Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S."

Transkript

1 Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover Yrd. Doç. Dr. S. Fatih Kostaoğlu Öz Ülelerin üretim apasiteleri içerisinde özel bir yeri olan sanayi setörünün nitel ve nicel gelişimlerinin gözlenmesi eonomi açıdan önemlidir. Bu açıdan baıldığında, sanayi setöründei özellile nicel gelişimin gözlenmesinde setörün iş hacmi araştırması ullanılabilir. Setörün iş hacminin zaman içerisinde izlediği seyrin değerlendirilmesi setördei satış mitarı ve ürün fiyatları onusunda bilgi sağlayacatır. Bu çalışmada, TUİK den elde edilen 005:1 ve 014:1 arası dönemi apsayan aylı sanayi setörü ciro endesi ullanılara, bu serinin durağanlığı araştırılmıştır. Çalışmada setörel iş hacminin izlediği patia ve setöre uygulanaca politiaların etinliğini analiz etme için literatüre uygun ırılmalı ve ırılmasız birim ö analizlerine yer verilmiştir. Elde edilen bulgular sanayi setörü ciro endesinin durağan olmadığı yani dalgalanmaların alıcı olduğunu ortaya oymuştur. Anahtar Kelimeler: Sanayi Setörü, İş Hacmi, Birim Kö Analizi Abstract Qualitative and quantitative development of industrial Sector which has a special place in the country s production capacity is important in economic perspective. In this point of view, investigation of sector turnover can be used to watch especially industrial sector quantitative development. Evaluation of sector turnover progress in the course of time provides information about quantity of sales and product prices. In this study, it is investigated stationarity of industrial sector turnover index using monthly data between 005:1 and 014:1 which is got TUİK. In eeping with the literature, unit root tests which include structural brea and no structural brea are performed to analyze path of sectoral turnover and effectiveness of policies to be implemented. The findings display that industrial sector turnover index is non- stationarity, in other words, fluctuations are permanent. Keywords: Industrial Sector, Turnover, Unit Root Analysis Giriş Miro düzeyde eonominin performansının ortaya onulmasında setörel analizler önem arz etmetedir. Üle eonomilerine baıldığında literatürle uyumlu olara sanayi setörünün analizi ön plana çımatadır. Yarattığı atma değer ve eonomi faaliyet içerisindei yüse payı sanayi setörüne ilgiyi artırmatadır. Sanayi üretim endesi üzerine yapılan ço sayıda çalışma bulunmatadır ve bu çalışmaların büyü ısmı sanayi üretim endesi serisinin durağanlığını tartışmatadır. Bunlar; Miron ve Romer (1990), Osborn, Heravi ve Birchenhall (1999), Bodo, Golinelli ve Parigi (000), Picchetti ve Toledo (00), Davis (004), Bayar ve Topunar (014), Tein ve Adi (014), Alencar ve Rocha (016)..vb.. Sanayi Yrd. Doç. Dr. S. Fatih Kostaoğlu, Anadolu Üniversitesi AÖF, * Bu çalışma Anadolu Uluslararası İtisat Kongresinde Özet Metin Olara Sunulan Sanayi Setöründe Karlılı Eğilimi: Eonometri Bir analiz başlılı çalışmanın revize edilere ve genişletilere hazırlanmış halidir. sbd.anadolu.edu.tr 61

2 Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi üretim endesi serisinin özellilerinin belirlenmesi, eonomide ısa dönemde meydana gelen şoların etilerinin alıcı olup olmadığının belirlenmesi açısından önemlidir. Şoların etilerinin analiz edilmesi ile eonomi politia uygulamalarına da yön verilebilecetir. Eonomi serilerin zaman içerisindei hareetlerinin yani zaman serisi özellilerinin bilinmesi önemli eonomi politiası ve teori çıarımların elde edilmesi için önemlidir. Literatürde sılıla, eonomi zaman serilerin özellilerinin belirlenmesinde birim ö testleri ullanılmata ve elde edilen bulgular teori temeller ve politi çıarımları tartışma üzere ortaya onulmatadır. Literatürde eonomi serilerin durağanlı özelliğini araştırma üzere yapılmış ço sayıda çalışma bulunmatadır. Bunlar: Greasley ve Oxley (1994), Holmes (001), Hansen (001), Kanas ve Genius (005), Chang vd. (006), Wang ve Tome (007), Güloğlu ve İvrendi (010), Esen (014)..vb.. Bunların birçoğu maro eonomi serilere odalanıren, miro eonomi serilere odalanan çalışma sayısı görece az almatadır. Bu durum miro eonomi teoriden yola çıan ve ampiri olara politi önermeler sunan çalışmaların ısıtlı almasına neden olmatadır. Sanayi ciro endesi, bu setördei iş hacminin belirlenmesi açısından önemlidir. Sanayi setöründei satışı gerçeleştirilen ürün mitarı ve ürün fiyatları haında gelece projesiyonların çizilmesi ve setöre ilişin politi uygulamalara ilişin apsamlı bir analiz yapılması için önemlidir. Bu çalışma, sanayi setörü ciro endesi serisinin zaman içerisindei hareetini analiz etmeyi amaçlamatadır. Bunun için zaman serilerinin özellilerinin analizinde sılıla ullanılan birim ö testlerinden yararlanılacatır. Eonomi onjontürde meydana gelen şolar eonomi serilerde ırılma yarattığından bu çalışma da hem ırılmasız hem de ırılmalı biri ö testleri ullanılara istatisel ve itisadi olara etin sonuçların ortaya onulması sağlanacatır. Yöntem Eonomi ve istatisel varsayımları diate alan etin bir eonometri analiz için, ullanılaca eonomi verinin trend davranışının bilinmesi önem arz etmetedir. Analiz edilece eonomi serinin trend içerip içermediği, varsa serinin içerdiği trendin deterministi mi yosa stoasti mi olup olmadığının belirlenmesi gereir. Eonomi zaman serisi verileri genellile bir trende sahiptir ve ortalamasına göre durağan olmayabilir. Bu durum seriye basit bir dönüşüm uygulanması ile giderilebilir (Vogelvang, 005, s. 78). Y t şelinde ifade edilen bir eonomi seriyi ele alalım ve bu seri deterministi trend içersin: Y = δ + δ t + u u : NID (0,σ ) (I) t 0 1 t t u Denlem (I) den de açıça görüleceği gibi bu seri durağan bir seridir. Yani serinin geçmiş dönemdei değerleri cari dönemdei değerlerini etilememetedir. Bu süreç trend içerilmesinden dolayı trend durağan bir süreç olara adlandırılır. Hata terimi (u t ) normal dağılıma sahip, ortalaması sıfır ve sabit varyansa sahiptir. Böyle bir hata terimi beyaz gürültü hata terimi olara isimlendirilir. Serinin durağan olmadığı bir başa deyişle birim ö içerdiği bir durumu ise rassal yürüyüş sürecini ullanara ortaya oyabiliriz. Basit bir rassal yürüyüş sürecini şu şeilde gösterebiliriz: Y = Y + u u : NID (0,σ ) (II) t t-1 t t u Denlem (II) basit bir rassal yürüyüş sürecidir ve basit süreç diat edilirse sabit terim içermemetedir. Bununla birlite, bu sürece sabit terim elenere biriimli rassal yürüyüş süreci elde edilir. Biriimli rassal yürüyüş süreci ise: Y = +Y + u u : NID (0,σ ) (III) t 0 t-1 t t u Bu süreç durağan değildir çünü t, Var(Y gerçeleşir (Wang, 003, s.15). t ) t u Basit rassal yürüyüş sürecinde, Y t gözlemlerinin birinci farını alırsa rassal yürüyüş sürecini durağan hale getiririz: (Y -Y ) = u u : NID (0,σ ) (IV) t t-1 t t u Y t nin bu süreci far durağan bir süreçtir. Ayrıca bu süreç birim ö süreci olara da tanımlanır. Bununla birlite, serinin farı alınara biriimli rassal yürüyüş süreci için de far durağan süreç elde edilmiş olur. 6

