ÝÞÇÝ SAÐLIÐI SAÐLIK HÝZMETLERÝ SAÐLIK POLÝTÝKALARI. Türkiye'de Çocuk Politikalarý Nilay ETÝLER

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÝÞÇÝ SAÐLIÐI SAÐLIK HÝZMETLERÝ SAÐLIK POLÝTÝKALARI. Türkiye'de Çocuk Politikalarý... 402-408 Nilay ETÝLER"

Transkript

1 Kuruluþ: 1978 ÝKÝ AYDA BÝR YAYINLANIR ISSN Kasým - Aralýk 2007 Cilt: 22 Sayý: 6 Toplum ve Hekim Yayýn Kurulu'ndan ÇOCUK VE SAÐLIK Türkiye'de Çocuk Politikalarý Nilay ETÝLER Kardeþ Cinsiyet Bileþimi ve Çocuklarýn Saðlýk Çýktýlarý Ali BERKER SAÐLIK POLÝTÝKALARI Yeni Liberal Politikalar ve Türkiye'de Saðlýkta Reform-Dönüþüm Onur HAMZAOÐLU 2007 Sonu Ýtibariyle Saðlýk Harcamalarý Baðlamýnda AKP'nin Saðlýktaki "Pembe Tablosu"nun Akibeti Ata SOYER Saðlýkta Piyasalaþma ve Týp Fakülteleri Cem TERZÝ Üniversite Hastaneleri Açýsýndan Son Uygulamalar Nasýl Gözüküyor? Faruk ERDEN Anayasa Mahkemesi'nin Ýki Kararýyla Saðlýk Hizmetlerine Bakýþ Ali Rýza AYDIN ÝÞÇÝ SAÐLIÐI Tersane Ýþyerlerinde Ýþ Ýliþkileri ve Ýþçi Saðlýðý Þeref ÖZCAN SAÐLIK HÝZMETLERÝ Aile Hekimliði Eskiþehir Ayaðý ve Düþündürdükleri Bülent Nazým YILMAZ Edirne'de Toplum Saðlýðý Merkezi'nde Çalýþmak Gamze VAROL SARAÇOÐLU Samsun Ýli Aile Hekimliði Pilot Uygulamasýnda Toplum Saðlýðý Hizmetlerinin Durumu Canan ÇAKIR Toplum Saðlýðý Merkezleri Birtürk ÖZKAVAK AK DÝZÝN

2 402 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý 6 DOSYA/DERLEME TÜRKÝYE DE ÇOCUK POLÝTÝKALARI 1970 li yýllardan sonra yaþanan küresel ekonomik kriz tüm ülkelerde sosyal politikalarda yön deðiþtirmesine neden olmuþtur. Neoliberal dönemin baþlamasýyla sosyal devlet tarihsel olarak sona ermiþ ve sosyal politikalar her alanda kökten bir deðiþim göstermiþtir (Kurt, 2000). Gerek merkez kapitalist ülkeler gerek ise çevre kapitalist ülkelerde devletin iþlevi yeninden tanýmlanmýþ, etkinlik alanlarý yeniden belirlenmiþtir. Bu süreçte sosyal güvenlik, saðlýk ve eðitim, devletin vatandaþlarýna saðlamak ile yükümlü olduðu görevi olmaktan çýkmýþ, her alan için farklý biçimlerde özelleþtirme süreçlerine girilmiþtir. Diðer yandan devletin boþalttýðý alaný sivil toplum örgütlerinin doldurmasý öngörülmektedir (Çulhaoðlu ve ark, 2001). Türkiye de de benzer süreçlerin yaþandýðý, devletin sosyal sorumluluklarýndan birer birer sýyrýldýðý ve sermaye sýnýfýna alan açtýðý gözlenmektedir. Bu durum, çocuk konularýnda yürütülen pek çok hizmeti etkilemiþ ve/veya biçim deðiþtirmesine yol açmýþtýr. Yaþanan bu geliþmeler Türkiye nin çocuk politikasý nedir? ya da daha açýk olarak bu ortamda bütünlüklü bir çocuk politikasý olanaklý mýdýr? sorularýný akla getirmektedir. Türkiye de doðurganlýk, yýllar içinde azalmakla birlikte halen ülkemizde ortalama her üç kiþiden biri on sekiz yaþýndan küçüktür. Her yýl aramýza katýlan yaklaþýk 1.4 milyon bebeðin temel haklarý dýþýnda, bu toplumun geleceði olarak nasýl yetiþtirilmeleri gerektiði devletin en önemli konularý arasýnda olmalýdýr. Çocuk nüfusun oraný, bölgelere göre farklýlýk göstermektedir. Batý bölgelerinde %20 civarýnda olan çocuk nüfus, doðurganlýðýn yüksek olduðu Doðu ve Güneydoðu Anadolu illerinde %50 lere ulaþabilmektedir. Bunun yanýnda kýrdan kente göç, *Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý AD Nilay Etiler* ekonomik krizler vb nedenlerle önemli büyüklükte bir nüfus yoksulluk içinde yaþamlarýný sürdürmeye çalýþmaktadýr. Bu tablo, toplumun her açýdan en zayýf grubunu oluþturan çocuklar için temel tehlikelerdir. Toplumda doðu-batý eþitsizliðinin yanýnda toplumsal katmanlar arasýndaki eþitsizliði de göz önünde bulunduran bir bakýþ açýsýna gereksinim vardýr. Bu nedenle çocuk konularýndaki politikalar, çocuklarý korumanýn yaný sýra toplumdaki eþitsizliði azaltmaya yönelik iþlev görme olanaðýný barýndýrmaktadýr. Bir ülkede, çocuk konularýnda yaþanan sorunlarý göz önüne aldýðýmýzda, çocuklarýn saðlýklý bir çevrede ve saðlýklarýnýn korunarak büyümeleri, iyi bir eðitim almalarý ilk akla gelen konulardýr. Bunun yaný sýra, özürlü çocuklar, kimsesiz çocuklar, çalýþan çocuklar, istismar edilen çocuklar, sokaða itilmiþ çocuklarýn da göz önünde bulundurulmasý gereklidir. Devletin çocuklara yönelik hizmetleri baþlýca Milli Eðitim Bakanlýðý ve Saðlýk Bakanlýðý nýn ilgili birimleri ile Baþbakanlýk Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafýndan yürütülmektedir. Bunlarýn yanýnda Ýçiþleri Bakanlýðý, Çalýþma Bakanlýðý, Sosyal Yardýmlaþma ve Dayanýþma Fonu da bazý programlar yürüten devlet kurumlarýdýr. Bir çocuðun doðumundan itibaren yetiþkinliðe kadar saðlýklý, donanýmlý, yeteneklerini ve becerilerini toplum yararýna kullanabilen, kendini yaratabilen bir birey olarak topluma kazandýrýlmasý süreci, kapsamlý bir program çerçevesinde yürütülmelidir. Tüm bunlara iliþkin sorunlarýn bilinmesi, doðru tanýmlanmasý ve önlenmesi için yapýlmasý gerekenlerin tümü çocuk politikasý ný ortaya çýkaracaktýr. Bir ülkede çocuk politikasý dendiðinde nüfus

