TİTRİMETRİ Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TİTRİMETRİ Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır."

Transkript

1 Konsantrasyon: Bir çözeltinin belirli bir hacminde çözünmüş olarak bulunan madde miktarıdır. Konsantrasyon = çözünen madde miktarı = ağırlık çözelti hacmi hacim TİTRİMETRİ g/l, mg/l, g/ml, mg/ml 1 g = 10 3 mg = 10 6 g = 10 9 ng Çözünmüş madde sıvı ise (hacim/hacim) ml/ml veya ml/l. ppm: parts per million milyonda bir kısım (mg/kg, mg/l) ppb: parts per billion milyarda bir kısım ( g/kg, ng/ml) *Seyreltik sulu çözeltilerin yoğunluğu ~ 1 g/ml olarak kabul edilebilir 1

2 Molarite (=Molar konsantrasyon) (M): Bir çözeltinin 1 litresinde çözünmüş maddenin mol sayısıdır. Çözünen maddenin mol sayısı (mol) Molarite (M) = Çözeltinin hacmi (L) M = mol/l veya mmol/ml Çözünen madde miktarı (g) Mol sayısı = Çözünen maddenin mol ağırlığı (g/mol) Normalite (=Normal konsantrasyon) (N): Bir çözeltinin 1 litresinde çözünmüş maddenin ekivalan gram sayısıdır. Çözünen maddenin ekivalan gram sayısı (eg) Normalite (N) = Çözeltinin hacmi (L) Çözünen madde miktarı (g) Ekivalan gram sayısı = Çözünen maddenin ekivalan ağırlığı (g/eg) Çözünen madde miktarı (g) N = Çözünen maddenin ekivalan ağırlığı (g/eg) x Çözelti hacmi (L) M = Çözünen madde miktarı (g) Çözünen maddenin mol ağırlığı (g/mol) x Çözelti hacmi (L) Ekivalan ağırlık = Mol ağırlığı Etkime değeri 2

3 TİTRİMETRİ Belli bir hacim çözeltideki madde miktarını, bu madde ile reaksiyona giren ve konsantrasyonu belli olan başka bir madde çözeltisinin hacmini ölçerek tayin etme yöntemine titrimetri denir. Titrimetrik analizde yapılan işlemin adı titrasyondur. Titrasyonlarda tayin edilecek maddenin tam ve hızlı olarak gerçekleşen herhangi bir kimyasal reaksiyonu kullanılır. En yaygın titrasyon çeşitleri, asit-baz, indirgenme-yükseltgenme, kompleks oluşumu veya çöktürme reaksiyonlarına dayanır. Miktarı tayin edilecek madde, konsantrasyonu bilinen başka bir maddeyle eşdeğer (ekivalan) miktarda reaksiyona girmelidir. Ayarlı çözelti (Titrant, Standart çözelti) : Titrasyonda kullanılan konsantrasyonu bilinen çözeltidir. Primer standart: Titrimetrik yöntemlerde referans madde olarak standart çözeltilerin ayarlanmasında kullanılan ve saflığı çok yüksek olan bir maddedir. Ekivalans noktası: Tayini istenen maddenin miktarına eşdeğer miktarda madde içeren ayarlı çözelti ilavesinin tamamlandığı ana denir. Endikatör: Ekivalans noktasını saptamak için kullanılan yardımcı maddeye denir. 3

4 Bitiş noktası: Titrasyonda endikatörün değişiklik gösterdiği ana denir. Örnek: 0.1 N NaOH çözeltisiyle yapılan bir titrasyonda Endikatör farkı: Bitiş noktasına kadar sarf edilen ayarlı çözelti hacmi ile ekivalans noktasına kadar harcanması gereken ayarlı çözelti hacmi arasındaki farka denir. Bitiş noktası hatası (Titrasyon hatası): Bitiş noktası ve eşdeğerlik (ekivalans) noktası arasındaki fark titrasyon hatasıdır. Endikatör farkı hacmindeki titrant maddenin eşdeğer cinsinden miktarıdır. Titrasyon hatasını boş titrasyon yapılarak tahmin etmek mümkündür. 25 ml (Ekivalan noktası) 25.2 ml (Bitiş noktası) Endikatör farkı: = 0.2 ml = L Titrasyon Hatası: L x 0.1 N= 0.2 x 10-4 eg 4

5 Titrasyonlar yapılış şekline göre ikiye ayrılır: a. Direkt titrasyon b. Geri titrasyon Direkt titrasyon: Tayin edilecek madde çözeltisi doğrudan ayarlı çözelti ile titre edilir. 5

6 Geri titrasyon: Miktarı tayin edilecek A maddesinin belli hacimdeki çözeltisine, bunun hepsini reaksiyona soktuktan sonra bir kısmı artacak hacimde ayarlı B çözeltisi (B nin hacmi belli aşırısı) konur ve bunun A ile reaksiyonundan artan kısmı, bununla reaksiyona giren başka bir C maddesinin ayarlı çözeltisiyle titre edilir. Bir başka deyişle, miktarı tayin edilecek çözeltiye ayarlı çözeltinin fazlası eklenir. Ayarlı çözeltinin kalanı ikinci bir ayarlı çözelti ile titre edilerek, analiz edilecek madde ile reaksiyona giren miktarı bulunur. Geri titrasyona, titrasyona esas olan reaksiyonun hızı az ise direkt titrasyon için uygun endikatör yoksa madde uçucu ise madde havadan etkileniyorsa ayarlı çözeltinin kararsız olması durumunda başvurulur. 6

