NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA. Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA. Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN ormanz@istanbul.edu.tr"

Transkript

1 NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN

2 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Nesne Tabanlı Programlama (OOP) tekniği, gerçek dünyadaki somut nesnelerin bir yazılımın sunduğu soyut modelde birer karşılığı olmasına dayanır. Bu karşılıklara da Nesne (object) denir. Nesne tabanlı programlama ile gerçek dünyadaki varlıklar ile bu varlıkların yer aldığı ilişkilerin bire bir modellenmesi ve bu modele göre kod yazılması mümkündür.

3 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Örneğin, Bir insanın sahip olabileceği iki varlık ve bu üçlünün yazılıma eşlenmesi

4 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Nesne tabanlı geliştirmede de diğer sistem geliştirme süreçlerinde olduğu gibi modelleme aynı zamanda bir sadeleştirmedir. Ne kadar sade modellerimiz olursa o kadar sade kodlarımız olur. Örneğin bir bordro programında insanların boy ve kilolarının önemi olmaz. Bazı durumlarda da aynı kişi tamamen aynı verilerden beslenen başka bir role sahip olabilir. Örneğin, sağlık sisteminde aynı veriler bir hastayı simgeleyecektir.

5 Örnek: (Personel Sadeleştirmesi - Bordro)

6 (Personel Sadeleştirmesi Sağlık)

7 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Bu sadeleştirmeler sonucunda işimize yarayan ve yazılım bakış açısından görülen veriler ve bu veriler üzerinde tanımlanmış işlemler içeren bir modele ulaşırız. Bu modele alan modeli (domain model) adı verilir. Bu modeli kullanarak benzer özellikleri olan birden fazla nesnenin üzerinde işlemler tanımlayabiliriz.

8 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Nesneye Yönelik programlamada üzerinde işlem yapılacak bu nesnelerin yaratılması ve tanınması gerekir. Nesnelerin programda nasıl yaratılacağı dilden dile farklılık gösterir (C++, Java). Ancak nesnenin yaratılması için nesnenin bir plana ihtiyacı vardır. Bu plana sınıf (class) denir

9 SINIF Bir sınıf, ortak özellikleri ve davranışları olan nesnelerin sözkonusu ortak özelliklerini ve ortak davranışlarını barındıran soyut bir kavramdır. Yani bir sınıf temel olarak bir tanımdır. Bir özellik ve davranış yığını sunar ve bu yığına topluca erişmemiz için bize birer isim verir. Bu ismi taşıyan nesneler bu yığındaki özellik ve davranışlara sahip olurlar. Bu ilişkiyi nesne sınıfa aittir (belongs to) diyerek açıklarız. ***Bir nesne bir sınıfta tanımlanan özellik ve davranışlara sahipse o sınıfa aittir.

10 NESNE Sınıf nesne ilişkisinde kullanılan önemli diğer bir kavramda bir nesnenin ait olduğu sınıfın bir örneği (instance) olmasıdır. Bir nesne, uygulama çalışırken bellekte ya da başka bir kayıt ortamında (dosya, veritabanı, vs) bulunan ve ait olduğu sınıfın tanımladığı davranış biçimlerine uyan bir örnektir.

11 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Bir uygulama çalışırken bir sınıfa ait değişik sayılarda örnek (yani nesne) bulunabilir. Herhangi bir anda o sınıfa ait hiç nesne olmayabileceği gibi bir yada daha fazla sayıda nesne de olabilir. Bir nesne genelde yalnızca bir sınıfın örneğidir. (Ancak C++ gibi dillerde bir nesnenin birden fazla sınıfın örneği olmasına izin vardır ama tercih edilmez)

12 Örnek: (Nesnenin sınıfı örneklemesi)

13 Bir sınıftan birden fazla nesnenin bulunması

14 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Sınıflar ve nesnelerden bahsederken sürekli olarak nesnelerin özellikleri ve davranışlarından bahsederiz. Bir nesnenin özellikleri (attributes), o nesnenin içindeki veriler ve bu verilerin yapısını kapsar. Özellikler değişik seviyelerdeki soyutlamaları içerebilir. Yani bir nesnenin bir özelliği başka bir nesne olarak ifade edilebilir. Bu diğer nesne aynı sınıftan ya da farklı bir sınıftan olabilir. Örnek: Bir Ev sınıfı düşünün; komşu özelliği de bir başka Ev nesnesi olabilir.

15 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Bir nesne üzerindeki işlemler (operations) ile nesnenin davranışını (behavior) niteleriz. Davranış nesnenin sistemde kullanıldığı zaman yapacakları ve yapacaklarının sistemin durumu üzerinde yol açacağı değişikliklerden oluşur. Davranış sonunda değişime uğrayan sadece nesne olmak zorunda değildir. Çevresi de değişime uğrayabilir. Bazen davranış sonucu nesnenin kendisi hiç değişmezken çevresindeki diğer nesneler değişebilir.

16 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Örneğin, elimizde bir ütümüz olsun. Ütünün markası, modeli, rengi, çalıştığı elektrik voltajı, ne tür kumaşları ütüleyebildiği bu ütüye ait özelliklerdir (veri). Aynı zamanda ütümüzü ısıtabiliriz, ütüleme işinde kullanabiliriz ve soğumaya bırakabiliriz. Bunlar ise ütünün fonksiyonlarıdır (metot).

17 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Eğer ütü ile ilgili bir program yapmış olsak ve nesne tabanlı programlama tekniğini kullansak hemen bir ütü sınıfı (class) oluştururduk. Bu sınıfta ütüye ait bilgiler (veriler) ve ütü ile yapabileceğimiz işler (metot) bulunurdu. O zaman nesne tabanlı programlamada bir sınıfta, sınıfa ait veriler ve bu verileri işleyip bir takım faydalı sonuçlar üreten fonksiyonlar metotlar bulunur. Dahası, biz bir tane ütü sınıfı tasarlarsak bu sınıftan istediğimiz sayıda değişik ütüler (Object veya instance) yapabiliriz.

18 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Bir nesne üzerindeki kısıtlamalar (constraints), nesnenin uyması gereken kuralları simgeler. Bu kurallar genellikle nesnenin özellikleri ile ilgilidir. Nesnenin veri bütünlüğünün korunması için gereken şeylerdir. Bu kısıtlamalar sayesinde nesnenin özellikleri anlamlı olmaya devam eder. (Kısıtlamalar kötü bir şey olarak algılanmamalıdır.)

19 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Örneğin, bir araba için sürücünün iki ayağı olacağından, debriyaj, fren ve gaz pedallarından aynı anda en çok ikisine basılabilir. Bunu bir kural olarak tanımlarsak, Araba sınıfından nesneler için bir kısıtlama olacaktır.

20 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları Kısıtlamalara benzer diğer bir kavram da bir nesnenin uyması beklenen sözleşmesi (contract) dir. Sözleşme, nesnenin üzerindeki işlemler gerçekleştirilirken nasıl davranması gerektiği üzerine kurallardır. Kısıtlamalar ise nesnenin özelliklerinin her zaman uyması gereken kurallardır. Sözleşmelerin daha çok davranışa, kısıtlamaların ise veriye odaklı kurallar olduğunu söyleyebiliriz.

21 UML Sınıf ve Nesne Şemaları UML (Unified Modelling Language), nesne tabanlı sistemlerin modellenmesinde kullanılan bir modelleme dilidir. Sınıflar ve nesneler için çeşitli notasyonlar sunar. Bu notasyonlar grafik notasyonlardır. bir miktar metin katkısına da izin verirler. UML sınıf şeması 3 bölümlü bir dikdörtgenden oluşur: En üst bölüm sınıfın adını, Ortadaki bölüm özellikleri En son bölümde yöntemleri (metotları) gösterir.

