TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİN SWARCH YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİN SWARCH YÖNTEMİ İLE ANALİZİ"

Transkript

1 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİN SWARCH YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Pamukkale Üniveriei Soyal Bilimler Eniüü Yükek Lian Tezi İkia Anabilim Dalı Ayşe AKMAN Danışman: Yrd. Doç. Dr. Bülen GÜLOĞLU Temmuz-007 DENİZLİ

2

3

4 TEŞEKKÜR Öncelikle ez danışmanlığımı yapan Yrd. Doç. Dr. Bülen GÜLOĞLU na ez jürimde bulunan Yrd. Doç. Dr. Şakir GÖRMÜŞ ve Yrd. Doç.Dr. Mehme İVRENDİ ye onuz eşekkür ederim. Ayrıca ez üreince manevi deeklerini eirgemeyen aileme evgili ablam Dr. Haice AKMAN a ve can doum Elif TOPTANI ya eşekkür ederim.

5 i ÖZET TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİN SWARCH YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Akman Ayşe Yükek Lian Tezi İkia ABD Tez Yöneicii:Yrd. Doç. Dr. Bülen GÜLOĞLU Temmuz Sayfa 980 li yılların oralarından iibaren başlayan ve 990 lı yıllarda hızlanan küreelleşme eğilimiyle şekillenen yeni ekonomik yapıda karşılıklı birbirine bağlı ve dış şoklara oldukça duyarlı ulual ekonomik yapılar oluşmuşur. Bu küreelleşme harekâı birçok ülkenin dalgalı döviz kuru rejimini benimemeine neden olmuşur. Dalgalı döviz kuru rejiminin döviz kurları belirizliğini arırdığına dair argümanlar oraya aılmışır. Döviz kuru oynaklığının ululararaı icare hacmi üzerindeki ekileri hem ampirik alanda hem de eorik alanda araşırma konuu olmuşur. Bu çalışmada Mar 00 ve Mar 007 arihleri araı dönemde Türkiye de nominal döviz kurundaki (TL/$) oynaklık ARCH GARCH ve SWARCH modelleri kullanılarak ahmin edilmişir. İncelenen dönem dövizin dalgalanmaya bırakıldığı döneme karşılık gelmekedir. İlk olarak ARCH ve GARCH modelleri kullanılarak döviz kuru oynaklığı ahmin edilmiş bu modellerin ekiklikleri oraya konmuşur. Daha onra bu ekiklikleri gidermek için gelişirilmiş olan SWARCH modeli ile döviz kuru oynaklığı yeniden ahmin edilmişir. Tahmin onuçları Türkiye ve dünyada yaşanan çeşili ekonomik ve iyaal olayların döviz kuru oynaklığını ekilediğini ve bu oynaklık dönemlerinin kıa üreli olduğunu göermişir. Anahar Kelimeler: Döviz Kuru Oynaklığı ARCH GARCH Markow Dönüşümlü ARCH (SWARCH).

6 ii ABSTRACT ANALYSIS OF EXCHANGE RATE VOLATILITY BY SWARCH METHOD IN TURKEY Akman Ayşe M.Sc.Thei in Economy Supervior: Ai.. Yrd. Doç.Dr. Bülen GÜLOĞLU July Page Saring in he middle of 980 he globalizaion movemen ha been acceleraed in 990. The endency of globalizaion hrough worldwide ha caued naional economie o be inerdependen and eniive o he exogenou hock. Thi globalizaion movemen led he mo of he counrie o adop he floaing exchange rae regime. However here are number of argumen aing ha he floaing exchange rae regime may increae he uncerainy abou exchange rae. There are number of udie ha analyze he effec of exchange rae volailiy on foreign rade boh heoreically and empirically. Thi udy examine he volailiy of exchange rae (YTL/$) uing ARCH GARCH and SWARCH echnique and cover he period March 00-March 007. The daa i meaured weekly. Thi period correpond o he floaing exchange rae regime. Fir he volailiy of exchange rae i eimaed by ARCH and GARCH mehod and he horcoming of hee mehod are demonraed. Then o overcome he horcoming of ARCH and GARCH mehod he volailiy of exchange rae i re-eimaed by SWARCH mehod. The reul how ha he poliic and economic even in Turkey and in he world affec he volailiy of exchange rae and he volailiy period are hor lived. Key Word: Exchange Rae Volailiy ARCH GARCH Markow Swiching ARCH.

7 iii İÇİNDEKİLER ÖZET. i ABSTRACT.. ii İÇİNDEKİLER. iii ŞEKİLLER DİZİNİ.. v TABLOLAR DİZİNİ vi GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ÖNEMİ.. DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI VE TİCARET ARASINDAKİ İLİŞKİ 5..MERKEZ BANKASI MÜDAHALELERİ VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI.. İKİNCİ BÖLÜM OYNAKLIĞIN ÖLÇÜLMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER..STANDART SAPMA. 4..ÜSTEL AĞIRLIKLANDIRILMIŞ HAREKETLİ ORTALAMA (EWMA) ARCH/GARCH MODELLERİ... 7 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM OTOREGRESİF KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS (ARCH) VE GENELLEŞTİRİLMİŞ OTOREGRESİF DEĞİŞEN VARYANS (GARCH) MODELLERİ 3.. ARCH MODELİ ARCH Modelinin Tanımı ARCH Süreci Modelin Kııları GARCH MODELİ GARCH(p q) Modellerinin Tanımı Modelin Kııları ve Durağanlık Koşulları GARCH Modelinin En Çok Olabilirlik Tahmini GARCH Tei BİRİM KÖK SÜRECİ Dickey-Fuller (DF) Birim Kök Tei Genişleilmiş (Augmened) Dickey-Fuller (ADF) Birim Kök Tei Phillip-Perron Tei Kwiakowki-Phillp-Schmid-Shin (KPSS) Birim Kök Tei BOX-JENKINS YAKLAŞIMI Modelin Belirlenmei Paramere ahminleri.. 57