7 Titrasyona esas olan reaksiyonun cinsine göre titrasyonlar iki gruba ayrılır: 1- İyon birleşmesine dayananlar a. İyonize olmayan bileşik oluşturulması (protoliz titr.): Bu yönteme örnek, sulu çözeltide asitlerin bazlarla ve bazların asitlerle titrasyonu verilebilir. Burada az dissosiye olan su oluşmaktadır.bu yöntemde proton alışverişi olduğundan yönteme protoliz titrasyonları denir. b. Çöktürme olayı (arjantometri) c. Kompleks oluşturulması (kompleksometri) 2- Elektron nakli esasına dayananlar a. Redoks titrasyonları (oksidimetrik, redüktimetrik) Titrimetrik Yöntemlerin Sınırları: * Miktar tayinine esas olan reaksiyon bilinen bir reaksiyon denklemine göre, hızlı ve sonuna kadar yürümelidir. * Tayin edilecek madde ile ayarlı çözeltisi halinde kullanılan madde arasında yan reaksiyon olmamalıdır. * Çözeltideki diğer maddeler titrant ile reaksiyon vermemelidir. * Titrasyonun eşdeğer noktasını saptamak için uygun bir endikatör bulunmalıdır. 7

8 8

9 9

10 10

11 11

12 12

13 Eşdeğer Ağırlık Eşdeğer ağırlık sabit bir değer değildir, maddenin reaksiyonundaki etkime değerine bağlıdır. N= M x etkime değeri Tuzların etkime değeri toplam (+) veya (-) iyon sayısına eşittir. K 2 C0 3 in ekivalan ağırlığı = 138 / 2= 69 (ed=2) Asit bazlarda etkime değeri (H + ) veya (OH - ) sayısına eşittir. Redoks reaksiyonlarında etkime değeri alınan veya verilen elektron HCl in eşdeğer ağırlığı = 36.5 / 1 = 36.5 (ed=1) H 2 SO 4 in eşdeğer ağırlığı = 98 / 2 = 49 (ed=2) Al(OH) 3 in eşdeğer ağırlığı = 78 / 3 = 26 (ed=3) sayısına eşittir. - MnO +5e 4 Mn 2+ (ed=5) - MnO +3e 4 MnO2 (ed=3) 13

14 Örnek: 10 g Ba(OH) 2 deki eşdeğer gram sayısını bulunuz Eşdeğer ağırlık = Molekül ağırlığı / etkime değeri Eşdeğer ağırlık= 171,4 / 2 = 85,7 Eşdeğer gram sayısı (E)= madde miktarı (a) / eşdeğer ağırlık E= 10 g / 85,7 = 0,1167 Örnek: 0,1 N 1L NaOH çözeltisi nasıl hazırlanır? Bu çözeltinin ayarlanmasında 0,1250 g Benzoik Asit primer standart madde olarak tartılıyor, çözülüyor ve hazırlanan NaOH çözeltisi ile titre ediliyor. NaOH çözeltisinden 10,15 ml harcandığına göre NaOH in gerçek normalitesi nedir? NaOH nem çekici olduğu için laboratuvar şartlarında kesin tartımı yapılamaz. 0,1 N 1 L NaOH hazırlamak için yaklaşık 4 g tartılır, su ile 1000 ml ye tamamlanır ve primer standart bir maddeye karşı ayarlanır (primer standart: Benzoik asit (C 7 H 6 O 2 ) MA= 122,12) 14

15 Eşdeğerlik noktasında meq benzoik asit = meq NaOH meq benzoik asit =125 mg / = 1,024 meq 1,024 = meq NaOH 1,024 = N NaOH x V NaOH 1,024 = N NaOH x 10,15 ed 1M çöz HCl = HCl + NaOH NaCl + H 2 O 1 = 1N H 2 SO 4 = H 2 SO 4 + 2NaOH Na 2 SO 4 + 2H 2 O 2 = 2N Na 2 CO 3 = Na 2 CO 3 + HCl NaHCO 3 + NaCl 1 = 1N Na 2 CO 3 = Na 2 CO 3 + 2HCl H 2 CO 3 + 2NaCl 2 = 2N H 3 PO 4 = H 3 PO 4 + NaOH NaH 2 PO 4 + H 2 O 1 = 1N H 3 PO 4 = H 3 PO 4 + 2NaOH Na 2 HPO4 + 2H 2 O 2 = 2N N NaOH = 0,