22 UML Sınıf ve Nesne Şemaları Nokta no:nokta x: double y: double x = x 0 y = y 0 n1:nokta Nesne Şeması Sınıf Şeması x = x 1 y = y 1

23 UML Sınıf ve Nesne Şemaları Nesne şemalarında isimlerin altı çizili ve nesnenin özelliklerine değer atanması durumunda atama işareti (=) kullanılmıştır. UML de nesnelerin özelliklerinin tiplerini belirlemek mümkündür. Özelliğin adından sonra iki nokta üst üste işareti (:) ile ayrılarak tipinin adı belirtilir. Aynı tipten birden fazla özellik olsa bile her özelliğin tipi tek tek belirtilecektir. Örneğin, double

24 UML Sınıf ve Nesne Şemaları İyi bir sınıf tasarımı iyi bir modeldir ve iyi modellerde bulunması gereken özellikler şunlardır: gerçek dünyayı doğru ifade etmelidir. işlevi tasarımdan ayırmalıdır. bütün önemli özellikleri doğrudan sunmalıdır. Sınıfları tasarlarken karşımıza çıkan en önemli tasarım kriteri sade ve genel olması gerekliliğidir. Gereksiz özellikler olmamalıdır!! Ancak çoğu kez, bir sınıfın programlama diline bağlı olarak zenginleştirilmesi gerekebilir.

25 UML Sınıf ve Nesne Şemaları Örnek: Gelişen nokta sınıfı Nokta x: double y: double equals(o:object):boolean tostring():string Yöntemler (metotlar) Java da equals() ve tostring() yöntemleri oldukça kullanılan ve yararlı yöntemlerdir ve yazılmaları önerilir. Uygulama Java da yazılacaksa sınıfı genişletmek gerekir.

26 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları- Devam Nesneye-yönelik programlamanın temel ilkeleri şunlardır: Soyutlama Saklama, Paketleme Kalıtım Çok biçimlilik SINIF SINIF HİYERARŞİSİ

27 Nesne Tabanlı Programlama Kavramları- Devam Nesneye-yönelik programlamanın temel kavramları, 1. büyük programlar yazmayı kolaylaştıran soyutlama ve programları değiştirmeyi ve korumayı kolaylaştıran saklama 2. kalıtım ve çok biçimliğe izin veren ve programları kolayca genişletilebilir kılan sınıf hiyerarşisidir. Herhangi bir programlama dilinde bu kavramları uygulayabilirsiniz; fakat, nesneye-yönelik programlama dilleri salt bu amaçla tasarlanmışlardır.

28 Soyutlama Soyutlama önemli özelliklere odaklanabilmek için ayrıntıları göz ardı etme sürecidir. Geleneksel olarak, bir programlama dili soyutlama yapmaya izin verdiği ölçüde yüksekdüzeyli (high-level) kabul edilir. C++ (ve diğer nesneye-yönelik programla dilleri) verilen bir işi C den daha soyut bir tarzda tanımlama imkanı verirken, C de Birleştirici Dillerden daha soyut bir ortam sunar.

29 Soyutlama Soyutlama, belirli bir bakış açısından, önemli özelliklere odaklanabilmek için ayrıntıları göz ardı etme sürecidir.

30 PROSEDÜREL SOYUTLAMA İşlemlere ilişkin ayrıntıları göz ardı etmemize izin veren prosedürel soyutlama en yaygın soyutlama tarzıdır. Programlarda kişileştirilmiş kod kullanmak yerine, belirli görevleri gerçekleştirmek için standart fonksiyonların oluşturulması bir prosedürel soyutlamadır. Kendi fonksiyonlarınızı yazarak, programın yaptığı bir dizi işleme bir isim vermiş olursunuz.

31 PROSEDÜREL SOYUTLAMA Belirli bir dilde bir program yazarken programcı kendisini bu dilin sunmuş olduğu soyutlama düzeyiyle sınırlamak zorunda değildir. Birçok dil kullanıcı-tanımlı fonksiyonlar (rutinler, prosedürler) yardımıyla prosedürel soyutlama düzeyini daha yukarılara taşımaya izin verir. Prosedürel soyutlama ile kod tekrarlarından kurtulmak mümkündür.

32 Veri Soyutlaması Bir veri tipinin nasıl yapılandığının ayrıntılarını göz ardı etmemize izin veren soyutlama tarzına veri soyutlaması denir. Örneğin, bilgisayardaki her tür veri ikili sayılar olarak düşünülebilir. Fakat, birçok programcı ondalık sayılarla düşünmeyi tercih ettiği için, dillerin çoğu tam ve floating sayıları destekler. Basic dili karakter katarı (string) tipini bir veri soyutlaması olarak destekler. Diğer yandan, C dili string soyutlamasını doğrudan desteklemez. Bu dilde stringler ardışık bellek hücrelerini işgal eden bir dizi karakter olarak tanımlanmıştır.

33 Veri Soyutlaması Prosedürel soyutlama kapasitelerinin aksine, birçok dil yeni veri soyutlaması düzeyleri yaratmak konusunda sınırlı destek sağlarlar. C kullanıcı tanımlı veri tiplerini structure lar ve typedef ler aracılığıyla destekler. C dili, içsel olarak birbirlerine bağlı olmalarına rağmen, prosedürel soyutlamayı ve veri soyutlamasını iki ayrı teknik olarak sunar. Bu tekniklerin birleştiği noktada nesne-tabanlı ya da nesneye-yönelik programlama yaklaşımı doğar.

34 Saklama, Paketleme (Encapsulation) Saklama (Paketleme), soyutlamayı desteklemek ya da güçlendirmek için bir sınıfın iç yapısının gizlenmesidir. Bu şekilde veriler fonksiyonlarla gizlenebilir. Nesnenin içindeki kod, veri veya her ikisi bu nesneye private (özel) veya public (genel) olabilir.

35 Saklama, Paketleme (Encapsulation) Private kod ve veriler, sadece o nesneye ait bileşenler tarafından bilinebilir ve erişilebilir. Programda nesneye ait olmayan bileşenler, bu private kod ve verilere erişemez. Kod ve verilerimiz public ise, belirli bir nesnenin içinde tanımlansalar da programın diğer parçaları tarafından erişilebilirler. Nesnelere ait public elemanları, private elemanlara denetlenebilir şekilde erişebilmek amacıyla kullanırız.

36 Sınıf Hiyerarşisi Nesneye-yönelik programlamanın, prosedürel programlamada bulunmayan, bir özelliği, tip hiyerarşisi tanımlayabilme yeteneğidir. Nesneye-yönelik programlama, bir sınıfın başka bir sınıfın alt-tipi olarak tanımlanmasına; sınıflar arası benzerlikleri bir ortak üst-sınıf altında toplamaya izin verir. Birkaç sınıf için ortak bir üst-sınıf tanımlama da bir tür soyutlamadır. Sınıfların ortaklaşa taşıdıkları bazı yönler üzerinde odaklaşıp diğerlerini göz ardı etmeye izin verir.

37 Sınıf Hiyerarşisi Aslan, kaplan, ayı ve inek türünün üstsınıfı ne olabilir?

38 KALITIM (MİRAS ALMA) - Inheritance Kalıtım, bir sınıfa ait özellikler ve işlemlerin yeni bir sınıfa birebir aktarılmasıdır. Yeni sınıf eski sınıfın özellikleri ve işlemlerine sahip olmasına ek olarak kendisi de özellikler ve işlemler tanımlayabilir.

39 KALITIM (MİRAS ALMA) - Inheritance Kalıtım yolu ile eldeki sınıflardan yeni sınıflar türetilir. Türeyen sınıflar türedikleri sınıfın özelliklerini kalıtım yoluyla devralırlar ve kendisi de yeni özellikler tanımlayabilir. Türetme ile sınıflar arasında hiyerarşik bir yapı kurulabilir.

40 KALITIM Bir sınıf hiyerarşisi tanımlamanın 2 pratik faydası vardır: Türetilmiş sınıf üst-sınıfın kodunu paylaşabilir (Kod Kalıtımı) Türetilmiş sınıf üst-sınıfın arayüzünü paylaşabilir (Arayüz Kalıtımı)

41 KOD KALITIMI Eğer yeni bir sınıf tanımlıyorsanız ve mevcut bir sınıfın işlevselliğinden yararlanmak istiyorsanız, yeni sınıfınızı mevcut sınıftan türetirsiniz. Bu durumda kalıtım mekanizmaları size mevcut kodu yeniden kullanma imkanı sağlar. Örnek: Veri Girişi Formlarının tasarlanması.

