ISSN:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISSN: 1300-8366 54 627"

Transkript

1 standard 1

2 44 ISSN: standard

3 Standard standard 3

4 4 standard

5 standard 5

6 6 standard

7 standard 7

8 8 standard

9 standard 9

10 dosya Yeşil Havaalanı Projesinin Gelişimi Ülkemiz, Uluslararası Sivil Havacılığın temelini oluşturan Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşması-Chicago Sözleşmesi ne 1945 yılında taraf olmuş ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Bu tarihten itibaren de bağlayıcılığı olan ICAO kuralları ülkemizde de uygulanmaya başlamıştır. Herhangi bir ICAO kuralı olmamasına rağmen Yeşil Havaalanı Projesi nin oluşturulması fikri, 2008 yılının sonuna doğru oluştu. Genel Müdürlüğümüzce projenin ana hatları belirlendi ve konu hakkında sektörün de görüşü alındı. Bu aşamada, sektörden herhangi bir olumsuz geri dönüş olmadı; aksine, birçok işletme projenin bir an önce hayata geçirilmesini beklediklerini bildirdi. Sonraki aşamada, Genel Müdürlüğümüzce havaalanlarında bulunan ve projeye dahil olmak isteyen işletmelerin yapması gereken hususlar belirlendi; diğer işletmelere nispeten daha büyük hacme sahip olan havaalanı işletmecilerinin, terminal işletmecilerinin, bakım kuruluşlarının, yer hizmetleri kuruluşlarının ve sağlık tesislerinin yerine getirmesi gereken ilave yükümlülükler tespit edildi ve projeye son şekli verildi. Ayrıca, projenin işletmelere getireceği mali yükleri hafifletmek maksadıyla işletmelerin Genel Müdürlüğümüze ödeyeceği yetki belgesi, ruhsat, sertifika gibi izin belgelerinin temdit ücretlerinde %20 indirim yapılmasına karar verildi. Ve Yeşil Havaalanı Projesi 25 Haziran 2009 tarihinde uygulanmaya başlandı. Yaklaşık 6 aylık bir sürede, Genel Müdürlüğümüzce 10 tane havacılık işletmesi, proje kapsamında sertifikalandırıldı. Sertifikalandırılan işletmelerin yanı sıra başvuruları reddedilen işletmeler de oldu. 10 standard

11 Projedeki ilk revizyon, 15 Aralık 2010 tarihinde yapıldı. İlk revizyondaki maksat, projenin daha iyi şartlarda uygulanmasının sağlanması ve farklı işletmelerin farklı yorumlamalarından kaynaklanan yanlış anlaşılmaların giderilmesiydi. Bu aşamada, daha önce sertifikalandırılan işletmelere yeni düzenlemelere uyum sağlaması için bir yıldan fazla süre verildi. Bu sürenin sonunda, mevcut işletmelerin tümü yeni düzenlemelere uyum sağladı. 20 Şubat 2012 tarihinde proje kapsamında yapılacak başvurulara ilişkin düzenlemeler yapıldı. En büyük yenilik, başvuruların havacılık işletmeleri tarafından değil, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca verilen Çevre Danışmanlık Yeterlik Belgesi ne sahip şirketler tarafından yapılmasıydı. Bu uygulamayla, başvurular sırasında yapılan hataların ve eksiklikleri bulunan işletmelerin başvuru yapmasının engellenmesi amaçlandı. Günümüz itibarıyla gönüllülük esasına dayalı olan bazı Havaalanı Karbon Akreditasyon Programlarının, havacılık sektöründe uluslararası alanda kabul görmüş çeşitli kurumlar/kuruluşlar tarafından desteklendiği; ayrıca, ICAO tarafından yayımlanan dokümanlarda, çevresel konuların yanı sıra adı geçen programlarda belirtilenlere benzer nitelikteki hususlara da yer verildiği dikkate alınarak projede ikinci revizyon yapıldı. 31 Temmuz 2012 tarihinde yapılan bu revizyondaki en büyük farklılık sera gazları ile ilgili hususların projeye dahil edilmesiydi. Sera gazları ile ilgili çalışmaları da içeren bu düzenlemeler kapsamında 63 havacılık işletmesi sertifikalandırıldı. Müteakiben, Yeşil Havaalanı Projesinin daha iyi şartlarda uygulanabilmesi, uygulamaların kontrolünün daha sık yapılabilmesi ve havacılık işletmelerinin çevreye daha duyarlı hale getirilerek bir kalite standardının sağlanması amaçlarıyla Genel Müdürlüğümüz ile TSE arasında 26 Eylül 2013 tarihinde bir protokol imzalandı. Protokol doğrultusunda, 15 Şubat 2014 tarihinden itibaren uygulanacak Yeşil Havaalanı Projesi Uygulama Esasları belirlendi. Son düzenleme ile işletmelerden TS EN ISO Çevre Yönetim Sistemi gerekliliklerinin sektörel kriterlerle birlikte sağlanması, Sera Gazı Envanter Raporu nun TSE ye onaylatılması ve proje kapsamında sera gazı kriterlerinin sağlanması talep edildi. standard 11

12 TSE Kalite Sistemleri ve Eğitim Dairesi Başkanı Abdülkadir Öncel Türk Standardları Enstitüsü olarak Yeşil Havaalanı Projesinde nasıl ve neden görev aldık? Son zamanlarda Enstitümüz diğer alanlarda olduğu gibi sosyal sorumluluk alanlarında da oldukça aktif rol oynamaktadır. Proje, çevre temelli sosyal sorumluluk projesi olması sebebiyle ilgimizi çekmiş ve projenin sahibi olan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile bir dizi toplantı gerçekleştirilmiştir tarihinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ile Enstitümüz arasında Yeşil kuruluş/yeşil Havaalanı Projesi kapsamında iş birliği protokolü imzalanmıştır. Protokole göre havaalanlarındaki işletmelerin belli gereklilikleri yerine getirmesi durumunda, o işletmeye SHGM tarafından Yeşil Kuruluş unvanı verilecektir. Bir havaalanında faaliyet gösteren ve proje kapsamında belirtilen tüm işletmelerin Yeşil Kuruluş olmaları halinde o havaalanı Yeşil Havaalanı unvanına kavuşacaktır. Bu projede Enstitümüzün görevi ise, işletmelere TS EN ISO Çevre Yönetim Sistemi ve SHGM-TSE uzmanlarınca havalimanlarına özgü belirlenmiş Sektörel Kriterlere Uygunluk Belgelendirme hizmetlerinin verilmesi, ayrıca işletmelerin TS EN ISO Standardına göre hazırlanmış Sera Gazı Envanter raporlarının TS EN ISO Standardına göre doğrulanması hizmetlerini kapsamaktadır. 12 standard