16 Normalite faktörü = Ayar faktörü Bir titrasyonda tam normaliteli çözeltiden harcanması gereken hacmin Titrimetrik Analiz Hesapları Bir titrasyonda eşdeğer noktaya gelindiğinde: yaklaşık normaliteli çözeltiden harcanan hacme oranıdır. Gerçek normalite = Yaklaşık normalite x faktör f = olan yaklaşık 0.1 N NaOH çözeltisinin gerçek normalitesi: 0.1 x = dir. f<1 ise hazırlanan çözelti olması gerekenden seyreltik, f>1 ise hazırlanan çözelti olması gerekenden derişiktir. Tayin edilen maddenin Harcanan ayarlı çözeltideki mad milieşdeğer gram sayısı denin milieşdeğer gram sayısı (E A ) (E B ) E A = madde miktarı (mg) eşdeğer ağırlık N = meg sayısı (E B ) E B = N x V hacim (ml) E B = N x f x V E A = E B 16

17 Yaklaşık 0.1 N NaOH çözeltisinin ayarlanması için oksalik asit dihidrat (H 2 C 2 O 4.2H 2 O, FA=126) dan g tartılmış ve titrasyonda 18.2 ml a. = madde miktarı (mg) = N x f x V (ml) E eşdeğer ağırlık veya: a. = madde miktarı (g) = N x f x V (ml) E eşdeğer ağırlık 1000 Ayarlı çözeltinin normalite faktörünün hesaplanması: * Primer standartla ayarlama: a = N x f x V f = a. E N x V x E harcanmışsa çözeltinin faktörünü ve gerçek normalitesini hesaplayın. H 2 C 2 O 4.2H 2 O ın eşdeğer ağırlığı, E=126/2=63 H 2 C 2 O 4.2H 2 O ın meg sayısı = harcanan yaklaşık 0.1 N NaOH 0.1 x f x 18.2 deki meg sayısı = 0.1 x f x 18.2 f = x 0.1 x 18.2 f = N = 0.1 x = eg/l 17

18 * Faktörü bilinen bir çözelti ile ayarlama: V 1. N 1 = V 2. N 2 V 1. N 1. f 1 = V 2. N 2. f 2 Yaklaşık 0.1 N HCl çözeltisinin 25 mililitresini titre etmek için faktörü olan yaklaşık 0.1 N NaOH çözeltisinden 26.9 ml harcanmışsa HCl çözeltisinin faktörü: 25 x 0.1 x f = 26.9 x 0.1 x f = 26.9 x = * Madde miktarının hesaplanması: tayin edilecek A maddesinin 250 ml hacmindeki çözeltisinden 25 ml alınıp, B maddesinin ayarlı çözeltisi ile titre ediliyor. Titrasyonda V ml ayarlı çözelti sarf edilmişse V x N x f = B maddesinin meg sayısı V x N x f = A maddesinin meg sayısı = a /E V x N x f x E = A maddesinin mg miktarı (25 ml için) V x N x f x E x 10 = A maddesinin mg mitarı (250 ml için) 18

19 250 mililitrelik balonjojedeki formik asit (H.COOH, FA=46) örneğinin 25 mililitresini titre etmek için faktörü olan yaklaşık 0.1 N NaOH çözeltisinden 11.2 ml harcanmışsa örnekteki formik asit miktarını ve konsantrasyonunu hesaplayınız x 0.1 x = meg NaOH = meg HCOOH x 46 = mg HCOOH / 25 ml x 46 x 10 = mg HCOOH / 250 ml = g HCOOH / 250 ml M = = mol/l 46 x 0.25 * Yüzde miktarının hesaplanması: A maddesi örneğinden T g tartılmış, suda çözündürüldükten sonra B maddesinin ayarlı çözeltisi ile titre edilmişse; A maddesinin yüzdesi ne kadardır? V x N x f = B maddesinin meg sayısı = A maddesinin meg sayısı V x N x f x E = A maddesinin mg miktarı/ T g örnekte % A = A maddesinin mg miktarı x 100. T (mg) 19

20 Bir KHCO 3 (FA=100.1) örneğinden g tartılmış, bir miktar suda çözündürüldükten sonra N HCl çözeltisi ile titre edilmiştir. Sarfiyat 13.6 ml ise örnekteki KHCO 3 miktarı ve yüzdesi ne kadardır? 13.6 x = meg HCl = meg KHCO 3 = x 100.1=161.0 mg KHCO 3 (165.2 mg örnekte) 100 % KHCO 3 = x = %97.46 KHCO Bir Na 2 CO 3 (FA=106) örneğinden g tartılmış, suda çözündürüldükten sonra 250 mililitreye tamamlanmıştır. Bu çözeltinin 25 mililitresi N HCl ile titre edildiğinde 11.3 ml harcanmışsa örnek yüzdesi ne kadardır? Kullanılan end: metiloranj (Na 2 CO 3 ed=2) Na 2 CO 3 ın eşdeğer ağırlığı, E= 106 = x = meg HCl = meg Na 2 CO 3 = x 53 = 61.1mg Na 2 CO 3 /25 ml = 61.1 x 10 = mg Na 2 CO 3 /250 ml % Na 2 CO 3 = x x = %