3 Cilt/Vol.: 16 - Sayı/No: (61-68) Durağan olmayan bir rassal yürüyüş modeli ile durağan bir AR(1) süreci arasındai en önemli far; hata teriminde ortaya çıan bir şo durağan olmayan süreçte bağımlı değişen üzerinde alıcı etilere sahip oluren, durağan olan süreçte bağımlı değişen üzerindei eti zamanla aybolur (Vogelvang, 005, s.80). Son yıllarda olduça popüler olan ve sılıla serilerin durağanlığının test edilmesinde ullanılan yöntem birim ö testidir. Stoasti birim ö sürecini sabit olmayan rassal yürüyüş modeli ile ortaya oyabiliriz. Y = Y + u u : NID (0,σ ) (V) t t-1 t t u Hata terimi (u t ) normal dağılıma sahip, ortalaması sıfır ve sabit varyansa sahiptir ve beyaz gürültü hata terimidir. Burada; eğer φ=1 ise, birim ö durumudur. Yani bu süreç durağan olmayan stoasti bir sürece işaret eder (Gujarati, 004, s. 814). Teori ve uygulama olaylığından dolayı denlem (V) in her ii tarafından Y t-1 çıarılara bir manipülasyon gerçeleştirilirse: Y -Y = Y -Y + u t t-1 t-1 t-1 t Y Y u (VI) t t-1 t Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Denlem (VI) gibi bir süreç elde edilir. Uygulamada ve paet programlarda denlem (V) yerine denlem (VI) tahmin edilir ve η=0 boş hipotezi altında test gerçeleştirilir. Eğer η=0 ise, bunun anlamı φ=1 demetir ve bu sonuç birim öün varlığına işaret eder. Bir başa deyişle, test edilen eonomi seri durağan değildir. Birim ö testinde, boş hipotez; η=0 (φ=1) altında, Y t-1 atsayısının tahmin edilen t değeri örnelem büyü dahi olsa t dağılım göstermez yani bu değer asimptoti normal dağılım göstermez. Dicey ve Fuller, η=0 boş hipotezi altında denlem (VI) Y t-1 atsayısının tahmin edilen t değerinin τ (tau) istatistiğini taip ettiğini göstermiş ve Monte- Carlo simülasyonları ile de tau istatistiğinin riti değer tablosunu üretmişlerdir. Paet programlar da Dicey ve Fuller in ortaya oymuş olduğu riti değer tablosunun MacKinnon tarafından geliştirilmiş halini ullanırlar (Gujarati, 004, s. 815). Dicey ve Fuller Birim Kö Testi (DF) Dicey ve Fuller (1979) in ortaya oyduğu birim ö testi üç farlı formda tahmin edilebilir. Bunlar; sadece bir AR(1) süreci olara, sabit terimle birlite bir AR(1) süreci olara ve trend içeren sabit terimle birlite bir AR(1) süreci olara sıralanabilir: Rassal Yürüyüş: ΔY = ηy + u (VII) t t-1 t Sabit Terimli Rassal Yürüyüş: ΔY = β + ηy + u t 0 t-1 t VIII Trend ve Sabit Terimli Rassal Yürüyüş: ΔY = β + β t + ηy + u (IX) t 0 1 t-1 t Bu üç durumun her birinde boş hipotez η=0 yani birim ö vardır bir başa deyişle seri durağan değildir. Alternatif hipotez ise η<0 yani birim ö yotur bir başa deyişle seri durağandır. Boş hipotezi reddedilmesi durumunda Y t için şu yorumlar getirilir; rassal yürüyüş süreci için sıfır ortalama ile durağandır, sabit terimli rassal yürüyüş süreci için sıfır olmayan ortalama ile durağandır ve trend ve sabit terimli rassal yürüyüş için ise trend etrafında durağandır (Gujarati, 004, s. 815). DF birim ö testleri, her üç durumda da hata terimi u t nin orelasyon içermediğini yani hata terimlerinin birbirleri ile ilişili olmadığını varsayar. Genişletilmiş Dicey ve Fuller Birim Kö Testi (ADF) DF birim ö testi bir AR(1) sürecidir yani basit bir rassal yürüyüş sürecidir. Anca hata terimleri genellile otoorelasyon içerir ve bu sebeple DF testine ΔY t nin gecimelerinin elenmesi gereir. Böylece hata terimlerinin beyaz gürültü özelliği göstermesi sağlanabilir. Bu durumu diate alan Dicey ve Fuller (1981) temel testlerini revize etmişler ve genişletilmiş Dicey- Fuller birim ö testini ortaya oymuşlardır. Ortaya onulan bu yeni süreç hata terimlerinin arasında ortaya çıabilece olası otoorelasyon sorununu gideren bir yapıdadır (Wang, 003, s. 16). sbd.anadolu.edu.tr 63