42 ARAYÜZ KALITIMI Bir diğer kalıtım stratejisi, türetilmiş sınıfın üstsınıfının eleman fonksiyonlarının yalnızca isimlerini kalıtım yoluyla almasıdır. Türetilmiş sınıf bu fonksiyonlar için kendi kodunu kullanır. Arayüz kalıtımının temel faydası çokbiçimliliğe izin vermesidir. Örnek: Farklı veri tiplerindeki form girişleri ayrı ayrı alınır.

43 ÇOK BİÇİMLİLİK (Polymorphism) Genel anlamı ile bir adın birbiriyle alakalı fakat teknik açıdan farklı iki veya daha fazla amaç için kullanılabilmesi yeteneğidir. NYP de ise oluşturulan nesnelerin gerektiğinde başka bir nesne gibi davranabilmesine denir. Çok biçimlilikle programdaki her nesne kendi davranışını değiştirmeden, kalıtım hiyerarşisine göre farklı biçimlerde görülebilir.

44 Bir Çok Biçimlilik Örneği Örneğin C dilinde, mutlak değer bulma işlemi için üç farklı fonksiyon tanımlıdır: abs(), labs() ve fabs(). Fakat çok biçimliliği destekleyen C++'da bu fonksiyonlar, abs() gibi tek bir isimle adlandırılırlar. Fonksiyonu çağırmak için kullanılan veri tipi, gerçekte hangi fonksiyonun çalışacağını belirler. Böylece bir fonksiyon adının birkaç farklı amaç için kullanılması mümkündür. Buna fonksiyonların aşırı yüklenmesi denir.

45 Bir Çok Biçimlilik Örneği

46 UML DİYAGRAMLARI Kullanım Senaryoları ve Kullanım Durum Diyagramları (Use Case Diagrams)

47 Kullanım Durumlarının Tanımı Kullanım durumları, sistemin kullanıcılara sunacağı bir hizmetin senaryo şeklinde anlatımıdır. Sistem gereksinimlerinin anlaşılmasını ve ifade edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Senaryo, anlamlı bir sonuca (amaca) ulaşmak için aktör ile sistem arasında gerçekleşen olayların belli bir zinciridir. Bir sistemin çalışması sırasında birden fazla senaryo gerçekleşebilir Olası tüm senaryolar, kullanım durumlarını (use case) oluştururlar.

48 Kullanım Senaryoları Yazılım dünyasındaki önemli isimleri kullanım senaryoları ile ilgili orijinal tanımları aşağıda verilmiştir: (Jacobson, Booch &Rumbaugh, 1999): Bir Kullanım Senaryosu, bir sistemin gerçekleştirdiği ve belirli bir aktör için gözlemlenebilir bir sonuç ortaya çıkaran ve çeşitli varyasyonlar içeren eylemler serisini ifade eder." (Cockburn, 2000): Bir Kullanım Senaryosu, tasarlama aşamasındaki bir sistem ve harici aktörler arasında belirli bir hedefe yönelik gelişen olası etkileşim serilerinin koleksiyonudur."

49 Senaryo 1 - a

50 Senaryo 1 - b

51 Senaryo 1 - c

52 Senaryo 1 - d

53 Senaryo 1 - e

54 Senaryo 2 - a

55 Senaryo 2 - b

56 Senaryo 2 - c

57 Senaryo 2 - d

58 Aktör

59 Birincil Aktör ve Sistemin Sınırları Üzerinde çalıştığımız sistemi hangi düzeyde incelediğimize ve sınırlarını ne şekilde çizdiğimize bağlı olarak birincil aktörler değişiklik gösterir. Kullanım senaryolarını yazarken sistemin sınırlarını doğru olarak belirlemek, nelerin dışarıda nelerin içeride olacağına doğru karar vermek gerekir.

60 Birincil Aktör ve Sistemin Sınırları

61 Birincil Aktör ve Sistemin Sınırları

62 Birincil Aktör ve Sistemin Sınırları

63 Birincil Aktör ve Sistemin Sınırları

64 Kullanım Senaryolarının Yazılması İhtiyaçların ve istenen özelliklerin listelenmesi şeklinde DEĞİL. Sistem kara kutu olarak ele alınır. Sistemin iç yapısı görülmez, sistemin dışarıya (aktörlere) karşı sorumlulukları ifade edilir. Aktörler ile sistem arasındaki etkileşim etken cümleler ile ifade edilir. "Ne yapar?" sorusu cevaplanır, "Nasıl yapar?" değil.

65 Kullanım Senaryolarının Yazılması Sistemin sorumluluklarını nasıl yerine getireceği daha sonra gelinecek olan tasarım aşamasında ele alınacak bir problemdir. Kullanım senaryolarını yazdığımız şimdiki aşamada ise sadece istekler anlaşılmaya çalışılıyor. Sistemin bitmiş hali hayal edilerek bu sistem çalıştığında oluşabilecek senaryolar yazılır.

66 Kullanım Senaryolarında Yer Alan Bölümler Her kullanım senaryoları grubunun (use case) bir adı ve numarası vardır. İsimden sonra şağıdaki bölümler gelir.

67 Önsöz (Preface) Bölümü

68 Önsöz (Preface) Bölümü Birincil aktör, destek aktörü ve diğer aktörlerin belirlenmesi sistemin sınırlarını çizer. Kullanım senaryoları ilgililerin (aktörlerin) tüm beklentilerini karşılayan tüm olayları ve sadece onları içerir. Tüm ilgililerin ve beklentilerin ilk başta belirlenmesi önemlidir. Aksi durumda senaryolarda bazı durumlar unutulabilir ve bu eksiklik ancak ileriki aşamalarda anlaşılabilir.

69 Ana Başarılı Senaryo (Temel Akış) Bölümü

70 Ana Başarılı Senaryo (Temel Akış) Bölümü

71 Uzantılar (Alternatif Akışlar) Bölümü

72 Uzantılar (Alternatif Akışlar) Bölümü

73 Diğer Bölümler Sıra Dışı Durumlar Bölümü (Exceptions) : Sistemde hatalar oluştuğunda yapılacaklar sıralanır. Bazı tasarımcılar bu bölümdeki olayları da uzantılar bölümünde ele alırlar. Özel İstekler Bölümü (Special Requirements) : İşlevler ile ilgili olmayan istekler bu bölümde belirtilir. Bu istekler genellikle hız, güvenilirlik, rahat kullanım gibi kalite kriterlerine yöneliktir. Teknolojik Beklentiler Bölümü : Kullanıcıların ön gördükleri donanım özellikleri burada sıralanır. Örneğin giriş/çıkış işlemlerinin hangi cihazlar ile yapılması istendiği bu bölüme yazılır.

74 ÖRNEK Senaryo Grubu (Use Case) SG1: Satış İşlemleri Konu: Market Sistemi Birincil Aktör: Kasa Görevlisi İlgililer (Aktörler) ve Beklentileri (Stakeholders and Interests): Kasa Görevlisi: Bilgilerin doğru ve hızlı girilmesi, toplamın doğru hesaplanması, para üstünün doğru hesaplanması Satış Elemanı: Komisyonun doğru hesaplanması ve kayıt edilmesi Müdür: Yetkili işlemleri (kasa görevlisinin yapamadığı) kolaylıkla yapabilmek

75 ÖRNEK İlgililer (Aktörler) ve Beklentileri (Stakeholders and Interests): Vergi Dairesi: Vergilerin doğru hesaplanabilmesi ve toplanabilmesi Kredi Kartı Asıllama Merkezi: Ödeme bilgilerinin doğru formatta gelmesi ve asıllama bilgilerinin kayıt edilmesi

76 ÖRNEK Ön Koşullar (Preconditions): Kasa görevlisi sisteme giriş yapmıştır. Son Koşullar (Postconditions): Satış bilgileri kayıt edilmiştir. Vergi doğru olarak hesaplanmıştır. Muhasebe ve envanter kayıtları güncellenmiştir. Komisyon kayıt edilmiştir. Fatura oluşturulmuştur. Kredi kartı onayı kayıt edilmiştir.