21 * Geri titrasyonda sonucun hesaplanması: A maddesi örneğinde T g tartılmış, N B normaliteli, B ayarlı çözeltisinden V B ml katıldıktan sonra; B çözeltisinin reaksiyona girmeden kalan miktarı, N C normaliteli C ayarlı çözeltisi ile titre edilmişse, A maddesinin yüzde miktarı ne kadardır? (V B. N B V C. N C ) = B nin meg sayısı (A maddesi için harcanan) V B. N B V C. N C = A nın meg sayısı (V B. N B V C. N C ). E = A nın mg mikt.(t g örnekte) (V B. N B V C. N C ). E x 100 = % A Bir amonyak çözeltisinden g tartıldıktan sonra N HCl çözeltisinden 15 ml katılmıştır. Arta kalan HCl in titrasyonu için N NaOH çözeltisinden 8.5 ml sarfedilmişse NH 3 yüzdesi ne kadardır? (NH 3, FA=17) (15 x x ) = 6.72 meg HCl = 6.72 meg NH x 17 = mg NH 3 = g NH x 100 = % 3.7 NH T (g) 21

22 Yaklaşık normalitedeki çözeltiyi istenilen normaliteye getirmek: f > 1 ise : Çözeltiye su katılır. 1 litre, f = olan yaklaşık 0.1 N H 2 SO 4 çözeltisinin faktörünün olması için çözeltiye kaç ml su katılmalıdır? N 1 x V 1 x f 1 = N 2 x V 2 x f x x 0.1 = V 2 x 1 x 0.1 V 2 = ml olmalıdır = ml su katılmalıdır. f < 1 ise : Çözeltiye madde veya derişik bir çözeltiden katılır. 750 ml, f= olan yaklaşık 0.2 N NaCl çözeltisinin tam 0.2 N olması için a) kaç g NaCl (FA=58.5) katılmalıdır? Çözeltideki NaCl ün meg sayısı : V x N x f = 750 x 0.2 x = 126 meg Tam 0.2 N çözeltide bulunması gereken NaCl ün meg sayısı: V x N = 750 x 0.2 = 150 meg Fark: = 24 meg NaCl 24 x 58.5 = 1404 mg = g NaCl 22

23 b) 1 N NaCl çözeltisinden kaç ml katılmalıdır? V 1 N 1 + V 2 N 2 = (V 1 +V 2 ) N 3 çözeltideki katılan istenen meg meg meg N 2 V 3 (750 x 0.2 x ) + (V 2 x 1)= (750 + V 2 ) 0.2 V 2 Çözeltiye 30 ml 1 N NaCl katılır. = 30 ml Kullanılan cam aletlerden ileri gelen hatalar Ayarlama hatası: Ölçülü kapların hatalı hazırlanması. Hacim kontrolü. Kabın kirli olması: Sıvının iç yüzeye yapışmaması sonucunda, tamamen akamaması. Kabın tamamen boşaltılmasından ileri gelen hatalar: Sıvının kabın iç yüzeyinden süzülmesinin beklenmemesi. Sıcaklıkla ilgili hata: Ölçülü kaplara sıcak sıvı konulması veya kapların ısıtılması. Seviye okuma hatası: 23

24 Hacim Kontrolü 250 ml.lik bir balonjojenin boşken ağırlığı: g Çizgisine kadar su doldurulduğunda ağırlığı: g = g balonjojedeki su ağırlığı Örnek: 25 ml NaCl çözeltisi N=0,1 olan standart AgNO 3 çözeltisi ile titre ediliyor ve 40,25 ml AgNO 3 çözeltisi harcanıyor. Reaksiyon denklemini ve NaCl çözeltisinin konsantrasyonunu g/l olarak hesaplayınız? Reaksiyon denklemi; NaCl + AgNO 3 AgCl (k) + Na + + NO 3-18 o C de çalışılıyorsa 1000 ml için düzeltme faktörü T=2.49; 250 ml için 2.49 / 4 = 0.62 dir. 20 o C deki düzeltilmiş hacmi: = ml Eşdeğerlik noktasında meq AgNO 3 = meq NaCl N x V AgNO = 0,1 x 40,25 = 4,025 = meq NaCl 3 AgNO3 = 4,025 x 58,5 = 235,3 mg NaCl içeriyor C NaCl = 235,3 / 25 = 9,412 mg/ml (g/l) 24

25 Örnek: 20 ml FeCl 2 çözeltisi N=0,0991 olan standart KMnO 4 çözeltisi ile titre ediliyor ve 24,5 ml standart çözelti harcanıyor. Asitli ortamda yürüyen bu reaksiyonun denklemini yazınız ve Fe 2+ çözeltisindeki FeCl 2 konsantrasyonunu g/l olarak hesaplayınız? Reaksiyon denklemi; KMnO 4 + 5FeCl 2 + 4H 2 SO 4 Mn Fe H 2 O + 4SO K Cl - Eşdeğerlik noktasında meq FeCl 2 = meq KMnO 4 N KMnO 4 x V KMnO4 = 0,0991 x 24,5 = 2,4280 = meq FeCl 2 Bu reaksiyonda Fe +2 değerliğinden +3 değerliğine yükseliyor yani etki değeri 1 dir. Böylece ekivalan ağırlığı = formül ağırlığı = 127 dir = 2,4280 x 127 = 308,3 mg FeCl 2 içeriyor C FeCl 2 = 308,3 / 20 = 15,42 mg/ml (g/l) Örnek: 11,40 g sirke 0,5 N NaOH çözeltisi ile titre edildiğinde bu çözeltiden 18,25 ml sarfediliyor. Reaksiyon denklemini yazınız ve sirkedeki % (ağ/ağ) asetik asit miktarını hesaplayınız? Reaksiyon denklemi; CH 3 COOH + NaOH CH 3 COONa + H 2 O Eşdeğerlik noktasında meq CH 3 COOH = meq NaOH N NaOH x V NaOH = 0,5 x 18,25 = 9,125 = meq CH 3 COOH = 9,125 x 60 = 547,7 mg CH 3 COOH içeriyor mg sirkede 547,7 mg asetik asit varsa 100 de X X= % 4,80 25