13 İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planında TSE ye verilen görev bu konuda etken oldu mu? Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Ulusal Eylem Planında TSE ye bir takım sorumluluklar atanmıştır. Söz konusu sorumluluklar, kısaca bahsetmek gerekirse, 2023 yılına kadar CO 2 yoğunluğunun azaltılması amacıyla sera gazına yönelik gönüllü çalışmaların özendirilmesi kapsamında teknolojik iyileştirmeler içeren projelerin geliştirilmesine destek olunması, sektörel işletmeler bazında karbon ayak izinin azaltılması kapsamında işletmelerin karbon ayak izinin hesaplanması ve azaltılmasına yönelik eylem planlarının oluşturulmasına destek vermek ve emisyon envanterinin daha sağlıklı olarak hazırlanması amacıyla sera gazı emisyonları için uygun bilgi toplama, kayıt, raporlama ve izleme sistemlerinin geliştirilmesini desteklemektir. TSE olarak gerek İklim Değişikliği Eylem Planı uyarınca üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmeyi bir misyon olarak kabul etmemiz ve gerekse sosyal sorumluluk bilincimiz, Yeşil Havaalanı Projesi Protokolünün imzalanmasını tetikleyen etkenlerdir. Projenin takvimi nasıl? Hangi aşamaya gelindi? Proje tarihinde SHGM ile TSE arasında protokolün imzalanması ile başlamıştır tarihinde uygulama esaslarını belirten ilgili dokümanlar SHGM tarafından yayınlanmıştır. 51 işletme 2014 yılı içerisinde proje kapsamında başvuruda bulunmuş ve ilgili kuruluşlara saha tetkikleri gerçekleştirilmiştir. Havacılık işletmeleri TS EN ISO ve Sektörel Kriterler kapsamında geçirmiş oldukları saha tetkikleri ile mevcut uygulamalarını iyileştirmiş ve çevre bilincinin artırılmasına yönelik bir farkındalık oluşturulmuştur. Ayrıca havacılık işletmelerinin proje kapsamında, her bir takvim yılı için TS ISO Standardı uyarınca oluşturmuş oldukları sera gazı envanter raporlarını TS EN ISO Standardına göre TSE ye doğrulatmaları gerekmektedir. Proje gereği kuruluşlara SHGM tarafından sera gazı emisyonlarının azaltılması konusunda hedef konulmuştur. Bu kapsamda, sera gazı emisyonlarında ilk azaltmanın, azaltmanın gösterileceği takvim yılından önceki üç yılın ortalama emisyon değerine göre yapılması hedeflenmektedir. Bu belgelendirme çalışmasında esas alınan kriterler ana hatları ile nelerdir? Yeşil Havaalanı Projesi çerçevesinde kuruluşların belgelendirilmesi üç modülden oluşmaktadır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne Yeşil Havaalanı ve/veya Yeşil Kuruluş Belgesi için müracaat edecek bir işletmenin sırasıyla TS EN ISO Çevre Yönetim Sistemi Belgesine sahip olması, ISO e göre hazırlamış oldukları sera gazı envanter raporlarını TSE ye makul güven seviyesinde doğrulatmış olması ve havacılık sektörüne özgü hazırlanmış olan sektörel kriter şartlarını sağlaması gerekmektedir. Havaalanı işletmelerinin Yeşil Kuruluş Belgesi alabilmesi için bu üç modülde bulunan gerekliliklerin hepsini sağlamaları gerekmektedir. Bir havaalanının Yeşil Havaalanı Sertifikası başvurusu yapabilmesi için havaalanında bulunan proje kapsamındaki işletmelerin tümünün Yeşil Kuruluş Sertifikası almış olması gerekmektedir. Kaç havaalanı yeşil havaalanı sertifikası aldı? Yeşil Havalimanı Projesi kapsamında 2014 yılında havalimanı işletmecisi, terminal işletmecisi, akaryakıt dolum ve depolama, yer hizmetleri, havayolu taşımacılığı ve hat bakım alanlarında faaliyet gösteren toplam 51 kuruluş, Enstitümüze belgelendirilmek amacıyla başvurmuştur. Müracaat eden kuruluşlardan 47 tanesi proje kapsamındaki gereklilikleri tamamlamıştır. standard 13

14 14 standard

15 ... ekonomide kuresel ve... bolgesel gelismeler. Dünyanın değişik bölgelerinden farklı ülkelerde yaşanan gelişmeler her geçen gün global ekonomiyi etkilemeye devam ediyor. Yeni yılın ilk ayını geride bıraktığımız şu günlerde, dünya ekonomisinin gündeminde yer alan bu yeni etkiler ışığında, kurumların revize raporları da birbiri ardı sıra yayınlanmaya başlandı. Bunlardan ilki, Uluslararası Para Fonu nun (IMF) 20 Şubat 2015 tarihinde yayınladığı ve petrol fiyatlarının etkilerinin baz alındığı Yeni Küresel Ekonomik Görünüm (WEO) Raporudur. * Raporda özellikle belirtilen husus, düşen petrol fiyatlarının dünya ekonomisini desteklemesine rağmen büyüme oranlarında yaratacağı etkidir. Rapordan bazı önemli başlıkları şöyle sıralayabiliriz: IMF, dünya büyüme oranında revize yaparak küresel büyüme beklentisini yüzde 3,8 den yüzde 3,5 e indirdi. Amerikan ekonomisinde büyüme beklentisi olumlu yönde artarken, Euro Bölgesi ve Japonya tam tersi yönde hareket etmekte, yaşanan durgunluk ve deflasyon beklentisi sürüyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve dolardaki artış, euro ve yendeki azalış çapraz döviz kurları nedeniyle özellikle petrole dayalı ihracat ve ithalat yapan ülkelerin rakamlarını olumlu ya da olumsuz yönde etkiliyor. G20 ülkelerinin yapısal reformlara ağırlık verilmesi istenerek bunların eyleme geçirilmesinin ivedilik kazandığı belirtiliyor. Çin deki büyüme hızının düşüşü diğer Asya ülkelerini de olumsuz etkileyecek gibi gözüküyor. Rusya nın ekonomik görünümü hem petrol fiyatlarındaki düşüşten hem de jeopolitik tansiyondan dolayı daha da zayıfladı. IMF nin 2014 Ekim Küresel Ekonomik Bakış Raporu ile karşılaştırıldığında, son rapora göre yeni gelişen ve gelişmekte olan ekonomilerde, ticari mal ihraç edenlerin büyüme oranlarındaki seviye daha zayıflamış ya da ertelenmiş görünüyor. Dünya ekonomi gündemini uzun zamandır meşgul eden Amerika nın ne zaman faiz yükselteceği konusu, halen belirsizliğini koruyor. Bir ihtimal Haziran ya da Eylül ayında gerçekleşeceği düşünülüyor. Bu konu niçin bu kadar önemli derseniz, Amerika Birleşik Devletleri nde (ABD) faiz artışı, küresel fon akışının hacmini ve yönünü belirleyecek çok önemli bir parametredir. standard 15

16 Avrupa da Krizden Çıkma Çabalarına Karşın Paranın Yön Değiştirmesi Uzun zamandır durgunluk yaşayan AB de, Avrupa Merkez Bankasının açıkladığı Parasal Genişleme (QE) paketi, 1,5 yıla yayılan bir süreçte piyasaları rahatlatacağa benziyor yılının Eylül ayı sonuna kadar her ay yapılacak olan 60 milyar euroluk alımın tahminen 45 milyar euroluk kısmını yatırım yapılabilir kredi notuna sahip ülke tahvilleri, 5 milyar euroluk kısmını Euro Bölgesi kamu kuruluşlarının tahvilleri ve 10 milyar euroluk kısmını ise mevcut programa dahil olan varlığa dayalı menkul kıymetler ve teminatlı tahvil alımları oluşturacak. ** 2015 yılı başında en dikkat çeken gelişmeler AB ve Avrupa Ekonomik Alanı (Euro Zone) üyesi olmayan İsviçre den geldi. Bunlardan ilki; İsviçre Merkez Bankası nın (SNB) 2011 yılından beri uyguladığı İsviçre Frangı nın euro karşısındaki değerini kontrol eden kur tavanını (1,20 nin üzerine çıkmasına izin vermiyordu) kaldırması oldu. Bu olay bir anda piyasalarda şok etkisi yaratınca, İsviçre Frangı yüzde 4,1lere varan oranda değer kazandı ve dünya devi Forex yatırımcıları Yeni Zelanda, İngiltere ve ABD de iflas açıklamaları yaptılar. İsviçre bankalarından gelen ikinci şaşırtan haber ise dünyanın en büyük ikinci bankası olan HSBC nin İsviçre şubelerindeki müşteri listesinin ve hesaplarının basına sızdırılması oldu. Swissleaks olarak adlandırılan bu olay, dünyaca ünlü sporculardan siyasetçilere kadar birçok kişiye ait hesap bilgilerinin ortaya çıkmasına neden oldu. İsviçre bankalarının güvenirliğini kaybetmesi neticesinde paranın Asya ya akması, özellikle Hong Kong ve Singapur da milyarder sayısının ve deniz aşırı para girişinin dikkat çekici ölçüde artmasıyla sonuçlandı. Avrupa da 2015 yılı başlarında önemli bir gelişme de Yunanistan da yapılan seçimlerdir. İktidara gelen Radikal Sol Koalisyon (SYRIZA) lideri Aleksis Tsipras, öncelikle AB ile ilişkilerde yeni bir dönem başladığını söyleyerek ülkesinin borçlarının yeniden yapılandırılması için Haziran 2015 e kadar bir köprü programı uygulamak istediğini belirtti. Dış kaynakla büyümeye çalışan Yunanistan ın Euro Bölgesi nden çıkışı da gündemde yer alıyor. 16 standard

17 Rusya Ukrayna Krizinde Çözüm Aşaması Rusya ve Ukrayna arasında uzun zamandır yaşanan kriz için çözüm aşamasına gelinmesinde ekonomik yaptırımların etkisinin olduğu yadsınamaz. Bu doğrultuda Normandiya Dörtlüsü olarak bilinen Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, Almanya Başbakanı Angela Merkel, Rusya Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, Belarus un başkenti Minsk te bir araya gelerek Ukrayna - Rusya arasında ateşkes için anlaşmaya varmış gözüküyorlar. Anlaşmanın imzalanmasından hemen sonra ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Rusya ya yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını belirterek Ukrayna nın IMF ile mali yardım konusunda anlaşmaya varmasının da sevindirici olduğunu söyledi. Ukrayna da yaşanan kriz, savunma, finans ve enerji alanındaki yaptırımlar, petrol fiyatlarındaki düşüş, rublenin devalüasyonu ile zor günler yaşayan Rusya mali piyasaları, Minsk ten gelen haberlerle yükselişe geçti. Çin in Büyüme Hızı - Japonya da Yükseliş Çin de yüzde 1 olarak beklenen Ocak ayı enflasyonu yüzde 0,8 olarak gerçekleşince bunun en büyük nedenleri arasında gayrimenkul pazarında zayıflama ve üretimdeki kapasite fazlalığı gösterildi. Büyüme hedefleri için yeni önlemler alınmazsa ülke ekonomisinde sıkıntılı bir döneme girileceği belirtiliyor. Japonya da piyasaları heyecanlandıran gelişme, makine siparişlerinde 2014 Aralık rakamlarının bir yıl önceye göre ekonomistlerin tahminlerini aşan ölçüde yükselmesi oldu. Durgunluk tehlikesi yaşayan Japonya da borsa, bu habere hisse senetlerinde yükselişle cevap verdi. standard 17