3 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý planlamasýndan baþlayarak, en baþta saðlýk ve eðitim olmak üzere pek çok alan akla gelmektedir. Bu alanlarda tanýmlanan hizmetlerin bir bütünlük içinde olmasý yanýnda kimler tarafýndan verileceði, hangi örgütlenmeler içinde yapýlacaðý, finansman kaynaklarýnýn neler olacaðý gibi somut sorulara verilecek yanýtlarýn son derece net olmasý gereklidir. Resmi metinler incelendiðinde, Devlet Planlama Teþkilatý nýn hazýrladýðý kalkýnma planlarýnda çeþitli baþlýklar altýnda çocuk konularýnýn yer aldýðý görülmektedir. Dengeli ve sürdürülebilir bir kalkýnma hedefi ile uyumlu bir nüfus yapýsýna ulaþmak amacýyla nüfusun eðitim, saðlýk ve insangücü yönünden niteliklerinin iyileþtirilmesi.. (Md 640) amacýný koyan VIII. Kalkýnma Planý na baktýðýmýzda, çocuk konularýnda pek çok tespitin olduðu ve çocuklar ile ilgili pek çok hedef konulduðu görülmektedir yýllarý için yapýlmýþ IX. Kalkýnma Planý na bakýldýðýnda ise, çocuk konularýnýn çok fazla yer almadýðý dikkat çekmektedir. Söz konusu plan, eðitim konusu hariç VIII. Plan da hedeflenen pek çok konuda iyileþmeler saðlandýðý tespitinde bulunmuþtur (Md 236). Bu metinde, Türkiye nin demografik yapýsý, doðurganlýk düzeyindeki ve yaþ yapýsýndaki geliþmeler ile geliþmiþ ülkelerin yapýsýna benzemeye baþladýðý belirtilerek, deðiþen nüfus yapýsý, özellikle eðitim, istihdam, saðlýk ve sosyal güvenlik alanlardaki politikalarýn gözden geçirilmesi ihtiyacýný doðurmuþtur diyerek, giderek yaþlanan nüfusa hazýrlýk yapýldýðýný ilan etmektedir. Bu durum, çocuk ve gençlerin ülkemiz politikalarýnda görece olarak önem yitirdiði þeklinde de görülebilir. Bu yazýda, son yýllara ait kalkýnma planlarý, çeþitli resmi metinler ve raporlar incelenerek genel olarak çocuk konularýnda belirlenmiþ hedefler ile yürütülen hizmetler deðerlendirilmiþtir. Bu yazý kapsamýnda çalýþan çocuklar, sokak çocuklarý ve özürlü çocuklar ile ilgili uygulama ve politikalara yer verilmemiþtir. Doðurganlýk politikasý Herkesin bildiði gibi, 1965 yýlýnda çýkartýlan Nüfus Planlamasý Hakkýndaki Kanun ile nüfus artýþ hýzýnýn azaltýlmasý hedeflenmiþtir. Daha sonraki süreçte Yasa nýn tekrardan düzenlenerek hizmetin sunulabilmesi için çeþitli mevzuat düzenlemeleri yapýlmýþtýr. Bu hizmet, Saðlýk Bakanlýðý örgütlenmesi kapsamýnda yürütülmektedir. Hizmetin sunulabilmesi için gerekli olan malzemenin bir kýsmý devlet tarafýndan karþýlanýrken, özellikle kondom ve doðum kontrolü haplarýnýn %80 inin cepten harcamalar ile karþýlanmasý hedeflenmiþtir (SB, SB, 1998). Diðer yandan hizmetin sunulabilmesi için gerekli olan yaþ kadýnlarýn izlemlerinin güçlü bir birinci basamak saðlýk hizmetleri ile gerçekleþtirilmesi, hizmete gereksinimi olan kadýnlara ulaþmada oldukça önemlidir. Oysa günümüzde, birinci basamak saðlýk hizmetlerinin de içinde olduðu özelleþtirme süreci yaþanmaktadýr. Bu süreçte, yaþ kadýnlarýn izlemi ve aile planlamasý hizmetleri aksamaktadýr. Yine, pek çok raporda yer alan ergenlik dönemindeki gebeliklerin önlenmesi hedefine ulaþýlabilmesi için saðlýk sisteminde herhangi bir hizmet sunulmamaktadýr. Aile planlamasý hizmetlerinin saðlýk kuruluþuna baþvuran kadýnlara verilen, tüm hedef nüfusa ulaþamayan bir hizmet haline geldiði görülmektedir. Bu tablo sonucunda, saðlýk hizmetlerinin yetersiz olduðu doðu bölgesinde doðurganlýðýn istenenden daha fazla gerçekleþtiði gözlenmektedir yýlý Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý na (TNSA) göre, batý bölgesinde toplam istenen doðurganlýk hýzý 1.6 iken gerçekleþen toplam doðurganlýk hýzý 1.9 dur. Doðuda ise, toplam istenen doðurganlýk hýzý 1.9, ancak gerçekleþen 3.7 dir (TNSA, 2004). Bu sayýlar Doðu Anadolu bölgesinde aile planlamasý hizmetlerinin yetersiz olduðunu, kadýnlarýn aile planlamasý hizmetlerinde karþýlanmamýþ gereksinimi olduðunu göstermektedir. Kýsacasý devlet doðurganlýðý azaltma yönünde yasal düzenleme yapmýþ olmakla birlikte bu hizmetin sunulmasý hedeflendiði ölçüde gerçekleþmemektedir. Çocuk saðlýðý hizmetleri Saðlýk hizmeti okul öncesi dönemde devlet tarafýndan çocuklara verilen hizmetlerin baþýnda gelmektedir. Türkiye de saðlýk hizmetlerinden sorumlu olan Saðlýk Bakanlýðý, Dünya Saðlýk Örgütü ve UNICEF gibi örgütlerin çocuk saðlýðý konusunda belirlediði politikalarý benimsemiþtir. Uluslararasý hedefler þu konularý kapsamaktadýr (DPT DPT,, 2001; Özcebe, 2006) : - Beþ yaþ altý çocuk ölümlerinin azaltýlmasý - Beslenme yetersizliklerinin azaltýlmasý: Bu baþlýk ile ilgili olarak anne sütünün desteklenmesi, A vitamini ve iyot eksikliklerinin azaltýlmasý, büyüme ve geliþmenin izlenmesi, düþük doðum aðýrlýðýnýn azaltýlmasý hedeflenmektedir. - Aþýlama oranlarýnýn arttýrýlmasý: Aþýyla önlenebilir hastalýklarýn azaltýlmasý amacýyla geniþletilmiþ baðýþýklama programýnýn uygulanmasý yanýnda çocuk felci, tetanos, kýzamýk gibi bazý hastalýklara yönelik programlar þeklindedir. - Bulaþýcý hastalýklar: Ýshalli hastalýklarýn kontrolü programý, akut solunum yolu enfeksiyonlarýnýn kontrolü programý, HIV/AIDS ile mücadele olarak belirlenmiþtir. - Gençlerin ilaç, tütün ve alkol tüketimi vb azaltýlmasý - Ergenlikteki gebeliklerin azaltýlmasý. Saðlýk Bakanlýðý, bu hedeflerin gerçekleþtirilmesi konusunda DSÖ ve UNICEF baþta olmak üzere bazý uluslararasý kuruluþlar ile iþbirliði içinde çalýþmaktadýr. Bu hedefleri yaþama geçirmek için yapýlmasý gereken