KANTİTATİF ANALİTİK KİMYA PRATİKLERİ

KANTİTATİF ANALİTİK KİMYA PRATİKLERİ KANTİTATİF ANALİTİK KİMYA PRATİKLERİ Kantitatif analiz yöntemleri, maddenin miktar tayinlerine dayalı analiz yöntemleridir. Günümüzde miktar tayinine yönelik birçok yöntem bilinmektedir. Pratik çalışmalarda

Detaylı

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir.

Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen. olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. 3. ÇÖZELTİLER VE ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Çözelti: Homojen karışımlardır. Çözelti iki veya daha fazla maddenin birbiri içerisinde homojen olarak dağılmasından oluşan sistemlere denir. Çözelti derişimi

Detaylı

ANALİTİK KİMYA UYGULAMA II GİRİŞ

ANALİTİK KİMYA UYGULAMA II GİRİŞ ANALİTİK KİMYA UYGULAMA II GİRİŞ 14.02.2017 KANTİTATİF ANALİTİK KİMYA PRATİKLERİ Kantitatif analiz yöntemleri, maddenin miktar tayinlerine dayalı analiz yöntemleridir. Günümüzde miktar tayinine yönelik

Detaylı

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 1. DENEYİN AMACI ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Bir kimyasal bileşikte veya karışımda

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Çözeltiler Çözelti, iki veya daha fazla maddenin homojen bir karışımı olup, en az iki bileşenden oluşur. Bileşenlerden biri çözücü, diğeri ise çözünendir. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır.

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. Çözelti konsantrasyonları Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. 1 -Yüzde ( % ) -Molarite (M) -Molalite (m) -Normalite (N) çözelti konsantrasyonlarını

Detaylı

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi

Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi DENEY 6 KMNO4 İLE Fe 2+ MİKTAR TAYİNİ 6.1. AMAÇ 6.2. TEORİ Yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinin genel ilkelerinin öğrenilmesi Yükseltgenme bir atomun yükseltgenme sayısının cebirsel olarak arttığı bir

Detaylı

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım

Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Genel Kimya 101-Lab (4.Hafta) Asit Baz Teorisi Suyun İyonlaşması ve ph Asit Baz İndikatörleri Asit Baz Titrasyonu Deneysel Kısım Asit Baz Teorisi Arrhenius Teorisi: Sulu çözeltlerine OH - iyonu bırakan

Detaylı

BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ

BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ BAZ KARIŞIMLARININ VOLUMETRİK ANALİZİ NaOH-Na2CO3 Tayini Alkali ve toprak alkali metallerin hidroksitleri kuvvetli nem çekici özelliğe sahiptirler. Bu nedenle katı haldeki bu hidroksitlerin dış yüzeyleri

Detaylı

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA

ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVARI EĞİTİM NOTU ÇÖZELTİ/MİX HAZIRLAMA ZENGİNLEŞTİRME (SPIKE) YAPMA Hazırlayan: Dr.Özge ÇETİNKAYA AÇAR T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Genel Kimya. Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü Genel Kimya Bölüm 7: ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK Yrd. Doç. Dr. Mustafa SERTÇELİK Kafkas Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz

Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Gravimetrik Analiz & Volumetrik Analiz Kimyasal analiz; bir maddenin bileşenlerini ve/veya bileşenlerin bağıl miktarlarını tayin etmek için yapılan işlem(ler)dir. Analiz Yöntemleri Klasik (Yaş) Yöntemler

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Yöntem Titrant Belirteç Dönüm Noktası Fiziksel / Kimyasal

Yöntem Titrant Belirteç Dönüm Noktası Fiziksel / Kimyasal 1. 1,585 g lık bir deterjan numunesi 100 ml saf suda çözülüyor. Bu numunenin 25 ml si erlene alınıp Mohr metoduyla titre edildiğinde 0,1050 M standart AgNO 3 çözeltisinden 9,40 ml harcanıyor. Numunedeki

Detaylı

DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU

DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU DENEY 4 KUVVETLİ ASİT İLE KUVVETLİ BAZ TİTRASYONU 4.1. AMAÇ Asit ve baz çözeltilerinin hazırlanması, nötralleşme tepkimelerinin yapılışlarının öğrenilmesi. 4.2.TEORİ Asit ve baz kavramı günlük hayatta

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ÇÖZELTİLER Homojen karışımlara çözelti denir. Çözelti bileşiminin ve özelliklerinin çözeltinin her yerinde aynı olması sebebiyle çözelti, «homojen» olarak nitelendirilir. Çözeltinin değişen

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi

7-2. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Amfiprotik çözücü b) Farklandırıcı çözücü c) Seviyeleme çözücüsü d) Kütle etkisi SKOOG 7-1. Aşağıdakileri kısaca tanımlayınız veya açıklayınız. a) Zayıf elektrolit b) Bronsted-Lowry asidi c) Bronsted-Lowry asidinin konjuge bazı d) Bronsted-Lowry tanımına dayanarak nötralleşme e) Amfiprotik

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir.

kimyasal değişimin sembol ve formüllerle ifade edilmesidir. myasal reaksiyon Bir (veya birden fazla ) madde nin etkileşim sonucu yeni madde(lere) dönüşmesi işlemidir. ziksel değişim - renk değişimi - çökelek oluşumu - gaz çıkışı - ısı değişimi imyasal denklem aktif

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar AMAÇ: - Moleküler Biyoloji laboratuvarında kullanılan çözeltileri ve hazırlanışlarını öğrenmek. - Biyolojik tamponların kullanım amaçlarını,

Detaylı

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz.

6. Aşağıdaki tablodan yararlanarak X maddesinin ne olduğunu (A, B,C? ) ön görünüz. 1. Lavosier yasası nedir, açıklayınız. 2. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2 H 2 O tepkimesine göre 2,0 g etilenin yeterli miktarda oksijenle yanması sonucu oluşan ürünlerin toplam kütlesi nedir, hesaplayınız. 3.

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı

3. Kimyasal Bileşikler

3. Kimyasal Bileşikler TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 3. Kimyasal Bileşikler Mol kavramı ve kimyasal bileşikler Kimyasal Bileşik Formülleri (Kaba vs Molekül Formülü) Yüzde bileşimin hesaplanması Yakma analizi TOBB Ekonomi

Detaylı

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır.

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. 7. ASİTLER VE BAZLAR Arrhenius AsitBaz Tanımı (1884) (Svante Arrhenius) Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. HCl H + + Cl NaOH

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür.

İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. İletkenlik, maddenin elektrik akımını iletebilmesinin ölçüsüdür. C= 1/R dir. Yani direncin tersidir. Birimi S.m -1 dir. (Siemens birimi Alman bilim insanı ve mucit Werner von Siemens e ithafen verilmiştir)

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)]

4. ÇÖZÜNÜRLÜK. Çözünürlük Çarpımı Kçç. NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) K = [AgCl(k)] 4. ÇÖZÜNÜRLÜK Çözünürlük Çarpımı NaCl Na+ + Cl- (%100 iyonlaşma) AgCl(k) Ag + (ç) + Cl - (ç) (Kimyasal dengeye göre iyonlaşma) + - [Ag ][Cl ] K = [AgCl(k)] K [AgCl(k)] = [Ag + ] [Cl - ] = [Ag + ] [Cl -

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

YouTube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ

YouTube:Kimyafull Gülçin Hoca Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ Serüveni DERİŞİM BİRİMLERİ Ppm-ppb SORU ÇÖZÜMLERİ ppm Toplam madde miktarının milyonda 1 birimlik maddesine denir. NOT: 1 kg su = 1 Litre ppm =. 10 6 1 kg çözeltide çözünen maddenin mg olarak kütlesine

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

Suyun sertliği geçici ve kalıcı sertlik olmak üzere ikiye ayrılır ve suda sertlik çözünmüş Ca +2 ve Mg +2 tuzlarından ileri gelir.

Suyun sertliği geçici ve kalıcı sertlik olmak üzere ikiye ayrılır ve suda sertlik çözünmüş Ca +2 ve Mg +2 tuzlarından ileri gelir. 1. SU ANALİZLERİ 1.1.Sularda Sertlik Tayini Suyun sağlandığı kaynaklar, yağış suyu, (kar, yağmur vb.) yüzey suyu ( göl, ırmak vb.) deniz suyu ve yer altı suyu (kaynak, kuyu vb) olmak üzere dört grupta

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

ASİT-BAZ TİTRASYONU ve UYGULAMALARI. (Çözümlü Problemler)

ASİT-BAZ TİTRASYONU ve UYGULAMALARI. (Çözümlü Problemler) ASİT-BAZ TİTRASYONU ve (Çözümlü Problemler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR 1 ASİT-BAZ TİTRASYONU Ayarlı Asit Çözeltisinin Hazırlanması Asit Çözeltisinin Ayarlanması (Na CO 3, Na C O 4, KHCO 3, boraks Na B 4 O

Detaylı

ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM

ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM Derişim ve derişim birimleri Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 02-ÇÖZELTİLER VE DERİŞİM 1 ÇÖZELTİLER İÇİN GEREKLİ KAVRAMLAR Homojen- heterojen karışım Çözücü- çözünen-çözünme Süspansiyon,

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

Bölüm 5 Çalışma Soruları

Bölüm 5 Çalışma Soruları Bölüm 5 Çalışma Soruları 5.1) Metanol, CH 3 OH, ve hidrojen siyanür, HCN, bileşiklerinin her ikisi de moleküler bileşik olmasına rağmen metanol elektrik akımını iletmezken, hidrojen siyanür iletir. Neden?

