GRID INDUCTANCE IN SUBSTATION GROUNDING GRID DESIGN BASED ON GENETIC ALGORITHMS

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GRID INDUCTANCE IN SUBSTATION GROUNDING GRID DESIGN BASED ON GENETIC ALGORITHMS"

Transkript

1 5. Ululararaı İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 9), 3-5 Mayı 29, Karabük, Türkiye GENETİK ALGORİTMALARA DAYALI İLETİM MERKEZİ TOPRAKLAMA AĞI TASARIMINDA AĞ İNDÜKTANSI GRID INDUCTANCE IN SUBSTATION GROUNDING GRID DESIGN BASED ON GENETIC ALGORITHMS Barış GÜRSU a * ve Melih Cevdet İNCE b a * TEİAŞ 3.İletim Tei Ve İşletme Grup Müdürlüğü, Elazığ, Türkiye, E-pota: b Fırat Üniveritei Elektrik-Elektronik Mühendiliği Bölümü, Elazığ, Türkiye, E-pota: Özet İletim merkezi topraklama ağlarının taarımında, ağın indüktanının da heaba katılmaı, darbe empedanını ve dolayııyla topraklama ağını oluşturan iletkenlerden akan yıldırım ya da neredeye yıldırım kadar tehlikeli kıa devre akımlarını kontrol eder. Bu çalışmada, literatürde topraklama direncinin gerçeğe en yakın olarak belirlendiği uniform toprak modeli heaplamaları kullanılarak, ağ indüktanı etkili optimum topraklama ağı taarlanmıştır. Taarımda Genetik Algoritmalar(GA) metodu kullanılmış, IEEE Std.8-2 de verilen emniyet ölçütleri referan alınmıştır. Ağ indüktanına, kareel göz boyutu ve dolayııyla göz ayıı, iletken keiti, ağın uzunluk/genişlik oranı, iletim merkezi beleme noktaı etki etmektedir. Bütün bunlar, optimum topraklama ağı hedefinde, aynı zamanda güvenlik ölçütlerine ve maliyete de etki eder. Ağ indüktanına etki eden uzunluk/genişlik oranı nedeniyle hem kare hem de dikdörtgen topraklama ağları modellenmiş, hangiinin daha uygun olduğu tepit edilmiştir. Matlab ta hazırlanan GA ya dayalı yazılan programda, dikdörtgen topraklama ağlarında da kareel göz boyutu ağlayabilmek için göz boyutu optimizayonu yapılmış ve ağda kullanılacak toplam iletken uzunluğu heaplanmıştır. Ayrıca topraklama ağında kullanılacak topraklama çubuğu ayıının da optimizayonu gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Genetik Algoritmalar, Topraklama Ağı İndüktanı, Topraklama Direnci, Dokunma Gerilimi Limiti, Uniform Toprak Modeli, İletim Merkezi. Abtract In ubtation grounding deign, grid inductance need taking into account, too. Becaue, grid inductance control impule impedance. So, the inductance of grounding grid ha a vital importance on determining the behaviour of lightning current. In thi tudy, uniform oil model calculation are ued. In the deign of optimum grounding grid, the effect of grid inductance i conidered. Genetic Algorithm method i ued in the deign. The afety tandart that i given in IEEE 8-2 are taken a a reference. Meh ize, conductor cro-ection, the proportion of length to width and feeding point effect grid inductance. Thoe alo have an effect on afety tandart and cot. We modelled both quare and rectangular grounding grid. It i determined which of thoe are more uitable. The deign i made by the programme baed on Genetic Algorithm that i prepared in Matlab. In order to provide meh ize in quare, meh ize optimization i done. Thu, total conductor length i alo calculated. Beide, the number of optimum grounding rod i found, too. Keyword: Genetic Algorithm, Grounding Grid Inductance, Grounding Reitance, Limit of Touch Voltage, Uniform Soil Model, Subtation.. Giriş Üzerinde önemle durulmadığı takdirde hem canlılar hem de elektrikel teçhizatlar için telafii mümkün olmayacak zararlar doğurabilecek topraklama konuu ve yükek gerilimli trafo merkezlerinde kullanılan topraklama ağlarının taarımı anıldığı kadar bait ve dar kapamlı değildir. Çünkü topraklama ağı taarımının en temelinde ve hatta trafo merkezi taarımının en temelinde trafo merkezi kurulmaı planlanan daha tarla durumundaki bir yerin toprak özgül direnci ölçümleri vardır. Wenner in 4 elektrot metoduyla yapılan bu ölçümler taarımın temelini oluşturduğundan, doğru ve tutarlı olmaı çok önemlidir. Bunun yanında; iletim merkezinin kıa devre akımı, kıa devre ürei, boyutları, kullanılacak iletken keiti, göz ayıı, potaniyel dağılımı, dokunma gerilimi, adım gerilimi, toprak potaniyel yükelmei, darbe empedanı, indüktanı, akım dağılımı, yüzey malzemei, iletken cini, toprak modeli eçimi gibi daha birçok faktör topraklama ağı taarımına etki etmektedir. Yükek gerilim iletimi enterkonekte şebeke itemi içinde en önemli yeri olan ve çok büyük yatırım maliyeti gerektiren iletim merkezlerinin(trafo merkezi) topraklama itemlerinde kullanılan topraklama ağları, topraklama iletkenlerinden ve çubuklarından oluşmaktadır. Canlılar için hayati tehlikelerin oluşmamaı, teçhizatların zarar görmeinin engellenerek milli ervetin korunmaı ve elektrik iletim iteminin ürekliliği açıından topraklama ağlarının taarımına haaiyet götermek zaruret arz etmektedir. Bu zaruretin farkında olan birçok araştırmacı bu konuda çalışmalar yapmışlardır [-3]. Ancak bu çalışmaların hiçbirinde ağ indüktanının etkiini içine alan taarım yapılmamıştır. Bu çalışmanın özgün noktaı ağ indüktanının etkiini göz önünde bulunduran topraklama ağı taarımı olmakla birlikte, bu taarımda Genetik Algoritmalar metodunun kullanılmaı da ayrıca bir özgünlüktür. 2. Topraklama Ağının İndüktanı Topraklama ağının indüktanı, yıldırım darbe akımlarının ve büyük kıa devre akımlarının toprağa akmaı durumunda, ağın buna karşı davranışının belirlenmeinde önemlidir. Topraklama ağının indüktanı, darbe empedanını kontrol eder. 2.. Ağ İndüktanının Heabında Varayımlar Topraklama ağının indüktanının heaplanmaı için başlıca varayımlar aşağıdaki gibidir: IATS 9, Karabük Üniveritei, Karabük, Türkiye

2 -Elektromanyetik alan, iletkenin çevreinde akımın en yoğunlaştığı yerde en yükektir. Bu yüzden indüktan, ağı oluşturan iletkenlerde akım dağılımı ile verilir. Topraktaki akımın etkii ihmal edilir. 2-Toprak kaçak akımı ihmal edilir. Beleme noktaından giren tüm akımlar, ağ üzerindeki farklı uzak noktalarda toplanırlar. 3-Ağı oluşturan iletkenlerin yarıçapındaki değişim, alan içindeki iletkenin boyutunun belli aralığı için ağın indüktanı üzerinde ihmal edilebilir bir etkiye ahiptir. İkinci yaklaşımın, toprağa akan kaçak akımın ihmal edildiğinde indüktanın en büyük değerini vermeye yönelmeinin akine, birinci yaklaşım topraktaki akımın etkiini ihmal ettiği için indüktanın en düşük değerini vermeye yönelmektedir. Bu iki yaklaşımın neden olduğu hatalar, bir dereceye kadar birbirini yok eder. Varayımlara dayanarak iki ınır göz önünde bulundurulur: -Akımın beleme noktaı, ağın merkezinde ve toplanma noktaları, ağın dört köşeindedir. 2-Akımın beleme noktaı, ağın köşelerinin birinde ve toplanma noktaı karşı çapraz köşeindedir. Gerçekte topraklama ağlarında akım, yerleşim, taarım ve bağlantılarla ilgili olarak herhangi bir noktadan girebilir. Bu düşüncenin amacı, yukarıdaki iki ınır durumu pratikel olarak temil edebilmektir. Beleme noktaı bu iki durumdan farklı ie, indüktanın değeri yukarıdaki iki durum için iki ınır değer araındadır. Bu iki durum topraklama ağlarının darbe empedanının ınır değerlerini de verir. Diğer herhangi beleme noktaı için darbe empedanı, bu iki ınır değeri araında olacaktır Bir İletkenin Özindüktanı Doğrual bir iletkenin özindüktanı, denklem () ile heaplanır. 2l L =.2 l [ln( )] µh () a l iletken uzunluğu(m),a iletken yarıçapı(m) ve (l >>a) dır Ağ İndüktanının Heabı Topraklama ağlarının indüktanı, denklem (2) ile verilen ampirik formül ile heaplanır..6 L = L X D (2) Burada, L iletkenin özindüktanı(µh), X ağın uzunluk/genişlik oranı, D akımın beleme noktaı ve ağdaki göz ayıına bağlı amprik bir katayıdır. D katayıına ait değerler Tablo de verilmiştir. Tablo. Ağ İndüktanı Heabı İçin D Katayıı Değerleri. Göz Sayıı Merkezden Köşeden Beleme İçin Beleme İçin Topraklama ağının indüktanı, ağın kareel göz boyutuna(l ) dolayııyla göz ayıına, kullanılan iletkenin keitine dolayııyla yarıçapına(a), ağın kare ya da dikdörtgen şekilli olmaına(x) ve beleme noktaına(d) bağlıdır [4-6]. 3. Topraklama Ağı Taarımı Bu çalışmada, IEEE Std.8-2 e dayalı topraklama ağı taarımı referan alınmıştır. Taarımda GA metodu kullanılmıştır. GPR<E dokunma şartı, en ekonomik taarımla ve en düşük ağ indüktanıyla beraber ağlanmaya çalışılmıştır. Ağda kullanılacak toplam iletken uzunluğu ve çubuk ayıı optimum olarak belirlenmiştir. 3.. GPR Heabı GPR<E dokunma, IEEE tandardına göre ağlanmaı gereken şarttır. Bu şartın anlamı şudur: Toprak potaniyel yükelmeinin (GPR), tandartta heabı belirtilen dokunma gerilimi limit (E dokunma) değerinden düşük olmalıdır. İletim merkezinde bir toprak arızaı enaında, topraklama ağıyla toprağa aktarılan arıza akımı, ağ potaniyelinin yükelmeine neden olur. Yükelen bu ağ potaniyeli, tehlikeli dokunma ve adım gerilimi olarak ortaya çıkabilir. Bu da canlılar ve teçhizatlar için tehlike arz eder. Ayrıca bu yükelen ağ potaniyeli, V olarak kabul edilen referan toprağa bile ulaşabilir. Bu nedenle GPR nin ınırlandırılmaı gerekmektedir. GPR = I G R g (3) IG = Df Sf If (4) (4) denkleminde D f, azaltma faktörüdür ve uygulamalarda alınmıştır. S f, arıza akım dağılım faktörü olup, uygulamalarda. olarak alınmıştır. I f, imetrik toprak arıza akımının rm değeri olup, her uygulama için trafo merkezi verilerine göre farklı olur Dokunma Gerilimi Limiti Heabı IEEE Std.8-2 de, Denklem (5) ve (6) da ifade edilen 5 ve 7 kg ağırlığındaki inanlar için dokunma gerilimi limitleri verilmiştir. Edokunma 5 = ( +.5Cρ).6 / t (5) Edokunma 7 = ( +.5Cρ).57 / t (6) t kıa devre akım ürei, ρ yüzey tabakaında kullanılan malzemenin özdirenci ve C yüzey tabakaı düzeltme katayııdır. Ağ taarımlarımızda, en kötü şartlar düşünülerek GPR < E dokunma 5 ağlanacaktır. Denklem (7) de uniform toprak modeli için C verilmiştir. ρ.9 C ρ = (7) 2h +.9 h, yüzey tabakaı kalınlığıdır(m) [7-9].