4 Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi Bu yeni test temel Dicey ve Fuller birim ö testinde ullanılan üç denleme bağımlı değişen ΔY t nin gecimelerinin elenmesinden oluşmatadır ve hata terimi (u t ) beyaz gürültü özelliğindedir yani normal dağılıma sahip, ortalaması sıfır ve sabit varyansa sahiptir: ΔY = ηy + μ ΔY + u X t t-1 i t-i t t 0 t-1 i t-i t ΔY = β + ηy + μ ΔY + u XI t 0 t-1 1 i t-i t ΔY =β + ηy + β t + μ ΔY + u XII ΔY t nin modele dahil edilece gecime sayısı, hata terimindei otoorelasyonu ortadan aldıraca sayıda belirlenir. Boş hipotez temel DF test ile aynıdır, η=0 yani birim ö vardır ve alternatif hipotez birim ö yotur yani seri durağandır şelindedir. DF testin genişletilmiş bu versiyonuda (ADF) asimptoti normal dağılım göstermez. ADF birim ö testi de standart olmayan sınırlı dağılıma sahiptir. Kısıtlı dağılım modelde içerilen deterministi terimlere bağlıdır. Bu nedenle sabitli ve trend modellerde farlı riti değerler ullanılır. Bundan dolayı aynı riti değerler bu genişletilmiş versiyon içinde ullanılır (Lütepohl ve Kratzig, 004, s ). Philips- Perron Birim Kö Testi (PP) ADF birim ö testi hata terimin de ortaya çıabilece muhtemel orelasyonu önleme için modele gecimeli far terimlerini eleyere bu sorunu gidermiştir. Philips-Perron (1988) ise non- parametri istatisel metotları ullanara hata terimlerindei ortaya çıması muhtemel orelasyonları diate alan bir yöntem geliştirmiştir. ADF ve PP birim ö testleri hata terimlerinin içerdiği otoorelasyonu diate alma için izledileri değişi yalaşımlardan dolayı ayrışırlar. Ayrıca düşü freanslı verilerde PP birim ö testi ADF birim ö teste göre daha etindir (Choi ve Chung, 1995, s ). Philips- Perron (1988) birim ö testinin asimptoti dağılımları genişletilmiş Dicey- Fuller Test istatistiği ile aynıdır yani MacKinnon riti değer tablosu ullanılmatadır. ADF testi ve PP birim ö testleri serinin sahip olacağı muhtemel rejim değişiliği ya da bir başa deyişle ırılmaları diate almazlar. Bu açıdan baıldığında zaman serisi verileri ile çalışılıren ırılmaya diate alan birim ölerin de ullanılması yapılan analizin güvenilirliğini güçlendirecetir. Perron Kırılmalı Birim Kö Testi Perron (1989), standart birim ö testlerinin yapısal ırılmayı diate almamasından dolayı birim öün varlığını gösteren boş hipotezi abul etme eğiliminde oldularını ileri sürmüştür. Yani serinin durağan olduğu halde durağan olmadığı yönünde sonuçlar ortaya çımatadır. Bu sorunu gözlemleyenlerden biri olan Perron (1989), eonomi serilerde birim öün varlığı ve şoların etilerinin alıcı olup olmadığı hususunu detaylı bir biçimde tartışmıştır. Perron a göre, eonomi zaman serileri birçoğu birim ö içermemete ve şoların etileri de alıcı olmamatadır. Perron (1989) serilerin ırılma içerdiğini abul etmiş ve bunları dışsal olara sürece dahil eden bir test geliştirmiştir. Bu test sürecini ADF birim ö testi hem sabit hem de trend içeren modelini baz alara ortaya oyabiliriz. Denlem (XII) yi temel alan Perron burada trend değişenini şu şeilde almıştır (Byrne ve Perman, 006, s. 5): s s t = t 0+ t d 0 ttb+ t1z + t 1(z-TB)d ttb (XIII) 0 ise t<tb DT t = 1eğer TB t TB, ırılma tarihini göstermetedir ve burada modelin sabit ve deterministi trend içerdiği varsayılmıştır. Sadece sabitte ırılma olduğunda denlem (XIII) de s t1 = 0olur ve t o sıfırdan farlıdır. Sadece eğimde ırılma olduğunda denlem (XIII) de t = 0olur ve t s 0 1 sıfırdan farlıdır. Boş hipotez, ırılma ile beraber birim ö olduğu yönünde ien, alternatif hipotez ırılma altında trend durağan sürece işaret eder. Perron elde ettiği bulgular, birço serinin birim ö içermediği anca yapısal ırılma içeren trend durağan seriler olduğunu ileri sürümüştür (Enders, 004, s. 05). Perron (1990), zaman serileri görsel olara incelendiğinde genellile serilerin ırılma içerdiğinin gözleneceğini ileri sürmüştür. Dolayısıyla, bu seriler inceleniren ırılmalı birim ö analizlerinden yararlanılmalıdır. 64

5 Cilt/Vol.: 16 - Sayı/No: (61-68) Zivot- Andrews Kırılmalı Birim Kö Testi Zivot-Andrews (199), zaman serilerinin ırılmalar içerdiğini diate alan bir test geliştirimiştir anca Perron (1990) asine geliştirdiği birim ö modeline ırılmaları içsel olara dahil etmiştir. Zivot-Andrews tarafından geliştirilen birim ö test süreci de üç farlı durum üzerinden ele alınmıştır. Bu üç farlı süreci şu şeilde ifade edebiliriz: ili modelin ortalamada ırılma olma durumunu göz önünde bulunduran ve bundan dolayı sabit terim ula değişenini Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (DC t ) içeren süreç; diğeri zaman serisinin eğiminde ırılma olması durumunu diate alan ve bundan dolayı eğim ula değişenini (DT t ) içeren süreç ve üçüncüsü ise her ii durumun ombine edilmiş hali olan yani serinin hem ortalamasında hem de eğimde ırılma içerdiğini diate alan ve bu sebeple hem sabit hem de eğim ulası içeren süreçtir (Apergis, Katrailidis ve Tabais, 000, s. 600). Bu üç süreç şu şeilde ifade edilebilir: ΔY = β + ηy + β t + ωdc + μ ΔY + u Süreç I (XIV) t 0 t-1 1 t i t-i t ΔY = β + ηy + β t + αdt + μ ΔY + u Süreç II (XV) t 0 t-1 1 t i t-i t t 0 t-1 1 t t i t-i t ΔY = β + ηy + β t + ωdc + αdt + μ ΔY + u Süreç III (XVI) t>tb eğer 1 t>tb eğer 1-TB DC t = DT t = değil ise 0 değil ise 0 Zivot-Andrews birim ö testi de diğer birim ö testlerinde olduğu gibi boş ve alternatif hipotezlere sahiptir ve değerlendirme Y t-1 atsayısına baılara yapılır. Bu test, zaman serisinin tüm notalarını olası bir ırılma notası olara modeller. Süreç sıralı bir regresyon tahmini gerçeleştirir ve her bir tahmin için bir istatisti hesaplar. Elde edilen bu istatistilerden en üçü olan nota ırılma zamanı olara alınır. Ampiri çalışmalarda yaygın olara tercih edilen III numaralı süreçtir. Veri Seti ve Ampiri Sonuçlar Eonomi zaman serilerinin durağanlı özellilerini araştıran bu çalışmada ullanılan veri seti Türiye İstatisti Kurumu (TUİK) tarafından yayınlanan sanayi ciro endesidir. Analiz edilece veriler TUİK veri tabanından 005:1 ve 014:1 arası dönemi apsayan aylı verilerdir ve 1 gözlemden oluşmatadır. Bu gözlem sayısı analizin etin gerçeleştirilmesi için yeterlidir. İl olara serilerin görsel incelemesi yapılmıştır. Bunun için yatay esende tarih ve diey esende endesin değerini gösterece şeilde serinin grafiği çizilmiştir. Bu grafiler, serinin 008 döneminde belirgin bir ırılma içerdiği yani rejim değiştirdiği yönündedir. Ayrıca grafi 1 de sunulan ii grafiten sol taraftai serinin mevsimselliten arındırılmamış halini ifade ederen, sağ taraftai serinin mevsimselliten arındırılmış halidir. Mevsimselliğin varlığında analizin gerçeleştirilmesinin bazı istatisel saıncaları olabilir. Bunlardan urtulma için mevsimselliten arındırılmış seri ile analiz gerçeleştirilmiştir. sbd.anadolu.edu.tr 65