8 iv DÖRDÜNCÜ BÖLÜM GARCH MODELİ NİN UZANTILARI VE MARKOV-DÖNÜŞÜMLÜ ARCH (SWARCH) MODELİ 4..ÜSTEL GARCH (EGARCH) MODELİ BÜTÜNLEŞMİŞ GARCH (IGARCH) MODELİ ORTALAMADAKİ ARCH (ARCH-M) MODELİ ORTALAMADAKİ GARCH (GARCH-M) MODELİ EŞİKSEL GARCH (TGARCH) MODELİ MARKOV-DÖNÜŞÜMLÜ OTOREGRESİF DEĞİŞEN VARYANS (SWARCH) MODELİ 64 BEŞİNCİ BÖLÜM VERİLER VE AMPİRİK ANALİZ 5.. BİRİM KÖK TESTLERİ SONUÇLARI Genişleilmiş (Augmened) Dickey-Fuller (ADF) Birim Kök Tei Sonuçları Phillip-Perron (PP) Birim Kök Tei Sonuçları Kwiakowki-Phillp-Schmid-Shin (KPSS) Birim Kök Tei Sonuçları BOX-JENKINS YAKLAŞIMI SONUÇLARI UYGUN ARCH ve GARCH MODELİNİN BELİRLENMESİ SWARCH TAHMİNLERİ.. 79 SONUÇ 88 KAYNAKLAR 9 EKLER 98 ÖZGEÇMİŞ. 6

9 v ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa Şekil 5.. TL/$ parieinin yıllara göre aldığı değerler 7 Şekil 5.. Orijinal LDK erii ve SWARCH( ) ile ahmin edilen LDK erii 8 Şekil 5.3. Hafalık Nominal Döviz kuru değerleri Normal SWARCH( ) ile Tahmin edilen Rejim ve Rejim düzelilmiş olaılıkları 83 Şekil 5.4. Hafalık Nominal Döviz kuru değerleri Suden- SWARCH( ) ile Tahmin edilen Rejim ve Rejim düzelilmiş olaılıkları 86

10 vi TABLOLAR DİZİNİ Sayfa Tablo 3.: ACF ve PACF nin eorik davranışları.. 57 Tablo 5.: LDK erii için ADF birim kök ei onuçları. 73 Tablo 5.: LDK erii için PP birim kök ei onuçları. 74 Tablo 5.3: LDK erii için KPSS birim kök ei onuçları 75

11 GİRİŞ Ululararaı finanal piyaalarda on 0-5 yılda yaşanan çalkanılar ile riken korunma ve pekülaif gelir elde eme amacına yönelik faaliyeler finanal piyaalardaki harekelerin ahmin edilmeine olan ilgiyi arırmışır. Finanal piyaalardaki oynaklığın (volailie) nedenlerinin belirlenmei ve bu harekelerin önceden öngörülmei bu piyaalarda finanal başarının vazgeçilmez koşullarından birii haline gelmişir. Belirizliğin analiz edilmei için öncelikle onun ölçülmei gerekir. Belirizlik ilgilenilen değişkenlerin oynaklıkları cininden ölçülür. Döviz kurları faiz oranları enflayon ve bora endekleri gibi değişkenlerin oynaklıkları onların beklenen değerlerinden ne kadar apıklarının bir ölçüüdür. Ekonomide yaşanan hızlı değişmeler oynaklığın armaına neden olmakadır. Bu değişmelerin beraberinde geireceği beklenmedik olaylara karşı korunmak için oynaklığın iyi ahmin edilmei çok önemlidir. Finanal piyaalardaki aşağı ve yukarı yönlü harekeler ile bu harekelerin büyüklüğü konuunda yapılan çalışmalar birçok ekniğin gelişirilmeini de beraberinde geirmişir. Mandelbro (963) finanal piyaalarda işlem gören finanal varlıkların fiyalarındaki büyük mikarlı değişimleri büyük mikarlı küçük mikarlı değişimleri de yine küçük mikarlı değişimlerin akip eiğini diğer bir ifade ile oynaklık kümelenmelerinin (volailiy cluering) oluşuğunu ifade emişir. Bu durum finanal değişkenlerin en önemli karakeriik özelliği olan aik olmayıp dinamik olma (zaman içinde değişme) özelliğini ön plana çıkarmakadır. Bilindiği gibi oynaklığın bir ölçüü olan varyanın abi olduğu varayılmaka idi. Ancak döviz kuru faiz oranı enflayon gibi değişkenler abi varyanlı değillerdir. Dolayııyla rik ve belirizlik kavramlarına aran ilgi nedeniyle abi varyan varayımı üzerine kurulan gelenekel zaman erii modelleri yeerli olmamaya başlamış bu nedenle değişen varyan yapıına izin veren modelleme eknikleri gelişirilmişir. Bu gelişmelerden önce çoğu makroekonomerik ve finanal zaman erii modelleri koşullu birinci momenler üzerinde odaklanmışı. Yeni gelişirilen modelleme ekniklerinden

12 onra bu alanda çalışma yapan araşırmacılar belirizliğin zamandaki değişimini ikinci veya daha yükek dereceden momenler ile modellemeye başlamışlardır. Sonuç olarak finanal piyaaların bu dinamik özelliğinin daha iyi anlaşılmaı ve zaman içinde değişen oynaklığın ahmin edilebilmei amacıyla Engle (98) arafından Ooregreif Koşullu Değişen Varyan (ARCH) modeli gelişirilmiş bu model Bollerlev (986) arafından gelişirilerek Genelleşirilmiş ARCH (GARCH) modeli olarak adlandırılmışır. ARCH modelleri ile yapılan çalışmalarda değişkenlerin öngörü performanlarının düşük olduğu ve aynı zamanda çok da inandırıcı olmayan yükek dirençlilik (periency) gözlenmişir. Bu orunlar ARCH ürecindeki yapıal değişikliklere bağlanmışır. Yükek ahmin edilen dirençlilik paramereinin varyan ürecindeki örneklem boyunca oluşan yapıal değişiklikleri yanıabileceği düşünülmüşür. Bunlar araşırmacıları paramerelerinin bazen değişebildiği bir ARCH üreci peifikayonu araşırmaya mecbur emişir. Hamilon (989) arafından gelişirilen Dönüşümlü Ooregreif Değişen Varyan (Swiching ARCH: SWARCH) modeli bu orunları oradan kaldırmışır. Bu çalışmanın amacı Türkiye de Mar 00 ve Mar 007 yılları araında nominal döviz kuru değerlerini kullanarak SWARCH modeli ile oynaklığın ahmin edilmeidir. Bu ahminler önce ARCH ve GARCH modelleri kullanılarak yapılmışır. Hem bu modellerin ekikliklerini göermek hem de konu ile ilgili en yeni eknik olduğundan SWARCH ercih edilmişir. Beş bölümden oluşan ezin ilk bölümünde oynaklığın önemi üzerinde durulmuşur. Bu bölümde döviz kuru oynaklığı ile icare araındaki ilişkiler ayrınılı bir şekilde anlaılmış döviz kuru oynaklığına merkez bankalarının yapıkları müdahalelerin neden ve onuçlarına da değinilmişir. İkinci bölümde döviz kuru oynaklığının ölçümünde kullanılan yönem ve modeller üzerinde durulmuşur. İlk olarak varyan ölçümünde kullanılan ilk yönem olan Sandard Sapma yönemi açıklanmışır. Sandard apma veya andard apmanın karei olarak anımlanan varyan oynaklığın heaplanmaı için bir ölçüdür. Sandard