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Klor, ph 8 de veya daha düşük bir ph da potasyum iyodür çözeltisinden iyotu serbest bırakacaktır. Serbest iyot, indikatör olarak nişasta

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler)

ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI (Çöktürmeye Dayanan Volumetrik Analizler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ M.DEMİR(ADU) 2009-15-ÇÖKTÜRME TİTRASYONLARI 1 Çöktürme ile, gravimetrik analizlerin

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

Toprakta Kireç Tayini

Toprakta Kireç Tayini Toprakta Kireç Tayini Toprakta kireç tayininde genellikle kalsimetre düzeneği kullanılır ve % kireç miktarı CaCO 3 cinsinden ifade edilir. Elde edilen veriler doğrultusunda toprakların kireç içeriğine

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ TEMEL KİMYA LABORATUARI 2014 KİMYA LABORATUARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER 2 BEHER ERLEN BALON JOJE CAM BALON MEZÜR BÜRET PİPET BAGET SOĞUTUCU

Detaylı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı

Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı Kimya Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0102-Genel Kimya-II Dersi, Dönem Sonu Sınavı 20.05.2015 Soru (puan) 1 (20 ) 2 (20 ) 3 (20 ) 4 (25) 5 (20 ) 6 (20 ) Toplam Alınan Puan Not:

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı Endüstriyel Atık Sulardan Metal Geri Kazanım Yöntemleri 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 Atıksularda Ağır Metal Konsantrasyonu Mekanik Temizleme Kimyasal Temizleme

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER 1- SICAKLIK 2- ORTAK İYON ETKİSİ 3- ÇÖZÜCÜ ÇÖZÜNEN CİNSİ 4- BASINCIN ETKİSİ 1- SICAKLIK ETKİSİ Sıcaklık etkisi Le Chatelier prensibine bağlı olarak yorumlanır. ENDOTERMİK

Detaylı

NÖTRALĠZASYON TĠTRASYONLARI

NÖTRALĠZASYON TĠTRASYONLARI NÖTRALĠZASYON TĠTRASYONLARI Asit baz reaksiyonlarından yararlanılarak asidik numunelerin standart baz çözeltisi ile veya bazik numunelerin standart asit çözeltileri ile reaksiyona sokulması yoluyla miktar

Detaylı

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER KİMYASAL DENKLEMLER İÇİNDEKİLER BASİT DENKLEM DENKLEŞTİRME DENKLEM KATSAYILARININ YORUMU ve ANLAMI REAKSİYON TİPLERİ REDOKS REAKSİYONLARI YÜKSELTGENME (ELEKTRON VERME) İNDİRGENME (ELEKTRON ALMA) REDOKS

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM LABORATUVARI- I TEMEL KAVRAMLAR. TİTRASYON DENEYİ (volumetrik analiz)

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM LABORATUVARI- I TEMEL KAVRAMLAR. TİTRASYON DENEYİ (volumetrik analiz) T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM LABORATUVARI- I TEMEL KAVRAMLAR TİTRASYON DENEYİ (volumetrik analiz) DENEY FÖYÜ Harun ARKAZ Kayseri,2012 Deneyin Adı: Asit

Detaylı

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler)

REDOKS TİTRASYONLARI (çözümlü problemler) REDKS TİTRASYNLARI (çözümlü problemler) Prof. Dr. Mustafa DEMİR http://web.adu.edu.tr/akademik/mdemir/ 009-19-REDKS Örnek 1 İyodu ayarlamak için 0.10 g As tartılmış ve gerekli işlemlerden sonra 18.67 ml

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri)

VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) VOLUMETRİK ANALİZ (Titrimetri) Bir çözeltideki madde miktarının konsantrasyonu, ağırlığı veya hacmi bilinen ve ölçümü yapılacak madde ile belirli bir kantitatif reaksiyon verebilen bir başka çözelti (standart

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA KİMYASAL REAKSİYONLAR Kimyasal Tepkime Kimyasal tepkime, Bir ya da birkaç maddenin (tepkenler) yeni bir bileşik grubuna (ürünler) dönüştürülmesi işlemidir. Tepkenler Ürünler NO + 1/2 O 2 NO

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için,

4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, 5. ph 7 olan sulu çözelti için, 1. ( ) ( ) ( ( ) Yukarıda verilen asit baz tepkimesinde asit özellik gösteren maddeler hangileridir? A), 4. 25 o C de sulu çözeltilerin özellikleri ile ilgili olarak, I. ph poh ise OH 1x10 7 II. OH H ise

Detaylı

VOLUMETRİK ANALİZ (KLORÜR TAYİNİ)

VOLUMETRİK ANALİZ (KLORÜR TAYİNİ) VOLUMETRİK ANALİZ (KLORÜR TAYİNİ) 1. DENEYİN AMACI Deney, sulardaki klor miktarını volumetrik metot ile tayinini amaçlamaktadır. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Bir çözeltideki madde miktarının konsantrasyonu,

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

ÖDEVLER İlgili gıda ile ilgili TS na ait standartları ve yapılan analizleri detaylı olarak araştırınız. Gıda Analizleri-5

ÖDEVLER İlgili gıda ile ilgili TS na ait standartları ve yapılan analizleri detaylı olarak araştırınız. Gıda Analizleri-5 ÖDEVLER İlgili gıda ile ilgili TS na ait standartları ve yapılan analizleri detaylı olarak araştırınız. Gıda Analizleri-5 1) Beyaz peynir 2) Domates salçası 3) Ekmek 4) Tahin helvası 5) Karışık turşu 6)

Detaylı

ÜNİTE 9. Çözeltiler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 9. Çözeltiler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 9 Çözeltiler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Çözelti ve çözelti türlerini tanımlayabilecek, Çözünme olgusunu ve çözünürlüğü kavrayacak, Elektrolitleri ve çeşitlerini tanımlayabilecek, Çözelti

Detaylı

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE

SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE İMYASAL DENGE SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 06-İMYASAL DENGE 1 SULU ÇÖZELTİLERDE DENGE Bileşikler suda, özelliklerine göre az veya çok oranda ayrışarak iyonlaşırlar. İyon içeren

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

DENEY 8 POLİPROTİK ASİTLER: ph TİTRASYON EĞRİLERİ KULLANILARAK pka DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ

DENEY 8 POLİPROTİK ASİTLER: ph TİTRASYON EĞRİLERİ KULLANILARAK pka DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ DENEY 8 POLİPROTİK ASİTLER: ph TİTRASYON EĞRİLERİ KULLANILARAK pka DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ 8.1. AMAÇ Bir asidin titrasyonunu yapmak. Poliprotik bir asidin gücünü belirlemek. Bir asidin pka değerlerini

Detaylı

Sıvılardan ekstraksiyon:

Sıvılardan ekstraksiyon: Sıvılardan ekstraksiyon: Sıvı haldeki bir karışımdan bir maddenin, bu maddenin içinde bulunduğu çözücü ile karışmayan ve bu maddeyi çözen bir başka çözücü ile çalkalanarak ilgili maddenin ikinci çözücüye

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

ASİT-BAZ TİTRASYONLARI

ASİT-BAZ TİTRASYONLARI ASİT-BAZ TİTRASYONLARI = protoliz titrasyonu = nötralizasyon titrasyonu ASİDİMETRİ : Bir asidin ayarlı bir baz çözeltisi ile titrasyonu ASİT-BAZ TİTRASYONLARI ALKALİMETRİ : Bir bazın ayarlı bir asit çözeltisi

Detaylı

KİMYA LABORATUVARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER

KİMYA LABORATUVARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ - KİMYA BÖLÜMÜ TEMEL KİMYA LABORATUVARI TRABZON - 2017 KİMYA LABORATUVARLARINDA KULLANILAN MALZEMELER 2 Erlen Mezür Balon joje Ayırma hunisi Huni Beher

Detaylı

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111

Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 Sayfa 1 /10 Üçüncü Tek Saatlik Sınav 5.111 İsminizi aşağıya yazınız. Sınavda kitaplarınız kapalı olacaktır. 6 problemi de çözmelisiniz. Bir problemin bütün şıklarını baştan sona dikkatli bir şekilde okuyunuz.

Detaylı

Biz konsantrasyonun üç çeşit birimini inceleyeceğiz: a) Agırlıkça Yüzde Konsantrasyon: 100 gram çözeltide bulunan madde miktarıdır.

Biz konsantrasyonun üç çeşit birimini inceleyeceğiz: a) Agırlıkça Yüzde Konsantrasyon: 100 gram çözeltide bulunan madde miktarıdır. DENEY 1 ÇÖZELTİ HAZIRLAMA Bir madde ikinci bir medde içersinde molekülleri veya iyonları halinde dağıtıldığında meydana gelen karışıma çözelti adı verilir. İyonları veya molekülleri halinde dağılan maddeye

Detaylı

1 1. LABORATUVAR MALZEMELERİ MEMBRAN FİLTRASYON YÖNTEMİ...

1 1. LABORATUVAR MALZEMELERİ MEMBRAN FİLTRASYON YÖNTEMİ... İÇİNDEKİLER Sayfa No GİRİŞ... 1 1. LABORATUVAR MALZEMELERİ... 3 2. MEMBRAN FİLTRASYON YÖNTEMİ... 19 2.1. Membran Filtrasyon Yönteminin Temel Prensibi... 19 2.1.1. Besiyeri Seçimi... 19 2.1.2. Sonuçların

Detaylı

Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları. 1.Hafta Şeker Tayini

Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları. 1.Hafta Şeker Tayini Meyve ve Sebze Teknolojisi Uygulama Notları 1.Hafta Şeker Tayini Genel Bilgiler Karbonhidratlar, bitkiler tarafından sentezlenen temel besin ögelerinden biridir. Meyveler, sebzeler ve ürünleri az veya

Detaylı