4 404 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý 6 uygulamalarýn bir kýsmý kampanya biçiminde gerçekleþmekte, bir kýsmý da saðlýk hizmetleri içine entegre edilmeye çalýþýlmaktadýr. Tek bir konuya odaklanmýþ bu hizmet programlarýnda tanýmlanan eylemler, Türkiye de halen yürürlükte olan saðlýk mevzuatýnda tamamýyla -üstelik bütüncül bir yaklaþým gözetilerek- yer almaktadýr. Bu mevzuata göre, saðlýk ocaklarýnda sunulan çocuk saðlýðý hizmetleri kapsamýnda, bebeklik döneminde daha sýk olmak üzere çocuklarýn belirli aralýklarla izlenerek kontrollerinin yapýlmasý en temel hizmettir. Bu izlemlerle öncelikle bebeðin doðduðu zaman tespit edilerek izlem fiþinin düzenlenmesi, ev ziyaretleri ile fiziksel büyüme ve zihinsel geliþimlerinin deðerlendirilmesi, beslenme biçimlerinin incelenmesi, konutun hijyen açýsýndan deðerlendirilmesi ve annenin eðitimi yapýlmaktadýr. Saðlýk ocaklarýnda ebeler tarafýndan sürdürülen bu hizmet ile tespit edilen çocuklarýn aþýlarýnýn tam olarak ve zamanýnda uygulanmasý, çeþitli hastalýklara iliþkin taramalar yapýlmasý olanaklý olmaktadýr. Yine okul saðlýðý hizmetleri kapsamýnda, aþýlama, çeþitli bozukluklara ya da hastalýklara karþý taramalar, saðlýk eðitimi yanýnda okul çevre saðlýðý ile ilgili hizmetler de verilmelidir (SB, 2001). Ancak mevzuatýmýzda tanýmlanmýþ çocuk saðlýðý hizmetlerinin tümünün gerçekleþtirilmediði görülmektedir lý yýllarýn baþýndan beri uygulanan saðlýk reformu ile birinci basamak saðlýk hizmetlerinin özelleþtirilmesi gündemdedir. Reform politikalarýnýn uygulanmaya baþlamasýyla saðlýk ocaklarýndaki pek çok uygulama defalarca deðiþmiþ, bu süreçte sosyalleþtirilmiþ saðlýk hizmetleri deforme edilerek, saðlýk ocaklarý aðýrlýklý olarak tedavi hizmeti veren kuruluþlar haline getirilmiþtir. Bu süreçte en fazla zarar gören ana-çocuk saðlýðý hizmetleri olmuþtur. Herkese eþit hizmet sunma ilkesi çerçevesinde ev ziyaretleri ile topluma ulaþmayý hedefleyen saðlýk ocaklarý artýk bu hizmeti yürütmez hale gelmiþtir. Personel eksikliði, döner sermaye uygulamalarý, araç olmamasý, kamu saðlýk hizmetlerine verilen deðersizliðin saðlýk çalýþanlarý üzerindeki olumsuz etkileri gibi pek çok nedenle ev ziyareti yapýlamamasý, hizmetin sadece saðlýk ocaðýna baþvuranlara sunulmasý ile sonuçlanmýþtýr. Bu durumda, canlý doðum tespitlerinden baþlayarak çocukluk dönemi izlemleri, aþýlama, taramalar yetersiz kalmaktadýr. Uluslararasý sözleþmelerin çocuk saðlýðý baþlýðý altýndaki hedefleri ile yine bu örgütlerin dayattýðý saðlýk reformu arasýnda önemli bir açý olduðu dikkat çekmektedir. Bu kaotik durumdan çýkýþ, bazý hizmetlerin kampanyalar yoluyla verilmesi, bazýlarýnýn da sivil toplum kuruluþlarýna havale edilmesi ile mümkün görünmektedir. UNICEF, DSÖ vb örgütlerin çocuk saðlýðý hedeflerinin gerçekleþtirilmesi için sunulacak hizmetlerin, entegre bir saðlýk örgütlenmesiyle mi yoksa kampanyalar yoluyla sürdürülmesi konusu ile net olarak ifade edilmemekle birlikte, bu hedefler her hastalýða özgü programlarý tarif etmektedir itibariyle bazý illerde pilot uygulamasý yapýlan ve 2008 yýlý sonunda tüm ülkeye yayýlmasý hedeflenen aile hekimliði sisteminde ise çocukluk dönemindeki koruyucu hizmetlerin, Türkiye de her yýl doðan 1.4 milyon çocuða eþit bir biçimde sunulmasý beklenmemelidir. Aile hekimlerinin görevleri, kendi listelerindeki nüfusa ayaktan tedavi edici hizmetleri ve kiþiye yönelik hizmetleri sunmasý þeklinde tanýmlanmaktadýr. Kýsacasý, saðlýk sisteminde özelleþtirme sürerken ana-çocuk saðlýðý hizmetleri ile ilgili Kalkýnma Planý nda yer alan koruyucu saðlýk hizmetlerine öncelik (TBMM, 2006) hedefi uygulanamaz ve çeliþkili görünmektedir. Kimsesiz ve Bakýma Gereksinimi Olan Çocuklar Okul öncesi dönemdeki kimsesiz ve bakýma gereksinimi olan çocuklarýn bakýmý, gündüz bakýmevleri ve kreþler konularý Baþbakanlýk a baðlý Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) nun sorumluluðu altýndadýr yýlý itibariyle SHÇEK çatýsý altýnda 99 çocuk yuvasý, 110 yetiþtirme yurdu ve 66 rehabilitasyon merkezi bulunmaktadýr (SHÇEK, 2007A). SHÇEK bütçesi yýllar içinde artýþ göstermekle birlikte son yýllarda hizmet satýn alma yoluna gidildiði görülmektedir. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu nda 1997 yýlýnda kanun hükmünde kararname ile yapýlan deðiþik ile sözleþmeli personel çalýþtýrýlmasýnýn önü açýlmýþtýr (KHK-572 KHK-572). Hali hazýrda yeterli sayýda sosyal hizmet uzmaný, bakýcý vb personel bulunmayan bu kuruluþlarda, kalýcý personel istihdamý yapýlmamaktadýr. Bunun yerine çocuk bakýmý konusunda eðitimi olmayan, geçici sürelerle asgari ücret ile çalýþtýrýlan bakýcý anneler çalýþtýrýlmaktadýr yýlý için merkez örgütteki 1098 kadronun 325 i devlet memuru, 177 si sözleþmeli olmak üzere sadece %46 sý dolu iken taþra örgütlerinde kadronun 7013 ü devlet memuru 1463 ü sözleþmeli olmak üzere %67 si doludur (SHÇEK, 2007A). Dokuzuncu Kalkýnma Planý nda, sosyal hizmetler ve yardýmlar konusunda bir yandan nitelikli personel eksikliðinin giderilmesi hedeflenmiþ (Md 634), diðer yandan ise yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluþlarýnýn faaliyetlerinin destekleneceði bildirilerek, bu konuda da sivil toplum imdada çaðrýlmýþtýr (Md 635) (TBMM, 2006). Eðitim politikasý Okul öncesi dönemdeki çocuklarýn eðitimleri, okullardaki ana sýnýflarý hariç özel ya da kurumlarýn kendilerine ait gündüz bakýmevleri veya kreþler tarafýndan yürütülmektedir. Özel gündüz bakýmevleri ve kreþlerin denetimi SHÇEK e aittir. SHÇEK in iþlettiði kreþ ve gündüz bakýmevi bulunmamaktadýr. Ancak Özel Kreþ ve Gündüz Bakýmevleri Yönetmeliði ne göre, bu özel kuruluþlarýn en az iki çocuk olmak üzere %5 kontenjanlarýný, SHÇEK tarafýndan belirlenmiþ çocuklar için ücretsiz olarak sunmasý gerekmektedir. Ancak bu kontenjanlar da tam olarak kullanýlmamakta, 1473 kreþ ve gündüz bakýmevinde 877 çocuk bu þekilde bulunmaktadýr (SHÇEK, 2007B) yýlýnda toplanan 17. Milli Eðitim Þurasý, TÜSÝAD ýn da önerisine benzer biçimde, okul öncesi eðitim kurumlarýnýn açýlmasýnda özel sektörün teþvik edilmesini ve belediyeler, il özel idareleri, kamu iktisadi

5 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý teþekkülleri, vakýflar ve diðer müteþebbislerin okul öncesi eðitim kurumlarý açmalarýnýn teþvik edilmesini önermiþtir (Md.38, 41, 46) (TÜSÝAD, 2005; MEB, 2006). Zorunlu temel eðitim daha önceden hedeflendiði gibi sekiz yýla çýkartýlmasýna karþýn çocuklarýn yaklaþýk %5 i temel eðitim olanaðýndan yoksundur. Ýlköðretimde diðer bir sorun da okul terkleri olarak tanýmlanmaktadýr (TBMM, 2006). Okullaþma oranlarýnýn arttýrýlmasý amacýyla Milli Eðitim Bakanlýðý, Dünya Bankasý nýn öncülük ettiði Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamýnda þartlý nakit transferi yaparak aileleri desteklemektedir (SHÇEK, 2007). Bu projede ailelerin kýz ve erkek çocuklarýný okula göndermeleri ve sekiz yýl boyunca devam etmeleri koþuluyla ailelere aylýk ödeme yapýlmaktadýr. Bu yaklaþým, çocuklarýn okula gitmemesinin temel nedenlerini göz ardý eden ve ailelere indirgeyerek sorunu bireyselleþtiren bir yaklaþýmdýr. Ýlk ve orta öðretim okullarýna bakýldýðýnda kamunun kaynak ve personel eksikliði ile hizmet sunmaya çalýþtýðý, özel okullarýn ise çeþitli kanallarla desteklendiði görülmektedir. Ýlköðretim ve orta öðretimde de benzer biçimde Madde 53 te özel sektörün eðitime yatýrým yapmasýnýn özendirilmesi ve özel sektörden hizmet satýn alýnmasýnýn saðlanmasý önerilmektedir (MEB, 2006). IX. Kalkýnma Planý nda da ayný doðrultuda bütün eðitim kademelerinde özel sektörün payýnýn arttýrýlacaðýný, kamu kaynaklarýnýn en fazla ihtiyaç duyan kesimlere yönlendirileceðini hedefi olmasý, eðitim sisteminin de özelleþtirme kapsamýnda olduðunun göstergesidir (TBMM, 2006). Okul Çocuklarý ve Gençler Okul dönemi çocuklar ve gençlerin sorunlarýna baktýðýmýzda beslenme sorunlarý, zararlý alýþkanlýklar, sedanter yaþam gibi konular dikkat çekmektedir. Beslenme sorunlarýna baktýðýmýzda, ilköðretimin ilk kýsmýnda daha çok yetersiz beslenmenin olduðu, daha ileri yaþlarda ise dengesiz beslenme sonucu þiþmanlýðýn arttýðý dikkat çekmektedir. Okullarda yeterli ve dengeli beslenmeyi saðlayacak altyapý olmadan, ilköðretim okullarýnýn tam güne çýkartýlmasý, öðrenciler için yemek sorununu gündeme getirmiþtir. Öðrencilerin öðle yemeði öðünleri, sandviç, tost, bisküvi vb gýdalar olmaktadýr. Bu þekilde dengesiz beslenmenin, henüz büyüme ve geliþmesini tamamlamakta olan çocuk bedenleri üzerine hem yakýn dönemde hem de yetiþkinlik döneminde pek çok etkileri vardýr (WHO, 2000). Toplumda, gelir düzeyi ile beslenme sorunlarý arasýnda önemli bir iliþki olduðu bilinmektedir. Dolayýsýyla, gelir düzeyi düþük ailelerin çocuklarýnda, okul öncesi dönemde olduðu gibi beslenme bozukluklarý daha fazladýr. Yetersiz ve/veya dengesiz beslenme sonucu yaþýna göre aðýrlýðýn düþük olmasý, çeþitli vitamin ve minerallerin eksikliði yanýnda, enerjinin yoðunluðu ile fiyat arasýndaki ters orantýlý iliþki sonucu þiþmanlýk yoksullar arasýnda giderek yayýlmaktadýr (Hatun, 2007). Okul çocuklarýnýn beslenme sorunlarýnýn azaltýlmasý için yapýlacak bazý uygulamalar toplumda beslenme açýsýndan eþitsizliklerin de azaltýlmasýna katký saðlayacaktýr. Bu amaçla öðrencilere öðle yemeði ve süt, meyve vb. ara öðünlerin ücretsiz olarak verilmesi özellikle yoksul ailelerin çocuklarýnýn dengeli beslenmelerini saðlayacak ve beslenme sorunlarýný azaltacaktýr. Ancak bu konuda, ne planlama aþamasýnda ne de uygulamada hiçbir etkinlik yoktur. Okul çocuklarýnda üst sýnýflara doðru sigara ve uyuþturucu kullanýmý artmaktadýr (Ögel, 2005). Son yýllarda özellikle esrar türü uyuþturucu maddelerin kullanýmýnda artýþ gözlenmiþtir. Uyuþturucu kullanýmý, sanýldýðýnýn aksine, üst gelir düzeyindeki gençlerde deðil, kentin çevresinde yaþayan yoksul ailelerin çocuklarýnda daha yaygýndýr. Uyuþturucu ile mücadelede okullarda belirli bir program kapsamýnda olmayan ve arada bir gerçekleþtirilen uyuþturucu konferanslarý ile gençlere eðitim verildiði düþünülmektedir. Bunun dýþýnda okul çevresi için polisiye önlemleri alýndýðý (Kotan, 2007), bunun dýþýnda daha köklü çözümlerle ilgili bir etkinlik gösterilmediði görülmektedir. Örneðin, uyuþturucu baðýmlýsý bir gencin tedavi olmak istemesi saðlýk güvencesi olmamasý halinde olanaklý deðildir. Sigara, alkol ve uyuþturucunun gençler arasýnda yaygýnlaþmasýnýn önlenmesinde kültür, sanat etkinlikleri ve beden eðitimi önemli bir yer tutmaktadýr. Boþ zamanlarýný deðerlendirmek için yapabilecekleri etkinliklerin sýnýrlý olmasýnýn gençlerin zararlý alýþkanlýklar edinmelerinde önemli bir rolü vardýr. Ortaöðrenim okullarýnda yapýlan bir araþtýrmada öðrencilerin %92 sinin son bir hafta içinde egzersiz yapmadýðý ortaya konmuþtur (Piyal ve ark., 2007). Yine ayný araþtýrmada öðrencilerin %13 ünün son bir yýl içinde ciddi olarak intiharý düþündüðünün saptanmasý, ergenlik dönemindeki çocuklarýn ruhsal saðlýðýnýn tehlikede olduðunu göstermektedir. Boþ zaman etkinliklerinin, çocuklarý uyuþturucu, sigara ve alkol gibi kötü alýþkanlýklardan, internet kafelerde vakit öldürmekten korumanýn yanýnda, kendilerini geliþtirebilme, yeteneklerini kullanma, kendilerini yaratabilmeleri açýsýndan önemi büyüktür. Boþ zamanlarý spor yaparak ya da hobileri gerçekleþtirerek deðerlendirme olanaðý, orta ve alt sosyoekonomik gruplar için neredeyse olanaksýzdýr. Çocuklarýn ve gençlerin beden eðitimi ve spor yapmalarýný destelemek amacýyla kurulmuþ kamplarýn sayýsýnýn oldukça yetersiz olduðu görülmektedir (GSB, 2007). Kamusal spor tesislerinin oluþturulmasý yerel yönetimlere býrakýlmýþtýr ancak kentlerde bu amaçla ayrýlmýþ alanlarýn rantý nedeniyle bu tesisler yok denecek kadar az sayýdadýr. Okullara yönelik saðlýk hizmetleri, öðrencinin okula baþladýðýnda belli hastalýklar ve bozukluk için yapýlan taramalar ve aþýlama gibi bireye yönelik hizmetler yanýnda, saðlýklý bir okul çevresi için su, atýklarýn denetlenmesi, okul çevresindeki tehlikelerin deðerlendirilmesi gibi bazý hizmetleri de kapsamaktadýr. Halen geçerli mevzuata göre

6 406 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý 6 bu hizmetlerin, saðlýk ocaklarý tarafýndan verilmesi gerekmektedir. Gerek geçerli mevzuata göre gerek ise yapýlmak istenen deðiþikler sonrasýnda, bireye ve çevreye yönelik koruyucu hizmetleri bir arada ele alan bütüncül bir yaklaþýmý olmadýðý görülmektedir. Çocuklar ve Çevre Çevre kirliliðine baðlý saðlýk sorunlarýnýn çocuklarda daha fazla olmakla birlikte tüm yaþ gruplarýnda giderek arttýðý bilinmektedir. Özellikle okul öncesi çocuklar için ayrýca konut içindeki çevre önem kazanmaktadýr. Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü nün çalýþmalarý kapsamýnda yürütülen çocuk çevre saðlýðý çalýþmalarý sonucunda 2004 yýlýnda bir rapor yayýnlanarak bu konu ile ilgili politikalar açýklanmýþtýr. Raporda, çocukluk döneminin her evresinde hatta anne karnýndan baþlayarak çocuklarýn karþý karþýya bulunduðu çevresel tehlikeler tanýmlanmýþ ve ardýndan hedefler belirlenmiþtir. Türkiye de çocuklarýn çevre açýsýndan karþý karþýya bulunduðu tehlikeleri ayrýntýlý ve eksiksiz tanýmlayan raporda, sorunlarýn çözümü için konan hedeflerin önemli bir kýsmýnýn anne-babalarýn ya da çocuklarýn eðitimi gibi bireysel düzeyde olduðu, toplumun bilincini arttýrmaya yönelik olduðu dikkat çekicidir. Raporun diðer dikkat çekici yaný, çocuk çevre saðlýðý konusunda sivil toplum örgütleri ile iþbirliðine yaptýðý vurgudur (SB, 2004). Örneðin, çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarý ve alerjik solunum hastalýklarýnýn temel nedenlerinden biri olan hava kirliliði konusunda dýþ ortam hava kirliliðinden etkilenme düzeyleri en aza indirilmesi hedefi konmuþtur. Hedefin izleme ölçütlerine bakýldýðýnda, çocuklarýn otobüs ve dolmuþ duraklarýnda bekleme süresi bir madde olarak yer alýrken, kent içinde trafiðe baðlý hava kirliliðinin önlenmesine yönelik bir ifade ne bu raporda ne de diðer raporlarda yer almamaktadýr. Yine hava kirliliði konusunda doðal gaz kullanan nüfus oraný, kalitesiz kömür kullanan hane oraný, hava kirliliði yüksek olan yerleþimlerde elektronik uyarý tabelalarýnýn bulunup bulunmadýðý, izleme ölçütleri olarak belirlenmiþken, fabrika bacalarýndan denetimsiz ve kontrolsüz bir þekilde atmosfere verilen kirletici gazlardan bahsedilmemektedir (SB, 2004). Çocuklar için diðer bir çevre saðlýðý sorunu da çocuk parklarý ve oyun alanlarýnýn baz istasyonlarý ve yüksek gerilim hatlarýna yakýnlýðýdýr. Özellikle kent merkezlerinde, kent planýndaki çocuk parký ve oyun alanlarý, yerel yönetimlerin inisiyatifleri ile rant alaný olarak kullanýldýðý, bunun yerine evlerin arasýnda kalmýþ küçük alanlarýn çocuk parký olarak deðerlendirildiði bilinmektedir. Önemli bir kýsmý yüksek gerilim hattýnýn altýnda oluþturulan bu çocuk parklarýnda, oyun araçlarýnýn kazalara neden olabilecek biçimde geliþigüzel yerleþtirilmesi de diðer bir sorundur (Vaizoðlu ve Tekbaþ, 2006). Çocuk parklarýnýn sayýca ve nitelik olarak denetimi, hiçbir kurum tarafýndan yürütülmemektedir. Yoksullarýn Çocuklarý: Bir hizmet sunma biçimi olarak Sosyal Riski Azaltma Projesi Türkiye de 2001 ekonomik krizinden sonra giderek artan yoksulluðun önlenmesi amacýyla Dünya Bankasý nýn öncülüðünde yoksullukla mücadele programlarý baþlatýlmýþtýr. Dünya Bankasý nýn 2000/2001 Dünya Kalkýnma Raporu nda çizdiði çerçeve ile uyumlu olarak yine Dünya Bankasý öncülüðünde yürütülen Sosyal Riski Azaltma Projesi nin Türkiye dýþýnda pek çok az geliþmiþ ülkede uygulandýðý bilinmektedir (Zabcý, 2002). Proje kapsamýnda uygulanan Þartlý Nakit Transferi, 1991 yýlýnda Honduras ta, 1997 de Meksika da, 2000 de Kolombiya da, 2001 de Jamaika ve Türkiye de, 2002 de Arjantin de, 2003 te Brezilya ve Ekvator da, 2004 te Kenya, Nikaragua ve Paraguay da, 2005 te Dominik Cumhuriyeti, Malawi, Pakistan, Peru ve Güney Afrika da ve 2006 da El Salvador da uygulamaya konulmuþtur (Gül ve Sallan, 2007). Yoksullukla mücadele kapsamýnda uygulanan Þartlý Nakit Transferi, öncelikle çocuklarý hedef almaktadýr. Bu anlamda saðlýk, eðitim, beslenme hizmetlerinin bir kýsmýnýn sunulmasý açýsýndan bir hizmet biçimi olarak deðerlendirilebilir. Dünya Bankasý nýn Sosyal Riski Azaltma Projesi için yaptýðý ön çalýþmada yoksulluðun Türkiye de ciddi boyutlara ulaþtýðýný göstermektedir. Projenin gerekçelendirilmesinde yapýlan saptamalardan biri, Türkiye de beþeri sermayenin korunmasý için sosyal güvenlik aðýnýn kullanýlmasý dýr (Zabcý, 2002). Türkiye de beþeri sermayenin çöküþünü hýzlandýran nedenlerden biri olarak en yoksul ailelerin yoksullukla baþ etme aracý olarak çocuk emeðini kullanýyor olduðu tespiti yapýlmýþtýr. Projenin uygulamasýnda (1) hýzlý yardým bileþeni, (2) þartlý nakit transferi (3) kurumsal geliþtirme bileþeni ve (4) yerel giriþimler bileþeni bulunmaktadýr. Þartlý nakit transferi, 2001 yýlýnda altý ilde pilot uygulamanýn baþlatýlmasýnýn ardýndan, yýllarý arasýnda 81 ile yaygýnlaþtýrýlmýþtýr. Türkiye de uygulanan þartlý nakit transferi, Latin Amerika daki ülkelere benzer biçimde uygulanmaktadýr. Nüfusun en yoksul %8 ini hedefleyen uygulama çerçevesinde ailelere çocuklarýný okula göndermeleri ve onlarýn temel saðlýk ve beslenme gereksinimlerini karþýlamalarý koþuluyla belli bir miktar nakit yardým yapýlmaktadýr. Eðitim yardýmý olarak, çocuklarýn kitap, önlük vb okul masraflarýný karþýlayacak bir nakit transfer edilerek, çocuklarýn çalýþmasýnýn önlenmesi ve okula devamý hedeflenmiþtir. Saðlýk açýsýndan ise, gebe kadýnlarýn doðum öncesi bakým hizmetlerini yaptýrmalarý, 0-6 yaþ çocuklarýný rutin izlemlerinin yapýlmasý için saðlýk ocaðýna getirmeleri ve aþýlarýný yaptýrmalarý þartýyla belli bir miktar nakit transferi yapýlmaktadýr. Görüldüðü gibi, þartlý nakit transferi, devletin saðlýkta özelleþtirme harekatý sonucu sunamadýðý koruyucu saðlýk hizmetlerini, hizmete ulaþmada en dezavantajlý kesim olan yoksullara, hizmeti kendilerinin