13 3 Sapma yöneminden onra Üel Ağırlıklandırılmış Harekeli Oralama (EWMA) yönemi açıklanmışır. Bu yaklaşımda zaman-değişimli oynaklığın heaplanmaında üel ağırlıklı harekeli oralamalar kullanılmakadır. Son olarak Ooregreif Koşullu Değişen Varyan (ARCH) ve Genelleşirilmiş ARCH (GARCH) modelleri kıaca anıılmışır. Üçüncü bölümde oynaklığın ölçülmeinde kullanılan ARCH ve GARCH modellerinin eorik çerçevei ayrınılı bir şekilde açıklanmışır. Ayrıca bu bölümde bir zaman eriinin durağan olup olmadığının belirlenmeinde kullanılan birim kök eleri anlaılmışır. Bu elerden onra zaman erii ile model kurulurken gerçekleşen verilere en uygun ARIMA veri üreme ürecini bulma yönemi olan Box-Jenkin (976) yaklaşımı açıklanmışır. Dördüncü bölümde ARCH ile birlike özellikle ekonomeri ve finan alanlarında geniş uygulama alanı bulan Üel GARCH (EGARCH) Büünleşmiş ARCH (IGARCH) Oralamadaki ARCH (ARCH in Mean) Oralamadaki GARCH (GARCH in Mean) Eşikel GARCH (TGARCH) modelleri kıaca anıılmışır. Ayrıca Markov- Dönüşümlü ARCH (SWARCH) modeli nin eorik yapıı bu bölümde anlaılmışır. Beşinci bölümde kullanılan veriler ve ampirik uygulamaların onuçları yer almakadır. Öncelikle nominal döviz kuru eriine uygulanan Genişleilmiş Dickey- Fuller Birim Kök Tei (ADF) Phillip-Perron Birim Kök Tei (PP) ve Kwiakowki- Phillp-Schmid-Shin (KPSS) Birim Kök Telerinin onuçları verilmişir. Nominal döviz kurunun birim kök içerdiği hipoezi ADF ve PP e onuçlarına göre red edilirken döviz kuru eriinin durağan olduğu hipoezi KPSS e onuçlarına göre eyi edilmişir. Serinin durağanlığının epiinden onra Box-Jenkin (976) meodolojii akip edilerek uygun ARMA üreci epi edilmişir. Nominal döviz kuru eriinin büünleşme (homojenlik) dereceini (d) belirlemek için ayrıca ookorelayon fonkiyonuna bakılmış ve gecikme ayıı arıkça anlamlı ookorelayonların olmadığı yani ookorelayonun azalarak kaybolduğu gözlenmişir. Bu durumda orijinal nominal döviz kuru eriinin durağan olduğu bir kez daha kanılanmış herhangi bir dönüşürmeye ihiyaç olmadığı görülmüşür. En uygun ARMA peifikayonunun dereceleri p ve q için olaı anımlamayı yapabilmek

14 4 amacıyla durağan bir eri olan nominal döviz kuru eriinin hem ookorelayon fonkiyonu hem de kımi ookorelayon fonkiyonu heaplanmışır. Çeşili denemeler onucunda en uygun üreç olarak ARMA( ) eçilmişir. Bu nedenle de p q olarak anımlanmışır. Bu üreç kullanılarak ARCH() ve GARCH( ) modelleri ahmin edilmişir. Modellerde ARCH ekiinin varlığının ınanmaı için Lagrange Çarpanı mekanizmaı ile gelişirilen ARCH-LM ei yapılmışır. Te onucunda ARCH ekiinin olmadığını avunan boş hipoez red edilmişir. Bu bölümde on olarak Nominal döviz kuru eriinin SWARCH ahminleri verilmişir. Elde edilen üm bulgular onuç bölümünde değerlendirilerek arışılmışır.

15 5 BİRİNCİ BÖLÜM DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ÖNEMİ Bu bölümde döviz kuru oynaklığı üzerinde durulacak döviz kurundaki oynaklık ile icare araındaki ilişkinin neden ve onuçları anlaılacakır. Son olarak da döviz kuru oynaklığına merkez bankalarının müdahale nedenleri ve bu müdahalelerin kurdaki oynaklığı naıl ekilediği üzerinde durulacakır...döviz KURU OYNAKLIĞI VE TİCARET ARASINDAKİ İLİŞKİ 973 yılında anayileşmiş ülkelerin döviz kurlarını dalgalanmaya bırakmaı ile Breon Wood iemi yıkılmışır. Yani döviz kuru konrolleri erk edilmiş geçici olarak uygulanan dalgalı döviz kuru rejimi üreklilik kazanmışır. 980 li yılların oralarında başlayıp 990 lı yıllarda hızlanan küreelleşme eğilimiyle yeni bir ekonomik yapı şekillenmeye başlamışır. Hook ve Boon bu yeni yapıda karşılıklı birbirine bağlı ve dış gelişmelere oldukça duyarlı ulual ekonomik yapıların oluşuğunu bu ekonomik yapıda dalgalı döviz kuru rejiminin döviz kurları belirizliğini arırdığına dair argümanlar oraya aıldığını ve döviz kuru oynaklığının ululararaı icare hacmi üzerindeki ekileri hem ampirik alanda hem de eorik alanda araşırma konuu olduğunu belirmişlerdir. Ayrıca Enflayon oranı faiz oranı ve ödemeler dengeinin daha değişken hale gelmei ermayenin ululararaı boyua harekelilik kazanmaı eknolojik gelişmeler ve pekülayonlar döviz kuru oynaklığının kaynağını oluşurmuşur (Özürk ve Acaravcı : 99). Clark vd. (004) 984 e IMF in dünya icareinde döviz kuru oynaklığının ekii hakkında yapığı Gümrük Tarifeleri ve Ticare Genel Anlaşmaı (General Agreemen on Tariff And Trade: GATT) na değinmiş bu anlaşmadan onra dünyada döviz piyaalarında yaşanan gelişmelerden bahemişir. Bu çalışma korumacılık yanlıı bakılardaki bir arış önemli paralar araındaki büyük döviz kuru harekeleri ve dünya icareinde anlamlı bir durgunluk nedeniyle yapılmışır. Bu gelişmelerin bazıları yakın arihe ekrar oraya çıkmışır. Örneğin mal ve hizmelerin dünya ihracalarındaki büyümei 000 de çif-haneli rakamlarda iken 00 ve 00 de ani bir şekilde

