Derlemeler/Reviews. Hipertansif Aciller. Doç. Dr. Adnan ABACI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Derlemeler/Reviews. Hipertansif Aciller. Doç. Dr. Adnan ABACI"

Transkript

1 Derlemeler/Reviews Hipertansif Aciller Doç. Dr. Adnan ABACI Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dal, ANKARA Hipertansif aciller (emergencies) çok yüksek kan bas nc n n, hastan n karş karş ya olduğu riski ortadan kald rmak için, bir saat içinde düşürülmesinin gerektiği durumlar olarak tan mlanm şt r (1). Hipertansif ivedi durumlar (urgencies) ise, hasta için k sa sürede risk oluşturmayan çok yüksek kan bas nc n n, 24 saat içinde düşürülmesi gereken durumlard r (Tablo 1). Hipertansif acil veya ivedi durumunun tan mlanmas nda kan bas nc düzeyi önemli olmakla birlikte, esas belirleyici olan, kan bas nc yüksekliğine eşlik eden klinik durumdur. Bu nedenle hipertansif acillerin tan s nda kesin bir kan bas nc s n r yoktur. Hipertansiyona bağl retinal kanama/eksüda veya papilödem olmas durumuna akselere-malign hipertansiyon denir (2). Tedavinin yayg nlaşmas ile akseleremalign hipertansiyon daha az görülmektedir. Hipertansiyonun tedavi edilmediği dönemlerde, malign hipertansiyonun y ll k mortalitesi %90 larda iken, tedavi ile beş y ll k yaşam süresi %80 lere yükselmiştir (3). Malign hipertansiyonda arteriyol ve küçük arter duvar ndaki hücrelerde nekroz meydana gelir ve damar duvar plazma proteinlerine geçirgen hale gelir (4). Damar duvar nda fibrin birikimi olur. Böbrek glomerüllerindeki afferent arteriyollerde fibrinoid nekroz sonucu idrarda proteinüri, hematüri, eritrosit slendirleri görülebilir. Ciddi hipertansiyon, hipertansif nef- Hypertensive Emergencies Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, acil, tedavi Key Words: Hypertension, emergency, therapy Tablo 1. Hipertansif aciller ve ivedi durumlar. Hipertansif aciller (emergencies) Hipertansif ensefalopati Akut aort diseksiyonu Akut sol kalp yetmezliği Akut miyokard infarktüsü veya kararsız anjina İlerleyici böbrek yetmezliği Koroner arter by-pass sonrası Eklampsi Hipertansif intraserebral kanama Akut subaraknoid kanama Postoperatif kanama Ciddi, yaygın yanıklar Bazı akut beyin infarktları Katekolamin fazlalığı ile seyreden bazı hipertansif durumlar* (feokromositoma, klonidin çekilmesi, monoaminooksidaz inhibitörleri ile ilaç veya gıda etkileşimi, kokain gibi sempatomimetiklerin kullanımı) Hipertansif ivedi durumlar (urgencies) Komplikasyonsuz ciddi diyastolik hipertansiyon (> 140 mmhg) Yukarıdaki durumların eşlik etmediği akselere-malign hipertansiyon Perioperatif hipertansiyon Katekolamin fazlalığı ile seyreden bazı hipertansif durumlar* (feokromositoma, klonidin çekilmesi, monoaminooksidaz inhibitörleri ile ilaç veya gıda etkileşimi, kokain gibi sempatomimetiklerin kullanımı) * Katekolamin fazlalığı ile seyreden hipertansiyon, hastanın durumuna göre hipertansif acil veya ivedi durum olabilir. 5

2 Abacı A Tablo 2. Hipertansif krizlerin ay r c tan s. Akut sol ventrikül yetmezliği Üremi Serebrovasküler olay Beyin tümörleri Kafa travması Epilepsi Ensefalit Serebral vaskülit İlaç doz aşımı ve yoksunluk sendromu Hiperkalsemi Hiperventilasyon sendromu roskleroza bağl kronik böbrek yetmezliğine neden olabilir. Hipertansif nefrosklerozda, arteriyoskleroz ve glomerülde atrofi izlenir. Sağlam nefronlarda hipertrofi meydana gelir. Malign hipertansiyonda kan bas nc n n erken kontrolü, böbrek fonksiyonlar nda h zl ve hayat tehdit edici bozulma meydana gelmesini engeller. Ancak ilk başta, renal perfüzyondaki azalmaya bağl olarak glomerüler filtrasyonda geçici bir azalma meydana gelebilir. Malign hipertansiyonun daha ileri dönemlerinde intimaya düz kas hücrelerinin göç etmesi ve bu hücreler taraf ndan kollajen ve proteoglikanlar n salg lanmas ile konsantrik intima kal nlaşmas meydana gelir. Ayr ca, damar içi koagülasyon gözlenebilir. Kan bas nc k sa sürede çok fazla yükseldiğinde retinal arterlerde yer yer koruyucu mekanizmas n n k r lmas - na bağl vazodilatasyon ve retinal eksüda/hemoraji veya papilödemi (grade 3-4 göz bulgular ) görülür. Tedavi edilmezse beyin hasar veya daha yavaş olarak böbrek hasar ile ölüm meydana gelir. KLİNİK ve LABORATUVAR Öncelikle iyi bir anamnez al nmal, anamnezde hipertansiyon süresi, almakta olduğu antihipertansif tedavi, diğer tedaviler ve son organ hasar sorgulanmal - d r (5). Son organ hasar n gösterebilecek belirtiler özellikle sorgulanmal d r; göğüs ağr s (iskemi, infarktüs, aort diseksiyonu), s rt ağr s (aort diseksiyonu), dispne (pulmoner ödem), baş ağr s, bilinç değişiklikleri ve konvülziyon (hipertansif ensefalopati) (5). Fizik muayenede her iki koldan kan bas nc ölçülmesi ve yine son organ hasar na yönelik inceleme önemlidir. İki kol aras nda ciddi kan bas nc fark aort diseksiyonunu düşündürmelidir. Göz dibi muayenesi yap lmal d r. Göz dibinde hemoraji/eksüda veya papilödem görülmesi özellikle önemlidir. Kalp muayenesinde kalp yetmezliği bulgular n n olup olmad ğ araşt r lmal d r. Laboratuvar incelemesinde öncelikle rutin tetkikler [kan üre nitrojeni (BUN), kreatinin, elektrolitler, tam kan say m, idrar tetkiki], elektrokardiyografi (EKG) ve akciğer grafisi çekilmelidir. Hipertansif krizlerin ay r c tan s nda düşünülmesi gereken durumlar Tablo 2 de verilmiştir. Hipertansif Ensefalopati Günümüzde hipertansif ensefalopati az görülmekle birlikte, ciddi ama tedavi edilebilir bir tablo olduğundan k saca aç klanacakt r. Hipertansif ensefalopati ciddi hipertansiyon ve nörolojik semptomlarla seyreden bir durumdur. Hipertansif ensefalopatinin anlaş lmas için öncelikle otoregülasyonun bilinmesi gerekir. Serebral damarlarda perfüzyon bas nc yükseldiğinde vazokonstrüksiyon, düştüğünde vazodilatasyon meydana gelir ve böylece beyin perfüzyonu oldukça geniş kan bas nc değerleri içinde, sabit bir seviyede tutulur (6). Normal kişilerde bu mekanizma ile beyin perfüzyonu, ortalama kan bas nc n n mmhg aras ndaki değerlerinde sabit tutulabilmektedir (7). Hipertansif kişilerde zamanla vasküler hipertrofi meydana gelir ve otoregülasyondaki s n r kan bas nc değerleri sağa doğru kayar. Böylece beyin dokusu daha yüksek kan bas nc değerlerinden korunabilir. Hipertansiflerde otoregülasyon alt s n r 110 mmhg, üst s n r 180 mmhg kadard r (6,7). Ancak bu sağa kayma neticesinde alt s n r değer de sağa doğru kayacağ ndan, hipertansif olmayanlar n tolere edebileceği kan bas nc değerleri, hipertansifler için düşük kalacak ve serebral iskemi görülebilecektir. S n r kan bas nc değerinin alt na inildiğinde, beyin kan ak m azal r ve halsizlik, bitkinlik, soğuk terleme, esneme, bulant ve senkop gibi serebral iskemi belirtileri ortaya ç kar. Hem hipertansiflerde hem de normotansiflerde otoregülasyonun alt s n r, istirahat s ras ndaki ortalama kan bas nc değerinin yaklaş k %25 alt ndad r (8). Antihipertansif tedavi ile otoregülasyon zamanla sola yani normal değerlere doğru kayma gösterir (9). Otoregülasyon s n r değerinin üzerine ç k ld ğ nda, beyni yüksek bas nçtan koruyan vazokonstrüksiyon yer yer k r l r, vazodilatasyon meydan gelir ve beyin dokusu yüksek kan bas nc na maruz kal r. Bunun sonucunda serebral ödem, peteşiyal kanamalar ve mikroinfarktlar meydana gelir (10). Hipertansif ensefalopati denen bu tabloda baş ağr s, bulant, f şk r r tarzda kusma, görme bozukluklar, huzursuzluk, konfüzyon, somnolans, stupor, konvülziyon veya koma gibi santral sinir sistemi belirtileri ortaya ç kar. 6

3 Kan bas nc genellikle çok yüksektir; sistolik kan bas nc genellikle 250 mmhg n n, diyastolik kan bas nc ise 150 mmhg n n üzerindedir. Tedavi edilmemiş hipertansiyon veya tedavinin b rak lmas anamnezi vard r. Kronik hipertansiyonda otoregülasyonun sağa kaymas yüksek kan bas nc na karş beyni korur. Buna karş n akut glomerülonefrit veya eklampsi gibi hipertansiyon gelişimi h zl olanlarda, otoregülasyonda sağa kayma meydana gelmesi için yeterli süre yoktur ve orta derecede kan bas nc yüksekliğinde bile ensefalopati gelişebilir (11). Semptomlar saat içinde yavaş yavaş gelişir. Gözde retinal eksüda/kanama veya papilödem eşlik edebilir. Ancak göz bulgular ensefalopati için olmazsa olmaz koşul değildir. Göz bulgular na ek olarak sol ventrikül hipertrofisi, nefropati gibi yüksek kan bas nc na bağl diğer organ hasarlar da vard r. Tan şiddetli hipertansiyona eşlik eden nörolojik semptomlar n olmas ve tedavi ile h zl bir düzelme meydana gelmesi ile konur. Bilgisayarl tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) de serebral ödeme bağl ventrikül kompresyonu görülebilir. Ay r c tan da intraserebral kanama, subaraknoid kanama, subdural kanama, beyin tümörü, serebral infarkt ve ensefalit düşünülmelidir (11). HİPERTANSİF ACİLLERİN TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR Bu amaçla kullan lan ilaçlar Tablo 3 te verilmiştir. Sodyum Nitroprussid Direkt etkili vazodilatördür. En önemli özelliği doz titrasyonu ile kan bas nc n n kontrollü bir şekilde düşürülebilmesi ve doz değişimlerine hemen cevap al - nabilmesidir. Ancak yak n kan bas nc monitörizasyonu (genellikle intraarteryel yolla) gerektirmesinden dolay, yoğun bak m ortamlar nda kullan labilir. Miyokardiyal önyükü ve ardyükü azaltt ğ ndan, özellikle sol ventrikül yetmezliğinin eşlik ettiği durumlarda yararl d r. Böbrek yetmezliği olanlarda toksisite riski vard r. Iş ğa duyarl olduğundan infüzyon s - ras nda ş ktan korunmal d r. Nitrogliserin Koroner arter by-pass cerrahisi öncesi, s ras veya sonras nda ya da akut miyokard infarktüsü s ras nda görülen akut hipertansiyon, kalp üzerine yüklediği stres nedeniyle acil bir durumdur. Bu durumlarda sodyum nitroprussid kullan labilir. Ancak intravenöz (IV) nitrogliserin antiiskemik özelliğinden dolay daha iyi bir seçenektir. Diazoksid Direkt etkili vazodilatördür. En büyük dezavantaj kontrollü doz titrasyonuna olanak vermemesidir. Bolus dozu verildiğinde ani ve uzam ş kan bas nc düşüşü yapabilir ve baz hastalarda tehlikeli olabilir. Sodyum nitroprussid için yak n monitörizasyon yap lamayacak durumlarda kullan labilir. Bu durumda küçük bolus dozu veya infüzyon tercih edilmelidir. Sodyum retansiyonu etkisi nedeniyle beraberinde furosemid verilmelidir. Hidralazin Eklampside özellikle seçilecek ajand r. IV veya intramusküler (IM) olarak kullan labilir. Trimetafan Ganglion blokeridir. Özellikle aort diseksiyonunda tercih edilir. Ancak günümüzde aort diseksiyonunda sodyum nitroprussid ile beta-bloker kombinasyonu daha çok tercih edilmektedir. Trimetafana karş uzun süreli kullan mda tolerans gelişebilmesi bir sorundur. Labetolol Hem alfa hem de beta-reseptörlerini bloke eder ve direkt vazodilatör etkisi de vard r. Refleks taşikardi yapmaz. Ancak aş r kan bas nc düşmesine neden olabilir. Ast mda kullan lmamal d r. Alfa ve betabloker özelliğinden dolay feokromositomada tercih edilir. Perioperatif hipertansiyonda sodyum nitroprussid kullan lamad ğ durumlarda labetolol kullan - labilir. HİPERTANSİF ACİLLERİN TEDAVİSİ Hipertansif acil ve ivedi durumlarda kan bas nc n n ne h zla, hangi seviyelere kadar düşürülmesi gerektiği üzerinde fikir birliği yoktur. Ancak baz durumlar d ş nda normal seviyelere düşürülmesi gerekmez. Kan bas nc seviyesi ve hastan n durumu göz önüne al narak hedef belirlenmelidir. Hipertansif ivedi durumlarda h zl düşürmenin riskleri, elde edilecek yarardan fazla olabilir. Bu nedenle daha yavaş bir kan bas nc düşüşü sağlanmal d r. Gerçek hipertansif acillerde oral ilaçlara güvenilemez ve parenteral ilaçlar n kullan lmas zorunludur. Hipertansif aciller hastane ortam nda, klinikte veya acil serviste tedavi edilmelidir. Hipertansif ivedi durumlar ise hastan n durumuna göre hastane ortam nda veya ayaktan tedavi edilebilir. Orta dereceli hipertansiyonda otoregülasyon normale yak nd r. Bu nedenle kan bas nc, renal ve serebral kan ak m tehlikeye at lmadan normotansif s n rlara indirilebilir. Şiddetli ve uzun süreli hipertansiyonu olanlarda renal ve serebral damarlarda ciddi yap sal 7

4 Abacı A Tablo 3. Hipertansif acillerde parenteral yolla kullan lan antihipertansifler.* Doz ve Etki başlama Etki kullanım yolu süresi süresi Yan etkileri Öneriler Nitroprussid µg/kg/dakika Hemen 2-3 dakika Bulantı, kusma, terleme, Kalp yetmezliği ve aort IV infüzyon tiyosiyanat intoksikasyonu, diseksiyonunda özellikle etkili, methemoglobinemi eklampsi de tercih edilmez Nitrogliserin µg/dakika 2-5 dakika 2-3 dakika Baş ağrısı, taşikardi, flushing, Akut sol kalp yetmezliği, AMİ, IV infüzyon kusma, methemoglobinemi kararsız anjina, by-pass sonrası tercih edilir Hidralazin mg- 10 dakika 4-6 saat Taşikardi, baş ağrısı, kusma, İskemik durumlarda kaçınılmalı, 1 mg/dakika anjina agrevasyonu, sıvı refleks taşikardi IV propranolol ile olacak şekilde retansiyonu engellenebilir. Eklampside tercih yavaş IV bolus edilir Diazoksid mg 1-2 dakika 18 saate kadar Taşikardi, hipotansiyon, anjina İskemik durumlarda kaçın, refleks IV bolus, agrevasyonu, AMİ, sıvı taşikardi hidralazinde olduğu gibi dakikada bir tekrarlanır retansiyonu, hiperglisemi veya mg/dakika IV infüzyona devam edilir Labetolol 2 mg/dakika IV 5-10 dakika 1-8 saat Bronkokonstrüksiyon, kalp Astım, kalp bloğu, hasta sinüs infüzyon, toplam bloğu, ortostatik hipotansiyon, sendromunda kullanma doz 2 mg/kg ı sol ventrikül disfonksiyonu, geçmemeli bulantı, kusma Nikardipin 5-15 mg/saat 5-15 dakika dakika Taşikardi, baş ağrısı, flushing, IV infüzyon lokal filebit Trimetafan 1-4 mg/dakika 5-10 dakika 5-10 dakika Ortostatik hipotansiyon, ağız Aort diseksiyonunda nitroprussid IV infüzyon kuruluğu, görme bulanıklığı, ile kombine kullanılabilir üriner retansiyon, bağırsak paralizisi Fenoldopam µg/kg/dakika 4 dakika 5-10 dakika Hipotansiyon, baş ağrısı Fentolamin 5-15 mg IV 1-2 dakika 3-5 dakika Taşikardi, flushing, ortostatik Katekolamin krizlerinde tercih hipotansiyon edilir Enalaprilat mg IV bolus, 15 dakika 4-6 saat Hipotansiyon, Renin yüksekliğinde aşırı kan her 6 saatte bir böbrek yetmezliği basıncı düşüşü olabilir. AMİ de kullanma Esmolol 4 dakika 1-2 dakika 30 dakika Hipotansiyon Astım, kalp bloğu, hasta sinüs 500 µg/kg/dakika, sendromunda kullanmamalı daha sonra µg/kg/dakika IV infüzyon * 1 ve 5 no lu kaynaklardan modifiye edilmiştir. AMİ: Akut miyokard infarktüsü, IV: İntravenöz. değişiklikler meydana gelir. Bu durumda kan bas nc - n normotansif s n rlara düşürmek serebral ve renal kan ak m n n azalmas na neden olur. H zl ve yoğun antihipertansif tedavi ile renal perfüzyonun bozulmas na bağl renal iskemi ve renal fonksiyon bozukluğu görülebilir (12). Koroner kan ak m nda bozulma ve miyokardiyal iskemi meydana gelebilir (13). Kan bas nc n n, özellikle IV ajanlarla h zl bir şekilde düşürülmesi serebral iskemi, infarkt ve ölüme neden olabilir. Bu nedenle damarlardaki vasküler hipertrofide gerileme olabilmesi ve otoregülatör eğrinin sola-normale doğru kayabilmesi için kan bas nc n n tedrici olarak düşürülmesi gerekir. Kan bas nc n n h zl olarak düşürülmesi ancak hayat tehdit eden durumlara (hipertansif ensefalopati, hipertansif sol ventrikül yetmezliği, aort diseksiyonu) saklanmal d r. 8

5 Hipertansif Ensefalopati Tedavide ilk tercih edilecek ilaç sodyum nitroprussiddir. IV infüzyonun h z, sistolik kan bas nc iki-üç saat içinde, mmhg civar na indirilecek şekilde ayarlanmal d r. Ortalama kan bas nc, başlang ç değerinin %25 inden daha fazla düşürülmemelidir (10,14). Genellikle kan bas nc n n düşmesi ile h zl bir iyileşme meydana gelir. Kan bas nc n n düşmesi ile klinik belirtilerde düzelme olmuyorsa, hipertansif ensefalopati tan s sorgulanmal d r. Bazen klinik iyileşme birkaç gün sürebilir. Nitroprussid hem arteriyoler hem de venöz dilatasyon yapar ve nitroprussid ile kan bas nc düşürülürken, venöz dönüşün azalmas na bağl kafa içi bas nç art ş riski vard r. Bu nedenle son zamanlarda labetolol, nikardipin gibi diğer IV ajanlar daha çok tercih edilmektedir. Bu ilaçlardan hangisi kullan l rsa kullan ls n, IV furosemid ile sodyum ve su at l m n n sağlanmas gerekir. Bu s rada intraarteryel yol ile devaml arter bas nc n n monitörizasyonu önerilir. Kan bas nc n n aniden otoregülasyon s n r n n alt na inmesi ciddi beyin hasar na neden olabilir. Bu nedenle plazma yar lanma ömrü uzun olan ilaçlar n kullan m, uzun süre devam eden hipotansiyon ve akut nörolojik bozulma riski taş r (15,16). Yar ömrü k sa olan ilaçlar n kullan m ile bu risk azal r. Nifedipin dil alt yol ile kullan ld ğ nda, yaklaş k üç dakika içinde etkisini göstermeye başlar, maksimal kan bas nc düşüşü bir saat içinde meydana gelir ve genellikle iyi tolere edilir (17). Hipertansif ensefalopatide dil alt nifedipin, kullan m kolay gibi görünse de, kontrolsüz aş r hipotansiyona ve koroner iskemiye neden olabilir ve hipotansiyonun kontrolü zorluğu göz önüne al nd ğ nda tercih edilmemesi gereken bir uygulamad r. Ayr ca, komplikasyonsuz malign hipertansiyon tedavisinde de dil alt nifedipinin yeri yoktur. Akut Miyokard İnfarktüsü ve Karars z Anjina Pektoris Ciddi hipertansiyon akut miyokard infarktüsü veya karars z anjinaya eşlik ediyor olabilir. Bu durumda IV nitrogliserin ilk tercih olmal d r. Sodyum nitroprussid koroner çalma fenomenine neden olabileceğinden önerilmez (18). Sol kalp yetmezliğinin nedeni miyokardiyal iskemi ise nitrogliserin iyi bir alternatiftir. Akut Kalp Yetmezliği ve Pulmoner Ödem Hipertansiyon, akut pulmoner ödemin hem nedeni hem de sonucu olabilir. Akut pulmoner ödem tedavisinde kan bas nc n düşürmek için IV tedavi gerekir ve sodyum nitroprussid veya nitrogliserin tercih edilir. Bu ilaçlar, kan bas nc n düşürmeleri yan nda, arteryel ve venöz dilatasyon etkileri ile önyükü (preload) ve ardyükü (afterload) azaltt klar ndan özellikle yararl - d r. Tedavide IV diüretik tedavi de uygulanmal d r. Aort Diseksiyonu Çoğu hastada hipertansiyon eşlik eder. Aort diseksiyonunda tedavinin amac kan bas nc n ve sol ventrikül ejeksiyon h z n (dp/dt) düşürmektir. Sodyum nitroprussid tek baş na kullan lmamal, parenteral negatif inotropik eklenmelidir. Negatif inotropik olarak IV propranolol, metoprolol kullan labilir. Sodyum nitroprussidin refleks adrenerjik etkisini engellemek için rezerpin veya metildopa da kullan - labilir. Aort diseksiyonunda trimetafan da kullan lmaktad r. Diazoksid ve hidralazin bu durumda kontrendikedir. Hedef kan bas nc sistolik , diyastolik mmhg olmal d r. Perioperatif Hipertansiyon Çoğu zaman, perioperatif hipertansiyon bilinen anlamda hipertansif acil demek değildir. Ancak hastalar genellikle oral ilaç kullanamayacak durumda olduklar ndan IV ilaç kullan m gerekir. Oral ilaç alabilecek durumda olan hastalarda beta-blokerler iyi bir seçenektir. Koroner by-pass, aort anevrizma rezeksiyonu, renal vasküler ve karotid arter cerrahisi gibi, aort klempi uygulanmas gereken ameliyatlarda, ciddi hipertansiyon görülebilir. Ayr ca, damar ameliyatlar nda çok yüksek olmayan hipertansiyon bile dikiş yerleri için risk oluşturabilir. Bu durumlarda titrasyonunun kolayl ğ göz önüne al nd ğ nda, sodyum nitroprussid ilk seçilecek ilaçt r. Koroner by-pass ameliyatlar sonras, baz lar nitrogliserinin seçilmesini önermektedir (19). İnme ve Subaraknoid Kanama İnme geçiren hastalardaki hipertansiyon özel bir durumdur ve kan bas nc n n düşürülüp düşürülmemesi ve düşürülecekse ne kadar düşürüleceği konusu çok tart şmal d r (14). Eğer inme infarkta bağl ise kan bas nc n n düşürülmesi infarkt çevreleyen bölgedeki (penumbra) perfüzyonu azaltabilir ve infarkt n büyümesine neden olabilir. Aksine, eğer infarkta neden olan trombüs erir ve damar kendiliğinden aç l rsa, kan bas nc n n yüksek olmas, infarkt bölgesine kanama meydana gelmesine neden olabilir. Ne yaz k ki bu iki durumdan hangisinin geçerli olduğunu belirleyecek bir ölçüt elimizde yoktur. Bu nedenle genellikle önerilen, kan bas nc çok yüksek olmad kça tedavi uygulanmamas d r (14). Ampirik olarak tedavi s n r diyastolik kan bas nc 130 mmhg olarak verilir. 9

6 Abacı A Serebral kanama olmas durumunda kan bas nc s n - r, elde kan t olmasa da diyastolik 120 mmhg d r. Subaraknoid kanamaya ciddi hipertansiyon eşlik ediyorsa, 6-12 saatlik bir sürede, ortalama kan bas nc - n n %20-25 kadar düşürülmesi önerilir (5,10,14). Ancak kan bas nc /100 mmhg n n alt na indirilmemelidir. İnme ve beyin kanamalar nda sodyum nitroprussid tercih edilir. Nitroprussidin kafa içi bas nc art rabileceği unutulmamal d r. Kafa içi bas nç art ş görülürse mannitol, deksametazon ve diüretik verilmelidir (20). Kan bas nc n n düşürülmesi ile hastan n kliniğinde bozulma gözlenirse, nitroprussidin kesilmesi ile kan bas nc iki-dört dakika sonra tekrar yükselir. Bu durumda uzun etkili oral veya IV ilaçlar uzun süreli hipotansiyon riski taş d ğ ndan kullan lmamal d r. Subaraknoid kanamada nimodipinin yararl olduğunu gösteren çal şmalar vard r (21). Nimodipin güçlü bir serebral vazodilatördür ve etkisini iskemik nöronlara kalsiyum girişini engelleyerek gösterdiği düşünülmektedir. Anevrizmal subaraknoid kanamada, sistolik kan bas nc çok yüksek değilse (< 180 mmhg) hipertansiyonun tedavisi önerilmez (20,22). Preeklampsi-Eklampsi Preeklampsi ve eklampside antihipertansif ilaç seçimi, gebelik söz konusu olduğundan daha zordur. Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri ve anjiyotensin reseptör blokerleri gebelikte kontrendikedir. Parenteral tedavide IV bolus veya IM yolla hidralazin ya da IV bolus veya infüzyon şeklinde labetolol de kullan labilir (5,14). Nitroprussid önerilmez. Hipertansif İvedi Durumlar Bu durumlarda oral yolla kullan lan ilaçlar genellikle yeterlidir. Kan bas nc n n çok yüksek olduğu (sistolik > 240 mmhg, diyastolik > 140 mmhg), ancak semptom veya komplikasyonlar n olmad ğ durumlarda, sistolik kan bas nc n mmhg, diyastolik kan bas nc n mmhg civar na indirmek amaçlanmal d r (10). Retinal eksüda/kanama ve papilödem varl ğ nda bile, semptom yoksa, oral ilaçlarla 24 saat içinde kan bas nc düşüşü sağlanabilir. Hemen bütün ilaçlar kullan labilirse de furosemid, propranolol, kaptopril veya felodipin gibi k sa etkili oral yolla kullan lan ilaçlar tercih edilmelidir. Dil alt 25 mg kaptopril etkili bulunmuştur ve beş dakika içinde kan bas nc düşüşü başlar ve dört-beş saat devam eder (23). Eğer ciddi hipertansiyonun nedeni kullan lan antihipertansif tedavinin b rak lmas ise, ilaçlar n tekrar başlanmas en uygun yaklaş md r. KAYNAKLAR 1. The Sixth Report of the Joint National Committee on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure (JNC-VI). Arch Intern Med 1997; 157: Kaplan NM. Systemic hypertension: Mechanisms and diagnosis. In: Braunwald E (ed). Heart Disease. Philadelphia: WB Saunders, 2001: Swales JD. Managing special situations. In: Swales JD (ed). Manuel of Hypertension. London: Blackwell Science Ltd, 1995: Swales JD. Consequences of hypertension. In: Swales JD (ed). Manuel of Hypertension. London: Blackwell Science Ltd, 1995: Vaughan CJ, Delanty N. Hypertensive emergencies. Lancet 2000; 356: Strandgaard S, Olesen J, Skinhof E, et al. Autoregulation of brain circulation in severe arterial hypertension. Br Med J 1973; 1: Strandgaard S, Paulson OB. Cerebral blood flow and its pathophysiology in hypertension. Am J Hypertens 1989; 2: Gifford RW Jr. Effect of reducing elevated blood pressure on cerebral circulation. Hypertension 1983; 5 (Suppl III): Strandgaard S. Autoregulation of cerebral blood flow in hypertensive patients. Circulation 1976; 53: Gifford RW Jr. Management of hypertensive crises. JAMA 1991; 266: Heistad DD, Lwaton WJ, Talman WT. Akut hipertansif ensefalopatinin patogenezi. Kazanc G (çeviri editörü). Primer Hipertansiyon. Yüksek Kan Bas nc na İlişkin Temel Bilgiler. İstanbul: Nobel T p Kitabevi, 2004: Robertson CR, Deen WM, Troy JL, et al. Dynamics of glomeruler ultrafiltration: III. Hemodynamics and autoregulation. Am J Physiol 1972; 223: Ross RS. Pathophysiology of coronary circulation. Br Heart J 1971; 33: Blumenfeld JD, Laragh JH. Management of hypertensive crises: The scientific basis for treatment decisions. Am J Hypertens 2001; 14: Graham DI. Ischaemic brain damage of cerebral perfusion type after treatment of severe hypertension. Br Med J 1975; 4: Ledingham JGG, Rajagopalan B. Cerebral complications in the treatment of accelerated hypertension. Q J Med 1979; 48: Angeli P, Chieza M, Caregaro L, et al. Comparison of sublingual captopril and nifedipine in immediate treatment of hypertensive emergencies. Arch Intern Med 1991; 151: Mann T, Cohn PF, Holman I, et al. Effect of nitroprusside on regional myocardial blood flow in coro- 10

7 nary artery disease: Results in 25 patients and comparison with nitroglycerin. Circulation 1978; 57: Flaherty JT, Magee PA, Gardner TL, et al. Comparison of intravenous nitroglycerin and sodium nitroprusside for treatment of acute hypertension developing after coronary artery by-pass surgery. Circulation 1982; 65: Biller J, Godersky JC, Adams HP. Management of aneurysmal subarachnoid hemorrhage. Stroke 1988; 19: Tettenborn D, Dyeka J. Prevention and treatment of delayed ischemic dysfunction in patients with aneurysmal subarachnoid hemorrhage. Stroke 1990; 21 (Suppl IV): IV Calhoun DA, Oparil S. Treatment of hypertensive crises. N Engl J Med 1990; 323: Tschollar W, Belz GG. Sublingual captopril in hypertensive crisis. Lancet 1985; 2: YAZIŞMA ADRESİ Doç. Dr. Adnan ABACI Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dal Beşevler-ANKARA 11

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

Acil Hipertansif Durumlar ve Gestasyonel Hipertansiyonun Tedavisi. Doç. Dr. Cemil GÜRGÜN EÜTF Kardiyoloji AD

Acil Hipertansif Durumlar ve Gestasyonel Hipertansiyonun Tedavisi. Doç. Dr. Cemil GÜRGÜN EÜTF Kardiyoloji AD Acil Hipertansif Durumlar ve Gestasyonel Hipertansiyonun Tedavisi Doç. Dr. Cemil GÜRGÜN EÜTF Kardiyoloji AD Tarihsel süreç Volhard ve Fahr, 1914 ilk hipertansif acil durum tanımı Keith ve ark. 1939 ilk

Detaylı

HİPERTANSİF ACİLLER ve TEDAVİSİ. Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

HİPERTANSİF ACİLLER ve TEDAVİSİ. Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı HİPERTANSİF ACİLLER ve TEDAVİSİ Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malatya, 26.05.2006 Hedef Hipertansif kriz ve gerçek hipertansif acil kavramlarını ve bu durumlara

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hasta. kları AD Yoğun Bakım BD

Acil Serviste Hipertansif Hasta. kları AD Yoğun Bakım BD Acil Serviste Hipertansif Hasta Dr. Gülbin G Aygencel GÜTF İç Hastalıklar kları AD Yoğun Bakım BD OLGU 1 MS, 34 yaşında, bankacı Son 2 aydır gittikçe artan baş ağrıları var. Baş ağrılarını iş stresine

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

JNC 7.5 ACİL SERVİSTE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ. Doç.Dr.Çağdaş Özdöl Ankara Üniversitesi Tıp fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

JNC 7.5 ACİL SERVİSTE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ. Doç.Dr.Çağdaş Özdöl Ankara Üniversitesi Tıp fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı JNC 7.5 ACİL SERVİSTE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Doç.Dr.Çağdaş Özdöl Ankara Üniversitesi Tıp fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Türkiye de hipertansiyon Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 50

Detaylı

Tedavisi. Dr. Betül Kalender. Nefroloji Bilim Dalı 23. 09. 2010

Tedavisi. Dr. Betül Kalender. Nefroloji Bilim Dalı 23. 09. 2010 Acil Hipertansiyon Tedavisi Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 23. 09. 2010 Konuşma Planı Tanımlamalar Hipertansif acillerde hedef organ hasarı gelişiminin patofizyolojisi

Detaylı

Ciddi Hipertansif Yoğun Bakım Ünitesi Hastalarında Tedavi Yaklaşımı

Ciddi Hipertansif Yoğun Bakım Ünitesi Hastalarında Tedavi Yaklaşımı DERLEME/REVIEW Ciddi Hipertansif Yoğun Bakım Ünitesi Hastalarında Tedavi Yaklaşımı Management of Severe Hypertension in Intensive Care Unit Melda TÜRKOĞLU 1 1 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

Acilde Hipertansiyon

Acilde Hipertansiyon Acilde Hipertansiyon Anahtar noktalar Hipertansif urgency ve emergency kan basıncı artışına bağlı olarak oluşan end organ disfonksiyonu ya da risk artışıdır. Hipertansiyon değerlendirmesi aslında anahtar

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

HİPERTANSİYON. Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği

HİPERTANSİYON. Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği HİPERTANSİYON Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği Hipertansiyon (HT) dünyada yaklaşık 1 milyar hastayı etkileyen cok yaygın bir hastalıktır. Tüm tedavilere rağmen kronik HT hastalarının sadece %50 sinin

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım. Uzm. Dr. Şükrü Gürbüz Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım. Uzm. Dr. Şükrü Gürbüz Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Uzm. Dr. Şükrü Gürbüz Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Hipertansiyonun Tanımı Arteriyel kan basıncının normal sayılan sınırların üstüne

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

81. Aşağıdaki antipsikotik ilaçlardan hangisinin ekstrapiramidal yan etkisi en azdır?

81. Aşağıdaki antipsikotik ilaçlardan hangisinin ekstrapiramidal yan etkisi en azdır? 81. Aşağıdaki antipsikotik ilaçlardan hangisinin ekstrapiramidal yan etkisi en azdır? A) Haloperidol B) Klorpromazin C) Flufenazin D) Tiotiksen E) Klozapin Referans: e-tus İpcucu Serisi Farmakoloji Ders

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım?

Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım? Hipertansif Hasta Gebe Kalınca Ne Yapalım? Doç.Dr. Gülay Sain Güven Hacettepe ÜniversitesiTıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Genel Dahiliye Ünitesi 24 Mayıs 2008, Antalya Sunum Planı Gebelik-hipertansiyon

Detaylı

Hipertansif aciller (hypertensive emergency) ya

Hipertansif aciller (hypertensive emergency) ya 34 HİPERTANSİF ACİLLER VE PERİOPERATİF HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Dr. Mansur KAYATAŞ Ankara Numune Hastanesi, İç Hastalıkları Nefroloji Şefliği Hipertansif aciller (hypertensive emergency) ya da Acil hipertansiyon

Detaylı

ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN

ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN ACS de yeni biyolojik markırlar MEHMET KOŞARGELİR HNH 2014-DEDEMAN Biyomarkırlar (Tanı) Sınıf 1: Faydalı (Kanıt seviyesi:a) Kardiak spesifik troponin (troponin I veya T hangisi kullanılıyorsa) ACS semptomları

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hasta Yönetimi. Doç.Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği

Acil Serviste Hipertansif Hasta Yönetimi. Doç.Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği Acil Serviste Hipertansif Hasta Yönetimi Doç.Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği Hipertansiyon Kanın arter duvarına yaptığı basıncın yükselmesi Sistolik ile karakterize

Detaylı

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi 27. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon,

Detaylı

sık ölçümler alınmalı, başağrısı, konvülsiyon, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ödem gibi nörolojik, kardiyovasküler veya renal semptomlar sorgulanmalıdır

sık ölçümler alınmalı, başağrısı, konvülsiyon, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ödem gibi nörolojik, kardiyovasküler veya renal semptomlar sorgulanmalıdır HİPERTANSİYON VE AKUT HİPERTANSİF ATAKTA NE YAPMALI? Dr.Selim Yalçınkaya AKUT HİPERTANSİF ATAK Yüksek Kan basıncı ile birlikte progresif veya olası hedef organ hasarı bulunması durumunda hipertansif kriz

Detaylı

HİPERTANSİF HASTA VE CERRAHİYE HAZIRLIK. Dr. Serap Demir Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji B.D.

HİPERTANSİF HASTA VE CERRAHİYE HAZIRLIK. Dr. Serap Demir Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji B.D. HİPERTANSİF HASTA VE CERRAHİYE HAZIRLIK Dr. Serap Demir Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji B.D. Sunum Planı Hipertansif hastada cerrahi ve anestezinin riskleri Hipertansif hastanın cerrahiye

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Sunum Planı Acil serviste hipertansiyon ve önemi Hipertansif hastanın triajı Hipertansif hastaya yaklaşım ve organ hasarının belirlenmesi Hipertansif hastanın

Detaylı

Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Hipertansiyon ve akut hipertansif atakta ne yapmalı? Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Sağlıklı kişi Hipertansiyon: ne yapmalı? Risk faktörlerinden ölüme kardiyovasküler

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Acil Serviste Hipertansiyonlu Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansiyonlu Hastaya Yaklaşım Kitap Bölümü DERMAN Acil Serviste Hipertansiyonlu Hastaya Yaklaşım Bahadır Taşlıdere, Levent Avşaroğulları GİRİŞ Hipertansiyondan ilk olarak M.Ö. 2600 civarı antik Çin kayıtlarında sert nabız hastalığı

Detaylı

Hipertansif Aciller. Doç. Dr. Deniz Kumbasar. Epidemiyoloji

Hipertansif Aciller. Doç. Dr. Deniz Kumbasar. Epidemiyoloji Klinik Geliflim 18 (2) - (15-24) 2005 Hipertansif Aciller Doç. Dr. Deniz Kumbasar Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dal Özet Kan bas nc n n dakikalar ya da saatler içinde düflürülmesini

Detaylı

HİPERTANSİF KRİZLERE YAKLAŞIM

HİPERTANSİF KRİZLERE YAKLAŞIM Deüeme HİPERTANSİF KRİZLERE YAKLAŞIM Dr. Kıvılcım Ertürk İç Hastalıkları Anahilim Dalı GATA. Ankara Dr. Levent Yamanel Acil Dahiliye Yoğun Bakını Kliniği GATA. Ankara Dr. Özgür Kartal İç Hastalıkları Anahilim

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

ÇOCUKLARDA ACİL HİPERTANSİYON Kimi, Ne Zaman, Nasıl Tedavi Etmeliyiz? Dr. Aytül NOYAN

ÇOCUKLARDA ACİL HİPERTANSİYON Kimi, Ne Zaman, Nasıl Tedavi Etmeliyiz? Dr. Aytül NOYAN ÇOCUKLARDA ACİL HİPERTANSİYON Kimi, Ne Zaman, Nasıl Tedavi Etmeliyiz? Dr. Aytül NOYAN TARİHÇE Kan Basıncı Ölçümü. Sfigmograf 1863 Sfigmomanometre 1898 Korotkoff 1905 TARİHÇE Hipertansiyon. Osler, 1912

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

HİPERTANSİF ACİL DURUMLAR YAKLAŞIM VE TEDAVİ

HİPERTANSİF ACİL DURUMLAR YAKLAŞIM VE TEDAVİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE DAHİLİ SORUNLAR HİPERTANSİF ACİL DURUMLAR YAKLAŞIM VE TEDAVİ Prof.Dr.Hakan Tezcan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hipertansif kriz Hypertensive emergency

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Asemptomatik ciddi HT (hedef organ hasarı yok KB>180/110 Hipertansif

Detaylı

Hipertansif Acil Durumlar. Prof. Dr. Kerim GÜLERG

Hipertansif Acil Durumlar. Prof. Dr. Kerim GÜLERG Hipertansif Acil Durumlar Prof. Dr. Kerim GÜLERG İstanbul Tıp T p Fakültesi Hocamız Sami Zan ın eğitsel sözleri... Hayat denklemi Çalışma (10)x Doğruluk (10)xBilgi (10)x Güzellik (10)x Şans (0) = 0

Detaylı

ACİL HİPERTANSİYON TEDAVİSİ

ACİL HİPERTANSİYON TEDAVİSİ ACİL HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Dr. Yasemin Erten Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Hipertansiyon Türkiye %31.8 Avrupa %44 Kuzey Amerika %28 Kanada %27 Dünyada >1 milyar üzeri hipertansif

Detaylı

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı Olgu 1 25 yaşında inşaat işçisi Yüksekten düşme E2M3V2

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul

ÜRÜN BİLGİSİ. CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CARDOVOL 5 mg/5 ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metoprolol tartarat 5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR Supraventriküler taşiaritmiler. Şüphelenilen

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon Birincilik Ödülü İkincilik Ödülü Üçüncülük Ödülü Soru 1 Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon EKMEK DANİMARKA FİNLANDİYA

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey

İNMEDE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Cem CALLI. Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNMEDE GÖRÜNTÜLEME Dr. Cem CALLI Chief of Neuroradiology Section Ege University Hospital Dept. Of Radiology Izmir, Turkey İNME nedir? Beyin kan akımının bozulması sonucu beyin fonksiyonlarının hızlı ilerleyici

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*)

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) Dr. Birsen İnce İnme, merkezi sinir sisteminde iskemi ya da kanamaya bağlı olarak aniden gelişen nörolojik defisit şeklinde tanımlanır. İskemik inme ise, inme olgularının

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Acil Hipertansiyon: Tanı, Fizyopatoloji ve Tedavi

Acil Hipertansiyon: Tanı, Fizyopatoloji ve Tedavi Acil Hipertansiyon: Tanı, Fizyopatoloji ve Tedavi Tamer SAYIN* * Ankara Üniversitesi Kalp Merkezi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, ANKARA Hipertansif acil, kontrolsüz kan basıncı yüksekliği ile birlikte hedef

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

İnme ve Hipertansiyon. Dr. Bijen Nazlıel GÜTF Nöroloji ABD

İnme ve Hipertansiyon. Dr. Bijen Nazlıel GÜTF Nöroloji ABD İnme ve Hipertansiyon Dr. Bijen Nazlıel GÜTF Nöroloji ABD İnme ve Hipertansiyon Beyin kapalı kemik bir çatının,kafatasının içinde yer alır. Kafatasının esnekliği yetişkin bir insanda sıfıra yakındır. Kafa

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

Gebelik,Hipertansiyon. Dr. Rahmi YILMAZ

Gebelik,Hipertansiyon. Dr. Rahmi YILMAZ Gebelik,Hipertansiyon Dr. Rahmi YILMAZ Gebelik ve Hipertansiyon 10 gebeden bir tanesinde karşımıza çıkan bir komplikasyon: HİPERTANSİYON Anti-hipertansif tedavi protokolleri gebe olmayan erişkinlerden

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF HİPOTANSİYON Klinikde hipotansiyon ve şok terimleri birbirleri yerine

Detaylı

UYGUNSUZ ADH SENDROMU

UYGUNSUZ ADH SENDROMU UYGUNSUZ ADH SENDROMU Dr Sevin Başer Pamukkale Üniversitesi Göğüs G Hastalıklar kları Anabilim Dalı PAMUKKALE TARİHÇE 1957 yılında y Schwartz ve arkadaşlar ları Schwartz WB. Am J Med 1957; 23: 529-42 Bartter

Detaylı

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD HEMORAJİK İNME Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD İntraserebral kanamalar inmelerin %10-15 ini oluşturmaktadır. İntraparenkimal, subaraknoid, subdural ve

Detaylı

Asendan AORT ANEVRİZMASI

Asendan AORT ANEVRİZMASI Asendan AORT ANEVRİZMASI Aort anevrizması, aortanın normal çapından geniş bir çapa ulaşarak genişlemesidir. Aorta nın bütün bölümlerinde anevrizma gelişebilir. Genişlemiş olan bölümün patlayarak hayatı

Detaylı

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Hipertansiyon Kılavuzları ESC/ESH 2013 JNC-8 ASH/ISH 2014 CHEP 2014 NICE 2011 Kan BasıncıDüzeylerine İlişkin Tanımlar

Detaylı

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA STRES YANIT VE AĞRI KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ KARTAl KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİ VE REANİMASYON

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Acil Serviste Hipertansiyon Yönetimi

Acil Serviste Hipertansiyon Yönetimi ARŞİV 2003; 12:20 Acil Serviste Hipertansiyon Yönetimi Öğr. Gör. Dr. Salim SATAR* Arş. Gör. Dr.Zikret KÖSEOĞLU* Arş. Gör. Dr. Metin TOPAL* Hipertansiyon (HT) kardiyovasküler hastalıklar için en önemli

Detaylı

Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlara antihipertansif ilaçlar denir. Dünya Sağlık örgütüne göre;sistolik kan basıncının149 mm Hg nın diastolik kan basıncının 90 mm Hg 2nın

Detaylı

Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder?

Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder? Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder? Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Hangisi Renin-Anjiyotensin

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Hipertansiyon Acilleri

Hipertansiyon Acilleri .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri ç Hastal klar nda Aciller Sempozyum Dizisi No: 29 Mart 2002; s. 95-108 Hipertansiyon Acilleri Doç. Dr. Lale Koldafl Hipertansiyon acilleri

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

Hipertansiyon ve Antihipertansif İlaçlar Hipertansiyon nedir?

Hipertansiyon ve Antihipertansif İlaçlar Hipertansiyon nedir? Hipertansiyon ve Antihipertansif İlaçlar Hipertansiyon nedir? En sık görülen kardiyovasküler hastalık Öngörü: 80 yaşında kadın ve erkekler %60-80 olasılıkla hipertansif Kontrol edilmezse böbrekler, kalp

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir, 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Yakınma: Gözlerde uçuşmalar,

Detaylı

Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi. Nurol Arık

Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi. Nurol Arık Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi Nurol Arık Serebrovasküler hastalık/tanım İnme (Stroke) Geçici iskemik atak (TIA) Subaraknoid kanama Vasküler demans İskemik inme Geçici iskemik

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi (Nörovasküler Cerrahi) BR.HLİ.015 Sinir sisteminin damar hastalıkları ve bunların cerrahi tedavisi beyin ve sinir cerrahisinin spesifik ve zorlu bir alanını

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Böbrek Yetmezliği; ABY; Acute Renal Failure; ARF; Böbrek fonksiyonlarının aniden durmasıdır. Böbrekler vücudumuzdaki atık maddeleri kandan süzerek atan ve sıvı dengesini sağlayan

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

Kurşun ile Zehirlenmeler

Kurşun ile Zehirlenmeler Kurşun ile Zehirlenmeler Dr. Müge Tecder-Ünal Başkent Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı Klinik Toksikoloji Kursu, Nisan 2010, İzmir 15 aylık kız çocuk Şikayet: saçma yutma Öykü: 14.03.2010

Detaylı