77 ÖRNEK Ana Başarılı Senaryo (Doğal Akış)

78 ÖRNEK Ana Başarılı Senaryo (Doğal Akış)

79 ÖRNEK Uzantılar (Alternatif Akışlar): *a. Herhangi bir anda müdür yetkili bir işlem yapmak ister ve şifresini girer: 1.Sistem müdür-yetkisi konumuna geçer. 2.Müdür yetkili bir işlem gerçekleştirir. Örneğin satışı iptal eder, bir ürünün fiyatını indirir vs. 3.Müdür sistemden çıkar. 4.Sistem normal konuma (kasa görevlisi yetkisi) geçer.

80 ÖRNEK Uzantılar (Alternatif Akışlar): *b. Herhangi bir anda sistemde bir hata oluşur: Bu durumlarda bilgilerin kayıt edilmesi ve sistemin kaldığı yerden devam edebilmesi istenir. 1. Kasa görevlisi sistemi yeniden başlatır, sisteme giriş yapar ve sistemin önceki durumdan devam etmesini ister. 2. Sistem önceki durumu oluşturur. 2a. Sistem önceki durumu oluştururken anormallik sezer. 1. Sistem hata uyarısı verir, hatayı kayıt eder ve temiz (başlangıç) duruma geçer. 2. Kasa görevlisi yeni bir satış başlatır.

81 ÖRNEK Uzantılar (Alternatif Akışlar): 3a. Geçersiz bir ürün kodu (Sistemde bulunamadı): 1. Sistem hata uyarısı verir, ürünü reddeder. 2. Kasa görevlisi hataya tepki verir: 2a. Ürünün üstünde okunabilir bir kod vardır: 1. Kasa görevlisi kodu sisteme elle (manual) girer. 2. Sistem ürünün tanıtıcı bilgisini ve fiyatını gösterir. 2b. Ürünün üstünde kod yoktur, ama fiyatı yazılıdır: 1. Kasa görevlisi müdürden yetkili bir işlem yapmasını ister. 2. Müdür şifresini girer. 3. Kasa görevlisi fiyatı elle girer.

82 ÖRNEK Uzantılar (Alternatif Akışlar): 3b. Aynı üründen bir taneden fazla alınmıştır (5 şişe içecek): 1. Kasa görevlisi ürün kodunu ve adetini sisteme girer. 3-6a. Müşteri kasa görevlisine bir ürünü almaktan vazgeçtiğini söyler: 1. Kasa görevlisi satıştan çıkarılacak ürünün kodunu sisteme girer. 2. Sistem ürünü satıştan çıkarır ve geçerli toplamı gösterir. 3-6b. Müşteri alışverişten vazgeçtiğini söyler: 1. Kasa görevlisi satışı iptal eder.

83 ÖRNEK 5. Müşteri indirim hakkı olduğunu söyler (müşteri kartına sahiptir): 1. Kasa görevlisi müşteri kodunu sisteme girer. 2. Sistem indirimi uygular ve yeni toplamı gösterir. 7a. Nakit ödeme: 1. Kasa görevlisi ödenen nakit miktarı sisteme girer. 2. Sistem para üstünü gösterir ve para çekmecesini açar. 3. Kasa görevlisi müşteriden ödemeyi alır ve para üstünü verir. 4. Sistem nakit ödemeyi kayıt eder. 7b. Kredi kartı ile ödeme: c. Çek ile ödeme: 1.

84 ÖRNEK Özel İstekler (Special Requirements): Düz kare monitör. Yazılar 1 metre uzaklıktan okunabilmeli. Kredi kartı sorgulamasının cevabı en geç 30 saniyede gelmeli....

85 ÖRNEK Teknolojik Beklentiler (Technology Variations List): *a. Müdür kendisini sisteme bir kart okutarak ya da tuş takımından şifresini girerek tanıtır. 3a. Ürün kodları bir barkod okuyucu ile veya tuş takımından elle girilebilir. 7b. Kredi kartı bilgiler kart okuyucu ile veya tuş takımından elle girilebilir....

Tümleştirilmiş Süreçte (UP) Yazılım Projesi Aşamaları

Tümleştirilmiş Süreçte (UP) Yazılım Projesi Aşamaları 16 Tümleştirilmiş Süreçte (UP) Yazılım Projesi Aşamaları Başlangıç (Inception): Bu aşamada kabaca projenin vizyonu ortaya konur. İstekler ayrıntıya girilmeden genel olarak ele alınır ve fizibilite değerlendirmesi

Detaylı

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM YAZILIM MODELLEME VE TASARIM «Kullanım Senaryoları» Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kullanım Senaryoları (Use-Case Model) İsteklerin anlaşılmasını ve ifade edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Özellikle

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Temel Kavramlar

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Temel Kavramlar NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Temel Kavramlar Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Not: Bu sunumda Prof. Dr. Yılmaz KILIÇASLAN ın Nesneye Yönelik Programlama dersi sunumlarından

Detaylı

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA Temel Kavramlar

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA Temel Kavramlar NESNE TABANLI PROGRAMLAMA Temel Kavramlar Özkan BİNGÖL Gümüşhane Üniversitesi Not: Bu sunumda, Yrd. Doç. Dr. Özlem AYDIN ve Doç. Dr. Yılmaz KILIÇASLAN ın Nesneye Yönelik Programlama dersi sunumlarından,

Detaylı

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 5. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 5. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 5 Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan Modelleme 2 Gerçekleştirilmesi maliyetli ya da riskli olan projelerde, projenin beklenmedik durumlardan dolayı başarısızlığa uğramaması için

Detaylı

Nesneye Dayalı Yazılım Geliştirme. Her iterasyon sonunda sistem istenene yaklaşır. Nesneye Dayalı Yazılım Geliştirme

Nesneye Dayalı Yazılım Geliştirme. Her iterasyon sonunda sistem istenene yaklaşır. Nesneye Dayalı Yazılım Geliştirme Tümleştirilmiş Yazılım Geliştirme Süreci (The Unified Process UP) Deneyimler sonucu kabul gören en iyi özellikler bir araya getirilmiştir. Yinelemeli (iterative) Arttırmalı ve evrimsel (incremental, evolutionary)

Detaylı

Java da Soyutlama ( Abstraction ) ve Çok-biçimlilik ( Polymorphism )

Java da Soyutlama ( Abstraction ) ve Çok-biçimlilik ( Polymorphism ) Java da Soyutlama ( Abstraction ) ve Çok-biçimlilik ( Polymorphism ) BBS-515 Nesneye Yönelik Programlama Ders #9 (16 Aralık 2009) Geçen ders: Java Applet lerde bileşen yerleştirme türleri ( applet layouts

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEME SÜRECİ

NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEME SÜRECİ NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEMENİN TEMELLERİ Çözümleme: Bir şeyi anlayabilmek için parçalarına ayırmak. Sistemi anlamaya yönelik çalışmalardan ve üst düzey planlama eylemlerinden oluşur. Uygulama/problem alanının

Detaylı

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ TBIL-40-0 Nesneye Yönelik Sistem Çözümleme ve Tasarım HAZIRLAYAN 22325 Fahri DÖNMEZ DANIŞMAN

Detaylı

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA NESNE TABANLI PROGRAMLAMA Öğr. Gör. Utku SOBUTAY İÇERİK 2 Nesne Tabanlı Programlama Sınıf, Nesne Kavramları Kapsulleme, Kalıtım ve Çok Biçimlilik Kavramları Nesne Tabanlı Programlama NESNE TABANLI PROGRAMLAMA

Detaylı

Yaz.Müh.Ders Notları #4 1

Yaz.Müh.Ders Notları #4 1 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ Şubat 2012 Yrd.Doç.Dr. Yunus Emre SELÇUK 1 NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEMENİN TEMELLERİ Çözümleme (Analiz): Bir şeyi anlayabilmek için parçalarına ayırmak. Sistemi anlamaya yönelik çalışmalardan

Detaylı

Tümleştirilmiş Yazılım Geliştirme Süreci (The Unified Process UP)

Tümleştirilmiş Yazılım Geliştirme Süreci (The Unified Process UP) Tümleştirilmiş Yazılım Geliştirme Süreci (The Unified Process UP) Deneyimler sonucu kabul gören en iyi özellikler bir araya getirilmiştir. Yinelemeli (iterative) Arttırmalı ve evrimsel (incremental, evolutionary)

Detaylı

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM YAZILIM MODELLEME VE TASARIM «UML - Tümleştirilmiş Yazılım Geliştirme Süreci» Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü UML NEDİR? Yazılım ve donanımların bir arada düşünülmesi gereken, Zor ve karmaşık programların,

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA. Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN ormanz@istanbul.edu.tr

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA. Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN ormanz@istanbul.edu.tr NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Yrd.Doç.Dr. Zeynep ORMAN ormanz@istanbul.edu.tr Kullanım Diyagramları (Use Case Diagram) Kullanım senaryoları sadece düz metin (text) olarak değil, istendiğinde metin yerine

Detaylı

Kalıtım (Inheritance)

Kalıtım (Inheritance) Kalıtım (Inheritance) Kocaeli Üniversitesi Kalıtım (Inheritance) Kodların çok kez kullanımı (Software reusability) Mevcut Sınıflardan Yeni Sınıflar Oluşturma Mevcut sınıfın değişken ve fonksiyonları kullanılabilir.

Detaylı

Kullanım Durumu Diyagramları (Use-case Diyagramları)

Kullanım Durumu Diyagramları (Use-case Diyagramları) Kullanım Durumu Diyagramları (Use-case Diyagramları) Analiz aşaması projeler için hayati önem taşır. İyi bir analizden geçmemiş projelerin başarı şansı azdır. Analiz ile birlikte kendimize Ne? sorusunu

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili

NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Özlem AYDIN NESNEYE YÖNELİK PROGRAMLAMA Unified Modelling Language (UML) Bütünleşik Modelleme Dili Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü MODEL NEDİR? Model, gerçek dünyadaki bir olayın veya

Detaylı

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI

SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI BIL3403 Öğ. Gör. ASLI BiROL abirol@kavram.edu.tr 01.10.2012 Dersin Amacı Bu ders ile öğrenci; edindiği mesleki bilgi birikimini kullanarak sektörde uygulanabilir bir projeyi

Detaylı

Ders 8 Konu Özeti ve Problemler

Ders 8 Konu Özeti ve Problemler Ders 8 Konu Özeti ve Problemler C# ve Nesne Yönelimli Programlamanın 3 Prensibi Kapsülleme (Encapsulation) Nesne yönelimli programlamanın ilk prensibi kapsülleme (encapsulation) olarak adlandırılır. Bu

Detaylı

5.HAFTA. Sınıf ve Nesne Kavramı, Metot Oluşturma, Kurucu Metot, this Deyimi

5.HAFTA. Sınıf ve Nesne Kavramı, Metot Oluşturma, Kurucu Metot, this Deyimi 5.HAFTA Sınıf ve Nesne Kavramı, Metot Oluşturma, Kurucu Metot, this Deyimi Sınıf Kavramı: Sınıf (class) soyut bir veri tipidir. Nesne (object) onun somutlaşan bir cismidir. Java da sınıf (class) kavramını

Detaylı

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1

Görsel Programlama DERS 02. Görsel Programlama - Ders02/ 1 Görsel Programlama DERS 02 Görsel Programlama - Ders02/ 1 Kodun Tekrar Kullanımı ve Kalıtım(Inheritance) Nesneye yönelik programlamanın diğer programlama paradigmalarına karşı bir avantajı kodun yeniden

Detaylı

Sunum İçeriği. Programlamaya Giriş 22.03.2011

Sunum İçeriği. Programlamaya Giriş 22.03.2011 Programlamaya Giriş Nesne Tabanlı Programlamaya Giriş ve FONKSİYONLAR Sunum İçeriği Nesne Tabanlı Programlama Kavramı Fonksiyon tanımlama ve kullanma Formal Parametre nedir? Gerçel Parametre nedir? Fonksiyon

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ

NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ NESNEYE YÖNELİK TASARIM SÜRECİ GİRİŞ Nasıl? sorusuna yanıt aranır. Nesne modeli: Analizden tasarıma. Doğrudan problem alanı ile ilgili nesnelerden oluşan model, yardımcı nesnelerle zenginleştirilir. Ana

Detaylı

Bölüm 11. Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1

Bölüm 11. Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1 Bölüm 11 Soyut veri tipleri ve kapsülleme kavramları ISBN 0-321-49362-1 11. Bölüm konuları Soyutlama kavramı Veri soyutlamasına giriş Soyut veri tipleri için tasarım konuları Dil örnekleri Parametreli

Detaylı

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi JAVA PROGRAMLAMA Öğr. Gör. Utku SOBUTAY İÇERİK 2 Java da Kapsülleme (Erişim Denetleyiciler) Java da Sınıf Oluşturmak Java da Nesne Oluşturmak Java da Constructor Kavramı Java da This Kavramı Java da Constructor

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir 1 Akış diyagramları

Detaylı

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA

NESNE TABANLI PROGRAMLAMA NESNE TABANLI PROGRAMLAMA Temel Kavramlar Vize Hazırlık Ders Notları 1 NESNE TABANLI PROGRAMLAMA 1. NESNE TABANLI PROGRAMLAMA (OBJECT ORIENTED PROGRAMMING) NEDİR? Nesne tabanlı programlama, daha öncelerde

Detaylı

BİL-141 Bilgisayar Programlama I (Java)

BİL-141 Bilgisayar Programlama I (Java) 1 BİL-141 Bilgisayar Programlama I (Java) Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Not: Bu dersin sunumları, Java Bilgisayar Programlamaya Giriş, A. Yazıcı, E. Doğdu,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Nesneye Yönelik Programlama BIL205 1 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz

Detaylı

Bölüm 2 Varlık-İlişki Veri Modeli: Araçlar ve Teknikler. Fundamentals, Design, and Implementation, 9/e

Bölüm 2 Varlık-İlişki Veri Modeli: Araçlar ve Teknikler. Fundamentals, Design, and Implementation, 9/e Bölüm 2 Varlık-İlişki Veri Modeli: Araçlar ve Teknikler Fundamentals, Design, and Implementation, 9/e Üç Şema Modeli Üç şema modeli 1975 de ANSI/SPARC tarafından geliştirildi Veri modellemeninç ve rolünü

Detaylı

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar

Bilgisayarda Programlama. Temel Kavramlar Bilgisayarda Programlama Temel Kavramlar KAVRAMLAR Programlama, yaşadığımız gerçek dünyadaki problemlere ilişkin çözümlerin bilgisayarın anlayabileceği bir biçime dönüştürülmesi / ifade edilmesidir. Bunu

Detaylı

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM

YAZILIM MODELLEME VE TASARIM YAZILIM MODELLEME VE TASARIM «UML Kullanım Diyagramları» Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kullanım senaryoları sadece düz metin (text) olarak değil, istendiğinde metin yerine UML diyagramı olarak

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

Önemli noktalar. Paradigma Nesnelere Giriş Mesajlar / Ara bağlantılar Bilgi Gizleme (Information Hiding ) Sınıflar(Classes) Kalıtım/Inheritance

Önemli noktalar. Paradigma Nesnelere Giriş Mesajlar / Ara bağlantılar Bilgi Gizleme (Information Hiding ) Sınıflar(Classes) Kalıtım/Inheritance Önemli noktalar Paradigma Nesnelere Giriş Mesajlar / Ara bağlantılar Bilgi Gizleme (Information Hiding ) Sınıflar(Classes) Kalıtım/Inheritance public class Test { // çalışır İnsan insan = new Çiçekçi();

Detaylı

Algoritmalar ve Programlama. Algoritma

Algoritmalar ve Programlama. Algoritma Algoritmalar ve Programlama Algoritma Algoritma Bir sorunu / problemi çözmek veya belirli bir amaca ulaşmak için gerekli olan sıralı mantıksal adımların tümüne algoritma denir. Algoritma bir sorunun çözümü

Detaylı

BİL-142 Bilgisayar Programlama II

BİL-142 Bilgisayar Programlama II BİL-142 Bilgisayar Programlama II (C/C++) Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Sınıflar, Nesneler, Fonksiyon ve Veri Üyeleri Sınıf ve Fonksiyon Üyeleri

Detaylı

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG4146 - Sistem Analizi ve Tasarımı Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Tasarım Evresi Analiz evresinde sorulan NE sorusuyla elde edilen bilgilerin NASIL yapılacağı, NASIL gerçekleştirileceğinin ortaya konulduğu

Detaylı

Programlama Dillerinde Kullanılan Veri Tipleri

Programlama Dillerinde Kullanılan Veri Tipleri Programlama Dillerinde Kullanılan Veri Tipleri Taban/Biçim Basic Paskal C/C++/C#/Java 10 (Decimal ) - - - 16 (Hexadecimal) &hsayı veya &Hsayı $sayı 0xsayı veya 0Xsayı Üstel eüs veya Eüs eüs veya Eüs eüs

Detaylı

C++ Dersi: Nesne Tabanlı Programlama

C++ Dersi: Nesne Tabanlı Programlama C++ Dersi: Nesne Tabanlı Programlama Bölüm 9: Sınıf İçerik Sınıf Tanımı Nesne Tanımı İkili Kapsam Çözme Operatörü UML ile Sınıfların Gösterimi 2 Sınıf kavramı, nesne-tabanlı programlamanın temelini oluşturur.

Detaylı

Problem Yaklaşım Temelleri, Algoritma ve Akış Şeması

Problem Yaklaşım Temelleri, Algoritma ve Akış Şeması 1 Problem Yaklaşım Temelleri, Algoritma ve Akış Şeması Problem Bireylerin yaşadığı çevreye uyum sağlaması durumunda ortaya çıkan olumsuzluklar ve çatışmalar problem olarak değerlendirilir. Bu durumdaki

Detaylı

abstract Sınıflar 1 Sınıf sınıf1 new class Ama aşağıdaki şekilde referans alınabilir;

abstract Sınıflar 1 Sınıf sınıf1 new class Ama aşağıdaki şekilde referans alınabilir; abstract Sınıflar 1 Özet sınıflar ya da özet metotlar abstract anahtar sözcüğü kullanılarak tanımlanırlar. Bir temel sınıf içinde bildirilen abstract metotların içeriği boştur. Kendisinden yeni bir instance

Detaylı

Çoktan Seçmeli Değerlendirme Soruları Akış Şemaları İle Algoritma Geliştirme Örnekleri Giriş 39 1.Gündelik Hayattan Algoritma Örnekleri 39 2.Say

Çoktan Seçmeli Değerlendirme Soruları Akış Şemaları İle Algoritma Geliştirme Örnekleri Giriş 39 1.Gündelik Hayattan Algoritma Örnekleri 39 2.Say İÇİNDEKİLER 1. Bilgisayarın Yapısı Ve Programlama Dilleri Giriş 1 Bilgisayar ve Programlamanın Kısa Bir Tarihçesi 2 Donanım ve Yazılım Kavramları 3 Bilgisayarın Donanımsal yapısı 4 Giriş Birimi (Input

Detaylı

Çek-Senet Modülü Dizayn. Dökümanı. Turquaz Muhasebe. Versiyon 0.2. Önsel Armağan. 15 Eylül 04

Çek-Senet Modülü Dizayn. Dökümanı. Turquaz Muhasebe. Versiyon 0.2. Önsel Armağan. 15 Eylül 04 Çek-Senet Modülü Dizayn Dökümanı Turquaz Muhasebe Versiyon 0.2 Önsel Armağan 15 Eylül 04 Turquaz Muhasebe, Çek-Senet Modülü Dizayn Dökümanı Sayfa 2 İçindekiler İÇİNDEKİLER 2 GEÇMİŞ DEĞİŞİKLİKLER 3 1. GİRİŞ

Detaylı

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 6. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 6. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 6 Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan İçerik UML Yapı Diyagramları Eylem Diyagramları Etkileşim Diyagramları UML Diyagramlar UML görsel olarak modelleme için birçok diyagrama sahiptir.

Detaylı

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları METOTLAR Nesneye yönelik programlama dillerinde genellikle fonksiyonlar metot olarak isimlendirilirler. Metot ve fonksiyon olarak ifade edilecek kavramlar aynı anlamda kullanılacaktır. Her çalışan C# programı

Detaylı

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE KULLANILAN ARAÇLAR Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 BİLGİ SİSTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE KULLANILAN ARAÇLAR 1. Akış Şemaları 2. Veri Akış

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ Ders 10 LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ LINUX de Programlama LINUX işletim sistemi zengin bir programlama ortamı sağlar. Kullanıcılara sistemi geliştirme olanağı sağlar.

Detaylı

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA II

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA II ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA II Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ deniz.kilinc@cbu.edu.tr YZM 1102 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Genel Bakış 2 Yapılar ve Birlikler enum Deyimi

Detaylı

Operatörlerin Aşırı Yüklenmesi

Operatörlerin Aşırı Yüklenmesi Operatörlerin Aşırı Yüklenmesi Operatörlerin Aşırı Yüklenmesi Tıpkı fonksiyonlara yaptığımız gibi öperatörlere de aşırı yükleme yapabiliriz.yani, operatörlere normal görevlerinin yanında farklı görevler

Detaylı

Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri

Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri Klavyeden Basit Giriş/Çıkış İşlemleri Klavyeden veri girilmesi, girilen verilere çeşitli işlemler uygulandıktan sonra ekrana yazdırılması ya da herhangi bir yazıcıdan çıktı alınması gibi işlemlerdir. Javada

Detaylı

Arayüz soyut metotların oluşturduğu bir koleksyondur. Bir sınıf arayüzü çalıştırırken arayüzün sahip olduğu soyut metotları da miras alır.

Arayüz soyut metotların oluşturduğu bir koleksyondur. Bir sınıf arayüzü çalıştırırken arayüzün sahip olduğu soyut metotları da miras alır. Bölüm 20 20 Arayüzler Arayüz bir sınıf değildir. Arayüz yazmak sınf yazmaya çok benzer ancak ikisi birbirinden farklı konseptlerdir. Sınıf bir nesnenin özelliklerini ve davranışlarını belirtirken; bir

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 OOP Hatırlatma Bu bölümde Nesneye Yönelik

Detaylı

KDV kısım numaraları Pos cihazındaki KDV departman numaralarına göre tanımlandıktan sonra F2-Kaydet butonu ile bu bölüm kayıt edilir.

KDV kısım numaraları Pos cihazındaki KDV departman numaralarına göre tanımlandıktan sonra F2-Kaydet butonu ile bu bölüm kayıt edilir. 18 Kasım 2009 Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL Đlgili Modül/ler : Transfer ETA:V.8-SQL ve ETA:SQL ile ĐNTER-POS CĐHAZI ARASINDA VERĐ TRANSFERĐ Süpermarket, benzin istasyonu shop/market ve çeşitli

Detaylı

SINIF YAPISI ve NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA

SINIF YAPISI ve NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA GİRİŞ SINIF YAPISI ve NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA Yazılım teknolojileri son 40 yılda artan bir ivmeyle gelişmeye devam etmektedir. Buna paralel olarak zamanla artan ve çeşitlenen kullanıcı istekleri doğrultusunda

Detaylı

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1 Görsel Programlama DERS 03 Görsel Programlama - Ders03/ 1 Java Dili, Veri Tipleri ve Operatörleri İlkel(primitive) Veri Tipleri İLKEL TİP boolean byte short int long float double char void BOYUTU 1 bit