7 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý baþvurusu ile almalarý için bir yöntem olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Dokuzuncu Kalkýnma Planý nda da, transfer politikalarýnýn yoksullar lehine yeniden daðýtýmýn saðlanmasý yoluyla etkili hale getirileceði belirtilerek, yoksulluk ve sosyal dýþlanmanýn önlenmesine yönelik politikalarýn uygulanmasýnda merkezi idare ve mahalli idareler ile sivil toplum kuruluþlarý baþta olmak üzere tüm kesimlerin koordineli bir þekilde çalýþmasýnýn saðlanacaðý ifade edilmektedir. DEÐERLENDÝRME VE SONUÇ Türkiye nin Çocuk Haklarý bildirgesini imzaladýðý 1995 yýlýndan itibaren, gerekli düzenlemeleri yapmadýðý sýkça gündeme gelmektedir. Ekim 2002 tarihinden itibaren baþlatýlan çalýþmalar sonucu pek tarafýn katýlýmý ile Haziran 2004 te Ulusal Eylem Planý onaylanmýþtýr. Ulusal Eylem Planý, amaca ulaþmak için devleti, sivil toplumu, çocuklarý, aileleri ve toplumu göreve çaðýrmaktadýr. Raporda, anahtar stratejik yaklaþýmlar arasýnda, uygulamayý iyileþtirmek ve çocuk haklarýný izlemek için devleti ve sivil toplum kuruluþlarýnýn güçlendirilmesi, çocuk haklarýna olan bilincin saðlamlaþtýrýlmasý ve farkýndalýðý arttýrmak için kamuoyunda sosyal seferberliðin saðlanmasý ve zorunlu temel eðitimin 12 yýla çýkartýlmasý da dahil olmak üzere politikalarýn geliþtirilmesi ifadesi yer almaktadýr. Çocuklar ile ilgili eðitim, saðlýk hizmeti, sosyal yardým, kimsesiz çocuklarýn bakýmý gibi konulara bakýldýðýnda hemen hepsinin kamu hizmeti kapsamýnda örgütlenmesi gereken konular olduðu görülmektedir. Oysa günümüzde liberal yaklaþým, tüm kamu hizmetlerinin niteliðini deðiþtirmekle kalmamýþ, devletin yeniden yapýlandýrýlmasý sürecinde pek çok farklý mekanizmayý devreye sokmuþtur. Bu konular ile ilgili -nitelikleri tartýþýlmak üzere- gereken örgütlenmeler mevcuttur. Buna karþýn, bu örgütler giderek deðiþim göstererek hizmet sunmaktan uzaklaþmýþtýr. Bunun yerine hizmeti satýn alma, yerel yönetimlere devretme, sivil toplum kuruluþlarý ile iþbirliði yapma gibi yollara baþvurmaktadýrlar. Tüm bunlar, kalkýnma planlarý dahil resmi metinlerle uyumsuz da deðildir, hatta hedeflenen geliþmelerdir. Bu geliþmelere bakýldýðýnda küreselleþme politikalarýyla ve bu kapsamda devletin rolünün deðiþmesi ile yakýndan iliþkili olduðu görülmektedir. Küreselleþme politikalarý doðrultusunda bilindiði gibi eðitim, saðlýk, sosyal güvenlik sistemleri özelleþtirilirken, toplumun en yoksul kesimleri bundan etkilenmekte ve yoksulluk giderek derinleþmektedir. Bu noktada, pansuman tedavileri ve sivil toplum örgütleri devreye girmektedir. Yoksullukla mücadele kapsamýnda yürütülen Sosyal Riski Azaltma Projesi bunun en tipik örneðidir. Resmi metinlere bakýldýðýnda, çocuk konularýnda sýkça Avrupa Birliði ülkelerindeki durumdan bahsedilmekte ve bu sayýsal rakamlara ulaþma hedeflenerek, çocuk konusu uluslararasý düzleme teslim edilmiþtir. Diðer yandan baktýðýmýzda, hedeflenen konulara karþýlýk gelen uygulamalar ise yerel yönetimlere ve sivil toplum örgütlerine býrakýlmýþtýr. Diðer bir deyiþle, ülkemizin çocuklarý ile ilgili düzenlemelerde de devlet planlamayý makro düzeyde küreselleþme politikalarýna, hizmetleri de yerel yönetimlere býrakarak görevi üzerinden atmýþtýr. Bu durumda devletin çocuk politikalarýnýn olmadýðýný iddia etmek de olanaksýzdýr. Bu kendi baþýna bir devlet politikasý olarak karþýmýzda durmaktadýr. Çocuk politikalarýnýn belirlenmesinde uluslararasý örgütlerin zorlamasý sonucu pek çok metne imza atýlmýþtýr. Çocuk Haklarý Sözleþmesi de dahil atýlan bu imzalarýn gündelik yaþamda karþýlýðýnýn olmayýþý üzerine, bazý çalýþmalara baþlandýðý görülmektedir. Bir taraftan devletin küçültülmesi, yerelleþme uygulamalarý ile kamu çalýþanlarýnýn giderek azalmasý büyük ölçüde kamusal olarak sunulan hizmetlerin yetersizliðine yol açmaktadýr. Bu durumda verilen sözlerin karþýlýk bulmasý teorik olarak bile olanaklý deðildir. Ýþte bu aþamada sivil toplumculuk devreye sokularak, gerçekte kamusal görevler olan hizmetlerin sivil toplum kuruluþlarýndan yapmasýnýn beklendiði, bu amaçla bu kuruluþlarýn desteklendiði görülmektedir (Çulhaoðlu ve ark. 2001). Sivil toplum kuruluþlarýnýn Avrupa Birliði nden aldýðý fonlarla yürüttükleri projeler, kamusal hizmetin alternatifi olarak yüceltilmektedir. Kamu hizmeti yerine konan þeyler, göstermelik özellikleri ile gerçek hayata karþýlýk gelmemekte, milyonlarca çocuk ve gencin internet kafelerde zaman öldürmesinin engellenmesine gerçekte hiç bir katký saðlamamaktadýr. Bunun yanýnda kamusal sorumluluklarýn sivil topluma havale edilmesinin, parayý verenin düdüðü çalmasý ile sonuçlandýðý da herkes tarafýndan bilinmektedir. Sonuç olarak ülkemizdeki çocuk politikalarý ile ilgili þu saptamalar yapýlabilir: 1- Devletin çocuk politikasýnýn belirlenme süreci, ülkenin koþullarýný ve toplumun özelliklerini saptayarak gereksinimlerin belirlendiði ve bunun sonucunda hedeflerin ortaya konduðu bir süreç deðil, bunun yerine çeþitli uluslararasý örgütler tarafýndan alýnan evrensel kararlarýn kopyalanmasý þeklinde gerçekleþmektedir. Bu durum çocuk politikalarýnýn eklektik ve çeliþkili olmasýnýn temel nedenidir. 2- Devletin yeniden yapýlanma süreci nedeniyle kamunun daraltýlmasý, kamu kurumlarýnýn örgütsel ve finansal olarak giderek zayýflamasý ile sonuçlanmýþtýr. Bu durum iki þekilde çözülmeye çalýþýlmaktadýr: a. Devletin sunmasý beklenen hizmetleri sunmasý için sivil toplum kuruluþlarý göreve çaðrýlmaktadýr. Bu durum, sivil toplum kuruluþlarýn rollerini geniþletmiþ olmasýnýn yanýnda hizmetlerin birbirini tamamlayan bir bütünlük içinde sunulmasýný engelleyen bir durumdur. Sivil toplum kuruluþlarý aracýlýðýyla sunulan hizmetlerin hem her çocuða eþit olarak ulaþmasý hem de tüm hizmetleri kapsamasý olanaklý deðildir. Ayrýca sivil toplum kuruluþlarý aracýlýðýyla verilen hizmetler sorunlarýn temel nedenlerine yönelik deðil sonuçlarýna yönelik olmaktadýr.

8 408 TOPLUM ve HEKÝM Kasým - Aralýk 2007 Cilt 22 Sayý 6 b. Uluslararasý örgütlerin belirlediði hedeflerine ulaþmak amacýyla her bir hedef için özel kampanyalarýn düzenlendiði görülmektedir. Bu da hizmetlerin bir bütünlük içinde olmasýný engelleyen diðer bir durum olmanýn ötesinde bazý hizmetlerin sunulmamasý ile sonuçlanmaktadýr. KAYNAKLAR Çulhaoðlu, M. Maga, Ý. Okuyan, K. (2001) Sivil toplum: Devletin Büyümesi. YGS Yayýnlarý. Devlet Planlama Teþkilatý (DPT). (2001) Sekizinci Beþ Yýllýk Kalkýnma Planý. Çocuk Özel Ýhtisas Komisyonu Raporu. DPT:2573 ÖÝK:586 Gençlik ve Spor Bakanlýðý (GSB). (2007) Gençlik Hizmetleri, Gençlik Kamplarý. index.php?option=com_content&task=view&id=5&itemid=67 (eriþim tarihi 1 Aralýk 2007) Gül, SS., Sallan, H. (2007) Eðitim Destek Programlarý Olarak Þartlý Nakit Transferi-ÞNT ve Yoksullukla Mücadele. Yeniden Ýmece: Üç Aylýk Eðitim, Bilim Sanat ve Kültür Dergisi Dergisi. Sayý:12. Hatun, Þ. (2007) Tüketim Kültürü ve Çocuk Bedenleri. Ýçinde: Popüler Kültür ve Çocuk. Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araþtýrma ve Uygulama Merkezi Yayýn No:13. Dipnot Yayýnlarý. s: KHK-572. (1997) Kanun Hükmünde Kararname No: 572. T. C. Resmi Gazete, 6 Haziran 1997, Mükerrer Sayý: Milli Eðitim Bakanlýðý (MEB). (2006) 17. Milli Eðitim Þurasý Kararlarý Kasým MEB Talim ve Terbiye Kurulu Baþkanlýðý. Ankara. Kotan, B. (2007) Her okulun önünde sivil polis dolaþacak Radikal Gazetesi nin 20/09/2007 tarihli haberi. Kurt, Ý H. (2000) 20. Yüzyýlda Sosyal Politikalar: 3. Dönem. Mesleki Saðlýk ve Güvenlik Dergisi. Sayý:1. Ögel, K. (2005) Madde kullaným bozukluklarýnýn epidemiyolojisi. Türkiye Klinikleri Psikiyatri Dergisi. 1(47):61-64 Özcebe, H. (2006) Çocuk Saðlýðý Politikalarý ve Dünya da Çocuk Saðlýðýnýn Durumu (Bölüm 7). Ýçinde: Halk Saðlýðý Temel Bilgiler (Eds:Güler Ç, Akýn L) Hacettepe Üniversitesi Yayýnlarý. s: Piyal, B. Tabak, S. Karakoç, Þ. Çelen, Ü. (2007). Gençlikte Riskli Davranýþlar. Ýçinde: Popüler Kültür ve Çocuk. Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araþtýrma ve Uygulama Merkezi Yayýn No:13. Dipnot Yayýnlarý. s: Saðlýk Bakanlýðý (SB), (1998). Kadýn Saðlýðý ve Aile Planlamasý Ulusal Faaliyet Planý. T.C. Saðlýk Bakanlýðý, Ana-Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Genel Müdürlüðü. Ankara. Saðlýk Bakanlýðý, (SB) (2004) Çocuk Çevre Saðlýðý Eylem Planý. T.C. Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü. Saðlýk Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkýndaki Yönerge (SHYHY). Saðlýk Bakanlýðý SHÇEK, (2007A) 2006 Faaliyet Raporu. T.C. Baþbakanlýk Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu. Ankara. SHÇEK, (2007B) Çocuklara Yönelik Hizmetler: Kreþ ve Bakýmevleri. cocuk/kres_ve_gunduz_bakimevleri.asp (Eriþim Tarihi: 31/09/2007) SHÇEK, (2007C) 2002 Çocuklara Yakýþýr Dünya Özel Oturumu Eylem Planýnýn Gözden Geçirilmesi Artý 5 : Ulusal Ýlerleme Raporu. T.C. Baþbakanlýk Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu. Ankara. TBMM, (2000) XIII. Kalkýnma Planý: Bölüm: Sosyal ve Ekonomik Sektörlerle Ýlgili Geliþme Hedef ve Politikalarý. Resmi Gazete. 5/7/2000 tarihli, sayý:24100 Mükerrer Sayý. TBMM, (2006) IX. Kalkýnma Planý ( ). Resmi Gazete. 01/07/2006 tarihli, sayý: TNSA, (2003). Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etüdleri Enstitüsü Ankara. TUÝK, (2007) Türkiye Ýstatistik Yýllýðý T.C. Baþbakanlýk. Türkiye Ýstatistik Kurumu. Ankara. TÜSÝAD, (2005) Doðru Baþlangýç: Türkiye de Okul Öncesi Eðitim. Yayýn No. TÜSÝAD- T/ /396. Ýstanbul. Zabcý. F. (2002). Sosyal Riski Azaltma Projesi: Yoksulluðu Azaltmak mý, Zengini Yoksuldan Korumak mý? Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Geliþme ve Toplum Araþtýrmalarý Merkezi Tartýþma Metinleri. Vaizoðlu, S., Tekbaþ, ÖF. (2006) Kentlerde elektromanyetik alan kirliliði ve saðlýk etkileri. Kent ve Saðlýk Sempozyumu 07/09 Haziran 2006, Bursa. World Health Organisation (WHO) (2000) Obesity: Preventing and managing the global epidemic. WHO Technical Report Series No: 894. Geneva.

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

16 5. Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý: Erken Çocukluk Geliþimi Politikalarý Raporun bu bölümünde eþitliði saðlayýcý politikalar incelenmektedir ve yüksek düzeydeki maliyet etkinliði ile

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

KORE DEMOKRATÝK HALK CUMHURÝYETÝ SAÐLIK SÝSTEMÝ

KORE DEMOKRATÝK HALK CUMHURÝYETÝ SAÐLIK SÝSTEMÝ 470 TOPLUM ve HEKÝM Eylül - Ekim - Kasým - Aralýk 2006 Cilt 21 Sayý 5-6 DOSYA/DERLEME KORE DEMOKRATÝK HALK CUMHURÝYETÝ SAÐLIK SÝSTEMÝ Selim YÜKSEL *, Nilay ETÝLER ** Doðu Asya da, Kore yarýmadasýnýn kuzey

Detaylı

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 tarihinde Türk Tabipleri Birliði GMK Bulvarý Þehit Daniþ Tunalýgil sok. No: 2 / 17-23 Maltepe-Ankara adresinde Kol Toplantýmýzý gerçekleþtiriyoruz. Türkiye saðlýk

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge

Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge Onaylayan Administrator Thursday, 05 August 2010 Son Güncelleme Thursday, 05 August 2010 HSGG GÜVENLÝ GELECEK ÝÇÝN SAÐLIK

Detaylı

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 310 TOPLUM ve HEKÝM Temmuz - Aðustos 2004 Cilt 19 Sayý 4 ARAÞTIRMA TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TTB Halk Saðlýðý Kolu ÖZET Bu çalýþma, 2003 yýlýnda Türkiye

Detaylı

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 6 Eylül 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 26989 YÖNETMELÝK Millî Eðitim Bakanlýðýndan: OKUL ÖNCESÝ

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

SAÐLIK REFORMLARININ ANA SAÐLIÐI HÝZMETLERÝ ÜZERÝNE ETKÝLERÝ: ÜLKE ÖRNEKLERÝ

SAÐLIK REFORMLARININ ANA SAÐLIÐI HÝZMETLERÝ ÜZERÝNE ETKÝLERÝ: ÜLKE ÖRNEKLERÝ TOPLUM ve HEKÝM Temmuz - Aðustos 2004 Cilt 19 Sayý 4 285 DERLEME SAÐLIK REFORMLARININ ANA SAÐLIÐI HÝZMETLERÝ ÜZERÝNE ETKÝLERÝ: ÜLKE ÖRNEKLERÝ Nilay ETÝLER*, Cavit Iþýk YAVUZ* GÝRÝÞ Ýyileþtirme, düzeltme,

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi.

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 251-260 Yorum Yoksulluk ve çocuklar üzerine etkileri Þükrü Hatun 1, Nilay Etiler 2, Erdem Gönüllü 3 Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi 1 Pediatri Profesörü,

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 2009-10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 1. Genel Açýklamalar: 88/12944 sayýlý Kararnameye iliþkin olarak

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik Türkiye saðlýk sektörü ne kadar tedavi yönelimli olsa da, hastaneleri yetersizdir.! Türkiye'de toplam saðlýk harcamalarýnýn hemen

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 2008-96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir Ýstanbul, 19 Kasým 2008 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2008/96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 4857 sayýlý

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr?

