GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI"

Transkript

1 GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 2. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ

2 Piyasa kısaca alıcı (talep eden) ve satıcının (arz eden) buluştuğu yerdir Piyasa Çeşitleri Satıcı Tüketici FAZLA AZ İKİ BİR FAZLA Tam rekabet Oligopson Düopson Monopson AZ Oligopol İki Yanlı Oligopson Sınırlı Düopson Sınırlı Monopson İKİ Düopol Sınırlı Düopol İki Yanlı Düopol Sınırlı Monopson BİR Monopol Sınırlı Monopol Sınırlı Monopol İki Yanlı Monopol

3 Tam Rekabet Piyasası Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu, bir mal için tek bir fiyatın geçerli olduğu ve bu fiyatın sadece alıcı ve satıcılar tarafından belirlendiği piyasadır. Genel olarak tam rekabet piyasasının özellikleri; Atomisite bir piyasadır. Şeffaf bir piyasadır. Mobilite vardır. Homojen bir piyasadır. Monopol (Tekel) Piyasası İkame edilemeyen bir mal ya da hizmet üreticisinin piyasaya tek başına hakim olması durumu. Böyle bir yapıda üretici malın fiyatını, rekabet endişesi olmadan, istediği gibi belirler. Tam rekabet piyasasının karşıt bir durumu olarak ta tanımlanabilecek monopol piyasasında tek satıcı buna karşın çok alıcı (tüketici) bulunmaktadır.

4 Monopolcü Rekabet Piyasası Çok sayıda alıcı ve satıcıların bulunduğu fakat ürün farklılaştırılması (aynı ürünün farklı firmalarca ambalaj, içerik vb. şekilde tüketiciye farklılıklarla sunulması), pazarın coğrafi açıdan parçalanması vb. etkenlerden dolayı tam rekabet şartlarının gözükmediği piyasa türüdür. Piyasa giriş çıkışlar ise nispeten kolaydır. Oligopol Piyasası Birkaç satıcı ve çok sayıda alıcıdan oluşan piyasa türüdür. Satıcı sayısı az olduğundan verecekleri kararlar bir birlerini fazlasıyla etkileyebilir. Bunun en önemli sebebi ise oligopol piyasada var olan firmaların üretimde yapacakları bireysel değişmelerin piyasa fiyatını etkileyebilecek olması varsayımıdır. Yine bu piyasaya başka firmaların girişinde de serbestlik değil büyük engeller görülür.

5 Talep Talep, diğer değişkenler sabitken, belirli bir zamanda, belirli bir fiyattan tüketicilerin satın almaya hazır oldukları mal veya hizmet miktarıdır. Diğer değişkenlerin sabitliği ekonomide birçok analizde kullanılan temel bir varsayımdır. Bir durumu etkileyen birçok değişken olduğu fakat analizi kolaylaştırmak ve belirli bir değişkenin etkisini ölçebilmek için çok sayıdaki değişkenden sadece birinin değiştiğinin kabul edilmesidir. Diğer değişkenlerin sabitliğini bundan sonra (Latince karşılığı olan) ceteris paribus olarak kullanacağız. Peki fiyat artarsa talep miktarı ne olur? Normal bir mal göz önüne aldığımızda, bir malın fiyatı artarsa talep düşer. Yani talep ve fiyat ters orantılı değişkenlerdir. Bu durum Talep Kanunu olarak bilinir. Talep kanunu iki etki ile çalışır; Gelir Etkisi İkame Etkisi

6 Bir X malının talebini D X ile sembolize edersek, X malının genel talep fonksiyonunu aşağıdaki şekilde gösterebiliriz. = f X malının fiyatı, Tamamlayıcı mal fiyatları, ikame mal fiyatları, tüketici geliri,

7 Fiyat (ceteris paribus) değiştiğinde talep nasıl etkilenir bunu talep kanununda görmüştük. Diğer değişkenleri ile talep arasındaki bağlantılar; Tamamlayıcı mal (bir malı kullanmak için gerekli olan bir başka mal örneğin yakıt arabanın tamamlayıcı malıdır) fiyatları arttığında (ceteris paribus), X malı talebi düşer (Vice versa). (Vice versa: Latince olarak tersi geçerlidir anlamındadır. Ekonomide vice versa yazan durumun tersinin de geçerli olduğu anlamına gelir. Örneğin burada tamamlayıcı mal fiyatları düşerse talep yükselir anlamı çıkarılmalıdır). İkame mal fiyatı artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar (vice versa). Tüketicinin geliri artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar (vice versa). Tüketici sayısı artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar (vice cersa). Tüketici beklentileri ileride X malı fiyatının artacağı yönünde ise (ceteris paribus), X malı talebi düşer (vice versa). Tüketici zevk ve tercihleri X malı yönünde yoğunlaşırsa (ceteris paribus), X malı talebi artar (vice versa).

8 Bir grafiği oluşturmak için öncelikle konu ile alakalı verilerin tespit edilmesi gerekmektedir. Öncelikle şunu belirtmek gerekir, yukarıda talebi ve talebi etkileyen yedi değişkeni tanımladık. Talep grafiğini çizmek içinse bunlardan ikisi kullanacağız. Birsi talep olduğuna göre ikincisini belirlemek gerekir. İkinci değişkenimiz talep kanundan gelecek olup fiyat değişkenidir. X MALI FİYATI (P X ) X MALI TALEBİ (D X ) A 2 tl 100 adet B 4tl 80 adet C 6 tl 60 adet D 8 tl 40 adet E 10 tl 20 adet

9 Talep Eğrisi X MALI X MALI TALEBİ FİYATI (P X ) (D X ) A 2 tl 100 adet B 4tl 80 adet C 6 tl 60 adet D 8 tl 40 adet E 10 tl 20 adet