18 Bölgesel Gelişmelerin Etkileri Suriye de 2011 yılından beri devam eden muhalif gösteriler ve iç savaş, halkın alım gücünü de zayıflattı ve yoksulluk sınırı altında yaşayan hane halkı sayısında büyük bir artış yaşanmaya başlandı. Suriye Lirası yüzde 240 oranında değer kaybederken tarımda yaşanan sıkıntı yüzünden ithal gıda miktarındaki artış, dolar üzerinden hesaplandığı için halkı sadece zaruri ihtiyaçlarını almaya yöneltti. Irak Hükümeti geçen yıla nazaran 43 milyar dolarlık bir düşüşle 2015 bütçesini kabul etti. Bu düşüşe en büyük gerekçe ise düşen petrol fiyatları ve ihracatın azalması gösterildi. Bütçe harcamalarında önceliğin terörle mücadeleye ve terör nedeniyle yerlerinden edilmiş insanlara verileceği belirtildi. Suudi Arabistan da Kral Abdullah ın Ocak ayı sonunda vefat etmesi nedeniyle Veliaht Prens Selman Bin Abdulaziz, kral olarak ülke yönetiminin başına geçti. Yeni kralın ilk icraatı ise 30 milyar doları memur, emekli ve öğrencilere iki maaş ikramiye olarak dağıtmak oldu. Dünya da bir ilk: Sanal Para Ekvator da, her yıl eskiyen dolarların değiştirilmesi için ödenen 3 milyar dolardan tasarruf edilmesi için sanal paraya geçileceği ilan edildi. Ülkenin para birimi yine dolar olacak, ancak piyasa işlemlerinde sanal para kullanılarak tasarruf edileceği belirtildi. Halen İsveç te sanal para uygulaması yapılmakta, ancak buna devlet desteği verilmiyor. Ekvator un devlet desteği ile sanal para uygulaması başlatan ilk ülke olacağı belirtiliyor. G20 Dönem Başkanı Türkiye ve Yeni Arayışlar Türkiye bu yıl G20 ye ev sahipliği yapıyor. Bu doğrultuda yıl boyu yapılacak toplantılardan ilki, ülkelerin merkez bankası başkanları ve ekonomi bakanları ile İstanbul da yapıldı. G20 Zirvesi için hazırlanan OECD Büyümeye Geçiş Raporunda öne çıkan konular: 18 standard

19 20 büyük ekonominin büyüme ve rekabet gücünü artırması için reformlara ihtiyaç duyulması, Hükümetlerin, rekabet ve yenilikçilik alanındaki politikalarını, yeni kurulan şirketlerin piyasaya girişini ve sermaye ile işgücünün en verimli şirket ve sektörlere sorunsuz geçişini sağlayacak şekilde iyileştirmelerinin gerekliliği, Ülkelerin büyümenin iki katı oranında yatırım yapmalarına ihtiyaç duyulması olarak sıralanabilir. Ülkemizde imalat sanayi artışındaki gerileme, artan nüfus hızına göre risk oluşturuyor. Bu durumda işsizliğin artacağına dikkat çekiliyor. Çünkü ülke ekonomilerinin büyümesi üretimle mümkündür. Dünya genelinde petrol fiyatlarındaki düşüş, Türkiye Ocak ayı enflasyon rakamlarına da yansıdı. Ancak yüzde 7,24 lük oranın kalıcılığı da öncelikle petrol fiyatlarındaki bu düşük rakamların sabitlenmesi ile direkt ilişkili hale geldi. Aksi takdirde petrol fiyatları arttığı anda (ki bu oldukça muhtemel görünüyor), ülkemizde enflasyon oranının da artış göstereceği söylenebilir. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) otomotiv sektöründe Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine geçen yılın Ocak ayında 186 milyon 107 bin dolar seviyesinde olan ihracatın 2015 in aynı döneminde yüzde 18,51 lik düşüşle 151 milyon 660 bin dolara gerilediğini açıkladı. *** 1 milyar 730 milyon 321 bin dolarlık otomotiv ihracatının 1 milyar 337 milyon 203 bin dolarlık (yüzde 77,28) kısmının AB ülkelerine yapılması, bölgesel risklerden kaçışın bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Ekonomide çözüm arayışları devam ederken Türkiye ile İran arasında 1 Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe giren Tercihli Ticaret Anlaşması neticesinde iki ülke arasındaki ilk adım atıldı. İran ve Türkiye arasında sınır kapılarına bir yenisi eklenmesi düşüncesi ile Van ın Kapıköy Sınırı Kapısı nın faaliyete geçmesi için çalışmalar başladı. Finansman yönünden Türkiye ve İran ortak destek projesi ile 75 km lik yol yapımı için 300 milyon liralık acil ihaleye çıkıldı. * Global Growth Revised Down, Despite Cheaper Oil, Faster U.S. Growth, IMF Survey, 20 Ocak 2015 ** Yatırımcılar QE den memnun, 22 Ocak 2015 *** Otomotiv Orta Doğu ve Kuzey Afrika da gaza bastı, Anadolu Ajansı (AA), 8 Ocak 2015 standard 19

20 dosya küresel bir sorun olarak 20 standard

21 standard 21

22 İletişim, elektronik ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler, son 25 yılda toplumlar ve ülkeler arasında yoğun bir bilgi akışkanlığı yarattı. Mesafe tanımayan bu bilgi akışkanlığının en önemli sonuçlarından biri insanlardaki küresel bilinçlenme oldu. Gerçekten de yeryüzünde hiçbir ülke ve toplumun neredeyse kendine özgü problemleri kalmadı, artık problemlerin küresel ölçekte ele alındığı bir dünyada yaşıyoruz. Özetle belirtmek gerekirse, bir ülkenin mahalli ve bölgesel sorunları küresel sorunlar haline gelebiliyor, küresel ölçekte ortaya çıkan sorunlar da doğal olarak ülkeleri derinden etkileyen mahalli ve bölgesel bir soruna dönüşebiliyor. Artık hiçbir ülke, bu sadece benim sorunumdur diyemediği gibi, bu, hiç benim sorunum değildir de diyemiyor. Söz gelimi, yeşil örtünün azalması (deforestation), sanayi tesislerinden atmosfere verilen gazlar hangi ülkede olursa olsun mahalli bir sorun gibi görülemez. Anadolu yaylasında kesilen bir ağaç, sadece orada yaşayan insanların oksijenini azaltmakla kalmaz; aynı zamanda dünyanın başka ülkelerindeki insanların da oksijenini azaltır. Binlerce kilometre uzakta bir ülkenin sanayi tesislerinden salınan gazlar sadece o ülkenin atmosferini ve iklimini bozmakla kalmaz; aynı zamanda dünyanın diğer ülkelerinde yaşayan insanları da etkiler. Burada, kaos teorisindeki kelebek etkisi metaforuna benzer bir durum var... Küresel ısınma, iklimsel değişmeler, stratosferik ozon tabakasındaki tahribat, çevre kirliliği, içme suyu kalitesinin bozulması, biyolojik çeşitliliğin azalması, gıda katkı maddeleri ve bütün bunların doğurduğu sağlık sorunları; bugünkü insanlığın önünde çözüm bekleyen başlıca küresel sorunlardandır. Küresel ısınmanın, iklimsel dengesizliklerin ve stratosferik ozon tabakasındaki tahribatın kaynağında sera gazları olarak bilinen karbondioksit (CO 2 ), metan (CH 4 ), nitröz oksit (N 2 O), hidrofluorokarbonlar (HFCs), perfluorokarbonlar (PFCs) ve kükürt heksaflorür (SF 6 ) bulunmaktadır. Aslında atmosferin bileşiminde bulunan argon (Ar), CO 2, metan (CH 4 ) ve diğer eser (trace) gazların oranı %1 den daha az olmasına rağmen, bunlar yeryüzünün ısısal (radiative) dengesi ve atmosferin kimyasal özellikleri açısından önemli rollere sahiptir. Sera gazları da dahil, atmosferdeki eser gazların artışı son 200 yılda yaşanmış, bunların küresel ısınma ve iklimsel sapmalara sebep olduğu ise 1970 li yılların sonlarında fark edilmeye başlanmıştır. Acaba daha önce böyle bir problem yok muydu? O yıllarda çevreyi kirleten sanayi faaliyetleri, enerji santralleri ve yüzbinlerce kimyasal madde üreten tesisler bugünkülerden daha azdı. Problemin hem geç fark edilmesinin, hem de küresel düzeyde hissedilmemesinin diğer sebeplerinden biri de bilimsel ve teknolojik yetersizlikti. Bugün gerek meteoroloji, gerek uzay bilimleri ve gerekse bilgi ve iletişim teknolojilerinde böyle bir yetersizlikten bahsetmek mümkün değildir. Üstelik bugün, problemin küresel düzeyde hissedilmesinden ve insanlarda küresel bir bilinçlenmeden de söz edebiliyoruz. 22 standard

23 Sera gazları içinde birinci sırada yer alan karbondioksit, biyosferdeki hayatın devamı için normal atmosferde %0,036 oranında bulunan eser gazlardan biridir. Tıbbi uygulamalarda ilaçla zehir arasındaki farkın doz farkı olduğu söylenir; karbondioksitin hayat için gerekli bir gaz olması ile sera gazı olması arasındaki farkın da bir oran meselesi olduğunu söylemek mümkündür. Atmosferdeki karbondioksit oranı, yukarıda verilen normal değerin üzerine çıkınca, güneşten dünyaya gelen radyant enerjinin yeryüzü tarafından emilen miktarı ile uzaya yansıtılan miktarı arasında bir dengesizlik meydan gelmekte, uzaya gitmesi gereken ısı ve ışık (radyasyon), CO 2 birikiminden dolayı atmosferde bir ısınmaya sebep olmaktadır. Dünya ortalama olarak 1425 km/h hızla döndüğüne göre (ekvator bölgesinde 1670 km/h), bu ısınmadan dolayı meydana gelen iklimsel değişme dünyanın diğer yerlerinde yaşayan insanları da etkilemektedir. İnsanın da içinde bulunduğu biyosferdeki hayatın devam etmesi, birbiriyle etkileşim içinde olan şu 4 ana unsura bağlıdır: (1) güneş enerjisi (radiant energy); (2) su (H 2 O); (3) oksijen (O 2 ); (4) karbondioksit (CO2)... Biyosferin madde ve enerji çevrimlerinde bir üretim ve tüketim dengesi vardır. Biyosferdeki karbondioksit ve oksijen dengesi, fotosentez ve oksijenli solunum ile devam edip gitmektedir. Bu iki olayın doğa ekonomisi açısından en önemli özelliği, birinin son ürününün diğerinin ham madde girdisini oluşturmasıdır. Fotosentez, yeşil bitkilerin μ (mikron) çapındaki yaprak hücrelerinde veya bundan daha küçük mikroorganizmalar (siyanobakteriler) içinde gerçekleşen dünyanın en büyük enerji dönüşümüdür. Bu olayı önemli kılan nokta, neredeyse dünyada tükenmesi en zor olan kaynaklardan enerji üretilmesidir. Bu, insanlığın ulaşması gereken ileri bir amaçtır. Fotosentezin girdileri ve çıktıları genel bir eşitlikte şöyle gösterilir: 6CO 2 + 6H 2 O + (Güneş Enerjisi) Organik madde (Glikoz, Nişasta, Selüloz; C 6 H 12 O 6 ) + 6O 2... Bu olayda açıkça görüldüğü gibi, CO 2 gazı fotosentezde organik madde yapımına katılan önemli bir girdi oluşturmaktadır. Fotosentezin çıktıları olan oksijen (O 2 ) ve organik madde (glikoz, nişasta ve selüloz), biyosferin birçok organizmasında oksijenli solunum için ana girdileri oluşturur: 6O 2 + organik madde (C 6 H 12 O 6, glikoz) 6CO 2 + 6H 2 O + Enerji (biyolojik sistemlerde kullanılan enerji şekilleri)... Solunumun son ürünleri olan CO 2 ve H 2 O, fotosentezin girdilerini oluşturmaktadır. Biyosferin bu iki önemli olayı için verilen eşitlik, günümüzün dünyasında küresel ısınmaya ve iklimsel dengesizliğe sebep olan sera gazı CO 2 nin atmosferdeki artışını azaltmak için çözüm önerisini de içinde taşımaktadır. Bir yandan insan yapısı sistemler ve sanayi tesislerinden salınan CO 2 miktarını kontrol altında tutarken, diğer taraftan da biyosferdeki yeşil örtünün muhafazasına ve mümkünse de artırılmasına azami gayreti göstermek gerekecektir. Atmosferdeki CO 2 nin kaynağı sadece oksijenli solunum yapan canlı organizmalar değildir; ayrıca kömür, doğal gaz ve petrolü yakıt olarak kullanan tesisler de çok ciddi CO 2 üreten kaynaklardır. Halokarbonların (CFCs, HFCs, PFCs) atmosferdeki oranı çok düşük olmasına rağmen küresel ısınmaya sebep olan güçlü sera gazlarıdır. Ayrıca sera etkisinin yanı sıra stratosferik ozonu (O 3 ) kimyasal dönüşüme uğratarak tahrip eden gazlar kategorisinde de yer alırlar. Ozon tabakasındaki onarılamaz şekilde meydana gelen tahribat, biyosfer üzerinde küresel ısınmadan daha ağır sonuçlar yaratabilir. İlk akla gelen etkiler, deri kanseri ve kataraktlardır. standard 23