Detaylı

Çözüm Bilgisayar. Çözüm SIRAMATİK

Çözüm Bilgisayar. Çözüm SIRAMATİK Çözüm Bilgisayar Çözüm SIRAMATİK Çözüm Sıra Sistemi Amaç : Hastanelerde çeşitli birimlerde oluşan hasta sıralarının (poliklinik müracaat, poliklinik hasta kabul, ssk eczane vb.) bankolar önünden uzaklaştırılarak,

Detaylı

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları DİZİLER Bellekte ard arda yer alan aynı türden nesneler kümesine dizi (array) denilir. Bir dizi içerisindeki bütün elemanlara aynı isimle ulaşılır. Yani dizideki bütün elemanların isimleri ortaktır. Elemanlar

Detaylı

C PROGRAMLAMA YRD.DOÇ.DR. BUKET DOĞAN PROGRAM - ALGORİTMA AKIŞ ŞEMASI

C PROGRAMLAMA YRD.DOÇ.DR. BUKET DOĞAN PROGRAM - ALGORİTMA AKIŞ ŞEMASI C PROGRAMLAMA DİLİ YRD.DOÇ.DR. BUKET DOĞAN 1 PROGRAM - ALGORİTMA AKIŞ ŞEMASI Program : Belirli bir problemi çözmek için bir bilgisayar dili kullanılarak yazılmış deyimler dizisi. Algoritma bir sorunun

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir. 1 Akış diyagramları

Detaylı

DARA PLUS PARAKENDE MODULU

DARA PLUS PARAKENDE MODULU DARA PLUS PARAKENDE MODULU PARAKENDE SATIŞ MÜŞTERİ BİLGİLERİ GİRİŞ VE DEĞİŞİKLİK Peşin satış adında bir tane cari hesap oluşturulur kod 1 adı peşin soyadı satış olan. Yeni bir müşteri açmak için : yeni

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Sunum 7

BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım. Sunum 7 BM208- Nesneye Dayalı Analiz ve Tasarım Sunum 7 Component(Bileşen) Diyagramları Sistemin fiziksel yapısını modellemede kullanılır. Bu fiziksel yapıdan kasıt gömülü kontroller, portlar, arayüzlerin yanı

Detaylı

MVC Kul anıcı Doğrulama ve Yetkilendirme MVC Filtreler Action Filter FilterAttribute IActionFilter FilterAttribute IActionFilter

MVC Kul anıcı Doğrulama ve Yetkilendirme MVC Filtreler Action Filter FilterAttribute IActionFilter FilterAttribute  IActionFilter MVC Kullanıcı Doğrulama ve Yetkilendirme MVC projesinde kullanıcıların oturum açmasının sağlanması ve sadece yetkili oldukları action metotlara erişebilmelerini anlatan bir örnek uygulama gerçekleştirilecektir.

Detaylı

YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama

YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 6 Kalıtım (Inheritance) - I Bu bölümde;

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi JAVA PROGRAMLAMA Öğr. Gör. Utku SOBUTAY İÇERİK 2 Java da Fonksiyon Tanımlamak Java da Döngüler Java da Şart İfadeleri Uygulamalar Java da Fonksiyon Tanımlamak JAVA DA FONKSİYON TANIMLAMAK 4 Fonksiyonlar;

Detaylı

YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama

YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama YZM 2105 Nesneye Yönelik Programlama Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 5 Nesneye Yönelik Programlamaya Giriş Bu

Detaylı

Örnek 4: Örnek Özyinelemeli fonksiyon örneği Bölüm 9. C++ programlama dilinde Nesne ve sınıf

Örnek 4: Örnek Özyinelemeli fonksiyon örneği Bölüm 9. C++ programlama dilinde Nesne ve sınıf İçindekiler 1. Giriş... 1 1.2. c++ Programı Yapısı... 2 1.3.Using Direktifi... 5 Bölüm 2. Veri türleri, değişken kavramı, sabit ve değişken bildirimleri ve c++ da kullanımı 7 2.1. Temel veri türleri...

Detaylı

ÜNİT E ÜNİTE GİRİŞ. Algoritma Mantığı. Algoritma Özellikleri PROGRAMLAMA TEMELLERİ ÜNİTE 3 ALGORİTMA

ÜNİT E ÜNİTE GİRİŞ. Algoritma Mantığı. Algoritma Özellikleri PROGRAMLAMA TEMELLERİ ÜNİTE 3 ALGORİTMA PROGRAMLAMA TEMELLERİ ÜNİTE 3 ALGORİTMA GİRİŞ Bilgisayarların önemli bir kullanım amacı, veri ve bilgilerin kullanılarak var olan belirli bir problemin çözülmeye çalışılmasıdır. Bunun için, bilgisayarlar

Detaylı

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI Veritabanı Veritabanı Nedir? Birbiri ile ilişkili verilerin bir arada uzun süreli bulundurulmasıdır. Veritabanı bazen Veritabanı Yönetim sistemi veya Veritabanı Sistemi yerine de kullanılır. Gerçek dünyanın

Detaylı

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10 Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan İçerik Grafik Kullanıcı Arayüzü Uygulamaları AWT, Swing Arayüz Yerleşim Düzeni Temel GKA Bileşenleri Olay Yönetimi Olay Dinleyiciler Olay

Detaylı

Evren Yazılım Donanım Mühendislik Bilgisayar İthalat İhracat Turizm Tic. San. Ltd. Şti. Saray Mah. Huriler Sok. Demirağa Apt. No:23/B Alanya/Antalya

Evren Yazılım Donanım Mühendislik Bilgisayar İthalat İhracat Turizm Tic. San. Ltd. Şti. Saray Mah. Huriler Sok. Demirağa Apt. No:23/B Alanya/Antalya Evren Yazılım Donanım Mühendislik Bilgisayar İthalat İhracat Turizm Tic. San. Ltd. Şti. Saray Mah. Huriler Sok. Demirağa Apt. No:23/B Alanya/Antalya * RestPro ve RestPro logosu Evren Yazılım Ltd. Şti nin

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Melih BÖLÜKBAŞI Dersin Hedefleri Veri Tabanı Kullanıcıları Veri Modelleri Veri Tabanı Tasarımı İlişkisel VT Kavramsal Tasarımı (Entity- Relationship, ER) Modeli VT KULLANICILARI

Detaylı

Görsel Programlama-I (Visual Programming) 1.Hafta

Görsel Programlama-I (Visual Programming) 1.Hafta Görsel Programlama-I (Visual Programming) 1.Hafta 2011-2012 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2012 Muhammer İLKUÇAR 1 Görsel Programlama Console

Detaylı

Nesne Tabanlı Programlama. Ders Notları

Nesne Tabanlı Programlama. Ders Notları Nesne Tabanlı Programlama Ders Notları Nesneye tabanlı programlamanın temellerini kavrayabilme Java temelleri ve Netbeans editörünü kavrayabilme Sınıf ve nesne kavramlarını anlayabilme Kalıtım konusunu

Detaylı

Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması,

Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması, Enterprise Resource Planning - ERP - Kurumsal kaynak planlaması ya da iş letme kaynak planlaması, işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

ÇÖZÜM BİLGİSAYAR KOLAY RANDEVU RANDEVU WEB SERVİSLERİ YAZILIM FİRMALARI ENTEGRASYON KILAVUZU 22.12.2006. Sürüm: 1.0

ÇÖZÜM BİLGİSAYAR KOLAY RANDEVU RANDEVU WEB SERVİSLERİ YAZILIM FİRMALARI ENTEGRASYON KILAVUZU 22.12.2006. Sürüm: 1.0 KOLAY RANDEVU RANDEVU WEB SERVİSLERİ YAZILIM FİRMALARI ENTEGRASYON KILAVUZU 22.12.2006 Sürüm: 1.0 2006-2007 Çözüm Bilgisayar www.cozumbil.com.tr cozum@cozumbil.com.tr İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ...3 1.1 GENEL

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

BLM-111 PROGRAMLAMA DİLLERİ I. Ders-12 Fonksiyonlar. Yrd. Doç. Dr. Ümit ATİLA

BLM-111 PROGRAMLAMA DİLLERİ I. Ders-12 Fonksiyonlar. Yrd. Doç. Dr. Ümit ATİLA BLM-111 PROGRAMLAMA DİLLERİ I Ders-12 Fonksiyonlar Yrd. Doç. Dr. Ümit ATİLA umitatila@karabuk.edu.tr http://web.karabuk.edu.tr/umitatilla/ Fonksiyonlar Fonksiyonlar C de modüller Programlar kullanıcı tanımlı

Detaylı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet ; Kolay kurulumu ve kullanımıyla ön plana çıkan, teknolojik alt yapısıyla işletmelere pratik çözümler sunan ve büyük avantajlar sağlayan tam bir

Detaylı

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I YZM 1101 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi 2. BÖLÜM 2 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Programlama Terimleri ve Programlama Ortamı 3 Program Programlama IDE

Detaylı

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Eşzamanlı (Senkron) Ardışıl Devrelerin Tasarlanması (Design) Bir ardışıl devrenin tasarlanması, çözülecek olan problemin sözle anlatımıyla (senaryo) başlar. Bundan sonra aşağıda açıklanan aşamalardan geçilerek

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ. Programcılık, problem çözme ve algoritma oluşturma

TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ. Programcılık, problem çözme ve algoritma oluşturma TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ Programcılık, problem çözme ve algoritma oluşturma Programcılık, program çözme ve algoritma Program: Bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisinin bütünü veya

Detaylı

Eclipse, Nesneler ve Java 2 Java Nereden Çıktı? 2

Eclipse, Nesneler ve Java 2 Java Nereden Çıktı? 2 1 Eclipse, Nesneler ve Java 2 Java Nereden Çıktı? 2 Eclipse Mimarisi 4 Java Teknolojisine Genel Bir Bakış 6 Taşınabilirlik 6 Java Derleyicisi ve Bytecode 6 Java Sanal Makinası (Java Virtual Machine - JVM)

Detaylı

ARDIŞIL DİYAGRAM YAPI DİYAGRAMI. Sistem Analizi ve Tasarımı Dersi

ARDIŞIL DİYAGRAM YAPI DİYAGRAMI. Sistem Analizi ve Tasarımı Dersi ARDIŞIL DİYAGRAM YAPI DİYAGRAMI Sistem Analizi ve Tasarımı Dersi İçindekiler Ardışıl Diyagram Nedir ve Neden Kullanılır... 3 Ardışıl Diyagram Elemanları... 3 MS Visio ile Ardışıl Diyagram Çizimi... 5 Violet

Detaylı

Özyineleme (Recursion)

Özyineleme (Recursion) C PROGRAMLAMA Özyineleme (Recursion) Bir fonksiyonun kendisini çağırarak çözüme gitmesine özyineleme (recursion), böyle çalışan fonksiyonlara da özyinelemeli (recursive) fonksiyonlar denilir. Özyineleme,

Detaylı

1. HAFTA TEMEL KURULUM İŞLEMLERİ ve NESNE TABANLI PROGRAMLAMA KAVRAMLARI

1. HAFTA TEMEL KURULUM İŞLEMLERİ ve NESNE TABANLI PROGRAMLAMA KAVRAMLARI 1. HAFTA ve NESNE TABANLI PROGRAMLAMA KAVRAMLARI TMYO Bilgsayar Teknolojileri Uzaktan Eğitim Bölümü Nesne Tabanlı Programlama Zafer YAVUZ zaferyavuz@ktu.edu.tr Sunum İçeriği NESNE TABANLI PROGRAMLAMA JAVA

Detaylı

Ders 8: Metotlar. barisgokce.com

Ders 8: Metotlar. barisgokce.com Ders 8: Metotlar Hazırlayan : Öğr. Grv.. Barış GÖKÇE Đletişim im : www.barisgokce barisgokce.com Metotlar C# içerisinde bir veya birden fazla kod bulunduran kod bloklarıdır. Bir nesnenin veya sınıfın programı

Detaylı

İÜ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ. Süreç İyileştirme Standardı

İÜ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ. Süreç İyileştirme Standardı Dök. No: AUZEF-SS-1.2-11 Yayın Tarihi:30.12.2015 Rev No:00 Rev Tarihi: Sayfa 1 / 12 1. AMAÇ İÜ AUZEF süreçlerinin kalite, verimlik ve etkinliğini arttırmak için yapılan sürekli iyileştirme çalışmalarında

Detaylı

1 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

1 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1 Problem Çözme 1 Algoritma 1 Algoritmada Olması Gereken Özellikler 2 Programlama Dilleri 6 Programlama Dillerinin Tarihçesi 6 Fortran (Formula Translator)

Detaylı

Göstericiler (Pointers)

Göstericiler (Pointers) C PROGRAMLAMA Göstericiler (Pointers) C programlama dilinin en güçlü özelliklerinden biridir. Göstericiler, işaretçiler yada pointer adı da verilmektedir. Gösterici (pointer); içerisinde bellek adresi

Detaylı

İsimler ve Kapsam. 24 Şubat 2011. Programlama Dilleri - Pamukkale Üniversitesi 1

İsimler ve Kapsam. 24 Şubat 2011. Programlama Dilleri - Pamukkale Üniversitesi 1 İsimler ve Kapsam Tanım: Bir değişkenin kapsamı (scope) değişkenin görülebilir olduğu komutların alanıdır. Görülebilir olduğu alan, bir komut içinde belirlenen değerle kullanılabildiği alandır. Tanım:

Detaylı

Üst düzey dillerden biri ile yazılmış olan bir programı, makine diline çeviren programa derleyici denir. C++ da böyle bir derleyicidir.

Üst düzey dillerden biri ile yazılmış olan bir programı, makine diline çeviren programa derleyici denir. C++ da böyle bir derleyicidir. İST 205 Bilgisayar Programlama III C Programlamaya Giriş ve Matematiksel-İstatistiksel Uygulamalar Y.Doç.Dr. Levent Özbek Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü Tel: 0.312.2126720/1420 ozbek@science.ankara.edu.tr

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

24 Mart 2011. İlgili Modül/ler : Transfer. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL

24 Mart 2011. İlgili Modül/ler : Transfer. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL 24 Mart 2011 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : Transfer ETA:V.8-SQL ve ETA:SQL ile HUGIN POS CİHAZI ARASINDA VERİ TRANSFERİ Süpermarket, benzin istasyonu, market ve çeşitli

Detaylı

Facade (Cephe) Tasarım Şablonu KurumsalJava.com

Facade (Cephe) Tasarım Şablonu KurumsalJava.com Facade (Cephe) Tasarım Şablonu KurumsalJava.com Özcan Acar Bilgisayar Mühendisi http://www.ozcanacar.com Profesyonel yazılım sistemleri birçok komponentin birleşiminden oluşur. Yazılım esnasında bir çok

Detaylı

TASNİF DIŞI KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ. Doküman Adı MOBİL İMZA KULLANIM AMAÇLI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI

TASNİF DIŞI KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ. Doküman Adı MOBİL İMZA KULLANIM AMAÇLI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI Kamu SM KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ Doküman Adı ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI Doküman Kodu Yayın Numarası Yayın Tarihi 0 Hazırlayanlar Serdar DEMİR Onay Erol KAHRAMAN DEĞİŞİKLİK KAYITLARI Yayın

Detaylı

Java C.Thomas Wu 2004b kitabından Türkçeleştirilerek ve örneklendirilerek hazırlanmıştır.

Java C.Thomas Wu 2004b kitabından Türkçeleştirilerek ve örneklendirilerek hazırlanmıştır. Ders İçeriği An introduction to Object-oriented programming with Java Third Edition Update Java C.Thomas Wu 2004b kitabından Türkçeleştirilerek ve örneklendirilerek hazırlanmıştır. Nesneye Yönelik Öğr.

Detaylı

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş 5. PROGRAMLA DİLLERİ 8.1 Giriş 8.2 Yazılım Geliştirme Süreci 8.3 Yazılım Geliştirme Sürecinde Programlama Dilinin Önemi 8.4 Programlama Dillerinin Tarihçesi 8.5 Programlama Dillerinin Sınıflandırılması

Detaylı