10 Talepte Değişmeler Ve Talep Eğrisinde Hareketlenmeler Yedi değişkenden fiyat değiştiğinde (ceteris paribus), talep grafiği sağa, sola, yukarı ya da aşağıya hareket etmez, sabit kalır. Bu demektir ki fiyat değişince grafik üzerinde hareket edilmektedir. Tamamlayıcı mal fiyatları arttığında (ceteris paribus), X malı talebi düşer, talep doğrusu sola hareket eder(vice versa). İkame mal fiyatı artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar, talep doğrusu sağa hareket eder(vice versa). Tüketicinin geliri artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar, talep doğrusu sağa hareket eder(vice versa). Tüketici sayısı artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar, talep doğrusu sağa hareket eder(vice versa). Tüketici beklentileri ileride X malı fiyatının artacağı yönünde ise(ceteris paribus), X malı talebi düşer, talep doğrusu sola hareket eder(vice versa). Tüketici zevk ve tercihleri X malı yönünde yoğunlaşırsa (ceteris paribus), X malı talebi artar, talep doğrusu sağa hareket eder(vice versa).

11 Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için bu durumlardan birine örnek verelim. Örneğin ikame mal fiyatı artarsa (ceteris paribus), X malı talebi artar, talep doğrusu sağa hareket eder. Böylece aşağıda görüldüğü gibi talep grafiği T 1 konumundan T 2 konumuna gelir. Bu noktada konun anlaşılması için dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Öncelikle talep grafiği paralel bir şekilde sağa hareket etmiştir. Yani fiyat talep oranında değişiklik olmadığını kabul ediyoruz. Bir başka önemli nokta talep grafiğinin ne kadar sağ tarafa hareket ettiğidir. Bizim için bu aşamada önemli olan talep artışını gösterebilmektedir. Talep artışı da grafiğin sağa hareketi ile gösterileceğinden ne kadar sağ tarafa hareket ettiği değil sadece sağ tarafa hareket ettiği ile ilgileneceğiz.

12 ARZ Talep tüketici boyutunu ele alırken, arz üretici boyutunu ele almaktadır. Arz, diğer değişkenler sabitken, belirli bir zamanda, belirli bir fiyattan üreticilerin satmaya hazır oldukları mal veya hizmet miktarıdır. Bu durunda tüketicilerin talep etmesi satın almak için yeterli olmuyor aynı zamanda, o fiyattan (tüketicilerin satın almaya razı oldukları), üreticilerin satış yapma isteğinde olması gerekmektedir. Fiyat artınca talebin düşeceğini ve buna talep kanunu denildiğini öğrenmiştik. Şimdi de fiyat artarsa arz ne olur? bunu inceleyeceğiz. Fiyat artarsa (ceteris paribus), üreticilerin karları artacağından satmak isteyecekleri miktar yani arz artar. Bu durum arz kanunu olarak bilinir.

13 Bir X malının arzını S X ile sembolize edersek, X malının genel arz fonksiyonunu aşağıdaki şekilde gösterebiliriz. S X = f X malının fiyatı, üretim maliyetleri, üretim yapısı benzer diğer mal fiyatları, teknoloji, _

14 Fiyat (ceteris paribus) değiştiğinde arz nasıl etkilenir bunu arz kanununda görmüştük. Diğer değişkenleri ile arz arasındaki bağlantılar; Üretim maliyetlerinin artması (ceteris paribus) karları azaltan bir durumdur. Karların azalması üretim isteğini azaltır. Bu sebeple arz düşer (vice versa). Üretim yapısı benzer diğer mal fiyatları, benzer üretim faktörleri kullanılarak üretilen mallardan bahsedilmektedir. Örneğin, lcd televizyon üreten bir firma ile led televizyon üreten bir firmaları düşünelim. Hemen hemen aynı faktörlerin kullanıldığı bu sektörde led televizyon fiyatları artarsa (ceteris paribus), led televizyon üretmek daha karlı hale geleceğinden üretimi artar, daha çok üretmek için ise, lcd televizyon üretimindeki faktörlerin bir kısmı led üretimine kayar. Bu durumda lcd televizyon arzı düşer. O zaman, Üretim yapısı benzer diğer mal fiyatları artarsa, X malı arzı düşer (vice versa). Teknoloji üretimde verimliliği arttıran bir üretim faktörüdür. Teknoloji kullanımı artarsa (ceteris paribus), arz artar (vice versa). Rakip firma sayısı artarsa (ceteris paribus), Pazar payı azalacağından satışlar azalır ve arz düşer (vice versa). Üretici beklentileri X malının fiyatının ileride artacağı yönünde ise (ceteris paribus), X malı arzı düşer (vice versa). Çünkü, üretici malı ileride daha yüksek bir fiyattan satıp daha çok kar etmeyi amaçlar. Vergilerin artması (ceteris paribus), maliyetleri artıracak ve karlar azalacaktır. Bu durumda arz düşer (vice versa). Sübvansiyon, devletin kişi ya da kurumlara mal, para veya hizmet biçiminde yaptığı karşılıksız yardımları ifade eder. Yani sübvansiyonların artması (ceteris paribus), maliyetleri düşürür ve karları arttırır. Bu durumda arz artar (vice versa).