24 50,3 49,7 24 standard

25 Küresel ısınmanın ve iklimsel dengesizliklerin kaynağı olarak görünen atmosferdeki sera gazları, doğal ve antropojenik olarak atmosfere salınmalarından dolayı insanoğlunun kontrol edebileceği interdisipliner küresel problemler arasındadır. İnterdisipliner bir problemin çözümü, çeşitli bilim dallarında yetişmiş uzmanların önderliğinde, uluslararası dayanışma ve iş birliği ile gerçekleşebilir. Sera gazlarının atmosferdeki yoğunluklarını belli bir düzeye kadar aşağı çekebilmek için problemin çözümünde yer alan paydaşların samimi ve kararlı olmaları, eşgüdüm içinde çalışmaları gerekmektedir. Her ne kadar problemin farkına varılması konusunda uluslararası düzeyde bir hassasiyet oluşmuşsa da, elimizdeki 45 yıllık verilere baktığımızda, problemin çözümü konusunda somut adımların atıldığını söylemek mümkün değildir. Küresel beşeri sorunlarla ilgili Birleşmiş Milletlerin birçok haklı kararını veto eden daimi üyelerin (Çin, ABD, Rusya Federasyonu, İngiltere, Fransa) 2012 yılında atmosfere saldıkları karbondioksit miktarlarına baktığımızda, küresel ısınma veya sera gazları ile ilgili problemlerin çözümünde fazla bir gelişme kaydedilemediği görülecektir. Gerçekten de, OECD verilerine göre bütün ülkelerin 2012 yılı için atmosfere saldıkları karbondioksit miktarı milyon ton (altı sıfır ekleyerek düşünün) iken, Çin 7955 milyon tonla birinci, ABD 5287 milyon tonla ikinci, Rusya Federasyonu 1653 milyon tonla üçüncü, İngiltere 443 milyon tonla dördüncü ve Fransa 328 milyon tonla beşinci sırada yer almaktadır. Türkiye nin 2012 yılı için karbondioksit salımı 286 milyon ton olup, sera gazı emisyonu düşük olan dünya ülkeleri arasında iyi bir yerde bulunmaktadır. Yani Türkiye, küresel ısınmaya ve iklimsel dengesizliğe yol açacak boyutta bir karbondioksit salımı yapmamaktadır. Yukarıdaki ülkelerin, dünyanın toplam karbondioksit emisyonu içindeki yüzdeleri hesaplandığında Çin, dünya karbondioksit emisyonunun %25 inden, ABD %17 sinden, Rusya %5,3 ünden, İngiltere %1,4 ünden, Fransa %1 inden ve Türkiye de %0,9 undan sorumludur. Beş ülke (Çin, ABD, Rusya Federasyonu, İngiltere ve Fransa) toplam dünya karbondioksit emisyonunun %49,7 sinden sorumlu iken, 40 ülke %50,3 ünden sorumlu görülmektedir. Bu somut tespitler ve veriler, sera gazı emisyonlarının aşağı çekilmesinde yaşanan zorluklara işaret etmektedir. KAYNAKLAR standard 25

26 26 standard

27 Yeşil Havaalanı Projesi hakkında genel hatları ile biraz bilgi verebilir misiniz? Proje hangi temellerden oluşmaktadır? Yeşil Havaalanı Projesi, ülkemizde hızla gelişen sivil havacılık faaliyetlerinin çevreci bir anlayışla sürdürülmesi, teknolojinin çevreye verdiği zararların en aza indirilmesi ve duyarlı bir yaklaşımın sivil havacılık sektöründeki kuruluşlarca da benimsenmesine katkı sağlaması amacıyla başlatılan bir projedir. Proje, gürültü ve emisyon azaltımı, hava kalitesinin kontrolü, katı atıkların ve atık suların yönetimi, kimyasal maddelerin kontrolünün sağlanması gibi temel hedefler içermektedir. Yeşil Havaalanı Projesi, Genel Müdürlüğünüz tarafından tasarlanmış bir proje midir? Projenin genel hedefi nedir? Yeşil Havaalanı Projesi, havaalanlarındaki tüm olumsuz çevresel etkileri azaltmak ve mümkünse ortadan kaldırmak amacıyla, Genel Müdürlüğümüzce hayata geçirilmiş bir projedir. Canlılar üzerinde olumsuz etki yaratan ve çok sayıda sağlık sorununa yol açan çevresel kirlenmenin oluşmadan önce önlenebilmesi, çevreye duyarlı havaalanlarının artırılması ve bu havaalanlarında çevreci stratejilerin sürdürülebilir bir şekilde devam etmesi hedeflenmiştir. Proje kapsamında işletmelerin tüm atıkları kapsayacak şekilde Atık Yönetim Planını (AYP) oluşturmaları; AYP nin tehlikeli atıkları kapsayan kısımlarını valiliklere onaylatmaları, AYP kapsamında lisanslı taşıyıcı ve bertaraf edici firmalarla sözleşmeleri yapmaları ve tehlikeli atıklar için mali sorumluluk sigortalarını yaptırmaları, atık miktarlarını tespit etmek amacıyla gerekli tertibatı kurmaları, standart geçici depolama alanlarını oluşturmaları gibi kriterler oluşturulmuştur. Ayrıca kuruluşların çevre sorumlusuna, işletme bünyesinde oluşan tüm atıkları kapsayacak şekilde gerekli eğitimleri aldırmaları ve tüm personelin gerekli eğitimleri alarak çevre konusunda bilinçlendirilmelerini sağlaması da gerekmektedir. Genel Müdürlüğünüz bu projeye ne zaman ve neden başladı? Genel Müdürlüğümüz bu projeye başlarken, işletmelerin sosyal sorumluluk, çevre bilinci, geri dönüşüm gibi konularda hayata geçireceği projelerin sürdürülebilir büyüme ve hizmet kalitesinin artırılması açısından taşıdığı önemden yola çıkarak hareket etmiştir. Ülkemizdeki kamu kurumlarının da sorumlu olduğu sektörlerle ilgili bu tür projeleri geliştirmesinin onları teşvik etmesi gerektiği bilinciyle, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüz tarafından sivil havacılık sektörü için bu uygulama hayata geçirilmiştir. Ülkemizde sivil hava ulaşımındaki gelişime paralel, yolcu taşımacılığında öncelikli tercihin hava yolu olmasına bağlı olarak, hava trafiği artışı ve havaalanlarının uçuş ve yer hizmetleri, bakım, servis, park, konaklama, inşaat vb. tüm yönleri ile kullanımının yolcu sayısı ile paralel artış göstermesi ile birlikte, çevresel tedbirlerin alınması kapsamında 2009 yılında uygulanmaya başlanmıştır. standard 27

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter 2013 yılı, dünya ekonomisi için finansal krizin etkilerinin para politikaları açısından

Detaylı

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemiz halı ihracatı 2009 yılını % 7,2 oranında düşüşle kapanmış ve 1 milyar 86 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2010 yılının ilk ayında ise halı

Detaylı

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 YILI DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılı Ocak-Mart döneminde, Türkiye deri ve deri ürünleri ihracatı % 13,7 artışla 247,8 milyon dolara yükselmiştir. Aynı dönemde

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ

ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ 1970 yılında Roma Kulübü, insanlığın ikilemi adlı projesinde dünya bağlamında Nüfus artışı, Gıda üretimi, Endüstrileşme Doğal kaynakların tüketilmesi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%)

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%) 2016/17 Global İhracat-Büyüme Tahminleri Kaynak : EDC Export Credit Agency - ÜLKE ANALİZLERİ BÜYÜME ORANLARI ÜLKELERİN YILI BÜYÜME ORANLARI (%) Avrupa Bölgesi; 1,5 % Japonya; 0,50 % Kanada ; 1,30 % Amerika;

Detaylı

Küresel. İklim Değişikliği. ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Küresel. İklim Değişikliği. ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI Küresel İklim Değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 Sera etkisi ve İklim Değişikliği Nedir? Dünya, üzerine düşen güneş ışınlarından çok, dünyadan yansıyan güneş ışınlarıyla ısınır. Bu

Detaylı

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü Sayı: 2016/1 TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA BOYA SEKTÖRÜ Son dönemde dünya boya sanayisi önemli değişikliklere sahne olmaktadır. Sektörde konsantrasyon, uzmanlaşma,

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART

ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART LÜBNAN ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2016 TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: LÜBNAN Yüzölçümü: 10,400 km² Yönetim Biçimi: Parlamenter Cumhuriyet Cumhurbaşkanı: General Mişel Avn (Ekim 2016) Başbakan:

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU Zinnur YILMAZ* *Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, SİVAS E-mail: zinnuryilmaz@cumhuriyet.edu.tr, Tel: 0346 219 1010/2476 Özet Yüzyıllardan

Detaylı

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 İnsan yaşamı ve refahı tarihsel süreç içinde hep doğa ve doğal kaynaklarla kurduğu ilişki ile gelişmiştir. Özellikle sanayi devrimine kadar

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi.

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi. HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ağustos 2017 1 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 TEMMUZ İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 7 Ayında

Detaylı

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Ekiim 2014 2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. Fosil yakıtlar, çoğu yeşil bitkilerin fotosentez ürünü

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Haziran 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 MAYIS İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 216 Haziran - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Haziran ayında, 215 yılının aynı ayına göre %8,1 artarak 12 milyar 916 milyon dolar, ithalat %7 artarak 19 milyar 475 milyon

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 15 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu İnci

Detaylı

Misyonumuz. Vizyonumuz

Misyonumuz. Vizyonumuz Temelleri 2001 yılında atılan PUSULA, son olarak 2007 yılında yeni ünvanıyla birlikte Çevre Teknolojileri, Arıtma Sistemleri ve Danışmanlık hizmet konularında son sürat faaliyetine devam etmektedir. PUSULA

Detaylı

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU 2007 yılında uluslararası kağıt ve ambalaj grubu Mondi Grup un bir parçası haline gelen, Mondi Tire Kutsan

Detaylı

2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ TEKSTİİL,, DERİİ VE HALII ŞUBESİİ Kasıım 2014 2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY GBPUSD EURUSD ALTIN BRENT PETROL İngiltere MB ndan parasal destek sinyali İngiltere MB Başkanı Mark Carney dün yaptığı

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mayıs 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 NİSAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ Dünyada 800 Milyon İnsan Kronik Yetersiz Beslenme, 1.2 Milyar İnsan Açlık Korkusu Yaşamakta, 2 Milyar İnsan Sağlıklı, Yeterli ve Güvenli Gıda Bulma Konusunda