16 6 azalmışır ve U.S dolarının değeri on yıllarda oldukça ani olarak dalgalanmışır eki Breon Wood ieminin çökmeinden onra ululararaı para iemindeki diğer büyük gelişmeler olurken bu orunun üzerinde durmak gerekli hale gelmişir. Bunlarla ilgili çalışmalara bakıldığında döviz kurunda şiddelenmiş dalgalanmalar olduğu gözlenmişir. Son 30 yıldaki ermeye akışının liberalizayonu ve ınır öei finanal işlemlerin ölçeğindeki ve çeşililiğindeki çok büyük arış bunların yaşandığı ülkelerde az gelişmiş ermaye piyaaları ile birlike döviz kuru harekelerinin önemini açık bir şekilde arırmışır. Gelişmeke olan piyaalardaki on yirmi yılda daha ık görülen para (currency) krizleri özellikle büyük döviz kuru oynaklığının önemli bir nedenidir. Bu krizler gelişmiş ülkelere ve gelişmeke olan ekonomilere özgü bir durumdur. Bir de Ora ve Doğu Avrupa da piyaaya dayalı (marke-baed) ieme geçiş bu ekonomilerin paralarının ululararaı değerinde çoğu kez büyük ayarlamalar gerekirmişir. Dünya ekonomiindeki diğer değişiklikler döviz kuru oynaklığının ekiini zayıflaabilmekedir. Finanal riklere karşı korunma araçlarının çoğalmaı on yirmi yıl boyunca oynak para harekelerinden ileri gelen riklere karşı firmaların avunmaızlığını azalmışır. Bir de çok ululu şirkeler için farklı döviz kuru oranlarındaki dalgalanmalar onların kârlılıklarında dengeleyici ekilere (offeing effec) ahip olabilmekedir. Ululararaı işlemlerin gelişen bir bölümü bu çok ululu firmalar arafından ülenilirken döviz kuru oynaklığı dünya icarei üünde azalan ekiye ahip olabilir. Döviz kuru oynaklığı ululararaı icarein global yapıı içinde iki emel nedenden dolayı özel bir önem kazanmışır. Bu nedenlerden birincii ulual hükümelerin kendi para poliikaları üünde bu oynaklığın ekiini giderek anlamaları ve ihraca büyümeinin onların yerel ekonomilerinin büyümeine büyük bir uyarıcı ağlamaıdır. İkinci neden ie yaırımcıların günümüzde giderek aran bir şekilde ululararaı porföylere orak olmaları ve böyle yaırımcılar için varlık piyaaı yaklaşımının hâkim model haline gelmiş olmaıdır. (Sengupa 00: ). Döviz kurları rikinin kaynağı döviz kuru oynaklığıdır. Bu oynaklığın dış icare hacmi üzerinde ve özellikle ödemeler dengei üzerinde kein ekileri bulunmakadır. Hooper ve Kohlhagen döviz kuru oynaklığının riken kaçınan üccarlar

17 7 üzerinde yükek maliyee ve daha az dış icare hacminin oluşmaına neden olduğunu belirlemişlerdir (Özürk ve Acaravcı : 00). Çünkü icari anlaşmanın yapıldığı ariheki döviz kuru ile ödemenin yapılacağı ariheki döviz kuru farklı olacakır. Bu nedenle dış icare ile uğraşanların geleceke elde edecekleri kâr ile ilgili belirizlik oraya çıkar. Dolayııyla iki araflı döviz kuru oynaklığı icare hacminde azalışa ebep olacakır. Yani döviz kurlarındaki oynaklık arar ie döviz kurlarının geleceke alacağı değerlerde belirizlik meydana gelecekir. Böylece döviz kurundaki oynaklık bir rik oluşuracakır. Diğer yandan döviz kuru belirizliğinin ihraca üzerindeki ekilerini belirlemede riken kaçınma dereceinin önemli bir rolü olduğu avunulmakadır. Örneğin rik evmeyen bir ihracaçı için döviz kuru oynaklığındaki arış beklenen ihraca gelirinin marjinal faydaını arıracakır. Böyle bir durumla karşılaşan ihracaçı daha fazla üreim yapmayı ercih edecekir. Çünkü ancak bu şekilde ihraca gelirinin azalmaına engel olabilir. Görüldüğü gibi döviz kuru oynaklığının ihraca üzerindeki ekileri poziif ya da negaif olabilir ve eori bu ilişkiyi yalnız başına belirleyemez. Bu nedenle döviz kuru oynaklığının dış icare üzerindeki ekii daha çok ampirik bir olaydır. Döviz kuru oynaklığının firmanın ihraca eviyeini naıl ekileyebildiğini göermek için ilkel ihracaçı firma örneği ile başlamak yararlıdır. Örneğin piyaa gücü olmayan adece bir mal üreen rekabeçi bir firma düşünelim. Bu firma üreiği malın amamını yabancı piyaada amaka ve herhangi bir girdi ihal ememekedir. Firma ödemelerini yabancı para ile yapmaka ve ihraca gelirlerini öngörülemez bir biçimde değişen geçerli kura dönüşürmekedir. Haa bu değişim için bir önlem alma olaılığının olmadığı varayılır. Üelik üreim ölçeğinin ayarlanmaındaki maliyeler yüzünden firma kendi üreim kararını döviz kurunun gerçekleşmeinden önce alır ve bu nedenle döviz kurundaki harekelerin neden olduğu kendi ihracalarının kârlılığındaki olumlu ve olumuz kaymaları cevap olarak kendi çıkıında (ürününde) değişiklik yapamaz. Bu durumda firmanın kârlarındaki değişkenlik yalnızca döviz kurundan kaynaklanır ve rik yüzünden firma yöneicilerinin er bir şekilde ekilendiği yerde döviz kurunda daha büyük oynaklık -oralama düzeyinde değişiklik olmadan- çıkıda bir düşüşe yol açar. Dolayııyla ihracaa da rike maruz kalmayı azalmak için düşüş olur.