15 Arz grafiğini çizmek içinse bunlardan ikisi kullanacağız. Birsi arz olduğuna göre ikincisini belirlemek gerekir. İkinci değişkenimiz arz kanundan gelecek olup fiyat değişkenidir. Yani, bir arz grafiği elde edebilmek için malın fiyatları ve o fiyatlardan (ceteris paribus), arz sayılarını bilmemiz yeteri olacaktır. O zaman bir malın çeşitli fiyatlarını ve arz rakamlarını gösteren tablo bizim için arz tablosunu oluşturacaktır. Örnek olarak X malı çeşitli fiyatları ve arz rakamları aşağıdaki tabloda verilmiştir; X MALI FİYATI (P X ) X MALI ARZI (S X ) A 2 tl 20 adet B 4tl 40 adet C 6 tl 60 adet D 8 tl 80 adet E 10 tl 100 adet

16 Arz Eğrisi X MALI FİYATI (P X ) X MALI ARZI (S X ) A 2 tl 20 adet B 4tl 40 adet C 6 tl 60 adet D 8 tl 80 adet E 10 tl 100 adet

17 Arzda Değişmeler Ve Arz Eğrisinde Hareketlenmeler Üretim maliyetlerinin artarsa (ceteris paribus) arz düşer, arz doğrusu sola kayar (vice versa). Üretim yapısı benzer diğer mal fiyatları artarsa (ceteris paribus), X malı arzı düşer, arz doğrusu sola kayar (vice versa). Teknoloji üretimde verimliliği arttıran bir üretim faktörüdür. Teknoloji kullanımı artarsa (ceteris paribus), arz artar, arz doğrusu sağa kayar (vice versa). Rakip firma sayısı artarsa (ceteris paribus), Pazar payı azalacağından satışlar azalır ve arz düşer, arz doğrusu sola kayar (vice versa). Üretici beklentileri X malının fiyatının ileride artacağı yönünde ise (ceteris paribus), X malı arzı düşer, arz doğrusu sola kayar (vice versa). Vergilerin artması (ceteris paribus), maliyetleri artıracak ve karlar azalacaktır. Bu durumda arz düşer, arz doğrusu sola kayar (vice versa). Sübvansiyonların artması (ceteris paribus), maliyetleri düşürür ve karları arttırır. Bu durumda arz artar, arz doğrusu sağa kayar (vice versa).

18 Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için bu durumlardan birine örnek verelim. Örneğin X malı üretim maliyetlerinde bir artış olursa (ceteris paribus), X malı arzı azalır, arz doğrusu sola hareket eder. Böylece aşağıda görüldüğü gibi arz grafiği A 1 konumundan A 2 konumuna gelir.

19 Piyasa Dengesi PİYASA Denge, birbirlerini karşılıklı olarak ters yönde etkileyebilen güçler arasında eşitlik olması durumu; ancak bu eşitliğin değişmesi yönünde hiçbir eğilimin bulunmaması şeklinde tanımlanır. Piyasa dengesinde de arz ve talep gibi, birisi fiyat ile doğru birisi fiyat ile ters yönlü ilişki içerisinde olan iki kavramı ele alacağız. Bu kapsamda, arz ve talebin eşitlendiği ya da grafiksel olarak arz ve talebin kesiştiği nokta piyasa dengesi olarak tanımlanır. O zaman X malı için, piyasada tüketicilerin satın almaya hazır oldukları X malı fiyatı ile üreticilerin satmaya hazır oldukları fiyat eşit olursa X malı için piyasa dengesi sağlanmış olur. Şimdi X malı için daha önce oluşturduğumuz talep ve arz tablosunu bir arada göstererek X malı piyasa dengesini belirlemeye çalışalım; X MALI FİYATI (P X ) X MALI TALEBİ (D X ) X MALI ARZI (S X ) (ARZ TALEP) PİYASA DURUMU A 2 tl 100 adet 20 adet B 4tl 80 adet 40 adet C 6 tl 60 adet 60 adet D 8 tl 40 adet 80 adet E 10 tl 20 adet 100 adet

20 X MALI FİYATI (P X ) X MALI TALEBİ (D X ) X MALI ARZI (S X ) (ARZ TALEP) PİYASA DURUMU A 2 tl 100 adet 20 adet -80 adet Kıtlık B 4tl 80 adet 40 adet -40 adet Kıtlık C 6 tl 60 adet 60 adet 0 adet DENGE D 8 tl 40 adet 80 adet 40 adet Artık E 10 tl 20 adet 100 adet 80 adet Artık

21 Piyasa dengesi analizini grafiker yardımı ile de yapabiliriz.

22 Piyasa Dengesindeki Değişmeler Arz ve talep için grafikte kaymalara neden olmayan P X değişkenini göz ardı ettiğimizde arz ve talebi sağa sola hareket ettirebilecek toplam 13 değişken yukarıda sıralanmıştı. Bunlar; talep için, P C, P S, I, N, E, Z arz için ise, P E, P O, T, N O, E P, T E, S değişkenleri idi. Denge değişimi analizinde bu durumda 3 farklı durum ortaya çıkabilir; Talebin doğrusunun kayması ve arz doğrusunun sabit kalması. Arz doğrusunun kayması ve talep doğrusunun sabit kalması. Hem arz hem de talep doğrusunun aynı anda kaymaları (eşanlı kaymalar).

23 Talep Doğrusunun Kayması ve Piyasa Değişimi PİYASA Örnek olarak tüketici gelirinin artması (ceteris paribus) durumunda dengenin ne olacağına aşama aşama bakalım; Başlangıçta piyasa D 1 noktasında dengededir. Tüketicilerin gelirinin artması, X malına olan talebi arttırır. X malının talebi artarsa, talep doğrusu sağa doğru kayar. Yeni talep doğrusu T 2 olur. Yeni denge noktası A 1 arz doğrusu ve T 2 talep doğrularının kesiştiği D 2 de oluşur. D 2 noktasında denge fiyatı artar (6 tl nin daha üstünde bir yere gelir) denge miktarı da artar (60 adetten daha yüksek bir yere gelir).

24 Arz Doğrusunun Kayması ve Piyasa Değişimi PİYASA Örnek olarak üretim maliyetlerinin azalması (ceteris paribus) durumunda dengenin ne olacağına aşama aşama bakalım; Başlangıçta piyasa D 1 noktasında dengededir. Üretim maliyetlerinin azalması, X malına üretimini arttırır. X malının arzı artarsa, arz doğrusu sağa doğru kayar. Yeni arz doğrusu A 2 olur. Yeni denge noktası A 2 arz doğrusu ve T 1 talep doğrularının kesiştiği D 2 de oluşur. D 2 noktasında denge fiyatı düşer (6 tl nin daha altında bir yere gelir) denge miktarı da artar (60 adetten daha yüksek bir yere gelir).

25 Arz ve Talep Doğrularında Eşanlı kaymalar PİYASA Arz ve talep için grafikte kaymalara neden olmayan P X değişkenini göz ardı ettiğimizde arz ve talebi sağa sola hareket ettirebilecek toplam 13 değişken yukarıda sıralanmıştı. Bunlar; talep için, P C, P S, I, N, E, Z arz için ise, P E, P O, T, N O, E P, T E, S değişkenleri idi. Şimdi bu değişkenlerden bir tanesi talep bir tanesi de arz için olmak üzere iki değişkenin aynı anda değiştiği durum analizi yapacağız. Bu defa karşımıza çıkabilecek sonuçları iki genel başlık altında toplayabiliriz. Bunlardan ilki arz ve talebin eşanlı ve ters yönlü hareket etmesi. Örneğin arz artarak sağa kayarken, talebin azalarak sola kayması gibi. İkincisi ise, arz ve talebin eşanlı ve aynı yöne hareket etmeleri. Örneğin arz ve talebin azalarak aynı anda sola hareket etmesi. Hatırlatmamız gereken bir başka önemli nokta doğruların kayma mesafeleridir. Doğruların paralel bir şekilde hareket ettiklerini hatırlarsak, iki doğru eşit miktarda aratacak veya azalacaksa doğruların kayma mesafeleri geometrik olarak aynı, farklı miktarlarda artacak ya da azalacaklarsa da farklı olacaktır.

26 Örneğin, tüketici gelirinin arttığını, üretim maliyetlerinin de artış gösterdiğini ve bu artışların aynı oranda olacağını varsayarsak piyasa dengesi, denge fiyatı ve denge miktarı ne olur?

27 Esneklik Daha önce analizlerimizde değişkenler değiştiği zaman bağımlı değişkenlerimiz yani arz ve talebin ne olacağını incelemiştik. Şimdi arz ve talebin rakamsal olarak ne kadar değişeceğini (ya da etkileneceğini) esneklikler yardımı ile belirlemeye çalışacağız. Bir başka deyişle bir değişkenin bir diğer değişken karşısındaki duyarlılığını esneklikler ile belirleyeceğiz.

28 Talebin fiyat esnekliği PİYASA Talebin fiyat esnekliği, bir malın talebinin, fiyattaki değişmelere karşı duyarlılığını gösterir. Daha önce fiyat artarsa talep azalır şeklinde yorum yapmıştık. Bu defa örneğin, fiyat %10 artarsa talep yüzde kaç azalır bunun cevabını bulacağız. Ceteris paribus varsayımımız burada yine değişmeyecek yani sadece fiyatın değiştiğini varsayacağız. E P = Q 2 Q 1 Q 2 + Q 1 2 P 2 P 1 P 2 + P 1 2 Hesaplanan E P değeri mutlak değer işleminden geçirilir ve 1 rakamı ile karşılaştırılır; Eğer, E p >1 ise, esnek talep vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler daha büyüktür. Örneğin, fiyat %10 artarsa talep %10 oranından daha fazla oranda azalır). Eğer, E p =1 ise, birim esnek talep vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler aynıdır. Örneğin, fiyat %10 artarsa talep %10 oranında azalır). Eğer, E p <1 ise, esnek olmayan talep vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler daha küçüktür. Örneğin, fiyat %10 artarsa talep %10 oranından daha az oranda azalır).

29 Şimdi örneklerle konuyu daha iyi kavramaya çalışalım; aşağıdaki grafikte A dan B ye hareket edildiği yani fiyatın düştüğü varsayılarak yay esnekliği hesaplanmıştır; E P = = 2.88 Hesaplanan bu yay ensekliği değeri geometrik olarak A ve B noktasının tam ortasında yer alan noktanın esnekliğini vermektedir. Mutlak değer sürecinden sonra E p = 2.88 > 1 olarak elde edilir. Talebin fiyat esnekliği, esnektalep olarak bulunmuştur. İki yorum yapabiliriz; İlki, Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler daha büyüktür. İkincisi ise, artık rakamsal hesaplar yaptığımız için, eğer fiyat %1 artarsa (formül gereği %1 değişime göre sonuç alınır), talep %2.88 azalır.

30 Talebin gelir esnekliği formülü ise; Talebin gelir esnekliği Talebin Gelir Esnekliği Malın Niteliği Sıfırdan küçük Fakir mal Sıfırdan büyük Normal mal Sıfırdan büyük, birden küçük İhtiyaç malı Birden büyük Lüks mal E I = Q 2 Q 1 Q 1 I 2 I 1 I 1 Örneğin, tüketici geliri başlangıçta 200 tl iken X malının talep miktarı 100 adet, gelir 400 tl ye yükseldiğinde ise talep miktarı 150 adet olursa. X malının talebinin gelir esnekliği ve niteliği aşağıdaki gibi belirlenir; E I = = 0,5 Buna göre, gelir %1 artarsa, talep %0,5 oranında artar. E I > 0 ve E I < 1 olduğundan X normal ve ihtiyaç malıdır.

31 Talebin Çapraz Esnekliği PİYASA Talep ile tamamlayıcı mal ve ikame mal fiyatları arasında esneklik yönünden de ilişkiler mevcuttur. Bu sebeple iki ayrı mal için talep miktarları ve fiyat değerleri bilinir ise aynı formülde hesaplanacak çapraz esneklik katsayısı iki ürün arasındaki ilişkiyi de belirleyebilir. Söz gelimi X ve Y gibi iki ürün bulunsun, bu ürünler ile ilgili bilgiler aşağıdaki gibi olsun, X malı için; P X1 =40 tl ve P X2 =30 tl ayrıca Q X1 =50 br. ve Q X2 =120 br. Y malı için; P Y1 =10 tl ve P Y2 =5 tl ayrıca Q Y1 =50 br. ve Q Y2 =100 br. X ve Y malları için hesaplayacağımız çapraz esneklik katsayısı formülü ise aşağıdaki gibidir, E XY = X malı talep miktarındaki yüzde değişme Y malı fiyatındaki yüzde değişme E XY = Q X2 Q X1 Q X1 P Y2 P Y1 P Y1 Anlaşılacağı gibi çapraz esneklik katsayısını hesaplayabilmek için, bir mal ile ilgili talep miktarları ve diğer mal ile ilgili satış fiyatları bilgilerinin bilinmesi yeterli olacaktır. Hesaplanacak çapraz esneklik katsayısı ise aşağıdaki gibi değerlendirilir; E XY > 0 ise, X ve Y ikame mallardır. E XY < 0 ise, X ve Y tamamlayıcı mallardır. E XY = 0 ise, X ve Y alakasız mallardır. Tekrar örneğimize dönersek çapraz enselik katsayısı hesabı, E XY = = 2,8 < 0 sonuca göre, katsayısı sıfırdan küçük çıktığı için X ve Y tamamlayıcı mallar olarak değerlendirilir.

32 Arzın fiyat esnekliği Arzın fiyat esnekliği, bir malın arzının, fiyattaki değişmelere karşı duyarlılığını gösterir. Daha önce fiyat artarsa arz artar şeklinde yorum yapmıştık. Bu defa örneğin, fiyat %10 artarsa arz yüzde kaç artar bunun cevabını bulacağız. Ceteris paribus varsayımımız burada yine değişmeyecek yani sadece fiyatın değiştiğini varsayacağız. PİYASA E S = Q 2 Q 1 Q 1 P 2 P 1 P 1 Hesaplanan E S değeri 1 rakamı ile karşılaştırılır; Eğer, E S >1 ise, esnek arz vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler daha büyüktür. Örneğin, fiyat %10 artarsa arz %10 oranından daha fazla oranda artar). Eğer, E S =1 ise, birim esnek arz vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler aynıdır. Örneğin, fiyat %10 artarsa arz %10 oranında artar). Eğer, E S <1 ise, esnek olmayan arz vardır (Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler daha azdır. Örneğin, fiyat %10 artarsa arz %10 oranından daha az oranda artar).

33 Şimdi örneklerle konuyu daha iyi kavramaya çalışalım; aşağıdaki grafikte A dan B ye hareket edildiği yani fiyatın yükseldiği varsayılarak yay esnekliği hesaplanmıştır; E S = = 2 olarak elde edilir. Arzın fiyat esnekliği, 1 den büyük olarak hesaplanmıştır. İki yorum yapabiliriz; İlki, Fiyattaki değişmelere karşı, miktarda meydana gelen değişimler (artışlar) daha büyüktür. İkincisi ise, artık rakamsal hesaplar yaptığımız için, eğer fiyat %1 artarsa (formül gereği %1 değişime göre sonuç alınır), arz %2 artar.

34 Tüketici ve Üretici Rantı PİYASA Daha önce bahsedildiği gibi tam rekabet piyasasında fiyat mekanizması geçerlidir ve tek bir fiyat oluşur. Böyle bir durumda daha yüksek fiyattan malı satın almaya hazır olan tüketicilerin elde ettiği avantaja tüketici rantı denilir. Üreticiler, maliyetleri düşük olabileceği için bir malı piyasa fiyatının altında satmaya razı olabilirler. Fakat piyasa fiyatı yüksek oluşursa daha fazla gelir elde ederler. İşte bu avantaja da üretici rantı denir. Üretici rantı, tüketici rantının altında kalan üçgeni temsil eder.

35 Karaborsa Fiyat Oluşumu Bazı kötü niyetli satıcılar sırf ürünlerinin fiyatlarının yükselmesi ve en yüksek noktada satıp en yüksek karları elde edebilmek amacıyla, stoklarındaki ürünleri saklarlar ve piyasaya sürmezler. Bu durumda da fiyatın adaletsiz bir biçimde yükselmesine ve hak ettiklerinden fazla kar elde etmelerine sebep olurlar. Söz konusu süreçte oluşan fiyat ise: karaborsa fiyatı olarak adlandırılır. Hiç kuşkusuz bu sürecin kaybedeni tüketicilerdir. 3 Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları Hükümette fiyatların belirli bir seviyenin üstüne geçmesini önlemek amacıyla, ürün için istenebilecek en yüksek satış fiyatını belirler. Böylece arz edenler belirlenen en yüksek fiyatın üstünde ürünü satamazlar. Bu uygulama ekonomide tavan fiyat uygulaması olarak adlandırılır. Hükümette fiyatların belirli bir seviyenin altına düşmesini önlemek amacıyla, ürün için istenebilecek en düşük alış fiyatını belirler. Böylece üreticiler belirlenen en düşük fiyatın altında ürünü satmazlar ve yüksek zararları önlenmiş olur. Bu uygulama ekonomide taban fiyat uygulaması olarak adlandırılır. King Kanunu King kanunu tarım ürünlerinde görülen özel bir durumun sonucudur. İlk defa Greogory King tarafından tespit edilen kanunun kendi adı ile anılmaktadır. Kanuna göre tarım sektöründen gelir elde edenler, ürünün bol olduğu yıllarda az gelir, ürünün az olduğu yıllarda ise daha fazla gelir elde etmektedirler.

2. PİYASA ve FİYAT. 2.1 Piyasa Çeşitleri. 2.1.1 Tam Rekabet Piyasası

2. PİYASA ve FİYAT. 2.1 Piyasa Çeşitleri. 2.1.1 Tam Rekabet Piyasası 2. PİYASA ve FİYAT Piyasa kısaca alıcı (talep eden) ve satıcının (arz eden) buluştuğu yerdir olarak tanımlanabilir. Piyasanın herhangi bir sokakta, bir alanda vb. yerlerde yer alması zorunlu değildir.

Detaylı

Ders içeriği (3. Hafta)

Ders içeriği (3. Hafta) Ders içeriği (3. Hafta) 3. Piyasa ve piyasada fiyat oluşumu 4. Talep, Arz ve Piyasa Dengesi 4.1. Talep 4.1.1. Talebin özellikleri 4.1.2. Talebe etki eden faktörler 4.1.3. Talep Kanunu 4.1.5. Talep Fonksiyonu

Detaylı

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE)

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Ünite 10: TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Tam rekabetçi bir piyasada halen çalışmakta olan firmalar kısa dönemde normal kârın üzerinde kâr elde ediyorlarsa piyasaya yeni firmalar

Detaylı

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Ekonomi 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Fiyat Mekanizması:Talep,

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından

Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından 3.Ders Talep ve arz kavramları ve bu kavramları etkileyen öğeler spor endüstrisine konu olan bir mal ya da hizmetin üretilmesi ve tüketilmesi açısından önemli unsurlardır. Spor endüstrisi içerisinde yer

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı

ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7

ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7 ARZ, TALEP VE TAM REKABET PİYASASINDA DENGE BÖLÜM 7 TALEP Herhangi bir maldan belirli bir sürede ve farklı fiyatlar karşısında satın alınmak istenen miktardır. Talepten söz edebilmek için tüketici isteklerinin

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri

I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri DERS NOTU 02 PİYASA TALEP VE ARZ KAVRAMLARI PİYASA DENGESİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Piyasa ve Piyasa Çeşitleri... 1 1. Mal ve hizmet piyasaları... 1 2. Faktör Piyasaları... 2 II. Talep Kavramı...

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

2009 S 4200-1. Değeri zamanın belirli bir anında ölçülen değişkene ne ad verilir? ) Stok değişken B) içsel değişken C) kım değişken D) Dışsal değişken E) Fonksiyonel değişken iktist TEORisi 5. Yatay eksende

Detaylı

Ders içeriği (5. Hafta)

Ders içeriği (5. Hafta) 5. Elastikiyet 5.1 Elastikiyet kavramı 5.1.1. Talebin Fiyat elastikiyeti 5.1.2. Arz elastikiyeti 5.2. Arz ve taleple ilgili bazı analizler 5.2.1. Tüketici ve üretici rantı 5.2.2. Örümcek ağı kuramı 5.2.3.

Detaylı

4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 4. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 B.3.2. Taban Fiyat Uygulaması Devletin bir malın piyasasında oluşan denge fiyatına müdahalesi,

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Piyasa Dengesi YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 PİYASA DENGESİ Bu bölümde piyasa kavramı, piyasa türleri ve piyasa mekanizmasının işleyişi

Detaylı

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4

ARZ ve TALEP 2. 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 ARZ ve TALEP 2 1. Talep 2 1.2. Talep Eğrisi 3 1.3.Talepte Değişme 3 1.4.Talep Eğrisinin Kayması ve Talep Eğrisi Üzerinde Hareket 4 2. Arz 6 2.l. Satış Planı Belirleyicileri 6 2.2. Arz Eğrisi 6 2.3. Arz

Detaylı

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI

Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bölüm 5 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Neler Öğreneceğiz? Hükümet Müdahalelerinin denge Oluşumlarına Etkileri Fiyat Kontrolleri Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları Asgari Ücret Politikası Tarımsal Destekleme

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI ( )

BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI ( ) 1 BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI (205 231) IS-LM modelinde hükümet genişletici veya daraltıcı para ve maliye politikaları izleyerek hâsıla düzeyini etkileyebilir. Bu bölümde IS-LM modelinde maliye

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 4.Bölüm: Esneklikler. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 4.Bölüm: Esneklikler. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi I 4.Bölüm: Esneklikler Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Esneklikler Daha önce talep edilen miktarı

Detaylı

Case & Fair & Oster. Bölüm 4 Talep ve Arz Uygulamaları

Case & Fair & Oster. Bölüm 4 Talep ve Arz Uygulamaları ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun doğru cevabı olan seçeneği işaretleyiniz. 1. Talep eğrisi üzerinde aşağıdakilerden hangisi sabit tutulur? a. malın fiyatı b. gelir c. miktar

Detaylı

4. PİYASA DENGESİ 89

4. PİYASA DENGESİ 89 4. PİYASA DENGESİ 89 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 4.1. Walrasgil Fiyat İntibakı 4.2. Marshallgil Miktar İntibakı 4.3. Arz ve Talep Değişmelerinin Denge Üzerindeki Etkisi 4.4. Tüketici ve Üretici Rantı

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla ifade edilmelidirler

Detaylı

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden İktisata Giriş Test - 1 1. Doğada insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan elde etmek için çaba sarf edilen ve fiyatı olan mallara ne ad verilir? A) Serbest mallar B) İktisadi mallar C) Nihai mallar D) Üretici

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Gümrük tarifesinin tek bir sektördeki kısmi denge analizi:

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

ÜNİTE. İKTİSADA GİRİŞ Doç.Dr.E.Muhsin DOĞAN İÇİNDEKİLER HEDEFLER ARZ TALEP PİYASA DENGESİ VE ESNEKLİKLER

ÜNİTE. İKTİSADA GİRİŞ Doç.Dr.E.Muhsin DOĞAN İÇİNDEKİLER HEDEFLER ARZ TALEP PİYASA DENGESİ VE ESNEKLİKLER HEDEFLER İÇİNDEKİLER ARZ TALEP PİYASA DENGESİ VE ESNEKLİKLER Talep: Tanım, Bireysel ve Piyasa Talep Eğrileri Talep ve talep edilen miktarı etkileyen faktörler Arz: Tanım, Bireysel ve Piyasa Arz Eğrileri

Detaylı

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri

1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri DERS NOTU 03 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bugünki dersin işleniş planı: 1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri... 1 A. Tavan Fiyat Uygulaması... 2 1. Kira Kontrolü... 3 B. Taban Fiyat Uygulaması...

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS A. ANALZ A.. Analizi (Mal Piyasası) (Investment aving) (atırım Tasarruf) Eğrisi, faiz oranları ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. Analizin bu kısmında yatırımları I = I bi olarak ifade edeceğiz.

Detaylı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı BÖLÜM TALEP Bir ekonomide, tam kullanım, etkin kullanım ve ekonomik büyüme hedeflerine, piyasa ekonomisi diğer bir ifade ile fiyat mekanizmasıyla ulaşılmaktadır. Hangi mallar, ne miktarda, kimler için,

Detaylı

Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz

Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz .. Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 157 Hadi Yektaş Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz . İçerik.1.2 Talep Eğrisinin

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI 36

Doç.Dr. Yaşar SARI 36 Doç.Dr. Yaşar SARI Genel Ekonomi 106 Talep Esnekliği ile Tüketici Harcamaları Arasındaki İlişki: Firmalar mallarına olan talebin esnekliğini özellikle fiyat politikaları açısından bilmek durumundadır.

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

Döviz Kurunun Belirlenmesi

Döviz Kurunun Belirlenmesi Bölüm 13 Döviz Kurunun Belirlenmesi Döviz kuru, ekonomideki bir çok değişkeni etkilemesi bakımından önemli bir değişkendir. Dış ticareti belirlemesinin ötesinde, enflasyon, yatırım ve tüketim kararları

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi/hangileri tüm dünyada görülen artan işsizlik oranını açıklamaktadır? I. İşsizlik yardımı miktarının arttırılması II. Sendikalaşma oranında azalma III. İşgücü piyasında etkin

Detaylı

1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri

1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri DERS NOTU 03 ARZ VE TALEP UYGULAMALARI Bugünki dersin işleniş planı: 1. Devletin Piyasaya Müdahalesi ve Fiyat Kontrolleri... 1 A. Tavan Fiyat Uygulaması... 2 1. Kira Kontrolü... 3 B. Taban Fiyat Uygulaması...

Detaylı

Ünite 2. Arz Talep Piyasa Dengesi Ve Esneklikler. Finansal Ekonomi Tezsiz Yüksek Lisans Programı MİKRO İKTİSAT. Prof. Dr.

Ünite 2. Arz Talep Piyasa Dengesi Ve Esneklikler. Finansal Ekonomi Tezsiz Yüksek Lisans Programı MİKRO İKTİSAT. Prof. Dr. Arz Talep Piyasa Dengesi Ve Esneklikler Ünite 2 Finansal Ekonomi Tezsiz Yüksek Lisans Programı MİKRO İKTİSAT Prof. Dr. Ebül Muhsin DOĞAN 1 Ünite 2 ARZ TALEP PİYASA DENGESİ VE ESNEKLİKLER Prof. Dr. Ebül

Detaylı

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 ID: Z Mikro 2 Ara 2010 Çoktan Seçmeli Sorular Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. 1. Çapraz satış

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 3. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Kıtlık, Tercih ve Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir tercihi uygularken vazgeçilen başka bir tercihtir. Örneğin, bir lokantada mevcut iki menüden

Detaylı

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir.

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. IS-LM modeli ; J.M.KEYNES tarafından ortaya atılmıştır. Buna göre ekonomide; 1. MAL PİYASASI

Detaylı

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10 İKTİSADA GİRİŞ Fayda sağladığında yok olup, biten mallara dayanıksız mallar denir. Bir kararı uygularken vazgeçilen bir başka kararafırsat maliyeti denir. p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat

Detaylı

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 10. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 A.9. TEKEL (MONOPOL) Piyasada bir satıcı ve çok sayıda alıcının bulunmasıdır. Piyasaya başka

Detaylı

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç)

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç) PARA ARZI Dar tanımlı para arzı dolaşımdaki nakit ile bankacılık sisteminde vadesiz mevduatların toplamından oluşmakta, geniş tanımlı para arzı ise bu toplama bankacılık sistemindeki vadeli mevduatların

Detaylı

Bölüm 7 Monopol ve Monopson

Bölüm 7 Monopol ve Monopson Bölüm 7 Monopol ve Monopson Tartışılacak Konular Tekel Tekel Gücü (Monopoly Power) Tekel Gücünün Kaynakları Tekel Gücünün Sosyal Maliyeti Tartışılacak Konular Monopson (Monopsony) Monopson Gücü Tekel Gücünün

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

ONDOKUZUNCU BÖLÜM ULUSLARARASI EKONOMİVE ULUSLARARASI FİNANSMAN

ONDOKUZUNCU BÖLÜM ULUSLARARASI EKONOMİVE ULUSLARARASI FİNANSMAN ONDOKUZUNCU BÖLÜM ULUSLARARASI EKONOMİVE ULUSLARARASI FİNANSMAN Bu ünite tamamlandığında; İthalat ve ihracatı tanımlayabileceğiz Mutlak üstünlük ve karşılaştırmalı üstünlükler teorilerinin neyi ifade ettiğini

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları. Slides prepared by Thomas Bishop. Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Gümrük tarifesinin tek bir sektördeki kısmi denge analizi:

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem A GRUBU KADROLAR İÇİN KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ Komisyon KPSS İKTİSAT Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-208-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2011, Akademi Bu kitabın

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI Faiz oranlarının yapısı; Menkul kıymetlerin sahip olduğu risk, Likidite özelliği, Vergilendirme durumu ve Vade farklarının faiz oranlarını nasıl etkilediğidir. FAİZ ORANLARININ

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

1.BÖLÜM GENEL TANIMLAR

1.BÖLÜM GENEL TANIMLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III İÇİNDEKİLER...V 1.BÖLÜM GENEL TANIMLAR 1.İktisat...1 2.Gereksinme...2 a)gereksinmenin Özellikleri...2 b)gereksinmenin Çeşitleri...4 3.Mal ve Hizmetler...5 4.Üretim Faktörleri...8

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi I 10.Bölüm: Monopolcü Rekabet Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 10.1.Monopolcü Rekabet Piyasasının Özellikleri

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır:

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır: Sızıntılar: Harcama akımından çıkanlar olup, kapalı ekonomide tasarruflar (S) ve vergilerden (TA) oluşmaktadır. Enjeksiyonlar: Harcama akımına yapılan ilaveler olup, kapalı bir ekonomide yatırımlar (I),

Detaylı

TALEBİN FİYAT ESNEKLİĞİ Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere olan hassasiyetini ifade eder.

TALEBİN FİYAT ESNEKLİĞİ Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere olan hassasiyetini ifade eder. ESNEKLİKLER TALEBİN FİYAT ESNEKLİĞİ Talep edilen miktarın fiyattaki değişmelere olan hassasiyetini ifade eder. Fiyat Esnekliği = (E) Talep edilen miktardaki % değişme Fiyattaki % değişme EDB > EDA Çeşitli

Detaylı

Ders İzlencesi Eğitim Yılı ve Dönemi Program adı: DIŞ TİCARET PROGRAMI

Ders İzlencesi Eğitim Yılı ve Dönemi Program adı: DIŞ TİCARET PROGRAMI Dersin adı: MİKRO EKONOMİ Dersin veriliş şekli: Yüz yüze Dersin genel içeriği: Mikro Ekonomi dersi temel olarak tüketici ve üretici davranışlarını incelemektedir. Tüketim ve üretim fonksiyonlarının yardımı

Detaylı

IS-LM-BP Grafikleri. A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği:

IS-LM-BP Grafikleri. A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: IS-LM-BP Grafikleri A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: A.1. Sabit kur rejimi, sınırlı sermaye hareketliliği ve BP nin eğimi, LM in eğiminden düşükken

Detaylı

IS-LM-BP Grafikleri. B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği:

IS-LM-BP Grafikleri. B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: IS-LM-BP Grafikleri B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: B.1. Sabit kur rejimi ve sınırsız sermaye hareketliliği durumunda para politikasının etkinliğini

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2

PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2 PİYASALARIN ÇALIŞMASI 2. KONUT PIYASALARI VE KIRA TAVANLARI 2.. ÜZENLENMİŞ KONUT PİYASASI 3 2. EMEK PIYASASI VE ASGARI ÜCRET ÜZENLEMESI 4 2.. ASGARİ ÜCRET 5 3. VERGILER 6 3.. VERGİNİN PAYLAŞILMASI VE ARZ

Detaylı

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization EKO 205 Mikroiktisat Kar Maksimizasyonu Profit Maximization Tartışılacak Konular Tam Rekabet Piyasaları Kar Maksimizasyonu Marjinal Hasıla, Marjinal Maliyet ve Kar Kısa Dönemde Çıktı Düzeyinin Belirlenmesi

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ

BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ Herhangi bir işe girişirken, genellikle o iş için harcanacak çaba ve kaynaklarla, o işten sağlanacak fayda karşılaştırılır. Bu karşılaştırmada amaç, kaynaklara (üretim faktörlerine)

Detaylı

Case & Fair & Oster. ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun cevabı olan seçeneği işaretleyiniz.

Case & Fair & Oster. ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun cevabı olan seçeneği işaretleyiniz. ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun cevabı olan seçeneği işaretleyiniz. Aşağıdaki soruları Şekil 5.1 e göre cevaplayınız. Şekil 5.1 1. Şekil 5.1 e bakınız. Bilet talebi a. fiyata

Detaylı

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ TOLAM TALE VE TOLAM ARZ: AD-AS MODELİ AD-AS IS LM ve IS LM B modellerinde fiyatlar genel düzeyinin sabit olduğu varsayılırken, bu analizde fiyatlar genel düzeyi () ile reel milli gelir (Y) arasındaki ilişkiler

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 8.Bölüm: Tam Rekabet Piyasası. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 8.Bölüm: Tam Rekabet Piyasası. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi I 8.Bölüm: Tam Rekabet Piyasası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. Tam Rekabet Piyasası Ekonomi teorisinde

Detaylı

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 1. Ünite 1. Basit ekonomik akım tablosunu çiziniz ve kısaca anlatınız. 2. Emek piyasalarının özelliklerini maddeler

Detaylı

MATEMATiKSEL iktisat

MATEMATiKSEL iktisat DİKKAT!... BU ÖZET 8 ÜNİTEDİR BU- RADA İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR. MATEMATiKSEL iktisat KISA ÖZET KOLAY AOF Kolayaöf.com 0362 233 8723 Sayfa 2 içindekiler 1.ünite-Türev ve Kuralları..3 2.üniteTek Değişkenli

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi

Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi Dışa açık bir ekonomide ekonomi politikalarını ve çeşitli şokların etkilerini inceleyebilmek için IS-LM modelinin kapalı ekonomi için geliştirilen versiyonu yeterli

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl)

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker

Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker NOTLARI #1 Piyasa Tanımı, Esneklik ve Rantlar Cuma- Eylül 10, 2004 BUGÜNÜN PROBLEM ÇÖZME

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Ekonomi I 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Teorik Altyapı Piyasa ekonomisinin

Detaylı

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir.

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. DENGE GELİR DÜZEYİ VE FAİZ ORANINDA DEĞİŞMELERE YOL AÇAN FAKTÖRLER Genişletici

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünkü ders planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı...1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi...5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu...15 4. Maliyet

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ

OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ 2010-2011 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ İÇERİK Oligopol Piyasasının Tanımı ve Çeşitleri Saf Oligopol Piyasası Rekabet Çözümü Cournot Çözümü

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı