ÖZET Türkiye de kadın ve üreme sağlığına ilişkin çalışmalar öncelikle temel sağlık hizmetleri kapsamında ele alınmaktadır.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖZET Türkiye de kadın ve üreme sağlığına ilişkin çalışmalar öncelikle temel sağlık hizmetleri kapsamında ele alınmaktadır."

Transkript

1 ELAZIĞ İL MERKEZINDE BULUNAN EĞiTiM ARAŞTIRMA SAĞLIK OCAKLARI ile DIĞER BIR SAĞLIK OCAĞININ KADINLARA SUNMUŞ OLDUĞU ÜREME SAĞLIĞI HIZMETLERININ KIYASLANMASI Dr. Yasemin AÇIK Dr. S. Erhan DEVECİ Dr. Canan GÜLBAYRAK ÖZET Türkiye de kadın ve üreme sağlığına ilişkin çalışmalar öncelikle temel sağlık hizmetleri kapsamında ele alınmaktadır. Bu çalışma, Elazığ il merkezinde bulunan sağlık ocağı ile Yenimahalle ve Abdullahpaşa Eğitim Araştırma Sağlık Ocaklarında yaş kadınlara sunulan üreme sağlığı ve eğitimi hizmetlerinin kıyaslanması amacıyla yapılmıştır. Sağlık ocakları bölgelerinde, yaş kadın nüfusunu temsil edecek örneklem, %95 güven aralığında belirlenmiştir. Rasgele sayılar cetveli kullanılarak yaş izlem formlarından seçilen 376 kadına anket formu uygulanmış, cevaplılık oranı %99.4 olmuştur. Araştırma kapsamına alınan kadınların ortalama yaşları 31.76±7.34 ve ortalama çocuk sayıları 2.43±1.26 dır. Eğitim araştırma sağlık ocakları bölgesinde kadınların, doğumu hastanede gerçekleştirme, gebeliklerin ilk üç ayda tespiti, gebelik sırasında beş ve üzeri izlem ve doğum sonrası bakım alma oranları diğer sağlık ocağı bölgesine göre yüksek bulunmuştur. Kadınların aile planlaması yöntemleri, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve korunma yolları hakkında bilgi düzeylerinin de eğitim araştırma sağlık ocakları bölgelerinde daha iyi olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada, eğitim araştırma sağlık ocaklarında sunulan kadına yönelik hizmetlerin ve eğitim programlarının, diğer sağlık ocağına göre daha iyi durumda olduğu saptanmıştır. Birinci basamak sağlık hizmetleri içinde kadın sağlığı hizmetlerinin, süreklilik ve bütünlük içinde gerçekleştirilmesi ve ulaşılabilirliğinin artırılması amacıyla Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD ve Sağlık Müdürlüklerinin işbirlikleri gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık ocakları, Üreme sağlığı, Hizmet. Comparison of Reproductive Health Services for Women in Elazığ City; Health Care Center versus Training and Research Health Care Centers. SUMMARY In Turkey studies related with women and reproductive health are generally considered in primary health services. Aim of this study was to compare reproductive health and education services provided to women aged between 15 and 49 in health care center versus Yeni mahalle and Abdullah Paşa training and research health care centers in city center of Elazığ. In areas of these health care centers; a sample, representing 15 to 49 years old women population, was determined with 95% confidence interval. From follow up forms of women aged between 15 and 49; by using random numbers chart, 376 women have been chosen and applied a questionnaire. The participation rate was 99.4%. In our study mean age of women was ± 7.34 and mean number of children they had was 2.43 ± We found that in regions of training and research health care centers; women have higher rates of having birth in hospital, diagnosis of pregnancy in first trimester, five or more follow up during pregnancy, and having postpartum care, than region of other health care center. Also women s knowledge about family planning, sexually transmitted diseases (STDs) and ways of protection from these STDs were found higher in regions of training and research health care centers. In this study we found that services and education programs for women in training and research health care centers are better than the other. In primary health care services for continuous and complete female health services and easy access to these, Public Health Departments of Medical Faculties and Health Directorates should work together. Key Words: Health care centers, Reproductive Health, Service. GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) üreme sağlığını; "Üreme sistemi işlevleri ve süreci ile ilgili sadece hastalık ve sakatlığın olmaması değil, tüm bunlara ilişkin fiziksel, mental ve sosyal yönden tam bir iyilik halinin olmasıdır" diye tanımlamaktadır (1). Üreme sağlığı (ÜS) aynı zamanda, insanların tatmin edici ve güvenli bir cinsel yaşamlarının olması, üreme yeteneğine ve üreme yeteneklerini kullanma ile ilgili karar verme özgürlüğüne sahip olmaları demektir (1,2). Yakın geçmişe kadar dünyada üremeye ilişkin sorunlar, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇS/AP) kapsamında ele alınmıştır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tümünde yaşanan önemli sosyo-demografik değişiklikler nedeniyle, günümüzde mevcut AÇS/AP yaklaşımı, üreme sağlığına ilişkin tüm sağlık sorunlarını karşılamaya yetmez hale gelmiştir. Kahire de 1994 te yapılan Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı (International Conference on Population and

2 Development-ICPD), "Üreme Sağlığı" kavramını dünya gündemine getirmiş ve üreme sağlığı konusunda global, bölgesel ve ülkeler düzeyinde yapılması gerekenler ICPD aksiyon planı ile belirlenmiştir (1). Türkiye de bu aksiyon programına aktif olarak katılan ülkeler arasındadır. Bu amaçla, ICPD eylem programı paralelinde, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) koordinatörlüğünde bir eylem platformu oluşturulmuştur (3). Türkiye de ICPD önerileri doğrultusunda gerçekleştirilecek ÜS hizmetlerinin sunumunda en önemli avantaj; 1961 yılında kabul edilen Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi yasasının (224 sayılı yasa) öngördüğü Temel Sağlık Hizmetleri yaklaşımıdır. Temel Sağlık Hizmetlerinin alt yapısı US/AP hizmetlerinin bu kapsamda verilmesi için son derece uygundur (4). Ancak yeterli alt yapıya rağmen Türkiye de, ÜS hizmetleri rutin hale getirilememiş, istenilen nitelik ve niceliğe ulaşamamıştır. Ayrıca, ÜS hizmetlerinin ulaşılabilirliği bölgesel farklılıklar göstermekte; kadının toplumsal statüsü, sağlığını ve sağlık hizmetlerinden yararlanmasını önemli ölçüde etkilemektedir (5). Bu çalışma, Fırat Üniversitesi. Tıp Fakültesi (FÜTF) Halk Sağlığı Anabilim Dalı (AD) ve Elazığ Il Sağlık Müdürlüğünün işbirliği içerisinde hizmet sunduğu Yenimahalle ve Abdullahpaşa Eğitim Araştırma Sağlık Ocakları (EASO) ile Sağlık Ocağı (SO) bölgelerinde; yaş kadınlara, Temel Sağlık Hizmetleri kapsamında sunulan ÜS ve eğitimi hizmetlerinin niteliklerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Tanımlayıcı tipte bir araştırma olan bu çalışmada, il merkezinde yer alan üç SO bölgesinin toplam olan yaş kadın nüfusunu temsil edecek örneklem, %95 güven aralığında ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (TNSA) verilerine göre hastane dışı yapılan doğumlar %46 baz alınarak ve n= N.t 2.p.q D 2 (N-1)+t 2.p.q formülüyle (p=0.46, t=1.96) belirlenmiştir. Her SO bölgesinin nüfusu dikkate alınarak, yaş kadın izlem formlarından rasgele sayılar cetveli kullanılarak 376 kadın seçilmiş ve 374 üne (%99.4) ulaşılmıştır. Kadınlara, araştırmacılar tarafından yüzyüze görüşme yöntemiyle genel demografik özellikler, ÜS, AP ve bu konularda yapılan eğitimleri irdeleyen bir anket formu Kasım Aralık 2002 tarihleri arasında uygulanmıştır. Veriler SPSS paket programına kaydedilerek, istatistiki analizler ve değerlendirmeler bu program aracılığıyla yapılmıştır. Istatistiksel analizlerde X² ve t testleri kullanılmıştır. Ortalamalar standart sapmalar ile birlikte verilmiştir. BULGULAR Araştırma kapsamına alınan kadınların ortalama yaşları 31.76±7.34 dır. Kadınların %35.6 sının ilk evlenme yaşı 18 yaş ve altı, %64.4 ünün ise 18 yaş. üstüdür. Resmi nikahı olan kadın oranı %91.4 iken akraba evliliği yapan kadın oranı %21.1 dir. Kadınların genel demografik özellikleri Tablo I de verilmiştir. Kadınların ortalama; gebelik sayısı 3.30±1.95, çocuk sayısı 2.43±1.26, ölü doğum sayısı 1.40±0.80, kendiliğinden düşük sayısı 1.19±0.52 ve istemli düşük sayısı 1.44±0.65 olarak saptanmıştır. EASO bölgesinde kadınların sahip oldukları ortalama çocuk sayısı 2.36±1.16, diğer SO bölgesinde 2.53±1.38 dir. EASO ları ile diğer SO bölgesinde, yaşayan kadınların doğurganlık özellikleri Tablo II de verilmiştir. Ortalama ölü doğum sayısı EASO bölgesinde 1.54±1.05, diğer SO bölgesinde 1.26±0.44; ortalama kendiliğinden düşük sayısı EASO bölgesinde 1.23±0.62, diğer SO 1.13±0.35 ve ortalama istemli düşük sayısı EASO bölgesinde 1.37±0.53, diğer SO 1.54±0.80 olarak saptanmıştır. Ortalama gebelik, canlı doğum, ölü doğum, kendiliğinden düşük ve istemli düşük sayıları açısından EASO ile diğer SO bölgelerinde anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmada, EASO bölgesinde ölü doğum oranı %11.7, diğer SO bölgesinde %14.6; kendiliğinden düşük EASO bölgesinde %9.7, diğer SO bölgesinde %9.5 ve istemli düşük EASO bölgesinde %22.3, diğer SO bölgesinde %19.6 olarak saptanmıştır EASO ve diğer SO bölgelerinde yaşayan kadınların gebeliklerinde sağlık personeli tarafından yapılan izlem sayısı, gebeliklerinin ilk üç ayda tespiti, doğumun yapıldığı yer ve doğum sonu bakımı açısından değerlendirilmesi Tablo III te verilmiştir. EASO bölgelerinde kadınların ortalama gebelikte izlem sayısı 4.84±2.95, diğer SO bölgesinde ise 3.16±2.22 dir.

3 Tablo I. Sağlık Ocağı ve Eğitim Araştırma Sağlık Ocakları Bölgelerinde Yaşayan Kadınların Demografik Özelliklerinin Karşılaştırılması (Kasım-Aralık 2002) Eğitim-Araştırma Değişkenler N % N % N % P Eğitim Düzeyi*** -Okuma-yazma bilmeyen Okur-yazar İlkokul Mezunu Orta-lise mezunu Yüksekokul mezunu Üniversite mezunu Çalışan Kadın Sağlık güvencesi olan Sosyoekonomik Düzey (SED) -Orta ve iyi SED Kötü SED *Sütun yüzdesi, **Satır yüzdesi, ***p değeri eğitim düzeyinin gruplandırılması sonucu elde edilmiştir. Tablo II. Sağlık Ocağı ve Eğitim Araştırma Sağlık Ocakları Bölgelerinde Yaşayan Kadınların Doğurganlık Özelliklerinin Karşılaştırılması (Kasım-Aralık 2002) Eğitim-Araştırma Değişkenler N % N % N % P Gebelik Sayı ve üzeri gebelik Canlı Çocuk Sayısı -1-4 çocuk ve üzeri çocuk Kendiliğinden düşük -1-2 düşük ve üzeri düşük İstemli Düşük -1-2 istemli düşük ve üzeri istemli düşük Ölü Doğum -1-2 ölü doğum ve üzeri ölü doğum

4 *Sütun yüzdesi, **Satır yüzdesi Tablo III. Sağlık Ocağı ve Eğitim Araştırma Sağlık Ocakları Bölgelerinde Yaşayan Kadınların Sağlıklı Gebelik ve Doğum Özelliklerinin Karşılaştırılması (Kasım-Aralık 2002) * Eğitim-Araştırma Degişkenler N % N % N % P Gebelik Sayısı 1-4 izlem ve üzeri izlem Gebeliklerin ilk üç ayda tespiti Hepsi tespit edilmiş Bir kısmı tespit edilmiş Hiçbiri tespit edilmemiş Doğumun yapıldığı yer Hastanede (doktor gözetiminde) Sağlık evinde (doktorsuz) Evde Doğum sonu bakım Evet, aldım Hayır, almadım *Sütun yüzdesi, **Satır yüzdesi. Tablo IV. Araştırma Kapsamına Alınan Kadınların Sağlık Ocağı ve Eğitim Araştırma Sağlık Ocakları Bölgelerinde Sağlıklı Gebelik ve Doğum Özelliklerinin Karşılaştırılması * Eğitim-Araştırma Degişkenler N % N % N % P Modern Kontraseptif Yöntem Biliyor Bilmiyor Modern Kontraseptif Yöntem Kullanıyor Kullanmıyor CYBH Biliyor Bilmiyor

5 CYBH Korunma Yolları Biliyor Bilmiyor *Sütun yüzdesi, **Satır yüzdesi. SO bölgelerinin verdikleri eğitim ve AP hizmetleri açısından değerlendirilmesi Tablo IV te verilmiştir. Kadınlara modern kontraseptif yöntemler ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) ile ilgili bilgi kaynakları sorulduğunda; EASO bölgesindekilerin %63.4 ü SO ında eğitim aldıklarını ifade ederken, diğer SO bölgesinde SO dan eğitim alan kadın oranı %42.9 olarak saptanmıştır (p=0.0001). TARTIŞMA Çalışma kapsamına alınan ve EASO bölgelerinde yaşayan kadınların statülerini belirleyen parametreler (eğitim, gelir getiren işte çalışma, sosyal güvence sahibi olma, sosyo ekonomik düzey gibi) diğer SO bölgesinde yaşayan kadınlara göre daha iyi durumdadır. Bu durum çalışmanın verilerini etkiliyor olmakla birlikte, gelecekte EASO ile diğer SO bölgelerinde sunulacak üreme sağlığı hizmetlerinin planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında ortak bir çalışma potansiyeli yakalamak açısından önemli görülmüştür. EASO bölgesinde yaşayan kadınlarda 5 ve daha fazla sayıda gebelik oranı, 4 ten fazla çocuk sahibi olma oranı (Tablo II) ve ortalama çocuk sayısı diğer SO bölgesinde yaşayan kadınlara göre daha düşüktür. Antalya 10 No lu SO bölgesinde yapılan bir çalışmada, kadınların %1 inin 5 ten fazla çocuğu, %99 unun 5 ten az çocuğu olduğu tespit edilmiştir (6). TNSA 1998 verilerine göre, ülke genelinde kadın başına ortalama canlı çocuk sayısı 3.14 olarak açıklanmıştır. Batıda doğurganlık hızı 2.0 iken, doğuda bu oranın 4.2 ye çıktığı bildirilmiştir (7). Çalışmada elde edilen verilere göre, EASO ve diğer SO bölgelerinde ortalama çocuk sayıları Türkiye genelinden düşük olmakla beraber, diğer SO bölgesinde 5 ve üzeri gebelik ve canlı doğum sayılarının Antalya 10 No lu SO bölgesinde yapılan çalışmaya göre yüksek oluşu dikkat çekicidir. Bu durumun Doğu Anadolu bölgesinin genel sosyokültürel yapısıyla ve konu ile ilgili eğitim ihtiyacı ile yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. SO ları bölgelerinde ölü doğum yapan kadın sayıları aynı olmakla birlikte EASO bölgesinde 2 den fazla ölü doğumu olan kadın oranı daha yüksektir (p=0.049). Kendiliğinden düşük oranları açısından sağlık ocakları bölgeleri arasında istatistiki olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.333). Istemli düşükler için de bölgeler arasında istatistiki olarak anlamlı fark saptanmamasına karşın; 1-2 istemli düşüğe EASO bölgesinde daha sık rastlanırken, 3 ve üzeri istemli düşük oranı diğer SO bölgesinde daha yüksektir. TNSA verilerine göre Türkiye genelinde kendiliğinden düşük oranı %8.7, istemli düşük oranı %7.6 ve ölü doğum oranı %7.2 dir (7). Çalışmada elde edilen verilere göre, ölü doğum, kendiliğinden ve istemli düşük oranları Türkiye genelinden daha yüksektir. Bu bölgede verilen aile planlaması hizmetlerinde yetersizliğinden çok, kadınların sosyo-kültürel yapıları ile yakından ilgilidir. Bölgede üreme sağlığı hizmetlerinin sunumunda kadının içinde bulunduğu toplumsal yapı göz önünde bulundurularak çalışmalar tekrar gözden geçirilmelidir. EASO bölgesinde yaşayan kadınların %55.9 u gebelikleri sırasında 5 ve üzeri izlem alırken, diğer SO bölgesinde bu oran %25.9 dur (p=0.0001, Tablo III). EASO bölgesinde gebelikte yapılan ortalama izlem sayısı diğer SO dan anlamlı olarak yüksektir (p=0.0001). Aydın ilinde tüm SO larını içine alan bir çalışmada, il içinde kadınların gebelikleri sırasında aldıkları ortalama izlem sayısı 4.1 olarak açıklanmıştır (8). EASO bölgesi ortalama gebe izlem sayısı, Aydın ilindeki çalışma bulgularıyla benzer düzeyde iken, diğer SO bölgesindeki gebe izlem sayısı belirgin olarak daha düşüktür. EASO gebe izlem çalışmalarında gelinen nokta, tüm sosyo-kültürel engellemelere rağmen, ÜS hizmetlerinde bölgesel farklılıkların ortadan kaldırılmasının mümkün olduğunu göstermektedir. EASO bölgelerinde gebeliklerin ilk üç ayda tespiti %80.7 iken, diğer SO bölgesinde %69.1 dir (p=0.0001, Tablo III). Türkiye genelinde gebeliklerin ilk üç ayda tespiti oranı %50 dir (7). EASO bölgesinde, Türkiye geneli ve diğer SO bölgesine göre belirlenen anlamlı fark sunulan hizmet anlayışı ile yakından ilişkilidir. Erken tespit edilen gebeliklerin anne ve çocuk sağlığı üzerindeki olumlu etkileri düşünüldüğünde, hizmet anlayışındaki küçük farkların, sağlıklı üreme koşullarında anlamlı gelişmeler sağlayacağı açıktır. EASO bölgelerinde kadınların %67.3 ü doğumunu hastanede doktor gözetiminde, %19.3 ü evde herhangi bir sağlık personeli yardımı almadan yapmaktadır. Diğer SO bölgesinde ise doğumların %56.8 i hastanede doktor gözetiminde yapılırken, %37.4 ü evde herhangi bir sağlık personeli yardımı olmadan yapılmaktadır (p=0.0001, Tablo III). Batı Anadolu da hastane doğumlarının sıklığı (%85), Doğu Anadolu daki sıklığın (%41) yaklaşık iki katıdır. Doğu da sağlıksız koşullarda yapılan doğumların sıklığı (%47), diğer bölgelere göre çok yüksektir ve bu bölgede her iki kadından biri sağlıksız koşullarda doğum yapmaktadır (7). Aydın ilinde yapılan çalışmada, kadınların doğumunu

6 hastanede gerçekleştirme oranı %87.1 olarak açıklanmıştır. Bu çalışmada diğer SO bölgesine göre, EASO bölgelerinde daha yüksek saptanan hastanede doğum oranlarının, batı bölgeleri için belirlenen oranlardan belirgin olarak düşük olduğu görülmüştür. Doğumun hastanede yapılmasının önemini vurgulayan eğitim programlarına rağmen, hastanede doğum yapma oranlarının düşük olması, kadınların bölgesel olarak statülerinin düşüklüğünden, geleneksel yaşam tarzlarından ve eğitim programlarının etkinliğinin yeterli olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. EASO bölgesinde yaşayan kadınların %88.9 u modern kontraseptif yöntemlerden en az birini bildiklerini belirtirken, diğer SO bölgesindekilerin %70.9 u bu konuda bilgi sahibi olduklarını ifade etmişlerdir (p=0.0001, Tablo IV). Antalya 10 No lu SO bölgesinde yapılan bir çalışmada kadınların aile planlaması konusundaki bilgi düzeylerinin çeşitli faktörlerin etkisine göre %76 ile %98 oranında değiştiği belirtilmiştir (6). Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre, EASO bölgelerinde yaşayan kadınların AP konusunda bilgi düzeylerinin, diğer SO bölgelerine göre daha iyi olduğu ve bunun da EASO bünyesinde kadınlara sunulmakta olan AP konusundaki eğitim programlarından etkilendiği, bu nedenle bölgedeki diğer SO larında da söz konusu eğitim programlarının gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. EASO bölgesindeki kadınların %61.1 i modern kontraseptif yöntemlerden herhangi birini kullanırken, bu oran diğer SO bölgesinde %37.3 e düşmektedir (p=0.0001, Tablo IV). Modern kontraseptif yöntem kullanma oranlarında EASO bölgesinin diğer SO bölgesine göre yaklaşık iki kat olduğu dikkat çekicidir. Ankara ili Gölbaşı bölgesinde yaş kadınların modern aile planlaması kullanma oranı %71.7, Antalya 10 No lu SO bölgesinde ise %50 olarak belirlenmiştir (6,9). ÜS hizmetleri kapsamında modern kontraseptif yöntemlerin kullanımında da bölgesel farklılıklar dikkat çekici olmakla birlikte, çalışmada EASO bölgesinde yapılan eğitimler kapsamında önemli bir başarı sağlandığı açıktır. CYBH bilen kadın oranı EASO bölgesinde %72.2, diğer SO bölgesinde %27.2 dir (p=0.0001, Tablo IV). Türkiye de gecekondu bölgelerinde yapılan bir araştırmada, kadınların %35 inin, erkeklerin ise %22 sinin CYBH hakkında bilgi sahibi oldukları saptanmıştır (10). Buna karşılık, TNSA 1998 bulgularına göre, yaş kadınların %84 ü CYBH içinde AIDS i duymuşlardır (7). Çalışmalarda elde edilen bulgulara göre kadınların CYBH ları bilme oranları oldukça iyi görünmektedir. Ancak, bilgilerin nitelikleri konusunda halen sorunlar olduğu düşünülmektedir. CYBH dan korunma yolları hakkında bilgi sahibi olma oranı EASO bölgesinde yaşayan kadınlarda %47.7 iken, diğer SO bölgesinde yalnızca %17.7 dir (p=0.0001, Tablo IV). TNSA verilerinde CYBH dan korunmada kondom kullanılmasını bilen kadın oranı %15.2 olarak belirlenmiştir (6). Kadınların sağlık sorunlarının çözümü için hastalıklar ve sağlıklı yaşam tarzı hakkındaki bilgi düzeylerinin artırılması gerekmektedir. Bu amaçla EASO ları bölgelerinde düzenlenen hizmet içi ve halka yönelik eğitimlerin sıklığı ve içeriği artırılarak devam ettirilmelidir. EASO bölgesindeki kadınların %63.4 ü ÜS, AP ve CYBH ile ilgili bilgileri sağlık ocağından öğrendiklerini ifade ederken, diğer SO bölgesinde bu konular hakkındaki bilgileri sağlık ocağından öğrendiğini belirten kadın oranı %42.9 dur (p=0.0001). Antalya 10 No lu SO bölgesinde kadınların aile planlaması yöntemlerini öğrendikleri bilgi kaynakları %42.0 ile SO ebeleri, %30.0 SO hekimleri olarak saptanmıştır (6). EASO bölgesinde elde edilen veriler, diğer SO ve diğer çalışma bulgularından belirgin olarak daha iyi durumdadır. Eğitimin sağlık sorunlarının çözümündeki öneminin kavranması ve tüm SO larında temel alınması ÜS hizmetlerinin nitelikleri üzerinde olumlu etki yapacaktır. Sonuç olarak; bu çalışmada, EASO larında sunulan kadına yönelik hizmetlerin ve eğitim programlarının, diğer SO na göre daha iyi durumda olduğu saptanmıştır. ÜS, sadece kadın sağlığını değil, tüm toplumun sağlığını etkileyen bir olaydır. ÜS hizmetlerini sunumunda tüm sektörlerin potansiyelleri iyi değerlendirilmeli, olumlu işbirliği çerçevesinde hizmetler güçlendirilmeli, toplumun katkı ve katılımı ile hizmetlerden daha fazla yararlanması sağlanmalıdır. Bu amacın gerçekleştirilmesinde, eldeki en büyük kaynak birinci basamak sağlık hizmetlerinin gerçekleştirildiği SO larıdır. SO larının işlerliğinin artırılması ile ÜS hizmetlerinde önemli bir başarı sağlanabileceği bir gerçektir. Birinci basamak sağlık hizmetleri içinde kadın sağlığı hizmetlerinin, süreklilik ve bütünlük içinde gerçekleştirilmesi ve ulaşılabilirliğinin artırılması amacıyla Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD ları ve Sağlık Müdürlüklerinin işbirliği içinde çalışmaları gerektiği düşünülmektedir. KAYNAKLAR 1. Defining Reproductive Health 6 Reproductive Rights. In: Action for the 21 st Century: Reproductive Health & Rights for All Summary report of recommended actions on reproductive health. International Conference on Population and Development (ICPD), Cairo, Egypt, ICPD, September Reproductive, Infant and Child Health, Gren LW; Ottoson JM (Eds). In: Community Health Seventh Edition, Vancouver, British Columbia, Mosby-Year Book, Inc., 1994; "Implementation of the Programme of Action of the ICPD in Turkey", Publication of The State Planning Organisation of Turkey, Ankara, "Population and Development Programme of Action adopted at the ICPD" UN Publication, Ankara, "Fertility Trends, Women s Status and Reproductive Expectations in Turkey, Results of Further Analysis of the 1993

7 Turkish DHS". Publication of Hacettepe Üniversitesi IPS and Macro International Inc., Ankara, Dönmez L, Aydın Ö, Bulut HB. Antalya 10 No lu Sağlık Ocağı Bölgesinde Aile Planlaması Yöntem Kullanma Durumu ve yaş Kadın Formlarının Güvenilirliği. Sağlık Ve Toplum, 2001; 11 (2): Türkiye de Ana Sağlığı Aile Planlaması Hizmetleri ve Isteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 Ileri Analiz Sonuçları, (Ed): Ayşe Akın. Hacettepe Üniversitesi, Türkiye Sağlığı ve Aile Planlaması Vakfı, Ankara, UNFPA. 8. Meteoğlu D, Güngör F, Pehlivan A, Doyuran E Yılında Aydın Ilinde Ana Sağlığı ve Aile Planlaması. Sağlık ve Toplum 2002; 12 (1): Balkan Z, Maral I, Bumin MA. Ankara Ili Gölbaşı Bölgesi nde Yaş Evli Kadınların Çocuk Isteme Durumlarına Göre Aile Planlaması Yöntemi Kullanımı ve Kullanılan Aile Planlaması Yöntemleri. Sağlık ve Toplum, 2001; 2: Bulut A, Tümer A, Zarakoğlu P, Sur H. "Cinsel Sağlık-CYBE ve HIV/AIDS." Nüfus Demografi Yapısı Göç Özel Ihtisas Komisyonu Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Alt Komisyonu Raporu, Ankara.

Summary. Dr.Aydan BİRİ*, Dr.Jale ÖZTÜRK**, Dr.Mustafa N. İLHAN***, Dr.lşıl MARAL***

Summary. Dr.Aydan BİRİ*, Dr.Jale ÖZTÜRK**, Dr.Mustafa N. İLHAN***, Dr.lşıl MARAL*** Ankara İlinden Seçilen Sağlık Ocağı Ve Ana- Çocuk Sağlığı Ve Aile Planlaması (Açsap) Bölgelerindeki 1 5-49 Yaş Grubu Kadınların Sahip Oldukları Çocuk Sayısına Göre Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemleri

Detaylı

15-49 Yaş Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemlerindeki Değişimleri

15-49 Yaş Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemlerindeki Değişimleri 15-49 Yaş Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Kullandıkları Aile Planlaması lerindeki Değişimleri REPRODUCTIVE CHARACTERISTICS AND CHANGE OF CONTRASEPTIVE USE AMONG THE MARRIED WOMEN BETWEEN 15-49

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de çocuk sağlığının durumu ( ) Prof. Dr. Betül Ulukol Sosyal Pediatri Bilim Dalı

Dünyada ve Türkiye de çocuk sağlığının durumu ( ) Prof. Dr. Betül Ulukol Sosyal Pediatri Bilim Dalı Dünyada ve Türkiye de çocuk sağlığının durumu (2017-2018) Prof. Dr. Betül Ulukol Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sağlık Yalnızca hastalık ve sakatlığın olmayışı değil fiziksel, bilişsel, psikososyal tam bir

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ

TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ BÖLÜM 1 GİRİŞ Tablo 1.1 Hanehalkı ve kişi görüşmelerinin sonuçları...15 BÖLÜM 2 HANEHALKI NÜFUSU VE KONUT ÖZELLİKLERİ Tablo 2.1 Yaş, yerleşim yeri ve cinsiyete göre hanehalkı

Detaylı

Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları +

Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları + İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 12(2) 93-97 (2005) Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları + Leyla Karaoğlu, Feray Çetin,

Detaylı

TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR SEÇENEK: TIBBİ DÜŞÜKLER

TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR SEÇENEK: TIBBİ DÜŞÜKLER TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR SEÇENEK: TIBBİ DÜŞÜKLER Dünyada Her 1 dakikada: 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın istenmeyen veya planlanmayan gebelikle karşılaşmakta, 110 kadın gebelikle ilgili komplikasyon yaşamakta,

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119 Fırat Tıp Dergisi 200;4(2): - Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Arapgir Devlet Hastanesine Başvuran Gebelerin Doğum Öncesi Bakım Hizmetlerinden Yararlanma Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Dr. Ayfer Fýrat Gemalmaz*, Dr. Pýnar Okyay**, Dr. Eyüp Doyuran***,

Detaylı

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 17 (1) 7-14 (2010) İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri Selma Koluaçık*,

Detaylı

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 Banu Akadlı Ergöçmen ve Mehmet Ali Eryurt Bu bölümde gebeliği önleyici yöntem kullanımı dışında kadının gebe kalma riskini etkileyen temel faktörler incelenmektedir.

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

BEBEK ve ÇOCUK ÖLÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE NÜFUS ve SAĞLIK ARAŞTIRMASI, 1993 ve 1998

BEBEK ve ÇOCUK ÖLÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE NÜFUS ve SAĞLIK ARAŞTIRMASI, 1993 ve 1998 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 57, Sayı 1, 2004 1-12 BEBEK ve ÇOCUK ÖLÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE NÜFUS ve SAĞLIK ARAŞTIRMASI, 1993 ve 1998 Şepnem Taşkın* Nazlı Atak** ÖZET Bu

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13

HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13 HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13 A. Sinan Türkyılmaz, Turgay Ünalan ve H. Yaprak Civelek TNSA-2003 de cinsel yolla bulaşan hastalıklara (CYBH), özellikle AIDS e ilişkin bilgi düzeyini belirlemek üzere sorular

Detaylı

ARAŞTIRMA. Bingöl İli Uydukent Sağlık Ocağı Bölgesindeki 15 49 Yaş Kadınların Aile Planlaması Yöntemi Kullanım Düzeyinin Belirlenmesi

ARAŞTIRMA. Bingöl İli Uydukent Sağlık Ocağı Bölgesindeki 15 49 Yaş Kadınların Aile Planlaması Yöntemi Kullanım Düzeyinin Belirlenmesi ARAŞTIRMA 2008: 22 (4): 185-191 http://www.fusabil.org Hüsamettin KAYA 1 Halim TATLI 1 Yasemin AÇIK 2 S.Erhan DEVECİ 2 1 Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Elazığ, TÜRKİYE

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: ÖZET Amaç: Bu araştırma, radyoterapi alan kanser tanılı hastaların bakım vericilerinin bakım verme yükünü ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek ve bakım verme yükü ile yaşam kalitesi arasındaki

Detaylı

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi*

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Nevin Şahin, İlkay Güngör İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu,

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 7 - Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi asistanları ve son sınıf öğrencilerinin üreme sağlığı hakkındaki bilgilerinin incelenmesi Examination

Detaylı

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Yasemin Türker 1 Funda Yıldırım Baş 2 Erdinç Yavuz 3 Bahriye Arslan 2 1 Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü, Isparta 2 Süleyman Demirel si Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Isparta

Detaylı

Adolesan gebeliklerin neonatal sonuçlar üzerine etkileri

Adolesan gebeliklerin neonatal sonuçlar üzerine etkileri Adolesan gebeliklerin neonatal sonuçlar üzerine etkileri Meltem Koyuncu Arslan 1, Melek Akar 1, Mehmet Yekta Öncel 1,2 1 Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yenidoğan

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ Arş. Gör. Muteber Gizem KESER Sağlık Bilimleri Yüksekokulu Beslenme ve Diyetetik Bölümü Sunum Akışı TÜİK Doğum Verileri Çalışmanın Tanım

Detaylı

BAYKUŞ ÖDÜLLERİ 2017 SOSYAL BAYKUŞ KATEGORİSİ ALTIN ÖDÜL

BAYKUŞ ÖDÜLLERİ 2017 SOSYAL BAYKUŞ KATEGORİSİ ALTIN ÖDÜL BAYKUŞ ÖDÜLLERİ 2017 SOSYAL BAYKUŞ KATEGORİSİ ALTIN ÖDÜL Türkiye deki Bireylerin Otizm Algısı ve Bilgi Düzeyi Araştırması, Türkiye Araştırmacılar Derneği tarafından düzenlenen Baykuş Ödülleri 2017 de Sosyal

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253 Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Elazığ Eğitim Araştırma Hastanesi Sarahatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ne Başvuran Hastalara Uygulanan Kontraseptif Yöntemler ve Hastaların Demografik

Detaylı

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu Sağlık ve Toplum Yıl:2, Sayı: Ocak-Mart 20 ARAŞTIRMALAR / Researches Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu The Fertility Characteristics Of Women

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları Dicle Tıp Dergisi / A. Yılmaz ve ark. Kontrasepsiyon bilgi düzeyleri 2013; 40 (3): 453-457 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2013.03.0309 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Van il merkezinde

Detaylı

TNSA-2003 Bölge Toplantısı-VII DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ

TNSA-2003 Bölge Toplantısı-VII DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ TNSA-2003 Bölge Toplantısı-VII DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ Doç. Dr. Banu AKADLI ERGÖÇMEN 01 Temmuz 2005 - TRABZON DOĞURGANLIK Toplam Doğurganlık Hızları 1978-2003 5 4 4,3 4,0 3 2

Detaylı

ENGELLİ KADINLARIN DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

ENGELLİ KADINLARIN DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER ENGELLİ KADINLARIN DOĞURGANLIK ÖZELLİKLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER Sidar AYTEKİN* Fatma KORUK** * İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Malatya ** Harran Üniversitesi

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) Abstract

Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) Abstract Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) ELAZIĞ İL MERKEZİNDE İKİ EĞİTİM ARAŞTIRMA SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE KADINLARIN

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

TNSA-2003 ÖNEMLİ SONUÇLARI HİZMET ALANLARI

TNSA-2003 ÖNEMLİ SONUÇLARI HİZMET ALANLARI TNSA-2003 ÖNEMLİ SONUÇLARI HİZMET ALANLARI Prof. Dr. Sabahat Tezcan Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü 8 Ekim 2004 - Ankara HANEHALKI ÖZELLİKLERİ Nüfus halen genç yapıda (%29, 15 )

Detaylı

GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ ANKARA TIP MECMUASI (THE JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICJNE) Vol. 47 : 95-108, 1994 GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Meltem Çöl" Deniz Çalışkan* Recep Akdur* Gençlik dönemine

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ BİREYLERİN OTİZM ALGISI VE BİLGİ DÜZEYİ ARAŞTIRMASI

TÜRKİYE DEKİ BİREYLERİN OTİZM ALGISI VE BİLGİ DÜZEYİ ARAŞTIRMASI TÜRKİYE DEKİ BİREYLERİN OTİZM ALGISI VE BİLGİ DÜZEYİ ARAŞTIRMASI 2017 TÜRKİYE DEKİ BİREYLERİN OTİZM ALGISI VE BİLGİ DÜZEYİ ARAŞTIRMASI 2017 II. Araştırma 16 MART - 06 NİSAN 2017 1 TOHUM OTİZM VAKFI Tohum

Detaylı

ÜLKEMİZDE VE DÜNYADA KADıN SAĞLıĞı. Araş. Gör. Kevser Özdemir

ÜLKEMİZDE VE DÜNYADA KADıN SAĞLıĞı. Araş. Gör. Kevser Özdemir 1 ÜLKEMİZDE VE DÜNYADA KADıN SAĞLıĞı Araş. Gör. Kevser Özdemir Kadın Sağlığı 2/30 Kadın sağlığı, kadının doğumdan ölümüne kadar olan süredeki tüm sağlık durumunu kapsar. Kadın sağlığı hizmetlerindeki çağdaş

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

$5$ù7,50$ (%(/ø. gö5(1&ø/(5ø1ø1 *g5(9 7$1,0/$5, 9( <(7(5/ø/ø. $/$1/$5,1$ *g5(.(1'ø/(5ø1ø '(ö(5/(1'ø50(/(5ø g]hq (VUD.$5$0$1 + O\D 2.

$5$ù7,50$ (%(/ø. gö5(1&ø/(5ø1ø1 *g5(9 7$1,0/$5, 9( <(7(5/ø/ø. $/$1/$5,1$ *g5(.(1'ø/(5ø1ø '(ö(5/(1'ø50(/(5ø g]hq (VUD.$5$0$1 + O\D 2. ÖZET Amaç: Bu araştırma, Sağlık Yüksekokulları Ebelik Bölümü son sınıf öğrencilerinin, ebelerin Sağlık Bakanlığı görev tanımları ve Uluslararası Ebeler Konfederasyonu yeterlilik alanlarına göre kendilerini

Detaylı

Türkiye de Kadınların Sağlığı

Türkiye de Kadınların Sağlığı + Pratisyen Hekimlik Kongresi 16-18 Mayıs 2015 İstanbul Türkiye de Kadınların Sağlığı Prof. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi + Zaman: 2015

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

İstanbul Aydın Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Anestezi Bölümünden Mezun Olan Öğrencilerin İş Bulma Oranı

İstanbul Aydın Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Anestezi Bölümünden Mezun Olan Öğrencilerin İş Bulma Oranı Aydın Sağlık Dergisi - Yıl 2 Sayı 1 - Nisan - 2016 (83-90) Özgün Araştırmalar (Original Research) İstanbul Aydın Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Anestezi Bölümünden Mezun Olan Öğrencilerin

Detaylı

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 60.Yıl Projesi. Türkiye de İnsan Hakları ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ne İlişkin Farkındalık Araştırması

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 60.Yıl Projesi. Türkiye de İnsan Hakları ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ne İlişkin Farkındalık Araştırması ULUSLARARASI AF ÖRGÜTÜ İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 60.Yıl Projesi Türkiye de İnsan Hakları ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ne İlişkin Farkındalık Araştırması 17 Mart 2009 Gazeteciler Mahallesi

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2011 ARALIK 2012 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 03.08.2012)

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri

Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(5): 579-586 Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri [Postpartum Care Services and Birth Features

Detaylı

Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler

Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler Araştırma/Research Article Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler Nasır Nesanır¹*, Ahmet Sabri Alper², Serdar İpek², Berna Akovalı²,

Detaylı

İstemsiz Düşük Yapan Kadınlara Verilen Aile Planlaması Danışmanlığının Önemi Ve Şanlıurfa Doğumevi Deneyimi

İstemsiz Düşük Yapan Kadınlara Verilen Aile Planlaması Danışmanlığının Önemi Ve Şanlıurfa Doğumevi Deneyimi İstemsiz Düşük Yapan Kadınlara Verilen Aile Planlaması Danışmanlığının Önemi Ve Şanlıurfa Doğumevi Deneyimi Feray KABALCIOĞLU 1, M. Ali KURÇER 2, Zeynep ŞİMŞEK 3 1 Harran Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu,

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesinin Yoğun Bakım Ünitesi Hemşirelerinde Yaşam Kalitesi, İş Kazaları ve Vardiyalı Çalışmanın Etkileri

Bir Üniversite Hastanesinin Yoğun Bakım Ünitesi Hemşirelerinde Yaşam Kalitesi, İş Kazaları ve Vardiyalı Çalışmanın Etkileri Bir Üniversite Hastanesinin Yoğun Bakım Ünitesi Hemşirelerinde Yaşam Kalitesi, İş Kazaları ve Vardiyalı Çalışmanın Etkileri Didem Yüzügüllü, Necdet Aytaç, Muhsin Akbaba Çukurova Üniversitesi Halk Sağlığı

Detaylı

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article VII. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, 04-07 Ekim 2016 ISSN: 2148-0036 Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: 173-180 Araştırma Makalesi Research Article Akdeniz

Detaylı

ŞANLIURFA TILFINDIR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE AKRABA EVLİLİĞİ PREVALANSI ve 5 YAŞ ALTI ÖLÜMLERE ETKİSİ

ŞANLIURFA TILFINDIR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE AKRABA EVLİLİĞİ PREVALANSI ve 5 YAŞ ALTI ÖLÜMLERE ETKİSİ ŞANLIURFA TILFINDIR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE AKRABA EVLİLİĞİ PREVALANSI ve 5 YAŞ ALTI ÖLÜMLERE ETKİSİ Miyaser KAYAHAN *, Zeynep ŞİMŞEK **, Fatma ERSİN *, Fatma GÖZÜKARA *, Mehmet Ali KURÇER*** ÖZET Bu araştırmada,

Detaylı

Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar. bir sağlık sorunu. Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye

Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar. bir sağlık sorunu. Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye Nadir Hastalıklar-Yetim ilaçlar bir sağlık sorunu Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) Orphanet-Türkiye NADİR HASTALIK Prevalansı 1/2000 den az olan hastalıklar NADİR

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 3. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Tuğba Adalı 19 Şubat 215 Greenpark Otel, Diyarbakır Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

Samsun İli Yaş Grubu Kadınların Aile Planlaması Yöntemlerini Kullanım Dağılımı

Samsun İli Yaş Grubu Kadınların Aile Planlaması Yöntemlerini Kullanım Dağılımı Ankara Med J, 2018;(2):207-14 DOI: 1017098/amj.435262 Samsun İli 15-49 Yaş Grubu Kadınların Aile Planlaması Yöntemlerini Kullanım Dağılımı The Distribution of Family Planning Method Use Among Women Aged

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 Sabahat Tezcan ve Alanur Çavlin Bozbeyoğlu Bu bölümde isteyerek düşükler, kendiliğinden düşükler ve ölü doğumlara ilişkin bulgular sunulmaktadır. Ölü doğumlar ve kendiliğinden

Detaylı

ANKARA İLİ DELİLER KÖYÜNDEKİ EVLİ ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

ANKARA İLİ DELİLER KÖYÜNDEKİ EVLİ ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI Şükran Şankazan, Ayşe Yıldız ANKARA N VERS TES TIP FAK LTES MECMUASI Cilt 55, Say 1, 2002 41-50 ANKARA İLİ DELİLER KÖYÜNDEKİ EVLİ ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI Şükran

Detaylı

Doğurganlık ve Aile Planlaması. İsmet Koç - Turgay Ünalan

Doğurganlık ve Aile Planlaması. İsmet Koç - Turgay Ünalan Doğurganlık ve Aile Planlaması İsmet Koç - Turgay Ünalan Doğurganlık ve Aile Planlaması Doğurganlık Aile Planlaması Doğurganlığı Belirleyen Ara Değişkenler Düşükler ve Ölü Doğumlar Doğurganlık Tercihleri

Detaylı

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Hamit ACEMOĞLU Ali CEYLAN Günay SAKA Melikşah ERTEM Özet Amaç: Erken yaş evlilikleri kadın ve çocuk sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ. (13 Haziran 2012)

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ. (13 Haziran 2012) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KADIN SORUNLARI ARAŞTIRMA UYGULAMA MERKEZİ (HÜKSAM) KADINLAR, İSTEĞE BAĞLI DÜŞÜKLER ve NÜFUS MÜHENDİSLİĞİ GİRİŞİMLERİ HAKKINDA AÇIKLAMA (13 Haziran 2012) HÜKSAM kadın sorunları içerisinde

Detaylı

Enes GÜNDÜZ*, Hatice ÖZDEMİR* Öğr. Gör., Erciyes Üniversitesi, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, İş Sağlığı ve Güvenliği Programı

Enes GÜNDÜZ*, Hatice ÖZDEMİR* Öğr. Gör., Erciyes Üniversitesi, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Enes GÜNDÜZ*, Hatice ÖZDEMİR* Öğr. Gör., Erciyes Üniversitesi, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, İş Sağlığı ve Güvenliği Programı ULUSLAR ARASI İSG KONFERANSI 6-7 ARALIK 2017 İSTANBUL/TÜRKİYE GİRİŞ

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

Kitapçıoğlu G 1 Yanıkkerem E 2. Özet

Kitapçıoğlu G 1 Yanıkkerem E 2. Özet Araştırma Makalesi / Seach Paper Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 47(2) : 87-92, 2008 Manisa Doğumevinde doğum yapan kadınların doğurganlık öyküleri, aile planlaması davranışı ve doğum sonrası

Detaylı

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Kapsamında Öncelikli Gruplar ve Finansman

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Kapsamında Öncelikli Gruplar ve Finansman UNITED NATIONS IN TURKEY Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Kapsamında Öncelikli Gruplar ve Finansman Hiç Kimse Geride Bırakılmasın Dr. Gökhan Yıldırımkaya 29 Kasım 2018, Ankara

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion: ÖZET Amaç: Yapılan bu çalışma ile Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesinde görevli hemşirelerin zihinsel iş yüklerinin değerlendirilmesi ve zihinsel iş yükünün hemşirelerin sosyo-kültürel özelliklerine

Detaylı

T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı

T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ANKARA 2018 2 İçindekiler Sayfa 1. Giriş ve Amaç... 4 2. Gereç ve Yöntem... 4 2.1. Araştırmanının Türü ve Örneklem...

Detaylı

THE HEALTH STATUS AND EXPECTATIONS OF WOMEN PARTICIPATING IN BELMEK COURSES IN THE KEÇİÖREN MUNICIPALITY IN ANKARA

THE HEALTH STATUS AND EXPECTATIONS OF WOMEN PARTICIPATING IN BELMEK COURSES IN THE KEÇİÖREN MUNICIPALITY IN ANKARA ORİJİNAL ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH. Ankara Keçiören İlçesi BELMEK Kurslarına Katılan Kadınların Sağlık Durumları ve Belediyeden Bekledikleri Sağlık Hizmetleri THE HEALTH STATUS AND EXPECTATIONS OF

Detaylı

TNSA-2003 Bölge Toplantısı-4 DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ

TNSA-2003 Bölge Toplantısı-4 DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ TNSA-2003 Bölge Toplantısı-4 DOĞURGANLIK AİLE PLANLAMASI DOĞURGANLIK TERCİHLERİ Doç. Dr. İsmet KOÇ 16 Haziran 2005 - KARS DOĞURGANLIK Toplam Doğurganlık Hızları 1978-2003 5 4 4,3 4,0 3 2 3,1 2,7 2,6 2,2

Detaylı

ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI. Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL**

ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI. Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL** C.Ü.Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10 (3) ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL** ÖZ Amaç: Araştırma, erkeklerin aile planlamasına (AP) ilişkin

Detaylı

Güvenli Annelik. Pof. Dr. Anayit M. Coşkun

Güvenli Annelik. Pof. Dr. Anayit M. Coşkun Güvenli Annelik Pof. Dr. Anayit M. Coşkun İçerik Tanım ve Kavramsal çerçeve Dünya ve ülkemizden (anne & çocuk) veriler Güvenli Annelik Hizmetlerinin iyileştirmesi çalışmaları Ebelik Bakım Modeli Güvenli

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2017 ARALIK 2017 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2017 ARALIK 2017 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2017 ARALIK 2017 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Hacettepe

Detaylı

Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi

Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi Araştırma Maklesi Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi Determining the attitudes of woman towards family planning in Şanlıurfa Fatma GÖZÜKARA, Feray KABALCIOĞLU,

Detaylı

Hatice Oltuluoğlu 1, Mürüvvet Başer 2

Hatice Oltuluoğlu 1, Mürüvvet Başer 2 ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2012;19(3):167-74. Malatya İl Merkezinde Yaşayan Evli Kadınların Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemleri ve Seçme Nedenlerinin İncelenmesi

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

ÜLKEMİZDE KADIN SAĞLIĞI KADINLA İLGİLİ YAPILAN ULUSLAR ARASI TOPLANTILAR

ÜLKEMİZDE KADIN SAĞLIĞI KADINLA İLGİLİ YAPILAN ULUSLAR ARASI TOPLANTILAR ÜLKEMİZDE KADIN SAĞLIĞI KADINLA İLGİLİ YAPILAN ULUSLAR ARASI TOPLANTILAR DERSİN İÇERİĞİ: Kadınla İlgili Yapılan Uluslararası Toplantılar I. Dünya Kadın Konferansı II. Dünya Kadın Konferansı III. Dünya

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık ( ) Kansere Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Beş Yıllık (2003-2007) e Bağlı Ölüm Kayıtlarının Değerlendirilmesi The Determination of the

Detaylı

S11 ENGELLİ BİREYLERDE SİGARA KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Ebru Yıldırım, Aysel Yıldız, Fatma Mutluay, Candan Algun

S11 ENGELLİ BİREYLERDE SİGARA KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Ebru Yıldırım, Aysel Yıldız, Fatma Mutluay, Candan Algun 1 S11 ENGELLİ BİREYLERDE SİGARA KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Ebru Yıldırım, Aysel Yıldız, Fatma Mutluay, Candan Algun İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Detaylı

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Uluslararası 9. Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Kongresi 19-22 Ekim 2017 Antalya/Türkiye BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Öznur KARA

Detaylı

BASKETBOL OYUNCULARININ DURUMLUK VE SÜREKLİ KAYGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

BASKETBOL OYUNCULARININ DURUMLUK VE SÜREKLİ KAYGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BASKETBOL OYUNCULARININ DURUMLUK VE SÜREKLİ KAYGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Edim MACİLA BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZİ LEFKOŞA,

Detaylı

Gebelik İzleminde Maternal Mortalite ve Morbiditeyi Azaltacak Yaklaşımların Geliştirilmesi

Gebelik İzleminde Maternal Mortalite ve Morbiditeyi Azaltacak Yaklaşımların Geliştirilmesi Gebelik İzleminde Maternal Mortalite ve Morbiditeyi Azaltacak Yaklaşımların Geliştirilmesi Ankara 03-Aralık-2017 3 BM Nüfus Fonu (UNFPA) UNFPA; her hamileliğin istenilen, her doğumun güvenli ve her gencin

Detaylı

KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK. Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ

KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK. Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ HÜKSAM Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi Cinsiyetle ilgili savunmasızlık UNESCO Uluslar

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU Prof. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mayıs 2013 1 Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler dünyada ve Türkiye de kadın sağlığının durumu konusunda bilgi kazanacaklardır.

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 20.12.2010)

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mayıs 2011

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mayıs 2011 DÜNYADA VE TÜRKİYE DE KADIN SAĞLIĞININ DURUMU Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mayıs 2011 1 Amaç: Bu dersin sonunda öğrenciler dünyada ve Türkiye de kadın sağlığının durumu konusunda bilgi kazanacaklardır.

Detaylı

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Banu Akadlı Ergöçmen, Prof.Dr. İlknur Yüksel Kaptanoğlu, Doç.Dr. 20 Mart 2015 Erken Evlilik/Çocuk Yaşta Evlilik Çocuk yaşta evlilik, fiziksel, fizyolojik ve psikolojik

Detaylı

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (3) 122-130, 2003 122

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (3) 122-130, 2003 122 Doğum sonrası dönemde verilen aile planlaması ARAŞTIRMALAR eğitiminin yöntem (Research kullanmaya Reports) etkisi DOĞUM SONRASI DÖNEMDE VERİLEN AİLE PLANLAMASI EĞİTİMİNİN YÖNTEM KULLANMAYA ETKİSİ The effect

Detaylı

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış I. GİRİŞ Doğumun sağlıklı koşullarda ve bir sağlık personelinin yardımıyla yaptırılmasının ve doğum

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Balcı E, Gün İ, Özçelik B, Öztürk A ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN DOĞUM POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN GEBELERİN SEVK VE SAĞLIK OCAKLARINI KULLANMA DURUMU Health Center Usage

Detaylı

HARRAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi AKTS Üreme Sağlığı ve Aile V

HARRAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi AKTS Üreme Sağlığı ve Aile V HARRAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi AKTS Üreme Sağlığı ve Aile 2801506 V 2+0 2 2 Planlaması Ön Koşul Dersler Yok Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersi

Detaylı

TÜRKİYE DE HIV EPİDEMİYOLOJİSİNİN SON DURUMU

TÜRKİYE DE HIV EPİDEMİYOLOJİSİNİN SON DURUMU TÜRKİYE DE HIV EPİDEMİYOLOJİSİNİN SON DURUMU Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi HIV/AIDS Tedavi ve Araştırma Merkezi (HATAM) 15-18 Kasım 2018 HIV/AIDS Kongresi 2018 - Antalya DÜNYADA HIV İNFEKTE YENİ

Detaylı