Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 FÝKRÝ MÜLKÝYET HAKLARININ TÝCARÝLEÞTÝRÝLMESÝ Yrd. Doç. Dr. Mahmut N. Özdemir Ekim 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/ /558 Meþrutiyet Caddesi, No: Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) Telefax: (0 212)

2 2014, TÜSÝAD Tüm haklarý saklýdýr. Bu eserin tamamý ya da bir bölümü, 4110 sayýlý Yasa ile deðiþik 5846 sayýlý FSEK uyarýnca, kullanýlmazdan önce hak sahibinden 52. Maddeye uygun yazýlý izin alýnmadýkça, hiçbir þekil ve yöntemle iþlenmek, çoðaltýlmak, çoðaltýlmýþ nüshalarý yayýlmak, satýlmak, kiralanmak, ödünç verilmek, temsil edilmek, sunulmak, telli/telsiz ya da baþka teknik, sayýsal ve/veya elektronik yöntemlerle iletilmek suretiyle kullanýlamaz. ISBN: Editörler: Melda Çele, Gaye Uður Sarýoðlu, Sinem Hanife Kuz Kapak Tasarýmý: Doðan Kumova Dizgi ve Sayfa Uygulama: Kamber Ertem Grafik Tasarým: SÝS MATBAACILIK PROM. TANITIM HÝZ. TÝC. LTD. ÞTÝ. Eðitim Mah. Poyraz Sok. No:1/14 Kadýköy - ÝSTANBUL Tel: (0216) Basým CB Basýmevi: (0212)

3 ÖNSÖZ TÜSÝAD, özel sektörü temsil eden sanayici ve iþadamlarý tarafýndan 1971 yýlýnda, Anayasamýzýn ve Dernekler Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak kurulmuþ, kamu yararýna çalýþan bir dernek olup gönüllü bir sivil toplum örgütüdür. TÜSÝAD, insan haklarý evrensel ilkelerinin, düþünce, inanç ve giriþim özgürlüklerinin, laik hukuk devletinin, katýlýmcý demokrasi anlayýþýnýn, liberal ekonominin, rekabetçi piyasa ekonomisinin kurum ve kurallarýnýn ve sürdürülebilir çevre dengesinin benimsendiði bir toplumsal düzenin oluþmasýna ve geliþmesine katký saðlamayý amaçlar. TÜSÝAD, Atatürk'ün öngördüðü hedef ve ilkeler doðrultusunda, Türkiye'nin çaðdaþ uygarlýk düzeyini yakalama ve aþma anlayýþý içinde, kadýn-erkek eþitliðini, siyaset, ekonomi ve eðitim açýsýndan gözeten iþ insanlarýnýn toplumun öncü ve giriþimci bir grubu olduðu inancýyla, yukarýda sunulan ana gayenin gerçekleþtirilmesini saðlamak amacýyla çalýþmalar gerçekleþtirir. TÜSÝAD, kamu yararýna çalýþan Türk iþ dünyasýnýn temsil örgütü olarak, giriþimcilerin evrensel iþ ahlaký ilkelerine uygun faaliyet göstermesi yönünde çaba sarf eder; küreselleþme sürecinde Türk rekabet gücünün ve toplumsal refahýn, istihdamýn, verimliliðin, yenilikçilik kapasitesinin ve eðitimin kapsam ve kalitesinin sürekli artýrýlmasý yoluyla yükseltilmesini esas alýr. TÜSÝAD, toplumsal barýþ ve uzlaþmanýn sürdürüldüðü bir ortamda, ülkemizin ekonomik ve sosyal kalkýnmasýnda bölgesel ve sektörel potansiyelleri en iyi þekilde deðerlendirerek ulusal ekonomik politikalarýn oluþturulmasýna katkýda bulunur. Türkiye'nin küresel rekabet düzeyinde tanýtýmýna katkýda bulunur, Avrupa Birliði (AB) üyeliði sürecini desteklemek üzere uluslararasý siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel iliþki, iletiþim, temsil ve iþbirliði aðlarýnýn geliþtirilmesi için çalýþmalar yapar. Uluslararasý entegrasyonu ve etkileþimi, bölgesel ve yerel geliþmeyi hýzlandýrmak için araþtýrma yapar, görüþ oluþturur, projeler geliþtirir ve bu kapsamda etkinlikler düzenler.

4 TÜSÝAD, Türk iþ dünyasý adýna, bu çerçevede oluþan görüþ ve önerilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)'ne, hükümete, diðer devletlere, uluslararasý kuruluþlara ve kamuoyuna doðrudan ya da dolaylý olarak basýn ve diðer araçlar aracýlýðý ile ileterek, yukarýdaki amaçlar doðrultusunda düþünce ve hareket birliði oluþturmayý hedefler. TÜSÝAD, misyonu doðrultusunda ve faaliyetleri çerçevesinde, ülke gündeminde bulunan konularla ilgili görüþlerini bilimsel çalýþmalarla destekleyerek kamuoyuna duyurur ve bu görüþlerden hareketle kamuoyunda tartýþma platformlarýnýn oluþmasýný saðlar. Ülkemizde son yýllarda Ar-Ge yatýrýmlarý hýzla artmasýna raðmen, patent baþvurularýnýn dünya sýralamasýnda bir hayli gerilerde kaldýðý ve bu patentlerden elde edilen gelirin ise amaçlanan seviyede olmadýðý görülmektedir. Bu tespitten hareketle, þirketlerimizde Ar-Ge ve fikri haklar disiplinlerinin birbirleri ile iliþkilendirilmesi, þirket yönetimlerinin ve hatta Ar-Ge alanýnda çalýþan uzmanlarýn fikri haklar konusunda bilgi ve yetkinliklerinin artýrýlmasý, þirketlerimizi küresel yarýþta ön sýralara çýkaracaktýr. TÜSÝAD, fikri mülkiyet haklarýnýn doðrudan þirket stratejisini ve karlýlýðýný ilgilendiren yönetimsel bir araç olduðunu vurgulamak amacýyla "Fikri Mülkiyet Haklarýnýn Ticarileþtirilmesi" raporunu hazýrlamýþtýr. Raporda fikri mülkiyet haklarýnýn ticarileþtirilmesiyle ilgili temel konular ve fikri mülkiyet deðerleme yöntemleri çeþitli örneklerle ele alýnmaktadýr. Rapor, iþletmelerin fikir ürünlerini nasýl daha etkin kullanabilecekleri ve þirketlerine gelir saðlayacak bir varlýk haline getirebilecekleri konusunda yol göstermeyi amaçlamaktadýr. "Fikri Haklarýn Ticarileþtirilmesi" Raporu, Þirket Ýþleri Komisyonu'na baðlý Fikri Haklar Çalýþma Grubu çalýþmalarý çerçevesinde Koç Üniversitesi Öðretim Görevlisi Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mahmut Nedim Özdemir 1 tarafýndan kaleme alýnmýþtýr. Rapor, TÜSÝAD Þirket Ýþleri Genel Sekreter Yardýmcýsý Melda Çele, TÜSÝAD Þirket Ýþleri Bölüm Sorumlusu Gaye Uður Sarýoðlu ve TÜSÝAD Þirket Ýþleri Bölümü Uzmaný Sinem Hanife Kuz tarafýndan yayýna hazýrlanmýþtýr. Ekim Yrd. Doç. Dr. Mahmut N. Özdemir bu rapora sözleþmeli danýþman olarak katký vermiþtir. Katkýsý, Koç Üniversitesi'ndeki akademik sorumluluklarýndan baðýmsýzdýr.