6 Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi Rev Serisinin Grafiği Mevsimselliten Arındırılmış Rev Serisi Grafiği Grafi 1. Serinin Görünümü Kırılmayı diate almayan birim ö testler ile yapılan sonuçlar hem genişletilmiş Dicey- Fuller testinde hem de Philips- Perron testinde serinin birim ö içerdiği sonucunu ortaya oymatadır. Serinin ırılmayı diate alan Perron ve Zivot Andrews birim ö test sonuçları da ayını şeilde serinin birim ö içerdiği boş hipotezini abul etmetedir. Serinin birim ö içermesi durağan olmayan bir sürecin varlığını ortaya oyar. Yani ortaya çıaca herhangi bir şoun etileri alıcı olmatadır. Serinin durağan hale getirilmesi için gerçeleştirilmesi gereen işlem ise serinin farının alınmasıdır. Farı alınan seri için elde edilen test sonuçları da yine tablo 1 de sunulmatadır. Elde edilen sonuçlar serinin hem ırılmayı diate almayan hem de diate alan modellerde farında durağanlaştığı yönündedir. Sonuç olara sanayi ciro endesi serisi ilgili dönemde far durağan bir seridir. Tablo 1. Birim Kö Test Sonuçları Düzeylerinde Serinin Birim Kö Sınama Sonuçları Rev Serisi Birim Kö Sınaması Sonuçları ADF PP Perron Z A 1,63 1,63 4,57 4,53 Trendli ve Sabitli [ 3.44] [ 3.44] [ 5,59] [ 5,08] Sabitli 0,5 0,58 3,73 3,71 [,88] [,88] [ 5,3] [ 4,93] Farlarında Serinin Birim Kö Sınama Sonuçları Rev Serisi Birim Kö Sınaması Sonuçları ADF PP Perron Z A 11,55 11,55 13,58 1 Trendli ve Sabitli [ 3.16] [ 3.44] [ 5,59] [ 5,08] Sabitli 11,49 11,51 13,6 11,93 [,88] [,88] [ 5,3] [ 4,93] Köşeli parantez içindei değerler %5 anlam düzeyi riti değerleridir. 66

7 Cilt/Vol.: 16 - Sayı/No: (61-68) Sonuç Sanayi ciro endesi, setörün iş hacmini yansıtması baımından önemlidir. İş hacmini yansıtan sanayi setörü ciro endesi, ilgili setördei satışlar ve ürün fiyatları ile yaından ilişilidir. Bu ilişi setörün üretim mitarı haında çıarımda bulunulmasına yardımcı olur. Ayrıca ham madde ve emtia fiyatlarının etilerinin analiz edilmesine atı sağlar. Sanayi setörü ciro endesinin analiz edildiği bu çalışmada, bu serinin hem ırılmalı birim ö testlere göre hem de ırılmasız birim ö test sonuçlarına göre ilgili dönemde durağan olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Serinin durağan olmaması, ortaya çıan şoların etilerinin alıcı olduğunu göstermetedir. Bu sonuç farlı açılardan yorumlanabilir. Serinin durağan olmaması ve grafiği göz önüne alındığında bu endesin yuarı yönlü hareet ettiği görülmetedir. Yani endes ilgili dönemde pozitif yönde hareet etmetedir. Bu durum setördei üretimin ve satışların artmasından aynalanabileceği gibi ürün ve emtia fiyatlarındai artıştan da aynalanabilir. Bu ayrıştırmanın daha detaylı ortaya onulması ileri de yapılaca çalışmaların onusu olacatır. Sonuçta, çalışmada elde edilen bulgular sanayi setörü cirosunun uygulanaca politialar ile etilenebileceği anca bu etilerin daha ço üretim mitarında artışı sağlayaca politi uygulamalar olması eonomi performans ve refah açısından olumlu olacatır. Asi tadirde bu şolar sonucunda yaratılan etilerin sadece fiyat tarafından gelmesinin olumsuz etileri daha fazla olacatır. Kaynaça Alencar, A.P. & Rocha, F. M. M. (016). Forecasting Brazilian Industrial Prodcution Index with Level and Trend Change After Crisis and SARIMA Models. International Journal of Statistics & Economics, 17(1), -9. Apergis, N., Katrailidis, K. P. & Tanais, N. M. (000). Current Account Deficit Sustainability: The Case of Greece. Applied Economics Letters, 7 (9), Bayar, G. & Topunar, S. (014). Türiye İmalat Sanayi Alt Setörleri Üretiminin Belirleyicileri- Panel Veri Analizi. Business and Economics Research Journal, 5(1), Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Bodo, G., Golinelli, R. & Parigi, G. (000). Forecasting Industrial Prodcution in the Euro Area. Empirical Economics, 5 (4), Byrne, J. P. & Perman, R. (006). Unit Root and Structural Breas: A Survey of the Literature. Erişim Tarihi: , Erişim Adresi: Chang, T., Chang, H., Chu, H. & Wei, C. (006). Is per capita Real GDP Stationary in African Countries? Evidence From Panel SURADF test, Applied Economics Letters, 13, Choi, I. & Chung, B. S. (1995). Sampling Frequency and Power of Tests for a Unit Root: A Simulation Study. Economics Letter, 49(), Davis, J. H. (004). An Anual Index of U.S. Industrial Production, The Quarterly Journal of Economics, 119(4), Dicey, D. A. & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with Unit Root. Journal of the Amrerican Statistical Association, 74 (366), Dicey, D. A. & Fuller, W. A. (1981). Lielihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit root. Econometrica. 49 (4), Enders, W. (004). Applied Econometric Time Series (Second Edition). Wiley. Esen, E. (014). Reel Çıtıdai Dalgalanmalar Geçici mi yosa Kalıcı mı? OECD Üleleri için Bir Panel Veri Analizi. Esişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 9 (), 7-3. Greasley, D. & Oxley, L. (1994). Structural Change and Unit Root Testing: British Industrial Production Applied Economics Letters, 1(3), Gujarati, D. N. (004). Basic Econometrics (Fourth Edition). The McGraw- Hill Companies. sbd.anadolu.edu.tr 67

8 Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi Güloğlu, B. & Ivrendi, M. (010). Output Fluctuations: Transitory or Permanent? The Case of Latin America. Applied Economics Letters, 17 (4), Hansen, B. E. (001). The New Econometrics of Structural Change: Dating Breas in U. S. Labor Productivity. Journal of Economics Persoectives, 15 (4), Holmes, M. J. (001). New Evidence on Real Exchange Rate Stationarity and Purchasing Power Parity in Less Developed Countries. Journal of Macroeconomics, 3 (4), Kanas, A. & Genius, M. (005). Regime (non)stationarity in the US/UK real Exchange Rate. Economics Letter, 87 (3), Lütepohl, H. & Kratzig, M. (004). Applied Time Series Econometrics. Cambridge University Press. Miron, J. A. & Romer, C. D. (1990). A New Monthly Index of Industrial Production, The Journal of Economic History, 50 (), Osborn, D. R., Heravi, S. & Birchenhall, C. R. (1999). Seasonal Unit Roots and Forecasts of Two Digit European Industrial Production. International Journal of Forecasting, 15(1), Perron, P. (1989). The Great Crash, the Oil Price Shoc, and the Unit Root Hypothesis. Econometrica, 57 (6), Perron, P. (1990). Testing for a Unit Root in a Time Series With a Changing Mean. Journal of Business & Economic Statistics, 8(), Philips, P. C. B. & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometria, 75, Picchetti, P. & Toledo, C. (00). Estimating and Interpreting a Common Stochastic Component for the Brazillian Industrial Production Index. Revista Brasileira de Economia, 56(1), Tein, K. & Adi, Y. (014). Mevsimsel Birim Kö Testleri: Türiye Sanayi Üretim Endesi Üzerine Bir Uygulama. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), Vogelvang, B. (005). Econometrics: Theory and Applications with E-views. Pearson Edcuation. Wang, P. (003). Financial Econometrics: Methods and Models. Routledge. Wang, D. & Tome, W. G. (007). Commodity Prices and Unit Root Tests. American Joural of Agricultural Economics, 89(4), Zivot, E. & Andrews, D. W. K. (199). Further Evidence on the Great Crash, the Oil-Price Shoc, and the Unit Root Hypothesis. Journal of Business& Economic Statistics, 10(3),

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 Zaman serisi ekonometrisinde sahte regresyona neden olacak durağan olmama durumlarından sakınmak amacıyla, elimizde yer alan zaman serilerinin durağanlık açısından

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Eletroni Dergisi Sayı 12 Oca 2015 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME, ENERJİ TÜKETİMİ VE İTHALAT İLİŞKİSİ ÖZET Canan SANCAR 1 Melie ATAY POLAT 2 Bu çalışmada Türiye de eonomi

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Uluslararası Ham Petrol ve Altın Fiyatlarının Amerian Doları ile İlişisi: Amiri Bir Uygulama Mehmet Şentür 1 Yusuf Erem Abaş 2 Uğur Adıguzel 3 Özet Bu çalışmada, uluslararası altın ve etrol fiyatlarının

Detaylı

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators *

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators * MIXED EGESYON TAHMİN EDİCİLEİNİN KAŞILAŞTIILMASI The Comparisions o Mixed egression Estimators * Sevgi AKGÜNEŞ KESTİ Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Matemati Anabilim Dalı Selahattin KAÇIANLA Ç.Ü.Fen Edebiyat

Detaylı

LiberalleĢme ve Türkiye nin Ekonomik Coğrafyası

LiberalleĢme ve Türkiye nin Ekonomik Coğrafyası LiberalleĢme ve Türiye nin Eonomi Coğrafyası Ebru Arıcıoğlu Niğde Üniversitesi, Ġ.Ġ.B.F., Ġtisat Bölümü, Niğde ebruaricioglu@gmail.com ġeip Yazgan Ağrı Ġbrahim Çeçen Üniversitesi, Ġ.Ġ.B.F., Ġtisat Bölümü,

Detaylı

Türkiye de Sanayi Üretim Endeksinin Periyodik Durağanlık Özellikleri

Türkiye de Sanayi Üretim Endeksinin Periyodik Durağanlık Özellikleri Türkiye de Sanayi Üretim Endeksinin Periyodik Durağanlık Özellikleri Selim YILDIRIM Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü selimy@anadolu.edu.tr Esin KILIÇ

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206 TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ:

Detaylı

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ Salih TÜREDİ * Metin BERBER ** ÖZ Bu çalışmada, finansal alınma ve ticari açılı ile eonomi büyüme ilişisi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Ekonometri I Dersin Kodu ECO 301 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 6 Haftalık Ders Saati 4 Haftalık

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s Niğde Üniversesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s.1-12 1 SABİT SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ ÖZ Ahmet ŞAHBAZ 1 Bu çalışmada sab sermeye yatırımları ve

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri) ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMLI GRUPLARDA ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr BAĞIMLI İKİDEN ÇOK GRUBUN KARŞILAŞTIRILMASINA

Detaylı

IJ ER ISSN:

IJ ER ISSN: IJ ER International Journal of Social Sciences and Education Research Online, http://dergipar.gov.tr/ijsser Volume: 3(5), 207 Hisse senedi fiyat endesi ile maroeonomi değişenler arasındai ilişinin analizi:

