TÜRKİYE` DE ELEKTRİK PİYASA TAKAS FİYATI VE SİSTEM MARJİNAL FİYATI FARKI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE` DE ELEKTRİK PİYASA TAKAS FİYATI VE SİSTEM MARJİNAL FİYATI FARKI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1"

Transkript

1 TÜRKİYE` DE ELEKTRİK PİYASA TAKAS FİYATI VE SİSTEM MARJİNAL FİYATI FARKI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1 Gökhan Ceyhan Yöneylem Araştırması Uzmanı, EPİAŞ ÖZET Bu çalışmada, Türkiye gün öncesi elektrik piyasasında (GÖP) oluşan piyasa takas fiyatı (PTF) ve dengeleme güç piyasasında (DGP) oluşan sistem marjinal fiyatı (SMF) arasında istatiksel bir karşılaştırma yapılarak, iki ortalama fiyat arasında bazı saatlerde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu gösterilmiştir. Her iki fiyatın ortalamalarının uzun dönemde birbiri ile aynı olması beklenirken, günün 11 saatinde PTF ortalamasının SMF ortalamasından yüksek olduğu, 3 saatinde ise düşük olduğu gösterilmiştir. Buna ek olarak, bu iki ortalama fiyat arasındaki fark üzerinde istatistiksel güven aralıkları oluşturularak, ortalama dengesizlik maliyetinin önceden kestirilmesine yönelik katkı amaçlanmıştır. Çalışmanın asıl amacı ise, bu farkların nedenlerinin tespiti üzerine bir tartışma zemini oluşturmaktır. 1. Giriş Türkiye ve benzeri diğer elektrik piyasalarında GÖP` te oluşan fiyatların, zamansal olarak onu izleyen diğer piyasalar için referans fiyat olduğu belirtilmekte ve herkesçe kabul edilmektedir. Referans fiyat olmasının anlamını, GÖP` te oluşan fiyatların elektriğin teslim zamanına oldukça yakın bir sürede piyasadaki arz ve talep dengesini yansıtması, bununla birlikte gerçek zamanda oluşabilecek operasyonel belirsizlikleri içermemesi olarak açıklayabiliriz. PTF` lerin referans fiyat olarak ele alındığı piyasalardan biri de DGP` tir. Eğer GÖP` te oluşan PTF, DGP için bir referans fiyat ise, o zaman herhangi bir saat için PTF ve SMF` nin ortalamada birbirinden farklılık göstermemesi gerekir. Tabii ki saatlik PTF ve SMF` nin her gün aynı olması beklenemez. Bu durum ancak arz ve talebin gün öncesindeki dengesini gerçek zamanda da büyük oranda koruması ile mümkündür ki yenilenebilir enerji kaynaklarının sistemde artışı ile bunu sağlamak gittikçe zorlaşmaktadır. Bu iki fiyatın çoğu zaman birbirinden farklılaşması beklenebilir, ancak SMF` nin PTF etrafında rassal bir şekilde dağılması gerekir. Eğer bu rassallık yoksa, 1 Bu çalışmada yer alan tüm analiz ve görüşler yazara ait olup çalıştığı kurumdan bağımsızdır. Kullanılan tüm veriler ise halka açık seffaflik.epias.com.tr adresinde bulunabilir. 1

2 SMF PTF` nin üzerinde veya altında olma eğilimi gösterir ve bu da bir etkenin sistematik olarak bu iki fiyatın farklılaşması üzerinde etkili olduğuna işarettir. Böyle bir etkenin var olmadığını gösterebilmemiz için, PTF ve SMF ortalamaları aynıdır hipotezini çürütemiyor olmamız gerekmektedir. 2. Analiz İlk bölümde ortaya konulan amaç doğrultusunda, 2015 yılının tamamı ve 2016 yılı ağustos ayına kadar olan saatlik PTF ve SMF verisi üzerinde her saat için ayrı olmak üzere ilgili saatin PTF ortalaması SMF ortalaması ile aynıdır hipotezi test edilmiştir. Bu hipotezleri test etmek için istatistikteki paired t-test yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemin çıktısı olarak, hipotezin %5 hata payı ile reddedilip edilemediği ve iki fiyat arasındaki farkın ortalamasının %95 ihtimalle içerisinde yer aldığı aralık elde edilmiştir. Tablo 1` de bu çıktıların bir özeti verilmiştir. Şekil 1` de ise PTF ve SMF verisinin örnek bir saat üzerinde dağılım grafiği verilmiştir. Tablo 1. Saatlik ortalama PTF ve SMF farkı hipotez sonuçları ve %95 güven aralıkları Saat Ort. Fark Alt Limit Üst Limit Hipotez Sonucu Yön Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası Ret Enerji Fazlası

3 Ret Enerji Açığı Ret Enerji Açığı Ret Enerji Açığı Örneğin saat 06:00` yı ele alalım. Bu saat için PTF ortalaması SMF ortalamasından daha fazla görülmektedir. Şekil 1` e bakıldığında PTF` ye karşılık gelen SMF değerlerinin grafiğin alt kısmında yoğunlaştığı gözlenmektedir. Yapılan test sonucunda, bu iki fiyatın ortalamada eşit olmadığı gösterilmiş ve SMF ortalamasının PTF ortalamasından %95 ihtimal ile 13 ile 21 lira arasında daha az olduğu ortaya konulmuştur. Bir başka ifade ile, Türkiye` de saat 06:00` da gün öncesinde öngörülen arz talep dengesinin, gerçek zamanda enerji fazlası olacak şekilde bozulduğu görülmektedir. Şekil 1. Saat 06:00 için PTF ve SMF dağılım grafiği 3

4 Gece ve gündüz saatlerinin 11 tanesinde enerji fazlası, puant saatlerin 3 tanesinde ise enerji açığı görülmektedir. Bu noktada şu iki soruyu sormak anlamlı olmaktadır: Neden belirtilen saatlerde arz talep dengesi her iki yönde de eşit ve rassal bir şekilde bozulmayıp tek bir yöne kaymıştır? Bu 14 saati, enerji dengesi görülen diğer 10 saatten ayıran özellik nedir? Bu sorulara yönelik olarak araştırılabilecek noktalardan ilki, tarihine kadar olan dönemde YEKDEM kapsamında yapılan üretim tahminlerinin enerji açığı olan saatler için aşağı, enerji fazlası olan saatler için ise yukarı yönde eğilimli (biased) olup olmadığıdır. Bu sebeple, yukarıdaki analizin benzeri, YEKDEM spot teklif miktarları (üretim tahmini ile ayni olması gerekir) ve gerçekleşen üretim verisi üzerinde yapılabilir. Örnek olarak saat 00:00-01:00 arasını ele alalım. Şekil 2, YEKDEM kapsamında piyasaya minimum fiyattan sunulan arz miktarı ile gerçekleşen üretim miktarları arasındaki farkın günler bazında değerlerini göstermektedir. Bu saat için görülmektedir ki, bu farkın ortalaması sıfırın üzerinde çıkmaktadır. Bir başka ifadeyle, saat 00:00-01:00 arası ortalamada verilen spot teklif miktarı gerçekleşen üretimin altında kalmıştır. Bu noktada her saat için ayrı olarak şu hipotezi test etmek anlamlıdır: Geçmişte YEKDEM kapsamında yapılan üretim tahminleri ortalaması gerçekleşen üretim miktarları ortalaması ile aynıdır. Sağlıklı bir tahmin yönteminin üreteceği tahminler için bu hipotezi reddetmekte başarısız olmamız gerekir. Ancak yapılan t-test ler sonucunda, her saat için bu hipotezin reddedildiği görülmüştür. Her saat için yapılan tahmin ve dolayısı ile spot piyasaya verilen teklif miktarı ortalamasının istatiksel açıdan anlamlı bir şekilde gerçekleşen üretimin altında kaldığı görülmektedir. Tablo 2` de ortalama fark üzerindeki %95 güven aralıkları verilmiş ve Şekil 3` de bu bilgi görselleştirilmiştir. 4

5 Şekil 2. YEKDEM kapsamında piyasaya sunulan teklif miktarları ve gerçekleşen üretimler arasındaki farkın günler bazında gösterimi Bu noktada ilk olarak, bu tahmin yönteminin performansını gözden geçirmek gerekmektedir. Ancak tahmin yöntemi, bu çalışmanın konusu değildir. Bu analiz sonucunda ortaya çıkan önemli soru ise, YEKDEM kapsamında yapılan bu tahmin hatalarının PTF-SMF farklılaşmasında etkili olup olmadığıdır. Tahminlerin ortalamada gerçekleşen üretimden az olmasının enerji fazlasına yol açması beklenir. Ancak, enerji açığı görülen 21:00 ve 00:00 saatleri arasında da gerçekleşen üretim piyasaya teklif edilenden fazla olmuştur. O zaman bu saatlerde, beklenenden fazla olarak gerçekleşen yenilenebilir enerjiden daha fazla miktarda arz azalması veya daha fazla miktarda talep artışı görülmüştür. Tablo 2. YEKDEM spot teklif miktarı ve gerçekleşen üretim miktarı arasındaki ortalama fark üzerine hipotez sonuçları ve %95 güven aralıkları Saat YEKDEM Spot Hata Alt Limit Hata Üst Limit Teklif Miktarı 0 Az Az

6 2 Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Az Bu saatler dışında kalan saatlerde ise arz fazlasının sebebinin YEKDEM tahmin hataları olduğu ileri sürülebilir. Ancak birkaç saat için yapılan regresyon analizi gösteriyor ki, YEKDEM tahmin hatası tek başına PTF ve SMF farklılaşmasını açıklayamamaktadır. Şekil 4` de saat 00:00 01:00 arasındaki tahmin hataları ve fiyat farkları dağılımı gösterilmiştir. Bu örnek üzerinde, bu iki fark arasında bir ilişkinin (doğrusal veya değil) var olduğunu iddia etmek güçtür. 6

7 YEKDEM Ort. Tahmin Hatası Limitleri Miktar (MWh) Saatler Şekil 3. YEKDEM ortalama tahmin hatası üzrindeki %95 güven aralıkları 3. Sonuç Bu çalışmada, 2015 yılı ve 2016 yılı ilk yarısında gün öncesi ve dengeleme güç piyasalarında ortaya çıkan ortalama fiyatların birbirinden farklılaşabildiği istatistiksel olarak gösterilmiştir. Yapılan istatistiksel analizin çıktıları aşağıdaki gibi özetlenebilir: Ø Türkiye` de 11 saatte enerji fazlası, 3 saatte ise enerji açığı yaşandığı istatistiksel olarak ispat edilmiştir. Ø Enerji fazlası yaşanan saatlerde PTF ve SMF arasındaki ortalama farkın 24 liraya kadar çıkabilme ihtimali bulunmaktadır. Benzer şekilde, enerji açığı yaşanan saatlerde bu farkın -17 liraya kadar düşmesi mümkündür. Ø Her saat için, ortalama YEKDEM tahmin miktarının ortalama gerçekleşen üretim miktarından daha düşük olduğu istatistiksel olarak ispat edilmiştir. Ortalama hatanın 381 MWh` e kadar çıkabileceği görülmüştür. Ø PTF ve SMF farklılaşmasını açıklamakta YEKDEM tahmin hatalarının tek başına yeterli olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışmada ortaya konulan problem belirtilerinden (bazı saatlerde sistematik enerji fazlası veya açığı yaşanması) yola çıkılarak, problemin tespitine yönelik ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Yenilenebilir enerjinin yaşanılan enerji dengesizliğini tek başına açıklayamadığı düşünüldüğünde, olası diğer sebepler olarak tüketim tahminlerinin kalitesinin düşüklüğü veya bazı şirketlerin bu saatlerde aynı yönde enerji dengesizliğine 7

8 razı olmaları gösterilebilir. Bu iki olası faktörün etkisinin olup olmadığının benzeri bir çalışma ile incelenmesi yararlı olacaktır. Şekil 4. YEKDEM tahmin hatası ve PTF SMF farkı dağılım grafiği 8

9 Ek. Her saat için temmuz dönemi PTF ve SMF dağılım grafikleri 9

10 10

11 11

TÜRKİYE DENGELEME GÜÇ PİYASASI TALİMAT MİKTARLARI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1. Gökhan Ceyhan Yazılım ARGE Uzmanı, EPİAŞ

TÜRKİYE DENGELEME GÜÇ PİYASASI TALİMAT MİKTARLARI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1. Gökhan Ceyhan Yazılım ARGE Uzmanı, EPİAŞ TÜRKİYE DENGELEME GÜÇ PİYASASI TALİMAT MİKTARLARI ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA 1 Gökhan Ceyhan Yazılım ARGE Uzmanı, EPİAŞ ÖZET Bu makalede, Türkiye Dengeleme Güç Piyasası (DGP) kapsamında 2015 Ocak

Detaylı

EPİAŞ ELEKTRİK PİYASASI 2015 YILI ÖZET BİLGİLER RAPORU Gün Öncesi Piyasa Takas Fiyatı

EPİAŞ ELEKTRİK PİYASASI 2015 YILI ÖZET BİLGİLER RAPORU Gün Öncesi Piyasa Takas Fiyatı Giriş Ülkemizin ilk enerji borsası olan Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. nin kuruluşu, Gün İçi Elektrik Piyasasının faaliyete geçmesi gibi önemli gelişmelerin yaşandığı 21 yılı, Türkiye Elektrik Piyasası

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 35. Hafta (28.8.217-3.9.217) 35. haftada (28 Ağustos- 3 Eylül), * Haftalık PTF ortalamasının 8,67 TL/MWh azalması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 597.878 MWh

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 33. Hafta (14.8.217-2.8.217) 33. haftada (14 Ağustos- 2 Ağustos), * Haftalık PTF ortalamasının 13,51 TL/MWh azalması, * Hidrolik kaynaklı üretim miktarının 26.724 MWh

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 4. Hafta (23.1.217-29.1.217) 4. haftada (23 Ocak - 29 Ocak), * Haftalık PTF ortalamasının 36,79 TL/MWh artması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 364.83 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 37. Hafta (12.9.216-18.9.216) 37. haftada (12 Eylül - 18 Eylül), * Haftalık üretim miktarının % 25,78 ( 1.372.915 MWh, saatlik ortalama 8.172 MWh) azalması, * Haftalık

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 8. Hafta (2.2.217-26.2.217) 8. haftada (2 Şubat - 26 Şubat), * Haftalık PTF ortalamasının 5,2 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 172.4 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 51. Hafta (19.12.216-25.12.216) 51. haftada (19 Aralık - 25 Aralık), * Haftalık PTF ortalamasının 97,94 TL/MWh artması, * Haftalık satış yönünde eşleşen blok miktarının

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 11. Hafta (13.3.217-19.3.217) 11. haftada (13 Mart - 19 Mart), * Haftalık PTF ortalamasının 2,11 TL/MWh artması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 227.42 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 9. Hafta (27.2.217-5.3.217) 9. haftada (27 Şubat - 5 Mart), * Haftalık PTF ortalamasının 7,16 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 123.919 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 23. Hafta (5.6.217-11.6.217) 23. haftada (5 Haziran - 11 Haziran), * Haftalık PTF ortalamasının 2,65 TL/MWh azalması, * Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 136.423 MWh

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 41. Hafta (1.1.216-16.1.216) 41. haftada (1 Ekim - 16 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının 18,6 TL/MWh azalması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %12 (13.433

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 43. Hafta (23.1.217-29.1.217) 43. haftada (23 Ekim - 29 Ekim), *Haftalık PTF ortalamasının,4 TL/MWh azalması, *Doğalgaz kaynaklı üretim miktarının 142.46 MWh (saatlik

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 35. Hafta (29.8.216-4.9.216) 35. haftada (29 Ağustos - 4 Eylül), * Haftalık üretim miktarının % 3,4 (195.266 MWh, saatlik ortalama 1162 MWh) azalması, * Haftalık PTF

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 4.4.216-1.4.216 4-1 Nisan haftasında, * Haftalık üretim miktarı 88.79 MWh azalarak, %2 oranında değişime uğramıştır. * Haftalık ikili anlaşma mikarının bir önceki haftaya

Detaylı

49. haftada (05 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık toplam fark tutarının olması,

49. haftada (05 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık toplam fark tutarının olması, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 49. Hafta (5.12.216-11.12.216) 49. haftada (5 Aralık - 11 Aralık), * Haftalık PTF ortalamasının 15,2 TL/MWh artması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %16

Detaylı

43. haftada (24 Ekim - 30 Ekim),

43. haftada (24 Ekim - 30 Ekim), Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 43. Hafta (24.1.216-3.1.216) 43. haftada (24 Ekim - 3 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının 13,4 TL/MWh azalması, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %15 (151.718

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 26. Hafta (27.6.216-3.7.216) 26. haftada (27 Haziran - 3 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %3 (194.116 MWh, saatlik ortalama 1.156 MWh) azalması, * İkili anlaşma

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 52. Hafta (26.12.216-1.1.217) 52. haftada (26 Aralık - 1 Ocak), * Haftalık PTF ortalamasının 13,9 TL/MWh azalması, * Haftalık satış yönünde eşleşen blok miktarının %25

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 18. Hafta (2.5.216-8.5.216) 18. haftada (2 Mayıs - 8 Mayıs), * Haftalık üretim miktarının 76.412 MWh azalarak %1,53 oranında değişime uğraması, * YEKDEM'de yer alan

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 31. Hafta (1.8.216-7.8.216) 31. haftada (1 Ağustos - 7 Ağustos), * Haftalık üretim miktarının %2,1 artış göstermesi, * Haftalık PTF ortalamasının 1,36 TL/MWh artması,

Detaylı

* Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 ( MWh, saatlik ortalama MWh) artması,

* Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 ( MWh, saatlik ortalama MWh) artması, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 48. Hafta (28.11.216-4.12.216) 48. haftada (28 Kasım - 4 Aralık), * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %21 (2.876 MWh, saatlik ortalama 1.196 MWh) artması,

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 29. Hafta (18.7.216-24.7.216) 29. haftada (18 Temmuz - 24 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %1'lik değişime uğraması, * Haftalık PTF ortalamasının 13,18 TL/MWh düşmesi,

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 17. Hafta (25.4.216-1.5.216) 17. haftada (25 Nisan-1 Mayıs), * Haftalık üretim miktarının 147.1 MWh artarak, %3 oranında değişime uğraması, * Haftalık üretimde Kömür

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 27. Hafta (4.7.216-1.7.216) 27. haftada (4 Temmuz - 1 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %22 (1.242.741 MWh, saatlik ortalama 7.397 MWh) azalması, * İkili anlaşma

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 23. Hafta (6.6.216-12.6.216) 23. haftada (6 Haziran-12 Haziran), * Haftalık üretim miktarının 58.97 MWh azalarak, %1.1 oranında değişime uğraması, * Rüzgar santrallerinin

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 28. Hafta (11.7.216-17.7.216) 28. haftada (11 Temmuz - 17 Temmuz), * Haftalık üretim miktarının %3 (haftalık 1.333.65 MWh, saatlik ortalama 7.935 MWh) artması, * 11-17

Detaylı

42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi,

42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi, Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 42. Hafta (17.1.216-23.1.216) 42. haftada (17 Ekim - 23 Ekim), * Haftalık PTF ortalamasının değişmemesi, * Haftalık fiyattan bağımsız satış miktarının %5 (53.329MWh,

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 21. Hafta (23.5.216-29.5.216) 21. haftada (23 Mayıs-29 Mayıs), * Gün İçi Piyasası hacmindeki %24'lük artış, * Gün Öncesi Piyasası hacminin 41.873 MWh artması, * DGP

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 19. Hafta (9.5.216-15.5.216) 19. haftada (9 Mayıs-15 Mayıs), * Haftalık PTF ortalamasının 19,5 TL/MWh düşmesi, * Doğalgaz-LNG kaynaklı santrallerin üretimindeki 164.397

Detaylı

HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU 2014/05 (27 Ocak 2 Şubat) - SAYI 32 EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU 0 Bu raporda Gün Öncesi Piyasası nda fiyat oluşumu ve Dengeleme Güç Piyasası nda verilen talimatlar incelenmektedir. Yönetici Özeti

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 22. Hafta (3.5.216-5.6.216) 22. haftada (3 Mayıs-5 Haziran), * Haftalık üretim miktarının 118.685 MWh artarak, %2.5 oranında değişime uğraması, * Doğalgaz kaynaklı üretimin

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu

Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu Elektrik Piyasaları Haftalık Raporu 25. Hafta (2.6.216-26.6.216) 25. haftada (2 Haziran - 26 Haziran), * Haftalık üretim miktarının %12,3 (632.981 MWh, saatlik ortalama 3.767 MWh) artması, * 23 Haziran

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 217 HAFTA: 42 SAYI: 223 25 lık PTF-SMF Grafiği 2 15 1 5 16 Ekim Pazartesi 17 Ekim Salı 18 Ekim Çarşamba 19 Ekim Perşembe 2 Ekim Cuma 21 Ekim Cumartesi 22 Ekim Pazar

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 215 HAFTA: 35 SAYI: 113 25 Haftalık PTF - SMF Grafiği PTF SMF 2 15 1 5 24 Ağustos Pazartesi 25 Ağustos Salı 26 Ağustos Çarşamba 27 Ağustos Perşembe 28 Ağustos Cuma 29 Ağustos Cumartesi 3 Ağustos Pazar

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 215 HAFTA: 39 SAYI: 117 3 Haftalık PTF - SMF Grafiği PTF SMF 25 2 15 1 5 21 Eylül Pazartesi 22 Eylül Salı 23 Eylül Çarşamba 24 Eylül Perşembe 25 Eylül Cuma 26 Eylül Cumartesi 27 Eylül Pazar Bu raporda

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Gün Öncesi Piyasası Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 18 Kasım 2011 WOW - İstanbul Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin 2 Elektrik Piyasası Genel Bakış

Detaylı

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin. Gün Öncesi Piyasası. Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü. 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin. Gün Öncesi Piyasası. Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü. 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin Gün Öncesi Piyasası Kadir ÜNAL Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 11 Ekim 2011 Rixos Oteli - Ankara Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin 2 Neden Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

2016 YILI ELEKTRİK PİYASASI ÖZET BİLGİLER RAPORU

2016 YILI ELEKTRİK PİYASASI ÖZET BİLGİLER RAPORU 216 YILI ELEKTRİK PİYASASI ÖZET BİLGİLER RAPORU GİRİŞ PTF ortalamasının 215 yılına göre % 1,8 artışla 14,6 TL/MWh olarak hesaplanması, Türkiye kurulu gücünün 4.91 MW artışla 77.789 MW olması, Yıllık üretim

Detaylı

DUY da Gerçekleştirilmesi Planlanan Son Değişiklikler. İbrahim Etem ERTEN

DUY da Gerçekleştirilmesi Planlanan Son Değişiklikler. İbrahim Etem ERTEN GÜN ÖNCESİ PİYASASI VE PİYASA YÖNETİM SİSTEMİ (MMS) EĞİTİMİ 10-11 Ekim 2011 Ankara DUY da Gerçekleştirilmesi Planlanan Son Değişiklikler İbrahim Etem ERTEN DGP kapsamında SMF nin belirlenmesi DGP kapsamında

Detaylı

YEKA Bilgi Notu. Nedir YEKA?

YEKA Bilgi Notu. Nedir YEKA? YEKA Bilgi Notu Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA), Endüstri Bölgeleri ile birlikte yenilenebilir enerji politikaları alanındaki en önemli iki stratejiden biridir. Bugüne kadar beş sahada (Filyos,

Detaylı

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU

EİGM HAFTALIK PİYASA GÖZLEM RAPORU YIL: 215 HAFTA: 14 SAYI: 92 3 25 PTF SMF Haftalık PTF - SMF Grafiği 2 15 1 5 3 Mart Pazartesi 31 Mart Salı 1 Nisan Çarşamba 2 Nisan Perşembe 3 Nisan Cuma 4 Nisan Cumartesi 5 Nisan Pazar Bu raporda Gün

Detaylı

TÜREK 2015. RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015

TÜREK 2015. RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015 TÜREK 2015 RES lerde Tahminleri ve Elektrik Satışı Uğuray ALTAYLI Satış Müdürü Istanbul, 05 Kasım 2015 İÇERİK RÜZGAR SANTRALLERİNİN SATIŞ KANALLARI RES lerde ÜRETİM TAHMİNLERİNİN ETKİSİ ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

1 Hipotez konusuna öncelikle yokluk hipoteziyle başlanılan yaklaşımda, araştırma hipotezleri ALTERNATİF HİPOTEZLER olarak adlandırılmaktadır.

1 Hipotez konusuna öncelikle yokluk hipoteziyle başlanılan yaklaşımda, araştırma hipotezleri ALTERNATİF HİPOTEZLER olarak adlandırılmaktadır. Özellikle deneysel araştırmalarda, araştırmacının doğru olup olmadığını yapacağı bir deney ile test edeceği ve araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlarla doğru ya da yanlış olduğuna karar vereceği bir önermesi

Detaylı

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin GÜN ÖNCESİ PİYASASI TEKLİF VERME YAKLAŞIMLARI 11.10.2011

Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin GÜN ÖNCESİ PİYASASI TEKLİF VERME YAKLAŞIMLARI 11.10.2011 Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin GÜN ÖNCESİ PİYASASI TEKLİF VERME YAKLAŞIMLARI 11.10.2011 Güçlü, Gelişen, Şeffaf Bir Piyasa İçin 2 Neden Gün Öncesi Piyasası Gün Öncesi Piyasasının Amacı Piyasa katılımcılarına,

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

TÜREK RES lerde Üretim Tahminleri ve YEKDEM. Uğuray ALTAYLI Satış ve Ticaret Müdürü Istanbul, 03 Kasım 2016

TÜREK RES lerde Üretim Tahminleri ve YEKDEM. Uğuray ALTAYLI Satış ve Ticaret Müdürü Istanbul, 03 Kasım 2016 TÜREK 2016 RES lerde Üretim Tahminleri ve YEKDEM Uğuray ALTAYLI Satış ve Ticaret Müdürü Istanbul, 03 Kasım 2016 İÇERİK 2015 TÜREK MESAJLARIMIZ - 05 Kasım 2015 RES lerde ÜRETİM TAHMİNLERİNİN ETKİSİ YEKDEM

Detaylı

Elektrik Piyasası / 2014 Yılı Piyasa Gelişim Raporu

Elektrik Piyasası / 2014 Yılı Piyasa Gelişim Raporu Elektrik Piyasası / 2014 Yılı Piyasa Gelişim Raporu II Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Strateji

Detaylı

WTI VE BRENT PETROL RAPORU

WTI VE BRENT PETROL RAPORU 21.03.2014 WTI VE BRENT PETROL RAPORU PETROL FİYATLARINI ETKİLEYEN GELİŞMELER I. Arz-Talep Dengesi IV. Jeopolitik risklerden kaynaklanan finansal piyasa koşulları Küresel ekonomi büyümesi Mevsimsel koşullar

Detaylı

Türkiye Toptan Elektrik Piyasası Piyasa Mekanizmaları

Türkiye Toptan Elektrik Piyasası Piyasa Mekanizmaları YTL/MWh YTL/MWh SMF Piyasa Takas Fiyatı PTF Miktar MW MW Türkiye Toptan Elektrik Piyasası Piyasa Mekanizmaları Uygar Yörük Kıdemli Müdür, Deloitte Danışmanlık Deloitte Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 22 Mayıs

Detaylı

ÖYT i = YEKTOB x. ÖYO i (3)

ÖYT i = YEKTOB x. ÖYO i (3) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİK TASLAĞI Mevcut Hali Değişiklik Önerisi Açıklama/Gerekçe Ödeme yükümlülüğü tutarının hesaplanması MADDE

Detaylı

Türkiye de Elektrik Toptan Satış Piyasası nın Gelişimi

Türkiye de Elektrik Toptan Satış Piyasası nın Gelişimi ISTRADE 2017 Elektrik Piyasalarında Ticaret ve Tedarik Mayıs 2017 Türkiye de Elektrik Toptan Satış Piyasası nın Gelişimi Türkiye elektrik piyasasındaki ticaret ortamı istikrarlı bir gelişim sürecinden

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

GİP Ekranları Tarafında Yapılan Geliştirmeler

GİP Ekranları Tarafında Yapılan Geliştirmeler 1) Saatlik Teklifler Tablosu GİP Ekranları Tarafında Yapılan Geliştirmeler a) Saatlik Teklifler ekranında AOF (TL/MWh) sütununun sol yanına "PTF (TL/MWh)" sütunu eklenmiştir. b) Blok Teklif Ekranında yer

Detaylı

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Yeri YEK Kanunu Rüzgar Enerjisinin Ticaret İmkanları YEKDEM DUY Öneriler

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Yeri YEK Kanunu Rüzgar Enerjisinin Ticaret İmkanları YEKDEM DUY Öneriler RÜZGAR SANTRALARINDA ÜRETİLEN ELEKTRİK ENERJİSİNİN PİYASALARDA SATILMASI HULUSİ KARA TÜREB DENETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ KONGRESİ TURKISH WIND ENERGY CONGRESS 7-8 KASIM 2012 İSTANBUL İÇERİKİ

Detaylı

Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır.

Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır. GİRİŞİŞ Elektrik piyasaları, sistem arz ve talebi eşitleme (dengeleme) esasına dayanır. Dengeleme mekanizmasının amacı sistem arz güvenliğinin ve enerji kalitesinin sağlanmasıdır. Yeni dönemde dengeleme

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu / Temmuz / 2017

Elektrik Piyasası Sektör Raporu / Temmuz / 2017 Elektrik Piyasası Sektör Raporu / Temmuz / 2017 I Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Strateji

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu / Haziran/2017

Elektrik Piyasası Sektör Raporu / Haziran/2017 I Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ANKARA 2017 Önemli

Detaylı

ENERJİ BÜLTENİ OCAK SAYI 36

ENERJİ BÜLTENİ OCAK SAYI 36 ENERJİ BÜLTENİ OCAK 2017 - SAYI 36 Ocak 2017 - Sayı 36 1 ENERJİ BÜLTENİ Piyasalar Elektrik Tüketimi ve Analizi Kaynaklara Göre Elektrik Üretimi Hava Durumu ve Rüzgar Tahmini 1 3 4 6 Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi

Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi Türkiye Elektrik Talebinin Profiller Üzerinden Analizi 2011 yılı Temmuz ayında, tarife grupları arasındaki çapraz sübvansiyonun ne kadar olduğu konusunda çalışmalara bakarken, acaba bunun modelleme yoluyla

Detaylı

YEKDEME KATILAN ÜRETİM TESİSLERİ İÇİN BİLGİLENDİRME DOKÜMANI

YEKDEME KATILAN ÜRETİM TESİSLERİ İÇİN BİLGİLENDİRME DOKÜMANI YEKDEME KATILAN ÜRETİM TESİSLERİ İÇİN BİLGİLENDİRME DOKÜMANI 2016 yılı için EDPK ya başvuru yapıp başvurusu olumlu sonuçlanan tüm katılımcıların ilgili santrallerinin 01.01.2016 teslim tarihi itibariyle

Detaylı

Yapılan alan araştırması sonucunda aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. ( ) ( ) ( ) ( )

Yapılan alan araştırması sonucunda aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. ( ) ( ) ( ) ( ) İKİ DEĞİŞKENLİ OLASILIK Rassal bir deneme yapılmakta ve farklı iki olay ile ilgilenilmektedir. A 1, A 2,,A i olayları bağdaşmaz ve bütünü kapsayıcıdır. B 1, B 2,,B j olayları bağdaşmaz ve bütünü kapsayıcıdır.

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 7: CAPM ve APT. Bölüm 2: Uygulamalar ve Sınamalar

15.433 YATIRIM. Ders 7: CAPM ve APT. Bölüm 2: Uygulamalar ve Sınamalar 15.433 YATIRIM Ders 7: CAPM ve APT Bölüm 2: Uygulamalar ve Sınamalar Bahar 2003 Öngörüler ve Uygulamalar Öngörüler: - CAPM: Piyasa dengesinde yatırımcılar sadece piyasa riski taşıdıklarında ödüllendirilir.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 10 Ekim 2011, Ankara Ş.Kadir AYDEMİR Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi YEKDEM Yenilenebilir

Detaylı

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU TÜRKİYE 213 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler Özet... 1. DENGE... 2 1. ELEKTRİK... 4 2. DOĞAL GAZ... 9 3. LİNYİT VE TAŞ KÖMÜRÜ... 1 4.

Detaylı

Fatih Kölmek. ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye

Fatih Kölmek. ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye Fatih Kölmek ICCI 2012-18.Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı 25 Nisan 2012, İstanbul, Türkiye Türkiye Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Mekanizması Fiyat Tahmin Modelleri Yapay Sinir

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ağustos/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ağustos/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Nisan/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Nisan/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Haziran/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Haziran/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Türkiye Elektrik Piyasası ve DUY İbrahim Etem ERTEN Grup Başkanı - Enerji Uzmanı OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Hızlı talep artışı: Yatırım ihtiyacı ve fırsatlar Rekabetçi piyasaların rolü Yüksek ithalat

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Mart/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Mart/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

DENGELEME GÜÇ PİYASASI (DGP)

DENGELEME GÜÇ PİYASASI (DGP) DENGELEME GÜÇ PİYASASI (DGP) TEİAŞ MİLLİ YÜK TEVZİ MÜDÜRLÜĞÜ SERHAT METİN ANKARA, 18 EYLÜL 2014 GENEL BAKIŞ Gerçek Zamanlı Dengeleme Türkiye Elektrik Sistemi, Entso-e Bağlantısı sonrası dengeleme, Dengelemenin

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI 2013 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU

ELEKTRİK PİYASASI 2013 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU ELEKTRİK PİYASASI 2013 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU 1 ELEKTRİK PİYASASI 2013 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Detaylı

PARAMETRİK TESTLER. Tek Örneklem t-testi. 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz.

PARAMETRİK TESTLER. Tek Örneklem t-testi. 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz. PARAMETRİK TESTLER Tek Örneklem t-testi 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları notların ortalamasının 70 e eşit olup olmadığını test ediniz. H0 (boş hipotez): 200 öğrencinin matematik dersinden aldıkları

Detaylı

Haftanın ilk işlem gününde, küresel piyasaların gündemi sakin olup endekslerde sınırlı fiyat hareketleri görüldü. Yurt içinde ise hafta

Haftanın ilk işlem gününde, küresel piyasaların gündemi sakin olup endekslerde sınırlı fiyat hareketleri görüldü. Yurt içinde ise hafta Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,1049 1,3187 105,340 2,9621 1333,36 47,70 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,1084 1,3314 106,264 2,9875 1335,63 47,90 Düşük

Detaylı

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ 22 Kasım 2011 VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ Çetin Ali DÖNMEZ GENEL MÜDÜR EPDK nın10. Kuruluş Yıldönümünde Enerji Piyasaları ANKARA Amaçlar Fiyat riski yönetimi ihtiyacına cevap vermek Geleceğe

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Temmuz/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Temmuz/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

SERBEST ELEKTRİK PİYASASINDA SON GELİŞMELER VE OSB LERİN DURUMU ALİ ERMAN AYTAC 23 KASIM 2012 VI. OSB ENERJİ ZİRVESİ / KAYSERİ

SERBEST ELEKTRİK PİYASASINDA SON GELİŞMELER VE OSB LERİN DURUMU ALİ ERMAN AYTAC 23 KASIM 2012 VI. OSB ENERJİ ZİRVESİ / KAYSERİ SERBEST ELEKTRİK PİYASASINDA SON GELİŞMELER VE OSB LERİN DURUMU ALİ ERMAN AYTAC 23 KASIM 2012 VI. OSB ENERJİ ZİRVESİ / KAYSERİ 1 OSB ler için SERBEST TÜKETİCİLİK Elektrik Piyasası Kanunu 2. Madde «g» Fıkrası

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ekim/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ekim/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Kasım/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Kasım/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Mayıs/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Mayıs/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Eylül/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Eylül/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ EYLÜL 2011 VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ Sözleşme, Araştırma ve İstatistik Müdürlüğü İÇİNDEKİLER Türkiye Elektrik Piyasası» Piyasanın Yapısı» Gün Öncesi Planlama» Fiyat Oluşumu Elektrik Vadeli

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU

ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Detaylı

Sürelerine Göre Tahmin Tipleri

Sürelerine Göre Tahmin Tipleri Girişimcilik Bölüm 5: Talep Tahmini scebi@ktu.edu.tr 5.1. Talep Tahmini Tahmin: Gelecek olayları önceden kestirme bilim ve sanatı. İstatistiksel Tahmin: Geçmiş verileri matematiksel modellerde kullanarak

Detaylı

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ Amaç MADDE 1 (1) Bu Prosedürün amacı piyasa katılımcılarının piyasaya ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya faaliyetlerini gerçekleştirememesi durumunda, katılımcılar

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Fon Toplam Değeri 2.155.647 Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman,

Detaylı

Elektrik Piyasası 2016 Yılı Piyasa Gelişim Raporu

Elektrik Piyasası 2016 Yılı Piyasa Gelişim Raporu Elektrik Piyasası 2016 Yılı Piyasa Gelişim Raporu 2016 A ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU

ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU ELEKTRİK PİYASASI 2016 YILI PİYASA GELİŞİM RAPORU Bu raporda yer alan tüm bilgi, tablo ve şekillerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. T.C. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Strateji

Detaylı

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM ANALİZİ

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM ANALİZİ ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM ANALİZİ Bugün, saat 15:30 da global piyasalara etkisi çok büyük olan ABD Tarım Dışı İstihdam Raporu açıklanacak. Veri açıklandığı sırada dalgalanmanın çok yüksek olabileceğini hatırlatmakta

Detaylı

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Elektrik Piyasası Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi 1 GÜNDEM Elektrik Piyasası

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... v GİRİŞ... 1 1. İSTATİSTİK İN TARİHÇESİ... 1 2. İSTATİSTİK NEDİR?... 3 3. SAYISAL BİLGİDEN ANLAM ÇIKARILMASI... 4 4. BELİRSİZLİĞİN ELE ALINMASI... 4 5. ÖRNEKLEME... 5 6. İLİŞKİLERİN

Detaylı

Enerji Piyasalarında PI Coresight Uygulamaları. Copyr i ght 2015 O SIs oft, LLC.

Enerji Piyasalarında PI Coresight Uygulamaları. Copyr i ght 2015 O SIs oft, LLC. Enerji Piyasalarında PI Coresight Uygulamaları Presented by Samet GÜNAYDIN AKENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş Türkiye Enerji Piyasası ilk otoprodüktör lisansı 25 yıllık sektör tecrübesi Avrupa Enerji devi CEZ

Detaylı

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI 2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasaları İşletme Dairesi Başkanı 07 Kasım 2012 İstanbul 1 Dünya da yenilenebilir enerji kaynakları için uygulanan bazı teşvik mekanizmaları Dünyada,

Detaylı