Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Termografinin tanımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Termografinin tanımı"

Transkript

1 Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Tezofisi.com - Bu çalışma Tez Yazdırma merkezi ve tez hazırlama merkezi Tezofisi.com tarafından veterinerlik örnek tezleri, örnek veterinerlik tezi örnek çalışması olarak hazırlanmış olup izinsiz olarak hiçbir kısmı referans verilerek dahi kullanılamaz. Tez hazırlama sitesi Tezofisi.com İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm şehirlerde akademik çalışmalarda destek ve danışmanlık desteği sunmaktadır. Termografinin Sığırların Cerrahi Hastalıklarında Kullanımı Termografinin tanımı Sıcak olan tüm nesneler ortama enerji yayarlar. Termal kamera, sıcaklığı olan nesnenin ısısını algılayıp, bunun resimsel olarak termal şeklini kaydeden non-invazive (dokulara yıkım vermeyen), non-kontakt (dokuyla temas etmeyen) ve radyasyon riski taşımayan diyagnostik bir tekniktir (Eddy ve ark. 2001; Hoogmoed ve Synder, 2002; Yavuz, 2007). Termografi, deriden yayılan sıcaklığın (ısı dalgalarının) ölçülerek patolojik değişikliklerin değerlendirildiği bir görüntüleme yöntemidir (Purohit ve McCoy, 1980; Turner, 2001). Termografi cihazları vücuttaki 0,1 derecelik ısı farkını dahi algılayabilir. Bu nedenle termografi, sadece yangının tanısında değil iyileşmenin devamını izlemek gibi muhtelif klinik sendromların değerlendirilmesinde de kullanılır (Eddy ve ark. 2001; Stromberg, 1974; Holmes ve ark. 2003; Simon ve ark. 2006; Yavuz, 2007). Termografik görüntülerin elde edilmesine yarayan termal kameralar elektromanyetik spektrumun kızılötesi bölümündeki ( µm) cisimlerden yayılan ışınımın uzaktan algılanmasını sağlar. Yeryüzünde bulunan bütün cisimler belli bir sıcaklığa sahip olmalarından dolayı kızılötesi ışınım yaparlar. Bu cihazla normalde çıplak gözle görülemeyecek sorunları tespit edilebilmektedir. Termal kamera, kızılötesi dalga boyu spektrumunda, ekipmanla doğrudan temas gerçekleştirmeksizin sıcaklık modellerini algılayan bir cihazdır. (Soldan ve ark. 2011; Durgut ve Akçay, 2016). Termografik bir kamera tarafından görüntülendiklerinde, sıcak cisimler daha soğuk arka planların yanında oldukça göze çarpar; insanlar ve diğer sıcak kanlı hayvanlar, gündüz veya gece, çevrede rahatlıkla görülebilir hale gelir. Termal kameralar ortamın durumunu siyah - beyaz veya renkli gösterirler. Renkli olarak gösterdiği durumlarda bir standart olmasa da genel olarak görüntü işleme programlarında ortam sıcaklığına göre maviden sarıya kırmızı rengi kullanarak geçer. Mavi en soğuk, sarı ise en sıcak bölgeleri gösterir (Durgut ve Akçay, 2016). Termografi hastaların klinik değerlendirmesinde pratik bir yardımcıdır. Özellikle topallığın değerlendirilmesinde önemlidir. Bu yöntem özellikle tanının doğruluğunu

2 arttırmaktadır. Termografi deri ısısının resimsel temsilidir. Bu teknik doğrudan kan akışı ile ilişkilendirilebilen kızılötesi radrasyonun saptanmasını içermektedir (Turner, 2001). Termografi metodu daha çok tümörlerin erken tanısı, yumuşak doku hastalıkları ve damar lezyonlarının belirlenmesinin yanı sıra topallıkların, horner sendromunun, stres kırıklarının, osteoartritislerin, süperfisial fleksor tendinitisin ve naviküler hastalığın tanısında radyografi, ultrasonografi ve sintigrafi ile birlikte tanıya yardım amacıyla kullanılmaktadır Bu hastalıkların tanısında termografinin; radyografi, ultrasonografi ve sintigrafi ile beraber kullanılması durumunda daha yüksek başarı oranı elde edildiği belirtilmektedir (Baird ve ark. 1990; Yavuz, 2007). Termografinin tarihçesi Termografi 1800 yılında William Herschel tarafından kesfedilmistir. Bir prizma, kağıt tablo ve farklı renklerin ısısını ölçebilen siyahlastırılmıs hazneli bir termometre kullanarak bir dizi deneyler yapmıştır. Herschel, prizmadan gün ışığının geçmesiyle oluşan gökkuşağında, mordan kırmızıya doğru uzanan renkleri bir termometreye yansıtıp, termometreyi hareket ettirmiş ve ısıda bir artış olduğunu gözlemlemiştir. En yüksek sıcaklığın ise kırmızı ışık altında elde edilebildiğini bulmuştur. Radyasyona yol açan bu ısı görülememektedir. Herschel, bu görülemeyen radyasyonu kalorofik ışın olarak tanımlamıştır. Günümüzde ise bu ışın infrared (kızılaltı) olarak bilinmektedir (www.infraredtraining.net; Yavuz, 2007). İnfrared ışının dalga boyu mikron arasında değişmekte olup, infrared ışınlar ışık spektrumunun görülemeyen kısmını oluşturmaktadır. İnfrared ışınlar; termal kameralarla tespit edilebilir. İnfrared ışınlar tüm nesneler tarafından sıcaklıklarıyla orantılı olarak yayımlanır. Bu ışınlar emilebilir, yayılabilir, yansıyabilir veya nakledilebilir. Termal görüntülemede ölçülen degişken ışık değil ısı olduğu için, termal kameralar ışık miktarı veya yoğunluğundan etkilenmezler (Purohit ve McCoy 1980; Marr, 1992; Yavuz, 2007). İlk elektronik kızılötesi sensörler 1950'de askeri alanda, daha sonra ise tıp alanında kullanılmıştır (http://www.flirthermography.com; Yanmaz, 2011). Veteriner pratikte termografik bulgular ilk olarak at hekimliği alanında tanısı konulan ortopedik rahatsızlıkların termografik görüntüler ile karşılaştırılması şeklinde kullanılmıştır (Alan, 2012). Termografinin çalışma prensibi Termal kameralar gündüz kameralardan farklı olarak düzenli detektör pikselleri barındırmazlar. Yüksek menzilli termal kameralar çoğunlukla dizi detektör yapısına sahiptir. Bu yapıda, dizi detektör mekanik olarak tek bir yönde hareket ettirilerek sahne taranır ve görüntü elde edilir. Termal kamerada ilk işlem dizi kamera görüntüsünden iki boyutlu imge

3 elde etmek, ikinci aşamada ise bu görüntüdeki detektör farklılıkları gidermektir. Sonrasında histogram eşleme algoritmalarından biri kullanılarak görüntü ekrana verilir. Bazı yüksek menzil kameralarda kenar güçlendirme özelliği de kullanılmaktadır (Turgay ve Teke, 2011). Termal kamerada bulunan özel bir lens ortamdaki tüm nesnelerden yayılan kızıl ötesi ışığa odaklanır. Bu odaklanmış ışık, kızılötesi dedektör elemanlarınca taranır. Dedektör elemanları, elde edilen sıcaklığı saniyenin otuzda biri gibi bir zamanda termograma çevirir. Dedektör elemanları tarafından oluşturulan termogram elektrik uyarılarına dönüştürülür. Bu elektrik uyarılarını görüntülemek için alınan bu bilgiler sinyal işleme bölümündeki özel bir çipe gönderilir. Sinyal işleme birimi bu bilgileri kızılötesi emilimin yoğunluğuna bağlı olarak farklı renklerde görüntü veren ekrana aktarır (http://www.morovision.com; Yanmaz, 2011). Termografi uygulamalarında dikkat edilmesi gerekenler Termografi tekniği yüzey sıcaklığının çok hassas değişimlerini bile tespit edebilmektedir. Bu teknik ile kullanışlı bilgiler elde edilmek isteniyorsa kontrollü koşullar altında çalışılmak zorundadır. Termografi uygulamalarında sonuçları etkileyen bazı faktörler bulunmaktadır. Bu faktörler arasında hareket, güneş ışığı, çevredeki ekstra radyasyon enerjisi, çevre sıcaklığı ve artefaktlar (deri üzerindeki dış faktörler) gibi faktörlere dikkat edilmesi gerekmektedir (Turner, 1991; Cockcroft ve ark. 2000). Termal görüntü alınırken hayvanların hareket etmesi hatalı termal görüntünün alınmasına neden olmaktadır. Termografik muayene direkt güneş ışığı almayan alanlarda veya sadece floresan ışık ile aydınlatılan alanlarda yapıldığında hatalı termal görüntü alma ihtimalini azalmaktadır. Hava koşulları hayvanların normal sıcaklık değerlerini etkileyeceğinden rüzgârlı ortamdan kaçınılması, yemleme, dinlenme ya da sağım gibi koşulların da dikkate alınması gerekmektedir (Alan, 2012). Termal görüntü alındığı zaman hatalı ölçümlerin elde edilmesini önlemek amacıyla çevre sıcaklığının ortalama 20 ºC olması istenir. Artefaktlar hatalı sıcaklık ölçümlerine neden olabilirler. Deri üzerindeki artık maddeler, yara dokusu, kıl uzunluğu, eyer, ekstremitenin değişik materyaller ile örtülmesi veya sarılması bu artefaktların oluşumuna yol açar. Artefaktların oluşumunu engellemek için, mümkünse termografiden 2 saat önce bölgedeki tüm maddeler temizlenmelidir (Yanmaz ve ark. 2007; Turner, 1991, 2001; Yanmaz, 2011). Kıl örtüsü kızılötesi radyasyonun yayılımını engeller, ancak kıl uzunluğu termografi yapılacak tüm bölgelerde aynı seviyede ise termal görüntülemeyi etkilemez. Şüpheli bir bölgenin çok yönlü termografik görüntüsü alınmalıdır. Şüpheli bölgede bir sıcaklık artışının olduğunu kesinleştirmek için, bölgenin en az iki yönden görüntüsü alınmalı ve bu görüntüler arasında 90 ºC'lik bir açı farkı olmalıdır (Yanmaz, 2011). Termografinin avantajları

4 Termal görüntüleme sistemi diğer metodlara göre bazı avantajlara sahiptir. IR görüntülemenin insan vücuduna hiçbir zararı yoktur. Vücudun uzaktan fotoğrafının çekildiği bir inceleme olup non-invazifdir. İnceleme sırasında vücuda hiçbir ışın veya sinyal verilmez. Pasif bir cihazdır ve sadece vücuttan yayılan IR ışınlarını tespit eder. İnceleme vücutta herhangi bir sızı, sancı veya ağrıya sebep olmaz. Yöntem vücudun fizyolojik ve fonksiyonel bozukluklarının saptanmasında, saptanan bir hastalığın tedavi öncesi ve sonrasında değişimin takibinde kullanılır. 0,1 C gibi çok düşük ısı farklılıklarını saptayabileceğinden, çeşitli hastalıkların erken teşhisinde kullanılır. Subjektif bir bilgi olan ağrının yeri ve yoğunluğunu gösteren tek tanı yöntemidir (Laughmiller ve ark. 2001; Şirel ve ark. 2001; Düzgün ve Or, 2009). Termografinin veteriner hekimlikte kullanımındaki en büyük avantajı hayvana direk olarak temas etmeden uzaktan görüntünün alınarak kullanılabilmesidir (Speakmen ve ark. 1998). Özellikle patolojik yangının bulunduğu dokudaki kan akımının değişimi deri sıcaklığında da değişiklikler oluşturur. Asemptomatik patolojik durumlarda ısı değişikliklerine karşı son derece yüksek hassasiyete sahiptir (Purohit ve McCoy, 1980; Vaden ve ark. 1980; Turner, 2001; Eddy ve ark. 2001; Alan, 2012). Sığır Hastalıkları Sığırlarda cerrahi hastalıkların oluşumuna; ahır zemini, ahır havalandırması, bağlama yeri ön-arka mesafesi ve gezinti alanlarının durumu gibi çevresel faktörler etki etmektedir (Korkmaz ve Aslan, 2008). 1) Ayak Hastalıkları Terminolojik olarak topuk ekleminin altındaki bölgeye ayak adı verilmektedir. Parmaklar metacarpus veya metatarsus kemiklerinden sonra gelen kemiklerdir. Parmakların sayısı metacarpus veya metatarsus ların sayısı kadardır. Sığırlarda atlardan farklı olarak topuk ekleminden itibaren kemikler çift olarak şekillenir. İki parmak bulunur. Her bir parmak phalanx lardan meydana gelir (Yavru ve ark., 1989; Özen 2014). Sığırlarda ayak hastalıkları en önemli cerrahi hastalıklar olarak bilinmektedir. Sığırlarda ayak hastalıkları büyük sorun oluşturmaktadır. Bazı durumlarda ayak hastalıklarının yol açtığı et ve süt verim kaybı %80'1ere ulaşabilmektedir (Yavru ve ark, 1992). Sığırlarda ayak hastalıklarının görülme frekansı sığırın yetiştirme şekli, ırkı, iklime ve

5 coğrafi konuma göre değişmektedir. Beslenme, çevresel faktörler, yaş ve tırnak bozuklukları, genetik predispozisyonlar, yapı bozuklukları, mevsim, laktasyon, gibi nedenler ayak hastalıklarının ortaya çıkmasına etki etmektedir (Şındak ve ark, 2003). Digital ve interdigital bölge lezyonları Topallıkla seyreden sığır tırnağının deri hastalıkları, tüm sığır hastalıkları içerisinde yaklaşık olarak %20 lik bir oran oluşturmaktadır. Etiyolojisi çok faktörlü olan bu deri hastalıkları içerisinde en yaygın olanları digital ve interdigital bölge lezyonlarıdır. Digital bölgede gözlenen hastalıklar arasında digital dermatitis (DD), interdigital bölge hastalıkları arasında interdigital dermatitis (IDD) önemli yer tutmaktadır. Görgül ve ark (2002) yapmış oldukları çalışmada, klinik olarak topallık gösteren sığırlarda topallığın derecesinin saptanması ve nedeni oluşturan lezyonun bulunduğu ayakların mekanik temizliğini yapmışlardır. Daha sonra DD ve IDD lezyonlarını form, boyut, uni ya da bilateral oluş yönlerinden incelemişlerdir. Çalışmada DD ve IDD saptanılan 20 Holştayn süt sığırında incelemeler gerçekleştirilmiştir. Olguların 11 inde hafif, 8 inde orta ve bir olguda şiddetli topallık gözlenmiştir. DD olgularının 8 inde aynı zamanda IDD saptanmıştır. DD ve IDD olguların 14 ünde unilateral, 6 sında ise bilateral olarak saptanmıştır. Artritis Eklem hastalıkları yangısal ve yangısal olmayan olarak ikiye ayrılır. Yangısal olmayanlar osteocondrosis, dejeneratif eklem hastalıkları, eklem travma ve hemartrozis dir (Francoz ve ark., 2007). Yangısal olanlar ise kendi içinde aseptik (enfeksiyoz olmayan) ve septik (emfeksiyoz) olarak ikiye ayrılır. Aseptik olanlar genel olarak idiyopatik artritis, immün aracılı artritis, sinovitis ve periartiküler enfeksiyonlara bağlı sinovitistir (Francoz ve ark., 2007; Rohde ve ark., 2000). Sığırlarda septik artritis eklem hastalıklarında en fazla görülenidir (Francoz ve ark. 2007). Artritis, eklemin oluşumuna katılan bileşenlerin yangısı için kullanılan genel bir terimdir. Sinoviyal membran ve sinoviyal sıvıda yangısal ve sellüler değişiklikler olur. Artritisler klinik seyirlerine göre akut veya kronik, yangının karakterine göre ise seröz, fibrinöz, suppuratif veya dejeneratif olarak sınıflandırılır (Altıntaş, 2007). Özcan ve Pamuk (2009) Afyonkarahisar ve çevresindeki 1800 adet sığırı ayak hastalıkları ve tırnak deformasyonları yönünden değerlendirmiş ve ayak hastalıkları prevanlansını %10.83 olarak bildirmişlerdir. Muş ve yöresi sığırlarında görülen ayak hastalıklarının prevalansı üzerine yapılan araştırmada 1638 baş sığır çalışmaya dahil edilmiş ve incelenen hayvanlar da tırnak deformasyonları %28.97, ayak hastalıkları ise %13.70 olarak saptanmıştır (İstek ve Durgun, 2004). Özen (2014), Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Veteriner Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine yılları arasında

6 getirilen 888 sığırın %4.61'sında tırnak deformasyonları, %6.30 unda ayak hastalıkları şikayeti gözlemlemiştir. 2) Göbek Bölgesi Hastalıkları Buzağılarda yaygın olarak meydana gelen göbek lezyonları olup büyüme ve gelişme geriliği ile birlikte önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır (Edwars, 1992). Göbek kordonu fötal maternal bir yapıdadır. Bu oluşum bir ven, iki arter, (v. umbilalis ve aa.umbilicalis) urakus ve warton jelatininden ibarettir. Doğum sonrası göbek kordonunun hijyenik koşullarda ve yeterli uzunlukta kesilmemesi, barınak ortamının uygun olmayışı, kolostrumun yeterli miktarda alınamaması, göbek kordonunu mikroorganizmalar için uygun bir giriş kapısı yapar ve bakteri üremesi için uygun bir ortam hazırlar (Samsar ve Akın, 2002). Bakteriyel kökenli göbek lezyonları doğum sonrası ilk birkaç gün içinde gelişerek ya ekstraumbilikal ya da intraabdominal yayılım gösterir. Subkutan oluşan yangı ve apseler karın dışı; omfalofilebitis, omfaloarteritis ve urakus apseleri de karın içi lezyonlar arasında yer alır (Edwars, 1992; Özen, 2014). 3) Genital Organlarda Görülen Hastalıklar Sığırlarda en çok görülen erkek genital organ hastalığı Infeksiyöz Bovine Rhinotracheitis (IBR) ve Brucellos hastalıklarıdır. Infeksiyöz Bovine Rhinotracheitis / Ġnfeksiyöz Pustüler Vulvavaginitis (IBR/IPV) Hastalığı IBR hastalığı sığırlarda görülen son derece bulaşıcı, akut seyirli viral bir hastalıktır. Hastalık; üst solunum yolunda klinik semptomlar (IBR) ile dişilerde vulva ve vajinanın irinli, kabarcıklı iltihabı (infeksiyöz pustüler vulvavaginitis, IPV) ve erkeklerde penis başının ve onu örten derinin akut ya da kronik, irinli, kabarcıklı iltihabına sebep olur. Hastalık etkeni Bovine Herpes Virus Tip-1 olarak isimlendirilmektedir. Türkiye'de IBR/IPV hastalığı ile ilgili olarak yapılan farklı çalışmalarda hastalığın yaygın olarak görüldüğü bildirilmektedir. Brusellozis (Akdeniz Humması) Hastalığın etkeni Brucella abortus bakterisidir. Etken merada kış aylarında 100 gün, yaz aylarında 30 gün kadar yaşar. Bulaşması ağız yolu ve çiftleşme iledir. Bütün dünyada yaygın olan bu hastalık, her yaşta meydana gelirken süt ineklerinde yüksek oranda görülür. Hastalık mikropla bulaşık atık yavru, yavru zarı ve sıvıların hayvan yemlerine, mera otlak ve içme sularına karışması ve bunların hayvanlar tarafından alınmasıyla bulaşır ayrıca hastalığa yakalanmış hayvanlar, süt, üreme organından gelen akıntı, idrar ve dışkı ile çevreye bol miktarda mikrop saçarak hastalığın yayılmasına sebep olurlar. Aynı zamanda satın alınan

7 hastalıklı bir ineğin sağlıklı bir sürüye girmesiyle hastalık yayılır. Yaygınlığı fazla olmasına rağmen ölüm oranı düşüktür (Milli Eğitim Bakanlığı, Hayvan Yetiştiriciliği, 2013). Bu çalışma Tez Yazdırma merkezi ve tez hazırlama merkezi Tezofisi.com tarafından örnek çalışma olarak hazırlanmış olup izinsiz olarak hiçbir kısmı referans verilerek dahi kullanılamaz. Tez hazırlama sitesi Tezofisi.com İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm şehirlerde akademik çalışmalarda destek ve danışmanlık desteği sunmaktadır. 4) Sindirim Sistemi Hastalıkları Yabancı Cisim Sendromu (YCS); ülkemizde yaygın olarak görülen sığır sindirim sistemi hastalık grubudur. Özellikle yutulan batıcı yabancı cisimler çıkarılmadığı takdirde peritonitis, pericarditis, pneumoni, hepatitis, splenitis, phrenitis, septisemi ve piyemi gibi ölümle sonuçlanabilen komplikasyonlara yol açabilir. Hastalık birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır (Aytuğ ve ark. 1991; Ok, 1991). Sığır yetiştiriciliğinin yaygın olduğu ülkelerde, batıcı yabancı cisimler çeşitli sindirim bozukluklarına neden olmaktadır. Bunlardan Reticuloperitonitis traumatica (RPT) ülkemizde hala yüksek orandadır ve güncelliğini korumaktadır. Batıcı yabancı cisimlerin %28 diyafram, %8.4 perikard, %5 akciğer, %3 karaciğer ve %0.23 oranında da dalakta bozukluklara neden olduğu bildirilmektedir (İmren ve Şahal 1991; Ok, 1991; Samsar ve Akın, 2002). Ayrıca sığırlarda Paramphistomum cervi ye (rumen kelebeği) az da olsa rastlanabilir. Bu parazitler çok önemli bozukluklara yol açmazlar, ancak rumen duvarına yapışarak kan emerler ve bölgede yangı oluştururlar (Akhter ve ark. 2001; İmren ve Şahal 1991; Merial product s, 2001; Gönenci ve Yıldırım, 2008). Gönenci ve Yıldırım (2008) yapmış oldukları çalışmada, 2000 sığır yabancı cisim varlığı ve yabancı cisim sendromu açısından antemortem ve postmortem olarak incelemişlerdir. Çalışmada hayvanların %73.4 ünde yabancı cisim belirlenmiştir. Belirlenen yabancı cisimleri sırasıyla %28.8 çiviler, %26.8 tel parçaları, %21.3 kum ve taş parçaları, %2.7 poşet, yular, toka ve ip parçacıkları gibi maddeler, %2.5 yutturulmuş mıknatıs ve %1.4 rumen parazitleri oluşturmuştur. Hayvanlar Yabancı Cisim Sendromu açısından değerlendirildiğinde; sığırların %15.1 inde (88 erkek ve 214 dişi) reticulitis simplex oluştuğu gözlenirken, %3.4 ünde (25 erkek ve 43 dişi) reticuloperitonitis traumatica ve komplikasyonları saptandı. Komplikasyon olarak 55 sığırda peritonitis, 5 sığırda hepatitis, 3 sığırda phrenitis, 3 sığırda pericarditis ve 2 sığırda da splenitis saptanmıştır. Ayrıca lezyon bölgesinde yangı, yapışma ve apse oluşumu gözlenmiştir. 5) Göz Hastalıkları

8 Konjunktiva ve korneanın hastalıklarına sığırlarda sıkça karşılaşılmakta ve önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır (Gelat, 2000). Konjunktivitislerin yaz aylarında enzootik şekilde seyrettiği bildirilmiştir (Akın ve Samsar, 2001). A avitaminozu, sürekli etkiyen irkiltici gazlar ve bulaşıcı hastalıklar hayvanları konjunktivitise predispoze duruma getirmektedir. Buzağılarda gıda allerjisi, rinderpest, şap, malignant katarral fever, mavidil, skrapie, mavi göz hastalığı, kolera, yalancı kuduz, tromboembolik meningoensefalitis, tuberküloz, listeriozis, borna hastalığı ve neonatal septisemi gibi hastalıkların konjunktivitislere neden olduğu idea edilmektedir1. Sığırlarda görülen kornea apsesinde Streptococcus ve Staphylococcus gibi gram pozitif koklar ve daha az oranda fungal etkenler izole edilmiştir (Pugh, 1985). Sığırların göz hastalıklarının ülkemizde önemli ekonomik kayıplara neden olduğu bilinmektedir. Ancak bu hastalıklarının bölgelere göre yaygınlığı ve çeşidi yeterli kadar araştırılmadığından oluşturduğu ekonomik kaybın boyutları tam olarak ortaya konulamamaktadır (İşler ve ark. 2008). İşler ve ark (2008) Hatay yöresindeki sığırlarda rastlanan göz hastalıklarının insidansı araştırmışlardır. Çalışmada değişik yaş, cinsiyet ve ırkta toplam 9967 sığır göz problemleri yönünden taramadan geçirilmiştir. Bunlardan 1012'sine 14 farklı göz hastalığı tanısı konulmuştur. Saptanan göz problemlerinden; %27,57'sinin konjunktivitis, %20,16'sının keratitis, %12,15'sinin infeksiyöz bovine keratokonjunktivitis (IBK), %8,20'sinin kist dermoid, %6,72'sinin amorozis, %8,40'ının göz kapakları ile ilgili problemler, %4,64'ünün leucoma, %2,57'sinin buftalmus, %2.47'sinin kornea apsesi, %1.98'inin skleritis, %1.48'inin iris stafilomu, %1.38'inin ulkus kornea,%1,19'unun palpebra tersiya bezinin prolapsusu ve %1.08'inin gözde yabancı cisim olduğu belirlenmiştir. Termografi kullanılarak veterinerlikte yürütülen çalışmalar Vaden ve ark. (1980), yapmış oldukları çalışmada, 4 atta radiografik olarak herhangi bir belirti olmamasına rağmen termografi görüntülemelerinde anormal değişiklikler saptamışlardır. Klinik olarak sağlıklı olmalarına rağmen atların performanslarının düşük olduğunu belirtmiştir. Tanı ve tedavi için yaygın bir şekilde kullanılan termografi, at yarışlarında oluşabilecek yasadışı durumların tespitinde de kullanılmaktadır. Metacarpus veya bukalığın dorsal yüzüne irritasyon yapmayan civa iyodür uygulanması, bacak fleksiyon hareketlerini arttırıcı irritanların subdermal uygulanması, regional sinir blokları, yaralı alana analjezik ajan infiltrasyonu ve palmar digital neuroktomiler gibi yasadışı performans arttırıcı teknikleri tespit etmede de kullanılabilmektedir (Eddy, 2001 Alan, 2012).

9 Termal kameralar at, büyükbaş, koyun, domuz, kanatlı gibi hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, ayrıca üreme, ısısal denge, hayvan sağlığı ve süt işleme gibi alanlarda kullanılmaktadır. Termal kamera yöntemini kullanan bütün araştırmacılar geleneksel teşhis yöntemlerinin yetersiz kaldığı yerlerde bu yöntemi tavsiye etmektedirler (Knížková ve ark. 2007). Yavuz ve ark (2007) yapmış oldukları çalışmada çeşitli ırklara ait beygir ve kısrakların ağır egzersiz öncesi ve sonrası peritendo'da meydana gelen akut yangının termografik, ultrasonografik ve radyografik yöntemlerle karşılaştırmalı olarak erken tanısını incelemişlerdir. Çalışmada, ön ekstremitelerin, fleksor tendolarından musculus flexor digitorum superficialis (MFDS) ve musculus flexor digitorum profundus (MFDP) tendolarının termografi cihazıyla ağır egzersiz öncesi, egzersizden 20 dk, 35 dk, 50 dk, 80 dk, 7. gün ve 14. gün sonraki görüntüleri alınmıştır. Termografi ölçümlerinde, egzersiz öncesi ve egzersiz sonrasında incelenen her bölgedeki sıcaklık ortalamaları arasında anlamlı farklar gözlenmiştir (p<0.05). Çalışma sonunda araştırıcılar termografi cihazının küçük sıcaklık değişimlerini belirlemede oldukça duyarlı olduğunu belirtmişlerdir. Çetinkaya ve Demirutku, (2011) termografi, radyografi ve ultrasonografi tekniklerinin tanısal faydalarını karşılaştırmışlardır. Topallık bulgusu gösteren 47 atın klinik muayenelerinden sonra termal kamera ile ekstremiteleri değerlendirmişlerdir. Bu işlemi takiben şüpheli görülen bölgelerin radyografik ve ultrasonografik görüntüleri alınmıştır. Bu tekniklerin tanısal olarak seviyeleri skorlandırılmış ve tanısal yöntemlerin karşılaştırılması istatistiksel olarak yapılmıştır. Sonuç olarak topallık tanısında termografinin klinik ve diğer görüntüleme yöntemleri ile birlikte tanıya yardımcı bir yöntem olabileceği düşünülmüştür. Yanmaz ve Okumuş (2012) yapmış oldukları çalışmada, ekzostoz tanısı konulan spor atlarında farklı ekstremite bölgelerinden alınan sıcaklık farklılıklarını termografi yöntemi ile belirlemişlerdir. Çalışmada farklı ırk (35 Arap, 9 İngiliz), cinsiyet (33 erkek, 11 dişi) ve yaştaki (ort. 3.6) toplam 44 spor atı kullanılmıştır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen termografik muayeneler güneş ışığı almayan ve sıcaklığın C olduğu bir odada gerçekleştirilmiştir. Atlar 15 dakika bu odada dinlendirildikten sonra, simetrik ekstremite bölgelerinin termografik görüntüleri 1 metre uzaklıktan elde edilmiştir. Çalışma sonunda ekstremite bölge sıcaklıklarının ortopedik problemin lokalize olduğu alanda belirgin bir şekilde arttığı belirlenmiştir. Araştırıcılar, infrared termografi yangının lokalizasyonunu gösterdiğinden, spor atlarında yangıyla seyreden ekzostoz olgularının tanısında termografinin yardımcı bir tanı yöntemi olarak kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

10 Bu çalışma Tez Yazdırma merkezi ve tez hazırlama merkezi Tezofisi.com tarafından örnek çalışma olarak hazırlanmış olup izinsiz olarak hiçbir kısmı referans verilerek dahi kullanılamaz. Tez hazırlama sitesi Tezofisi.com İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm şehirlerde akademik çalışmalarda destek ve danışmanlık desteği sunmaktadır. Yanmaz ve ark (2015) 30 sağlıklı kangal köpeğinin kulak, göz ve rektal ısılarını karşılaştırmışlardır. Rektal ısı standart digital rektal termometre kullanılarak ölçülmüştür. Sağ ve sol göz ısısı carancula lacrimalis bölgesinden kızılötesi termal kamera ile belirlenmiştir. Timpanik termometre sağ ve sol kulak ısı değerlerini belirlemede kullanılmıştır. Veriler Pearson korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Karşılaştırmalı analizler tüm metodlar arasında önemli bir farklılık olmadığını göstermiştir. Çalışma sonunda, kangal köpeklerinde kulak ve göz ısısının ölçülmesi, vücut ısısının belirlenmesi için alternatif bir yöntem olabileceği belirtilmiştir. Septik arthritis birçok mikroorganizmanın neden olduğu bir eklem yangısıdır. Doğan ve ark (2016) 82 buzağıda karşılaşılan septik artritisin tanı ve sağaltımını değerlendirmeyi radyografik, ultrasonografik ve termografik bulgular ile belirlemeyi amaçlamışlardır. Ellisekiz olguda monoartritis, 24 olguda ise poliartritis görülmüştür. Omfalitis 17 buzağıda belirlenmiştir. Alınan termogramlar ile eklemlerin dorsal, medial ve lateral yüzlerindeki sıcak noktalar (n=82) belirlenmiştir. Ultrasonografik muayenede farklı ekojenitede yangısel effüzyonlar görüldü. Radyografide, eklem aralığının genişlemesi (n=35) ve yeni kemik formasyonları (n=42) belirlendi. Değerlendirilen eklemlerden en sık Arcanobacterium pyogenes ve Escherichia coli (83%) izole edildi. Medikal sağaltım, monoartritisli 58 buzağı ve poliartritisli 1 buzağı olmak üzere toplan 59 buzağıda (71.9%) başarılı olmuştur. Yirmi-üç buzağıda, sağaltımın 14. güne kadar klinik bir ilerleme olmadığından, bu olgular kesime sevk edilmiştir. Sığırların hastalıklarında termografi yönteminin kullanılması Montanholi ve ark (2008) sığırlarda ısı üretimi, metan üretimi ve fizyolojik olayların belirlenmesi için infrared termografi kullanmışlardır. Çoklu vücut lokasyonları hayvanların gaz değişimi ölçümü ile birlikte infrared taranmıştır. Araştırıcılar infrared termografinin ısı üretimi ve metan üretiminin belirlenmesinde etkili bir yöntem olduğunu bildirmiştir. Halachmi ve ark. (2008) Siyah Alaca süt sığırlarında Vücut Kondüsyon Skorunun (VKS) belirlenmesi amacıyla yaptıkları çalışmada KM ile GĠM metotlarından Termal kamera (Thermal BCS) ve ultrasonic kamera (Ultrasound BCS) metotları değerlendirilmiştir. Bu amaçla 186 Siyah Alaca süt sığırının değerlendirildiği çalışmada üç metot arasında

11 istatistik fark olmadığı bildirilmiştir. KM ile Thermal kamera ve Ultrasonic kamera arasında hesaplanan korelasyon katsayılarının sırasıyla (P<0.01) ve (P<0.01), ortalamalar arasındaki farkın ise sırasıyla 0.03 (P>0.05) ve (P>0.05) olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Araştırıcılar her iki metodunda BCS nun ortaya konmasında kullanılabileceği ancak bu konudaki çalışmaların çok sayıda hayvan kullanılarak yapılmasında yarar olduğunu bildirmişlerdir (Önal, 2011). Kaya ve ark. (2010) erkek sığırlardaki penis ve preputium hastalıkları ve sağaltımlarının değerlendirilmesinde klinik muayenelerin yanı sıra ultrasonografi ve termografiden yararlanmışlardır. Çalışmada, farklı ırk ve yaşlarda, postitis (n=21), balanitis (n=7), balonopostitis (n=4) ve preputialavulziyona bağlı şekillenen fimozis (n=4), parafimozis (n=11), penilfibropapilloma (n=5), orifisyumüretraexternanınparsiyel (n=3) ve tam tıkanması (n=1) izlenen toplam 56 penis ve preputium hastalıklı erkek sığır kullanılmıştır. Bu 56 olgunun 39'unda cerrahi sağaltım, 9'unda medikal sağaltım, 5'inde cerrahi sağaltımla birlikte medikal sağaltım yapılmıştır. Sonuç olarak; sığırlardaki penis ve preputium hastalıklarının değerlendirilmesinde ve sağaltım yönteminin belirlenmesinde ultrasonografik ve termografik değerlendirmelerin etkin olarak kullanılabileceği bildirilmiştir. Kaya ve ark (2011) farklı ırk, yaş ve cinsiyetteki 97 buzağıda belirlenen doğmasal anomalilerin görülme sıklığını, prognozunu ve sağkalım oranlarını değerlendirmişlerdir. Çalışmada Hernia umbilicalis olguları termografi yöntemi ile belirlenmiştir. Termal görüntüleme sırasında artefakta neden olmaması için tıraş makinesi ile bölgenin kılları aynı seviyede olacak şekilde kısaltılmıştır. Fıtık kesesinden (FK) ve fıtık kesesine komşuluklu lateral abdominal duvardan (LAD) termal değerler ölçülmüştür. Bu olgulardan termal değerler ile eş zamanlı olarak rektal sıcaklık (RS) değerleri de belirlenmiştir. Çalışma sonunda doğmasal anomaliler en çok kas-iskelet sisteminde (% 59,79) görülürken, bunu sindirim (% 27,84), üriner (% 7,22) ve sinir (% 3,09) sistemlerinde görülen anomaliler izlemiştir. Çoklu sistem anomalilerinin görülme oranı % 2,06 olarak saptanmıştır. Prognoz bakımından olguların % 50,52 si semi-letal, % 46,39 u letal ve % 3,09 u fonksiyon bozukluğuna neden olmayan anomaliler olarak belirlenmiştir. Metzner ve ark (2014) beş sağlıklı ineğin Escherichia coli ile inokülasyonundan önce ve sonra meme yüzey termogramlarını almışlardır. Çalışmada klinik olarak normal ateşi olmayan ineklerin (CN) meme çeyrekleri ile E. coli ile inoküle edildikten sonra ateşi olan (39.5 ºC) sığırların (CM) meme çeyrekleri karşılaştırılmıştır. Grafik yazılım araçları kullanılarak farklı geometrik analiz araçları termografik görüntüler içinde ayarlanmıştır.