5 ÖZGEÇMÝÞ Yrd. Doç. Dr. Mahmut Nedim Özdemir Dr. Mahmut Nedim Özdemir Koç Üniversitesi Ýdari ve Ýktisadi Bilimler Fakültesi'nde yardýmcý doçent olarak çalýþmaktadýr. Giriþimcilik, Stratejik Yönetim ve Kurumsal Strateji derslerini lisans ve lisansüstü düzeyde vermektedir. Doktorasýný Hollanda'daki Rotterdam School of Management, Erasmus University'den 2011 yýlýnda Teknoloji ve Yenilik Yönetimi alanýnda almýþtýr. Araþtýrma ilgi alanlarý stratejik yönetim, yenilik yönetimi ve giriþimciliði kapsamaktadýr. Özellikle, firmalarýn stratejik Ar-Ge iþbirliklerini ve diðer açýk inovasyon uygulamalarýný çalýþmaktadýr. Araþtýrma makaleleri üst düzey hakemli dergilerde gözden geçirilmektedir. Araþtýrmalarýnýn sonuçlarýný, Amerika Birleþik Devletleri ve Avrupa'da, Stratejik Yönetim Topluluðu, Yönetim Akademisi ve Uluslararasý Ürün Geliþtirme gibi çok sayýda farklý konferansta sunmuþtur yýlýnda Washington DC'de yapýlan Stratejik Yönetim Konferansý En Ýyi Doktora Makalesi Ödülü finalisti olmuþtur. Mahmut N. Özdemir, Bilkent Üniversitesi'nden Endüstri Mühendisliði lisans derecesine ve Sabancý Üniversitesi'nden Endüstri Mühendisliði ve Yönetim Bilimleri yüksek lisans derecelerine sahiptir.

6 ÝÇÝNDEKÝLER YÖNETÝCÝ ÖZETÝ GÝRÝÞ FÝKRÝ MÜLKÝYET HAKLARININ TÝCARÝLEÞTÝRÝLMESÝ Dünyada ve Türkiye'de Fikri Mülkiyet Haklarýnýn Ticarileþtirilmesi Ticarileþtirme, Deðer Yaratma ve Pay Bölüþümü Ticarileþtirme Süreçleri Ticarileþtirme Stratejileri Patent Stratejileri Açýk Ýnovasyon: Dýþarýdakilerle Etkileþim FÝKRÝ MÜLKÝYET ARABULUCULARI Fikri Mülkiyet Arabulucularý Kavramý Neden Fikri Mülkiyet Alanýnda Arabulucu Ýþletmelere Ýhtiyaç Vardýr? Fikri Mülkiyet Arabulucularý Sýnýflandýrmalarý Arabulucularýn Amaçlarý ve Tarzlarýna Göre Sýnýflandýrýlmasý Farklý Aþamalardaki Ýþlevlerine Göre Sýnýflandýrma Katkýlarýna Göre Sýnýflandýrma FÝKRÝ MÜLKÝYET HAKLARI DEÐERLEME YÖNTEMLERÝ Giriþ Deðerleme Yöntemleri Kazanç Üzerinden Olmayan Parasal Deðer Hesaplama Yöntemleri Maliyet yaklaþýmý Pazar kýyaslamasý yaklaþýmý Teknoloji çarpaný yaklaþýmý Kazanç Üzerinden Parasal Deðer Hesaplama Yöntemleri Ýndirgenmiþ nakit akýmý/geliri yaklaþýmý Risk uyumlu indirgenmiþ nakit akýmý yaklaþýmý Reel opsiyon yaklaþýmý Telif ücreti tasarrufu yaklaþýmý Dolaylý/Örtük Patent Deðerleme Yaklaþýmý Ne Zaman Hangi Deðerleme Yöntemi Kullanmalýdýr? SONUÇ VE ÇIKARIMLAR TEMEL TANIMLAR KAYNAKÇA... 85

7 TABLOLAR Tablo 1.1: Teknolojinin Ticarileþtirmesinde Kullanýlan Örgütsel Modeller...34 Tablo 1.2: Açýk Ýnovasyon Yöntemleri...38 Tablo 2.1: Deðer Yaratma Tarzlarýna Göre Arabulucu Tipleri ve Örnekleri...45 Tablo 3.1: Ýndirgenmiþ Nakit Akýmý Yaklaþýmýyla Deðerleme Örneði...58 Tablo 3.2: Pazar Tahminleri...60 Tablo 3.3: Kazanç Hesaplamalarý...60 Tablo 3.4: Ek Yatýrýmlarý Göz Önünde Bulundurarak Serbest Nakit Akýmýnýn Hesaplanmasý...61 Tablo 3.5: Çözümün Net Bugünkü Deðerinin Hesaplanmasý...61 Tablo 3.6: Ticarileþtirme Öncesi Beklenen Giderler için Varsayýmlar ve Hesaplama...62 Tablo 3.7: Nakit Akýþý Varsayýmlarý...62 Tablo 3.8: Beklenen Net Bugünkü Deðerler...63 Tablo 3.9: Reel Opsiyon Hesabý Örneði...67 Tablo 3.10: Telif Ücreti Tasarrufu Yaklaþýmýyla Fikri Mülkiyet Deðerleme...68 Tablo 3.11: Göstergelere Göre Sözel Patent Deðerleme Aracý...70 ÞEKÝLLER Þekil 1.1: Dünya Genelinde Patent Baþvurusu ve Tescili Rakamlarý...22 Þekil 1.2: Teknolojik Alana Göre Dünya Genelinde Patent Baþvurularý...22 Þekil 1.3: Ülkelerin En Fazla Patent Baþvurusu Yapan Þirket Sýralamasýndaki Þirket Sayýsý...23 Þekil 1.4: Türkiye'deki Toplam Patent Baþvurusu ve Tescil Rakamlarý...24 Þekil 1.5: Türkiye'deki Toplam Faydalý Model Baþvurusu ve Tescil Rakamlarý...24 Þekil 1.6: FM Kullanýmý Ýçin Yapýlan Ödemeler ve Faturalar Toplamý...25 Þekil 1.7: ABD'de Toplam Kurumsal Giriþim Sermayesi Yatýrýmý...26 Þekil 1.8: ABD'de 2012 Yýlýnda Sektörel Kurumsal Giriþim Sermayesi Yatýrýmlarýnýn Sayýsý...26 Þekil 1.9: ABD'de Toplam Bireysel Giriþim Sermayesi Yatýrýmý...27 Þekil 1.10: Ticarileþtirilen Buluþun Oluþturduðu Deðerin Paylaþýmý...28 Þekil 2.1: Fikri Mülkiyet Arabulucularýnýn Katkýlarýna Göre Sýnýflandýrýlmasý...49 Þekil 3.1. Fikri Mülkiyet Haklarý Deðerleme Yöntemleri Sýnýflandýrmasý...55 Þekil 3.2: Fikri Mülkiyet Hakký Deðerleme Yöntemi Seçimi...73

8

9 YÖNETÝCÝ ÖZETÝ

10

11 YÖNETÝCÝ ÖZETÝ Günümüzde ulusal ve uluslararasý pazarlarda rekabetin artmasý ve müþteri ihtiyaçlarýnýn sürekli deðiþmesi sonucunda, yenilikçilik þirketlerin baþarýlý olmasý için kaçýnýlmaz unsurlardan biri haline gelmiþtir. Þirketlerin yenilikçilik kapasitesi ve rekabet gücü fikri mülkiyetlerini ne kadar etkin yönetebildikleriyle doðrudan iliþkilidir. Patent, faydalý model, marka vb. fikri mülkiyet haklarýnýn ticarileþtirilerek þirketlere yaratacaðý ekonomik deðer konusunda bilinirliðin artýrýlmasý ve bu konudaki yönetim yetkinliklerinin güçlendirilmesi etkin bir fikri mülkiyet yönetimini beraberinde getirmektedir. Bu rapor "Fikri mülkiyet haklarý nasýl ticarileþtirilir?", "Hangi ticarileþtirme stratejileri kullanýlýr?", "Fikri mülkiyet haklarý arabulucularýndan þirketler nasýl faydalanabilir?" ve "Fikri mülkiyet haklarý nasýl finansal olarak deðerlenir?" gibi sorulara cevap vermek amacýyla hazýrlanmýþtýr. 1. Fikri Mülkiyet Haklarýnýn Ticarileþtirilmesi Fikri mülkiyet ve onu koruyan patent vb. haklar, firmalarýn gayri maddi varlýklarý arasýnda en önemlilerindendir. ABD'de yapýlan araþtýrmalar, gayri maddi varlýklarýn S&P 500 firmalarýnýn piyasa deðerinin yaklaþýk %80'ini temsil ettiðine iþaret etmektedir (Bkz. oceantomo.com). Benzer þekilde Avrupa Birliði (AB) ülkelerinin ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin büyük þirketlerinin piyasa deðerinin yaklaþýk %70'ini sahip olduklarý gayri maddi varlýklarý oluþturmaktadýr. Dünyadaki geliþmelere paralel olarak, Türkiye'de de fikri mülkiyetlere ilginin arttýðý ve patent, faydalý model baþvurularý ve tescillerinde artýþ yaþandýðý gözlemlenmektedir. Fikri mülkiyet haklarý alanýnda farkýndalýðýn ve yönetim yetkinliklerinin artmasý, ileri teknolojili yabancý yatýrýmlarýn gelmesi ile kamu yatýrýmlarý ve vergi teþvikleri sayesinde Türkiye'deki patent sayýlarýnda yýllar içerisinde artýþ yaþanmýþtýr. Bununla birlikte, patent baþvurularý ve patent tescillerinin sayýsý Türkiye'de fikri mülkiyet haklarýnýn ne derecede ticarileþtirildiði konusunda yeterli bilgiyi saðlamamaktadýr. Bunun en önemli nedeni patent hakký alýnan her buluþun ticarileþtirilmemesidir. Yeni bilgi geliþtirmek veya buluþ yapmak, teknolojik geliþimin bir ölçütü olsa bile, kazanç saðlamak için yeterli deðildir. Buluþ sahibi iþ modelini belirleyerek, hangi pazarlar için hangi deðer önermesinde bulunacaðýný ve hangi kanallarý kullanarak müþterisine ulaþacaðýný belirlemeli, ardýndan gerekli kaynak ve yetkinlikleri bir araya getirerek buluþunu ticarileþtirmelidir. Bu noktada, buluþ sahibi açýsýndan stratejik olarak verilmesi gereken en önemli karar, mevcut þirketlere rakip olarak mý, yoksa mevcut þirketlerle iþbirliði yaparak mý ticarileþtirme yoluna gideceðidir. Bu doðrultuda, kuvvetli fikri mülkiyet koruma düzeninin mevcut olmasý ve mevcut þirketlerin kritik bütünleyici varlýklara sahip olmasý þirketlerin ticarileþtirme stratejisini etkileyebilecektir. Bu iki koþuldan en az biri mevcut ise fikri mülkiyet sahibi giriþimci lisanslama veya ortak Ar-Ge anlaþmalarý aracýlýðýyla iþbirliði stratejisini takip edebilir. 11

12 Özellikle içinde çok sayýda fikri mülkiyet haklarý içeren ürünlerin nasýl ticarileþtirildiðini daha iyi anlamamýzý saðlayan bir baþka yaklaþým ise patent stratejileridir. Þirketler, ürünlerini taklitlerinden korumayý hedefleyen "Sahiplik/Koruma" stratejisini, fikri mülkiyet haklarýný diðer firmalara lisanslamayý tercih ederek iþbirliði yolunu açan "Kaldýraç" patent stratejisini veya patent portföyü ile pazara yeni þirketlerin girmesini zorlaþtýran "Savunma/Önleme" stratejisini tercih edebilirler. Ticarileþtirme stratejilerinin bir uzantýsý olarak açýk inovasyon da, özellikle kapalý Ar-Ge modellerini tercih etmeyen büyük ölçekli þirketler için sadece dýþarýdaki bilginin yeni ürün geliþtirme ve ticarileþtirmesi için kullanýlmasýný deðil, ayný zamanda içeride kullanýlmayan bilginin dýþarýdaki kullanýcýlarla paylaþýlmasýný ya da onlara lisanslanmasýný veya satýlmasýný da tavsiye etmektedir. 2. Fikri Mülkiyet Arabulucularý Fikri mülkiyet arabulucularý inovasyon sürecinin farklý aþamalarýnda fikri mülkiyetin sahibiyle fikri mülkiyetin geliþtirilmesine, ticarileþtirilmesine ve kullanýlmasýna destek olan kuruluþlarý bir araya getiren platformlarý oluþtururlar. Arabulucularýn temel katkýlarý, þirketlere muhtemel teknoloji geliþtirme ve ticarileþtirme ortaklarý hakkýnda bilgi temin etmek, teknolojik yenilik içeren deðiþ-tokuþ iþlemine aracýlýk etmek, hâlihazýrda iþbirliði içerisindeki taraflar arasýnda uzlaþtýrýcý veya arabulucu olmak, taraflar arasýndaki iþbirliklerinde geliþtirilen yenilikçi çözümlerin iyileþtirilmesi için tavsiyelerde bulunmak, finansal kaynaklarý ayarlamak ve iþ ve sosyal aðlarý kullanarak onlarý desteklemektir. Arabulucularýn tercih edilmesinin birinci sebebi, pazar oluþturma iþlevleridir. Teknolojik çözüm arayan þirketlerin ihtiyaçlarýný kendi kimlikleriyle birlikte pazara sunmaktan çekinmesi ve çözüm saðlayan þirketlerin bu çözümleriyle ilgili teknik bilgi ve verileri tamamen paylaþmak istememesi teknoloji ve fikir pazarlarýnýn oluþmasýný engellemektedir. Pazardaki mevcut farklý çözümlerin kalitesini ve çözüm arayan büyük þirketlerin ihtiyaçlarýný bilen bir arabulucu, bu þirkete çeþitli tavsiyelerde bulunarak küçük ölçekli þirketin bilgisini tamamen ifþa etmeden büyük ölçekli þirketle teknoloji deðiþ-tokuþ iþlemine girmesini kolaylaþtýrýr. Bununla birlikte, fikri mülkiyet haklarýnýn aranmasý, bulunmasý, içselleþtirilmesi ve ticarileþtirilmesi þirketler için çok fazla çaba gerektiren bir faaliyettir. Arabulucular sunduklarý hizmetle müþterilerinin çözüm arama maliyetlerini de düþürmektedir. 3. Fikri Mülkiyet Deðerleme Yöntemleri Ýleri teknolojili sektörlerdeki þirketlerin deðeri büyük oranda geliþtirdikleri yeniliklere ve sahip olduklarý fikri mülkiyet haklarýna baðlýdýr. Çünkü bu yenilikler ve ilgili fikri mülkiyet haklarý sahiplerine pazardaki ilk oyuncu olma haklarýný korumalarýný saðlayarak ek gelir, kar marjý ve pazar payý avantajlarý yaratýrlar. Ayrýca, þirketler fikri mülkiyet haklarýný lisanslayarak ve satarak da nakit akýmý yaratabilirler. Ancak, fikri mülkiyetleri deðerlemek genelde zordur. Bunun en temel nedenleri, geçmiþ verinin eksikliði, pazar 12

13 belirsizlikleri ve teknik belirsizliklerden dolayý fikri mülkiyetin gelecekte yaratacaðý nakit akýþýnýn bilinmesinin zor olmasýdýr. Fikri mülkiyetin deðerlemesi hangi amaç için ve hangi yöntemle yapýldýðýna göre deðiþebilmektedir. Yeniliklerinin, buluþlarýnýn, fikri mülkiyetlerinin veya lisanslarýnýn deðerlemesini yapmak isteyen þahýslar farklý yöntemlerin nasýl çalýþtýklarýný ve hangi koþullarda etkin olduklarýný iyi anlamak zorundadýrlar. Maliyet yaklaþýmý bir fikri mülkiyetin deðerini fikri mülkiyeti geliþtirmek için yapýlan masraflarý toplayarak hesaplar. Maliyet yaklaþýmý nakit akýþý yaratmaktan uzak olan fikri mülkiyet indeðerlenmesinde kullanýlmaya uygundur. Özellikle ticarileþtirilme olasýlýðýnýn kýsa ve orta vadede düþük olduðu ve yukarý yönlü potansiyelinin aþaðý yönlü risklerine göre görece zayýf olduðu fikri mülkiyetlerin deðerlemesinde kullanýlmalýdýr. Pazar kýyaslamasý yaklaþýmý, fikri mülkiyetin deðerini kýyaslanabilir baþka bir fikri mülkiyetin benzer koþullar altýnda yakýn bir zamanda ticari olarak el deðiþtirirken sahip olduðu deðerine bakarak belirler. Bu yaklaþým uygulanýrken deðerlenen fikri mülkiyet ile kýyaslanmak istenen fikri mülkiyetin ne kadar benzediðinin çok iyi anlaþýlmasý gerekmektedir. Öte yandan, Türkiye'de hem fikri mülkiyet pazarlarýndaki iþlem sayýlarýnýn çok az olmasý hem de bunlarla ilgili bilgi paylaþýmýnýn yüzeysel olmasý nedeniyle deðerleme için kullanýlabilecek kýyaslanabilir bir iþlemi bulmak zordur. Teknoloji çarpaný yaklaþýmý bir þirketin ya da bu þirketin herhangi bir alt biriminin genel pazar deðerinin ne kadarlýk bir kýsmýnýn deðerlenen fikri mülkiyetin kullanýlmasý sonucu oluþtuðunu hem sayýsal hem de sözel analizle ölçmeye çalýþýr. Fikri mülkiyetin yaþam döngüsünde hangi aþamada olduðu, potansiyel pazarýn büyüklüðü, operasyonel payýnýn ne kadar olacaðý ve ticarileþtirmesi için ne kadar sermaye gerektirdiði analizlere katýlmalýdýr. Gelir Yaklaþýmlarý, dört temel deðerleme modeli altýnda toplanabilir. Ýndirgenmiþ nakit akýmý deðerleme yaklaþýmý diðerler yaklaþýmlara göre çok farklý durumlarda çok farklý çeþit yenilik ve fikri mülkiyetin deðerlemesinde kullanýlabilmesi sebebiyle eksiklerine raðmen en sýk kullanýlan yöntemlerden biridir. Bu yaklaþýmýn temel varsayýmý daha çok nakit akýþý yaratabilen fikri mülkiyetin daha deðerli olmasýdýr. Fikri mülkiyetin deðerini fikri mülkiyetin gelecekte yaratacaðý nakit akýþlarýnýn bugünkü deðerini belirleyerek ölçer. Önemli bir eksikliði teknik ve pazar belirsizliklerini sýnýrlý olarak hesaplamalara katmasýdýr. Eðer belirsizlikler düþük seviyede olduðu için nakit akýmý ve maliyetler tahmin edilebiliyorsa, indirgenmiþ nakit akýmý yaklaþýmýný kullanmak faydalý olacaktýr. Özellikle araþtýrma ve geliþtirme aþamalarýnda baþarýsýz olma riskleri varsa, buluþun yaratacaðý gelirler ve buluþu pazara sunmak için yapýlacak masraflarýn baþarýsýzlýk risklerine uyumlu hale getirilmesi gerekir. Risk Uyumlu Bugünkü Deðer Yaklaþýmý, Ar- Ge faaliyetlerinin baþarýsýzlýkla sonuçlanma ihtimalinin yüksek olduðu projelerin deðerlemesinde sýklýkla kullanýlan bir yaklaþýmdýr. Bu yaklaþýmý uygulayabilmek için, 13

14 Ar-Ge'nin belirli bir aþamasýndayken ilerleyen aþamalarda baþarýlý olma olasýlýðýnýn biliniyor ya da tahmin ediliyor olmasý gerekir. Bugünkü deðer yaklaþýmý Ar-Ge projelerine gömülü iptal ve büyüme seçeneklerini hesaba katmadýðý için, projenin deðerini olmasý gerekenden düþük hesaplar. Reel Opsiyon Yaklaþýmý ise fikri mülkiyetin kademeli olarak geliþtirileceðini o yüzden fesih, erteleme, büyüme gibi seçeneklerin açýk olduðunu varsayar. Bu yaklaþýmýn zayýf noktasý ise, deðerleme araçlarýnýn hesapsal zorluklarý ve karmaþýklýklarýnda yatar. Bu yüzden tam deðerler yerine yakýnsamalarý bulan sayýsal yöntemler ya da benzetim yöntemleri daha sýk kullanýlýr. Telif ücreti tasarrufu yaklaþýmý, bir fikri mülkiyet hakkýnýn üçüncü taraflardan lisanslanmasýnýn yerine sahip olunmasý durumunda yapýlacak tasarrufu esas alan fikri mülkiyet hakký deðerleme yaklaþýmýdýr. Sýklýkla marka deðerlemesinde kullanýlan bu yöntem, yeni teknoloji deðerlemesinde de kullanýlabilir. Ayrýca, mahkemelerin patent ve marka haklarýna tecavüz davalarýnda da kullandýðý bir yöntemdir. Dolaylý/Örtük Patent Deðerleme Yaklaþýmý ile bazý fikri mülkiyetin deðeri, örtük ya da dolaylý göstergeler aracýlýðýyla da tahmin edilebilir. Özellikle patentlerin deðerlerinin ekonometri modelleriyle tahmin edildiði önemli miktarda akademik eser bulunmaktadýr. Ýþletmelerde dolaylý/örtük patent deðerleme yaklaþýmýný kullanabilmek için yeterli sayýda patent kaydýnýn olmasý gerekmektedir. Eðer yeterli sayýda patent kaydý yoksa þirketin teknoloji yöneticileri ve sorumlularý patent sahipleriyle beraber bu özellikler üzerinden geçerek sözel bir patent deðerlemesi yapabilirler. Fikri mülkiyet deðerleme yöntemlerinin çeþitliliði karar alýcýlarýn ne zaman hangi yöntemi tercih etmeleri gerektiðini zorlaþtýrabilir. Bu nedenden dolayý, tercihleri belirleyecek koþullarýn tanýmlanmasý karar alýcýlarýn iþlerini kolaylaþtýracaktýr. Bu koþullar ve ilgili tercihler bir karar aðacý aracýlýðýyla belirlenebilecektir. Karar aðacý, deðerleme yöntemini aþaðýdaki 6 soruya göre belirlemektedir: 1. Ticari ve teknik belirsizlikler fikri mülkiyetin yaratacaðý nakit akýmýný ve fikri mülkiyetin maliyetini öngörmeyi zorlaþtýrýyor mu? 2. Görülen çýktýlar ve elde edilen verilere göre kararlar deðiþtirilebilir ya da düzenlenebilir mi? 3. Ýþletmenin karmaþýk reel opsiyon modellerini kurma, yorumlama ve hesaplama kapasitesi var mý? 4. Kýyaslama yapýlabilecek çok sayýda fikri mülkiyet deðiþ-tokuþ iþlemi teknoloji pazarýnda gerçekleþtirilmiþ mi ve bunlarla ilgili yeterli veri mevcut mu? 5. Henüz geliþtirilme aþamasýna geçememiþ veya çok erken araþtýrma aþamasýnda bir fikri mülkiyet mi? 6. Fikri mülkiyet patentle korunuyor mu? 14

15 GÝRÝÞ

16

17 GÝRÝÞ Bilginin rekabetin itici gücü haline geldiði küresel pazarda, iþletmelerin yeni ürünler geliþtirmek ve yeni pazarlara girmek için yenilikçi ve dinamik yapýya sahip olmalarý gerekmektedir. Ancak, yenilikçilik, sadece bilginin üretilmesi ve muhafaza edilmesiyle ilgili deðil, ayný zamanda Ar-Ge sonucu ortaya çýkan bilginin entelektüel bir sermaye olarak deðerlendirilebilmesi ve etkin yönetebilmesiyle iliþkilidir. Fikir ürünlerini etkin bir þekilde yönetebilen þirketler, sadece fikri mülkiyet haklarýnýn korunmasýný saðlamaz, ayný zamanda rekabet avantajý da elde ederler. Bugün dünya çapýnda baþarýlý iþletmelerin büyük bir kýsmýnda patent, faydalý model, tasarým, teknik bilgi, ticari sýr, marka vb. fikri mülkiyetler þirket deðerinin yüzde 50'den fazlasýný oluþturmaktadýr. Küresel pazarda özellikle patent lisanslarýndan elde edilen gelirler sürekli artarken, þirketlerin fikri mülkiyet haklarýný ticarileþtirilmesi ve deðerlemesi, þirketlerin geleceði açýsýndan büyük önem kazanmýþtýr. Bununla birlikte Türkiye'de fikri mülkiyet yönetimi anlayýþý hala yeterince olgunlaþmamýþtýr. Bunun arkasýnda yatan en önemli iki nedenden biri; þirketlerin büyük bir kýsmýnýn fikri mülkiyeti þirkete kazanç saðlayan, bir baþka deyiþle ticarileþtirilebilen bir varlýk olarak algýlamamasý, diðeri ise; fikri mülkiyeti yönetmelerini saðlayacak yönetim yetkinliklerine yeterli düzeyde sahip olmamasýdýr. Bu rapor, fikri mülkiyet haklarýnýn ticarileþtirilmesiyle ilgili temel konularý ve çeþitli yönetim araçlarýný paylaþarak bilgi ve yönetim eksiklerinin giderilmesine destek vermek amacýyla kaleme alýnmýþtýr. Yenilik geliþtiren þirketler kendi ticarileþtirme yoluna gidebilmekte ya da teknoloji ve fikir pazarlarýnda kendine bir ticarileþtirme ortaðý arayabilmektedir. Diðer bir deyiþle, kapalý ve entegre iþ modelini veya ortaklýklara dayanan açýk iþ modelini benimseyebilirler. Raporun ilk bölümü, genel olarak, bu iki farklý ticarileþtirme modelini karþýlaþtýrarak ne zaman, nasýl ve neden kullanýldýklarýný açýklamakta, ve ayrýca, farklý patent stratejilerini sunmaktadýr. Raporun ikinci bölümünde ise, teknoloji pazarlarýnda ortak arayan bir þirketin ya da yeniliðini geliþtirmek ve iyileþtirmek için farklý kaynaklara ve yetkinliklere ulaþmak isteyen bir þirketin arabuluculardan nasýl faydalanacaðý açýklanmaktadýr. Rapor, 2000'li yýllarýn baþýndan itibaren sayýlarý hýzla artan yenilik arabulucularýnýn nasýl çalýþtýðýný, müþterilerine nasýl deðer yarattýklarýný ve nasýl farklýlaþtýklarýný çeþitli örneklerle anlatmaktadýr. Raporun son bölümü ise; fikri mülkiyetin deðerlemesine ayrýlmýþtýr. Fikri mülkiyet üzerinden ticari iþlemlerin yapýlabilmesi ya da fikri mülkiyetin geliþtirilmesini ve korunmasýný teþvik edecek düzenlemelerin yapýlabilmesi, karar alýcýlarýn farklý fikri mülkiyet deðerleme yöntemlerini bilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle, raporun bu 17

18 bölümünde farklý deðerleme yöntemleri açýklanmakta, birbiriyle karþýlaþtýrýlmakta ve çeþitli örnekler üzerinden uygulama örnekleri verilmektedir. Rapor; tek bir yöntemi ya da yaklaþýmý savunmak yerine, farklý yaklaþýmlarý ve bunlarýn birbirleri ile karþýlaþtýrmalarýný paylaþarak, þirketlerdeki ve diðer kurumlardaki uzman karar alýcýlarýn bakýþ açýlarýný geniþletmeyi amaçlamýþtýr. 18

19 1 B Ö L Ü M FÝKRÝ MÜLKÝYET HAKLARININ TÝCARÝLEÞTÝRÝLMESÝ

20

21 1. FÝKRÝ MÜLKÝYET HAKLARININ TÝCARÝLEÞTÝRÝLMESÝ 1.1. Dünyada ve Türkiye'de Fikri Mülkiyet Haklarýnýn Ticarileþtirilmesi Fikri mülkiyet insanýn zihinsel yaratýcýlýðýnýn ortaya çýkarmýþ olduðu eserler ve ürünlerdir. Diðer ülkelerde olduðu gibi Türkiye'de de patent, faydalý model, telif ve marka gibi sýnaî ve fikri mülkiyet haklarýyla fikri mülkiyet koruma altýna alýnmýþtýr. Fikri mülkiyet haklarý, fikri mülkiyetin sahibinin izni olmadan baþkalarý tarafýndan kullanýlmasýný (üretme, satma, lisanslama vb.) belirli bir süre için engelleyen haklarý temsil eder. Örneðin Türkiye'de 551 sayýlý Patent Haklarýnýn Korunmasý Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararname'ye (551 sayýlý KHK) göre bir buluþ sahibi buluþuyla ilgili patent sahibi olursa baþvuru tarihinden itibaren 20 yýllýk bir koruma süresine hak kazanýr. Elbette her buluþ için patent verilmesi söz konusu deðildir. 551 sayýlý KHK'da yeni, tekniðin bilinen durumunu aþan ve sanayiye uygulanabilir olan buluþlar için patent verileceði açýkça belirtilmiþtir. Fikri mülkiyet ve onu koruyan patent vb. haklar, firmalarýn gayri maddi varlýklarý arasýnda en önemlilerindendir. ABD'de yapýlan araþtýrmalar, gayri maddi varlýklarýn S&P 500 firmalarýnýn piyasa deðerinin yaklaþýk %80'ini temsil ettiðine iþaret etmektedir. Benzer þekilde AB ülkelerinin ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin büyük þirketlerinin piyasa deðerinin yaklaþýk %70'i sahip olduklarý gayri maddi varlýklarýnýn bir sonucudur. Fikri mülkiyetin en önemli gayri maddi varlýklardan biri olduðunu ve olmaya devam edeceðini hatýrlarsak, þirketlerin fikri mülkiyet haklarýna olan ilgisini anlamakta zorluk çekmeyiz. Þekil 1.1'de görüldüðü üzere dünya genelinde 1995'te yaklaþýk yýlda adet patent baþvurusu yapýlýrken, bu rakam 2012'de yýlda yaklaþýk adet patent baþvurusuna çýkmýþtýr. Patent alma kriterlerini karþýlayarak tescil edilen patent sayýsý da 1995'te civarýndayken 2012 sonunda 'lere çýkmýþtýr. Patent baþvurularýnýn artmasýnda artan rekabetin ve küreselleþmenin getirdiði sürekli yenilikçi olma ve büyüme gereksinimi önemli bir etmendir. Elektrik-elektronik, kimya, malzeme bilimleri, ilaç ve gýda sanayi ve makine mühendisliði alanlarý yýllardan beri patent haklarýnýn etkin olarak kullanýldýðý teknoloji alanlarýdýr (Bkz. Þekil 1.2). Buna ek olarak, bilimin yeni uygulamalarý ve yeni toplumsal ve çevresel ihtiyaçlara cevap vermek için oluþan yeni sektörlerin de (nanoteknoloji ve alternatif enerji kaynaklarý gibi) patent baþvuru sayýlarýný artýrmada etkisi olmuþtur. 21

22 Þekil 1.1: Dünya Genelinde Patent Baþvurusu ve Tescili Rakamlarý ( ) Kaynak: WIPO (http://www.wipo.int/ipstats/en/statistics/patents/). Þekil 1.2: Teknolojik Alana Göre Dünya Genelinde Patent Baþvurularý ( ) Kaynak: WIPO (http://www.wipo.int/ipstats/en/statistics/patents/). 22

23 Ülkeler arasýnda patent baþvurusu sayýlarýnýn farklýlýk göstermesi ülkelerin ileri teknoloji ürün geliþtirip ticarileþtiren büyük þirketlere sahip olmasýyla iliþkilidir. Dünyada en çok patent baþvurusu yapan 50 þirket sýralamasýnda Japon ve ABD þirketlerinin sayýca çok olduðu (%70) göze çarpmaktadýr (Bkz. Þekil 1.3). Bunlarý AB ülkeleri, Güney Kore ve Çin Halk Cumhuriyeti þirketleri takip etmektedir verilerine göre her ne kadar Çin Halk Cumhuriyeti sadece iki þirketle bu listede temsil edilmiþ olsa bile, Çinli ZTE Corporation birinci, Huawei Technologies de dördüncü sýralarda yer almayý baþararak Çin Halk Cumhuriyeti'nin fikri mülkiyet haklarýna yaptýðý yatýrýmlarýn meyvelerini topladýðýný kanýtlamýþlardýr. Þekil 1.3: Ülkelerin En Fazla Patent Baþvurusu Yapan Þirket Sýralamasýndaki Þirket Sayýsý (2012) Kaynak: WIPO (http://www.wipo.int/ipstats/en/statistics/patents/). Dünya'daki tüm bu geliþmelere paralel olarak, Türkiye'de de patent ve faydalý model baþvurularý ve tescillerinde artýþ gözlemlenmektedir. Her ne kadar daha çok iniþli çýkýþlý bir geliþim seyredilse de 2013 yýlýndaki baþvurular ve tesciller 2009 rakamlarýnýn 1,5-2 katýna kadar çýkmýþtýr (Bkz. Þekil 1.4 ve 1.5). Türk Patent Enstitüsü'ne (TPE) yapýlan yatýrýmlar, kanunlardaki düzenlemeler, Ar-Ge için saðlanan vergi teþvikleri, büyük þirketlerin bilinçlenmesi ve yenilik yaratma yetkinliklerinin geliþmesi, üniversitelerin ve küçük þirketlerin fikri mülkiyet haklarýna verdikleri önemin artmasý ve direkt yabancý yatýrýmýn ileri teknolojiyi de beraberinde getirmesine paralel olarak Türkiye'de patent sayýlarý yýllara göre artýþ göstermektedir. Ancak, dünyada yýllýk patent baþvuru sayýlarýnýn olmasý, yýllýk patent baþvurusu ile Türkiye'nin daha kat etmesi gereken çok mesafe olduðunu göstermektedir. 23

24 Þekil 1.4: Türkiye'deki Toplam Patent Baþvurusu ve Tescil Rakamlarý ( ) Kaynak: TPE (http://www.tpe.gov.tr/portal/default2.jsp?sayfa=136). Þekil 1.5: Türkiye'deki Toplam Faydalý Model Baþvurusu ( ) ve Tescil Rakamlarý ( ) Kaynak TPE (http://www.tpe.gov.tr/portal/default2.jsp?sayfa=136). 24

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

TÜRKÝYE'DE AÇIK ÝNOVASYON EKOSÝSTEMÝNÝN OLUÞMASININ ÖNÜNDEKÝ ENGELLER VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ TÜRKÝYE'DE AÇIK ÝNOVASYON EKOSÝSTEMÝNÝN OLUÞMASININ ÖNÜNDEKÝ ENGELLER VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ Yrd. Doç. Dr. Mahmut Nedim

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana Ballorex Venturi Çift Regülatörlü Vana Isýtma ve soðutma sistemlerinin balanslanmasý Precision made easy Ballorex Venturi ýsýtma ve soðutma sistemlerini balanslamasýný saðlayan olan yeni jenerasyon çift

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

Engeller del Lift ile aþýlýr... Adel Kaset Tip Engelli Lifti del Þirket Profili ADEL Otomotiv, 2005 yýlýnda otomotiv yan sanayisi olarak Sn. Kamil Sölpüker tarafýndan kurulmuþtur. TEMSA Global A.Þ.'nin

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

5.1 Giriþ. Gündüz Ulusoy (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu Direktörü) Hande Yeðenoðlu (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu) 57

5.1 Giriþ. Gündüz Ulusoy (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu Direktörü) Hande Yeðenoðlu (TÜSÝAD-Sabancý Üniversitesi Rekabet Forumu) 57 5.TÜRKÝYE ÝMALAT SANAYÝÝNDE YENÝLÝK 56 5.1 Giriþ Türkiye imalat sanayiinin gerek GSMH içindeki payý gerekse toplam mal ihracatýndaki payý sürekli bir artýþ göstermektedir (Þekil 5.1 ve Þekil 5.2). Türkiye

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

Türkiye nin teori ile pratiði en iyi birleþtiren, iþ dünyasýnýn gereksinimlerine en uygun hazýrlanan, nda yeni dönem baþlýyor. HR DERGÝ tarafýndan 1996 yýlýndan beri düzenlenen bu programý daha önce tamamlayanlar,

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI

ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI ÝÇÝNDEKÝLER GÝRÝÞ 1. TEK DÜZEN HESAP PLANI 1.1.Sektörel Hesap Planý... 19 1.2.TDHP'nýn Amaç ve Kapsamý... 20 1.3. TDHP'nýn Yapýsý... 21 2. GENEL NÝTELÝKLÝ ÝÞLEMLER MUHASEBESÝ 2.1.Sigortacýlýk Dýþý Ýþlemler...

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

TÜRKÝYE'DE ALTERNATÝF TURÝZMÝN GELÝÞÝMÝNE YÖNELÝK DEÐERLENDÝRMELER Eylül 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-09/556 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0 212)

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Finansal Yönetim ve Excel Eðitimleri Pratik, bütün öðretmenlerin en iyisidir. Publius Syrus EÐÝTÝMÝN AMACI MS Excel, günümüzde, iþ hayatýnda yoðun þekilde kullanýlan, vazgeçilmez

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile ACADEMY FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN bilgi kaynaðýnýz iþbirliði ile WORLD FRANCHISE COUNCIL ÜYESÝDÝR EUROPEAN FRANCHISE FEDERATION ÜYESÝDÝR ACADEMY Giriþ Giriþ Franchise, perakendecilikte çaðýmýzýn

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Kurumsal Bilgi Kaynaklarý ve Bilgi Yönetimi

Kurumsal Bilgi Kaynaklarý ve Bilgi Yönetimi Türk Kütüphaneciliði 21, 2 (2007), 164-185 Kurumsal Bilgi Kaynaklarý ve Bilgi Yönetimi Institutional Knowledge Sources and Knowledge Management Fahrettin Özdemirci* ve Cengiz Aydýn** Öz Bilgi artan bir

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

BMCOLOR M A T B A A M Ü R E K K E P L E R Ý KURUMSAL KILAVUZ

BMCOLOR M A T B A A M Ü R E K K E P L E R Ý KURUMSAL KILAVUZ M A T B A A M Ü R E K K E P L E R Ý KURUMSAL KILAVUZ ÝÇÝNDEKÝLER 1.BÖLÜM: KURUMSAL RENK STANDARDI 3 2.BÖLÜM: KURUMSAL TEXT STANDARDI 4 3.BÖLÜM: LOGO DESENÝ VE METRIC YAPISI 5-6-7-8 4.BÖLÜM: LOGOSU NUN

Detaylı

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41.

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41. 7215 73-2/26 TR(TR) Kullanýcý için Kullanma talimatý ModuLink 25 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý off on C 5 off 2 on pm 1:41 24 Volt V Lütfen cihazý kullanmaya baþladan önce dikkatle

Detaylı

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Yrd. Doç. Dr. Kemal TURHAN a, Neslihan KALAYCI b, Serbülent ÜNSAL b, Vildan KAYIKÇI

Detaylı

FAST FASHION ON TIME DockArt Tekstil ve Hazýr Giyim Üretim Yönetimi için tasarlanmýþ bir iþ çözümü yazýlýmýdýr. DockArt iþinizi tasarýmdan, geliþtirmeye, üretimden, sevkiyata kadar bütün aþamalarýnda yönetmek

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

Sanayici ve Ýþadamlarý Derneði www.tutevsiad.org BÝRLÝKTEN KUVVET DOÐDU TÜRK-ÇÝN EKONOMÝK VE TÝCARÝ ÝÞBÝRLÝÐÝ FORUMU NDA BÝZDE TÜTEVSÝAD OLARAK YERÝMÝZÝ ALDIK T.C. Baþbakaný Recep Tayyip Erdoðan'ýn 8-11

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

Mart - 2005 (1. Dönem) I. MODÜL 25-26 Mart ÝNSAN KAYNAKLARI YÖNETÝMÝNE GÝRÝÞ Ýþ Analizi / Ýþ Tanýmý / Yetkinlikler Yönetim Kavramý ve Geliþimi - Temel Yönetim Fonksiyonlarý Ýnsan Kaynaklarý Yönetimi Kavramý

Detaylı

LEONARDO DA VINCI PROGRAMI

LEONARDO DA VINCI PROGRAMI AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI Leonardo da Vinci (Mesleki Eðitim) Programý 2007-2013 Comenius Eðitim ve Öðretim Erasmus l Leonardo da Vinci l Grundtvig l LEONARDO DA VINCI

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK TOPLAM KALÝTE YÖNETÝMÝ VE ISO 9001:2000 KALÝTE YÖNETÝM SÝSTEMÝ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK YÝBÝTAÞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇÝMENTO SANAYÝÝ A.Þ.

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GENÇLÝK PROGRAMI. Gençlik Programý 2007-2013. Gençlik

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GENÇLÝK PROGRAMI. Gençlik Programý 2007-2013. Gençlik AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI 2007-2013 GENÇLÝK PROGRAMI Gençlik Avrupa Komisyonu tarafýndan gençler için uygulamaya konmuþ bir programdýr.bu program Avrupalý gençlerin

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

Buluslar patentle korunur. Ticari deger tasiyan bulusunuzu taklit edilmekten patentleyerek koruyun.

Buluslar patentle korunur. Ticari deger tasiyan bulusunuzu taklit edilmekten patentleyerek koruyun. Buluslar patentle korunur. Ticari deger tasiyan bulusunuzu taklit edilmekten patentleyerek koruyun. Buluþ nedir? Buluþ, teknoloji alanýndaki belirli bir sorunun çözümü olarak tanýmlanýr. Buluþ kavramý,

Detaylı

TexArt Tekstil Üretim Yönetim Sistemi TexArt, iplik üretimi, dokuma kumaþ, örme kumaþ üretimi ve her türlü boya ve terbiye tesisleri için tasarlanmýþ bir iþ çözümü yazýlýmýdýr. Hýzla deðiþen dünyamýzda

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

ORTAKLAR SERMAYE PAYI HÝSSE

ORTAKLAR SERMAYE PAYI HÝSSE ÝZULAÞ GÖREV TANIMI 1990 yýlýnda kurulan Ýzulaþ'ýn hedefi Ýzmir kent içi ulaþým hizmetleri, otopark iþletmeciliði, araç bakým onarým üniteleri kurup iþletmek, petrol daðýtým taþýmacýlýðý, kara - deniz

Detaylı

maybesan makina sanayi ltd. þti. BETON SANTRALÝ EKÝPMANLARI hakkýmýzda Amacýmýz: Tam müþteri memnuniyeti Uygun ve yüksek teknoloji Kaliteli ürün yelpazesi Vizyonumuz: Geleceði bugün birlikte yaþamak için,

Detaylı

insan kaynaklarý ve yönetim dergisi Mart - Mayýs 2006 06 YETKÝNLÝKLERE DAYALI STRATEJÝK ve ENTEGRE ÝKY UZMANLIK PROGRAMI Eðitim& Danýþmanlýk Yetkinliklere Dayalý Stratejik ve Entegre Ýnsan Kaynaklarý Yönetimi

Detaylı

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu 9355495 2. baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere, HS-2R ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin ilgili

Detaylı

Küresel Rekabet Raporunun Ýnovasyon bölümünde Türkçe de daha çok yenilik olarak

Küresel Rekabet Raporunun Ýnovasyon bölümünde Türkçe de daha çok yenilik olarak 4.ÝNOVASYONA YÖNELÝK ÝVME 52 4.1 Ýnovasyon Nedir? Küresel Rekabet Raporunun Ýnovasyon bölümünde Türkçe de daha çok yenilik olarak kullanýlan ve Ýngilizce de innovation sözcüðü karþýlýðýnda inovasyon kelimesi

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TBMM 2011 MALİ YILI KESİN HESABI, 2012 YILI BÜTÇE UYGULAMALARI VE 2013-2015 DÖNEMİ BÜTÇE TEKLİFLERİ Saygıdeğer Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun

Detaylı

BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ

BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ BETON SANTRALLERÝ BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ OTOMASYON SÝSTEMLERÝ Kusursuzluk, tesisin beyninde baþlar... NAMTAÞ Beton Santralleri, NAMTAÞ mühendislerinin geliþtirdiði, sektöründe yýllarca sýnanmýþ

Detaylı

Bölüm 1: Kalite kavramý

Bölüm 1: Kalite kavramý Bölüm 1: Kalite kavramý A. Kalitenin tanýmý Ýnsanoðlu her zaman daha iyisini yapmak için çalýþan bir yapýya sahiptir. Karanlýk çaðdan bilgi çaðýna uzanan geliþme sürecine göz attýðýmýzda insanlarýn yaþam

Detaylı

HD kalitesinde tamamen ücretsiz Türkçe anlatýmlý Solid Edge 2D Drafting eðitim videolarý

HD kalitesinde tamamen ücretsiz Türkçe anlatýmlý Solid Edge 2D Drafting eðitim videolarý HD kalitesinde tamamen ücretsiz Türkçe anlatýmlý Solid Edge 2D Drafting eðitim videolarý BDT Yazýlým tarafýndan hazýrlanan Solid Edge Türkiye Teknik Destek sitesi üzerinde yayýnlanan HD kalitedeki Türkçe

Detaylı

Ballorex Dynamic. Basýnç Baðýmsýz Kontrol Vanasý. Precision made easy

Ballorex Dynamic. Basýnç Baðýmsýz Kontrol Vanasý. Precision made easy Ballorex Dynamic Basýnç Baðýmsýz Kontrol Vanasý Precision made easy Dinamik balanslama ile toplam debi kontrolü Precision made easy Ballorex Dynamic yeni nesil basýnçtan baðýmsýz balans ve kontrol vanasýdýr.

Detaylı

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi 1- AMAÇ-KAPSAM 3- KONGRE, BULUÞMA ve KURSLARIN ZAMANLAMASI Türk Omurga Derneði, omurga týbbý konusunda bilgi ve teknolojinin Omurga Kongresi iki yýlda bir, bahar aylarýnda ve uluslararasý olarak mümkün

Detaylı

2007 FAALÝYET RAPORU Ýçindekiler Yönetim Kurulu Baþkaný nýn Mesajý... 1-2 Ýcra Kurulu Baþkaný nýn Mesajý... 3-4 Yönetim... 5-8 LOGO Hakkýnda... 9 Ýnsan Kaynaklarý... 10 Ortaklýðýn Faaliyet Gösterdiði Sektör

Detaylı

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere)

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere) Genel Özellikler Hava perdeleri yüksek debili ve ince formlu hava akýmý saðlamak amacýyla üretilmiþlerdir. Kullanýlýþ amacý birbirinden farklý sýcaklýk deðerlerine sahip iki ortamý hareket serbestisi saðlayacak

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Ýþletmelerin Kurumsal Ýmajlarýnýn Hedef Kitlelere Ýletilmesinde Bir Araç Olarak Kurum Web Siteleri

Ýþletmelerin Kurumsal Ýmajlarýnýn Hedef Kitlelere Ýletilmesinde Bir Araç Olarak Kurum Web Siteleri Ýþletmelerin Kurumsal Ýmajlarýnýn Hedef Kitlelere Ýletilmesinde Bir Araç Olarak Kurum Web Siteleri Arþ. Gör. Sinem YEYGEL, Arþ Gör. Ayþen TEMEL Ege Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Özet / Abstract Rekabet

Detaylı

GIDA ÝLE TEMAS EDEN ÜRÜNLER VE PAKETLEME MALZEMELERÝ TEST HÝZMETLERÝ PAKETLEMENÝN TÜM AÞAMALARINDA GÜVEN Paketleme, ürünlerinizin tanýtýmýnda, korunmasýnda ve nakliyesinde önemli bir rol oynar. Paket tasarýmý

Detaylı

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 TÜRKÇE Bu kabloyla, uyumlu bilgisayarýnýzla Nokia cihazý arasýnda verileri aktarabilir ve senkronize edebilirsiniz. Ayrýca, bilgisayardan ayný anda uyumlu Nokia cihazýnýzdaki

Detaylı

98 TÜPRAÞ 2008 FAALÝYET RAPORU 99 BAÐIMSIZ DENETÝM RAPORU Türkiye Petrol Rafinerileri A.Þ. nin Yönetim Kurulu na 1. Türkiye Petrol Rafinerileri A.Þ ( TÜPRAÞ ), baðlý ortaklýklarý ve müþterek yönetime tabi

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı