama tesisatı, Elektrikli el aletleri, Kişisel koruyucular, Tam yalıtılmış elektrik cihazları, 49

50 4.ACİL DURUMLARDA YAPILMASI GEREKENLER (ACİL DURUM PLANLARI) Doğal Afet: Deprem, toprak kayması, heyelan, sel, su taşkını, fırtına, yıldırım, çığ düşmesi vb. yıkıma neden olan insan kontrolünün dışında oluşan doğal kaynaklı olaylardır. Endüstriyel Kaza: İnsan nedenli kaynaklardan meydana gelmiş petrol/yakıt sızıntıları, yangınlar, patlamalar, kimyasal maddelerin salınması, çevre kirliliği, nükleer kazalar, sanayi ve maden kazaları vb. kazalardır. Acil Durum: Afet olarak değerlendirilen olaylar ile dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli sebeplerle meydana getirilen olayların yol açtığı durumlardır. Acil durum Ekibi: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde olay yerinde bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekiptir. Acil durum Planları: Acil durumlarda yapılacak müdahale, koruma, arama-kurtarma ve ilk yardım iş ve işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağını gösteren ve acil durum öncesinde hazırlanması gereken planlardır. Bu plan esnek (dinamik) olmalı, yaşanan olayın her aşaması için ayrıca düzenlenmeli ve her olası tehlike başlığı için, ihtiyaca cevap veren ayrı plan düzenlenmelidir. EKİPLER: a)söndürme ekibi: Çıkacak yangına derhal müdahale ederek yangının genişlemesine engel olan ve söndürme işini yapan ekiptir, b)kurtarma ekibi: Yangın ve diğer acil durumlarda can ve mal kurtarma işlerini yapar, c) Koruma ekibi: Görevi kurtarma ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak, yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemektir, 50

51 d) İlkyardım ekibi: Yangın sebebiyle yaralanan veya hastalanan kişilere ilk yardım yapar, Can kaybı, yaralanma, yapısal ve yapısal olmayan fiziksel hasarlar, çevresel zararlar ile kurumun faaliyetlerini kısıtlayan, halkla ilişkilerini bozan ve kurumun kapanmasına neden olabilecek beklenmedik, planlanmadık her türlü olay / tehlike, Acil Durum oluşturur. Acil Durum Planlamasında 4 Adım 1-Planlama, 2-Tehlikelerin ve Risklerin Analizi, 3- Planın Geliştirilmesi, 4-Planın Uygulanması. 1-Planlarda aşağıdaki başlıklar yer almalıdır; acil durum ekiplerinin sayısı, personelin adı ve görevleri, ihtiyaç duyulan araç, gereç ve malzemenin cinsi ve miktarı, söndürme araçlarının kullanma usulleri, eğitim ve bakım hususları, nöbet hizmetleri ile gerek görülecek diğer hususlar düzenlenir. Bina yerleşimini, bina iç ulaşım yollarını, yangın bölmelerini, yangın duvarlarını, yatay bölmeleri, cepheleri, söndürücü sistemi, uyarıcı sistemi ve su besleme üniteleri ile itfaiyeye yardımcı olabilecek diğer hususları gösterir plân ve krokiler bu düzenlemelere eklenir. 2-Tehlike ve Risklerin Analizinde öncelikle bina, tesis, proje, işletme ne aşamada olursa olsun, bunların bulunduğu çevre ve bölgede etkili olabilecek olası, Yangın temel olmak üzere, Deprem, Patlama, Tehlikeli Kimyasallar, Biyolojik Olaylar, Su, Hava, İklim ve Diğer Toprak Bazlı Olaylar, Terör, Savaş, Kasıt ve Kazalara, karşı hazırlanmış olmalıdır. 51

52 3-Eğer tesis veya proje inşaat aşamasında ise, inşaatta görev alan tüm alt işveren ve görevlilerin bilinçlendirme eğitimleri, bina ya da tesis işletme aşamasında ise, Acil Durum Eğitim ve Tatbikatları yapılmalıdır. Olayların çıkmaması, büyümemesi veya büyüdüğü takdirde, yapılacak olan tüm çalışmaların tesiste görev yapan personelin Görev, Yetki ve Sorumluluklarını belirleyen bir Acil Durum Plan ve Eylem Planı hazırlanması gerekir. Acil Durum Organizasyonu; (Ad, Soyad, Telefon vb. bilgiler bu çizelgede yer alacaktır) Kriz Masası Yönetim Kadrosu, Tesis Acil Durum Şefi, Vardiya/Tatil durumlarında Tesis Acil Durum Şefi, Bölüm Acil Durum Sorumluları, Seçilmiş Aktif Kadro (Ekipler) Personeli, Haberleşme Sorumluları, Pasif Kadro Personeli, İşyerine özgü diğer pozisyon ve personel, Araç, gereç, ekipman, teçhizat ve malzeme Acil durum kuruluşları ile koordinasyon Tesisin risk derecesi taşıyan bölümleri ve birimleri Acil durum toplanma bölgesi/bölgeleri Acil durum destek eğitimleri ile olası acil durum senaryoları Tesis veya binaya ait binalardaki kaçış ve tahliye yolları Acil durumlarda aranacak önemli telefonları, içermelidir. Acil durumlarda aranacak kuruluşların telefon numaraları yazılarak duyuru panolarına, gerekli yerlere asılmalıdır. 52

53 Ek.8.ACİL DURUMLARDA HABER VERİLECEK KURULUŞLAR Acil durum Eğitimi alması Gereken Ekipler: Acil durum müdahale ekipleri Kriz masası yönetim kadrosu Pasif kadrolardır. Alınması Gereken Eğitimler: Tehlikeli kimyasallar, depolama, kullanma, korunma ve taşıma eğitimi. Kimyasal kaza acil durum eğitimi. Ofis çalışanları yangın ve deprem eğitimi, Endüstriyel tesisler yangın, deprem eğitimi, Bina ve tesis çalışanları için depremden korunma ve davranış eğitimi, Deprem ve yangın başta olmak üzere, genel acil durum arama ve kurtarma eğitimi. Acil ilk yardım eğitimi. Bu planlar kapsamında yapılan önlem ve mücadele çalışmalarının sağlıklı ve süreklilik kazanması için haberli ve habersiz tatbikatların yapılması büyük önem taşır. Daha sonra tekrar; Eğitim / Tatbikat. Faaliyet Sonu Değerlendirme ve Geliştirme, yapılarak plan güncellenmeli ve canlı tutulmalıdır. Kazalar sonrasında alınan dersler şöyle özetlenebilir; Tesis ve üretim süreçlerinin kontrolünün önemi, Kullanılan hammadde ve yan ürünlerin envanterinintutlmasının yararları, Güvenliğin üretimde önceliğe sahibi olması, Standartların ve uygulama kodlarının gereği, Kimyasal proseslerin kontrolü ve korunmasının önemi, Acil durum planlarının önemi, Ekipmanların bakımının düzenli yapılmasının önemi, Yasal mevzuata uygun çalışmanın önemi. 53

54 İş Yeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Temel İlkyardım Bilgileri Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri olay yerine gelene kadar veya ileri yaşam desteği sağlanacak bir kuruma gidene kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde; tıbbi araç gereç aranmaksızın, eldeki olanaklar ile yapılan ilaçsız uygulamalara ilk yardım denir. İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark: Acil tedavi işin uzmanları tarafından her türlü ileri teknik ve ilaç kullanılarak yapılır, İlkyardım bu konuda eğitim almış herkesin olayın olduğu yerde bulabildiği malzemeleri kullanarak yaptığı hayat kurtarıcı müdahaledir. İlkyardımcının öncelikli amaçları: Ortam güvenliğini sağlamak, Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini desteklemek, Hasta/yaralının durumunun kötüye gitmemesi için gereken önlemleri almak, İyileşmeyi kolaylaştırmak. Müdahalede Temel İlke 54

55 KORUMA BİLDİRME KURTARMA Koruma: Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını yada başka kazaların oluşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesi ve olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır. İlkyardım eğitimi olmayan kişileri olay yerinden uzak tutmak, bilinçsiz müdahalelere izin vermemek. Bildirme: Olay / kaza mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde telefon aracılığı ile ücretsiz telefon hattına sahip olan 112 ye bildirilmelidir. Kurtarma (Müdahale): Olay yerinde hasta / yaralılara müdahale hızlı ancak sakin ve kendinden emin bir şekilde yapılmalıdır. 112 nin aranması sırasında nelere dikkat edilmelidir? Sakin olunmalı 112 merkezi tarafından sorulan sorulara net ve anlamlı cevaplar verilmelidir; Kesin yer ve adres bilgileri verilirken, olayın olduğu yere yakın bir caddenin yada çok bilinen bir yerin adı verilmelidir, Kendinizi tanıtmalı ve telefon numaranız istenirse verilmelidir. Hasta/yaralı(lar) ın adı ve olayın tanımı yapılmalıdır, Hasta/yaralı sayısı ve durumu bildirilmelidir, Eğer herhangi bir ilkyardım uygulaması yapıldıysa nasıl bir yardım verildiği belirtilmelidir, 112 hattındaki sağlık personeli tarafından verilen talimatlar yerine getirilmelidir, 112 hattında bilgi alan sağlık personeli, gerekli olan tüm bilgileri aldığını söyleyinceye kadar telefon kapatılmamalıdır. 55

56 İlk Yardım Gerektiren Tehlikeler; Boğulma Şok Donma Yanma İlk yardımcının müdahale ile ilgili yapması gerekenler nelerdir? Hasta / yaralıların durumunu seri bir şekilde değerlendirmek (ABC) ve öncelikli müdahale edilecekleri belirlemek, Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermek, sakinleştirmek. Etraftaki insanları doğru bir şekilde yönlendirip organize etmek, Bilgisini kullanarak hasta/yaralıya gerekli müdahalelerde bulunmak, Kırık kemik varlığında yerinde tespit etmek, Hasta/yaralıyı sıcak tutmak, Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemek, Hasta/yaralıyı hareket ettirmeden ( çok zorunlu kalınırsa en az zarar görecek şekilde hareket ettirilebilir ) müdahale yapmak Hasta/yaralının en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112). LPG nin püskürmesi durumunda, etrafından ısı çeker ve temas ettiği cisimleri dondurur. Temas halinde cildi de dondurur. Alevli yanık ile donma benzer özellikler gösterir. Birinci Derece Yanık: Kızarma, Acı, Kısa Süreli Tedavi İkinci Derece Yanık: Kızarıklık, Aşırı Acı, Uzun Süreli Tedavi Üçüncü Derece Yanık: Morarma, Acı Hissi Yok, Zor Tedavi Donma ve Yanma vakalarında SU ile müdahale önemlidir Yabancı maddeler ile yaraya müdahale edilmez Kısa sürede hastanın hastaneye ulaştırılması hayatidir. 56

57 HAYAT KURTARMA ZİNCİRİ A. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi, B. Solunumun değerlendirilmesi ( Bak-Dinle-Hisset), C. Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınarak yapılır). 5. YANGIN ÖNLEME VE UYGULAMA ÇALIŞMALARI Isı Kaynakları: Bir maddenin yanmaya başlaması için yeterli miktarda ısıya ihtiyaç vardır. İhtiyaç duyulan bu ısı bir çok kaynaktan meydana gelmektedir. Isı kaynakları iki kısımda incelenir: 1. Doğal Isı Kaynakları; Güneş, Yıldırım, Volkanlar 2. Suni (Yapay) Isı Kaynakları; Yangın Üçgeni: Yangının oluşması için üç temel unsura ihtiyaç vardır: 1. Yanıcı Madde 2. Yakıcı Madde (Oksijen) 3. Ateşleme Kaynağı (Isı) Bu üç öğe yanmayı oluşturur. Yanmanın kontrolümüz dışına çıkması ise yangındır. Yangını oluşturan öğeler ve kontrol dışına çıkma ihtimali bilindikten sonra ateşin söndürülmesinde kullanılan teknikler ortaya çıkar. 5.1.Yangın Sınıfları: A Sınıfı Yangınlar: Katı yanıcı maddelerin yangınıdır. Örneğin; kağıt, tekstil, deri, odun, kömür, lastik ve petrokimya ürünleri vb. A sınıfı yangınları söndürebilmek için; Sprey ya da jet halinde su veya çok amaçlı kuru kimyasal yangın söndürme tozu (çok amaçlı yangın tüpleri) kullanılır. 57

58 B Sınıfı Yangınlar: Sıvı yanıcı maddelerin yangınıdır. Örneğin; alkol, boya, akaryakıt, vernik, tiner, petrol ve solventler vb. B sınıfı yangınları söndürebilmek için; Su sisi, köpük, CO 2 veya çok amaçlı kuru kimyasal toz (çok amaçlı yangın söndürme tüpleri) kullanılır. 58

59 C Sınıfı Yangınlar: Gaz yanıcı maddelerin yangınıdır. Örneğin; LPG, metan, hidrojen, etilen vb. parlayıcı ve patlayıcı gazlar. C sınıfı yangınları söndürebilmek için ; Öncelikle gazın kaynağı kesilir ve soğutma yapılır. Bununla birlikte CO 2 veya kuru kimyasal toz (çok amaçlı yangın tüpleri) kullanılır. D Sınıfı Yangınlar: Metal yanıcı maddelerin yangınıdır. Örneğin; magnezyum, alüminyum, titan vb. metallerin yangınları D sınıfı yangınları söndürebilmek için ; Kum ve tuz kullanılır. Sodyum klorür, sodyum bikarbonat, magnezyum oksit gibi söndürücüler kullanılır. E Sınıfı Yangınlar: Elektrik tehlikesi bulunan cihaz veya ekipmanlardaki yangınları kapsar. E sınıfı yangınlarda su kullanılmaz. Olay mahallindeki elektrik ana trafodan kesilir ve yangına uygun söndürücüler ile müdahale edilir. E sınıfı yangınları söndürebilmek için ; Öncelikle hattaki enerji ana panodan kesilmelidir. Elektrikle çalışan makine, cihaz ve panellerde kesinlikle su kullanılmaz. Bunun yerine CO 2 veya KKT kullanılır. 5.2.Yangın Söndürme Maddeleri Su: Yangın söndürmede en önemli madde sudur. Yangında söndürmede kullanılan su buharlaşarak genişler ve çevreyi kaplayarak oksijen oranını azaltarak yanmanın devam etmesine engel olur. 59

60 Su elektrik yangınlarında kullanılmaz Karbondioksit (CO 2 ): Akaryakıt ve elektrik kaynaklı yangınlarda kullanılır. Yanıcı olmayıp, kimyasal maddelerle birleşmez. Gaz halinde püskürtüldüğü için ateş üzerine yayılarak yanıcı maddenin oksijenle irtibatını keser ve yangını boğma yöntemiyle söndürür. Kuru Kimyevi Tozlar (KKT): A-B-C sınıfı yangınlara karşı etkili, sodyum bikarbonat esaslı ve amonyum fosfat esaslı bileşiklerden meydana gelir. % 90 oranında mono amonyum fosfat içerir. Kuru kimyevi tozlar metaller üzerinde korozyona neden olmayıp zehir etkisi yoktur. Söndürme sırasında zehirli gaz çıkarmaz. Ancak bol miktarda bulunduğu yerlerde solunumu güçleştirir. Sis gibi çevreyi kapladığından görüş açısını daraltır. KKT genellikle akaryakıt yangınlarda kullanılır. Hassas elektronik ve elektrikli cihazlarla telefon santrallerinde, telekomünikasyon sistemlerinde, hastanelerin yatakhane ve ameliyathanelerinde kullanılması sakıncalıdır. Köpüklü Söndürücüler Belirli oranlarda suyla karışan köpük yapıcı maddenin hava ile genleşerek meydana getirdiği köpük, yanan maddenin yüzeyini kaplayarak oksijen ile temasını keser ve yanma ısısını düşürür. Köpük söndürücüler ayrıca yangın söndürüldükten sonra tekrar alev almaması ve için koruyucu bir örtü oluşturmak için uygulanabilir. Yangın söndürme cihazları; Dışarıya doğru, geçiş boşluklarının yakınına ve dengeli dağıtılarak görülebilecek şekilde işaretlenerek her durumda (gece ve gündüz) kolayca girilebilir yerlere yerleştirilmelidir. Yerden 90 cm yüksekliğe asılmalıdır. CO 2 li cihazlar 6 ayda, tozlu cihazlar 12 ayda bir, kontrol edilmelidir. TS 862 EN3 kalite belgeli olmalıdır. Anlaşılır etiketi olmalıdır. 60

61 Düşük tehlike sınıfında her 500 m 2, orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet olmak üzere, sosyal tesislerde ise yatma yerlerine, bürolara ve mutfağa en az 1 adet olmak üzere 6 kg lık yangın söndürme cihazı konulmalıdır. YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARI yangın söndürme cihazları bulundurulması gerekir. Otopark, depo, tesisat daireleri ve benzeri yerlerde ayrıca tekerlekli tip söndürme cihazı bulundurulur. Cihazlar 5 yılda bir yetkili kuruluşlarca hidrostatik basınç testine tabii tutulmalıdır. YANGINLA İLE İLGİLİ BELGELER Yangın söndürme ekiplerinin kurulması ve eğitimleri, Seyyar yangın söndürme cihazlarının kontrolü, Alarm ve tahliye denemeleri, Savunma ve söndürme denemeleri, Yangın hortumlarının kontrolü, Motopompların kontrolü, 61

62 5.3.Yangın Acil Durum Yönlendirmesi Bir binada; Yangını ihbar eden sistemler, Büyümemesini sağlayan tasarım, Taşıyıcı sistem güvenliği, Kaçış olanakları, ( acil kaçış yolları ve çıkış kapıları bulunmalı, önlerinde herhangi bir engel bulunmamalı, açık bir şekilde işaretlenmiş olmalı, İşaretler, elektrik kesintisi durumunda bile, çalışma alanının her yerinden görülebilmelidir) Söndürme olanakları olmalıdır. 5.4.Yangın Yeri Tehlikeleri Çökme tehlikesi, Patlama tehlikesi, Kimyasal sızıntı ve zehirli dumanlar, Elektrik tehlikesi, Yangının büyüme hızı, Yüksek sıcaklık tehlikesi, Radyasyon tehlikesi 5.5.Yangın Önleme Yöntemleri Yanıcı Madde Kontrolü: Yanıcı madde kullanılıyorsa, Birimde günlük ihtiyaca yetecek kadar bulundurulmalı, Boş malzeme kapları uygun atık depolarında toplanmalı ve uygun metotlarla uzaklaştırılmalı, Yanıcı maddelerin depolanması ile ilgili kurallara uyulmalı, yanıcı, patlayıcı özelliğe sahip malzemelerin depolandığı bölümler, yaşam alanlarından, tesislerden, atölyelerden en az 25 metre uzakta olmalıdır. 62

63 Elektrik tesisleri ve cihazların kontrolü: Elektrik motorlarındaki sargıların ve kablo izolasyonlarının uygunluğu, Periyodik bakımların zamanında ve ehil kişilerce yapılmasının sağlanması, Standarda uygun malzeme kullanımı (kablolar, açma-kapama şalterleri, tehlikeli ortamlara uygun malzemeler v.b.), Elektrik tesisatlarına sonradan yapılan ilavelerin uygunluğu, Elektrik prizlerine aşırı yüklenmelere karşı kontrolü, Tüm araç, gereç, tesisat topraklamalarının kontrolü, Trafo, redresör, kesici odaları gibi yerlerde kuş, fare, kedi vb. hayvanların girmesi, sisteme su girmesi engellenmesi Aşırı neme karşı tedbir alınması. Sürtünme Ateşleme Kaynağı Kontrolü: Pompaların kuru çalıştırılması, Rulmanların veya yatakların yağsız kalması, Hatalı montaj, Transmisyon kayışlarının gevşek ya da çok sıkı olması, Dönen makina aksamlarına malzeme sıkışması (kağıt v.b), Dönen makina aksamlarına yapılan kötü ayar sürtünme nedeni ile ateşleme kaynağı olabileceğinden bu durumlar için önlem alınmalıdır. Ateşleme Kaynağı- Açık Alevlerin kontrolü Oksijen-asetilen kaynağı, Elektrik ark kaynağı, Sıvı veya gaz yakıtlı ocaklar, Fırınlar, Açık tip elektrikli ısıtıcılar. Ateşleme kaynaklarının yanına yanıcı ve parlayıcı maddeler konulmamalı, kaynak işlerinde mutlaka izin alınmalı, açık ateş veya alev çıkaran araçlar düzenli kontrol edilmeli, emniyetsiz durumda çalıştırılmamalı, düzenli olarak bakımları yapılmalı, Kapalı kaplarda(tanklar, kolonlar,) depolanan kimyasal maddeler boşaltılmadan ve gazdan temizlenmeden kaynak, kesme işleri yapılmamalıdır. Tehlikeli olmayacak yerlere sigara içme yerleri yapılmalı, uyarıcı levhalar konulmalı, odalarda ya da izin verilen yerlerde iyice sönmesini sağlayan küllük konulmalı, tehlikeli alanlarda sigara içilmesi kesinlikle yasaklanmalıdır. 63

64 6.GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ: İş Sağlığı ve Güvenliği hakkında bilgi veren, tehlikelere karşı uyaran ya da talimat veren işaretlerdir. Çalışma yöntemleri, iş organizasyonu ve toplu korunma önlemleriyle işyerindeki risklerin giderilemediği veya yeterince azaltılamadığı durumlarda, güvenlik ve sağlık işaretlerini bulundurmak ve uygun şekilde kullanmak zorunludur. İşyerinde bulunan işaret ve levhalara uyulması zorunludur, yetkililerin bilgisi dışında bu levhaların yerinin değiştirilmesi veya kaldırılması yasaktır. 64

65 6.1.Yasaklayıcı İşaretler: Tehlikeye neden olacak veya tehlikeye maruz bırakacak bir davranışı yasaklayan işaretlerdir. 6.2.Uyarı İşaretleri Bir tehlikeye neden olabilecek veya zarar verecek durum hakkında uyarıda bulunan işaretlerdir. 65

66 6.3.Emredici işaretler Uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaretlerdir. 66

67 6.4.Acil çıkış ve ilk yardım işaretleri Acil çıkış yolları, ilkyardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretlerdir. 67

68 6.5.Yangınla mücadele işaretleri Yangın ile ilgili bilgi veren, cihaz ve donanımların yerini belirten işaretlerdir 7. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNÜNDEN YAPILMASI GEREKEN KAYIT VE RAPORLAMA İŞLEMLERİ (İşyerinin durumuna göre gerekli olanlar) 7.1. Sağlıkla İlgili Belgeler: Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğine uygun sağlık raporu Gece çalışma yapan işçiler için sağlık raporu Bulaşıcı hastalık olmadığına dair rapor, Kurşunla çalışan işçilerin sağlık kontrolleri, Civa ile ilgili işlerde çalışanların muayenesi, Arsenik ile ilgili işlerde çalışanların muayenesi, Fosforlu bileşiklerle çalışanların muayenesi, Kadmiyum, Magnezyum, Kromlu Bileşikler, Berilyumlu Alaşımlar, Benzen, Anilin, Nitro Amin Türevleri, Halojenli Hidrokarbonlar, Karbon Sülfür vb. maddelerle çalışanların muayenesi ve sağlık raporları,(işçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde: 57, 61, 62, 63, 64, 65-75) Tetanos tehlikesi bulunan işlerde çalıştırılacak işçilere Antitetanik aşı yaptırılması, Tozlu işlerde çalıştırılacakların muayenesi, Gürültülü yerlerde çalışanların muayenesi, (Gürültü Yönetmeliği Madde 5,6,7,8) Titreşimli işlerde çalışanların muayenesi, (İSİGT Md. 86, 76, 78, 79) Enfraruj ışınlarında çalışanların göz muayenesi, (Ekranlı araçlar Yön. Md.9) 68

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR Kaynak: Forum Media Yayınc ncılık; İş Sağlığı ve GüvenliG venliği i için i in Eğitim E Seti RİSKLERLE MÜCADELE İşyerlerinde sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili önlemlerin

Detaylı

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR (KKE) EĞİTİMİ

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR (KKE) EĞİTİMİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR (KKE) EĞİTİMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN GENEL PRENSİPLERİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ? ÇALIŞANI KORUMAK ÜRETİM GÜVENLİĞİ SAĞLAMAK İŞLETME GÜVENLİĞİ SAĞLAMAK. KİŞİSEL KORUYUCU

Detaylı

Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri

Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri Cephe İskelelerinin Kurulum ve Söküm Aşamalarında Güvenli Çalışma Yöntemleri Gaziantep, Kahramanmaraş, Adana, Mersin 2014 Sunum Amacı Cephe iskelelerinin güvenli bir şekilde kurulum ve söküm işlerinin

Detaylı

Alperen Fatih DURSUN İSG Uzman Yardımcısı İnşaat Mühendisi

Alperen Fatih DURSUN İSG Uzman Yardımcısı İnşaat Mühendisi T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Alperen Fatih DURSUN İSG Uzman Yardımcısı İnşaat Mühendisi Güvenli İskele Projesi 2014 T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

TEFTİŞLERDE İNŞAAT İÇİN İSTENEBİLECEK BELGELER

TEFTİŞLERDE İNŞAAT İÇİN İSTENEBİLECEK BELGELER TEFTİŞLERDE İNŞAAT İÇİN İSTENEBİLECEK BELGELER 1. İş iskelesinde düşmeye karşı gerekli tedbirler alınmamıştır. 2. İskelenin ana/ara korkuluk sistemleri yoktur. 3. İskele üzerindeki çalışma platformları

Detaylı

İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası (35/2008 sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük

İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası (35/2008 sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası ( sayılı Yasa) 44 üncü Madde Altında Yapılan Tüzük Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası nın 44 üncü maddesinin kendisine verdiği yetkiye

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

Cengizhan KARPUZ 145148008

Cengizhan KARPUZ 145148008 Cengizhan KARPUZ 145148008 Yaşam Hattı Sistemleri Yüksekte Çalışma ; Merdiven ya da başka bir yükseltici ekipman yardımı dışında yapılamayan işler ; ayrıca yer seviyesinin altında veya üstünde kişinin

Detaylı

Periyodik Test ve Kontroller

Periyodik Test ve Kontroller Periyodik Test ve Kontroller İş Güvenliği yönünden; Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü, Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü, Hava Tankı Periyodik Kontrolü, Kompresör Periyodik Kontrolü, Hidrofor Periyodik

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri Sabit Yasin BOSTANCI İSG Uzman Yardımcısı Gaziantep, 2014 Sunum İçeriği

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com

MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 1 P a g e MAYIS 2014 ÇALIŞMA SORU BANKASI 7 Hazırlayan:HAKAN ERDOĞAN http://www.isgfrm.com 4. 1. Solunumla akciğerlere ulaşmasına rağmen akciğerlerde yapısal ve/veya fonksiyonel bozukluk yapmayan tozlara

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ Özel bir amaç, faaliyet veya durumu işaret eden - levha, - renk, - sesli ve/veya ışıklı sinyal, - sözlü iletişim ya da el kol işareti yoluyla

Detaylı

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLAR

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLAR KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLAR TEHLİKELİ DURUMLAR TEHLİKELİ DURUM X TEHLİKELİ DAVRANIŞ=İŞ KAZASI (Meslek Hastalığı) Ortam puanı çalışanın puanı kazaya uğrama ihtimali 5 x 5 = %25 TEHLİKELİ DURUMLAR Uygun

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği AMAÇ ve KAPSAM AMAÇ:, Kazaların en sık görüldüğü iş kollarından biri olan İNŞAAT SEKTÖRÜNDE, meydana

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

İNŞAAT ŞANTİYELERİNDE YAPILAN YANLIŞ VE DOĞRU UYGULAMALAR

İNŞAAT ŞANTİYELERİNDE YAPILAN YANLIŞ VE DOĞRU UYGULAMALAR İNŞAAT ŞANTİYELERİNDE YAPILAN YANLIŞ VE DOĞRU UYGULAMALAR F.ÜNAL TOKTAŞ ELEK. Y. MÜH. A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI unaltoktas.com Sayfa 1 / 17 İNŞAAT ŞANTİYELERİNDE YAPILAN YANLIŞ VE Geçitlerde dar ve

Detaylı

Periyodik Teknik Kontrol

Periyodik Teknik Kontrol Periyodik Teknik Kontrol www.uzmanis.com.tr iş güvenliği, - 1 - uzmanlık ister... PERİYODİK TEKNİK KONTROL HİZMETLERİ Uzman İş Güvenliği; işletmelerde kullanılan tüm makine ve ekipmanların muayenesi konusunda

Detaylı

Kişisel Koruyucu Ekipman

Kişisel Koruyucu Ekipman STANDARD LME-12:001908 Utr Dzl. A İçindekiler 1 Giriş... 3 2 Tanımlar... 3 3 Gereksinimler... 4 3.1 Genel Gereksinimler... 4 3.2 Zorunlu PPE kullanımına genel bakış... 4 3.3 Düşme Önleyici Ekipman... 6

Detaylı

YÜKSEKTE YAPILAN GEÇİCİ İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

YÜKSEKTE YAPILAN GEÇİCİ İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER YÜKSEKTE YAPILAN GEÇİCİ İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER 1. Genel hususlar a. Yüksekte yapılan geçici işler uygun bir platformda, güvenlik içinde ve uygun ergonomik koşullarda yapılamıyorsa, güvenli çalışma

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG Abdullah DEMİR, Yrd. Doç. Dr. YAPI İŞLERİ TÜZÜĞÜNÜN KISIMLARI Genel Hükümler Yapı İskelelerinde ve Merdivenlerinde Alınacak Güvenlik

Detaylı

Yapı alanı : yapı işlerinin yürütüldüğü alanı. Proje: yapı işlerinin tasarımından tamamlanmasına kadar yürütülen tüm işleri,

Yapı alanı : yapı işlerinin yürütüldüğü alanı. Proje: yapı işlerinin tasarımından tamamlanmasına kadar yürütülen tüm işleri, T A N I M L A R Yapı işleri" deyimi, maden ocakları hariç olmak üzere, yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan bina, set, baraj, yol, demiryolu, havai hat, tünel, metro, köprü, çelik yapı

Detaylı

El Aletleriyle Yapılan Çalışmalarda Güvenlik Kuralları

El Aletleriyle Yapılan Çalışmalarda Güvenlik Kuralları Kaynak: http://www.isguvenligi.net/index.php?option=com_content&task=view&id=49&itemid=99999999 Mustafa Taşyürek El Aletleriyle Yapılan Çalışmalarda Güvenlik Kuralları İşimizde ve günlük yaşamımızda çeşitli

Detaylı

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.

İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. İNŞAATLARDA YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ne göre ÇOK TEHLİKELİ sınıftadır Yapı işyerlerinde

Detaylı

YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA KULLANILAN ELEKTRİKLİ İSKELELER VE İSG UYGULAMALARI SERDAR SEZGİN 145148010

YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA KULLANILAN ELEKTRİKLİ İSKELELER VE İSG UYGULAMALARI SERDAR SEZGİN 145148010 YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA KULLANILAN ELEKTRİKLİ İSKELELER VE İSG UYGULAMALARI SERDAR SEZGİN 145148010 ELEKTRİKLİ İSKELENİN EKİPMANLARI >TIRMANMA MOTORLARI 380V 50HZ 3 FAZ >EMNİYET FRENİ >PLATFORM (1M-14M)

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MERDİVEN VE İSKELELERDE ISG Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR YAPI İŞLERİ TÜZÜĞÜNÜN KISIMLARI Genel Hükümler Yapı İskelelerinde ve Merdivenlerinde Alınacak Güvenlik

Detaylı

EĞĠTĠM NOTLARI DETAM YAYINLARI

EĞĠTĠM NOTLARI DETAM YAYINLARI GÜVENLĠK VE SAĞLIK ĠġARETLERĠ EĞĠTĠM NOTLARI YAYINLARI GÜVENLĠK VE SAĞLIK ĠġARETLERĠ Özel bir amaç, faaliyet veya durumu işaret eden levha, renk, sesli ve/veya ışıklı sinyal, sözlü iletişim ya da el kol

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN ÖNEMİVE MOBİLYA SEKTÖRÜNDEKİKULLANIM UYGULAMALARI

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN ÖNEMİVE MOBİLYA SEKTÖRÜNDEKİKULLANIM UYGULAMALARI KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLARIN ÖNEMİVE MOBİLYA SEKTÖRÜNDEKİKULLANIM UYGULAMALARI ZEKAİ DÜZGÜN - İSG UZMANI (ÇANKAYA İŞ GÜVENLİĞİ) İBRAHİM ERTAN - İSG UZMANI (ERSA ÜRETİM MÜDÜRÜ) FÜSUN ÇELEBİ - İSG UZMANI

Detaylı

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık

İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık İş Güvenliği, Çevre Ve Sağlık KAZA Beklenmedik bir anda ortaya çıkan ve maddi manevi zarar veren olaydır. Bir kazanın iş kazası sayılabilmesi için gerekli olan koşullar yasayla belirlenmiştir. (506 sayılı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ ZORUNLU DERSLER İş Sağlığı Epidemiyolojisi ISG701 1 3 + 0 6 İş sağlığı ve epidemiyoloji kavramlarının

Detaylı

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA /KAPAMA ŞALTERİ 2. İŞ PARÇASI TABLASI 3. KIVILCIM/ÇAPAK KORUYUCU 4. ZIMPARA TAŞI 5. ZIMPARA TAŞI

Detaylı

İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ. İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ

İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ. İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ HOŞGELDİNİZ İŞ KAZALARI Önlenebilir nedenlere bağlı olarak

Detaylı

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü 7. İGY Zirve Ankara 2014 Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü Yüksekte Çalışmanın Temel Prensipleri Yüksekte Çalışma Kontrol Hiyerarşisi

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ OBA CROWN RESORT SİTESİ OBA KASABASI FABRİKA CD. NO:18/ ALANYA / ANTALYA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ GEÇERLİLİK TARİHİ OCAK-019 HAZIRLAYAN Taner Aybek OSGB Saray Mah. Güzelyalı Cd. Kahyaoğlu Apt.

Detaylı

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ İSG UZMANI 1 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İş Sağlığı ve Güvenliği Semineri Programı Programın İçeriği Tanışma ve Program Hakkında Bilgilendirme Okullarımızdaki

Detaylı

ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 4 6 7 1 2 5 3 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. UÇ TUTUCU 2. AYDINLATMA IŞIĞI 3. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 4. TORK KONTROL 5. YÖN DEĞİŞTİRME 6. ŞARJ SEVİYE IŞIĞI

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? 1 İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tanımı. 2 İş Sağlığı ve Güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi.

Detaylı

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ 1.AMAÇ Karacabey Devlet Hastanesi faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin ve bunlara ilişkin risklerin belirlenmesi, böylelikle beklenen veya olası risklerin kontrol altına alınmasına

Detaylı

OKUL VE KURUMLARIMIZDA ACİL OLARAK ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

OKUL VE KURUMLARIMIZDA ACİL OLARAK ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER OKUL VE KURUMLARIMIZDA ACİL OLARAK ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 1- Okul bahçe kapılarının önüne kara yolları şube şefliği ile irtibata geçilerek OKUL GEÇİDİ TABELASIkonulmalıdır. Okul önünde Okul Geçidi

Detaylı

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışan Sağlığının Korunmasında Kişisel Koruyucu Donanımın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramı Çalışanların sağlığının

Detaylı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Yrd. Doç. Dr. Bedri KEKEZOĞLU & Yrd. Doç. Dr. Altuğ BOZKURT Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Güvenlik Donanımları Yasal Mevzuatlar Güvenlik Donanımları Hat üzerinde gerilimin bulunup bulunmadığının kontrolü,

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ DOÇ. DR. İBRAHİM OCAK DOÇ. DR. ALİ İSMET KANLI Konu Başlıkları 1. Temel Kavramlar ve Tanımlar 2. İlgili Mevzuat 3. Risklerden Korunma Yöntemleri

Detaylı

ÇATI YATAY YAŞAM HATTININ İYİLEŞTİRİLMESİ

ÇATI YATAY YAŞAM HATTININ İYİLEŞTİRİLMESİ ÇATI YATAY YAŞAM HATTININ İYİLEŞTİRİLMESİ Yükseklik kavramı Yükseklik kavramı göreceli olup kişiden kişiye değişir.genel olarak ise yükseklik ; adım atarak çıkamayacağımız ya da inemeyeceğimiz yerler olarak

Detaylı

ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ

ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ ACİL DURUM ASANSÖRÜ ( İTFAİYE ASANSÖRÜ ) M. KEREM FETULLAHOĞLU MAKİNE MÜHENDİSİ Acil durum asansörü nedir? Acil durum asansörü; bir yapı içinde yangına müdahale ekiplerinin ve bunların kullandıkları ekipmanın

Detaylı

BAKIM VE ONARIM İŞLERİNDE ÇOK RASTLANAN KAZA TÜRLERİ:

BAKIM VE ONARIM İŞLERİNDE ÇOK RASTLANAN KAZA TÜRLERİ: Bakım ve onarım hizmetleri; Makine, tezgah ve tesislerin daha uzun sürelerle, arızasız ve problemsiz olarak çalışmasını, beklenmedik arızalar sebebiyle tehlikeli durumların ortaya çıkmaması, istenmeyen

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik

Detaylı

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Genel olarak kaynak teknolojisinden, bina kurulmasından, cihaz onarımlarına, ağır sanayiden

Detaylı

KALDIRMA GRUPLARININ TEST VE KONTROLLERİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN GENEL FAKTÖRLER:

KALDIRMA GRUPLARININ TEST VE KONTROLLERİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI GEREKEN GENEL FAKTÖRLER: KALDIRMA ARAÇLARINDA PERİYODİK KONTROLLER (FENNİ MUAYENE) Ülkemizde çalışma koşullarını belirleyen iş güvenliği yasalarının işlerliği henüz kurumsallaşamamıştır. 7/7583 karar sayılı 11 Ocak 1974 tarihli

Detaylı

Sunullah DOĞMUŞ Makine Mühendisi, MBA A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İGU ve İH Eğitmeni

Sunullah DOĞMUŞ Makine Mühendisi, MBA A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İGU ve İH Eğitmeni Sunullah DOĞMUŞ Makine Mühendisi, MBA A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İGU ve İH Eğitmeni Kişisel Koruyucu Donanım : Tanım :Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI UYGULAMA RAPORU

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI UYGULAMA RAPORU İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI UYGULAMA RAPORU A. STAJYER BİLGİLERİ B. İŞYERİ BİLGİLERİ Adı ve Soyadı:. Mesleği: Kimyager Staj süresi:5 gün(40 saat) 14-15-16-19-20 Mart 2012 Adresi:.. Telefon:0236 Faks:0236 E-posta...

Detaylı

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat 29.07.2015 Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat YAZILI TALİMAT Tehlike veya bir kaza durumunda araç personelinin nasıl hareket

Detaylı

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU

AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU AVUKAT BÜROSU RİSK DEĞERLENDİRME FORMU İşveren Büro Adresi Yapılan İş Çalışan Sayısı Toplam: Hukuki Danışmanlık, Dava ve İcra İşlemleri Takibi Erkek Kadın Çocuk Stajyer Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

PERİYODİK KONTROL NEDİR?

PERİYODİK KONTROL NEDİR? PERİYODİK NEDİR? 25 Nisan 2013 perşembe tarihinde yayınlanan İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ gereğince 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren

Detaylı

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur?

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur? ÇALIŞMA SORULARI-İŞ KAZALARI-Bilal ÇOLAK 1. Aşağıda verilenlerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle yapılan çalışmalarda riskin elimine edilmesi ya da azaltılması adına diğerlerine göre önceliğe sahiptir?

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ TÜRKÇE LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ UYARI : ❶ ❷ ❶ ❷ ❸ ❸ ❶ ❷ ❸ i GÜVENLIK ÖNLEMLERI - ii iii iv LK-1900AN Serisini daha güvenli şekilde kullanmak için alınması

Detaylı

Tersanelerde İş Güvenliği Uygulamaları

Tersanelerde İş Güvenliği Uygulamaları Tersanelerde İş Güvenliği Uygulamaları Hazırlayan Necdet DEMİR Tersane Kazaları ceza hukuk bilirkişisi Üsküdar Üniversitesi Öğretim Görevlisi Necdet DEMİR Kimdir? 1990 Yılı Yıldız Üniversitesi Endüstri

Detaylı

YÜKSEKTE YAPILAN İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

YÜKSEKTE YAPILAN İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER YÜKSEKTE YAPILAN İŞLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER a. Yüksekteki geçici çalışma yerlerine ulaşım, geçişlerin sıklığı, söz konusu yerin yüksekliği ve kullanım süresi göz önüne alınarak, en uygun yol ve

Detaylı

APARTMANLAR KONTROL FORMU

APARTMANLAR KONTROL FORMU SORU E H ÖNERİ 1. Apartmanın sokak numarası gece ve gündüz görülebilecek durumda mı? 2. Apartman dairelerinin numaraları var mı? 3. Apartmana giren kişiler için geçiş kontrolü var mı? 4. Apartman, site

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri A 1 B 2 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SORUMLULARININ TESPİTİ İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Bağlı bulunan Okul/Kurumların işveren vekillerinin tespit edilerek, makam onayının alınması İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜKLERİ

Detaylı

kurumsal Necati ALOĞLU Entepe OSGB En Tepe Sağlık ve İş Güvenliği Hiz. Tic. Ltd. Şti

kurumsal Necati ALOĞLU Entepe OSGB En Tepe Sağlık ve İş Güvenliği Hiz. Tic. Ltd. Şti kurumsal 2001 yılından beri kurumsal firmalara Kalite, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri başta olmak üzere Eğitim, Yönetim ve Danışmanlık hizmetleri sunduk. MEB onaylı mesleki eğitimler verdik.

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde

Detaylı

Sağlık ve Güvenlik İşleri

Sağlık ve Güvenlik İşleri Sağlık ve Güvenlik İşleri Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği R. Gazete no:25325 Tarih. 23.12.2003 Bu Yönetmelik 24/6/1992 tarihli ve 92/58/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey Direktifi esas alınarak

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ

RİSK DEĞERLENDİRMESİ SKORU SINIFI DEĞERLENDİRMESİ DEĞ. TARİHİ İLK DEĞ. BÖLÜM FAALİYET İLK FOTOGRAF TANIMI M-1 Kıyma makinesinde Kıyma çekilmesi Kıyma Makinesi Et Besleme Noktası El Girecek Genişlikte Olması Kıyma Makinesine

Detaylı

Kaynak metalin lokal eritilmesi yoluyla metal parçaların birleştirilmesi işlemidir.

Kaynak metalin lokal eritilmesi yoluyla metal parçaların birleştirilmesi işlemidir. Kaynak metalin lokal eritilmesi yoluyla metal parçaların birleştirilmesi işlemidir. Kaynak işlemi sırasında oluşan metal parçalarının sıçraması, kaynak dumanı, radyan ışınları, gürültü, yüksek sıcaklığa

Detaylı

Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Elle Kaldırma ve Taşıma İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimimizin Amacı Elle kaldırma ve taşıma işlerinde iş sağlığı ve güvenliği hakkında bilgi edinmek Öğrenim Hedeflerimiz Elle kaldırma ve taşıma

Detaylı

EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI. Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat

EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI. Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI Sıra No Eğitim Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat Amacı 2 Asbest İçeren Malzemeler ve Çeşitleri

Detaylı

DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ

DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ DİŞ KLİNİK VE MUAYENEHANELERİ İÇİN KONTROL LİSTESİ Zemin kayma veya düşmeyi önleyecek şekilde uygun malzeme ile kaplanmış ve iç ve dış zeminler (salon girişi, merdivenler vs.)düzenli olarak kontrol ediliyor

Detaylı

YAPI İŞYERLERİNDE YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA İLE İLGİLİ İŞ TEFTİŞ POLİTİKALARI VE UYGULAMALAR. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.

YAPI İŞYERLERİNDE YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA İLE İLGİLİ İŞ TEFTİŞ POLİTİKALARI VE UYGULAMALAR. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİNDE YÜKSEKTE GÜVENLİ ÇALIŞMA İLE İLGİLİ İŞ TEFTİŞ POLİTİKALARI VE UYGULAMALAR Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. İŞ KAZASI İSTATİSTİKLERİ SUNUM AKIŞI İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞ TEFTİŞ POLİTİKASI

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Burhanettin KURT, İSG Uzmanı Mayıs, 2013 Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum; gerçekleşme ihtimali bulunan

Detaylı

BÜLBÜLOĞLU DIŞ CEPHE GÜVENLİK AĞI PLATFORMLARI

BÜLBÜLOĞLU DIŞ CEPHE GÜVENLİK AĞI PLATFORMLARI GENEL BİLGİLER BÜLBÜLOĞLU DIŞ CEPHE GÜVENLİK AĞI PLATFORMLARI BÜLBÜLOĞLU Güvenlik Ağı Platformları, TS EN 1263-1 normunun gereklerine göre tasarlanmış ve üretilmiştir. Platformlar şantiyede yerlerine monte

Detaylı

HİDROFOR İSG TALİMATI

HİDROFOR İSG TALİMATI HİDROFOR İSG TALİMATI 1. AMAÇ: Bu talimatın amacı, ANFA işletmesinin yürütmekte olduğu Parklarda, işletmelerde bulunan HİDROFOR kullanımı, tamir, bakım ve temizlik işleminde iş sağlığı ve güvenliği açısından

Detaylı

ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü 24.2.2015 1

ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü 24.2.2015 1 ZONGULDAK HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürlüğü 24.2.2015 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA DİKKAT EDİLECEKLER Ekipman, araç-gereçlerin düzenli olarak teknik bakımları yapılacak,

Detaylı

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ELEKTRİKLİ ÇİT BUDAMA MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER -RTM925- VOLTAJ 230V~50HZ GİRİŞ GÜCÜ 710W BIÇAK UZUNLUĞU 530MM DEVİR HIZI 1600 R/MİN DİŞ ARALIĞI 20MM MAX KESİLECEK ÇALI

Detaylı

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Amaç : Makine ve ekipmanlarla yapılan çalışmalarda güvenlik sistemlerinin tanıtılması ve uygulamada dikkat edilmesi gereken önemli

Detaylı

Kazaya uğrayan işçilerin %59 u 35 yaşından küçük olup, kazaya en çok %66 oranı ile 35-45 yaş gurubu maruz kalmaktadır.

Kazaya uğrayan işçilerin %59 u 35 yaşından küçük olup, kazaya en çok %66 oranı ile 35-45 yaş gurubu maruz kalmaktadır. ŞANTİYEDE İŞ GÜVENLİĞİ Bir toplumda gerçek anlamda iş güvenliğinin sağlanabilmesi için her şeyden önce iş güvenliği bilincinin oluşması gerekir. Yasalarda ve tüm iş güvenliği mevzuatında getirilen hukuki

Detaylı

AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ

AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 19.09.2014 Resmi Gazete Sayısı: 29124 AHŞAP VE ÖN MLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN NE DAİR TEBLİĞ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; yapılan işin niteliği

Detaylı

RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK

RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor. RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK 1. Depoda forklift ve yaya yolu mevcut 2. Köşelerde ayna konulmamış 3. Forklift bakımlarında formlar doldurulmuyor 4. Çalışma

Detaylı

NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI

NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI İÇİNDEKİLER İNGİLİZCE 8 VERİ 13 ÖNEMLİ EMNİYET KURALLARI Elektrikli bir cihazı kullanırken, aşağıdakiler dahil temel önlemleri daima alın : CİHAZI KULLANMADAN

Detaylı

YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK

YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK YÜKSEKTE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yükseklik kavramı Yükseklik kavramı Çalışma hayatında farklılık gösteren yükseklik kavramı, Avrupa'da 1,8 metre, Amerika da 1,2 metre olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARINDAN KORUNMA İLKELERİ

MESLEK HASTALIKLARINDAN KORUNMA İLKELERİ MESLEK HASTALIKLARINDAN KORUNMA İLKELERİ İşyerlerinde meslek hastalıklarına sebep olabilecek faktörleri her zaman tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Bu sebeple, meslek hastalıklarından korunmak

Detaylı

RESID UPGRADING PROJECT LIFE-LINE PROSEDURE

RESID UPGRADING PROJECT LIFE-LINE PROSEDURE RESID UPGRADING PROJECT LIFE-LINE PROSEDURE PELİN YILMAZ ARALIK-2014 YÜKSEKLİK KAVRAMI Genel olarak yükseklik, adım atarak çıkamayacağımız yerler olarak tanımlanabilir. İnsanların boyları birbirinden farklı

Detaylı

BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ

BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME KRİTERLERİ Murat EVLİCE ÇEVRE MÜHENDİSİ İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI TEL: 0507 179 80 98 0553 293 87 62 E- POSTA: murate@kayalarosgb.com muratevlice@gmail.com BOYAHANE - CİLAHANE İŞLETME

Detaylı

Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler. Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi

Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler. Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi Güvenli Balya Makineleri İmalatında Gözönüne Alınacak Kriterler Mesut Gölbaşı UTEM Antalya İmalatçı Eğitimi Ezme veya ezilme Makaslama Kesme veya koparma Dolanma veya takılma Kapma veya yakalama Daha geniş

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği AMAÇ ve KAPSAM AMAÇ:, Kazaların en sık görüldüğü iş kollarından biri olan İNŞAAT SEKTÖRÜNDE, meydana

Detaylı

.. ALT YÜKLENICI POLITIKASI

.. ALT YÜKLENICI POLITIKASI .. ALT YÜKLENICI. POLITIKASI. FUV Mühendislik, alt yüklenicilik hizmeti alması gereken durumlarda kendi çalışma prensiplerini paylaşan firmaları tercih eder. Alt yüklenici firma seçimi, kalite yönetim

Detaylı