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? REC Hakkýnda ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 21 Araç 1: Kaynaþma Tanýþma Etkinliði 23 Araç 2: Uzun Sözcükler 25 Araç

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F Yrd. Doç. Dr.. Faruk F SAPANCALI ANCALI Dokuz Eylül Üniversitesi, Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi F Öðretim Üyesi. 1969 yýlýnda Sorgun da doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Ýzmir de tamamladýktan sonra

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

Gelir Vergisi Kesintisi

Gelir Vergisi Kesintisi 2009-16 Gelir Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/16 Gelir Vergisi Kesintisi 1. Gelir Vergisi Kanunu Uyarýnca Kesinti Yapmak Zorunda Olanlar: Gelir Vergisi

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM IX FÝYATLAR 145 146 FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM 2000 yýlýnda önceki yýlýn önemli ölçüde altýnda seyreden fiyat artýþlarý 2001 yýlýnýn ikinci ayýnda kurlarýn serbest býrakýlmasý sonucu üçüncü

Detaylı

SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ

SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ KOCAELI BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ ULUSLARARASI KATILIMLI SIGARA VE SAÐLIK ULUSAL KONGRESÝ 8-11 MAYIS 2011 SABANCI KÜLTÜR MERKEZÝ - KOCAELÝ SÝGARA ve SAÐLIK ULUSAL KOMÝTESÝ ÖNSÖZ Deðerli Tütün Kontrol Gönüllüleri,

Detaylı

Toplumsal Cinsiyet Eþitliði Toplumsal Cinsiyet Eþitliði Hazýrlayan Dr. Sarp Üner T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ekim 2008 Bu kitabýn basým, yayýn, çoðaltým ve daðýtým hakký T.C. Baþbakanlýk

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Rapor No 48627-TR Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Yaşam Fırsatları Konulu Rapor Şubat, 2010 Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Bu Rapor Dünya Bankası

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TBMM 2011 MALİ YILI KESİN HESABI, 2012 YILI BÜTÇE UYGULAMALARI VE 2013-2015 DÖNEMİ BÜTÇE TEKLİFLERİ Saygıdeğer Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Rapor No 48627-TR Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Yaşam Fırsatları Konulu Rapor Şubat, 2010 Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Public Disclosure Authorized

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

Ortak Program dan çok etkilendim

Ortak Program dan çok etkilendim Kadin Dostu Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni Ortak Program dan çok etkilendim UNFPA Türkiye Temsilcisi Dr. Peer Sieben

Detaylı

ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI

ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI M. Nihal ESÝN Yrd. Doç. Dr., Ýstanbul Üniv. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksekokulu Nilüfer ÖZTÜRK Ýstanbul Üniv. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksekokulu ÇALIÞMA YAÞAMI VE KADIN SAÐLIÐI Özet Kadýnlar

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI

ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI ÝÇÝNDEKÝLER TABLOLAR LÝSTESÝ GRAFÝKLER LÝSTESÝ GÝRÝÞ BÝRÝNCÝ BÖLÜM: SOSYAL GÜVENLÝK SÝSTEMÝNÝN FÝNANSMAN PROBLEMÝ VE SONUÇLARI 1. SOSYAL GÜVENLÝK KAVRAMI VE KAMUSAL MÜDAHALE...29 1.1. SOSYAL GÜVENLÝK KAVRAMI

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::.

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::. Membership TÜM ÇEVÝRÝ ÝÞLETMELERÝ DERNEÐÝ YÖNETÝM KURULU BAÞKANLIÐINA ANTALYA Derneðinizin Tüzüðünü okudum; Derneðin kuruluþ felsefesi ve amacýna sadýk kalacaðýmý, Tüzükte belirtilen ilke ve kurallara

Detaylı

TÜRKÝYE'DE ALTERNATÝF TURÝZMÝN GELÝÞÝMÝNE YÖNELÝK DEÐERLENDÝRMELER Eylül 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-09/556 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0 212)

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Bu yayýn, Türkiye Yerel Gündem 21 Programý nýn þemsiyesi altýnda yürütülen Kent Konseyleri nin güçlendirilmesi ve yerel demokratik yönetiþim mekanizmalarý olarak iþlev görmelerine yönelik eðitim ve kapasite

Detaylı

Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý

Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 MAKALELER / Articles Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Child Brides and Expected Negative Results 1 2 3 Sare MIHÇIOKUR, Feryal ERBAÞ, Ayþe AKIN

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý

TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý Tuðrul Erbaydar*, Özen Aþut*, Hüseyin Demirdizen*, Adile Öniz*, Hakan Þen*, Derya Karakaya*, Nevruz Gürceðiz*, Nilgün Arpacý*, Birgün Uz*, Perihan Etiz*, Sürel

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 3 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

31 Teknik Notlar 1 Ekonomik fýrsat eþitsizliði analizi için, 10.836 hanehalkýnýn verilerini kaydeden ve hem ulusal düzeyde hem de beþ büyük bölge (Batý, Güney, Ýç, Kuzey ve Doðu) düzeyinde temsil özelliði

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 52 2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 Münire DERÝNDAÐ 1 - Murat KORKMAZ 2 - Vedat ÇÝMEN 2 - Mehmet BAZ 3 1 Beykent Üniversitesi

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk Hizmetleri 1. Basamak Saðlýk Kuruluþlarý ve Hastane Acil Servislerinde Çalýþan Saðlýk Personeli Ýçin Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk

Detaylı

SAÐLIK REFORMLARININ SAÐLIK YÖNETÝMÝNE ETKÝLERÝ SEMPOZYUMU 19-21 KASIM 2009 SEMPOZYUM KÝTABI Editör Alpaslan TÜRKKAN Editör Yardýmcýsý Mehmet GÜLAY BURSA 2009 I SAÐLIK REFORMLARININ SAÐLIK YÖNETÝMÝNE ETKÝLERÝ

Detaylı

Türkiye'de Acil Saðlýk Hizmetleri ve Paramediklerle Ýlgili Görüþler

Türkiye'de Acil Saðlýk Hizmetleri ve Paramediklerle Ýlgili Görüþler Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 ARAÞTIRMALAR / Researches Türkiye'de Acil Saðlýk Hizmetleri ve Paramediklerle Ýlgili Görüþler Emergency Health Care Services and Paramedics in Turkey 1 2

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk Hizmetleri HAZIRLAYANLAR EDÝTÖR Prof. Dr. Ayþe Akýn YAZARLAR (Alfabetik Sýrayla) Prof. Dr. Þevkat Bahar Özvarýþ Dr. Meral Demirören Dr. Serap Þener Dr.

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler )

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler ) KPSS PUANLARI AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken testler harflerle ifade edilmiþtir. Harflerin

Detaylı

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI Prof. Dr. Atalay Yörükoðlu Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý Politikalarý Çalýþtayý'nýn ikincisi bu yýl Çocuk ve

Detaylı

Kadin Dostu. Ýzmir Valiliði Birleþmiþ Milletler. Birleþmiþ Milletler Geniþletilmiþ. Sabancý Vakfý, Birleþmiþ Milletler. Ýzmir den örnek adým

Kadin Dostu. Ýzmir Valiliði Birleþmiþ Milletler. Birleþmiþ Milletler Geniþletilmiþ. Sabancý Vakfý, Birleþmiþ Milletler. Ýzmir den örnek adým Kadin Dostu Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni Yarýyýl Deðerlendirme Toplantýsý Þanlýurfa da Yapýldý Birleþmiþ Milletler

Detaylı

MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ

MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ KILAVUZ U Þubat 2008 MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ ÖZEL EÐÝTÝM VE REHBERLÝK HÝZMETLERÝ KILAVUZU Ankara

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler?

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler? 28 Þubat Bildirisi MGK'nun 28 Þubat 1997 TARÝHLÝ BÝLDÝRÝSÝ Aþaðýdaki bildiri, o günlerdeki bir çok tehdidin yolunu kapatmýþtý. Ne yazýk ki, þimdiki Akepe'nin de yolunu açmýþtýr. Hiç bir müdahale, darbe

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi Çalýþma Ekonomisi ve Endüstri Ýliþkileri Bölümü

Anadolu Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi Çalýþma Ekonomisi ve Endüstri Ýliþkileri Bölümü makale - 1 Yrd. Doç. Dr. Nuray GÖKÇEK KARACA Anadolu Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi Çalýþma Ekonomisi ve Endüstri Ýliþkileri Bölümü 1970 yýlýnda Giresun un Espiye ilçesinde doðdu. Ýlköðrenimini

Detaylı