Detaylı

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar Küresel Isınma MMO LPG Personel Eğitimi Çalışma Notlarından Geliştirilerek Tanzim Edilmiştir. İklim Nedir? iklim sözcüğü dilimize Arapça dan girmiştir. Aynı sözcük Latince klimatis ve Yunanca klima sözcüklerinden

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye

Detaylı

Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük

Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük karbonlu ekonomi Kurumsal ve teknik kapasitenin geliştirilerek,

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PERFORMANS ENDEKSİ 2017

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PERFORMANS ENDEKSİ 2017 BURÇİN KABAKCI Araştırma Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Aralık, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 1.1 SERA ETKİSİ NEDİR?... 1 1.2KARBONDİOKSİT (CO2) VE DİĞER SERA GAZLARININ

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mart 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirimi,

Detaylı

İTKİB Tekstil, Deri ve Halı Şubesi

İTKİB Tekstil, Deri ve Halı Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ TEKSTİİL,, DERİİ VE HALII ŞUBESİİ KASIIM 2014 1 2014 YILI EKİM AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır.

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. 2017 Dünya Su Günü Bildirisi 2016 yılı, ilk kayıtların tutulduğu 1880 yılından bu yana en sıcak yıl olarak kayda geçti. 2 yüzyıl, dünya ortalama

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni Milyon $ Milyon $ (Milyar $) 3 216 Kasım- 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Kasım ayında, 215 yılının aynı ayına göre %9,7 artarak 12 milyar 817 milyon dolar, ithalat %6 artarak 16

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 45 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor AYLIK RAPOR Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor İlk dört ayda enflasyon MB nin sene sonu hedefine yaklaştı. İhracatta düşüş sürüyor. EKONOMİK VE SEKTÖREL GELİŞMELER Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

AB, 2030 İKLİM VE ENERJİ PAKETİ ÜZERİNDE ANLAŞMAYA VARDI

AB, 2030 İKLİM VE ENERJİ PAKETİ ÜZERİNDE ANLAŞMAYA VARDI Brüksel de yapılan AB Liderler Zirvesi nde, AB üyesi 28 ülkenin devlet ve hükümet başkanları 2030 İklim ve Enerji Paketi üzerinde anlaştı. Zirve de varılan mutabakat, sera gazlarının %40 azaltılması, yenilenebilir

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır.

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır. Kariyer Mühendislik 2011 yılında gelişen çevre ve iş güvenliği mevzuatlarının Türkiye de uygulanmasını hedef alarak kurulmuştur. Şirket çalışanlarının ve kurucusunun yıllar içerisinde elde etmiş olduğu

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

2017 AĞUSTOS FİNANSAL TREND RAPORU

2017 AĞUSTOS FİNANSAL TREND RAPORU 2017 AĞUSTOS FİNANSAL TREND RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER Türkiye ekonomisi 2017 yılının ilk çeyreğinde %5 ile beklentilerin oldukça üzerinde bir büyüme kaydetmiştir. Bu durum piyasalarda 2017

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI

YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI 1. Tanımlar ve Kısaltmalar YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI 1.1 İşletme: 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, İLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde 1-

Detaylı

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ Sıra No TS Standartları veya Diğer Dış Kaynaklı Dokümanlar 1 TS EN ISO 9001:2008 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ 2 SAYILI BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİV İ YÖNETMELİĞİ Yürürlük/Kabul Tarihi Aralık 2008 2010 Takip Eden

Detaylı

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm 17 Kasım 2014 DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm Avrupa Merkez Bankası Başkanı Draghi geçtiğimiz haftalarda olduğu gibi bu hafta da deflasyon, işsizlik ve en önemlisi bilanço genişleme kararları hakkında

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Mayıs 2017, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Mayıs 2017, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI

YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI 1. Tanımlar ve Kısaltmalar YEŞİL HAVAALANI PROJESİ UYGULAMA ESASLARI 1.1 İşletme: 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Alternatif kaynaklar henüz ekonomik

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Ocak 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 01/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI ARALIK AYI İHRACAT

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi. Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme

Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi. Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı Bilim ve Teknoloji Merkezi Şişecam Kurumsal Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Şişecam Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı 1 ŞİŞECAM ŞİRKET GRUPLARI

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 32 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? BRENT PETROL GBPUSD USDTRY ALTIN EURUSD Yurtiçinde Gündem Yoğun Küresel piyasalarda sakin seyir devam ederken dikkatler

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 5 Haziran 2017, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 5 Haziran 2017, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? GBPUSD EURUSD ALTIN BRENT PETROL USDTRY ABD verileri hayal kırıklığı yarattı ABD de bugün açıklanan üretici fiyat endeksi

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

TÜRKon/HED/13-39 DEĞERLENDİRME NOTU. Faks: +90 (212) TÜRKİYE EKONOMİSİ. Sanayi üretiminde kritik gerileme.

TÜRKon/HED/13-39 DEĞERLENDİRME NOTU.  Faks: +90 (212) TÜRKİYE EKONOMİSİ. Sanayi üretiminde kritik gerileme. TÜRKİYE EKONOMİSİ İşsizlik artışa geçti. TÜİK Temmuz ayı işgücü istatistiklerine göre işsizlik oranı %9,3 e yükseldi. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,4 puan artarak %10,1 olarak gerçekleşti.

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 3 216 Ağustos - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Ağustos ayında, 215 yılının aynı ayına göre %7,7 artarak 11 milyar 867 milyon dolar, ithalat %3,7 artarak 16 milyar 554

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE SEKTÖRÜ Türkiye birincil enerji tüketimi 2012 yılında 121 milyon TEP e ulaşmış ve bu rakamın yüzde 82 si ithalat yoluyla karşılanmıştır. Bununla birlikte,

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ:

GÖSTERGELER YABANCI HAREKETİ: Alaattin AKTAŞ ala.aktas@gmail.com PROJEKSİYON YABANCI HAREKETİ: Piyasa oyuncuları gelişmeleri yorumlarken üç göstergeye bakıyor; döviz, faiz ve borsa. Döviz geriler, faiz düşer ve borsa çıkarsa, genellikle

Detaylı