18 8 Sonuç olarak icare düzeyi ve döviz kuru oynaklığı araında oldukça açık negaif bir ilişki olduğu öylenebilir. Oya bu ağlam onuç birkaç baileşirilmiş varayıma bağlıdır. Bu varayımlardan ilki ya vadeli döviz piyaaları ayeinde ya da dengelenmiş alım-aım işlemleri ayeinde (offeing ranacion) kur rizikouna karşı korunma olaılıklarının olmadığıdır. İyi gelişmiş vadeli piyaaların olduğu gelişmiş ekonomiler için belirli alımaım işlemleri kur rizikolarına karşı kolaylıkla korunabilmekedirler. Böylece döviz kurunda beklenmedik harekelere maruz kalmaları da az olacakır. Ama çoğu gelişmiş ülkelerin paraları için böyle piyaaların yokluğunun farkına varılmaı gereklidir. Üelik gelişmiş ekonomilerde ihraca veya ihalaa devam kararı zaman içinde bir dizi alım-aım işlemini yanııyor gibi gözükecekir. Bu işlemler enaında yabancı para mikarının hem kazançları hem de marafları (ödemeleri) vadeli kur bile ola keinlik ile bilinmemekedir. Ayrıca karşı (er) döviz kuru dalgalanmaı rikine daha az maruz kalmaı için diğer vadeli para piyaalarından çok ayıda olaılık vardır. Buradaki kili noka çok ululu bir firmanın çok ayıda ülke içinde icari ve finanal alım-aım işlemlerinin geniş bir çeşililiği ile uğraşmaıdır. Bu nedenle paralar ve diğer değişkenler içindeki dengeleyici harekelerden faydalanmak için çeşili fıraları vardır. Örneğin döviz kuru enflayon oranındaki farkları düzelme yönünde açık bir eğilim göermekedir ve on günlerde elde edilen kanı böyle düzelmelerin daha önceki çalışmaların göerdiğinden daha hızlı olabileceği izlenimi uyandırır. Böylece eğer ihraca değeri azalan bir para ile fiyalandırılıyora ihracaçı için düşen döviz kuru yüzünden olan kayıp (zarar) daha yükek yabancı para (döviz) ihraca fiyaı aracılığıyla en azından kımen dengelenmişir (Cuhman 983: ve 986: ). Ticarein döviz kuru oynaklığı arafından er bir biçimde ekilenmeinin nedeni bir varayıma dayandırılmakadır. Bu varayıma göre döviz kurundaki harekelerin heabını en uygun şekilde belirlemek için firma fakör girdilerini değişiremez. Bu varayım yumuşaıldığı ve döviz kurundaki harekelere cevap olarak firmalar bir veya daha fazla üreim fakörünü değişirebildiği zaman aran değişkenlik alında kâr fıraları oluşurabilmekedir. Böyle oynaklığın ekii iki güç araındaki ekileşime bağlıdır. Bir arafan eğer firma hem düşük hem de yükek fiyalar için girdilerini

19 9 değişirebiliyora firmanın beklenen veya oralama kârları daha büyük döviz kuru değişkenliği ile birlike daha büyük olacakır. Çünkü fiya yükek olduğu zaman daha fazla aacak fiya düşük olduğu zaman ie daha az aacakır. Diğer arafan riken kaçınma vardır daha yükek varyanlı kârlar firma üzerinde bir er ekiye ahipir ve üreim ve ihracaı önleyici ekiye ahipir. Eğer riken kaçınma göreli olarak düşüke daha büyük fiya değişkenliğinin beklenen kârlar üzerindeki poziif ekii kârların daha yükek değişkenliğinin negaif ekiinden daha ağır baacakır ve firma oralama ermaye oğunu çıkı ve ihraca düzeyini arıracakır. Ticare ve döviz kuru oynaklığı araındaki ilişkinin olmaı gereken bir yönü üreimin başlangıcında bir kere yapıldıkan onra bir daha ekrarlanmayan maliyeler olan bamış maliyelerin (unk co) rolüdür. Ululararaı icarein çoğu genellikle firmalar aracılığıyla önemli yaırımlar gerekiren farklılaşırılmış mallardan meydana gelmekedir. Bu yaırımlar yabancı piyaalara ürünlerini adape emek için pazarlama ve dağıım ağlarını kurmak için ve ihraca piyaaları için aarlanmış üreim eileri kurmak için yapılmakadır. Bu bamış maliyeler döviz kurundaki kıa dönemli harekelere firmaların daha az duyarlı olmalarına neden olacakır. Firmalar bir bekle ve gör yaklaşımı benimemiş olacakları için değişken maliyelerini elafi edebildikleri ürece ihraca piyaaında kalacaklardır ve bamış maliyelerini karşılamak için döviz kurunda bir geri dönüş (veya revizyon) bekleyeceklerdir. Clark vd. (004) arafından Dixi ve Krugman ın bir opiyon (eçme hakkı) yaklaşımı bağlamında bamış maliyelerin kaeiği anlamı araşırdıkları belirilmişir. Ana fikir şudur; ihracaçı bir firma ihraca piyaaından ayrılmak için bir eçeneğe ahip gibi görünebilmekedir ve şu anda ihraca yapmayan bir firma geleceke döviz piyaaına girmek için bir eçeneğe ahipmiş gibi dikkae alınabilir. İhraca piyaaına girme veya çıkma kararı açık abi ve değişken maliyeleri heaba kamayı gerekirir. Bir de piyaaya girme veya ayrılmaya uygulanan eçenek maliyeleri heaba kaılmalıdır. Döviz kurundaki daha büyük oynaklık ağlanan eçeneğin daha büyük değeri ve bundan dolayı döviz kurunun daha büyük çeşililiği ihraca piyaaında kalan firma kapamındadır. Eğer firma henüz piyaaya girmediye dışarıda kalacakır. Bu aran döviz kuru oynaklığının giriş ve çıkış kararlarındaki adalei (ineria) arıracağını ima emekedir.

20 0 Teorik modellerin çoğunda nominal döviz kurunun akine reel döviz kuru oynaklığının çalışıldığına dikka emek yararlı olacakır. İkii kavramal olarak ayrıdır ama gerçeke çok farklı değillerdir: malların fiyaları mahalli parada (local currency) kıa ila ora dönemde yapışkan olma eğilimindedir. Bu durumda reel ve nominal döviz kuru oynaklıkları uygulanabilir amaçlar için alında aynıdır. Nominal döviz kuru oynaklığı reel döviz kuru oynaklığından daha büyük olma eğilimde olduğu zaman gerçekleşen yükek enflayon durumları iinadır. Bu nedenle reel döviz kuru oynaklığına karşı nominal döviz kuru oynaklığının icare üzerinde farklı ekilere ahip olup olmadığı açık bir şekilde incelenmelidir. Bu nokaya kadar oynaklığın icare üzerindeki ekii ile ilgili arışma bir kımi denge yapıı içinde bulunmakadır. Yani değişen ek değişken döviz kuru değişkenliğinin bazı ölçümleridir ve icarein düzeyi üzerinde bir ekiye ahip olabilen üm diğer fakörlerin değişmeden kaldığı varayılır. Ama döviz kuru harekelerini oluşuran gelişmelerin ekonomik çevrelerin icari akımlar üzerinde ırayla bir ekiye ahip olacak olan diğer yönlerini ekilemeleri olaıdır. Bu nedenle döviz kuru değişkenliği ve icare araındaki ilişkinin daha ekikiz bir remini elde emek için başlıca makroekonomik değişkenlerin ümünün ekileşimini genel denge yapıı içinde heaplamak önemlidir. Böyle bir analiz Bacchea ve Van Wincoop (000) arafından on günlerde yapılmışır. Paraal mali ve eknolojik şoklardan ileri gelen belirizlike bai iki ülkeli genel denge modeli gelişirmişlerdir. Ayrıca abi ve dalgalı döviz kuru düzenlemeleri için refah ve icare düzeylerini karşılaşırmışlardır. İki emel onuca varmışlardır. Birincii döviz kuru düzenlemeinin ürü ve icare düzeyi araında açık bir ilişki yokur. Tükeici ercihlerine bağlı olan ükeim ve boş zaman araındaki ödünleşim her bir iemde para poliikaı kuralları kadar iyi ürmüşür. Ticare her iki döviz kuru düzenlemei halinde daha düşük veya daha yükek olabilmekedir. Yabancı ülkelerdeki bir paraal genişleme kendi döviz kurlarının değerini düşürecekir. Bu kendi ihalaının azalmaına neden olacakır faka paraal genişleme aracılığıyla alep arışı oluşurulmakadır. Bu durum bir genel denge oramı içinde icare ve oynaklık araındaki ilişkinin çif anlamlılığına örnekir. Böylece diğer makroekonomik değişkenlerde döviz kurundaki harekelerin ekiini dengeleyen değişmelere yol açabilen döviz kuru değişikliğine neden olan şokun yapııdır. İkincii icarein düzeyi

21 bir ülkede refah düzeyi ile ilgili olarak iyi bir endek ağlamamakadır ve bu yüzden karşılaşırmalı döviz kuru iemlerinde refah ve icare düzeyi araında bire bir ilişki yokur. Bacchea ve Van Wincoop (000) un modelinde dış piyaa ile bağınılı olarak iç piyaadaki bir firmanın gelir ve maliyelerinin eşiliği aracılığıyla icare belirlenmekedir. Oya ülkenin refahı ükeim ve boş zamanın oynaklığı aracılığıyla belirlenmekedir. Obfeld ve Rogoff (998) da döviz kuru oynaklığının refahla ilgili maliyeleri konuunda bir analiz yapmışlardır. Bu analizde rik fakörü firmaların fiya ayarlama kararları üzerinde ve dolayııyla üreim ve ululararaı icare akımları üzerinde bir ekiye ahip olduğu belirilmişir. Bu çerçevede yeni açık ekonomi makroekonomik modeli ni (new open economy macroeconomic model) genişlemişlerdir. Döviz kuru varyanını bire indirgeyerek açıklayıcı bir örnek ihiyacını karşılamışlardır. Sabilenmiş döviz kuru GSMH nin yüzde birine yükelen bir refah arışı ile onuçlanabilmekedir. Son olarak Koren ve Szeidl (003) makroekonomik değişkenler araındaki ekileşimi anlaşılır bir biçimde oraya koyan bir model gelişirmişlerdir. Rikin bir vekili olarak döviz kurunun koşuluz oynaklığının orun olmadığını göermişlerdir. Daha doğruu döviz kuru belirizliği icare hacmi ve fiyalarını modeldeki diğer ana değişkenler ile birlike döviz kurunun kovaryanları ayeinde ekileyebilmekedir. Bu genel denge durumunda döviz kurundaki belirizliğin kendiliğinden olmadığını vurgulamışlardır. Çünkü bu belirizlik ier arın ier azalın firmanın maliye ve alep üündeki diğer rikleri ve eninde onunda ükeicinin karşılaşığı rik ya şiddelenir ya da yaışır (Clark vd 004: 7-0)...MERKEZ BANKASI MÜDAHALELERİ VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI Döviz piyaalarında Merkez bankalarının ve dolayııyla hükümelerin rolü paif değildir. Döviz piyaaındaki işlem hacmi ayeinde bir düzenli piyaa devam eirmek için müdahale emeyi ürdürürler (Sengupa 00: ). Döviz kuru müdahalei bankalar araı döviz piyaaından merkez bankaı arafından yapılan yabancı para alımaım işlemleriyle döviz kuru eviyei ve onun oynaklığını ekilemeyi kaeder. Döviz kuru müdahale alım-aımları döviz kuru piyaaındaki düzeniz harekelerden meydana gelen oynaklığı konrol alına almak döviz kuru rezervlerini oplamak ve

22 gelecekeki para poliikaı uumunu göermek için yapılmakadır. Bu amaçlar dışında ınırlandırılmış döviz kuru oynaklığı en önemli amaçır. Aşırı döviz kuru harekelerinin ululararaı finanal akımlar dış icare yaırım ve çıkı üzerinde er ekilere ahip olma eğilimde olduğunu öylemişik. Daha açık bir şekilde anlamak gerekire daha yükek döviz kuru rikleri yabancı yaırım akımları üzerindeki beklenen geiriyi azalığı için döviz kuru oynaklığı ululararaı yaırımların yapılmaında yaırımcıların ceareini kırabilmekedir. Benzer şekilde daha yükek döviz kuru oynaklığı ululararaı icareen elde edilen kâr geirici fakörler hakkında belirizlik yaraarak yaırım riklerini arırmakadır. Malların maliyelerine rik priminin dahil edilmei bu malların karşılaşırmalı üünlüğünü zayıflaabilecek şekilde daha yükek fiyalara yol açmakadır. Ayrıca döviz kuru oynaklığının çoğu kez ekonomik krizlerle ilişkii olduğu ve dalgalanma korkuuna yol açan kredibilie poliikaı yeerizliğinin bir inyali konuunda Calvo ve Reinhar ın (00) çalışmaları bulunmakadır. Sözü edilen bu daha yükek ekonomik maliyeler döviz kuru oynaklığı ile ilişkilidir ve on yıllarda döviz kuru oynaklığı üünde merkez bankaı müdahaleinin ekileri ile ilgili çalışmalara olan ilgi armışır. Müdahale eğer adece döviz kuru oynaklığını konrol alına almaya yardım ediyora ekin olduğu düşünülmeke aki akdirde ekin olmadığı öylenmekedir. Bu müdahalelerin ekinliğini göermek amacıyla gelişmiş ve gelişmeke olan ülkeler için yapılan birkaç çalışma girişimi vardır. Gelişmemiş ülkeler için yapılan çalışmaların yeerizliğinin emel nedeni yükek frekanlı verilerin mevcu olmamaıdır. Faka gelişmiş ülkeler hakkındaki yazın yükek frekanlı verilerin ulaşılabilirliği ile birlike ürekli olarak gelişmekedir. Dolayııyla bu konuda yapılan çalışmalar da gün geçikçe aracakır. Gelişmiş ülkelerde döviz kuru müdahalei ile ilgili yazın üç bölüme ayrılmışır. Birinci bölüm işe yarayan müdahaleler araından elde edilmiş yollarla ilgili çalışmaları kapamakadır. İkinci bölüm döviz kuru müdahalelerinin döviz kuru eviyeleri üündeki ekileri hakkındadır. Bu ekilerin onuçları hangi döviz kurunun incelendiğine örneklem dönemi içinde ne üzerinde çalışıldığına ve hangi meodun kullanıldığına bağlıdır. Üçüncü bölümde ie döviz kuru müdahaleinin döviz kuru oynaklığı üzerindeki ekilerini araşıran çalışmalar yer almakadır (Dominguez 998: 6-90; Eijffinger ve Gruijer 99: 50-7; Herrera ve Özbay 005: -38 ve Baillie ve Humpage 99: -5). Bu çalışmaların çoğunda GARCH modelleri aracılığıyla

Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi Sayı:21 (2013) - Doi: http://dx.doi.org/10.11611/jmer218

Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi Sayı:21 (2013) - Doi: http://dx.doi.org/10.11611/jmer218 TÜRKĠE DE ABANCI SERMAELĠ BANKALARIN ETKĠNLĠK ANALĠZĠ Doç. Dr. Ġmail MAZGĠT Doç. Dr. Nilgün ACAR BALALAR ÖZ Küreelleşme ürecinin önemli onuçlarından birii dış icare ve ululararaı ermaye harekelerinin birçok

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-14 / 12 Ekim 2010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Aslıhan Atabek Demirhan

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-14 / 12 Ekim 2010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Aslıhan Atabek Demirhan Türkiye Cumhuriye Merkez Bankaı Sayı: 010-14 / 1 Ekim 010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Alıhan Aabek Demirhan Öze: İkiadi değişkenlerde gözlenen mevimel harekeler erilerin ana

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Deney-1 Analog Filtreler

Deney-1 Analog Filtreler Đleişim Siemleri ab. Noları Arş.Gör.Koray GÜRKAN kgurkan@ianbul.edu.r Deney- Analog Filreler Đleişim iemlerinde, örneğin FM bandında 00 MHz de yayın yapacak olan bir radyo vericiinde modülayon onraı oraya

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

GEZGĐN ROBOTLARDA EŞ ANLI HARĐTALAMA VE KONUM BELĐRLEME

GEZGĐN ROBOTLARDA EŞ ANLI HARĐTALAMA VE KONUM BELĐRLEME ÖZ GEZGĐN ROBOTLARDA EŞ ANLI HARĐTALAMA VE KONUM BELĐRLEME Orkun ALP Başken Üniveriei Fen Bilimleri Eniüü Elekrik-Elekronik Mühendiliği Anabilim Dalı Oonom gezgin robolar görevlerini yerine geirmek için

Detaylı

2000-2006 Döneminde Türkiye de Faaliyet Gösteren Sigorta Şirketlerinin Etkinlik Değerlendirmesi

2000-2006 Döneminde Türkiye de Faaliyet Gösteren Sigorta Şirketlerinin Etkinlik Değerlendirmesi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2007 Cil:14 Sayı:2 Celal Bayar Üniveriei İ.İ.B.F. MANİSA 2000-2006 Döneminde Türkiye de Faaliye Göeren Sigora Şirkelerinin Ekinlik Değerlendirmei Yrd. Doç. Dr. Cevde Alpekin KAYALI

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Turizm Sektöründe BIST a Kayıtlı İşletmelerin Veri Zarflama Analizi ve Toplam Faktör Verimliliği ile Finansal Performanslarının İncelenmesi

Turizm Sektöründe BIST a Kayıtlı İşletmelerin Veri Zarflama Analizi ve Toplam Faktör Verimliliği ile Finansal Performanslarının İncelenmesi Turizm Seköründe BIST a Kaılı İşlemelerin Veri Zarflama Analizi ve Toplam Fakör Verimliliği ile Finanal Performanlarının İncelenmei The Examinaion of Financial Performance of Companie in Tourim Secor,

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON

KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON TMMOB Harita ve Kadatro Mühendileri Odaı 13. Türkiye Harita Bilimel ve Teknik Kurultayı 18 Nian 011, Ankara KARAYOLU VE DEMİRYOLU PROJELERİNDE ORTOMETRİK YÜKSEKLİK HESABI: EN KÜÇÜK KARELER İLE KOLLOKASYON

Detaylı

Ankara ve Kastamonu yöneticilerinin Mesleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer. Rehberliği Projesinin Değerlendirme Sonuçları

Ankara ve Kastamonu yöneticilerinin Mesleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer. Rehberliği Projesinin Değerlendirme Sonuçları Ankara ve Katamonu Yöneticilerinin Meleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer Rehberliği Projeinin Değerlendirme Sonuçları Ankara ve Katamonu yöneticilerinin Meleki Eğilime Göre Yönlendirme ve Kariyer

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

JOMİNY NUMUNESİNDE DENEYSEL VE TEORİK ISI TRANSFERİ İLE SERTLEŞEBİLİRLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

JOMİNY NUMUNESİNDE DENEYSEL VE TEORİK ISI TRANSFERİ İLE SERTLEŞEBİLİRLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of he Faculy of Engineering and Archiecure of Gazi Univeriy Cil 8, No, 5-56, 03 Vol 8, No, 5-56, 03 JOMİNY NUMUNESİNDE DENEYSEL VE EORİK ISI RANSFERİ İLE SERLEŞEBİLİRLİK

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1. BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2. 1.1. Kavramlar ve Metodoloji... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ. 1 BÖLÜM 1: ETKİNLİK ÖLÇÜMLERİ ve TANIMLAR.. 2 1.1. Kavramlar ve Meodoloji.... 2 1.2. Ekinlik Ölçüm Yönemleri; Avanaj ve Dezavanajları. 5 1.3. Ölçeğe göre geiri varsayımlarının farkları.

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr.

Ders #9. Otomatik Kontrol. Kararlılık (Stability) Prof.Dr.Galip Cansever. 26 February 2007 Otomatik Kontrol. Prof.Dr. Der #9 Otomatik Kontrol Kararlılık (Stability) 1 Kararlılık, geçici rejim cevabı ve ürekli hal hataı gibi kontrol taarımcıının üç temel unurundan en önemli olanıdır. Lineer zamanla değişmeyen itemlerin

Detaylı

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Araşırma ve Para Poliikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler K. Azim ÖZDEMİR Temmuz 2009 Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Sistem Modellerinin Zaman Cevabı ve Performans Kriterleri

Sistem Modellerinin Zaman Cevabı ve Performans Kriterleri Korol Siemleri Taarımı Siem Modellerii Zama Cevabı ve Performa Krierleri Prof.Dr. Galip Caever Korol Siemleri Taarımı Prof.Dr.Galip Caever Kapalı dögü iemi oluşurulmaıda öce iem modelide geçici rejim cevabıı

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi February 1-, 015-5 h Inernaional Scienific Conference of Iranian Academicians Abroad in Turkey VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Ekisi Mirrasoul SEYEDGHOMI PhD (Candidae) in

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

İthaf. Bu eseri bize doğruya giden yolu gösteren ve bu doğruyu bulmak için cesaretlendiren sevgili hocamız, Prof. Dr. Özer Ertuna ya ithaf ediyoruz.

İthaf. Bu eseri bize doğruya giden yolu gösteren ve bu doğruyu bulmak için cesaretlendiren sevgili hocamız, Prof. Dr. Özer Ertuna ya ithaf ediyoruz. İhaf Sadi, Gülüsan eserinde der: Bir gün bana, sevimli bir insan hoş kokulu bir kil verdi. Kil e dedim ki: Mis misin, yoksa amber misin? Gönlümü alıp giden kokundan ben sarhoş oldum. Kil: Ben, değersiz

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ Tüm elekronik cihazlar çalışmak için bir DC güç kaynağına (DC power supply) gereksinim duyarlar. Bu gerilimi elde emenin en praik ve ekonomik yolu şehir şebekesinde bulunan

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008)

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 10 / 2 (2008). 25-45 DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Nezir KÖSE Ahme AY Nurgün TOPALLI Öz: Bu çalışmada reel

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü

ESM406- Elektrik Enerji Sistemlerinin Kontrolü. 2. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü ESM406- Elektrik Enerji Sitemlerinin Kontrolü. SİSTEMLERİN MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Laplace Dönüşümü.. Hedefler Bu bölümün hedefleri:. Komplek değişkenlerin tanıtılmaı.. Laplace Tranformayonun tanıtılmaı..

Detaylı

SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET

SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET Muğla Üniveritei Soyal Bilimler Entitüü Dergii (ĐLKE) Güz 2005 Sayı 15 SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNĐN SATIŞ PERFORMANSLARININ VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐYLE BELĐRLENMESĐ ÖZET Zehra BAŞKAYA * Cüneyt AKAR ** Bu

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri

Frekans Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Frekan Analiz Yöntemleri I Bode Eğrileri Prof.Dr. Galip Canever 1 Frekan cevabı analizi 1930 ve 1940 lı yıllarda Nyquit ve Bode tarafından geliştirilmiştir ve 1948 de Evan tarafından geliştirilen kök yer

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ

DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ T. C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ MÜHENDİSLİK E FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DAĞITIM SİSTEMLERİ İÇİN YENİ BİR GÜÇ AKIŞI ALGORİTMASININ GELİŞTİRİLMESİ Ulaş EMİNOĞLU DOKTORA TEZİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir Karar Destek Sistemi ve Bilişim Sistemi Modeli Önerisi

Uydu Kentlerin Tasarımı için Bir Karar Destek Sistemi ve Bilişim Sistemi Modeli Önerisi Akademik Bilişim 0 - XII. Akademik Bilişim Konferanı Bildirileri 0-2 Şubat 200 Muğla Üniveritei Uydu Kentlerin Taarımı için Bir Karar Detek Sitemi ve Bilişim Sitemi Modeli Önerii TC Beykent Üniveritei

Detaylı

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması

İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrap ile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 2 Sayı: 2 Nisan 202 ss. 37-48 İhala-İhraca-Döviz Kuru Bağımlılığı: Boosrap ile Düzelilmiş Nedensellik Tesi Uygulaması Dependence of Impor-Expor-Exchange Rae:

Detaylı