12 Çalışma sonunda CN grubunun yüzey sıcaklığı 34.1 ºC ve 37.9 ºC arasında, CM grubunda ise 34.5 ºC ve 40.0 ºC arasında bulunmuştur. Kaynaklar Akhter N, Mohammad IR, Mirbahar KB, Memon MI, Soomro SA (2001): Prevalence of Helminthiasis in Buffaloes in Cattle Colony Hyderabad. Asian Network For Scientific Information Akın F, Samsar E. Göz Hastalıkları. Ankara: Medipres, Altıntaş, A. (2007). Buzağı septisemilerinde (ishal ve/veya poliartrit) serum ve eklem sıvısı proteinlerinin elektroforetik incelenmesi ve klinik önemi, Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri. Aydın, A. L. A. N. (2012). Termografi ve Veteriner Hekimliğinde Kullanımı. Erciyes Üniv Vet Fak Derg 9(12) Aytuğ CN, Alaçam E, Görgül S, Gökçen H, Tuncer ŞD, Yılmaz K (1991): Sığır Hastalıkları, ikinci baskı. Tümvet Hayvancılık ve Veterinerlik Hizmetleri yayını, Bursa. Baird AN, Scruggs DW, Watkins JP, Taylor TS (1990) Effects of antimicrobial solution lavage on the palmar digital tendon sheath in horses. Am J Vet Res, 51: Cockcroft, P. D., Henson, F. M. D., & Parker, C. (2000). Thermography of a septic metatarsophalangeal joint in a heifer. Veterinary Record, 146(9), Çetinkaya, M. A., & Demİrutku, A. (2012). Thermography in the assessment of equine lameness. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 36(1), Doğan, E., Yanmaz, L. E., Okumuş, Z., Mahir, K. A. Y. A., Şenocak, M. G., & Cengiz, S. (2016). Radiographic, Ultrasonographic and Thermographic Findings in Neonatal Calves with Septic Arthritis: 82 cases ( ). Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 11(1). Durgut A., Akçay, Ö. (2016). Termal Kameralarda Kalibrasyon Şablonlarının Performans Analizi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 21, Sayı 1. Düzgün, D., & Or, M. E. (2009). Termal kameraların tıpta veteriner hekimlikte kullanımı. TÜBAV Bilim Dergisi, 2(4), Eddy AL, Van Hoogmoed LM, Snyder JR (2001) The role of thermography in the management of equine lameness. Vet J, 162: Edwards, B. (1992). Umbilical hernias and infections in calves. In practice, Francoz, D., Desrochers, A., Latouche, Sj. (2007). Effect of repeated arthrocentesis and single joint lavage on cytologic evaluation of synovial fluid in 5 young calves, The Canadian Journal of Veterinary Research, 71,

13 Gelat KN. Essentials of Veterinary Ophthalmology. London: Lippincott, Gönenci, R., & Yıldırım, M. (2008). İskenderun Mezbahasına Getirilen Sığırların Rumen ve Retikulumlarında Karşılaşılan Yabancı Cisimler ve Oluşturdukları Komplikasyonlarının Araştırılması. YYÜ Vet Fak Derg, 2, Görgül, O. S., Kahraman, M. M., Çeçen, G., Akkoç, A., Gül, N. Y., & Sevimli, A. (2002). Sığırlarda digital ve interdigital dermatitislerde klinik tanı, sağaltım, histopatolojik bulgular. Uludağ Üniv Vet Med, 21, Halachmi I, Polak P, Roberts DJ, Klopcic M (2008). Cow Body Shape and automation of Condition Scoring. American Dairy Science Association, Journal of Dairy Science, 91: Holmes LC, Gaughan EM, Gorondy DA, Hogge S, Spire MF (2003) The effect of perineural anesthesia on infrared thermographic images of the forelimb digits of normal horses. Can Vet J, 44: Hoogmoed L.M.V., Synder J.R. (2002) Use of infrared thermography to dedect injections and palmar digital neurectomy in horses. The Veterinary Journal 164, How thermal imaging works. (Çevrimiçi). thermal_imaging_works.html, 30 Nisan www. Flirthermography.com/english/about/ir-history.asp, Erisim Tarihi: www. infraredtraining.net/thermographer.htm, Erisim Tarihi: İmren HY, Şahal M (1991): Veteriner İç Hastalıkları, ikinci baskı. Medisan, Ankara. İstek, Ö., Durgun, T. (2004). Muş ve Yöresindeki Sığırlarda Görülen Ayak Hastalıklarının Prevalansı Üzerine Araştırmalar. İşler, C. T., Bulut, S., & Kılıç, S. (2008). Hatay bölgesinde yetiştirilen sığırlarda karşılaşılan göz problemlerinin insidanslarının araştırılması. Fırat Üniv Sağ Bil Derg, 22(5), Kaya, M., Okumuş, Z., Doğan, E., Çetin, E. M., & Yanmaz, L. E. (2011). Erzurum Yöresindeki Buzağılarda Doğmasal Anomalilerin Görülme Sıklığı ve Sağkalım Oranları. Fırat Ünv Sağ Bil Vet Derg, 25(2), Kaya, M., Okumuş, Z., Doğan, E., Yanmaz, L. E., & Çetin, E. M. (2010). Boğalarda Penis ve Preputium Hastalıklarının Değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi. 24(3), Knížková, I., Kunc, P., Gürdil, G. A. K., Pinar, Y., & Selvi, K. C. (2007). Applications of infrared thermography in animal production. Journal of the Faculty of Agriculture, 22(3),

14 Korkmaz, H. Aslan, L Van ve Yöresinde Sığır ve Koyunlarda Görülen Cerrahi Hastalıkların Değerlendirilmesi. Y.Y.Ü. Veteriner Fakültesi Dergisi, 2: Laughmiller. J. A, Spire. M. F, Dritz. S.S, Fenwick. B.W, Hosni. M.H, Hogge, S.B Relationship between mean surface temperature measured by use of infrared thermograpy and ambient temperature in clinically normal pigs and pigs inoculated with Antinobacillus Pleuropeumobia. Am, J. Vwt.Res, 62: , (2001). Marr C. (1992) Microwave thermography: A non-invasive technique for investigation on injury of the superficial fleksor tendon in the horse. Equine Vet J 24, Merial product s (2001): Paramphistomum cervi. Merial FAO, USA (Erişim: Metzner, M., Sauter-Louis, C., Seemueller, A., Petzl, W., & Klee, W. (2014). Infrared thermography of the udder surface of dairy cattle: Characteristics, methods, and correlation with rectal temperature. The Veterinary Journal, 199(1), Milli Eğitim Bakanlığı, Hayvan Yetiştiriciliği, Çiftlik Hayvanlarında Boşaltım Ve Genital Sistem. Montanholi, Y. R., Odongo, N. E., Swanson, K. C., Schenkel, F. S., McBride, B. W., & Miller, S. P. (2008). Application of infrared thermography as an indicator of heat and methane production and its use in the study of skin temperature in response to physiological events in dairy cattle (Bos taurus). Journal of Thermal Biology, 33(8), Ok M (1991): Retiküloperitonitis Traumatikalı Sığırların Teşhis ve Prognozunda Kan Proteinleri ve Gluteraldehit Testinin Önemi. Doktora Tezi, Konya. Önal, A. R. Görüntü İşleme Teknolojisinden Yararlanarak Sığır ve Mandalarda Morfometrik Parametrelerin Tahmininde Kullanılan Farklı Metotların Karşılaştırılması. NAMIK KEMAL Üniversitesi FEN Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Doktora tezi. Özcan, S., Pamuk, K. (2009) Afyonkarahisar ve Çevresinde Sığır Ayak Hastalıklarının Prevalansı. Kocatepe Vet J (2009) 2 (2): Özen, G. (2014). Afyon Kocatepe Üniversitesi Hayvan Sağlığı Uygulama Ve Araştırma Merkezine Getirilen Ruminantlarda Cerrahi Hastalıkların Prevalansı (Master's thesis, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü). Pugh CW, Kopecky TJ, Mcdonald TJ. Infectious Bovine Keratoconjunctivitis: Subconjunctival Administration of a Morexella Bovis Pilus Oprepartion Immunogenecity. Am J Vet Res, 1985; 46: 811. Purohit R.C., McCoy M.D. (1980) Thermography in the diagnosis of inflammatory process in the horse. Am J Vet Res 41, 1167.

15 Rohde, C., Anderson, D., Desrochers, A., Guy, J., Hull, B., Rings, M. (2000). Sinovial Analysis in Cattle, Veterinary Surgery, 29, Samsar, E. ve Akın, F. (2002). Özel Cerrahi, 21-23s, Medipres, Ankara Simon EL, Gaughan EM, Epp T, Spire M (2006) Influence of exercise on the thermographically determined surface temperatures of the thoracic and pelvic limbs in horses. J Am Vet Med Assoc, 229: Soldan, S., Rangel, J., Kroll, A. (2011). An Overview of Calibration Boards for the Geometric Calibration of Thermal Cameras., InfraR&D 2011, Speakmen JR, Ward S. Infrared thermography: Principle and applications. Zoology 1998; 101: Stromberg B (1974) The use of thermography in equine orthopaedics. J Vet Radiol, 15:94. Şındak, N., Keskn, O., Selçukbrck, H., & Sertkaya, H. (2003). Şanlıurfa ve yöresinde sığır ayak hastalıklarının prevalansı. YYÜ. Vet. Fak. Derg. 14 (1): Şirel. D, Akgül. E, Bayaroğulları. H, Sarpel. Y, Synovial hemangioma of the knee, Official Journal of the Turkish Society of Radiology, 7(1), , (2001). Turgay, E. Teke, O Termal Kameralarda Histogram Tabanlı Otofokuslama Yöntemi. IEEE 19th Signal Processing and Communications Applications Conference. Turner TA (2001) Diagnostic thermography. Vet Clin North Am Equine Pract, 17(1): Turner TA. Thermography as an aid to the clinical lameness evaluation. Vet Clin North Am Equine Pract 1991; 7(2): Vaden MF, Purohit RC, McCoy MD, Vaughan JT. Thermography: a technique for subclinical diagnosis of osteoarthritis. Am J Vet Res 1980; 41(8): Yanmaz LE, Okumus Z, Dogan E. Instrumentation of thermography and its applications in horses. JAVA 2007; 6(7): Yanmaz, L. E İnfrared Termal Kameranın Ayak Hastalıkları Tanısında Kullanılabilirliğinin Araştırılması: Yarış Atlarında Karşılaştırmalı Araştırma. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi (Veteriner) Anabilim Dalı Doktora tezi. Yanmaz, L. E., Doğan, E., Okumuş, Z., Şenocak, M. G., & Yildirim, F. (2015). Comparison of rectal, eye and ear temperatures in Kangal breed dogs. Kafkas Univ Vet Fak Derg doi, 10. Yanmaz, Y. E., Okumuş, Z Spor Atlarında Karşılaşılan Ekzostoz Olgularının Termografik Değerlendirilmesi. 13. Ulusal Veteriner Cerrahi Kongresi, Bildiri Kitapçığı, Sarıkamış - KARS.

16 Yavru, N., Koç, Y., Elma, E., Erer, H., Özkan, K., İzci, C., & Kaya, Z. (1992). Konya Bölgesinde Sığır Topallıklarına Neden Olan Ayak Hastalıkları Üzerinde Radyolojik ve Histopatolojik İncelemeler. S. Ü. Vet. Fak. Derg. 8,1, 3-8. Yavru, N., Özkan, K., Elma, E. (1989). Ayak Hastalıkları ve Ortopedi, Basım Ofset Matbaası, Ankara Yavuz, Ü., Demirkan, İ., & Korkmaz, M. (2010). Atların Ön Bacak Fleksor Tendolarında Akut Peritendinitislerin Termografik, Ultrasonografik ve Radyografik Tanısı.

Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Cerrahi AD, Antakya - Hatay, Türkiye 2

Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Cerrahi AD, Antakya - Hatay, Türkiye 2 Y.Y.Ü. Veteriner Fakültesi Dergisi, 2008 (2) 31-36 ISSN 1017-8422; e-issn: 1308-3651 ORİJİNAL MAKALE İskenderun Mezbahasına Getirilen Sığırların Rumen ve Retikulumlarında Karşılaşılan Yabancı Cisimler

Detaylı

Hasan İÇEN 1, Aynur ŞİMŞEK 1

Hasan İÇEN 1, Aynur ŞİMŞEK 1 ISSN: 1308-0679 ARAŞTIRMA http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesinde İç Hastalıkları Anabilim Dalı Kliniğine Mayıs 2003-Aralık 2008 Tarihleri Arasında

Detaylı

TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU

TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU TABAN ÜLSERİ --- ULCUS SOLEA VEYSEL TAHİROĞLU Tanım: Süt ineklerinde çoğunlukla arka bacakların lateral, seyrek olarak ön bacakların medial tırnaklarında lokalize olan, boynuz tabakasının erozyonu ile

Detaylı

ARAŞTIRMA. Hatay Bölgesinde Yetiştirilen Sığırlarda Karşılaşılan Göz Problemlerinin İnsidanslarının Araştırılması *

ARAŞTIRMA. Hatay Bölgesinde Yetiştirilen Sığırlarda Karşılaşılan Göz Problemlerinin İnsidanslarının Araştırılması * ARAŞTIRMA 2008: 22 (5): 255-259 http://www.fusabil.org Hatay Bölgesinde Yetiştirilen Sığırlarda Karşılaşılan Göz Problemlerinin İnsidanslarının Araştırılması * Cafer Tayar İŞLER 1 Sait BULUT 2 Servet KILIÇ

Detaylı

MEME LOBU YANGISI. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek.

MEME LOBU YANGISI. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. MASTİT 1 MEME LOBU YANGISI süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp fonksiyonel meme lobunun kaybı hayvanın ölümü

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp MASTİT 1 MEME LOBU YANGISI süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp 2 HAYVAN Sağlığı fonksiyonel meme lobunun kaybı

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

Şimşek A., Koçhan A., Çakmak F.: Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Kliniğine.. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2015: :1(3):15-20

Şimşek A., Koçhan A., Çakmak F.: Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Kliniğine.. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2015: :1(3):15-20 Şimşek A., Koçhan A., Çakmak F.: Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Kliniğine.. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2015: :1(3):15-20 ARAŞTIRMA Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları

Detaylı

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede BESİLİK BÜYÜKBAŞ SIMMENTAL (SİMENTAL) Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede yetiştirilmektedir.

Detaylı

GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Hasta Hastalık Semptom, sendrom Sağaltım Prognoz Koruma Muayene yöntemleri Hastalık belirtileri Temel Kavramlar HASTA Vücudun tutuluşu,

Detaylı

ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ. Araş. Gör. Ertuğrul KUL

ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ. Araş. Gör. Ertuğrul KUL ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ Araş. Gör. Ertuğrul KUL İletişim Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 55139 Kurupelit-Samsun Tel: +90 (362) 3121919/1167 Fax: +90 (362) 4576034 E-mail: ekul@omu.edu.tr

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI

FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI 2.1.3. FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI : Bursa Bölgesindeki Holstein İneklerde Kuru Dönem ve Laktasyonun Çeşitli Evrelerinin Bazı Kan Parametrelerine Etkisi : - İşbirliği Yapan Kuruluş(lar) : - : Nurten GALİP*,

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ. Yüksek Lisans. Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ. Yüksek Lisans. Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ Yüksek Lisans Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi SZR 101 Bilimsel Araştırma Yöntemleri 2+2 6 Her Anabilim Dalının kendi Öğr. Üyeleri SZR 102 Temel

Detaylı

Atlar n Ön Bacak Fleksor Tendolar nda Akut Peritendinitislerin Termografik, Ultrasonografik ve Radyografik Tan s

Atlar n Ön Bacak Fleksor Tendolar nda Akut Peritendinitislerin Termografik, Ultrasonografik ve Radyografik Tan s Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal ARA TIRMA MAKALES RESEARCH ARTICLE Atlar n Ön Bacak Fleksor Tendolar nda Akut Peritendinitislerin Termografik, Ultrasonografik ve Radyografik Tan

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI. Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D.

MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI. Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D. MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D. Anavatanı Hindistan ve Güney Asya olan manda, boynuzlugiller familyasının sığırlar alt familyasına ait olup, genellikle

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

ARAŞTIRMA. Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniği ne Getirilen Olguların Değerlendirilmesi, 1293 Olgu (2009-2013) *

ARAŞTIRMA. Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniği ne Getirilen Olguların Değerlendirilmesi, 1293 Olgu (2009-2013) * ARAŞTIRMA F.Ü.Sağ.Bil.Vet.Derg. 2015; 29 (2): 97-102 http://www.fusabil.org Cafer Tayer İŞLER Muhammed Enes ALTUĞ Mehmet Zeki Yılmaz DEVECİ Ramazan GÖNENCİ Ziya YURTAL Mustafa Kemal Üniversitesi, Veteriner

Detaylı

BEYAZ ÇİZGİ HASTALIĞI VEYSEL TAHİROĞLU

BEYAZ ÇİZGİ HASTALIĞI VEYSEL TAHİROĞLU BEYAZ ÇİZGİ HASTALIĞI VEYSEL TAHİROĞLU Tanımı : Solea nın abaxial kenarı üzerinde solea ve tırnak duvarı arasındaki fibröz birleşme noktasının ayrılmasıyla karakterize bir hastalık tablosudur Etiyoloji

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU 235 KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU Kemal ÖZCAN Aliye KARTAL DOĞAN ÖZET Kızılötesi kulaktan sıcaklık ölçen termometreler sağlık sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak.

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Ağrı Ağrının tanımı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilâtı tarafından 1979 yılında şu şekilde yapılmıştır: "Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan,

Detaylı

KARASİNEKLER SUNUM: İLKER KIRHAN ZİRAAT MÜHENDİSİ/ZOOTEKNİST

KARASİNEKLER SUNUM: İLKER KIRHAN ZİRAAT MÜHENDİSİ/ZOOTEKNİST KARASİNEKLER SUNUM: İLKER KIRHAN ZİRAAT MÜHENDİSİ/ZOOTEKNİST 0533 6508818 KARASİNEKLER Familia : Diptera 0.5 1 Cm boyunda Siyah Gri renktedirler. Ortalama ömürleri 3 4 haftadır. KARASİNEKLER Ağız tipi

Detaylı

AYAK HASTALIKLARI VEYSEL TAHİROĞLU

AYAK HASTALIKLARI VEYSEL TAHİROĞLU AYAK HASTALIKLARI VEYSEL TAHİROĞLU AYAK HASTALIKLARININ OLUŞUMUNDA ETKİLİ FAKTÖRLER 1-Genetik faktörler 2-Yemler ve Beslenme 3-Ahır yapısı, idaresi(işletmecilik) ve sığırın rahatı 4-Sığır Davranışları,

Detaylı

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2

Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 Naciye Sinem Gezer 1, Atalay Ekin 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, İzmir 2 Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği, İzmir

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Ruminant Cerrahisi Ders Sunusu- XII.hafta ( ) Prof. Dr. O. Sacit GÖRGÜL Öğr. Gör. Dr. Göksen ÇEÇEN

Ruminant Cerrahisi Ders Sunusu- XII.hafta ( ) Prof. Dr. O. Sacit GÖRGÜL Öğr. Gör. Dr. Göksen ÇEÇEN Ruminant Cerrahisi Ders Sunusu- XII.hafta (30.12.2008) Prof. Dr. O. Sacit GÖRGÜL Öğr. Gör. Dr. Göksen ÇEÇEN Bilek dikleşmesi, diz bükülmesi medikal ve operatif sağaltımları ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ VETERİNER

Detaylı

Sığır Ayak Hastalıklarından Korunma. Yrd. Doç. Dr. İbrahim AKIN Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Cerrahi Anabilim Dalı, Aydın

Sığır Ayak Hastalıklarından Korunma. Yrd. Doç. Dr. İbrahim AKIN Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Cerrahi Anabilim Dalı, Aydın Sığır Ayak Hastalıklarından Korunma Yrd. Doç. Dr. İbrahim AKIN Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Cerrahi Anabilim Dalı, Aydın Başlıklar Giriş Neden önemli Dikkat edilmesi gerekenler Sonuç

Detaylı

Kocatepe Veteriner Dergisi * Kocatepe Veterinary Journal

Kocatepe Veteriner Dergisi * Kocatepe Veterinary Journal Kocatepe Veteriner Dergisi * Kocatepe Veterinary Journal İn M, Sarıtaş ZK Kocatepe Vet J (2014) 7(1): 17-25 DOI: 10.5578/kvj.7194 Submittion: 30.01.2014 Accepted: 18.02.2014 Kabul Tarihi : 30.05.2013 ARAŞTIRMA

Detaylı

Sakız Koyunu. Prof.Dr.. Orhan KARACA. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN

Sakız Koyunu. Prof.Dr.. Orhan KARACA. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN Sakız Koyunu Prof.Dr.. Orhan KARACA Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN SAKIZ Türkiye ve Yunanistan ın ortak ırkıdır Adını, İzmir in Çeşme ilçesine komşu olan Yunanistan

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Kızılötesi Dalga-boyundaki Işınlarla Isısal Grafikleme Yöntemi ve Tarımda Kullanılma Olanakları

Kızılötesi Dalga-boyundaki Işınlarla Isısal Grafikleme Yöntemi ve Tarımda Kullanılma Olanakları Kızılötesi Dalga-boyundaki Işınlarla Isısal Grafikleme Yöntemi ve Tarımda Kullanılma Olanakları Bahadır DEMİREL 1, Gürkan A. K. GÜRDİL 1, Ali TEKGÜLER 2 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ DENEY HAYVANLARI DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ Deney Hayvanı: Hipotezi bilimsel kurallara göre kurulmuş araştırmalarda ve biyolojik testlerde kullanılan hayvanlardır. Günümüzde en sık kullanılan deney hayvanları;

Detaylı

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI ÖĞRENME HEDEFLERI PA AC grafisi çekim tekniği Teknik değerlendirme Radyolojik anatomi Radyolojik

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp MASTİT 1 MEME LOBU YANGISI süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp HAYVAN Sağlığı fonksiyonel meme lobunun kaybı

Detaylı

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma 4.Hafta ( 08 10 / 10 / 2014 ) 1.) HASTALIKLARIN OLUŞMASINDA ROL OYNAYAN FAKTÖRLER 2.) ENFEKSİYON HASTALIKLARININ GENEL BELİRTİLERİ 3.) ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA GÖRÜLEN

Detaylı

Kalça Displazisi muayenesi nasıl yapılmalı?

Kalça Displazisi muayenesi nasıl yapılmalı? Köpek sahipleri ve Veteriner Hekimler için Kalça Displazisi muayenesi nasıl yapılmalı? Prof. Dr. Deniz Seyrek-İntaş İçerik Kalça displazisi nedir? Neden displazi taraması gereklidir? Köpeğimde kalça displazisi

Detaylı

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 47

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 47 ÖZET: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi AD ve TÜBİTAK Proje yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Özlem ŞENGÖZ ŞİRİN: Her gün güvenli seviyelerde duyulan sesler işitme kabiliyetini etkilemez.

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ ÜNVAN DÖNEM ÜNİVERSİTE

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ ÜNVAN DÖNEM ÜNİVERSİTE KİMLİK BİLGİLERİ ADI SOYADI : M. Doğa TEMİZSOYLU BÖLÜMÜ : Hastalık ve Klinikler Bölümü ANABİLİM DALI: Cerrahi YAZIŞMA ADRESİ: MAKÜ Veteriner Fakültesi Cerrahi ABD, BURDUR. İŞ TELEFONU : 0 248 234 45 00

Detaylı

Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır.

Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır. GİRİŞ: Tiroidin en sık görülen benign tümörleri foliküler adenomlardır. Foliküler adenomlar iyi sınırlı tek lezyon şeklinde olup, genellikle adenomu normal tiroid dokusundan ayıran kapsülleri vardır. Sıklıkla

Detaylı

Prof. Dr. Adnan ŞEHU. Ankara Üniversitesi. Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı

Prof. Dr. Adnan ŞEHU. Ankara Üniversitesi. Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Blanc blue Prof. Dr. Adnan ŞEHU Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Buzağı ölmemeli Sağlıklı ğ gelişmeliş V i b l k d Verim vermeye başlayana kadar

Detaylı

Doppler Ultrasonografi. Araş. Gör. E. Pınar TÖRE Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ

Doppler Ultrasonografi. Araş. Gör. E. Pınar TÖRE Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ Doppler Ultrasonografi Araş. Gör. E. Pınar TÖRE Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ İçerik Tanım Dopplerin Fiziksel Prensipleri Doppler etki Doppler frekansı Doppler denklemi Doppler açısı Doppler

Detaylı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Total Kalça Protezi Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Koksartroz Primer Önceden geçirildiği bilinen bir hastalık yok Genelde yaşlanmaya bağlı Eklemde

Detaylı

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR MANDA BOĞALARININ TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR 1- Tabi tohumlama faaliyetleri Bakanlık iznine tabi olup, ıslah amaçlı olarak

Detaylı

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle Doç. Dr. Onur POLAT Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle gelişirken, spor yaralanmalarında hem dış

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Tiroid dışı hastalıklarda düşük T3, yüksek rt3, normal T4 ve normal TSH izlenir.

Tiroid dışı hastalıklarda düşük T3, yüksek rt3, normal T4 ve normal TSH izlenir. TİROİD HORMON SENTEZİ Dishormonogenezis Hasta ötroid? Şiddetli açlıkta, kronik hastalıkta, akut hastalıkta, cerrahi esnasında ve sonrasında T4--- T3 azalır Propiltiourasil, kortikosteroid, amiodaron propnalol

Detaylı

5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü

5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü 5. SINIF 1.KURUL 3.Döngü DERS PROGRAMI H A R E K E T S İ S T E M İ H A S T A L I K L A R I 1 5. S I N I F - 1. D E R S K U R U L U - 3. D Ö N G Ü H A R E K E T S İ S T E M İ H A S T A L I K L A R I ( 0

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek,

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek, Bilimsel Projeler PROJENİN ADI: Mikroorganizmaları Işınlayalım Öğrenciler: Rumeysa ŞAHİN Okul: Amasya Bilim ve Sanat Merkezi - 2012 Danışman: Hidayet TERECİ www.fencebilim.com Projenin amacı: Öğrencileri

Detaylı

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir.

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir. MAVİ DİL HASTALIĞI Son günlerde yazılı ve görsel medyada adından sıkça bahsedilen ve özellikle küçükbaş ruminantlarda görülen Mavi Dil hastalığı, Trakya dan başlayarak Batı illerimizden, Çanakkale, Balıkesir,

Detaylı

Van İli ve Çevresinde Yılları Arasında Görülen Hastalıkların İnsidansı ve Mevsimlere Göre Dağılımı Üzerine Araştırmalar*

Van İli ve Çevresinde Yılları Arasında Görülen Hastalıkların İnsidansı ve Mevsimlere Göre Dağılımı Üzerine Araştırmalar* YYÜ VET FAK DERG (2007), 18(2):59-64 ORİJİNAL MAKALE Van İli ve Çevresinde 2000-2003 Yılları Arasında Görülen Hastalıkların İnsidansı ve Mevsimlere Göre Dağılımı Üzerine Araştırmalar* Aynur ŞİMŞEK 1 Abdullah

Detaylı

Staphylococcus Gram pozitif koklardır.

Staphylococcus Gram pozitif koklardır. Staphylococcus Gram pozitif koklardır. 0.8-1µm çapında küçük, yuvarlak veya oval bakterilerdir. Hareketsizdirler. Spor oluşturmazlar ve katalaz enzimi üretirler. Gram boyama Koagülaz, alfatoksin, lökosidin,

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ Dersin Kodu HEM 00352 Dersin Adı AFETLERDE HEMŞİRELİK BAKIMI VE İLK YARDIM Yıl III Yarı Yıl Bahar 1- Afetlerde hemşirelik bakımı ve ilk yardıma giriş 2- Hasta ve yaralının muayenesi ve değerlendirilmesi

Detaylı

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD)

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Yazım Kuralları: Çalışmanın metni 12 punto, 1,5 satır aralığında, Times New Roman yazı karakterinde, iki yana yaslı şekilde, MS Word programında yazılmalıdır.

Detaylı

ULTRASON GÖRÜNTÜLEME

ULTRASON GÖRÜNTÜLEME ULTRASON GÖRÜNTÜLEME Ultrason görüntüleme 50 yıldan uzun zamandır kullanılmaktadır. Tahribastsız, görceli olarak ucuz, mobil ve mükemmel bir çözünürlüğe sahip bir tekniktir. Sadece tıpta değil, tahribatsız

Detaylı

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353 23. Aşağıdakilerden hangisi akne patogenezinde rol oynayan faktörlerden biri değildir? A) İnflamasyon B) Foliküler hiperproliferasyon C) Bakteriyal proliferasyon D) Aşırı sebum üretimi E) Retinoik asit

Detaylı

Kars ve Yöresinde Sığırların Bakım ve Barındırma Koşulları ile Ayak Hastalıkları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Kars ve Yöresinde Sığırların Bakım ve Barındırma Koşulları ile Ayak Hastalıkları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Harran Üniv. Vet. Fak. Derg. 2012; 1(1): 22-27 Araştırma Makalesi Kars ve Yöresinde Sığırların Bakım ve Barındırma Koşulları ile Ayak Hastalıkları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi 1 2 2 2 2 Sadık

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

Doppler Ultrasonografisi

Doppler Ultrasonografisi Doppler Ultrasonografisi DOPPLERİN FİZİKSEL PRENSİPLERİ D O P P L E R E T K I D O P P L E R F R E K A N S ı D O P P L E R D E N K L E M I D O P P L E R A Ç ı S ı Ultrasonografi nin Tanımı Doppler Çeşitleri

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı

ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz

ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz ÖLÜMden hemen önce ya da sonra doğal boşluklardan KAN PIHTILAŞMAMA KOYU RENK alma DALAKta büyüme ÖDEM ETİYOLOJİ Bacillus anthracis Gram pozitif kapsüllü *

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA LVS 2 III. 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA)

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) 2016 un türevi 1. JUVENİL SPONDİLOARTRİT/ ENTEZİT İLE İLİŞKİLİ ARTRİT (SPA- EİA) NEDİR? 1.1 Nedir?

Detaylı

S İ S T E M İ K M İ K O Z L A R

S İ S T E M İ K M İ K O Z L A R SİSTEMİK MİKOZLAR 1 sistemik mikoz etkenleri toprak solunum AC kan-lenfatikler iç organlar deri 2 BLASTOMİKOZ 3 Etiyoloji Blastomyces dermatitidis dimorfik 25 C küf; http://www.vetmed.wisc.edu 37 C maya

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Kullanım Kılavuzu Beton Nemi Ölçer PCE-WP21

Kullanım Kılavuzu Beton Nemi Ölçer PCE-WP21 PCE Teknik Cihazları Ltd.Şti. Halkalı Merkez Mah Ataman Sok. No.:4/4 Türkiye Tel: 0212 471 11 47 Faks: 0212 705 53 93 info@pce-cihazlari.com.tr www.pce-instruments.com/turkish Kullanım Kılavuzu Beton Nemi

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI

Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI Genel olarak gözle net olarak görülemeyecek kadar küçük canlıları inceleyen ve onları konu olarak ele alan bilim dalıdır. Gözle ayırt edilemeyen canlılar; Virüsler, bakteriler,

Detaylı

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1 HİZMET KAPSAMI: Aile Hekimliği Anabilim Dalı yaş, cinsiyet, yakınma, hastalık ayrımı yapmaksızın, yaşamın bütün evrelerinde ve süreklilik içinde, sağlığın

Detaylı

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün; Epilepsi bir kişinin tekrar tekrar epileptik nöbetler geçirmesi ile niteli bir klinik durum yada sendromdur. Epileptik nöbet beyinde zaman zaman ortaya çıkan anormal elektriksel boşalımların sonucu olarak

Detaylı

Yarı-entansif sığır yetiştiriciliği

Yarı-entansif sığır yetiştiriciliği Yarı-entansif sığır yetiştiriciliği Bu yetiştirme şeklinde mevsim ve meraların uygun olduğu dönemlerde hayvanlar günün belli bir kısmında meralardan yararlanır. Diğer zamanlarında ise konsantre yem ağırlıklı

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ

Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ Hayvan Yemlerinde Mikotoksin Problemi - Ekonomi ve Sağlığ ığa Etkileri Süreyya ÖZCAN 16-17 Ekim 2007, Bursa Hayvan Yeminde Bulunan Mikotoksinler Aflatoxin B1, B2, G1, G2 Deoksinivalenol (DON, vomitoxin)

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz,

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz, ORTODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Mutahhar Ulusoy Ders Sorumluları: Prof. Dr. Zahir Altuğ altug@dentistry.ankara.edu.tr Prof. Dr. Hakan Gögen Doç.Dr. Çağrı Ulusoy DOR 601 Büyüme ve gelişim Z 3 0 3

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu / Adı : Bölüm / Anabilim Dalı : 100598 ATLARDA GEBELİK SÜRECİ ALANDIŞI DERS BÖLÜMÜ (VETERİNER) Öğretim Dili : Türkçe Yarıyılı

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI Hazırlayan Öğrenciler Dila Berfin UÇAN 7-F Ekin Ladin TÜRKMEN 7-F Danışman Öğretmen Melike TURAN İZMİR, 2014 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları DÖNEM III HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-BİYOİSTATİSTİK-TIP TARİHİ VE ETİK Ders Kurulu Başkanı : Prof. Dr. Günay SAKA TANI TESTLERİ (30.04.2014 Çrş. Y. ÇELİK) Duyarlılık (Sensitivity) ve Belirleyicilik (Specificity)

Detaylı