EV-EKSENLİ ÇALIŞMA. 1. Giriş

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EV-EKSENLİ ÇALIŞMA. 1. Giriş"

Transkript

1 1. Giriş EV-EKSENLİ ÇALIŞMA Ev-eksenli çalışma, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye de de gün geçtikçe yaygınlaşan çalışma biçimlerinin başında gelmektedir. Dünya genelindeki yaygınlık düzeyi ülkemize kıyasla görece daha yaygın olmakla birlikte, son yıllarda ülkemizin de bu eğilime daha fazla ayak uydurmasına paralel olarak aradaki makasın kapandığı ve yaygınlık açısından ülkemizde de küçümsenmeyecek seviyelere eriştiği söylenebilecektir. Ev-eksenli çalışmanın en yaygın olduğu tekstil, tarım, gıda, dokuma gibi geleneksel alanlara ek olarak, süreç içerisinde otomotiv, elektronik, ambalaj gibi mal ve hizmet üreten daha çağdaş sektörlere doğru genişleme temayülü gösterdiği gözlemlenmiştir. Karakteristik olarak kendi evlerinde ya da evlerinin eklentisi sayılabilecek yerlerde fason üretim yaparak aracılara satan ev-eksenli çalışanların, bazen de pazarlarda ve dükkânlarda satmak/ sattırmak üzere kendi hesaplarına üretmeyi tercih etmeye başladıklarına da tanık olunmuştur. Genellikle sigortasız bir çalışma türü olan ev-eksenli çalışma biçiminde ücret garantisi bulunmamakta olup, ağırlıklı bölümü de kadınlardan oluşmaktadır. Bir başka deyişle; geçtiğimiz yüzyılda gelişmekte olan ülkelerde işgücünün enformelleşmesi eğilimi artış göstermiştir. Bu eğilim, kendisine paralellik gösteren işgücünün feminizasyonu süreciyle birlikte üretimde fason ev eksenli üretim biçimlerinin artmasına neden olmuştur (Mehrotra, Biggeri; 2002) İhracata dayalı üretimin, küresel rekabet koşulları altında ayakta kalabilmek ve kar elde edebilmek için, emek maliyetlerini azaltma yönündeki arayışlarının ev eksenli çalışma şekillerinin yaygınlaşmasındaki rolü hiç kuşkusuz fazladır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, ihracata dayalı sanayileşme büyüdükçe ev eksenli çalışmayı da içeren fason üretim teknikleri artış göstermiştir. Mehrotra ve Biggeri ye göre (2002), tarihsel olarak ihracata dayalı emek yoğun üretim ilk olarak 1970 lerde Tayvan ve Kore gibi Doğu Asya nın yeni endüstrileşen ülkelerinde hızlı bir şekilde büyümüştür. Aynı büyüme modeli 1970 lerin sonundan itibaren Malezya, Tayland ve Endonezya gibi Güney Doğu Asya ülkeleri tarafından da taklit edilmiştir. Böylece ihracat bu ülkelerde hızlı bir şekilde artış göstermiştir. Bu artış aslında bu ülkelerin işgücü maliyet avantajına dayanmaktadır. Asya üretimindeki bu artışa tepki olarak, Latin Amerika daki birçok endüstri rekabete karşı savunma stratejisi geliştirerek ihracata dayalı üretimde taşeronlaşma eğilimine yönelmiştir (Tomei, 2000 den aktaran: Durusoy Öztepe,N.2012). Günümüzde daha ziyade Gelişmekte Olan Ülkeler adı verilen ülke gruplarında uygulanmakla birlikte, ev-eksenli çalışma sistemi, Almanya, İtalya, Fransa, Japonya, Portekiz ve İrlanda gibi gelişmiş ülkelerde de oldukça yaygınlaşmıştır. Gerek gelişmiş ülkelerde gerekse az gelişmiş ülkelerde ev-eksenli çalışanların çok büyük bölümü kadınlardan oluşmaktadır. Türkiye de ev-eksenli çalışanlardaki kadın oranı % 90 ları aşarken bu oran Almanya, Hollanda, Yunanistan, İrlanda ve İtalya da % 95, Japonya da % 93,5, Hindistan da % 90, Cezayir de % 97, Fransa da % 84, İspanya da % 75, İngiltere de % 70 civarındadır (ILO 1995 den aktaran: Hattatoğlu 2002).

2 ILO nun 2000 yılında ayakkabı, deri, tekstil ve giyim endüstrilerindeki işgücü pratikleri üzerine yaptığı araştırmaya göre, bu sektörlerindeki birçok firma daha fazla verimlilik için, üretimde optimal esneklik anlayışına yönelerek, ürünlerinin farklı parçalarını fason olarak ev eksenli çalışanlara yaptırmaktadır. Rapora göre, dünya genelinde tekstil, giyim ve ayakkabı sektörlerinde ev eksenli çalışmanın boyutu oldukça yüksektir. Örneğin; İngiltere de ev eksenli çalışanların 2/3 ü tekstil, giyim ve ayakkabı endüstrilerinde yer almaktadır. Portekiz de ev eksenli çalışanlar ayakkabı üretiminde önemli bir yere sahipken; İtalya da ev eksenli çalışanlar triko üreten bölgelerde ve giysilerin montajının yapıldığı ülkenin güney bölgesinde oldukça yaygındır. Kanada da işlerini kaybeden birçok giysi üreticisi evlerinde firmalara fason olarak üretim yapmaktadır. Avustralya da üreticilerin 3/4 ünden fazlası ürünlerini ev eksenli çalışanlara yaptırmaktadır. Japonya ise tekstil, giyim ve ayakkabı sektörlerinde ev eksenli çalışmanın giderek azaldığı tek endüstrileşmiş ülkedir. Bu a-tipik durum, belki de, Japonya daki ev işçilerinin kayıtlı düzenli ve sendikalı olmasından kaynaklanmaktadır (ILO, 2000 den aktaran; Durusoy Öztepe N.2012). 2. Olumlu ve Olumsuz Yanları Ev-eksenli çalışan kadınların yaptıkları işler, ev ortamında yapıldıkları için başta çocuklar olmak üzere ailenin diğer fertleri açısından da ciddi sağlık sorunları ve tehlikeler içermektedir. Ev-eksenli çalışma sistemi, içerdiği tehlikeler ve sebep olduğu sağlık sorunları yanında başka sosyal sorunlara da yol açmaktadır. Bu sistemde, çocuk emeğinin oldukça yoğun olarak kullanıldığı, özellikle kız çocukları ile bekâr kadınların ev-eksenli çalışma sürecinin bir parçası oldukları görülmektedir (Hattatoğlu, ; Kümbetoğlu, 1994; Eraydın ve Erendil, 1999 aktaran Metin 2011 ). Ev-eksenli çalışmanın taşıdığı yoğun olumsuz özellikler yanında sınırlıda olsa bazı olumlu özelliklerinin olduğu ifade edilmektedir. Ev-eksenli çalışma, aile gelirlerinin düştüğü, işsizliğin yaşandığı ailelerde oldukça önemli bir gelir kaynağı haline gelebilmektedir. Süreksiz, belirsiz ve düşük gelir sağlayan bir çalışma olarak görülen ev-eksenli çalışma biçimi, ailenin tek geliri olduğu durumlarda yaşamsal önem kazanmaktadır. Ev-eksenli çalışma üzerine yapılan alan araştırmaları, ev-eksenli çalışma sisteminin kadınlar üzerinde özgürleştirici bir etkisi olduğunu ve çalışmanın aile içi iktidar ilişkilerinin dönüşümünde önemli bir araç haline gelebildiğini göstermektedir (Erendil, 2002 aktaran Metin 2011 ). 3. Literatürde Ev-Eksenli Çalışma Esnek çalışma biçimlerinin çalışanlar üzerinde doğurduğu sonuçlar konusunda literatürde birçok farklı görüş bulunmaktadır. Bazı görüşler esnekliğin olumlu olduğunu iddia ederken bazıları esnekliğin emek açısından birçok olumsuzluğu beraberinde getirdiğini iddia etmektedir. Aynı şekilde, esnek çalışma biçimlerinden biri olan ev-eksenli çalışmanın kadınlar üzerinde yarattığı sonuçlar açısından birbirinden farklı görüşler mevcuttur.ev-eksenli çalışma sisteminin kadınlar açısından olumsuz olduğunu iddia edenlerin en temel argümanları arasında; ev-eksenli çalışma biçiminin kayıt dışı çalışmayı pekiştirdiği, düzensiz ve dağınık bir çalışma biçimi olduğu için sendikal örgütlenme dâhil her türlü örgütlenmeyi olanaksız kıldığı, istatistiklerde tam olarak gözükmediği için kapsamının ne olduğunun tespit edilememesi yer almaktadır. İstanbul da konfeksiyon sektöründe ev-eksenli olarak çalışan kadınlar üzerine alan çalışması yapan Prof. Dr. Lordoğlu na göre (1990), ev-eksenli çalışma, emek örgütlenmesini