Detaylı

YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI *

YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI * YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI * A. Neyran ORHUNBİLGE Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Sayısal

Detaylı

Doç. Dr. Selim Yıldırım - Doç. Dr. Hasan Murat Ertuğrul - Prof. Dr. Uğur Soytaş

Doç. Dr. Selim Yıldırım - Doç. Dr. Hasan Murat Ertuğrul - Prof. Dr. Uğur Soytaş Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Türkiye de Aylık İstihdam Serisinin Durağanlığı: Geleneksel, Yapısal Kırılmalı ve Mevsimsel Birim Kök Test Uygulamaları

Detaylı

Testing the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: The Case of Turkey

Testing the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: The Case of Turkey EconWorld016@Barcelona 01-03 February 016; Barcelona, Spain esting the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: he Case of urkey Ümit Bulut, Ahi Evran University, R ubulut@ahievran.edu.tr Abstract

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Test Edilmesi: Zaman Serisi ve Panel Veri Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Test Edilmesi: Zaman Serisi ve Panel Veri Analizi Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Test Edilmesi: Zaman Serisi ve Panel Veri Analizi Kemal YILDIRIM Prof. Dr., Anadolu Üniversitesi, İİBF kyildirim@anadolu.edu.tr Mehmet MERCAN Yrd. Doç. Dr., Hakkari

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi Türiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Almon Gecime Modeli ile İncelenmesi Nusret ÖBAY *, Şenol ÇELİK Bingöl

Detaylı

Türkiye Sanayi Üretim Endeksi nde Mevsimsel Birim Kökün Araştırılması

Türkiye Sanayi Üretim Endeksi nde Mevsimsel Birim Kökün Araştırılması YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cilt:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye Sanayi Üretim Endeksi nde Mevsimsel Birim Kökün Araştırılması Fatih DEMİR * Mehmet MERT ** ÖZ Bu çalışmada Türkiye

Detaylı

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:11 2010 90 99 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ YRD. DOÇ. DR. UĞUR SİVRİ

Detaylı

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Ġktisat Çukurova Üniversitesi 1998 Y.Lisans Ġktisat Çukurova Üniversitesi

Detaylı

EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR *

EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR * Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14 (1) 2013, 112-124 EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR * THE EFFECTS OF EURO/TL VOLATILITY ON THE PERFORMANCE

Detaylı

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 5 Sayı: 2 Nisan 25 ss. 97-26 Türiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Eonomi Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüetimi Üzerindei Etisi: Çolu Yapısal Kırılmalı

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cilt: 1, No/Sayı: 1, 2014

Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cilt: 1, No/Sayı: 1, 2014 Mevsimsel Birim Kök Testleri: Türkiye Sanayi Üretim Endeksi Üzerine Bir Uygulama Keziban TEKİN Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara e-posta: kezibantekin@gmail.com Yılmaz AKDİ Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi,

Detaylı

ENDEKS SAYILAR. fiyat, üretim, yatırım, ücret ve satış değişimlerinin belirlenmesi. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör.

ENDEKS SAYILAR. fiyat, üretim, yatırım, ücret ve satış değişimlerinin belirlenmesi. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. ENDEKS SLAR Bir değişenin farlı birimler üzerinde veya zaman içerisindei değişimini oransal olara ifade sayılara ENDEKS SLAR adı verilir. Endes sayılar ısaca endesler olara ifade edilir. Kullanım alanları;

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:20 2014 68-87 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN

Detaylı

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı 1, 2011, s. 1-19 AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ Seymur AGHAYEV Öz Çalışmada 1995: 01 2010: 04 dönemine ait aylık

Detaylı

Reel Çıktıdaki Dalgalanmalar Geçici mi yoksa Kalıcı mı? OECD Ülkeleri için Bir Panel Veri Analizi

Reel Çıktıdaki Dalgalanmalar Geçici mi yoksa Kalıcı mı? OECD Ülkeleri için Bir Panel Veri Analizi Reel Çıktıdaki Dalgalanmalar Geçici mi yoksa Kalıcı mı? OECD Ülkeleri için Bir Panel Veri Analizi Ethem ESEN Yrd. Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü etheme@anadolu.edu.tr Reel Çıktıdaki

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans İktisat Bilkent Üniversitesi 1994

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans İktisat Bilkent Üniversitesi 1994 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Sıdıka Başçı 2. Doğum Tarihi: 1 Ocak 1970 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans

Detaylı

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr.

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr. MAK3 MAKİNA EEMANARI I. Yarıyıl içi imtihanı /0/0 Müddet: 90 daia Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Himet Kocabas, Doç.Dr. Cemal Bayara. (0 puan) Sıı geçmelerde sürtünme orozyonu nasıl ve neden meydana gelir? Geçmeye

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Bülent Doğru

Yrd. Doç. Dr. Bülent Doğru Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Euro Bölgesinde İşsizlik Histerezisinin İkinci Nesil Panel Birim Kök Testleri ile Analizi* Analysing Unemployment

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi Journal of Economic Policy Researches Cilt/Volume:2, Sayı/Issue:1, Yıl/Year: 2015, 32-38 DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ

Detaylı

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi http://dergi.siirt.edu.tr/index.php/ziraat Araştırma Makalesi / Research Article Turk J Agric Res (2014) 1: 196-202 TÜTAD ISSN: 2148-2306 Sığır Sayısı, Süt Üretimi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MUHİTTİN KAPLAN Doğum Tarihi: 16 ARALIK 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İKTİSAT (İNG) MARMARA ÜNİVERSİTESİ 1992 Y. Lisans

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ Elif ERDOĞAN Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 DÜNYA DA VE TÜRKİYE

Detaylı

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Çukurova Üniversitesi 1998 Y.Lisans İktisat Çukurova Üniversitesi

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: DÖNEMİ

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: DÖNEMİ ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol. : 11 - S ayı/no: 3 : 135 148 (2011) TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN

Detaylı

Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market

Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market 632 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stoc Maret Asst. Prof. Dr. Dile Özdemir (Atatür University,

Detaylı

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems Available online at www.alphanumericournal.com alphanumeric ournal Volume 3, Issue 1, 2015 2015.03.01.OR.02 MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA İLE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDE ETKİNLİK PLANLAMASI Murat ATAN * Sibel

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM Arş. Gör. Mustafa KOÇ Sakarya Üniversitesi mustafakoc@sakarya.edu.tr Arş. Gör. Tuğba KOÇ Sakarya Üniversitesi tcekici@sakarya.edu.tr

Detaylı

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİ SLİK FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİSLİK B İ L İ MLERİ DERGİSİ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 006 : : : 7-6 SAKARYA HAVZASI

Detaylı

Degree Department Üniversity Year B.S. Statistics Gazi University 1993 M.s. Statistics Gazi University 1998 Ph.D. Statistics Gazi University 2005

Degree Department Üniversity Year B.S. Statistics Gazi University 1993 M.s. Statistics Gazi University 1998 Ph.D. Statistics Gazi University 2005 Gazi University Faculty of Science Department of Statistics 06500 Teknikokullar ANKARA/TURKEY Tel:+903122021479 e-mail: yaprak@gazi.edu.tr Web site: www.gazi.edu.tr/yaprak EDUCATION Degree Department Üniversity

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi M. Ozan AKI Yrd.Doç Dr. Erdem UÇAR ABSTRACT: Bu çalışmada, sıvıların seviye ölçümünde dalgalanmalardan aynalı meydana

Detaylı

KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Kadir TUNA * Hakan BEKTAŞ ** ÖZ Bu çalışmada, mevduat bankaları yurtiçi kredi hacmi ile gayri safi yurtiçi hasıla arasındaki

Detaylı

PİYASA ETKİNLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE PAY SENEDİ PİYASASI UYGULAMASI

PİYASA ETKİNLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE PAY SENEDİ PİYASASI UYGULAMASI PİYASA ETKİNLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE PAY SENEDİ PİYASASI UYGULAMASI Doç. Dr. Gülfen TUNA Sakarya Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Finansal Ekonometri

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,10(1) TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Salih Türedi Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE-İktisat Harun TERZİ

Detaylı

DURAĞANLIK ANALİZİ,BİRİM KÖK TESTLERİ VE TREND

DURAĞANLIK ANALİZİ,BİRİM KÖK TESTLERİ VE TREND DURAĞANLIK ANALİZİ,BİRİM KÖK TESTLERİ VE TREND 1.Zaman Serisi Analizi 1.1.Otoregresif Süreç(AR) 1.2.Hareketli Ortalama Süreci(MA) 1.3.ARMA ve ARIMA Süreci 2.Zaman Serilerinde Durağanlık ve Trend 3.Trend

Detaylı

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos 1 Türkiye de Otomotiv Üretiminin Dış Ticaret Açığına Etkileri: Eşik Değerli Hata Düzeltme Modeli ÖZET Bu çalışmada Türkiye nin dış ticaret açığı sorununun çözümü için otomotiv üretiminin etkin olarak kullanılıp

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Karaçuka

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Karaçuka Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 84 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 1 Haftalık Uygulama

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARI İLE İMALAT VE KİMYA-PETROL- PLASTİK SEKTÖRLERİNİN ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZ M. Başaran ÖZTÜRK* Gülüzar

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Eğitimde ve Psiolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, Yaz 200, (), -8 Farlı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farlı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Halil YURDUGÜL * Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN:

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN:2149-8598 www.javstudies.com Vol: 3, Issue: 10, pp. 36-44 Javstudies@gmail.com Disciplines: Business Administration, Economy, Econometrics,

Detaylı

TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: DÖNEMİ ANALİZİ 1

TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: DÖNEMİ ANALİZİ 1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 11, Yıl 11, Sayı 1, 2015 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 11, Year 11, No. 1, 2015 TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ:

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI Harun TERZİ * Uğur Korut PATA ** ÖZ Bu çalışmada Türiye de 1964-2014 dönemi yıllı verilerle, gayri safi yurtiçi hasıla ile üleye gelen turist

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 2, 2015 407 TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Cüneyt KILIÇ Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi:

Detaylı

REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF RELATIONSHIP BETWEEN REAL WAGES AND EMPLOYMENT

REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF RELATIONSHIP BETWEEN REAL WAGES AND EMPLOYMENT ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol. : 10 - S ayı/no: 2 : 55 70 (2010) REEL ÜCRETLER İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ RESEARCH JOURNAL OF PUBLIC FINANCE March 2017, Vol:3, Mart 2017, Cilt:3, Issue:1 Sayı:1 ISSN: 2149-5203 ISSN: 2149-5203 journal homepage: www.maliyearastirmalari.com Türiye

Detaylı

Panel Veri ve Yatay Kesit Verisi Modelleri

Panel Veri ve Yatay Kesit Verisi Modelleri Panel Veri ve Yatay Kesit Verisi Modelleri Birim Kök Testleri (Unit Root Tests) Mehtap Hisarcıklılar 1 Dickey-Fuller birim kök testi Dickey-Fuller Birim Kök Testi: ADF: Y t = ρy t 1 +ε t ρ = 1 Y t duragan

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan)

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Yayınlar Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Sadullah Çelik ve Yasemin Özerkek, (2009), Panel Cointegration Analysis of Consumer Confidence and Personal Consumption

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε Farlı Malzemelerin Dieletri Sabiti maç Bu deneyde, ondansatörün plaalarına uygulanan gerilim U ile plaalarda birien yü Q arasındai ilişiyi bulma, bu ilişiyi ullanara luğun eletri geçirgenli sabiti ı belirleme,

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi Ergün ŞİMŞEK Amasya Üniversitesi Amasya

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1997-2015) Yasemin YURTOĞLU Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü Doktora Öğrencisi yaseminyurtoglu@hotmail.com

Detaylı

DOĞU ASYA VE PASİFİK ÜLKELERİNDE İŞSİZLİK HİSTERİSİ: PANEL VERİ YAKLAŞIMI

DOĞU ASYA VE PASİFİK ÜLKELERİNDE İŞSİZLİK HİSTERİSİ: PANEL VERİ YAKLAŞIMI Marmara Üniversitesi İ.İ.B. Dergisi YIL 2013, CİLT XXXV, SAYI II, S. 105-122 Doi No: 10.14780/iibdergi.201324461 DOĞU ASYA VE PASİFİK ÜLKELERİNDE İŞSİZLİK HİSTERİSİ: PANEL VERİ YAKLAŞIMI Özet Ayşe ARI*

Detaylı

TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ :

TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ : Dou Üniversitesi Dergisi, 5 (1) 24, 27-34 TÜRKYE NN THALAT TALEB FONKSYONUNUN SINIR TEST YAKLAIMI LE EBÜTÜNLEME ANALZ : 197-22 THE COINTEGRATION ANALYSIS OF TURKEY S IMPORT DEMAND FUNCTIONS WITH BOUNDS

Detaylı

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206 99 EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3- Yıl: 99-6 İKİNCİ MERTEBEDEN BİR DİFERENSİYEL DENKLEM SINIFI İÇİN BAŞLANGIÇ DEĞER PROBLEMİNİN DİFERENSİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMİ İLE TAM ÇÖZÜMLERİ THE

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Kastamonu Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi Eim 2015, Sayı:10 TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Murat Can GENÇ 1 Özet: Sağlı, verimliliği artırma

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü Lisans Programı, Kırıkkale Üniversitesi Önlisans ve Lisans

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

ANKARA İLİ DELİCE İLÇESİ KÖPRÜSÜNÜN CPM METODU İLE MÜHENDİSLİK KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK YIL FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING CÝLT COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ SAYI DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SAYFA SCIENCES : 1995 : 1 : 2-3 : 95-103 ANKARA

Detaylı

İŞSİZLİK PETROL FİYATLARI İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1980-2012) * ÖZET

İŞSİZLİK PETROL FİYATLARI İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1980-2012) * ÖZET - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p. 2197-2211, ANKARA-TURKEY İŞSİZLİK PETROL FİYATLARI İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1980-2012)

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... v GİRİŞ... 1 1. İSTATİSTİK İN TARİHÇESİ... 1 2. İSTATİSTİK NEDİR?... 3 3. SAYISAL BİLGİDEN ANLAM ÇIKARILMASI... 4 4. BELİRSİZLİĞİN ELE ALINMASI... 4 5. ÖRNEKLEME... 5 6. İLİŞKİLERİN

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2013 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi ÖZET Halime TEMEL NALIN Sevinç GÜLER Bu çalışmanın amacı, İMKB 100 Endeksinde işlem hacmi

Detaylı

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri *

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Maliye Finans Yazıları - 2016 - (106), 29-48 29 Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Selim GÜNGÖR 1 - Lütfiye SÖNMEZ 2 - Özge KORKMAZ 3 - Süleyman Serdar KARACA

Detaylı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi: VAR Analizi Yalaşımı Yrd. Doç. Dr. Ozan BAHAR Muğla Üniversitesi,

Detaylı

ZAMAN SERİSİ SÜREÇLERİ Durağan ve Durağan Olmayan Zaman Serileri

ZAMAN SERİSİ SÜREÇLERİ Durağan ve Durağan Olmayan Zaman Serileri ZAMAN SERİSİ SÜREÇLERİ Durağan ve Durağan Olmayan Zaman Serileri 1 Zaman Serileri Analizi Zaman Serisi Modelleri Veri Üretme Süreci(DGP) Stokastik Süreçler Durağan Stokastik Süreçler Durağan Stokastik

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi *

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 2, 47-56 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * Gülistan

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003 DEÜ MÜENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Oca 00 PERDE ÇERÇEVELİ YAPILARDA a m PERDE KATKI KATSAYISININ DİFERANSİYEL DENKLEM YÖNTEMİ İLE BULUNMASI VE GELİŞTİRİLEN BİLGİSAYAR

Detaylı

YBÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Çift Anadal Başvuru ve Kabul Koşulları*

YBÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Çift Anadal Başvuru ve Kabul Koşulları* YBÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Çift Anadal Başvuru ve Kabul Koşulları* Fakültemiz bölümlerinde Çift Anadal Lisans Programlarına Üniversitemizin tüm Fakülte ve bu Fakültelere bağlı tüm Bölümlerdeki öğrencilerden

Detaylı

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ (1968-2003): TÜRKİYE ÖRNEĞİ Bayram GÜNGÖR (*) Serdar KURT (**) Özet: Bu çalışmada, 1968-2003 dönemini kapsayan yıllık verilerle, Türkiye ekonomisinde dışa açıklık ve kalkınma

Detaylı

BÖLÜM 3 KURAMSAL ÇATI VE HİPOTEZ GELİŞ

BÖLÜM 3 KURAMSAL ÇATI VE HİPOTEZ GELİŞ BÖLÜM 3 KURAMSAL ÇATI VE HİPOTEZ GELİŞ İŞTİRME Araştırma rma SüreciS 1.Gözlem Genel araştırma alanı 3.Sorunun Belirlenmesi Sorun taslağının hazırlanması 4.Kuramsal Çatı Değişkenlerin açıkça saptanması

Detaylı

2. TRANSFORMATÖRLER. 2.1 Temel Bilgiler

2. TRANSFORMATÖRLER. 2.1 Temel Bilgiler . TRANSFORMATÖRLER. Temel Bilgiler Transformatörlerde hareet olmadığından dolayı sürtünme ve rüzgar ayıpları mevcut değildir. Dolayısıyla transformatörler, verimi en yüse (%99 - %99.5) olan eletri maineleridir.

Detaylı

Türkiye ve Brezilya da Beklentilerin Enflasyon Tahminine Etkisi

Türkiye ve Brezilya da Beklentilerin Enflasyon Tahminine Etkisi Türkiye ve Brezilya da Beklentilerin Enflasyon Tahminine Etkisi CEM ÇAKMAKLI K O Ç Ü N İ V E R S İ T E S İ, A M S T E R D A M Ü N İ V E R S İ T E S İ, KU- T U S İ A D E A F Türkiye de Enflasyon Dinamikleri:

Detaylı

EMTİA FİYATLARI BİRBİRLERİNİ ETKİLER Mİ? ASİMETRİK FREKANS NEDENSELLİK ANALİZİ 1

EMTİA FİYATLARI BİRBİRLERİNİ ETKİLER Mİ? ASİMETRİK FREKANS NEDENSELLİK ANALİZİ 1 EMTİA FİYATLARI BİRBİRLERİNİ ETKİLER Mİ? ASİMETRİK FREKANS NEDENSELLİK ANALİZİ 1 Yrd. Doç. Dr. Melik Kamışlı Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Bozüyük MYO, (melik.kamisli@bilecik.edu.tr) Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesi Hipotezinin Kazakistan İçin Geçerliliği The Validity of Purchasing Power Parity Hypothesis for Kazakhstan

Satın Alma Gücü Paritesi Hipotezinin Kazakistan İçin Geçerliliği The Validity of Purchasing Power Parity Hypothesis for Kazakhstan 372 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2013 Satın Alma Gücü Paritesi Hipotezinin Kazakistan İçin Geçerliliği The Validity of Purchasing Power Parity Hypothesis for Kazakhstan Asst. Prof. Dr.

Detaylı

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği

Açık işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinamik Programlama Tekniği MADENCİLİK Haziran June 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 2 Açı işletme Dizaynı için Uç Boyutlu Dinami Programlama Teniği A Three Dimensional Dynamic Programming Technique for Open Pit Design Ercüment YALÇE\(*)

Detaylı