3 3.3. Topraklama Direnci Heabı Rg = ρ + (LC + nr lr ) + 2 A + hb 2 / A.52 2ln L p 2 A A L p (8) GPR heabında kullanılan R g topraklama direncinin heabı için bu çalışmada, uniform toprak modeli kullanılmıştır. Literatürde gerçek ölçümlere en yakın onuç alındığı vurgulanan tek katmanlı uniform toprak modeli topraklama direnci heaplamaları için denklem (8) de verilen ampirik formül kullanılmıştır [2]. 4. Genetik Algoritmaların Topraklama Ağı Taarımına Uygulanmaı Genetik Algoritmalar metoduyla, IEEE Std.8-2 referanlı ve ağ indüktanı etkili topraklama ağı taarımı için akış diyagramı Şekil de göterilmiştir. 3 2 Populayon ayıını, makimum generayon ayıını gir İletim merkezi bilgilerini gir Başlangıç popülayonunu oluştur Her kromozom için uygunluk heapla Makimum generayon ayıına ulaşıldı mı? H Çaprazlama Mutayon GPR' yi heapla Dokunma Gerilimi Limitini Heapla 2 3 H için GPR < E dokunma mı? E içeriinden en iyi popülayonu eç Generayon ayıını artır Toprak özdirenci Yüzey malzemei özdirenci Yüzey kaplama kalınlığı Kullanılacak çubuk uzunluğu Kullanılacak çubuk yarıçapı Ağ gömülme derinliği x yönündeki kenar uzunluğu y yönündeki kenar uzunluğu Kıa devre akımı Kıa devre ürei D katayıı Uygunluğu en iyi kromozom Şekil. GA İle Ağ İndüktanı Etkili Topraklama Ağı Taarımı Akış Diyagramı. E GPR Dokunma Gerilimi Limiti Ağ İndüktanı Maliyet Penaltı Göz boyutu Göz ayıı Toplam iletken uzunluğu Toplam çubuk ayıı Topraklama direnci ve GPR Dokunma Gerilimi Limiti Maliyet İletken keiti Ağ indüktanı Matlab ta hazırlanan pogramda, öncelikle populayon ayıı ve makimum generayon ayıı girilir. Daha onra iletim merkezinin toprak özdirenci, yüzey malzemei özdirenci yüzey malzemei kalınlığı, kullanılacak çubuk uzunluğu, çubuk yarıçapı, ağ gömülme derinliği, topraklama ağının kurulacağı alanın kenar uzunlukları, kıa devre akımı ve ürei ve ağ indüktanı heabı için D katayıı bilgileri girilir. Kareel göz boyutu ve çubuk ayıı optimizayonu yapıldığı için, populayon ayıı kadar, 2 genden oluşan kromozomlar ragele oluşturulur. Kareel göz boyutu ve çubuk ayıı olarak 2 şer genden oluşan her bir kromozom için denklem (6) ya göre uygunluk değerleri heaplanır. Uygunluklara göre kromozomlar ıralandırılır. Her bir kromozomun her bir geni kendi araında çaprazlamaya tabi tutulur. Çaprazlamada örneğin populayon ayıı eçilmişe -, 2-9, 3-8, 4-7, 5-6 kromozomları araında çaprazlama yapılır. - demek, uygunluk ıralamaında en iyi. kromozomla. kromozomun kendi genleri araında çaprazlama yapılmaı demektir. Yani uygunluğu en iyi olan kromozomun örneğin kareel göz boyutu geniyle. kromozomun kareel göz boyutu geni kendi araında çaprazlamaya uğratılır. Tek noktalı çaprazlama metodu uygulanmıştır. Başlangıçta ragele oluşturulan tüm kromozomlar, çaprazlamaya uğratıldıktan onra, yine başlangıçta ragele oluşturulan tüm kromozomlar ikilik ayı tabanına çevrilerek mutayona uğratılır. Mutayon işleminde de her bir kromozomun her bir geninin biti den a dan e değiştirilmiştir. Mutayon biti her eferinde ragele belirlenmektedir. Popülayon ayıı N ie, başlangıçta ragele üretilen N ayıdaki kromozom, çaprazlama onraı elde edilen N ayıdaki kromozom ve mutayon onraı elde edilen N ayıdaki (toplamda 3N) kromozomlar için GPR heaplanır. GPR<E dokunma emniyet şartını ağlayan en iyi uygunluğa ahip N ayıdaki kromozom bir onraki generayon için eçilir. Bu işlemler makimum generayon ayıına kadar devam eder. Makimum generayon ayıına ulaşıldığında uygunluğu en iyi olan kromozom çözüm olarak elde edilmiş olunur. 4.. Kareel Göz Boyutu Optimizayonu ve Toplam İletken Uzunluğunun Belirlenmei Topraklama ağının indüktanına etki eden faktörlerden biri de göz boyutudur. Ancak göz boyutunun kareel olmaı gerekmektedir. Yani topraklama ağının her bir gözünün her kenarının eşit olmaı gerekmektedir. Bu nedenle bu çalışmada kareel göz boyutu optimizayonu GA yardımıyla yapılmıştır. Kareel göz boyutu() optimizayonunun yapılmaıyla toplam iletken uzunluğu da heaplanabilir. Dikdörtgen ve kare şekilli topraklama ağlarında, göz boyutu optimizayonuyla toplam iletken uzunluğu denklem (9) daki gibi heaplanabilir. L C=L (col+)+w (lin+) (9) Denklem (9) da; col: y doğrultuundaki göz ayıı, lin: x doğrultuundaki göz ayıı, L: Topraklama ağının x yönü uzunluğu(m), W: Topraklama ağının y yönü uzunluğu(m), : kareel göz boyutudur. Kare topraklama ağlarında L=W olduğundan, col=lin olacaktır. Bu durumda denklem (9), denklem () halini alacaktır.

4 L C= 2 L (col+) () Dikdörtgen ve kare şekilli topraklama ağları için, col ve lin heapları denklem () ve (2) de verilmiştir. L lin = () W col = (2) 4.2.Maliyet Fonkiyonunun Belirlenmei Yükek gerilimli trafo merkezlerinin kapladığı alan çok büyüktür. Trafo merkezi alanının toprağının altına iletkenlerin erilmei işi hafriyat işi olarak bilinir. Hafriyat işi de bir maliyettir. Bu çalışmada h b derinliğinde gömülecek olan iletkenler için.75 metre genişliğinde hafriyat yapılmaı uygun görülmüştür. Yani (.75 h b L c) m 3 kadar bir hafriyat gerekmektedir. Hafriyat piyaaında m 3 lük bir alanın hafriyatı ortalama 5 YTL dir. Dolayııyla hafriyat maliyeti denklem (3) deki gibi heaplanır. C hafriyat = [(W h b (lin+).75)+ (L h b (col+).75)] 5 (3) Denklem (3) ile heaplanacak hafriyat maliyeti, maliyet fonkiyonuna dahil edilecektir. Maliyet fonkiyonu da uygunluk fonkiyonuna dahil edilecektir Maliyet fonkiyonu denklem (4) deki gibi heaplanır. C =(C iletken L C) + (C çubuk n r) +C hafriyat (4) [2] e göre, en düşük iletken keiti 2 mm 2 alınmıştır ve bu keitteki m bakır iletkenin fiyatı (C iletken) 22 YTL, 3 m boyundaki çelik kaplı bakır topraklama çubuğunun fiyatı (C çubuk) 3 YTL alınmıştır Penaltı ve Uygunluk Fonkiyonunun Belirlenmei GA, optimumu arama işlemlerinde, ürekli olarak, tanımlanacak olan uygunluk fonkiyonuna göre hareket eder. Her generayonda uygunluk fonkiyonunun aldığı değerleri kontrol ederek, onraki generayonun bireylerini eçer. Yani GA nın temel taşı, tutarlı olarak tanımlanmaı gereken uygunluk fonkiyonudur. Ağ indüktanı etkili iletim merkezi topraklama ağı taarımı probleminde denklem (5) deki uygunluk fonkiyonu tanımlanabilir. F=C+L + GPR-E dokunma (5) Ancak bu denklemde gerek GPR-E dokunma gereke de L değeri C nin yanında oldukça küçük kalacaktır. Uygunluk fonkiyonunun minimizayonu, C ağırlıklı olarak ilerleyecektir. Bu şekildeki uygunluk fonkiyonuyla ne GPR<E dokunma şartı ağlanır ne de ağ indüktanının minimumu ağlanabilir. Sadece maliyetin minimizayonu ağlanır. Bu nedenle (5) denklemi aşağıdaki (6) denklemindeki gibi tanımlanmalıdır. F=C+L + [P (GPR-E dokunma)] (6) Denklem (6) da P penaltı fonkiyonu tanımlanmıştır. Penaltı fonkiyonu denklem (7) deki gibi belirlenmiştir. P = C P = GPR E GPR < E dokunma dokunma (7) GPR E dokunma ie P değeri C ye eşit olduğundan F değeri büyüyecek ve amaçlanan minimizayondan uzaklaşılacaktır. GPR<D okunma ie algoritma, F=(C+L +GPR-E dokunma) kontrolüyle ilerleyecektir. GPR<E dokunma olura F değeri amaçlandığı gibi küçülecek gibi görüne de, GPR nin çok küçük olabilmei için daha fazla iletken ve çubuk kullanılacağından C değeri artacaktır. Dolayııyla F büyüyecektir. Amaçlanan minimizayondan uzaklaşılacaktır. Bu yüzden amaç, GPR yi mümkün olduğunca E dokunma değerine yaklaştıracak ancak E dokunma değerinden küçük yapacak minimum iletken uzunluğunu ve minimum çubuk ayıını bulabilmektir. GPR<E dokunma ağlanıp ve GPR-E dokunma mümkün olduğunca ıfıra yakın olduğunda, F fonkiyonu, (C+L ) ağırlığıyla ilerleyecektir. Minimum maliyet ve minimum ağ indüktanı ağlanacaktır Ağ Taarımında Optimumu Aranılan Ağ Parametreleri ve Arama Sınırları GA ile topraklama ağı taarımında, minimum maliyet, minimum ağ indüktanı ve GPR nin dokunma gerilimi limit değerinden küçük olmaını ağlayacak, optimum iletken uzunluğu ve optimum çubuk ayıı bulunacaktır. Optimum iletken uzunluğu, kareel boy boyutu optimizayonu ile bulunacaktır. Dolayııyla ağ taarımında; Kareel göz boyutu, Çubuk ayıı Optimizayonu yapılacaktır. Arama ınırları, Kareel göz boyutu için [2,255], çubuk ayıı için [,255] araında olmaı yeterlidir. Matlab ta hazırlanan ağ taarımı optimizayon programı, arama ınırlarını değiştirebilme enekliğine ahiptir. Çubuk ayıının en az eçilmei, iletim merkezlerinde parafudrların yakınına topraklama çubuğu konulmaının itenmeindendir. 5. Ağ Geometrik Şeklinin ve Kareel Göz Boyutunun Taarıma Etkii Ağın kare ya da dikdörtgen olmaı durumlarında, geometrik şeklinin topraklama ağı taarımına etkilerini incelemek amacıyla, 64 m 2 alanlı trafo merkezinin topraklama ağı hem kare(8x8) hem de dikdörtgen(85x75) şekilli olarak GA ile taarlanmıştır. Uygulamada beleme noktaı ağın merkezi olarak alınmıştır. Tablo 2. Merkezden Belemeli Kare Şekilli Topraklama Ağı Taarımı. Matlab Prog. Girişleri GA Taarım Sonuçları Pop.ay Mak.gen. 3 lin=col 5 ρ (Ω m) E dokunma ρ (Ω m) 3 GPR h (m). R g.688 l r(m) 3 L C 256 L=W(m) 8 n r 22 I G(A) C 6878 t (n).5 L h b(m) a.62

5 topraklama direnci iletken GPR uygunluk indüktan çubuk dokunma ger. limiti maliyet Tablo 3. Merkezden Belemeli Dikdörtgen Şekilli Topraklama Ağı Taarımı. Matlab Prog. Girişleri GA Taarım Sonuçları Pop.ay. 5 Mak.gen. 3 lin 7 ρ (Ω m) col 5 ρ (Ω m) 3 E dokunma h (m). GPR l r(m) 3 R g.6799 L(m) 85 L C 27 W(m) 75 n r I G(A) C 783 t (n).5 L h b(m) a.62 Şekil 2. İndüktan Etkili Kare Topraklama Ağı Taarımında Generayon Sayıına Bağlı Ağ Simulayon Parametrelerinin Ortalama Değerleri. Taarımda amaçlardan biri, GPR<E dokunma iken, bir diğer amaç da maliyetin minimum olmaıdır. GPR, iletken uzunluğu ve çubuk ayııyla ter orantılı olarak değişir. Yani iletken uzunluğu ve çubuk ayıı artara GPR düşer. Dolayııyla GPR değerini düşürmek için iletken uzunluğu ve çubuk ayıı artırılabilir. Ancak maliyetin de en az olmaı gerektiğinden, GPR nin dokunma gerilimi limit değerinden düşük, ancak bu değere mümkün olduğu kadar yakın olmaı tratejii izlenilmiştir. Aynı zamanda ağ indüktanının da minimum olmaı gerekmektedir. Şekil 2 den görüldüğü gibi, GA ile yapılan taarımda ortalama 5 generayonda en iyi onuçlar bulunmuştur. Tablo 2 de verilen taarım onuçları, bulunabilecek en iyi onuçlardır. Generayon ayıı ve populayon ayıı çok fazla artırıla bile, aynı optimum onuçların bulunduğu deneylerden görülmüştür. Bu da Şekil 2 ve Tablo 2 onuçlarının optimum onuçlar olduğunu götermiştir. Şekil 2 de görüldüğü üzere, uygunluğun minimizayonu ağlanmıştır.. generayonda olan uygunluk ortalamaı 4.generayonda, taarımda elde edilebilecek en düşük değer olan e gelmiştir. GPR değeri, birinci generayonda iken, 5.generayona kadar ürekli düşerek e gelmiştir. 6. generayonda ye yükelmiş, 5.generayona kadar artarak a gelmiştir. GPR nin dokunma gerilimi limit değeri olan 68.8 e yaklaşma ve bu değerden küçük olma tratejii görülmektedir. GPR nin şekli ve generayonlarda aldığı değerlerin maliyetle tam teri olduğu da görülmektedir.. generayonda olan maliyet ortalamaı, ilk 5 generayonda ürekli artarak 5. generayonda.28 5 e gelmiştir. 6. generayonda e düşen maliyet ortalamaı 4.generayonda e düşmüştür. Dolayııyla maliyetle GPR nin birbiriyle ter orantılı olduğu görülmektedir. Bunun nedeni, iletken uzunluğu artınca maliyetin artmaı ve GPR nin düşmeidir. Minimum ağ indüktanı hedefine uygun olarak,. generayonda olan indüktan ortalamaı 5. generayondan itibaren optimum değer olan a gelmiştir. uygunluk GPR iletken topraklama direnci 4 x maliyet dokunma ger. limiti çubuk indüktan 2 x Şekil 3. İndüktan Etkili Dikdörtgen Topraklama Ağı Taarımında Generayon Sayıına Bağlı Ağ Simulayon Parametrelerinin Ortalama Değerleri. Dikdörtgen şekilli topraklama ağı taarımında, adece ağ indüktanı heabı değişmektedir. Çünkü ağın uzunluk/genişlik oranı artık değildir. Amaç yine GPR<E dokunma, minimum maliyet ve minimum ağ indüktanıdır. Hem kare hem de dikdörtgen şekilli ağ taarımlarında kareel göz boyutu optimizayonu, özindüktan dolayııyla ağ indüktanı heabında kullanıldığı için, şarttır. Dikdörtgen şekilli ağ taarımında, uygunluk ortalamaı. generayonda den ürekli düşerek 8. generayondan itibaren.7 6 ye gelmiştir. Amaçlanan minimizayon yine ağlanmıştır. Başlangıçta 44. olan iletken uzunluğu ortalamaı 9. generayondan itibaren 27 olmuştur. Kare şekilli topraklama ağında 256 m bulunan iletken uzunluğu, dikdörtgen topraklama ağında artarak 27 m olmuştur. Dolayııyla maliyet artmıştır. Başlangıçta olan maliyet ortalamaı,.78 5 e yükelmiştir. Çubuk ayıı ortalamaı da minimum maliyet eaında, başlangıçta 24.9 iken 9. generayondan itibaren arama aralığının minimum değeri olan a gerilemiştir. Ağ indüktanı kareel göz boyutuyla doğru orantılıdır. Kareel göz boyutu da, göz ayııyla ter orantılıdır. Yani kareel göz boyutu artara, göz ayıı azalır. Kare şekilli topraklama ağında olan kareel göz boyutuyla toplam 3 göz ayıı, dikdörtgen şekilli topraklama ağında 5 m olan kareel göz boyutuyla 32 göz

6 ayıı elde edilmiştir. Dikdörtgen topraklama ağında daha düşük kareel göz boyutu elde edilmeine rağmen, daha yükek ağ indüktanı değeri elde edilmiştir. Bunun nedeni, hem ağın uzunluk/genişlik oranının kare şekilli ağdakinden daha fazla olmaı hem de D katayıının artmaındandır. Göz ayıı arttıkça D katayıı değeri de artmaktadır. Ağ indüktanı, kare ağda iken dikdörtgen ağda olmuştur. uygunluk GPR maliyet dokunma ger. limiti 6. Ağ Beleme Noktaının Taarıma Etkii Ağ beleme noktaının taarıma etkiini göterebilmek amacıyla Tablo 3 de uygulamaı göterilen topraklama ağı taarımıyla, Tablo 4 deki taarım uygulamaı karşılaştırılacaktır. Program girdileri, Tablo 3 deki dikdörtgen şekilli topraklama ağı taarımındaki gibi alınmakla beraber adece beleme noktaı ağın bir köşei olarak alınmıştır. Tablo 4. Köşeden Belemeli Dikdörtgen Şekilli Topraklama Ağı Taarımı. Matlab Prog. Girişleri GA Taarım Sonuçları Pop.ay. 5 Mak.gen. 3 lin 7 ρ (Ω m) col 5 ρ (Ω m) 3 E dokunma h (m). GPR l r(m) 3 R g.6799 L(m) 85 L C 27 W(m) 75 n r I G(A) C 783 t (n).5 L 35. h b(m) a.62 Tablo 3 ve Tablo 4 deki dikdörtgen şekilli topraklama ağı taarımları incelendiğinde, köşeden belemeli taarımda ağ indüktanı hariç diğer imulayon onuçlarının değişmediği görülmektedir. GA ile yapılan köşeden belemeli taarımda, aynı iletken uzunluğu ve aynı çubuk ayıı bulunmuş, dolayııyla maliyet ve dokunma gerilimi limit değeri de aynı olmuştur. Ancak ağ indüktanı değeri, merkezden belemeli taarımda iken köşeden belemeli taarımda 35. olmuştur. Köşeden belemeli taarımda ağ indüktanı değeri yaklaşık 7 kat artmıştır. Bunun nedeni de ağ indüktanı heabında kullanılan D katayıının köşeden belemeli durumda daha büyük olmaındandır. Beleme noktaı karşılaştırmaı uygulamaında indüktan hariç taarım imulayon onuçlarının değişmemei, yapılan taarımların doğru ve optimum olduğunun da götergeidir. Köşeden belemeli taarımda da uygunluk ortalamaı başlangıçta iken ürekli azalarak 2. generayonda.7 6 olmuştur. GA ile yapılan taarımda amaç uygunluk fonkiyonunun minimizayonu olduğundan uygunluk fonkiyonunu minimum yapan iletken uzunluğu ve çubuk ayıı bulunmuştur. İlk generayonda kareel göz boyutu yükek, toplam iletken uzunluğu düşük olduğundan olan ağ indüktanı değeri 2. generayonda 35. e düşmüştür.. generayonda toplam iletken uzunluğu iken 4. generayonda 33.8 e yükelmiş, 2. generayonda 27 olmuştur. Maliyet de benzer şekilde değişmiştir. iletken topraklama direnci Şekil 4. İndüktan Etkili Köşeden Belemeli Dikdörtgen Topraklama Ağı Taarımında Generayon Sayıına Bağlı Ağ Simulayon Parametrelerinin Ortalama Değerleri. 7.Sonuçlar Bu çalışmanın özgün noktaı ağ indüktanı etkili topraklama ağı taarımının GA ile yapılmaıdır. Literatürde ağ indüktanı etkili topraklama ağı taarımına ratlanmamakla birlikte, elde edilen onuçlardan GPR<E dokunma emniyet şartını ağlayan en düşük maliyetli, toplam iletken uzunluğu(kareel göz boyutu) ve çubuk ayıı elde edilmiştir. Sonuçların optimumluğu minimum maliyet ve emniyet şartı için GPR nin E dokunma değerinden küçük, ancak ona oldukça yaklaştırılmış olduğundan da görülmektedir. Bu çalışmada, topraklama ağlarının taarımında, darbe empedanını ve kıa devre akımlarını kontrol eden önemli parametrelerden olan ağ indüktanının etkii göz önünde bulundurulmuştur. Topraklama ağının indüktanı, kareel göz boyutuna, kullanılacak iletkenin keitine dolayııyla yarıçapına, beleme noktaına ve ağın kare ya da dikdörtgen geometrik şekline bağlıdır. GA ya dayalı yapılan uygulamalardan, dikdörtgen şekilli ağ taarımlarında hem maliyetin hem de ağ indüktanının kare şekilli topraklama ağına göre daha fazla olduğu görülmüştür. Başka bir uygulama onucu da, köşeden beleme durumunda ağ indüktanının, merkezden beleme durumuna göre arttığıdır. Ağ indüktanı etkili GA ya dayalı yapılan taarımda, göz boyutu optimizayonu yapılmıştır. Göz boyutu, ağ indüktanı ile doğru orantılıdır. Göz boyutunun artmaı yani göz ayıının azalmaıyla ağ indüktanı da artacaktır. GA taarımlarında ortalama populayon, 5-2 generayonda optimum onuçlara ulaşılmaktadır. Generayon ayıı ve populayon ayıı çok fazla girildiğinde de aynı optimum onuçların bulunduğu tüm deneylerden görülmüştür. Ağ indüktanının minimum olmaı için, beleme noktaının ağın merkezinde olmaı ve ağın geometrik şeklinin kare şeklinde olmaının avantajlı olacağı, topraklama ağı taarımlarında da görülmüştür. Göz ayıının artırılmaıyla dolayııyla daha fazla iletken kullanılmaıyla, ağ indüktanı düşürülebilineceke de Dünya metal boraında gün geçtikçe fiyatı yükelen ve pekülatif değişen bakır iletkenden kaynaklanan maliyet te oldukça fazla artacaktır. Bu nedenle maliyeti ve emniyet şartlarını (GPR<E dokunma) da içine alan minimum ağ indüktanını ağlayan optimum topraklama ağı taarımı GA ya dayalı olarak yapılmıştır. çubuk indüktan

7 Böylece, taarlanan topraklama ağından, minimum maliyetle makimum performan elde edilebilinecektir. Kaynaklar [] Lee, C.H., Chang, C.N., Comparion of 6/69-kV Grounding Grid Deign Between Indoor-Type and Outdoor-Type Subtation, IEEE Tranaction on Power Delivery, Vol.2, No , 25. [2] Zhongdong, D., Zhenyu, Y., Xihan, W., Hua, X., The Optimum Deign of Grounding of Large Subtation, Proceeding of the XIVth International Sympoium on High Voltage Engineering, -5, 25. [3] Ghoneim, S., Hirch, H., Elmorhedy, A., Amer, R., Improved Deign of Square Grounding Grid, IEEE International Conference on Power Sytem Technology, 26. [4] Nahman, J.M., Djordjevic, V.B., Maximum Step Voltage of Combined Grid Multiple Rod Ground Electrode, IEEE Tranaction on Power Delivery, Vol.3, No.3, , 998. [5] Khodr, H.M., Salloum, G.A., Saravia, J.T., Mato, M.A., Deign of Grounding Sytem in Subtation uing a Mixed-Integer Linear Programming Formulation, Electric Power Sytem Reearch EPSR- 27, 28. [6] Sun, W., He, J., Gao, Y., Zeng, R., Wu, W., Optimal Deign Analyi of Grounding Grid for Subtation Built in Nonuniform Soil, IEEE, , 2. [7] Khodr, H.M., Salloum, G.A., Miranda, V., Grounding Sytem Deign in Electrical Subtation:An Optimization Approach, IEEE, 26. [8] Güru, B., İnce, M.C., Genetik Algoritmalar İle Yükek Gerilim İtayonlarında Optimum Topraklama Ağı Taarımı, Fırat Üniveritei Fen ve Mühendilik Bilimleri Dergii, Cilt:9, Sayı:4, 5-524, 27. [9] Thaananutariya T.,Spuntupong K.,Chatratana S.,Deign of Grounding Sytem for GIS Indoor Subtation,TENCON 24,IEEE Region Conference,Vol.3,43-46, 24. [] Ma, J., Dawalibi, F.P., Computerized Analyi of Grounding Plate in Multilayer Soil, IEEE Tranaction on Power Delivery, Vol.24, No.2, , 29. [] Coa, L.M., Comparative Study between IEEE Std.8-2 and Finite Element Method Application for Grounding Sytem Analyi, IEEE, -5, 26. [2] Cao, X., Wu, G., Zhou, W., Li, R.,New Method for Calculating Ground Reitance of Grounding Grid Buried in Horizon Two-Layer Soil, International Conference on High Voltage Engineering and Application, , 28. [3] Puttarach, A., Chakpitak, N., Kairawat, T., Pongriwat, C., Subtation Grounding Grid Analyi with the Variation of Soil Layer depth Method, IEEE Powertech, ,27. [4] Darman, A., Sonlu Farklar Yöntemi İle Topraklama Ağlarındaki Potaniyel Dağılımın Heaplanmaı, Yıldız Teknik Üniveritei Fen Bilimleri Entitüü, 26. [5] Çelikyay, M., Enerji Sitemlerinde Topraklama Ağlarının Bilgiayar Detekli Analizi, İTÜ, Fen Bilimleri Entitüü, 995. [6] Gupta, B.R., Singh, V.K., Inductance of Rectangular Grid, IEEE Tranaction on Power Delivery, Vol.7, No.3, , 992. [7] Güru, B., İnce, M.C., Uniform Toprak Modelinde Genetik Algoritmalara Dayalı Darbe Empedanı Etkili Topraklama Ağı Taarımı, BMYS 28, ,28. [8] Güru, B., İnce, M.C., Heterojen Toprakta Genetik Algoritmalara Dayalı Ağ Taarımı İçin Yeni Bir C Formülü,YA/EM, Galataaray Üniveritei, 28. [9] IEEE Std.8-2, IEEE Guide for Safety in AC Subtation Grounding. [2] Chang C., Lee C.H., Computation of Ground Reitance and Aement of Ground Grid Safety at 6/23.9 kv Indoor-Type Subtation, IEEE Tranaction on Power Delivery, Vol.2, No.3, 25-26, 26. [2] Enerji Piyaaı Düzenleme Kurumu, Elektrik İletim Sitemi Arz Güvenilirliği ve Kalitei Yönetmeliği, ayılı Remi Gazete, 24.

TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI

TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI TOPRAKLAMA AĞLARININ ÜÇ BOYUTLU TASARIMI Fikri Barış UZUNLAR bari.uzunlar@tr.chneider-electric.com Özcan KALENDERLİ ozcan@elk.itu.edu.tr İtanbul Teknik Üniveritei, Elektrik-Elektronik Fakültei Elektrik

Detaylı

Genetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizasyonu

Genetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizasyonu Genetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizayonu Mehmed Çelebi 1 1 El-Elektronik Mühendiliği Bölümü Celal Bayar Üniveritei mehmed.celebi@bayar.edu.tr Özet Bu çalışmada daha önce analitik yöntemle

Detaylı

MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI

MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI MOSFET BSIM3V3 EŞİK GERİLİMİ VE MOBİLİTE PARAMETRELERİNİN GENETİK ALGORİTMA İLE ÇIKARTILMASI M.Emin BAŞAK 1 Ayten KUNTMAN Hakan KUNTMAN 3 1, İtanbul Üniveritei,Mühendilik Fakültei, Elektrik&Elektronik

Detaylı

Genetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizasyonu

Genetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizasyonu enetik Algoritma ile Kuru bir Trafonun Maliyet Optimizayonu Mehmed Çelebi 1 1 El-Elektronik Mühendiliği Bölümü Celal Bayar Üniveritei mehmed.celebi@bayar.edu.tr Özet Bu çalışmada daha önce analitik yöntemle

Detaylı

Kontrol Sistemleri. Kontrolcüler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç GÖREN

Kontrol Sistemleri. Kontrolcüler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç GÖREN ontrol Sitemleri ontrolcüler Doğrual Sitemlerin Sınıflandırılmaı: Birinci Mertebeden Gecikmeli BMG Sitemler: x a T 1 x a t x e t Son değer teoremi : x x x adr adr adr lim xa 0 lim 0 T 1 t T t 2T t 3T t

Detaylı

Çevrimsel yüklemeye maruz tabakalı kompozitlerin maksimum yorulma ömrü için optimum tasarımı

Çevrimsel yüklemeye maruz tabakalı kompozitlerin maksimum yorulma ömrü için optimum tasarımı Ululararaı Katılımlı 7. Makina Teorii Sempozyumu, İzmir, -7 Haziran 05 Çevrimel yüklemeye maruz tabakalı kompozitlerin makimum yorulma ömrü için optimum taarımı H. Arda Deveci * H. Seçil Artem İzmir Intitute

Detaylı

Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir Karar Destek Sistemi ve Bilişim Sistemi Modeli Önerisi

Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir Karar Destek Sistemi ve Bilişim Sistemi Modeli Önerisi Akademik Bilişim 0 - XII. Akademik Bilişim Konferanı Bildirileri 0-2 Şubat 200 Muğla Üniveritei Uydu Kentlerin Taarımı için Bir Karar Detek Sitemi ve Bilişim Sitemi Modeli Önerii TC Beykent Üniveritei

Detaylı

ÇOK BOYUTLU KISITLI SAYISAL OPTİMİZASYONDA MATLAB OPTİMİZASYON TOOLBOX VE GENETİK ALGORİTMA KARŞILAŞTIRMASI:TOPRAKLAMA AĞI TASARIMI UYGULAMASI

ÇOK BOYUTLU KISITLI SAYISAL OPTİMİZASYONDA MATLAB OPTİMİZASYON TOOLBOX VE GENETİK ALGORİTMA KARŞILAŞTIRMASI:TOPRAKLAMA AĞI TASARIMI UYGULAMASI 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye ÇOK BOYUTLU KISITLI SAYISAL OPTİMİZASYONDA MATLAB OPTİMİZASYON TOOLBOX VE GENETİK ALGORİTMA KARŞILAŞTIRMASI:TOPRAKLAMA

Detaylı

ESM 406 Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü 4. TRANSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME

ESM 406 Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü 4. TRANSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYAGRAM İNDİRGEME . TRNSFER FONKSİYONU VE BLOK DİYRM İNDİREME. Hedefler Bu bölümün amacı;. Tranfer fonkiyonu ile blok diyagramları araındaki ilişki incelemek,. Fizikel itemlerin blok diyagramlarını elde etmek, 3. Blok diyagramlarının

Detaylı

DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ EFFECT OF GEODETIC DATUM ON SENSITIVITY OF DEFORMATION NETWORKS

DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ EFFECT OF GEODETIC DATUM ON SENSITIVITY OF DEFORMATION NETWORKS DEFORMASYON AĞLARINDA DATUMUN DUYARLILIĞA ETKİSİ N. TEKİN 1, C. AYDIN 2, U. DOĞAN 2 1 Erciye Üniveritei, Mühendilik Fakültei, Harita Mühendiliği Bölümü, Kayeri, nihaltekin@erciye.edu.tr 2 Yıldız Teknik

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa ELECO ' Elektrik - Elektronik ve Bilgiayar Mühendiliği Sempozyumu, 9 Kaım - Aralık, Bura Zaman Gecikmeli Yük Frekan Kontrol Siteminin ekaiu Yöntemi Kullanılarak Kararlılık Analizi Stability Analyi of Time-Delayed

Detaylı

KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON

KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON TMMOB Harita ve Kadatro Mühendileri Odaı 13. Türkiye Harita Bilimel ve Teknik Kurultayı 18 Nian 011, Ankara KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON

Detaylı

ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ

ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ ÇĐFT SARKAÇ SĐSTEMĐNĐN KAYAN KĐPLĐ KONTROLÜ Yuuf ALTUN Metin DEMĐRTAŞ 2 Elektrik Elektronik Mühendiliği Bölümü Mühendilik Mimarlık Fakültei Balıkeir Üniveritei, 45, Cağış, Balıkeir e-pota: altuny@balikeir.edu.tr

Detaylı

ENM 557 ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME

ENM 557 ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENM 557 ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME GALATASARAY SK nın 2009-2010 Sezonu 2 Dönemi için Forvet Seçim Problemi DERSİN SORUMLUSU: Yrd Doç

Detaylı

ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ

ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ 73 BÖLÜM 5 ÇOKLU ALT SİSTEMLERİN SADELEŞTİRİLMESİ 5. Blok Diyagramları Blok diyagramları genellikle frekan domenindeki analizlerde kullanılır. Şekil 5. de çoklu alt-itemlerde kullanılan blok diyagramları

Detaylı

SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET

SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET Muğla Üniveritei Soyal Bilimler Entitüü Dergii (ĐLKE) Güz 2005 Sayı 15 SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET Zehra BAŞKAYA * Cüneyt AKAR ** Bu

Detaylı

LPG DEPOLAMA TANKLARININ GAZ VERME KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ

LPG DEPOLAMA TANKLARININ GAZ VERME KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ 825 LPG DEPOLAMA TAKLARII GAZ VERME KAPASİTELERİİ İCELEMESİ Fehmi AKGÜ 1. ÖZET Sunulan çalışmada, LPG depolama tanklarının gaz verme kapaitelerinin belirlenmei amacına yönelik zamana bağlı ve ürekli rejim

Detaylı

ÇELİK TEL HALAT DEMETİNİN MODELLENMESİ VE SONLU ELEMANLARLA ANALİZİ

ÇELİK TEL HALAT DEMETİNİN MODELLENMESİ VE SONLU ELEMANLARLA ANALİZİ ÇELİK TEL HALAT DEMETİNİN MODELLENMESİ VE SONLU ELEMANLARLA ANALİZİ Prof.Dr. C.Erdem İMRAK 1 ve Mak.Y.Müh. Özgür ŞENTÜRK 2 1 İTÜ. Makina Fakültei, Makina Mühendiliği Bölümü, İtanbul 2 Oyak- Renault, DITECH/DMM

Detaylı

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr.

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr. Der #9 Otomatik Kontrol Kararlılık (Stability) 1 Kararlılık, geçici rejim cevabı ve ürekli hal hataı gibi kontrol taarımcıının üç temel unurundan en önemli olanıdır. Lineer zamanla değişmeyen itemlerin

Detaylı

GÜVENİLİR OLMAYAN SİSTEMLER İÇİN ARALIK ÇİZELGELEMESİ PROBLEMİ

GÜVENİLİR OLMAYAN SİSTEMLER İÇİN ARALIK ÇİZELGELEMESİ PROBLEMİ İtanbul Ticaret Üniveritei Fen Bilimleri Dergii Yıl: 6 Sayı:12 Güz 2007/2. 67-79 GÜVENİLİR OLMAYAN SİSTEMLER İÇİN ARALIK ÇİZELGELEMESİ PROBLEMİ Deniz TÜRSEL ELİİYİ, Selma GÜRLER ÖZET Bu çalışmada, her

Detaylı

Rüzgar Türbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay Vektörü Modülasyonu Yöntemi ile Kontrol

Rüzgar Türbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay Vektörü Modülasyonu Yöntemi ile Kontrol Rüzgar ürbininde Kullanılan AC/DC Çeviricilerde Uzay ektörü Modülayonu Yöntemi ile Kontrol Cenk Cengiz Eyüp Akpınar Dokuz Eylül Üniveritei Elektrik ve Elektronik Mühenliği Bölümü Kaynaklar Yerleşkei, Buca-İzmir

Detaylı

Genetik Algoritmalar ile Adım ve Dokunma Gerilimi Kontrolünde Bakır, Alüminyum ve Çelik Özlü Alüminyum İletkenli Topraklama Ağı Karşılaştırması

Genetik Algoritmalar ile Adım ve Dokunma Gerilimi Kontrolünde Bakır, Alüminyum ve Çelik Özlü Alüminyum İletkenli Topraklama Ağı Karşılaştırması Genetik Algoritmalar ile Adım ve Dokunma Gerilimi Kontrolünde Bakır, Alüminyum ve Çelik Özlü Alüminyum İletkenli Topraklama Ağı Karşılaştırması Barış GÜRSU, Melih Cevdet İNC TİAŞ 3.İletim Tesis ve İşletme

Detaylı

DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ

DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ T. C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ MÜHENDİSLİK E FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ Ulaş EMİNOĞLU DOKTORA TEZİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

Otomatik Kontrol. Fiziksel Sistemlerin Modellenmesi. Prof.Dr.Galip Cansever. Elektriksel Sistemeler Mekaniksel Sistemler. Ders #4

Otomatik Kontrol. Fiziksel Sistemlerin Modellenmesi. Prof.Dr.Galip Cansever. Elektriksel Sistemeler Mekaniksel Sistemler. Ders #4 Der #4 Otomatik Kontrol Fizikel Sitemlerin Modellenmei Elektrikel Sitemeler Mekanikel Sitemler 6 February 007 Otomatik Kontrol Kontrol itemlerinin analizinde ve taarımında en önemli noktalardan bir tanei

Detaylı

Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrisi Teknikleri

Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrisi Teknikleri Bölüm 7 - Kök- Yer Eğrii Teknikleri Kök yer eğrii tekniği kararlı ve geçici hal cevabı analizinde kullanılmaktadır. Bu grafikel teknik kontrol iteminin performan niteliklerini tanımlamamıza yardımcı olur.

Detaylı

19 (4), 511-524, 2007 19 (4), 511-524, 2007. gursubaris@hotmail.com

19 (4), 511-524, 2007 19 (4), 511-524, 2007. gursubaris@hotmail.com Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi cience and Eng. J of Fırat Univ. 19 (4), 511-524, 2007 19 (4), 511-524, 2007 Genetik Algoritmalar İle Yüksek Gerilim İstasyonlarında Optimum Ağı Tasarımı Barış GÜRU

Detaylı

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Frekan Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Prof.Dr. Galip Canever 1 Frekan cevabı analizi 1930 ve 1940 lı yıllarda Nyquit ve Bode tarafından geliştirilmiştir ve 1948 de Evan tarafından geliştirilen kök yer

Detaylı

Deney 1 : Ayrık Sinyaller

Deney 1 : Ayrık Sinyaller İŞARET İŞLEME ve UYGULAMALARI Deney : Ayrık Sinyaller Deney : Ayrık Sinyaller. Ayrık Sinüzoidaller 2. Periyodik Ayrık Sinyaller i. Fourier Serilerinin Önemli Özellikleri 3. Peryodik Olmayan Sonlu uzunluklu

Detaylı

Kontrol Sistemleri Tasarımı

Kontrol Sistemleri Tasarımı Kontrol Sitemleri Taarımı Kök Yer Eğrii ile Kontrolcü Taarımı Prof. Dr. Bülent E. Platin Kontrol Sitemlerinde Taarım İterleri Zaman Yanıtı Özellik Kararlılık Kalıcı Rejim Yanıtı Geçici rejim Yanıtı Kapalı

Detaylı

Otomatik Kontrol. Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları. Prof.Dr.Galip Cansever. Ders #3. 26 February 2007 Otomatik Kontrol

Otomatik Kontrol. Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları. Prof.Dr.Galip Cansever. Ders #3. 26 February 2007 Otomatik Kontrol Der # Otomatik Kontrol Blok Diyagramlar ve İşaret Akış Diyagramları ProfDralip Canever 6 February 007 Otomatik Kontrol ProfDralip Canever Karmaşık itemler bir çok alt itemin bir araya gelmeiyle oluşmuştur

Detaylı

Rüzgar Türbinleri İçin Topraklama Ağı Tasarımı. Grounding Grid Design for Wind Turbines

Rüzgar Türbinleri İçin Topraklama Ağı Tasarımı. Grounding Grid Design for Wind Turbines Font A., Kalenderli Ö., Günden S., Rüzgar Türbinleri İçin Topraklama Ağı Tasarımı, Cilt 6, Sayı, Syf 3-20, Haziran 206 Gönderim Tarihi: 9.0.205, Kabul Tarihi: 6.2.206 Rüzgar Türbinleri İçin Topraklama

Detaylı

Bir Uçağın Yatış Kontrol Sistem Tasarımında Klasik ve Bulanık Denetleyici Etkileri

Bir Uçağın Yatış Kontrol Sistem Tasarımında Klasik ve Bulanık Denetleyici Etkileri Makine Teknolojileri Elektronik Dergii Cilt: 7, No: 1, 010 (31-4) Electronic Journal of Machine Technologie Vol: 7, No: 1, 010 (31-4) TENOLOJĐ ARAŞTIRMALAR www.teknolojikaratirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

BASİT EĞİLME ETKİSİNDEKİ ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ

BASİT EĞİLME ETKİSİNDEKİ ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ BÖLÜM 5 BASİT EĞİLME ETKİSİNDEKİ ELEMANLARIN TAŞIMA GÜCÜ Giriş Betonarme yapılardaki kiriş ve döşeme gii yatay taşıyıcı elemanlar, yapıya etkiyen düşey ve yatay yükler nedeniyle eğilmeye çalışırlar. Bu

Detaylı

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü ESM406- Elektrik Enerji Sitemlerinin Kontrolü. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü.. Hedefler Bu bölümün hedefleri:. Komplek değişkenlerin tanıtılmaı.. Laplace Tranformayonun tanıtılmaı..

Detaylı

AĞAÇTA ARTIM VE BÜYÜME

AĞAÇTA ARTIM VE BÜYÜME AĞAÇTA ARTIM VE BÜYÜME Ağaç ve ağaçlar topluluğu olan meşcere, canlı varlıklardır. Sürekli gelişerek, değişirler. Bu gün belirlenen meşcere hacmi, ilk vejetayon döneminde değişir. Yıllar geçtikten onra

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1 MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ EGE ÜNİVERSİESİ-MÜHENDİSİK FAKÜESİ-MAKİNA MÜHENDİSİĞİ BÖÜMÜ 1 MK371 ISI RANSFERİ (+) DERSİ-ÖZE BİGİER: (8.6) EGE ÜNİVERSİESİ-MÜHENDİSİK FAKÜESİ MAKİNA MÜHENDİSİĞİ BÖÜMÜ MK371 ISI RANSFERİ (+) DERSİ.BÖÜM

Detaylı

DEPREME MARUZ YAPININ ÖTELENMESİNİN BASİT HESABI: KAPALI ÇÖZÜM

DEPREME MARUZ YAPININ ÖTELENMESİNİN BASİT HESABI: KAPALI ÇÖZÜM DEPREME MARUZ YAPININ ÖTELENMESİNİN BASİT HESABI: KAPALI ÇÖZÜM Hamide TEKELİ*, Ahmet TÜKEN**, Mutafa TÜRKMEN* e Ergin ATIMTAY*** *Süleyman Demirel Ünieritei, İnş. Müh. Böl., Iparta **D.P.T., Ankara ***Orta

Detaylı

CİVATA BAĞLANTILARI_II

CİVATA BAĞLANTILARI_II CİVATA BAĞLANTILARI_II 11. Civata Bağlantılarının Heabı 11.1. Statik kuvvet ve gerilmeler Cıvata, gerilme kuvveti ile çekmeye ve ıkma momenti ile burulmaya dolayııyla bileşik gerilmeye maruzdur. kuvveti

Detaylı

1. MATEMATİKSEL MODELLEME

1. MATEMATİKSEL MODELLEME . MATEMATİKSEL MODELLEME İşletmeler çabuk ve iabetli kararlar alabilmeleri büyük ölçüde itematik yaklaşıma gerekinim duyarlar. İter ayıal analizler, iter yöneylem araştırmaı adı altında olun uygulanmakta

Detaylı

YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR

YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR YAĞLAMA TĐPLERĐ YAĞLAMA VE KAYMALI YATAKLAR Yağlamanın beş farklı şekli tanımlanabilir. 1) Hidrodinamik ) Hidrotatik 3) Elatohidrodinamik 4) Sınır 5) Katı-film VĐSKOZĐTE τ F du = = A µ dy du U = dy h τ

Detaylı

AKÜ FEBİD 12 (2012) 025201 (1-5) AKU J. Sci. 12 (2012) 025201 (1-5)

AKÜ FEBİD 12 (2012) 025201 (1-5) AKU J. Sci. 12 (2012) 025201 (1-5) Afyon Kocatepe Üniveritei Fen Bilimleri Dergii Afyon Kocatepe Univerity Journal of Science AKÜ FEBİD 12 (212) 2521 (1-5) AKU J. Sci. 12 (212) 2521 (1-5) Farklı Yüzey Açılarındaki Işınım Şiddetlerinin Afyonkarahiar

Detaylı

Posta Adresi: Sakarya Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Sakarya, Türkiye

Posta Adresi: Sakarya Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Sakarya, Türkiye FİBER TAKVİYELİ POLİMERLE GÜÇLENDİRİLEN BETONARME KİRİŞLERİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ NONLINEAR ANALYSIS OF RC BEAM STRENGTHENED WITH FIBER REINFORCED POLYMERS MERT N., ELMAS M. Pota Adrei: Sakarya Üniveritei,

Detaylı

H09 Doğrusal kontrol sistemlerinin kararlılık analizi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H09 Doğrusal kontrol sistemlerinin kararlılık analizi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H09 Doğrual kontrol itemlerinin kararlılık analizi MAK 306 - Der Kapamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H0 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri belemenin önemi H04

Detaylı

Dinamik dersinde eğik düzlem üzerinde bir cismi hareket ettirmek için gerekli kuvveti aşağıda belirtildiği gibi hesaplamıştık;

Dinamik dersinde eğik düzlem üzerinde bir cismi hareket ettirmek için gerekli kuvveti aşağıda belirtildiği gibi hesaplamıştık; 1- VAGON HAREKET DİNAMİĞİ Dinamik derinde eğik düzlem üzerinde bir cimi hareket ettirmek için gerekli kuvveti aşağıda belirtildiği gibi heaplamıştık; Şekil 1- Eğik düzlemde hareket = G µ Coα ± G Sinα ±

Detaylı

Transformatör Enerjilendirme Akımının Etkilerini Azaltıcı Yöntemlerin İncelenmesi Review on Elimination Methods of Transformer Inrush Current

Transformatör Enerjilendirme Akımının Etkilerini Azaltıcı Yöntemlerin İncelenmesi Review on Elimination Methods of Transformer Inrush Current Tranformatör Enerjilendirme Akımının Etkilerini Azaltıcı Yöntemlerin İncelenmei Review on Elimination Method of Tranformer Inruh Current Kerem YALÇIN 1, Ayşen BASA ARSOY 1 Fen Bilimleri Entitüü Elektrik

Detaylı

Temel Yasa. Kartezyen koordinatlar (düz duvar) Silindirik koordinatlar (silindirik duvar) Küresel koordinatlar

Temel Yasa. Kartezyen koordinatlar (düz duvar) Silindirik koordinatlar (silindirik duvar) Küresel koordinatlar Temel Yaa Fourier ıı iletim yaaı İLETİMLE ISI TRANSFERİ Ek bağıntı/açıklamalar k: ıı iletim katayıı A: ıı tranfer yüzey alanı : x yönünde ıcaklık gradyanı Kartezyen koordinatlar (düz duvar Genel ıı iletimi

Detaylı

DİELEKTRİK ÖZELLİKLER

DİELEKTRİK ÖZELLİKLER 0700 ENEJİ HATLAINDA ÇAPAZLAMA! zun meafeli enerji taşıma hatlarında iletkenler belirli meafelerde (L/) çarazlanarak direğe monte edilirler! Çarazlama yaılmadığı durumlarda: Fazların reaktan ve kaaiteleri

Detaylı

DOAL GAZLI KOJENERASYON SSTEMNN TERMODNAMK ANALZ VE SÜLEYMAN DEMREL ÜNVERSTES ÖRNE

DOAL GAZLI KOJENERASYON SSTEMNN TERMODNAMK ANALZ VE SÜLEYMAN DEMREL ÜNVERSTES ÖRNE VIII ULUSAL TESSAT MÜENDSL KONGRES 90 DOAL GAZLI KOJENERASON SSTEMNN TERMODNAMK ANALZ VE SÜLEMAN DEMREL ÜNVERSTES ÖRNE Nilay AKDENZ Cemre Doan LAN brahim ÜÇGÜL Mutafa ACAR Mutafa BAAN ÖZET Doal gazın kojenerayon

Detaylı

Darbeli Doppler Laminar Kan Akış Sinyal Simülasyonuna STFT ve AR Spektral Analizlerinin Uygulanması

Darbeli Doppler Laminar Kan Akış Sinyal Simülasyonuna STFT ve AR Spektral Analizlerinin Uygulanması KSÜ Fen ve Mühendilik Dergii 5(2) 22 14 KSU J. Science and Engineering 5(2) 22 Darbeli Doppler Laminar Kan Akış Sinyal Simülayonuna STFT ve AR Spektral Analizlerinin Uygulanmaı M.Kemal KIYMIK Abdülhamit

Detaylı

Haberleşme Gecikmeli Hibrid Enerji Üretim Sisteminin Kararlılık Analizi

Haberleşme Gecikmeli Hibrid Enerji Üretim Sisteminin Kararlılık Analizi EEB 06 Elektrik-Elektronik ve Bilgiayar Sempozyumu, -3 Mayı 06, Tokat TÜRKİYE Haberleşme Gecikmeli Hibrid Enerji Üretim Siteminin Kararlılık Analizi Hakan GÜNDÜZ Şahin SÖNMEZ Saffet AYASUN Niğde Üniveritei,

Detaylı

Köprü Kenar Ayaklarındaki Oyulma Güvenilirliği *

Köprü Kenar Ayaklarındaki Oyulma Güvenilirliği * İMO Teknik Dergi, 2010 4919-4934, Yazı 322 Köprü Kenar Ayaklarındaki Oyulma Güvenilirliği * Ömer KÖSE* A. Melih YANMAZ** ÖZ Geniş akaruları geçen köprülerin yıkılmaıyla çok ayıda can kaybı, kamu ve özel

Detaylı

Cilt:11 Sayı: 4 s , 2008 Vol: 11 No: 4 pp , Yılmaz KORKMAZ, Fatih KORKMAZ ÖZET

Cilt:11 Sayı: 4 s , 2008 Vol: 11 No: 4 pp , Yılmaz KORKMAZ, Fatih KORKMAZ ÖZET Politeknik Dergii Journal of Polytechnic Cilt: Sayı:.9-98, 8 Vol: No: pp.9-98, 8 Doğrudan Moment Denetimi Yöntemiyle Denetlenen Aenkron Motor e Sabit Mıknatılı Senkron Motorun Performanlarının Karşılaştırılmaı

Detaylı

AKIŞKANLAR. 8. 1 Giriş 8. 2 Basınç, Basıncın Derinlikle Değişimi

AKIŞKANLAR. 8. 1 Giriş 8. 2 Basınç, Basıncın Derinlikle Değişimi 8 AKIŞKANLAR 8. 1 Giriş 8. Baınç, Baıncın Derinlikle Değişimi 8. Archimede Prenibi ve Kaldırma Kuvveti 8. 4 ikozluk 8. 5 Süreklilik Denklemi 8. 6 Yüzeyel Gerilim Akışkan ortam; durgun halde iken veya ideal

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖNTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER

ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖNTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER Omangazi Üniveritei Müh.Mim.Fak.Dergii C.XVII, S.1, 2003 Eng.&Arch.Fac.Omangazi Univerit, Vol.XVII, o: 1, 2003 ÇELİK YAPILARDA ELASTİK VE PLASTİK YÖTEM ÇÖZÜMLERİ VE BİRLEŞİMLER Selim ŞEGEL 1, evzat KIRAÇ

Detaylı

DĠKDÖRTGEN BETONARME DEPOLARIN TASARIMI. YÜKSEK LĠSANS TEZĠ ĠnĢ. Müh. Mecit AÇIKGÖZ. Anabilim Dalı : ĠNġAAT MÜHENDĠSLĠĞĠ

DĠKDÖRTGEN BETONARME DEPOLARIN TASARIMI. YÜKSEK LĠSANS TEZĠ ĠnĢ. Müh. Mecit AÇIKGÖZ. Anabilim Dalı : ĠNġAAT MÜHENDĠSLĠĞĠ ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠLERĠ ENSTĠTÜSÜ DĠKDÖRTGEN BETONARE DEPOLARIN TASARII YÜKSEK LĠSANS TEZĠ ĠnĢ. üh. ecit AÇIKGÖZ Anabilim Dalı : ĠNġAAT ÜHENDĠSLĠĞĠ Programı : YAPI (DEPRE) ÜHENDĠSLĠĞĠ

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 04

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 04 EELP1 DERS 04 Özer ŞENYURT Nian 10 1 ELEKTRĐK MOTORLARI Özer ŞENYURT Nian 10 ELEKTRĐK MOTORLARI Özer ŞENYURT Nian 10 3 ASENKRON MOTORLAR Endütride en azla kullanılan motorlardır. Doğru akım motorlarına

Detaylı

Ders #10. Otomatik Kontrol. Sürekli Hal Hataları. Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr.

Ders #10. Otomatik Kontrol. Sürekli Hal Hataları. Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr. Der #0 Otomatik ontrol Sürekli Hal Hataları Prof.Dr.alip Canever Prof.Dr.alip Canever Denetim Sitemlerinin analiz ve taarımında üç kritere odaklanılır:. eçici Rejim Cevabı. ararlılık 3. Sürekli Hal ararlı

Detaylı

İKİ ZAMANLI WANKEL MOTORU ÇEVRİM ANALİZİNİN GELİŞTİRİLMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ. Fırat SARAÇOĞLU. Makina Mühendisliği Anabilim Dalı.

İKİ ZAMANLI WANKEL MOTORU ÇEVRİM ANALİZİNİN GELİŞTİRİLMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ. Fırat SARAÇOĞLU. Makina Mühendisliği Anabilim Dalı. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKİ ZAMANLI WANKEL MOTORU ÇEVRİM ANALİZİNİN GELİŞTİRİLMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Fırat SARAÇOĞLU Makina Mühendiliği Anabilim Dalı Otomotiv Programı HAZİRAN

Detaylı

Ankara ve Kastamonu yöneticilerinin Mesleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer. Rehberliği Projesinin Değerlendirme Sonuçları

Ankara ve Kastamonu yöneticilerinin Mesleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer. Rehberliği Projesinin Değerlendirme Sonuçları Ankara ve Katamonu Yöneticilerinin Meleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer Rehberliği Projeinin Değerlendirme Sonuçları Ankara ve Katamonu yöneticilerinin Meleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer

Detaylı

Mukavemet Hesabı . 4. d 4. C) Vidanın zorlanması. A) Öngerilmesiz cıvatalar. B) Öngerilme ile bağlanan cıvatalar. d 4

Mukavemet Hesabı . 4. d 4. C) Vidanın zorlanması. A) Öngerilmesiz cıvatalar. B) Öngerilme ile bağlanan cıvatalar. d 4 ç A) Öngerilmeiz cıvatalar iş. d ç.d ön Boyutlandırma için ç Statik zorlanmada To. d i) Sıkma ıraında ; M 3.d ; B 6 c b ön : ç. d Mukavemet Heabı B) Öngerilme ile bağlanan cıvatalar a) Dış kuvvet ekenel

Detaylı

Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ

Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ Afon Kocatepe Üniveritei 7 (2) Afon Kocatepe Univerit EN BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL O SCIENCE YERALTI ENERJİ KABLOLARINDA MEYDANA GELEN ARIZALARDA ARIZA MESAESİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI KULLANILARAK İNCELENMESİ

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal o Engineering and Natural Science Mühendilik ve Fen Bilimleri Dergii Sigma 004/1 YAPI ELEMANLARININ ANALİZİNDE ŞERİT-LEVHA VE KAFES SİSTEM BENZEŞİMİ MODELİ M. Yaşar KALTAKCI *, Günnur YAVUZ Selçuk

Detaylı

Ayşe Aytaç, Berrin Yılma, Veli Deni GİRİŞ Kord Beleri, havalı latiklerde detek amacıyla kullanılan temel tektil malemelerdir. Kord bei, birbirine para

Ayşe Aytaç, Berrin Yılma, Veli Deni GİRİŞ Kord Beleri, havalı latiklerde detek amacıyla kullanılan temel tektil malemelerdir. Kord bei, birbirine para İşletme Fakültei Dergii, Cilt 9, Sayı 1, 2008, 61-71 KORD BEZİ ÜRETİMİNDE BÜKÜM YÖNÜNÜN ETKİLERİNİN FARKLI DENEY TASARIMI YÖNTEMLERİ İLE İNCELENMESI Ayşe Aytaç *, Berrin Yılma **, Veli Deni *** Öet Kord

Detaylı

dir. Periyodik bir sinyalin örneklenmesi sırasında, periyot başına alınmak istenen ölçüm sayısı N

dir. Periyodik bir sinyalin örneklenmesi sırasında, periyot başına alınmak istenen ölçüm sayısı N DENEY 7: ÖRNEKLEME, AYRIK SİNYALLERİN SPEKTRUMLARI VE ÖRTÜŞME OLAYI. Deneyin Amacı Bu deneyde, ürekli inyallerin zaman ve rekan uzaylarında örneklenmei, ayrık inyallerin ektrumlarının elde edilmei ve örtüşme

Detaylı

>> pretty(f) s exp(10) 1/ s + 1 1/100 (s + 1) + 1 s

>> pretty(f) s exp(10) 1/ s + 1 1/100 (s + 1) + 1 s ELN5 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - LAPLACE VE TERS LAPLACE DÖNÜŞÜMÜ UYGULAMALARI: Symbolic Math Toolbox içinde tanımlı olan laplace ve ilaplace komutları ile Laplace ve Ter Laplace dönüşümlerinin

Detaylı

Betonarme Kolonların Yanal Öngerme Metodu İle Depreme Karşı Güçlendirilmesi

Betonarme Kolonların Yanal Öngerme Metodu İle Depreme Karşı Güçlendirilmesi ECAS2002 Ululararaı Yaı ve Derem Mühendiliği Semozyumu, 14 Ekim 2002, Orta Doğu Teknik Üniveritei, Ankara, Türkiye Betonarme Kolonların Yanal Öngerme Metodu İle Dereme Karşı Güçlendirilmei M. Saatçioğlu

Detaylı

X-X DOĞRULTUSUNDA KESİT DONATI HESABI

X-X DOĞRULTUSUNDA KESİT DONATI HESABI 1 KİRİŞ DONATI HESABI Kiriş yükleri heaplandıktan onra keitler alınarak tatik heap yapılır. Keitler alınırken her kirişin bir keit içinde kalmaı ağlanır. BİRO yöntemi uygulanarak her kirişin menet ve açıklık

Detaylı

TRIMOTERM YANGINA DAYANIKLI PANELLER ÜRÜN YELPAZESİ

TRIMOTERM YANGINA DAYANIKLI PANELLER ÜRÜN YELPAZESİ TRIMOTERM YANGINA DAYANIKLI PANELLER ÜRÜN YELPAZESİ TRIMOTERM YANGINA DAYANIKLI CEPHE PANELLERİ Trimoterm FTV EN 149 Trimoterm FTV yangına dayanıklı paneller dinlenme teileri, ticari, endütriyel, hijyenik

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, Kasım 2014, Bursa Ortam Koşullarının Yeraltı Kablolarının Sıcaklığı ve Akım Taşıma Kapasitesi Üzerindeki Etkisi Effects of Ambient Conditions on Temperature and Ampacity of Underground Cables B. Küçükaydın 1, O. Arıkan

Detaylı

Sprott_94_A Kaotik Sisteminin Senkronizasyonu ve Bilgi Gizlemede Kullanılması

Sprott_94_A Kaotik Sisteminin Senkronizasyonu ve Bilgi Gizlemede Kullanılması Sprott_9_A Kaotik Siteminin Senkronizayonu ve Bilgi Gizlemede Kullanılmaı İhan Pehlivan, ılmaz Uyaroğlu, M. Ali alçın, Abdullah Ferikoğlu Özet Doğrual olmayan otonom Sprott_9_A kaotik denklem itemi matematikel

Detaylı

BĠLGĠSAYAR VE ÖĞRETĠM TEKNOLOJĠLERĠ EĞĠTĠMĠ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ÖĞRENME STĠLLERĠ

BĠLGĠSAYAR VE ÖĞRETĠM TEKNOLOJĠLERĠ EĞĠTĠMĠ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ÖĞRENME STĠLLERĠ Ahi Evran Üniveritei Kırşehir Eğitim Fakültei Dergii (KEFAD) Cilt 8, Sayı 2, (2007), (129-148) 129 BĠLGĠSAYAR VE ÖĞRETĠM TEKNOLOJĠLERĠ EĞĠTĠMĠ BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ÖĞRENME STĠLLERĠ Gülcan NUMANOĞLU Ankara

Detaylı

Đnsansı Robotun Kontrol Sistem Dizaynı Control System Design of a Humanoid Robot

Đnsansı Robotun Kontrol Sistem Dizaynı Control System Design of a Humanoid Robot Đnanı Robotun ontrol Sitem Dizaynı Control Sytem Deign of a Humanoid Robot Davut Akdaş 1,Sabri Bicakcı 1, Elektrik Elektronik Mühendiliği Bölümü Balıkeir Üniveritei akda@balikeir.edu.tr, bicakci@balikeir.edu.tr

Detaylı

Ayrık Zaman Genetik-LQR Kontrolör Kullanılarak Kaotik Bir Osilatörün Çıkış İşaretinin Optimal Kontrolü

Ayrık Zaman Genetik-LQR Kontrolör Kullanılarak Kaotik Bir Osilatörün Çıkış İşaretinin Optimal Kontrolü t International Conference on Engeneering Technology and Applied Science Afyon Kocatepe Univerity, Turkey 2-22 April 26 Ayrık Zaman Genetik-LQR Kontrolör Kullanılarak Kaotik Bir Oilatörün Çıkış İşaretinin

Detaylı

A. Dönmez, H. Kalaycıoğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, Trabzon

A. Dönmez, H. Kalaycıoğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, Trabzon //. Ululararaı Bor Sempozyumu, 23-25 Eylül 200 Ekişehir Türkiye Borik Ait ve Borak ile Muamele Edilen Kavak Yongalarından Üretilmiş Yonga Levhaların Fizikel ve Mekanik Özellikleri Mechanical and Phyical

Detaylı

3. ÖN DİZAYNDA AĞIRLIK HESABI

3. ÖN DİZAYNDA AĞIRLIK HESABI 3. ÖN İZAYNA AĞIRIK HESAI Her türlü geminin dizaynında gemiyi oluşturan ağırlıkların ön dizayn aşamaında doğru olarak heaplanmaı geminin tekno-ekonomik performan kriterlerinin belirlenmeinde on derece

Detaylı

ROBOT KOL DENETİM TASARIMI İÇİN DURUM DEĞİŞKENLERİ GERİ BESLEMELİ VE TÜMLEVLİ DENETİMCİ YAKLAŞIMI

ROBOT KOL DENETİM TASARIMI İÇİN DURUM DEĞİŞKENLERİ GERİ BESLEMELİ VE TÜMLEVLİ DENETİMCİ YAKLAŞIMI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 9, No, 54, 4 Vol 9, No, 54, 4 ROBOT OL DENETİM TASARIMI İÇİN DURUM DEĞİŞENLERİ GERİ BESLEMELİ VE TÜMLEVLİ DENETİMCİ YALAŞIMI Uğur CANER

Detaylı

I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 26-28 Ekim 2011, Kahramanmaraş

I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 26-28 Ekim 2011, Kahramanmaraş 62 Iıl İşlem Uygulanmış Ladin, Karaçam, Kayın ve Kavak Odunlarının Korozyon Özellikleri Sibel YILDIZ1*, Ahmet CAN1 1 Karadeniz Teknik Üniveritei, Orman Fakültei, Orman Endütri Mühendiliği Bölümü, Trabzon,

Detaylı

H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H03 ontrol devrelerinde geri belemenin önemi Yrd. Doç. Dr. Aytaç ören MA 3026 - Der apamı H0 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 ontrol devrelerinde geri belemenin

Detaylı

BULANIK MANTIK DENETLEYİCİLİ GÜÇ SİSTEM UYGULAMASI

BULANIK MANTIK DENETLEYİCİLİ GÜÇ SİSTEM UYGULAMASI BUANIK MANTIK DENETEYİCİİ GÜÇ SİSTEM UYGUAMASI Emre ÖZKOP İmail Hakkı ATAŞ Adem Sefa AKPINAR 3,,3 Karadeniz Teknik Üniritei, Elektrik-Elektronik Mühendiliği Bölümü, Trabzon e-pota: eozkop@ktu.edu.tr e-pota:

Detaylı

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru 2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı 2.5.1. İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru hesaplanması gerekir. DA direnci, R=ρ.l/A eşitliğinden

Detaylı

Yüksek Gerilim Şalt Sahası Topraklama Ağının Elektriksel Bazda Projelendirilmesi. The Electrical Project of High Voltage Switchyard Grounding Net

Yüksek Gerilim Şalt Sahası Topraklama Ağının Elektriksel Bazda Projelendirilmesi. The Electrical Project of High Voltage Switchyard Grounding Net Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 3(2): 33-42, 2013 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYIPLARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ

HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYIPLARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ 17 HİDROLİK SİSTEMLERDE ENERJİ KAYILARI VE YÜK DUYARLI SİSTEMLERE GEÇİŞ İmail OBUT ÖZET Hidrolik itemlerde ea olu itenen; yükü hareket ettirmek için kullanılan gücün, hidrolik omayı tahrik eden elektrik

Detaylı

BİR ISIL SİSTEMİN MODELLENMESİ VE SIEMENS SIMATIC S7 200 PLC İLE KONTROLÜ

BİR ISIL SİSTEMİN MODELLENMESİ VE SIEMENS SIMATIC S7 200 PLC İLE KONTROLÜ BİR ISIL SİSTEMİN MODELLENMESİ VE SIEMENS SIMATIC S7 200 PLC İLE KONTROLÜ Tanel YÜCELEN 1 Özgür KAYMAKÇI 2 Salman KURTULAN 3. 1,2,3 Elektrik Mühendiliği Bölümü Elektrik-Elektronik Fakültei İtanbul Teknik

Detaylı

Devreler II Ders Notları

Devreler II Ders Notları Devreler II Der Noları 3-4 LAPLACE DÖNÜŞÜMÜNÜN DURUM DENKLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE KULLANILMAI Doğrual zamanla değişmeyen bir devrenin analizi için oluşan durum denklemi abi kaayılı doğrual diferaniyel denklem

Detaylı

Kaotik Bir Sistemin Çıkış İşaretinin Ayrık Zaman Durum Geri Beslemeli Kontrol Yöntemine Dayalı Genetik Tabanlı Optimal Kontrolü

Kaotik Bir Sistemin Çıkış İşaretinin Ayrık Zaman Durum Geri Beslemeli Kontrol Yöntemine Dayalı Genetik Tabanlı Optimal Kontrolü t International Conference on Engeneering Technology and Applied Science Afyon Kocatepe Univerity, Turkey 2-22 April 206 Kaotik Bir Sitemin Çıkış İşaretinin Ayrık Zaman Durum Geri Belemeli Kontrol Yöntemine

Detaylı

Bölmeli bir kare kapalı ortam içindeki nanoakışkanın doğal konveksiyonla ısı transferinin sayısal olarak incelenmesi

Bölmeli bir kare kapalı ortam içindeki nanoakışkanın doğal konveksiyonla ısı transferinin sayısal olarak incelenmesi 359 Bölmeli bir kare kapalı ortam içindeki nanoakışkanın doğal konvekiyonla ıı tranerinin ayıal olarak incelenmei Engin AKÇAOĞLU 1, Mülüm ARICI 1, Eli Büyük ÖĞÜT 1 Kocaeli Üniveritei,Mühendilik Fakültei,

Detaylı

Ekişehir Omangazi Üniveritei Müh.Mim.Fak.Dergii C.XX, S.2, 2007 Eng&Arch.Fac. Ekişehir Omangazi Univerity, Vol..XX, No:2, 2007 Makalenin Geliş Tarihi : 23.11.2006 Makalenin Kabul Tarihi : 23.10.2007 GEZGİN

Detaylı

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Hatice YANIKOĞLU a, Ezgi ÖZKARA a, Mehmet YÜCEER a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engineering and Natural Science Mühendilik ve Fen Bilimleri Dergii Sigma 5/3 SOME TOPICS TO BE TAKEN UP IN STATISTICS Mehmet GENCELİ * Yıldız Teknik Üniveritei,Fen-Edebiyat Fakültei, İtatitik

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi Uludag.Üniv.Zi.Fak.Deg., 25) 19: 23-36 Sonlu Elemanla Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bi Silindiik Bounun Geilme Analizi Muhaem ZEYTİNOĞLU * ÖZET Taım, anayii ve konut ektöünde kullanılan, ıvı ve gaz iletim

Detaylı

ÖN DİZAYNDA AĞIRLIK HESABI

ÖN DİZAYNDA AĞIRLIK HESABI ÖN DİZAYNDA AĞIRIK HESABI Her türlü geminin dizaynında gemiyi oluşturan ağırlıkların ön dizayn aşamaında doğru olarak heaplanmaı geminin tekno-ekonomik performan kriterlerinin belirlenmeinde on derece

Detaylı

TEK-FAZLI TRANSFORMATÖRÜN PARAMETRELERİNİN BULUNMASI DENEY 325-02

TEK-FAZLI TRANSFORMATÖRÜN PARAMETRELERİNİN BULUNMASI DENEY 325-02 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜENDİSİK FKÜTESİ EEKTRİK-EEKTRONİK MÜ. BÖ. 325 EEKTRİK MKİNRI BORTURI I TEK-FZI TRNSFORMTÖRÜN PRMETREERİNİN BUUNMSI DENEY 325-02 1. MÇ: Tek fazlı tranformatörün çalışmaını incelemek

Detaylı

DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI

DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI DENEY NO: 9 DİNAMİK DEVRELERİN FREKANS DOMENİNDE İNCELENMESİ, FREKANS KARAKTERİSTİKLERİ VE BODE DİYAGRAMLARI Deneyin Amacı: Lineer-zamanla değişmeyen -kapılı devrelerin Genlik-Frekan ve Faz-Frekan karakteritiklerinin

Detaylı

EFFECTS OF CONJUGATE HEAT TRANSFER AND VISCOUS DISSIPATON FLOW OVER ON A VERTICAL PLATE

EFFECTS OF CONJUGATE HEAT TRANSFER AND VISCOUS DISSIPATON FLOW OVER ON A VERTICAL PLATE Ahmet KAYA * Orhan AYDIN Muhammed Ene KUYUMCU Karade *orumlu yazar: ekaya8@gmail.com : olan a ve tranferinin ahip -Stoke ve enerji denklemleri benzerlik. Daha onra bu denklemeler Keller- k olarak ve parametrelerinin

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

Kök Yer Eğrileri ile Tasarım

Kök Yer Eğrileri ile Tasarım Kök Yer Eğrileri ile Taarım Prof.Dr. Galip Canever Kök Yer Eğriinden Kazanç ın Belirlenmei Kök yer eğrii K nın pozitif değerleri için denkleminin muhtemel köklerini göteren eğridir. KG ( ) Taarımın amacı

Detaylı

( ) BSIM MOSFET Model Parametrelerinin Ölçüm Yoluyla Belirlenmesine Yönelik Algoritmalar. Şuayb YENER 1 Hakan KUNTMAN 2. Özetçe. 2 BSIM MOSFET Modeli

( ) BSIM MOSFET Model Parametrelerinin Ölçüm Yoluyla Belirlenmesine Yönelik Algoritmalar. Şuayb YENER 1 Hakan KUNTMAN 2. Özetçe. 2 BSIM MOSFET Modeli BSIM MOSFE Model lerinin Ölçüm Yoluyla Belirlenmeine Yönelik Algoritmalar Şuayb YENER 1 Hakan UNMAN 1 Elektrik ve Elektronik Mühendiliği Bölümü, Sakarya Üniveritei, 545, Eentepe, Sakarya Elektronik ve

Detaylı

Programı : Savunma Teknolojileri

Programı : Savunma Teknolojileri İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNSANSIZ HAVA ARAÇLARINDA YEDEKLİ ÇALIŞMA YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Hüeyin Fatih Lokumcu Programı : Savunma Teknolojileri TEMMUZ 2008 İSTANBUL TEKNİK

Detaylı