3 geriye çekerek geleneksel değerlerin yeniden üretilmesini sağlayan sosyal yapıyı hâkim kılan, kadınları evin dört duvarı arasına hapsederek dünya ile ilişkisini koparan ve onu kullanan bir sürecin ifadesidir ( MetinŞ.2011). Küresel üretim zinciri içinde faaliyet gösteren ihracata dayalı sanayiler, eve iş verme yönteminin yoğun olarak kullanıldığı yerlerdir. II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası üretim zincirinin iki türünün geliştiği görülmektedir (Gereffi, Korzeniewich, 1994). Bunlar, alıcı yönelimli meta zincirleri ve üretici yönelimli meta zincirleri olarak tanımlanmaktadır (Durusoy Öztepe N.2012). Alıcı yönelimli meta zincirleri, genellikle üçüncü dünya ülkelerinde bulunan ihracatçı ülkeler arasında dağılmış üretim ağları kurmada anahtar rol oynayan büyük perakendeciler, pazarlamacılar ve markalı üreticilerden oluşmaktadır (Gereffi, 1999). Bu firmaların karşılaştırmalı üstünlüğü tasarım ve pazarlamada yatmaktadır ve ağ örgütlenmesi yataydır (Palit, 2007: 4). Bazı malların üretimi gelişmekte olan ülkelerde yapılırken, bunların tasarımı ve pazarlaması gibi yüksek değerdeki aktiviteler endüstrileşmiş ülkelerde yapılmaktadır. Bu bakımdan alıcı yönelimli zincirler, üretim için kendi tesisini kurmamakta, genellikle ürünün tasarımı, pazarlama ve satışıyla ilgilenmektedir (Gereffi, Korzeniewich, 1994). Bu tür zincirler, giysi, ayakkabı, oyuncak, ev eşyaları gibi emek yoğun tüketim malları üretmektedirler. Bu yüzden sürekli olmayan tüketicilere dayanmaktadır. Bu markalar, malların fiziksel üretimini tasarım ve pazarlama aşamalarından ayırmış, üretimini gelişmekte olan ülkelerde yaptıran, fabrikası olmadan üretim yapan üreticilerdir (Durusoy Öztepe N.2012). Üretici yönelimli zincirler ise, tam tersi, yüksek rekabet ve küresel ölçekte dağılmış fabrika sistemleri ile karakterize edilmektedir. Uluslararası büyük şirketler üretim ilişkisinin ileri ve geri bağlantılarının koordinasyonunda merkezi bir role sahiptir. Şirketler üretimin nasıl, ne zaman ve nerede üretileceğini ve üretim zincirinin her aşamasında ne kadar kar tahakkuk edeceğini kontrol etmektedir (Gereffi; 1999). Bu şirketler nihai ürünün üreticileridir. Dolayısıyla bunların karşılaştırmalı üstünlüklerinin ana kaynağı üretimle ilgili faaliyetlerde bulunmalarıdır (Palit, 2007). Sermaye ve teknoloji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren ve dikey bir ağ yapısına sahip olan bu üretim zincirleri otomobil, uçak, elektrikli makine gibi ürünler üretmektedir. Üretimin her aşamasının büyük şirketler tarafından kontrol edildiği bu tür üretim örgütlenmelerinde, fason ilişki ağları zayıf, fason üretim için ayrılan alan çok küçüktür (Durusoy Öztepe N.2012). Ev-eksenli çalışanların büyük çoğunluğunun kadın olması görünmezliklerinin bir nedenidir. Çünkü, bu kadınlar işgücü piyasası istatistiklerinde genellikle ev kadını veya işsiz olarak sayılırlar, çalışan insanlar olarak görülmez, kabul edilmezler. İlaveten, ev eksenli çalışan kadınların büyük çoğunluğu kendisini çalışan insan olarak görmez, saymaz. Mesela, evde eveksenli çalışan biri varsa, kadınlar onun işlerine genellikle yardım ederler. Bunu da, aile-içi dayanışma olarak, kendilerinin ev-içindeki görevlerinden biri olarak yaparlar. İş yaptıklarını, çalıştıklarını düşünmezler genellikle somut ve belirli süreli bir ihtiyacı gidermek için (mesela yeni alınan halının 3-4 taksitini ödemek, dikiş ya da nakış makinesinin taksitlerini ödemek için),kısa bir süre için bu işi yaparak ek bir gelir sağladıklarını, sonra bu işi bırakacaklarını düşünürler. Her işin bir diğerinden kopuk ve/veya farklı olması, hiçbir işin süreklilik

4 göstermemesi, kadınların böyle düşünmelerini ve kendilerini çalışan insan olarak görmemelerini kolaylaştırır (DİSK Birleşik Metal İşçileri Sendikası, 2003). Carr, Chen ve Tate (2000), ev eksenli çalışma ile ilgili olarak üç temel konuya işaret etmektedir: İlki, ev eksenli çalışma, dünyanın birçok yerinde istihdam alanında önemli bir kaynaktır. SEWA ve UNIFEM in 2007 yılında ortaklaşa düzenlediği Güney Asya Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Politika Konferansı verilerine göre, Güney Asya da yaklaşık 50 milyon ev eksenli çalışan bulunmaktadır. Bunların 30 milyonu ise Hindistan da yer almaktadır. Bangladeş te kadın çalışanların %71 i ev eksenli çalışırken, Pakistan da bu oran %65, Hindistan da ise %51 dir. Ayrıca bu oranlar giderek artış göstermektedir(durusoy Öztepe N.2012) yılında Güney Asya da tüm kadın çalışanlar içinde ev eksenli çalışan kadınların oranı %35 iken, 2005 yılında bu oran %51 e çıkmıştır (SEWA, UNIFEM, 2007). Filipinler de tarım dışı enformel sektör istihdamın % 9 unu ev eksenli çalışanlar oluşturmaktadır (Mehrotra, Biggeri; 2002 akt. aktaran; Durusoy Öztepe N.2012). Arjantin de ise imalat sektöründeki işçilerin yaklaşık %10 u evde çalışanlardır (Carr, Chen, Tate; 2000). Evde çalışanların sayısındaki, bu artış hem arz hem de talep tarafından kaynaklanmaktadır. İşverenler ev eksenli çalışmayı işgücü maliyetlerini azaltan bir dış kaynak olarak talep ederken; ev eksenli çalışanlar açısından iş ve aile yaşamını dengede tutmanın bir yolu olarak görülmektedir (Kantani,2004). İkincisi, ev eksenli çalışma, özellikle kadınlar için önemli bir istihdam kaynağıdır (Carr, Chen, Tate; 2000). Dünya genelinde ev eksenli çalışanların büyük çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır. Örneğin; Hindistan da sigara saranların %90 ı, Arjantin de giyim ve ayakkabı endüstrisinde ev eksenli çalışanların %85 i, Güney Asya da ev eksenli çalışanların %80 i ve Avrupa da (Almanya, Yunanistan, İrlanda, İtalya ve Hollanda) ev eksenli çalışanların %90 ı kadındır (ILO, 2002). Ev eksenli çalışanların %85 ten fazlası ayakkabı ve giyim endüstrisindeki kadınlardır; Almanya, Hong Kong, İtalya ve Japonya da ev eksenli çalışanların %85 ten fazlasını yine kadınlar oluşturmaktadır (Carr, Chen, Tate; 2000 aktaran; Durusoy Öztepe N.2012). Ve üçüncü olarak, ev eksenli çalışanlar, kilit endüstrilerdeki çalışma gücünün önemli bir payını oluşturmaktadırlar. Ev işi, tekstil ve giyim endüstrilerinde, deri endüstrisinde, halı yapımı ve elektronik endüstrisinde eve iş verme sistemi yoğun olarak kullanılmaktadır (Carr, Chen, Tate, 2000 den aktaran; Durusoy Öztepe N.2012). 4. Genel Hatlarıyla Ev-Eksenli Çalışma Sistemi Dünyada ve Ülkemizde ev-eksenli olarak çalışanların büyük çoğunluğu kadınlardan oluşmaktadır. Kadınların büyük çoğunluğunu oluşturduğu ev-eksenli çalışma sisteminde ilk karşılaşılan sorun, evde çalışma kavramının kimleri kapsadığı, yani kimlerin ev- eksenli çalışan olduğudur. Ülkeden ülkeye farklı tanımlamalar olmakla birlikte, ILO nun Ev-Eksenli Çalışma konusunda yapmış olduğu tanım, genel kabul görmektedir. ILO nun 1996 tarihli ve

5 177 sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi nin 1. maddesinde, Ev-Eksenli Çalışma şu şekilde tanımlanmaktadır: 'Evde çalışma' terimi, evde çalışan olarak anılacak olan bir kimse tarafından, (i) Kendi evinde veya işverenin işyeri hariç kendi seçtiği bir başka mekânda; (ii) Ödeme karşılığında yapılan, söz konusu kişinin ulusal yasalar, yönetmelikler ve mahkeme kararları uyarınca bağımsız işçi sayılmasını gerektirecek ölçüde özerkliğe ve ekonomik bağımsızlığa sahip olmaması kaydıyla; (iii) Teçhizatı, malzemeyi ve kullanılan diğer girdileri kimin sağladığı önemli olmaksızın, işveren tarafından belirlenen bir ürün veya hizmetle sonuçlanan iş anlamına gelir (Metin, Ş., 2011). Tüm dünyada yaygınlaşan evde çalışmaya konu olan işler büyük oranda çeşitlilik göstermektedir. Buna göre; kilim, halı, battaniye, kumaş dokumacılığı, elde ya da makinede çorap örme, örgü, dantel, piko ya da iğne oyası yapma, kanaviçe işleme, terzilik, yorgan dikimi, konfeksiyon satış mağazalarının paça bastırma, daraltma vb. düzeltme isleri, etiket basma ve dikme, kumaştan düğme basma, çıtçıt-düğme dikme, tekstil-konfeksiyon bağlantılı kesim, dikim ve temizleme işleri, saten bluz-kot parçası ya da kazak üzerine boncuk veya iple nakış isleme, kot dikişi, gelinlik ve abiye kıyafet işleme, takı ve toka yapımı, hediyelik eşya, oyuncak, çeyiz eşyası yapımı, çeşitli bitkilerin toplanması, kurutulması ve paketlenmesi, kuru çiçek, kumaş veya ahşap boyama, kese kağıdı yapımı, kağıt atlama, nikah şekeri hazırlama, sakız paketleme, çeşitli ambalajlama işleri, çuvaldan kiloluğa şeker paketleme, çamaşır ipi hazırlama, hastanelere laboratuar tüpü hazırlama, tampon, gazlı bez ve hastalar için ped hazırlama, tül kesme, peynir ve yoğurt yapımı, erişte kesme, tursu yapma, lokantalara ev yemekleri hazırlama, yufka açma, süpermarketlere elle ya da makine ile mantı-sigara böreği hazırlama, meze hazırlama, pastaneye tatlı-pasta-kurabiye vb. hazırlama gibi gıda sektöründeki işler, Trabzon hasırı gibi bazı altın ve gümüş işçilikleri, parafin üzerine değerli taş montajı gibi kuyumculuk işleri, internet üzerinden e-ticaret ya da telefonla satış, bilgisayarda yazı yazma, muhasebe, fiş-priz gibi elektrik aksamının veya otomobil camı sileceklerinin montajı gibi teknik ekipmanların montajının yanı sıra, çapak alma, temizleme ve ambalajlama işleri de eve iş olarak verilebilmektedir (Karadeniz, 2004 den aktaran: Çarhoğlu, 2011). Asya da özellikle Hindistan da beedi olarak adlandırılan tütün yapraklarını sarma işi, halı-kumaş dokuma, dikiş, çeyiz eşya üretimi,oyuncak, takı, hediyelik eşya yapımı, ambalajlama ve konfeksiyon işleri,kışlık gıda üretimi, evde çamaşır yıkama ve ütü yapma, evde çocuk bakma, elektrik aksamlarını monte etme, otomotiv parçaları montajı, abiyegiysilere pul, boncuk, nakış işleme, çeşitli el işleri, tül kesme, örme işleri,gıda sektörüne malzeme hazırlama işleri (Metin, Ş., 2011), ev-eksenli çalışma sektöründe üretim yapılan birbirinden farklı alanlarından bazılarıdır. Ev-eksenli çalışma sektörü günümüze yaklaştıkça giderek yaygınlaşma temayülü göstermekle birlikte, bünyesinde kronikleşmiş birtakım sorun ve sıkıntıları da barındırmaktadır. Bunların başında istihdamın kayıt dışı olması ve kadınların işçi olarak kabul

6 edilememelerinden kaynaklanan problemler gelmektedir. Kadınlar başta olmak üzere işgörenler için dezavantaj olan bu problemler, firmalar açısından ise avantaj haline dönüşmektedir. Eveksenli çalışma sayesinde firmaların elde ettiği en önemli avantaj, otonom maliyetlerinden (elektrik, su, kira...) kurtulmalarıdır. Bu sorun karşısında özellikle de kadınlar arasında son yıllarda örgütlenme cihetine gidilmesi, ev-eksenli çalışan kadınlara yönelik birçok kuruluşun hayata geçirilmesini beraberinde getirmiştir. 5. Dünyada Ev-Eksenli Çalışmanın Bazı Örgütlenme Örnekleri Ev-eksenli çalışan kadınlarca sendikalaşma faaliyetleri ve dernek, kooperatif gibi diğer sivil toplumları uhdesinde bir araya gelmeleri, bu sektördeki iki temel örgütlenme biçimini teşkil etmektedir. Somutlaştırmak gerekirse; ev-eksenli kadın çalışanların sendikal biçimdeki örgütlenmelerinin en tanınmış örnekleri Hindistan daki SEWA (Serbest Çalışan Kadınlar Örgütü), Avustralya da Avustralya Tekstil, Giyim ve Ayakkabı İşçileri Sendikası (TCFUA), Portekiz de Maderia Nakış İşçileri Sendikası, Güney Afrika da SEWU (Serbest Çalışan Kadınlar Sendikası), Japonya da Tüm Japon Ev İşçileri Sendikaları Genel Konfederasyonu, Kanada dauluslararası Kadın Giysi İşçileri Sendikası içinde oluşturulan Ev İşçileri Birliği dir (Rowbotham, 1999; Huwsand Podro, 1995 den aktaran: Metin, Ş., 2011). Enformel sektör istihdamı üzerine çalışan bir diğer kuruluş 2002 yılında kurulmuş olan Street Net International dir. StreetNet üyeleri, enformel sektörde çalışanlar ile ilgili çeşitli kooperatifler, sendikalar ve dernekleri bünyesinde barındıran bir şemsiye kuruluştur. Üye kuruluşlarının çoğunluğu Latin Amerika,Afrika ve Asya daki sokak satıcıları, pazarcılar ve işportacılar, ev eksenli çalışan kadınlar, geçimlik olarak tarımda çalışan kadınların kooperatifleri, dernekleri ile sendikalarıdır (www.streetnet.org, 2011 den aktaran: A. Kayahan Karakul, 2010). Tüm bunların dışında internet ortamında örgütlenen, ev-eksenli çalışan kadınlara yönelik çalışmalar yürüten ve en geniş ağa sahip olan örgütlenme ise Uluslararası Ev-Eksenli Çalışan İşçiler Ağı (HomeNet) olup, çeşitli ev-eksenli çalışan örgütlerinin temsilcilerinin bir araya gelmesiyle 1994 yılında kurulmuştur ve tüm kıtalarda üyeleri bulunmaktadır. Ülkemizde de birçok ilde bu örgütlenmeye dâhil olan ev-eksenli çalışan kadın grupları mevcuttur. HomeNet in temel amacı, ev-eksenli çalışan kadınların birbirleriyle tecrübelerinin ve bilgi birikimlerinin paylaşımının sağlanması, üyelerine destek verilmesi ve uluslararası kampanyalar organize edilmesidir. HomeNet in faaliyet gösterdiği belli başlı ülkeler ve bu ülkelerde yürütülen faaliyetler aşağıda özetlenmiştir Balkan Ülkeleri ve Bulgaristan Ev Eksenli Çalışanlar Birliği (HomeNet), Bulgaristan da 2002 de kurulmuştur. Çalışmaları arasında ev eksenli çalışanları desteklemek, birçok organizasyon, savunuculuk ve eğitim faaliyetlerine katılmaktır. HomeNet in temel aktivitelerinden birisi ev eksenli işçiler ve diğerleri için bilinçlendirme etkinlikleri düzenlemektir. İşsizlerin ve ev eksenli işçilerin niteliklerinin iyileştirilmesi üzerine araştırma ve çalışmalar yapmaktır. Ayrıca HomeNet Bulgaristan da atölye ve konferanslara da ev sahipliği yapmaktadır (http://wiego.org/wiego/association-home-based-workers-bulgaria-ahbw).

7 Kayıt dışı ekonominin Dünya çapındaki en temel sorunlardan biri olduğu fark edilmiş olup, genellikle iş gücü piyasasının makul iş açıkları, düşük kaliteli işler, fakir ve düşük verimlilik, ayrımcılık, dışlama ve kırılganlık ile ilişkilendirilmiştir. Bu durum sadece kişileri etkilememekte, politik ve mali alanlarda da zararlı etkileri mevcuttur. Kadınların resmi olmayan sektörlerdeki çalışma payı dünyanın her yerinde fazladır ve genellikle % 60 - % 80 aralığındadır. Kadınlar çoğunlukla ailelerinin yaşayabilmesi ve hayatlarının sürdürülebilmesi için gayrı resmi ekonomide çalışmak durumunda kalmaktadır. Ev işleri alternatiflerden sadece bir tanesi olup, birçok kadın birden fazla aktiviteyi kombine etmekte (bazen biri ve aynı zamanda) ya da yıl boyunca sezonluk iş yapmaktadır. Gayrı resmi sektörün en fazla görünmeyen işçi grubu olan ev çalışanları, asıl olarak evinde paralı iş yapan kadınlardır. Eskiden, gayrı resmi ekonomi küçük işletmeleri korumak için bir yol olarak değerlendirilmekteydi. Günümüzde ise gayrı resmi ekonomi ve ev-eksenli çalışanlar için özel politikaların benimsenmesi veya ihtiyaçlarının karşılanması için organizasyonlar oluşturulması gerekliliğinin farkına varılmıştır. Gayrı resmi ekonomi, sektördeki küçük ölçekli işletmeler açısından politik önem arz etmektedir. Gayrı resmi ekonomi resmi olandan bağımsız veya ayrı olarak değerlendirilmemeli, tam tersi birbirleriyle olan ilişkileri göz ardı edilmemelidir. Taşeron zincirler, büyük girişimcilerin mallarını gayrı resmi atölyelerden almaları ve bu atölyelerin ev işçilerini kullanmaları, sokak satıcılarının, ev-tabanlı çalışanların ekonomi, malların dağıtımı ve ticareti için önemli rol oynadıkları dikkatlerden kaçmamalıdır yıllarında Balkanlarda, özel olarak resmi olmayan ve ev çalışanlarının problemleri ile uğraşan organizasyonların katılımıyla yönetilen iki konferansın ardından aşağıdaki sonuçların altı çizilmiştir: 1. Ev tabanlı ve gayri resmi çalışanların problemleriyle sadece sivil toplum örgütleri ilgilenmektedir. Çoğu devletler ve ticaret birliklerinin gayri resmi çalışanları ışığa çıkarmak için politikaları bulunmamaktadır. 2. ILO nun 177 sayılı sözleşmesi Bulgaristan ve Arnavutluk tarafından onaylanmıştır. Makedonya ev-tabanlı çalışma ile ilgili bir yasayı kabul etmiştir. Bunun dışında; Arjantin, Belçika, Bosna Hersek, Finlandiya, İrlanda, Hollanda, Tacikistan 177 sayılı sözleşmeyi imzalayan ülkelerdir. Ancak, bunun ev tabanlı işçilerin işlerinin düzenlemek için bir regülasyon olduğunu varsaymamak gerekir. Bu sonuçlar akılda tutularak, Bulgaristan, Sırbistan, Karadağ, Makedonya, Arnavutluk, Gürcistan, Ukrayna, Ermenistan, Kırgızistan, Türkiye ve merkezi Avrupa için en kırılgan ve gizli istihdam ticaret birliği kurulmuştur. İstihdam daha açık olarak düzenli iş yoksulluğu azaltmak için anahtar yoldur. Dünyadaki yoksulların büyük bir bölümü ve özellikle de gelişmekte olan ülkelerde yaşayanlar muhtelif işlerde çalışmaktadır. Çoğunluğu kadın olan 630 milyon fakir çalışan bulunmaktadır. Bu kesim kendilerini fakirlikten çıkaracak bir yolda ilerleyememektedir, zira büyük çoğunluğu hayatlarını gayri resmi ekonomiden kazanmaktadır. Bu alanda kazançlar az, maliyetler ve riskler fazladır.

8 Makedonya daki gayri resmi ekonomi, düşük gelire ve yüksek risklere ilave olarak aşağıdaki olumsuzluklara da yol açmaktadır: - Üretken kaynaklar ve ekonomik fırsatların eksikliği - Hem üreticiler hem de çalışanlar için ekonomik hak eksikliği - Sosyal koruma eksikliği - Organizasyon ve temsilcilik eksikliği Sunulan bu program, gayri resmi çalışan kadınlar için ekonomik hakları koruma, problemleri belirlemek için çok yönlü yaklaşım içermektedir. Özellikle de Doğu Avrupa da yerel düzeyde istihdam edilmek, evde çalışmak, işportacılık yapmak suretiyle gayri resmi çalışan kadınların ihtiyaçlarına odaklanmaktadır. Bu program gayri resmi çalışanların organize liderliklerinin ve seslerinin güçlenmesini, politika yapıcıların problemlerine hassasiyet göstermelerini ve gayri resmi çalışan kadınların yaşam koşullarını iyileştirecek politika ve uygulamaların savunulmasını sağlayacak üyelik bazlı organizasyonlar için kapasite oluşturulması gerekliliğinin altını çizmektedir. Proje bu yolla yoksulluğa ve cinsiyet eşitsizliğine de işaret etmektedir. Genel anlamda HNEE nin ve partnerleri, ekonomik özgüven kazanmaları ve politikaya, yönetime katılımlarını artırmak için çalışan fakir kadınlara asistanlık yapmayı amaçlamaktadır. HNEE nin öncelikli düşüncesi, başlangıcı özellikle gayri resmi sektördeki fakir kadın çalışanların ekonomik gücünü arttırmak ve üyelik bazlı organizasyonları ve sektör bazlı ağları oluşturmaktır. Bununla beraber boyutları, içeriği, karakteristikleri ve iyileştirilmiş istatistiklerle ve araştırmalarla gayri resmi ekonominin katkılarını da hesaba katacaktır. Bunun için politika diyalogları öne çıkarılacaktır ve burada gayri resmi çalışma organizasyonlarından temsilciler bulunacaktır ve daha adil çalışma koşulları, uluslararası ticarete katılma, sosyal koruma ve şehir planlama politikaları oluşturulacaktır. Sunulan resmi olmayan çalışanlar için ekonomik hakları güvene almanın hedefi bu hususları hayata geçirmektedir. Ancak, günümüz itibarıyla gayri resmi işçiler yeni ya da daha yoğun tehditlerle karşılaşmaktadır. Bu tehditler arasında, fakir çalışanların yaşam bölgelerini etkileyen global ekonomik durgunluklar, hızlı şehirleşme, fakir çalışanları önemsemeyen politikalar sayılabilecektir. Bu sorunların çözümü için yenilenmiş yaratıcılığa, enerjiye ve bilgi paylaşımına ihtiyaç bulunmaktadır. Bu programın yenilikçi yanı, kadınların ekonomik güçlenmesine bütünsel yaklaşımının yanı sıra, aşağıdaki sektörlerde ortaya çıkan: - Yükselmiş yetenek ve donanım ihtiyacı - Daha fazla ekonomik fırsat ve ulaşma ihtiyacı - Daha güvenli çalışma yerleri ihtiyacı - Yatırımcı ve çalışanların yasal kimlik ve haklar ihtiyacı - Daha fazla pazarlık gücü ihtiyacı - Artırılmış sosyal koruma ihtiyacı - Daha iyi fiyatlar ve ticaret koşulları ihtiyacı

9 - Gayri resmi çalışan kadınların kendi organizasyon ve ağ ihtiyaçları bakımından da hususlar ihtiva etmektedir. Tüm elemanlar ve alakalı aktivitelerin aşağıdaki sonuçları ortaya çıkmaktadır: 1. Gayri resmi çalışan kadınların liderliğini güçlendirme böylece ihtiyaçlarını ve sıkıntılarını politika yapanlara iletebilmeleri, 2. Fakir çalışanların üyelik bazlı organizasyonlarını güçlendirme, pazara ulaşım, ağlaşma, politika etkileri ve değişiklikleri, 3. Gayri resmi kadın çalışanlar için olumlu politika değişiklikleri, 4. Gayri resmi çalışan ve politika yapıcıları arasındaki bilgi kalitesini güçlendirme, kadın gayri resmi çalışanların yaşam alanlarının kalitesini arttıran ve fakir çalışan hareketiyle artan çarpan etkisi kazanma, 5. Gayri resmi organizasyonların yeteneklerini arttırma ki yetenek geliştirme eğitimi verilebilmesi, ülkeler arası en iyi deneyimlerin paylaşılması, 6. Kadınların organizasyonlara katılımını artırma ve liderlik kapasitelerinin arttırılması. Arnavutluk, Makedonya, Bulgaristan, Sırbistan, Karadağ, Ermenistan, Ukrayna, Gürcistan, Türkiye ve Kırgızistan ın operasyon alanı olarak belirlendiği çalışmalarda, aralarındaki miras farklılıkları, iş sektörleri ve coğrafi farklılıklar olsa dahi, aktivitelerin aşağıdaki sonuçları ortaya çıkmaktadır: 1. Gayri resmi çalışan kadınların liderliğini güçlendirme böylece ihtiyaçlarını ve sıkıntılarını politika yapanlara gönderebilmeleri, 2. Fakir çalışanların üyelik bazlı organizasyonlarını güçlendirme, pazara ulaşım, ağlaşma, politika etkileri ve değişiklikleri, 3. Gayri resmi kadın çalışanlar için olumlu politika değişiklikleri, 4. Gayri resmi çalışan ve politika yapıcıları arasındaki bilgi kalitesinin güçlendirilmesi, kadın gayri resmi çalışanların yaşam alanlarının kalitesini arttırılması ve fakir çalışan hareketiyle artan çarpan etkisi kazanılması, 5. Gayri resmi organizasyonların yeteneklerini arttırma ki yetenek geliştirme eğitimi verebilmesi, ülkeler arası en iyi deneyimlerin paylaşılması, 6. Kadınların organizasyonlara katılımını artırılması ve liderlik kapasitelerini arttırılması (Home-Net - European network of home-based workers. Securing Economic Rights for Informal Workers) Avustralya Avustralya giyim imalatı içinde ev işçilerinin payı oldukça büyüktür yılında yapılan bir hesaplamaya göre, Avustralya giysi endüstrisinde, ev işçilerinin sayısının, onlara yardım eden aile üyeleri ile birlikte 330 bin dolayında olduğu tespit edilmiştir. İthalat tarifelerinin 1992 yılında azalmaya başlamasından bu yana Avustralyalı üreticiler düşük işgücü

10 maliyetlerine sahip ülkelerden gelen ithal mallarla rekabet edebilmek için işgücü maliyetlerini azaltma yoluna gitmişlerdir. Bunun sonucu olarak fason atölyelerde ve ev eksenli çalışma şekillerinde büyük artış olmuştur. Büyük şirketlerin kapanması ya da küçülmeye gitmesiyle birlikte giyim endüstrisinin önemli bir kısmı fason atölyelere ve evlere taşınmıştır. Küresel düzeyde yaşanan değişim ve çok uluslu şirketlerin özellikle tekstil sektöründe taşeron firmalar aracılığı ile ev eksenli çalışan kadın emeğine karşı artan talebi, Avustralya Tekstil, Giyim ve Ayakkabı Sendikası nın da ev işçilerine olan ilgisini arttırmıştır (Durusoy Öztepe N.2012). Avustralya Tekstil, Giyim ve Ayakkabı İşçileri Sendikası (TCFUA), temelde formel sektöre yönelik örgütlenme olmakla beraber, enformel sektörde ev eksenli çalışan sayısının artmasıyla, bu gruplara yönelik kendi içinde özel birimler oluşturmuştur yılına kadar ev işçilerinin ücretleri düşürdüğü ve fabrika işçisinin pazarlık gücünü kırdığı gerekçesiyle evde çalışma şekline sıcak bakmayan sendika, 1986 dan sonra bu yaklaşımını terk etmiş ve evde çalışanların haklarına yönelik yeni stratejiler geliştirmiştir (Rowbotham, 1999 akt.durusoy Öztepe N.2012). Sendikanın evde çalışanların diğer işçilerle aynı haklara sahip olması yönünde yürüttüğü kampanyalar sonucunda 1987 de, iş yasaları, işyeri dışında çalışan işçileri de kapsar hale getirilmiştir. Böylece, ev-eksenli çalışanlar, yasal ücretlere uygun ücret, çalışma saatleri, yıllık izin, yıllık ücret zammı ve fazla mesai ücretine, yazılı iş akdiyle ve kayıtlı çalışma imkânına sahip olmuşlardır (Rowbotham, 1999). Bu haklardan yararlanabilmek için çok sayıda ev işçisi sendikaya üye olmaya başlamışlardır. Ancak işverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve ev eksenli çalışanların yasal haklarından haberdar olmaması sendikayı 1994 de evde çalışanları bilgilendirme kampanyası başlatmaya sevk etmiştir. Bunun sonucunda ev işçilerini yasal hakları konusunda bilgilendiren broşürler basılmış; bu işçilerin telefonla bilgi alabildiği, çok dilli bir bilgilendirme hattı kurulmuştur. Sendika, bu kampanya dâhilinde, sekiz haftalık bir süre içinde, kendi durumları hakkında konuşmak ve bilgi almak isteyen yaklaşık 3000 ev işçisinden telefon almıştır(http://tcfua.org.au/outworkers/union-campaignsakt.durusoy Öztepe N.2012).Bir yılın sonunda ise toplam 6000 ev işçisi sendika ile iletişime geçmiş; ancak bunların çok az bir kısmı sendikaya üye olmuştur(rowbotham, 1999: 10 akt.durusoy Öztepe N.2012). Yürütülen kampanyalar sırasında ev işçilerinin çalışma koşullarına ilişkin önemli bilgilere ulaşılmıştır. Tehdit, fiziksel şiddet, cinsel taciz gibi uygulamalara maruz kalan bu kişilerin çalışma koşullarının 19. yüzyıl çalışma koşullarını aratmadığı ortaya çıkmıştır (Rowbotham, 1999 akt.durusoy Öztepe N.2012). Kampanya sonucunda elde edilen bilgiler ile 1995 yılında Modanın Gizli Bedeli adlı rapor yayınlanmıştır. Bu rapor, giyim endüstrisinde ev işçilerinin yapısal rolünün yanı sıra kendi kişisel hikâyelerini ve deneyimlerini de belgeleyen ilk rapor olma özelliğini taşımaktadır. Bu rapor sonucu Sendika, birçok örgütün de desteğini alarak 1997 de Adil Giyim Kampanyasını (Fairwear Campaign) başlatmıştır. Adil Giyim Kampanyası Avustralya dakihttp://tcfua.org.au/outworkers/union-campaigns ve dünyadaki ev işçilerinin haklarını desteklemek için gerekli araçları sağlamayı amaçlayan bir kampanya olarak tanımlanmaktadır. Temelde işçileri sömürerek çalıştıran markaları teşhir ederek tüketicilerin dikkatini çekmeyi amaçlamakta; böylece ev işçilerinin yasal kazanımlarına uyulması konusunda işverenler üzerinde bir kamuoyu baskısı yaratmaktadır ( DurusoyÖztepe N.2012). TCFUA, bu kampanya sonunda olumsuz yönde etkilenen moda sanayisi ile masaya oturarak, bir sendika sanayi işbirliği olarak şirketlerin ev işçilerine karşı davranışını izlemek ve etik davranan üreticileri akredite etmek amacıyla 1997 yılında Evde Çalışan İşçiler Uygulama Yasasını görüşmüş ve karara bağlamıştır. Bu yasaya göre firmalar, kendi markalarını üreten

11 evde çalışan işçilerin asgari ücret almasını, yasal sistemin gerektirdiği ek yardımları ve koşulları elde etmesini sağlamak zorunluluğunu, şirketlerin ve taşeronlarının ayrıntılı bilgi vermesini ve Sendika nın çalışma koşullarını takip etme yetkisini kabul etmişlerdir (Rowbotham, 1999 akt.durusoyöztepe N.2012) li yılların başından itibaren sendika ev işçilerinin eğitimi konusuna eğilmiş; yürüttüğü kampanyalarla ev işçilerinin eğitimine yönelik kurslar başlatmıştır. Bu kurslarla ev eksenli çalışanların hem günlük yaşamlarında, hem de iş ilişkilerinde gerekli olan dil ve iletişim becerisinin arttırılması, okuma yazmanın öğretilmesi amaçlanmaktadır. Ev eksenli çalışanların yasal haklarının farkında olmaları, iş sağlığı ve güvenliği konusunun anlaşılması ve uyulmasını gibi konularda da bilgilendirmelerin yapılması eğitimin diğer ayağını oluşturmaktadır (http://tcfua.org.au/outworkers/union-campaigns) Sendikanın Avustralya çapında yürüttüğü bu mücadele ile konfeksiyon sektöründe evde çalışan bir çok kişinin yasal işçilik hakları kabul edilmiştir. Son olarak Mart 2012 de tekstil, giyim ve ayakkabı endüstrisinde çalışanlar için Adil Çalışma Değişiklik Tasarısı yürürlüğe girmiştir. Bu yeni yasa ile tekstil, giyim ve ayakkabı sektörlerinde uzun ve karmaşık tedarik zincirinin en altında yer alan ev eksenli çalışanların eşitsiz konumu ele alınmış, yasa onları diğer çalışanlarla aynı statü ve koruma altına almıştır. Bu durum ev eksenli çalışanların tedarik zinciri içerisinde işveren tarafından ödenmeyen ücretlerini ve haklarını almalarına olanak tanımaktadır. Bu yasa ile tekstil giyim ve ayakkabı endüstrisinde ev eksenli çalışanlara yasalar karşısında diğer Avustralyalı işçilerle eşit muamele edilmesi hakkı getirilmiştir. Evde çalışanlar artık diğer işçilerle eşit asgari ücret almaya ve eşit koşullarda çalışmaya hak kazanmıştır. Sendikanın yürüttüğü bu mücadele, örgütlü hareketin gerekliliği konusunda en iyi örneklerden birini oluşturmaktadır (Durusoy Öztepe N.2012) Portekiz Maderia nakış endüstrisiyle ünlü, Portekiz e bağlı özerk bir adalar topluluğudur. Nakış sektörü adanın ekonomisinde önemli bir paya sahiptir ve aktif nüfusun en az beşte biri geçimini bu sektörden sağlamaktadır. Nakış işlerinin hepsi, büyük çoğunluğu kırsal bölgelerde yaşayan ev eksenli kadınlar tarafından yapılmaktadır de hem işçileri hem de işverenleri kapsayarak kurulan Madeira Nakış İşçileri Sendikası, 1975 e kadar ev eksenli çalışanlara yönelik girişimlerde bulunmamıştır da evde çalışanlara örgütlenme hakkının tanınmasıyla birlikte sendika, evde çalışanların örgütlenmesi için önemli çalışmalar yapmıştır yılları arasında ise iki bin kadın üye kazanmıştır (Rowbotham, 1999akt Durusoy Öztepe N.2012.) 30 yılı aşkın bir süre ile ev eksenli çalışanların en eski örgütlenmelerinden biri olan SIBTTA nın üye sayısı, 2000 yılında yaklaşık 8 bine ulaşmıştır (http://www.globallabour.org/trade_unions_and_the _informal_sector_wiego.htm). Maderia Nakış İşçileri Sendikasının ev eksenli çalışanlara karşı ilk talebi sosyal güvenlik hakkının kazanılması yönünde olmuştur; bu hak 1979 yılında elde edilmiştir (Rowbotham, 1999akt. Durusoy Öztepe N.2012). Sendika yürüttüğü faaliyetlerle, bölge hükümeti tarafından kabul görmüş; yapılan mücadele sonucunda evde çalışan işçiler, sosyal güvenlik, emeklilik ve işsizlik ödeneği gibi haklardan yararlanmaya başlamışlardır. Sendikanın en büyük kazanımı özellikle emeklilik ve işsizlik hakları konusunda olmuştur. Sendika ayrıca 1996 dan beri, özellikle Çin den ihraç edilen hasırlardan dolayı zarar görmüş hasır işçilerini ve

12 serbest ticaret bölgelerindeki tekstil işçilerini örgütlemeye devam etmektedir (Rowbotham, 1999 akt.durusoy Öztepe N.2012). Ancak adadaki serbest ticaret bölgesinde çalışan tekstil işçilerini örgütleme çalışması, bölgenin kapatılması sonucu yarım kalmıştır (Durusoy Öztepe N.2012) Güney Afrika Serbest Çalışan Kadınlar Sendikası (SEWU), 1994 yılında Güney Afrika nın Durban Bölgesinde, SEWA yı örnek alarak kurulmuş ulusal bir örgüttür. SEWU Güney Afrika enformel sektöründe hayatta kalmaya çalışan ve kendi hesabına çalışan kadınları örgütlemek özel amacıyla kurulmuştur (Bennet, 2003). Sendika, geleneksel sendikalar tarafından ihmal edilen işgücünün önemli bir bölümünü kapsamaktadır. Sokak satıcıları, ev eksenli çalışanlar ve tarımda çalışanlar gibi enformel çalışan birçok kadın çalışanı örgütlemektedir. Üyelerinin büyük bir kısmı kırsal alanda bulunmakta ve çok düşük gelirlilerden oluşmaktadır. SEWU, kendi hesabına çalışan kadınları, kendi bünyesinde kabul ettiği amaç ve hedefleri doğrultusunda örgütlemektedir. Sendikanın amaç ve hedefleri şunlardan oluşmaktadır (Bennet, 2003): - Kadınlar arasında bir birlik kurmak ve kolektif bağımsız çalışmalarını geliştirmek - Kadın çalışmasını ekonomide görünür kılmak - Ekonominin bütün aktiviteleri içindeki kadınlar için sosyal adaleti sağlamak - Üyeleri arasında sendikal birlik ve dayanışma ruhunu telkin etmek, geniş işçi sınıfının alt katmanlarında yer alan kadınlara liderliği inşa etmek. Başlıca amacı, kadınları bir araya getirerek görünürlüklerini arttırmak olan Serbest Çalışan Kadınlar Sendikası, aynı zamanda üyelerinin, yasal ve kamusal haklara ulaşmasını, bilgi ve becerilerinin artmasını amaçlayarak bu konuda çalışmalar yürütmektedir. Üyelerinin çoğu kendi hesabına çalışanlardan oluştuğu için SEWU, geleneksel sendikalardan farklı olarak, işçi işveren ilişkisinin çatışmalı tarafıyla ilgilenmek yerine, onlara bilgi ve becerilerini attıracak alternatif eğitim ve beceri programları sağlamaktadır (Bennet, 2003). Sendika, üyelerine iletişim ve pazarlık becerilerini arttırma konusunda eğitimler vermekte, kadınlara yasal hakları konusunda yardımcı olmaktadır. Çocuk bakımı, finansal destek, analık, hastalık, sakatlık gibi çeşitli yardımların eksikliği durumlarında sorunların çözümü için kadınlara nasıl organize olacakları konusunda yardım etmektedir. SEWU, ayrıca, kadınların ihtiyacına yönelik olmayan mevzuatların değiştirilmesinde kadınların baskısını arttırmak için onlara lobi becerilerini arttıracak eğitimler sunmaktadır. Formel sektör dışında çalışan kadınların liderlik becerilerini artırma konusunda verdiği eğitimler de SEWU nun başka bir faaliyet alanını oluşturmaktadır (Durusoy Öztepe N.2012) Hindistan Serbest Çalışan Kadınlar Örgütü (SEWA), 1972 yılında Hindistan da, yoksul kendi hesabına çalışan kadınları örgütlemek amacıyla kurulmuştur (http://previous.wiego.org/main/membersewu.shtml). Bu sendika, 1920 yılında kurulan, Hindistan ın en eski ve en büyük tekstil çalışanları sendikası olan Tekstil İşçileri Örgütü (Textile Labour Association, TLA) içinden çıkan bir örgütlenmedir yılında bir işçi

13 derneği olarak ortaya çıkan SEWA, 1926 tarihli Hindistan Sendikalar Kanununa dayanarak, 1972 yılında kendisini Sendika olarak kurmuştur. Enformel sektörde çalışan kadınları örgütleyen en eski sendika olma özelliğini taşıyan SEWA, kurulduğundan bu yana ev eksenli çalışanları, sokak satıcılarını ve geçici işlerde çalışan kadınları örgütlemiş ve onlara finans, sağlık, çocuk bakımı ve eğitim gibi konularda hizmetler sağlamıştır (Carr, Chen, Tate; 2000). SEWA nın üye sayısı 2008 yılında tüm Hindistan genelinde 966 bine ulaşmıştır. Bunların üçte ikisini kırsal alandaki üyeler oluşturmaktadır içinde SEWA nın üye profilinde değişiklikler olmakla birlikte, üyelerini temel olarak dört meslek grubunun çalışanları oluşturmaktadır. Bunlar, el emeği çalışanları ve hizmet sağlayıcılar, ev eksenli çalışanlar, seyyar satıcılar ve üreticilerdir. El emeği işçileri ve hizmet sağlayıcılar üyelerin %69,37 sini, ev eksenli çalışanlar %14,45 ini, seyyar satıcılar %10,98 ini, üreticiler ise %5,20 sini oluşturmaktadır( SEWA enformel sektördeki kadın örgütlenmelerinden alışıla gelmişin dışındaki yollarla kurulmuştur ve çalışma yöntemleri kuzeydeki sendikalara göre sivil toplum kuruluşları ile daha yaygın bir ilişki şeklinde gerçekleşmektedir (Freeman, 2003akt. Durusoy Öztepe N.2012) lerin başından itibaren enformel sektör çalışanlarının tanınması için uluslar arası kuruluşlarla çeşitli müzakerelerde bulunmuştur. Bu faaliyetlerinin bir sonucu olarak 1980 lerin sonunda Hindistan Hükümeti, enformel sektörde kadın çalışanlar ile ilgili bir komisyon kurması için SEWA yöneticisini davet etmiş; ILO evde çalışanlar uzman komitesinde hizmet etmek için SEWA ya çağrıda bulunmuştur (Carr, Chen, Tate; 2000). SEWA, hem StreetNet olarak bilinen soksak satıcıları ağı içinde, hem de ev eksenli çalışanların haklarını savunan HomeNet içinde aktif bir role sahiptir( Durusoy Öztepe N.2012). SEWA, enformel sektör çalışanlarının yasal anlamda tanınması için mücadele etmenin yanında; kredi sağlamak için kurduğu banka, mesleki ve sendikal eğitim programları ve kooperatifleri ile enformel sektör çalışanlarını destekleyen bir yapıya da sahiptir. Hem kendi hesabına çalışan kadınları, hem de ücretli çalışan kadınları örgütleyen SEWA, kooperatifleri, sendikaları, mali programları ve örgütsel faaliyetleri ile kendine özgü bir yapı geliştirmiştir (Selçuk, 2006). SEWA bu özelliği ile melez bir organizasyon yapısı sergilemektedir (Prügl, Tinker, 1997akt Durusoy Öztepe N.2012). SEWA nın örgütlediği kadınlar yoksulluk sınırında her türlü sosyal güvenceden yoksun olarak yaşamakta ve çoğunluğu enformel sektörde çalışmaktadır. Buna bağlı olarak sendikanın temel amacı, çalışan kadınları tam istihdam olanaklarından yaralanabilir hale getirmektir. Tam istihdam olanakları ile ifade edilmek istenen, çalışanların istihdam aracılığı ile sosyal güvenlik, iş güvenliği, ücret ve gıda güvenliğini elde etmelerinin sağlanmasıdır (http://www.sewa.org/aboutus/index.asp). SEWA sadece sendikal mücadele veren bir örgüt değildir; aynı zamanda çalışanların sorunlarının çözümüne yönelik politikalar da geliştirmektedir. Örneğin sendika, verdiği eğitimlerle, çalışanlara özgüven sağlamakta, işçinin yaptığı iş üzerinde daha fazla otonomiye sahip olmasını ve karar verme kabiliyetinin arttırılmasını amaçlamaktadır. Ayrıca SEWA, üyelerine sağlık bakımı ve temel sosyal güvenlik uygulamaları sağlamakta ve kurduğu SEWA Bankası ile kredi olanaklarına ulaşamayan yoksul kadınlara küçük borçlanma olanakları da sağlamaktadır (Türkün, 2004; Freeman, 2003 akt Durusoy Öztepe N.2012). Enformel sektöre

14 ilişkin geliştirdiği sosyal koruma modeli açısından uygulamada kendinden en fazla söz ettiren kuruluş olmuştur. Hindistan da sosyal güvenlik sistemi ile bütünleştirilmiş sosyal güvenlik programı enformel sektöre yönelik en geniş sosyal güvenlik programıdır. Bu program, sağlık, analık, yaşam, mülkiyet gibi birçok sigorta kolunu kapsamaktadır (Gökbayrak, 2003). SEWA, enformel sektör çalışanlarının kooperatif temelinde örgütlenmeleri açısından da önemli örnekler sergilemektedir. Kooperatif tipi örgütlenmeler enformel sektör çalışanlarının sendikal yapılar halinde örgütlenmeleri yolunda önemli bir adım oluşturmaktadır. Bu kooperatifler genellikle Küçük Sanat Kooperatifleri olarak kayıtlıdır. Enformel çalışanlar içerisinde özellikle ev eksenli çalışanların kooperatifleşmesi, onlara yasal bir kimlik kazandırırken, aracı faktörünü ortadan kaldırdığı için de işveren karşısında önemli bir pazarlık gücü sağlamaktadır(durusoy Öztepe N.2012). Ev eksenli çalışanların kooperatif tipi örgütlenmesinde önemli bir örnek olan SEWA nın, 11,610 üyeyle, 84 tane kooperatif üyesi bulunmaktadır (http://www.sewa.org/movements_gujarat.asp#cooperatives).bunların önemli bir kısmını kırsal alanda faaliyet gösteren kooperatifler oluşturmaktadır. Ev eksenli çalışanlar ise, zanaat kooperatiflerinde örgütlüdür. Bu kooperatiflerden önemli olan bazıları dokuma, bambu, parça kumaş boyama, yama işi ve dikiş nakış kooperatifleridir (Selçuk, 2002). SEWA nın en büyük kooperatifi ise SEWA Bankasıdır. SEWA Bankası 1974 yılında 4000 üye ile kurulmuştur. Bugün 93 bin civarında aktif birikim sahibi vardır. Banka, üyelerini tüccarların pençelerinden kurtarmak, kendiişlerini kurup geliştirmek ve böylece yoksulluktan kurtarmak için onlara düşük faizlerle kredi sağlamıştır. Banka ayrıca, çocukların eğitimi ve sağlık gibi pek çok acil ihtiyacı kapsayan durumlar için de kredi olanağı sağlamaktadır (Durusoy Öztepe N.2012). SEWA 1972 de kurulan bir sendikadır. Fakir, kendi kendine çalışan kadın işçilerin bir örgütüdür. Bu kadınlar kendi emekleriyle veya küçük işletmeler ile geçimini sağlayan kadınlardır. Bunlar örgütlü sektörlerde çalışan işçiler gibi sosyal yardımları bulunan ve düzenli bir maaşa sahip işçiler değillerdir. Bu kadınlar ülkelerinin korumasız işçileridir. İşgücünün % 93 ünü oluşturan bu çalışanlar örgütlenmemiş sektör çalışanlarıdır. Hindistan daki kadın işgücünün % 94 ünden fazlası örgütsüz sektörlerde bulunmaktadır. Ancak işleri sayılmaz ve böylece görünmez kabul edilir. Aslında kadın işçiler kendilerini sayılmaz ve görünmez kılmaktadırlar. SEWA nın temel amacı tam istihdam için kadın işçileri örgütlemektir. Tam istihdamdan kasıt işçiler için iş güvenliği, gelir güvenliği, gıda güvenliği ve sosyal güvenlik (en azından sağlık, çocuk bakımı ve barınma) elde etmektir. SEWA her ailenin tam istihdam elde etmesini sağlamak için kadınları örgütlemektedir. SEWA hem bir organizasyon hem de bir harekettir. Bu, ev eksenli çalışanların bir hareketidir. SEWA ya üye olan kadın işçiler 4 farklı şekilde sınıflandırılmıştır: Satıcılar: sebze, meyve, balık, yumurta ve diğer gıda maddeleri, ev eşyaları ve giysi satıcıları, Dokumacılık, çömlekçilik, konfeksiyon işi yapan, tarım ürünlerini işleyen ve esnaflığını yapan işlerde çalışanlar,

15 Manuel işçiler ve tarım emekçileri, inşaat işçileri, sözleşmeli emekçiler, el arabası çekicileri, yerli işçiler ve çamaşırhane işçileri gibi servis sağlayıcıları, Üreticiler ve emeklerini, sermayelerini kendi işlerine yönelten servis elemanları (Bu kategori tarım, tuz işçiliği, sığır besiciliği, sakız toplayıcılığı, yemek pişirme ve satışı içermektedir Tayland Ev eksenli çalışanlar için düzenlenen anlaşma WIEGO ağı ve HomeNet Tayland arasında bir araştırma ve savunuculuk işbirliğidir. HomeNet in temel amacı ev eksenli ve diğer enformel işçi olarak çalışan kadınların sosyal güvenlik ve özellikle iş sağlığı ve güvenliğine erişimlerini daha büyük ölçüde erişimlerini sağlayarak, geçim, ekonomik güvenlik ve güçlenmelerini geliştirmektir yılında başlatılan proje ile, ev eksenli çalışanların dışında enformel çalışanlar için desteğin genişletilmesi ve Tayland da bir Enformel Sektör Ağı geliştirilmesi için ilerleme kaydedilmiştir (http://wiego.org/wee/home-based-workers). BUNUN DIŞINDAKİ BAZI ÜLKELERDEKİ DURUM Rusya da herhangi bir evde çalışma yaptırabilmesi için işverene özel bir lisans alma zorunluluğu getirilmiştir. Almanya, Avusturya, İsveç gibi ülkelerde ise, eve iş verecek işverenin kendisini ilgili makama bildirmesi ayrıca evde çalışanlarla ilgili olarak kayıt tutması ve bunları belirli aralıklarla ilgili makama rapor etmeleri istenmektedir. Arjantin de asgari ücret ödenmediği takdirde, Dominik Cumhuriyeti nde gizlice evde çalışma yapıldığında, Almanya da iş güvenliği konusunda evde çalışan bilgilendirilmediğinde, Japonya da iş sağlığı ve güvenliği önlemleri ihlal edildiğinde işverene hapis cezası öngörülmüştür. Avrupa Birliği üyeleri dâhil bazı ülkelerde, ev eksenli çalışanlar için özel yasaların düzenlendiği (Almanya, İtalya, Japonya Hollanda, Portekiz, Arjantin, Norveç, Avusturya vb.) bazılarında, sınırlı düzenlemelerin bulunduğu (Fransa, İspanya, Çek, Bolivya, Şili, Ekvator, Meksika vb.). bazılarında ise, evde çalışma için geçerli hükümlere farklı ölçülerde yer verilmiş ancak çalışma süresi, yıllık ücretli izin gibi hususların evde çalışanlara uygulanmayacağı açık olarak belirlenmiştir (Danimarka, Malta ve İsveç ) Diğer Örgütlenmeler SEWA nın olağanüstü başarısı dünya genelinde diğer ev eksenli çalışan örgütlenmelere esin kaynağı olmuştur. SEWA nın deneyimlerinden elde ettikleri bilgilerden hareketle diğer ülkelerdeki ev eksenli çalışanlar 1980 ler ve 1990 lar boyunca enformel örgütlenmeler başlatmışlardır (Freeman, 2003). Bu topluluklar, henüz hukuki bir niteliğe bürünmemiş grupların bir araya gelerek oluşturduğu örgütlenmelerdir. Daha çok uluslar arası kuruluşlar tarafından desteklenen proje ve programlar sonucunda ortaya çıkan bu gruplar, kampanya ve lobi faaliyetleri ile enformel sektörde çalışanlar için çeşitli kazanımlar elde etmeyi amaçlamaktadır(durusoy Öztepe N.2012).

16 Yerel düzeyde yürütülen faaliyetlerin en önemlilerinden biri, ILO nun 1980 lerin başında Filipinler, Tayland ve Endonezya yı içeren Güney Doğu Asya ülkelerinde ev eksenli çalışanların durumuna ilişkin yürüttüğü programdır. Bu program 1988 den 1996 ya kadar Danimarka Hükümeti tarafından desteklenmiş ve sonucunda önemli yerel örgütlenme örnekleri ortaya çıkmıştır(http://previous.wiego.org/main/membersoth.shtml). Proje sonucunda ortaya çıkan örgütlenme örneklerinden biri, 1989 da Filipinler de kurulan PATAMABA dır (National Network of Informal Workers in the Philippines). PATAMABA nın ülke çapında, 10 bölge, 34 il ve 276 bölümü kapsayan, kendi hesabına ve fason çalışanlardan oluşan, den fazla üyesi bulunmaktadır(http://wiego.org/wiego/patamaba). Son birkaç yıldır, erkekleri ve gençleri de içeren alt sektörlerdeki kayıt dışı çalışanları da üyeliğine almaktadır. PATAMABA nın birçok faaliyeti SEWA ile oldukça benzer özellikler göstermektedir. Örneğin, iletişim, bilgi yayma, eğitim ve beceri geliştirme, kooperatif kurma konusunda ev eksenli çalışanlara yardım etmek, temel sosyal koruma uygulamalarını geleneksel koruyucu gruplar temelinde organize etmek ve mikro kredi uygulamaları gibi faaliyetleri içermektedir (Freeman, 2003akt Durusoy Öztepe N.2012). Üyelerinin önemli bir kısmını enformel sektörde çalışan kadınların oluşturduğu PATAMABA, genelde enformel sektör çalışanlarının, özelde ise kadınların ekonomik, siyasi ve sosyal koşullarını iyileştirmek; ülke genelinde onların ihtiyaçlarına dönük faaliyetleri başlatmak ve desteklemek; ulusal ve uluslar arası ağlar kurarak enformel sektöre dönük program ve projeleri izlemek ve değerlendirmek gibi hedefleri barındırmaktadır(durusoy Öztepe N.2012). ILO projesi sonucunda Endonezya da kurulan ulusal ağ, ev eksenli çalışmanın farklı türlerini içermekle birlikte, Java dışında ülkenin diğer adalarına ilerleyememiştir. Endonezya da kurulan bu grup, diğer ülkelerdeki gibi, kendi hesabına çalışan kadınları iki strateji etrafında desteklemektedir. İlki, eğitim, pazarlama ve ürün geliştirme konularında; ikincisi ise aracı ve işverenle olan iş ilişkileri konusundadır (http://previous.wiego.org/main/membersoth.shtml). Bu örgütlenmelerin yanı sıra gelişmekte olan ülkelerin birçoğunda ev eksenli çalışmayla ilgili yerel faaliyetlere rastlamak mümkündür. Bazı ülkelerde yerel projeler bazında ilerleyen bu faaliyetler, bazı ülkelerde dernekler ve kooperatifler bünyesinde yürütülmektedir. Örneğin; Bangladeş te Evde Çalışan Kadınlar Derneği, Meksika da ise çeşitli kooperatifler ev eksenli çalışan kadınlara yönelik pazarlama ve ürün geliştirme eğitimleri düzenlemektedir. Pakistan ve Nepal gibi ülkelerde ise ev eksenli çalışanlara yönelik faaliyetler araştırmalarla sınırlı kalmaktadır. Ancak bu girişimlerin birçoğu kendi ülkelerinde, ev eksenli çalışanların durumunun düzeltilmesi ve ILO sözleşmesinin kabul edilmesi için lobi faaliyetlerinde bulunmaktadır(http://previous.wiego.org/main/membersoth.shtml). Gelişmiş ülkelerde ise ev eksenli çalışanların örgütlenme deneyimleri gelişmekte olan ülkelere göre daha farklı bir seyir izlemektedir. Gelişmiş ülkelerde ev eksenli çalışanların oluşturdukları yerel örgütlenme örneklerinde ülkedeki işçi sendikalarının desteği önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda, İtalya da Tekstil Konfeksiyon Ayakkabı Deri İşçileri Federasyonu (FILTEA), Hollanda da Kadınlar Sendikası, Kanada ve ABD de faaliyet gösteren Uluslararası Kadın Giyim İşçileri Sendikası (ILGWU) yürüttükleri çeşitli kampanyalarla ev eksenli

17 çalışanlara dönük yasal kazanımların elde edilmesinde ve ev eksenli çalışanların yeni örgütler kurmasında aktif rol oynamışlardır. Örneğin, Uluslararası Kadın Giyim İşçileri Sendikası (ILGWU) yürüttüğü kampanyalarla Toronto da Evde Çalışanlar Örgütü nün (HWA) kurulmasında etkili olmuştur. İngiltere de ise ev eksenli çalışanlara yönelik örgütlenmeler, diğerlerinden farklı olarak, daha çok gruplaşma şeklindedir ve hukuki bir kimlik kazanamamışlardır (Hattaoğlu, 2000). İngiltere de yerel düzeydeki bu gruplar bir araya gelerek Evde Çalışma Ulusal Grubu nu (The National Group on Homeworking, NGH) oluşturmuşlardır. Bazı ülkelerde ise taban örgütlenmeleri oldukça zayıftır. Örneğin: Almanya, Avusturya, İsviçre gibi ülkelerde ev eksenli çalışanlara dönük güçlü yasalar olmakla birlikte, tabandan gelen aktif örgütlenme girişiminin az sayıda olması dikkat çeken bir durumdur (Durusoy Öztepe N.2012). 6. Genel Hatlarıyla Dünyada Ev-Eksenli Çalışma ile İlgili Hukuksal Düzenlemeler 1980 lerden itibaren ev-eksenli çalışma sistemi tüm dünyada yaygınlık kazanmaya başlayınca, bu konu ile ilgili bazı ulusal ve uluslararası düzenlemeler getirmek bir zorunluluk halini almış, ILO nun 177 sayılı Sözleşmesi de bu ihtiyaca cevap olarak ortaya çıkmıştır. Sözleşme'nin 3 üncü maddesinde, Sözleşme'yi kabul eden her üye ülkenin, evde çalışanların çalışma koşullarını düzeltecek sosyal politikaların belirlenmesi,bu politikaların uygulanması ve düzenli olarak gözden geçirilmesi amacıyla işçi ve işveren kuruluşları ve varsa evde çalışanları örgütleyen kuruluşlarla iletişim içinde olmaları öngörülmektedir. Sözleşme'nin 4 üncü maddesi, evde çalışanlarla diğer işçiler arasında eşitliğin mümkün olduğunca sağlanmasını ifade etmektedir ve bu eşitliğin, Evde çalışanların örgütlerini özgürce kurma veya mevcut örgütlere üye olma ve faaliyetlerine katılma Çalışma ilişkisinde ve mesleki ayrımcılığa karşı koruma, İş güvenliği, Ücret, Sosyal güvenliklerinin yasa ile korunması, Eğitimlerinin sağlanması, Asgari çalışma yaşı, Analığın korunması, alanlarını kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini ifade etmektedir (Metin Ş.2011). Ev-eksenli çalışma ile ilgili olarak ILO ya üye birçok ülkenin kendi ulusalmevzuatında farklı birçok düzenleme getirdiği görülmektedir. Bazı ülkelerde ev-eksenli çalışmaya yönelik özel yasal düzenlemeler getirilmiştir (Arjantin, Almanya, Fas, Hindistan, Hollanda, İsviçre, İtalya, Japonya,Küba, Macaristan, Norveç, Peru, Polonya, Portekiz, Rusya Federasyonu, Uruguay). Bazı ülkelerde yürürlükteki iş hukuklarının bir bölümündeevde çalışma ilişkisi düzenlenmektedir (Bolivya, Şili, Ekvator, Salvador, Meksika, İspanya, Çek Cumhuriyeti, Filipinler). Bazı ülkeler de ev-eksenli çalışanlar normal işçilerle aynı statüde kabul edilmiştir (Avusturya, Kanada nın Quebec bölgesi, Fransa) (Bakırcı, 2002).

18 Evde çalışanların İş Kanunu kapsamındaki konumları da ülke uygulamalarına göre farklılık göstermektedir. Örneğin bazı ülkeler, evde çalışanları İş Kanunun bir bölümü içinde düzenlerken; bazı ülkeler evde çalışanları normal işçilerle aynı statüde kabul ederek İş Kanunu kapsamına dâhil etmişlerdir. İş Kanunun belli bir bölümünde evde çalışanların haklarını düzenleyen ülkelerin bir kısmı ise, evde çalışanları çalışma süresi, yıllık ücretli izin gibi birtakım hakların kullanımı dışında bırakmaktadır. Bununla birlikte, evde çalışanların tümüyle İş Kanunu içine alındığı ülkeler dışındaki diğer ülke uygulamalarında halen evde çalışanın hukuki statüsü konusunda tartışmalar sürmektedir (Eyrenci, Bakırcı, 2000: 31 akt.durusoy Öztepe N.2012). KAYNAKÇA 1. Metin, Şahin., 2011, Kayıt Dışı İstihdam Ve Esnek Üretim Sürecinde Kadın Emeğinin Durumu: Türkiye de Ev-Eksenli Çalışma, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Uzmanlık tezi,( Danışman:Prof.Dr.Tülin ÖNGEN)s Durusoy Öztepe,N.(2012), Ev Eksenli Çalışn Kadınlar ve Denizli Örneği T.C.Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,Doktora Tezi, (Danışman: Tez Danışmanı Prof. Dr. Gülay TOKSÖZ)s Hattatoğlu, D. (2000). Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Örgütlenme.Birikim Dergisi,(140) 4. Çarhoğlu,E.(2011), Bir Esnek Çalışma Biçimi Olarak Evde Çalışma ve Evde Çalışan İşcilerin Korunması Sorunu,T.C.Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İs Teftis Kurulu Baskanlığı,İs Müfettisi Yardımcılığı Etüdü,s Oğuz Karadeniz (2004), Evde Calısanların Sosyal Guvenliği Sosyal Güvenlik Dunyası Dergisi, s.23, Kayahan Karakul, A.( 2010).Küreselleşmenin Sanayideki Kadın Emeği Üzerine Etkileri ve Kadınların Geliştirdikleri Direniş Stratejileri,Eğitim Bilim Toplum Dergisi,s DİSK Birleşik Metal İşçileri Sendikası(2003),Ev-Eksenli Çalışanlar ve Örgütlenmeleri,s Bakırcı, K. (2002), Dünyada Evde Çalışmada Hukuksal Koruma Sistemleri ve Mevzuatı. İktisat Dergisi, (430), Durusoy Öztepe,N.(2012), Ev Eksenli Çalışn Kadınlar ve Denizli Örneği T.C.Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,Doktora Tezi. 12.Mehrotra, S., & Biggeri, M. (2002), Social Protection in the Informal Economy: Home Based Women Workers and Outsourced Manufacturing in Asia, Innocenti Working Paper No: 97, Unicef Innocente Research Centre,

19 13.Gereffi, G., & Karzeniewicz M. (1994), Commodity Chains and Global Capitalism, Westport, CT: Greenwood Press. 14.Gereffi, G. (1999), A Commodity Chains Framework For Analyzing Global Industries, eco.ieu.edu.tr/wp-content/gereffi_commoditychains Carr, M., Chen M. A., & Tate J. (2000), Globalization and Home-Based Workers, Feminist Economics, vol:6, no:3, p: Home-Net - European network of home-based workers. Securing Economic Rights for Informal Workers 17.Freeman, D. (2003), Homeworkers in Global Supply Chains, Greener Management International, Issue: 43, p: Gökbayrak, Ş. (2003), Enformel Sektöre Yönelik Sosyal Koruma Modelleri, Mülkiye Dergisi, cilt: 27, sayı: 239, s: Palit, A. (2007), A Bimstec-Japan Framework For Global Commodity Chains, Centre for Studies in International Relations and Development (CSIRD) Discussion Paper No:34, 20. Kantani, T. (2004), Home-based Workers Take on More Clients: Their Characteristics as Employed Workers and as Self-Employed, Japan Labor Review, vol: 1, no: 2, p: Selçuk, F. Ü. (2002), Örgütsüzlerin Örgütlenmesi: Enformel Sektörde İşçi Örgütleri, Ankara: Atölye Yayınevi. 22. Tomei, M. (2000), Home Work in Selected Latin American Countries: A Comparative Overview, Series on Homeworkers in the Global Economy, Working Paper No.1, International Labour Organization, Geneva. 23.Gereffi, G., & Karzeniewicz M. (1994), Commodity Chains and Global Capitalism, Westport, CT: Greenwood Press. 24.Gereffi, G. (1999), A Commodity Chains Framework For Analyzing Global Industries, eco.ieu.edu.tr/wp-content/gereffi_commoditychains Rowbotham, S. (1999), New Ways of Organising in the Informel Sector: Four Case studies of Trade Union Activity, Leeds: Homenet Home-Net - European network of home-based workers. Securing Economic Rights for Informal Workers 30.http://tcfua.org.au/outworkers/union-campaigns 31.http://www.globallabour.org/trade_unions_and_the _informal_sector_wiego.htm

20

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

MAKİNA İMALAT SANAYİİ

MAKİNA İMALAT SANAYİİ MAKİNA İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MAKİNA İMALAT SANAYİİ SITC No :71 Güç üreten makinalar ve araçlar 72 Belirli

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Temel Bilgiler G20 Nedir? G-20 (Group of 20) platformunun kuruluş amacı küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için gayri resmi bir görüş alışverişi

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ESNEK GÜVENCE BAĞLAMINDA TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENCE Yasemin KARA Ağustos 2009 İÇERİK GİRİŞ TÜRKİYE HOLLANDA SONUÇ ve DEĞERLENDİRME 2 GİRİŞ 3 Matra Projesinin Temelleri Bu çalışma

Detaylı

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ SEKTÖRÜN TANIMI GTİP NO: 5204- Pamuktan dikiş iplikleri 5401- Sentetik ve suni filamentlerden dikiş ipliği 5508- Sentetik ve suni devamsız liflerden dikiş ipliği 5601-

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI

XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI TÜRKİYE VE DÜNYADA DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNÜN GÜNCEL DURUMU XIII. DERİ SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 8 MART 2010 TUZLA İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER

Detaylı

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM YAN SANAYİ SEKTÖRÜN TANIMI GTİP NO: 5204- Pamuktan dikiş iplikleri 5401- Sentetik ve suni filamentlerden dikiş ipliği 5508- Sentetik ve suni devamsız liflerden dikiş ipliği 5601-

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK Dünyada gelir dağılımındaki adaletsizliğin hangi boyutlarda olduğunu

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1.ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.2.ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA I. Ticaret Müşavirleri Konferansı 25-30 Nisan 2011 28 Nisan 2011 TİM Dış Ticaret Kompleksi Fırsatlar Bölgenin potansiyeli en yüksek pazarı

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr We are experts of workplace culture GIFTWORK Modelini Anlamak greatplacetowork.com.tr Great Place to Work Hakkında Great Place to Work Enstitüsü bugün dünyada 53 ülkede faaliyet gösteren, 25 Yıldır işletmeleri

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE MAYIS 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 Bülent İYİKÜLAH 14. Grup Meslek Komitesi Başkanı TEKSTİL ÜRÜNLERİ VE GİYİM EŞYASI İMALATI 7. Grup İplik Sanayii 8. Grup Dokuma Kumaş Sanayii 9. Grup Tekstil

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

ERASMUS + YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMI 2015-2016 DÖNEMİ "ORTA ASYA" BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE

ERASMUS + YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMI 2015-2016 DÖNEMİ ORTA ASYA BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE "ASYA" BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2015 1 TR01 KA107 021130 Hindistan 30.249,50 Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2015 1 TR01 KA107 021130 Nepal 5.044,92 Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları İÇİNDEKİLER 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları 3 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları çelik borular İthalat-İhracat

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

ADİL TİCARET (FAIR TRADE)

ADİL TİCARET (FAIR TRADE) ADİL TİCARET (FAIR TRADE) Bir Sosyal Sorumluluk Projesi Dr Bülent Ergönül Dünyada yaşamları küresel ticarete bağlı olan milyonlarca insan vardır Gelişmekte olan ülkelerdeki üreticilere yardım etmeyi ve

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU

TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU TEKSTĠL VE KONFEKSĠYON MAKĠNELERĠ SEKTÖR NOTU Tekstil sanayiinin birçok alt dalında her çeşit iplik, kumaş, giyim eşyası, ev tekstili, hazır giyim tekstil ürünlerini üretebilen Türkiye nin son yıllar itibariyle

Detaylı

BATMAN TİCARET BORSASI

BATMAN TİCARET BORSASI BATMAN TİCARET BORSASI 10-14 KASIM 2014 EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI & HANNOVER/ALMANYA İŞ SEYAHATİ RAPORU 1.EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI 1.1. FUAR İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Euro

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ TÜRKİYE'DE ÜRETIM Türk boya sanayi toplam üretim miktarı bakımından

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

JAPONYA NIN GENEL VE ÜLKEMİZLE DIŞ TİCARETİNİN ANALİZİ

JAPONYA NIN GENEL VE ÜLKEMİZLE DIŞ TİCARETİNİN ANALİZİ JAPONYA NIN GENEL VE ÜLKEMİZLE DIŞ TİCARETİNİN ANALİZİ Bu çalışmanın amacı, Japonya nın genel dış ticaret yapısını incelemek ve ülkemizin Japonya nın dış ticaretindeki konumunu gözler önüne sermektir.

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU

KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU KAYNAK MAKİNELERİ SEKTÖRÜ NOTU İki metal parçayı ısıl yolla birleştirme işleminde kullanılan kaynak makine ve malzemeleri, üretim sanayinde önemli bir paya sahiptir. Geliştirilen her teknolojik malzemenin

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

Bir işletmenin temel hedefi nedir?

Bir işletmenin temel hedefi nedir? Bir işletmenin temel hedefi nedir? Para Kazanmak Para kazanma mekanizmasını koruma altına almak ve geliştirmek Sürdürülebilir şekilde büyümek İş Hayatının Temel Denklemi Müşteri Değeri = Faydalar Fiyat

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı