AĞ TEKNOLOJİLERİNE GİRİŞ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "http://alikoker.name.tr AĞ TEKNOLOJİLERİNE GİRİŞ"

Transkript

1 AĞ TEKNOLOJİLERİNE GİRİŞ Hulusi TURGUT

2 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 5 ÜNİTE 1 OSI REFERANS MODELİ VE KATMANLI İLETİŞİM HİYERARŞİK AĞ MODELİ (OPEN SYSTEMS INTERCONNECTION) OSI MODELİ NİÇİN KATMANLI AĞ MODELİ? KATMANLI OSI MODELİ Katman 7 Uygulama Katmanı (Application Layer) Katman 6 Sunum Katmanı (Presentation Layer) Katman 5 Oturum Katmanı (Session Layer) Katman 4 Nakil Katmanı (Transport Layer) Katman 3 Ağ Katmanı (Network Layer) Katman 2 Data Link Katmanı (Data Link Layer) Katman 1 Fiziksel Katman (Physical Layer) KATMANLAR ARASI İLETİŞİM VE DATA KAPSÜLLENMESİ (DATA ENCAPSULATION) TCP/IP MODELİ Katman 4 Uygulama Katmanı (Application Layer) Katman 3 Nakil Katmanı (Transport Layer) Katman 2 Internet Katmanı (Internet Layer) Katman 1 Ağ Giriş Katmanı (Network Access Layer) ÜNİTE 2 LOKAL AĞLAR TOPOLOJİLER Fiziksel Topolojiler Mantıksal Topolojiler LOKAL AĞ TRANSMİSYONLARI (LAN TRANSMISSIONS) LOKAL AĞ CİHAZLARI Ağ Arayüz Kartı (Network Interface Card-NIC) Dönüştürücü (Transceiver) Tekrarlayıcılar (Repeaters) Hublar (Hubs) Köprüler (Bridges) Anahtarlar (Switches) Yönlendiriciler (Routers) ÜNİTE 3 ALT KATMANLAR İLETİŞİM SİSTEMLERİNDE TEMEL SİNYALLER VE GÜRÜLTÜ Analog ve Dijital Sinyaller LOKAL AĞ KABLO ÇEŞİTLERİ Korunmalı Çift Bükümlü Kablo (Shielded Twisted Pair-STP) Korunmasız Çift Bükümlü Kablo (Unshielded Twisted Pair-UTP) Koaksiyel Kablo (Coaxial Cable) Fiber Optik Kablo (Optical Fiber) ÇARPIŞMA ETKİ ALANLARI DATA-LİNK KATMANININ ALT KATMANLARI DATA-LİNK KATMANI PROTOKOLLERİNİN FONKSİYONLARI HEKSADESİMAL SAYILAR (HEXADECIMAL NUMBERS) MAC ADRESİ (MAC ADDRESSING) PAKETLERİN FRAME YAPIYA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ (FRAMING) LOKAL AĞ TEKNOLOJİLERİ Token-Ring ve IEEE Fiber Distributed Data Interface (FDDI)

3 Copper Distributed Data Interface (CDDI) Ethernet Teknolojileri Ağ Dizayn Prosedürü Ana Dağıtım Merkezi (Main Distribution Facility-MDF) ve Ara Dağıtım Merkezi (Intermediate Distribution Facility-IDF) Topraklama Kesintisiz Güç Kaynağı (Uninterruptible Power Supplies-UPS) Ağ Kurulumunda İş Akışı UTP Kablo Bağlantı Çeşitleri ÜNİTE 4 ÜST KATMANLAR AĞ KATMANI TRANSPORT KATMANI OTURUM KATMANI SUNUM KATMANI UYGULAMA KATMANI ÜNİTE 5 CISCO IOS YÖNLENDİRİCİ PARÇALARI IOS KOMUT SATIRI (COMMAND LINE INTERFACE-CLI) SYSLOG MESAJLARI YÖNLENDİRİCİ KONFİGÜRASYONU KONFİGÜRASYON DOSYASI YÖNETİMİ BAŞLANGIÇ KONFİGÜRASYONU (SETUP MOD) CISCO DISCOVERY PROTOCOL (CDP) IOS DOSYASI YÖNETİMİ ÜNİTE 6 KÖPRÜLEME VE ANAHTARLAMA KÖPRÜLEME ANAHTARLAMA Anahtarlama Metotları UZATILMIŞ AĞAÇ PROTOKOLÜ (SPANNİNG TREE PROTOCOL-STP) Uzatılmış Ağaç Protokolü Çalışma Sistemi Uzatılmış Ağaç Topolojisi Oluşturma Ağ Topolojisindeki Değişiklikler SANAL LOKAL AĞLAR (Virtual LANs) Sanal Lokal Ağ Uygulama Çeşitleri Frame Etiketleme (Frame Tagging) ANAHTAR KONFİGÜRASYONU Temel IP Konfigürasyonu MAC Adres Tablosu Dosya Yönetimi Sanal Lokal Ağ Konfigürasyonu VLAN Trunking Protokol-VTP VTP Budama (VTP Pruning) VTP Konfigürasyonu ÜNİTE 7 TCP/IP PROTOKOLLERİ TRANMİSYON KONTROL PROTOKOLÜ (TRANSMİSSİON CONTROL PROTOCOL- TCP) Data Transferi Multiplexing Hata Telafisi Pencereleme ile Akış Kontrolü KULLANICI DATAGRAM PROTOKOLÜ (USER DATAGRAM PROTOCOL-UDP) ADRES ÇÖZÜMLEME PROTOKOLÜ (ADDRESS RESOLUTİON PROTOCOL-ARP)

4 7.4. INTERNET KONTROL MESAJ PROTOKOL (INTERNET CONTROL MESSAGE PROTOCOL-ICMP) Hedefe Ulaşılamıyor ICMP Mesajı (Destination Unreachable) Zaman Aşımı ICMP Mesajı (Time Exceeded) Yeniden Yönlendirme ICMP Mesajı (Redirect) Yankı İstek ve Cevap ICMP Mesajı (Echo Request and Reply) FTP PROTOKOLÜ (FILE TRANSFER PROTOCOL-FTP) TFTP PROTOKOLÜ (TRIVIAL FILE TRANSFER PROTOCOL-TFTP) INTERNET PROTOKOLÜ (INTERNET PROTOCOL-IP) ÜNİTE 8 IP ve IPX ADRESLERİ VE ADRESLEMELERİ IP ADRESİ ve IP ADRESLEME Alt Ağlar Oluşturma IP Yapılandırması IP KONFİGÜRASYONU Telnet IPX ADRESİ ve IPX ADRESLEME ÜNİTE 9 YÖNLENDİRME PROTOKOLLERİ STATİK YÖNLENDİRME DİNAMİK YÖNLENDİRME Uzaklık Vektör Yönlendirme Protokolleri Routing Information Protocol (RIP) ve Interior Gateway Routing Protocol (IGRP) ÜNİTE 10 ERİŞİM KONTROL LİSTELERİ STANDART IP ERİŞİM KONTROL LİSTELERİ GENİŞLETİLMİŞ IP ERİŞİM KONTROL LİSTELERİ İSİMLİ IP ERİŞİM KONTROL LİSTELERİ IPX ERİŞİM KONTROL LİSTELERİ ÜNİTE 11 GENİŞ ALAN AĞ (WAN) PROTOKOLLERİ GENİŞ ALAN AĞ TERMİNOLOJİSİ GENİŞ ALAN AĞ BAĞLANTILARI GENİŞ ALAN AĞ TEKNOLOJİLERİ High-Level Data Link Control (HDLC) Point-to-Point Protocol (PPP) Frame Relay ISDN (Integrated Services Digital Network) ÜNİTE 12 OSPF PROTOKOLÜ OPEN SHORTEST PATH FIRST (OSPF) TERMİNOLOJİSİ OSPF AĞ TOPOLOJİLERİ OSPF ÇALIŞMA SİSTEMİ OSPF Komşuluğu OSPF Yönlendirme Tablosu Oluşumu OSPF KONFİGÜRASYONU NBMA TİPİ AĞDA OSPF KONFİGÜRASYONU OSPF KONFİGÜRASYONU İNCELEMESİ

5 ÖNSÖZ Günümüzde hızla gelişen teknoloji günlük hayatımızda alışageldiğimiz bir çok şeyi değiştirerek kolaylaştırmaktadır. Geliştirilen yazılımlar ile artık iş dünyasındaki birçok prosedürler daha hızlı yapılabilmekte, kontrol mekanizması daha sağlıklı işlemektedir. Cep telefonu, dizüstü bilgisayarlar ve PDA cihazları ile gerek kişisel hayatımız gerek iş dünyamızda bize birçok imkanlar sunmaktadır. Şirketlerimiz şubeleriyle veya iş ortaklarıyla artık aynı ortak bilgi kaynaklarını kullanarak iş akışlarını hem hızlandırmakta hem de kontrolünü daha güvenli hale getirmektedir. Bilişim dünyasının yazılım ve donanım tarafındaki gelişimleri birbirlerini desteklemekte ve birlikte üretilen çözümler her geçen gün hayatımıza olumlu yansımaktadır. Ağ teknolojilerinde son yıllarda geliştirilen çok başarılı çalışmalar en az yazılım ve son kullanıcı tarafındaki donanım (dizüstü bilgisayar, masaüstü bilgisayar, sunucu, cep telefonu, PDA, kablosuz el terminalleri vb.) dünyasındaki gelişmeler kadar hayatımıza etki etmektedir. Bugün zannediyorum birçoğumuz cep telefonsuz ve Internetsiz bir hayatın çok zor olduğunu düşünmekteyiz. Hatta 20 yaşın altındaki gençler belki de hayatın anlamsız olduğunu bile düşünebilirler. Üniversite kampüsünde kablosuz olarak üniversite ağına ve Internete erişim sağlanabildiğini, birçok şirketin yurtiçi ve yurtdışı şubeleriyle kendi ağlarını kurup aynı bilgi kaynaklarını kullandıklarını, sahada çalışan şirket temsilcilerinin mobil cihazlarla kolaylıkla şirket kaynaklarına ulaşarak ofiste yapabildikleri birçok şeyi yapabildiklerini, kendi ağlarını kullanarak telefon ve video konferans görüşmeleri yapabildiklerini gibi daha onlarca örnek verilebilecek bir çok kolaylığın aslında hayatımızda olduğunu hepimiz bilmekteyiz. Bütün bu imkanları temelde bize ağ teknolojileri (networking) sunmaktadır. Ülkemiz gerek genç nüfusun yoğun olması gerekse teknolojiye kolay adapte olabilen bir karakteristiğinin olmasından dolayı yeni teknolojileri çok yakından takip etmekte ve kullanmaktadır. Fakat bu teknolojileri geliştirme veya yön verme konusunda aynı başarıyı göstermediğimiz de açıktır. Yazılım teknolojileri konusunda son yıllarda ciddi başarılar elde edilmiş fakat donanım teknolojileri konusunda yeterli bir başarı yakalanamamıştır. Bu konuda da sektörde ümit verici gelişmeler olmaktadır. Teknoloji dilinin çok baskın şekilde ingilizce olması genç nüfusun takibini zorlaştırmaktadır. Ülkemizde şu günlerde gündemde olan ara elemanların yapabilecekleri birçok operasyonu maalesef sektörde mühendisler yapmaktadır. Mühendislerin yaratıcı yönleri kullanılmadığından ARGE çalışmaları da yapılmamaktadır. Bu kitabın yazılma amacı da bu açığı kapatmak için yapılan küçük bir çalışmadır. Kitap, yabancı dili olmayan, ağ teknolojilerine merak duyan ve bu konuda çalışmak isteyen kişilere yönelik yazılmıştır. Bu kitabın içeriği aynı zamanda bilişim sektöründe satış pozisyonunda olan ve şirketlerde sistem mühendisi pozisyonunda olup ağ teknolojileri konusunda az da olsa bilgi edinmek isteyenlere yardımcı olabilecektir. Ağ teknolojilerinde global olarak baskın olan Cisco teknolojisi referans olarak alınmıştır. Birçok üretici aynı standart ve protokolleri kullandığından dolayı okuyucu sadece ürünlerin konfigürasyonunda farklılıklarla karşılaşacaktır. Her üreticinin ürünlerinin konfigürasyonu hakkında bir çalışma yapmak gerçekten çok zordur. Yaklaşık 1,5 yıldır çalışmanın sonucunda ortaya çıkan bu çalışma siz okuyuculara ağ teknolojileri dünyasına bir kapı açabilme amacını taşımaktadır. Özgün bir çalışma olmasına dikkat ettiğim bu kitabın gerek teknik anlamda gerekse kullanılan dil anlamında eksikleri olabilecektir. Bu konuda hangi seviyede okuyucu olursa olsun anlayışla eleştiri ve önerilerinizi benimle paylaşırsanız ben de düzeltme imkanı bulurum. Bir kitap yazmanın, özellikle teknik bir kitap yazmanın kolay olmadığını itiraf etmeliyim. Bu konuda desteğini benden hiç esirgemeyen ve cesaret veren sözlerinden dolayı eşim Emra ya teşekkür borçluyum. Umarım kendisinin desteği sayesinde oluşan bu kitap başarılı bir çalışma olarak okuyucudan destek görür. Ayrıca bu kitabı yazma fikrini bende oluşturan ve cesaret 5

6 veren Seyit Ali SERBEST e gönülden teşekkür ederim. Profesyoneller dünyasında oluşturduğu ortamla girişimcilik, paylaşımcılık ve üretkenlik ruhunu aşılayan Gelişim Platformu çalışanlarına desteklerinden dolayı şükranlarımı sunarım. Bu kitabın yayınlanmasındaki katkılarından dolayı da Mayasoft yöneticilerinden Mesut ALADAĞ ve Yasin AŞIR beylere teşekkür ederim. Kitabın içeriği ağ teknolojileri dünyasının sadece bir başlangıcıdır. Kitap okuyucusu, bu kitapta incelenen bütün konuların daha derin bir şekilde incelenmesi gerektiğinin farkında olması gerekir. 12 farklı ünitede işlenen konular, aslında sırasıyla birbirlerini tamamlayıcı konuları içermektedir. 1.nci ünitede ağ teknolojilerinin teorik altyapısı ve bu altyapıya karşılık gelen ürünler ve standartlar anlatıldı. Bu ünitede anlatılan bütün teorik konular mutlaka kavranmalıdır. Aksi takdirde diğer üniteleri anlamak çok daha zorlaşacaktır. 2.nci ünitede ağ tasarımlarının metodolojisi, temel ağ cihazlarını ve karşılık geldikleri OSI katmanı incelendir. Burada hem ağ teknolojilerinin gelişimi ve cihazların her yeni buluşta nasıl daha kompleks ağ yapılarının oluşumuna katkıda bulunduğu farkedilmelidir. 3 ve 4.ncü ünitelerde OSI modelindeki katmanların çalışma şekli, bu katmanların kullandıkları teknolojiler ve standartlar incelendi. Geliştirilen her bir teknolojinin ağ tasarımındaki etkileri incelendi. 5.nci ünitede ağ teknolojilerinin en önemli cihazlarından biri olan yönlendiricinin donanım ve üzerinde çalışan işletim sistemi Cisco teknolojisi referans alınarak incelendi. Yönlendirici üzerindeki donanım parçalarının fonksiyonları ve komut satırı tabanlı çalışan işletim sistemindeki komut yazma şekli anlatıldı. 6.ncı ünitede ağ teknolojilerinin diğer önemli bir cihazı olan anahtar üzerinde yapılabilecek konfigürasyondan bahsedilmiştir. Lokal ağlarda oluşabilecek döngüleri önlemek için kullanılan STP teknolojisi incelenmiştir. Ayrıca günümüzde çok yaygın olarak kullanılan Sanal Ağ (VLAN) teknolojisi üzerinde durulmuştur. 7 ve 8.nci ünitelerde günümüz ağ teknolojilerinin en önemli konusu olan TCP/IP teknolojısının yapısı, çalışma prensipleri ve adresleme metodojolosi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu ünitelerin öğrenilmesi halinde diğer konular çok daha anlaşılacaktır. 9.ncu ünitede temel konuların ötesine geçip çok daha geniş ağların yönetimi için gerekli olan yönlendirme standartları incelenmiştir. Bu konular aslında daha derin ağ teknolojilerine hazırlık cinsindendir ve mutlaka anlaşılmalıdır. 10.ncu ünitede ağ erişiminin güvenliğini sağlamak maksadıyla kullanılan erişim kontrol listeleri incelenmiştir. Temel bazı presipler anlatılmış fakat daha detay bilgiler için farklı kaynaklara başvurmak gereklidir. 11.nci ünitede coğrafi olarak dağıtık yapıdaki ağlarda kullanılan teknolojilerin yapısı ve çalışma prensipleri örnekler verilerek incelenmiştir. Bu konu hakkında da daha detaylı bilgiler için mutlaka başka kaynaklara başvurulmalıdır. 12.nci ünitede geniş ağlarda trafik yönetimi için kullanılan OSPF teknolojisi ve çalışma prensipleri hakkında başlangıç seviyesinde bilgiler verilmiştir. Daha detay bilgiler bu kitabın amacını aştığı için, ilgilenenler başka kaynaklara başvurmalıdırlar. 6

7 Umarım okuyacağınız bu kitap sizlere mesleğinizde ve kariyerinizde küçük de olsa katkıdda bulunur. Başarı dileklerimle; Hulusi TURGUT Haziran

8 8

9 ÜNİTE 1 OSI REFERANS MODELİ VE KATMANLI İLETİŞİM 1.1 HİYERARŞİK AĞ MODELİ Ağ mühendisleri, ağın dizayn edilmesini, kuruluşunu ve yönetimini kolaylaştırmak için hiyerarşik ağ modelini kullanırlar. Ağı kuran ve yöneten kişiler genellikle farklı olduğundan dolayı ağ dizaynı herkes tarafından anlaşılabilir bir şekilde modellenmesi önemlidir. Ağ kurulumları yapan mühendisler, dizayn edilen ağa hangi özelliklerde cihazların yerleştirileceğini belirleyebilmek için ağın dizaynını anlayabilmelidirler. Aynı şekilde ağ yöneticileri de kurulan ağı yönetirken çıkan aksaklıkları hemen giderebilmek için ağın dizaynını ve kullanılan cihazları bilmelidirler. Kullanıcıların farklı talepleri ve ağ üzerinde kullanılan karmaşık uygulamalar, ağ mühendislerini ağ kurarken belli bir strateji takip etmelerine zorlamıştır. Günümüzde özellikle büyük ağlarda kullanılan ortak uygulamalar ve bu uygulamaların ağın yoğunluğuna direkt etki etmesi, daha etkin bir yönlendirme (routing) ve anahtarlama (switching) tekniklerinin kullanılmasını gerektirmektedir. Bütün bunlar ağdaki son kullanıcının ihtiyaç duyduğu servislerin gruplanması ve bu servisleri sağlayacak sunucuların doğru konuşlandırılmasının gözetildiği bir stratejinin takip edilmesini gerektirir. 3-katmanlı hiyerarşik model bunları sağlamaktadır. Bu katmanlar şunlardır; Erişim Katmanı (Access Layer) Dağıtım Katmanı (Distribution Layer) Ana Katman (Core Layer) Ana Katman (Core Layer) Dağıtım Katmanı (Distribution Layer) Erişim Katmanı (Access Layer) Şekil 1.1 (Hiyerarşik Ağ Modeli) Erişim Katmanı (Access Layer): Erişim Katmanı, son kullanıcının ağa bağlandığı noktadır. Bu katmanda son kullanıcılardan oluşan bir grup ve onların kaynakları bulunur. Bu genelde hub a bağlı bir grubun anahtara bağlanması şeklinde olur. Bu katmanda anahtarlar kullanılır. Dağıtım Katmanı (Distribution Layer): Dağıtım Katmanı, yönlendirme (routing), filtreleme (filtering) ve geniş alan ağa (WAN) giriş işlevlerini yapan cihazların bulunduğu katmandır. Bu 9

10 katmanda kullanılan cihazlarla, hangi paketlerin alınacağı ve gönderileceği belirlenir ve farklı yapılardaki ağlar birbirlerine bağlanır. Bu katmanda yönlendiriciler kullanılır. Ana Katman (Core Layer): Ana Katman, son kullanıcının gönderdiği ve Dağıtım Katmanında belirlenen politikalardan süzülerek gelen paketleri mümkün olduğunca hızlı bir şekilde yönlendirilen yere ulaşmasını sağlar. Bu katmanda çok-katmanlı (multi-layer) anahtarlar kullanılır. 1.2 (OPEN SYSTEMS INTERCONNECTION) OSI MODELİ 1980 li yıllarla birlikte çok hızlı şekilde şirketler belli işlevleri yapabilmek için bilgisayarları kullanmaya ve hem yazılım hem de donanım olarak farklı yapılarda ağlar kurmaya başladılar. Fakat bilgisayar ağları büyüdükçe bu ağları yönetmek, sorunları çözmek ve tüm ağ içerisinde iletişimi sağlamak imkansız hale geldi. Uluslararası Standartlar Organizasyonu (The International Organization for Standardization (ISO)) birçok farklı ağ yapılarını inceleyerek 1984 yılında ağ içinde iletişimin sağlanabilmesi için OSI referans modelini açıkladı. Böylelikle bütün donanım ve yazılım firmaları bu standarda uygun ürünler üretmeye başladılar. Bu model günümüzde birçok farklı donanım ve yazılıma sahip bilgisayarların birbirleriyle iletişimini mümkün hale getirmiştir. OSI modelinde bilgisayarların iletişimi belli katmanlara ayrılmıştır. Örneğin; İstanbul da okuyan bir üniversite öğrencisi olduğunuzu düşünün. Aileniz ile sadece mektupla haberleşebiliyorsunuz. Annenizin de ayrılmadan önce sık sık kendilerine mektup yazmanızı istediğini düşünün. Ailenize mektup yazmanız onlarla iletişime geçtiğiniz anlamına gelmez. Belli adımları takip etmeniz gerekir. Herkes bilir ki mektup bir zarfa konur. Sonra zarfın sol üst tarafına gönderenin ismi ve adresi yazılır. Sağ alt köşeye de gönderilecek kişinin ismi ve adresi yazılır. Hatta posta kodu yazmak da gereklidir. Böylelikle posta işlemi daha kolay gerçekleşir. Mektubunuz için bu işlemi yapmak da yeterli değildir. Mektubu postaneye verirsiniz. Postanedeki yetkililer önce mektupları illere göre ayırır. Eğer mektup başka bir ülkeye gidecekse ülkelere göre ayırır. Sonra belli iller farklı kamyonlara yüklenerek gönderilir. Her kamyon ayrı illerin mektuplarını taşır ve o ilin postanesine teslim eder. Gönderilen ilin postanesinde de ilçelere, sonra mahallelere ve apartmanlara göre ayrılan mektuplar farklı kişilerce mektup üzerinde yazan adrese teslim edilir. Görüldüğü gibi bizim bildiğimiz ama hiç önemsemediğimiz posta işlemi bile belli bölümlere ayrılmıştır. Yani kurallar konmuştur. İşte bilgisayarlar arası iletişim de bundan farksızdır. Bilgisayarlar arası iletişimde aynı postada olduğu gibi gönderen ve gönderilen adres bilgisi vardır. Gönderen bilgisayar, bilgileri belli kurallara uyarak elektrik sinyalleri haline dönüştürerek kablo üzerine bırakır. Gönderilen bilgisayar ise aynı kuralları tersine kullanarak kablo ile kendisine ulaşan bilgileri anlayacağı şekle dönüştürür. Bu kurallar biraz önce bahsettiğimiz OSI modeliyle belirtilmiştir. Hiçbir karmaşa olmadan iletişim sağlanır. İleride çok karşılaşacağınız bir kavram olan ağ ortamı (medium veya çoğulu media) üzerinde duralım. Ağ ortamı, bilgisayarların gönderecekleri datanın üzerinde gideceği maddeye denir. Yani kablolardır. Bu kablolardan bazıları UTP, STP, koaksiyel kablo ve fiber kablodur. Nasıl ki karşılıklı konuşan iki insanın anlaşabilmesi için aynı dili bilmeleri gerekiyorsa, bilgisayarların da anlaşabilmeleri için aynı dilden konuşmaları gerekmektedir. Eğer iki insan farklı dilleri konuşuyorlarsa mutlaka konuşmaları tercüme edecek bir tercümana ihtiyaç duyarlar. Bilgisayarlar da farklı dilleri konuşuyorlarsa onlar da tercümana ihtiyaç duyacaklardır. Bilgisayarların tercümanı yönlendiricilerdir (router). Aslında dil, insanların iletişim kurabilmeleri için çıkarttıkları seslerin kurallar kümesidir. Bilgisayarların iletişim kurabilmeleri için konulan kurallar kümesine protokol (protocol) denmektedir. 10

11 1.3 NİÇİN KATMANLI AĞ MODELİ? Bilgisayarların iletişiminde belli bir standardın olması konusunda şüphe yok ama Bu model katman katman olmak zorunda mıdır? diye soru kafanıza takılabilir. Posta sisteminin işleyiş biçimi aslında iletişimi ne kadar kolaylaştırdığını açıklıyor. Katmanlı ağ modelinin sağladığı kolaylıklardan bazıları şunlardır; Karmaşıklığı azaltarak insanların belli katmanların işlevlerine yoğunlaşarak uzmanlaşmasını sağlar. Farklı donanım ve yazılım ürünlerinin birbirleriyle uyumlu çalışmasını sağlar. Modüler mühendisliği kolaylaştırarak farklı uzmanlığı olan mühendislerin işbirliği yapmasını ve görev paylaşımını kolaylaştırır. Bir katmanda yapılan değişiklikler diğer katmanları etkilemez. Katmanların işlevlerinin öğrenilmesini ve öğretilmesini kolaylaştırır. Farklı katmanların farklı işlevlerinin olması problemlerin tespitini ve çözümünü kolaylaştırır KATMANLI OSI MODELİ OSI Modeli, toplam yedi katmandan oluşmaktadır. Her katman bilgisayarlar arası iletişimde farklı görevleri yerine getirirler. Kullanıcıya yakın olan üç katman üst katmanlar, bilgisayarın donanımına yakın olan dört katman alt katmanlar olarak adlandırılır. Katmanlar şunlardır; Katman 7 (Uygulama Katmanı) (Application Layer) Katman 6 (Sunum Katmanı) (Presentation Layer) Katman 5 (Oturum Katmanı) (Session Layer) Katman 4 (Nakil Katmanı) (Transport Layer) Katman 3 (Ağ Katmanı) (Network Layer) Katman 2 (Data Link Katmanı) (Data Link Layer) Katman 1 (Fiziksel Katman) (Physical Layer) Üst Katmanlar, Uygulama, Sunum ve Oturum Katmanlarıdır. Alt Katmanlar ise Nakil, Ağ, Data Link ve Fiziksel Katmanlardır. Üst Katmanların işlevlerini yazılımlar sağlamaktadır. Alt Katmanların işlevleri ise bilgisayarın ve ağda kullanılan cihazların donanımları ve donanımlar üzerindeki yazılımlar tarafından yapılmaktadır Katman 7 Uygulama Katmanı (Application Layer) Kullanıcıya en yakın olan ve kullanıcının bilgisayarla etkileşim içinde olduğu katmandır. Diğerlerinden farklı olarak diğer katmanlara herhangi bir servis sağlamaz. Kullanıcının çalıştıracağı uygulamalara ağ servislerini sağlar. Bu katman iletişim kuracağı bilgisayarın iletişime hazır olup olmadığını tespit eder, iletişimi senkronize eder. Kullanılan uygulamalardan bazıları şunlardır; Telnet http ftp www göz atıcıları (browser) NFS SMTP gateway (Eudora, cc:mail) SNMP 11

12 X.400 mail FTAM Katman 6 Sunum Katmanı (Presentation Layer) Bilgisayarlar arası iletişimde gönderilecek datanın, datayı alacak bilgisayar tarafından da anlaşılabilmesi için datanın ortak bir formata dönüştürüldüğü katmandır. İletişimi gerçekleştirecek olan bilgisayarların farklı yazılımlara sahip olduğunu düşündüğünüzde bu işlevin önemi anlaşılmaktadır. Ayrıca bu katmanın işlevleri arasında iletişimin güvenli olması için datanın şifrelenme işlemi de bulunmaktadır. Formatların bazıları şunlardır; JPEG ASCII EBCDIC TIFF GIF PICT MPEG MIDI Şifrelenme (Encryption) Katman 5 Oturum Katmanı (Session Layer) İletişim kuran bilgisayarların uygulamalar arasındaki oturumu kurar, yönetir ve sona erdirir. Böylelikle iki bilgisayar arasında birden fazla uygulama çalıştırılır ve bunlar birbiriyle karıştırılmaz. Bu katmanda kullanılan servislerden bazıları şunlardır; RPC SQL NFS Netbios adları AppleTalk ASP DECnet SCP Katman 4 Nakil Katmanı (Transport Layer) Nakil Katmanı, gönderilecek datanın bozulmadan güvenli bir şekilde karşı taraftaki bilgisayara ulaştırılmasından sorumludur. Bu katman iletişim kurmak isteyen bilgisayarların sanal olarak iletişim kurmalarını, bu iletişimin yönetimini ve iletişimin sona erdirilmesini sağlar. Üst katmanlardan gelen her türlü bilgi Nakil Katmanı tarafından karşı tarafa ulaştırılır. Nakil Katmanına ulaşan data güvenli bir şekilde hedef bilgisayara ulaştırılması için parçalara ayrılır. Bu parçalara segment denir. Ayrıca gönderilen datanın karşı tarafa bozulmadan güvenli bir şekilde ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder. Eğer data karşı tarafa ulaşmamışsa datanın tekrar gönderilmesini sağlayacak mekanizmayı da yönetir. Bütün bu işlevleri yerine getiren protokollerden birkaçı şunlardır; TCP UDP SPX Katman 3 Ağ Katmanı (Network Layer) 12

13 İletişim kurmak isteyen iki bilgisayarın birbirlerinin yerlerini tespit etmelerini sağlamak için mantıksal ve hiyerarşik adresleme yapılması gerekmektedir. Ayrıca mantıksal adrese sahip bilgisayarların büyük ağlarda iletişim kurabilmeleri için en kısa yolu bulmak zorundadırlar. En kısa yolu bulma işlemine yönlendirme (routing) denir. Ayrıca gönderilecek datanın ağ ortamına (medium) en uygun ölçülerde olacak şekilde 4.ncü katmanda segmentlere ayrılan datanın bu katmanda paketlere (packet) dönüştürülmesi gerekmektedir. Her ağ ortamının maksimum taşıyabileceği trafiğe Maksimum Transfer Birimi (Maximum Transfer Unit-MTU) denir. Kullanılan protokollerden bazıları şunlardır; IP IPX AppleTalk DDP ARP RARP ICMP Katman 2 Data Link Katmanı (Data Link Layer) Data Link Katmanı fiziksel ağ ortamı üzerinde datanın nasıl taşınacağını tanımlar. Ayrıca fiziksel adreslemeyi de tanımlar. Fiziksel adrese Media Access Control-MAC adresi denir. Bu katman iki alt katmandan oluşur. Bunlar; Media Access Control-MAC (802.3) ve Logical Link Control-LLC (802.2) dır. Bu katmanlar hakkında detaylı bilgi daha sonra verilecektir. 3.ncü katmanda paketlere dönüştürülen data, bu katmanda artık fiziksel ortama aktarılmadan önce son kez işlem görerek frame yapılara dönüştürülür. Bu katmanda kullanılan protokollerden bazıları şunlardır; IEEE 802.3/802.2 HDLC Frame Relay PPP FDDI ATM IEEE 802.5/ Katman 1 Fiziksel Katman (Physical Layer) Fiziksel Katman, artık frame yapılara dönüştürülmüş datanın dijital rakamlara (yani 1 ve O) dönüştürülerek fiziksel ortama aktaracak katmandır. Bu katmanda fiziksel iletişimin elektriksel, mekanik, prosedürsel ve fonksiyonel özelliklerinin, fiziksel iletişimin başlatıldığı, yönetildiği ve bitirildiği protokollerin tanımlandığı katmandır. Bu özelliklerden bazıları voltaj seviyesi, fiziksel data gönderim hızı, maksimum transfer mesafesi ve konnektörlerdir. Kullanılan standartlardan bazıları şunlardır; EIA/TIA-232 V.35 EIA/TIA-449 V.24 RJ45 FDDI Ethernet NRZI NRZ B8ZS 13

14 1.5. KATMANLAR ARASI İLETİŞİM VE DATA KAPSÜLLENMESİ (DATA ENCAPSULATION) İletişim kuran iki bilgisayar arasındaki iletişimin nasıl gerçekleştiğinden bahsedelim. Yukarıda anlatılanları hemen hafızanızda canlandırın. Bir arkadaşınıza bir dosya göndereceksiniz. Göndereceğiniz dosyayı bir yazılım kullanarak (Örneğin MSN Messenger) gönderirsiniz. Göndereceğiniz bu dosya 7.nci katmanın işlevini yapan FTP protokolü tarafından dataya dönüştürülür. Daha sonra dosyadaki yazılar, şekiller ve fotoğraflar 6.ncı katmanda çalışan ASCII ve GIF gibi standartlar tarafından ortak bir formata dönüştürülür. 5.nci katmana gelen ve ortak bir formata dönüşmüş olan datanın gönderilmesi için bu katmanda kullanılan bir protokol yardımıyla oturum numarası verilir ve karşı taraftaki bilgisayarla iletişim için sanal oturum açılır. 4.ncü katmana iletilen data artık donanıma aktarılmaya hazır hale getirilecektir. Üst katman diye tanımladığımız Uygulama, Sunum ve Oturum katmanlarında daha çok yazılım ağırlıklı protokoller çalışır. 4.ncü katmandan başlayarak datanın gönderileceği yere hazır hale getirilmeye başlanır. Bu amaçla gönderilecek data daha önce de bahsettiğimiz üzere segmentlere ayrılır. Nakil başlığı (transport header) segmente eklenir ve ağ katmanına aktarılır. Ağ katmanı da ağ başlığını (network header) ekleyerek datayı pakete dönüştürür. Bu ağ başlığında kaynak ve hedef bilgisayarın mantıksal ağ adresi vardır. 2.nci katmana gelen paketlere aynı şekilde kaynak ve hedef MAC adresleri eklenir. Bu bilgiler pakete data link başlığı ve kuyruğu (data link header and trailer) şeklinde eklenerek frame yapısına dönüştürülür. Frame fiziksel katmana geldiğinde dijital sayılara dönüştürülerek ağ ortamına aktarılır. Gönderilen hedef bilgisayar ile kaynak bilgisayar arasında anahtar (switch) varsa gelen frame yapılar aynı şekilde fakat tersten 2.nci katmana kadar işlem yapılır. Yani anahtarlar 2.nci katmandaki başlığı okur ve frame yapıdaki yazılı olan hedef bilgisayarın MAC adresine göre kendi MAC tablosuna bakarak yönlendirir. Eğer kaynak ve hedef bilgisayarlar arasında yönlendirici (router) varsa yine gelen frame aynı metodla 3.ncü katmana kadar işlem yapılır. Yönlendirici de paketteki başlığı okuyarak hedef bilgisayarın mantıksal adresini okur ve kendinde bulunan mantıksal adres tablosuna bakarak en kısa yolu bulup paketi yönlendirir. Hedef bilgisayara ulaşan frame yapı kaynak bilgisayarda yapılan işlemin aynısı fakat ters şekilde işleme sokulur. Dijital rakamlar frame yapıya dönüştürülür. Frame üstündeki data link başlığı ve kuyruğu çıkartılarak 3.ncü katmana iletilir. Burada da paket üstündeki ağ başlığı çıkartılarak nakil katmana, bu katmanda nakil başlığı çıkartılarak üst katmanlara aktarılır. Aynı işlemler yapılarak uygulama katmanına ulaşan data sizin gönderdiğiniz dosya aynı şekilde hedef bilgisayardaki kullanıcıya sunulur. Böylece iki bilgisayar arasındaki iletişim yapılmış olur. Uygulama Katmanı Data Data Uygulama Katmanı Sunum Katmanı Sunum Katmanı Oturum Katmanı Oturum Katmanı Nakil Katmanı Nakil Katmanı Ağ Katmanı Data Data Ağ Katmanı Data-Link Katmanı Data Data Data-Link Katmanı Fiziksel Katman Fiziksel Katman Sana bir dosya gönderiyorum Dosyanı bekliyorum Şekil 1.2 (Data Kapsüllenmesi) 14

15 Yukarıda anlatılan kaynak bilgisayarın yaptığı datanın dijital sayılara dönüştürme işlemine bilgi kapsüllenmesi (Data Encapsulation) denir. Hedef bilgisayarın ise dijital sayıları dataya dönüştürme işlemine bilgi ayrıştırması (Data De-encapsulation) denir. Katmanlar arası iletişimde dikkat edilirse sadece tek bir katman hariç diğerlerinin hepsi hedef bilgisayardaki ters dönüşümden dolayı bir üsttekine hizmet vermek zorundadır. Yani 1.katman 2.nci katmana, 2.nci katman 3.ncü katmana gibi diğer alt katmanlar kendinin bir üstündeki katmana servis sağlamak zorundadır. Fakat uygulama katmanının böyle bir zorunluluğu yoktur. Ayrıca katmanlar arası iletişimde katmanlar Protokol Bilgi Birimini (Protocol Data Unit-PDU) kullanırlar. Yukarıda bahsedildiği üzere bu birimler şunlardır; Nakil Katmanı - Segment Ağ Katmanı - Paket Data Link Katmanı - Frame Fiziksel Katman - Dijital Sayılar 1.6. TCP/IP MODELİ Amerikan Savunma Bakanlığı, ISO tarafından oluşturulan OSI Referans Modeli yayınlanmadan daha önce Amerikan ordusunun savaş halinde bile farklı yapılardaki ağların birbirleriyle iletişiminin kesilmemesi için TCP/IP modelini oluşturdu. Bu model daha sonra ISO araştırmacıları tarafından referans kabul edilerek daha genel bir standart olan OSI modeli oluşturuldu. Savaş anında kablo, mikrodalga, fiber optik kablo ve uydu iletişimini kullanan farklı yapılardaki ağlarla iletişimin devamlılığını sağlamak çok zordu ve bu problemin çözümüyle bugün Internet dediğimiz dünyadaki en büyük ağ ortaya çıkmış oldu. Internetin başından bu yana iletişim standardı olarak TCP/IP protokolü kullanılmaktadır. TCP/IP modeli 4 katmandan oluşmaktadır. Bu katmanlar şunlardır; Katman 4 - Uygulama Katmanı (Application Layer) Katman 3 Nakil Katmanı (Transport Layer) Katman 2 Internet Katmanı (Internet Layer) Katman 1 Ağ Giriş Katmanı (Network Access Layer) Bu katmanların bazıları OSI modelindeki bazı katmanların isimleriyle aynı olmasına rağmen işlevleri farklıdır. İşlevleri karıştırmamaya özen gösterilmelidir Katman 4 Uygulama Katmanı (Application Layer) OSI Modelindeki üst katmanların, yani Uygulama, Sunum ve Oturum katmanlarının işlevlerinin tümünü yapmaktadır. Çalıştırılan uygulamayı ilgilendiren ortak formata dönüştürme, oturum açma türü işlemler bu katmanda yapılmaktadır Katman 3 Nakil Katmanı (Transport Layer) Nakil katmanı servis önceliği (the quality of service), güvenli bilgi aktarımı (reliability), akış kontrolü (flow control) ve hata doğrulanması (error correction) gibi işlevlerinin yapıldığı katmandır. Bu katmanda TCP ya da UDP protokollerinden biri kullanılır Katman 2 Internet Katmanı (Internet Layer) Bu katman kaynak bilgisayar tarafından gönderilen datanın büyük bir ağda hedef 15

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım

7 Uygulama 6. Sunum 5 Oturum Taşıma. 4 Ara katman- Yazılım ve donanım arası 3. Ağ Veri iletim. 2 Ağ Grubu-Donanım 1. Fiziksel. Uygulama Grubu-Yazılım OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE

DOD / DEPARMENT OF DEFENCE DOD / DEPARMENT OF DEFENCE TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım Katmanı Uygulama Katmanı DoD / Deparment of Defence Ağ

Detaylı

TEMEL NETWORK CİHAZLARI

TEMEL NETWORK CİHAZLARI TEMEL NETWORK CİHAZLARI LAN (Local Area Network); yüksek hızlı, düşük hatalı ve küçük coğrafi alan kaplayan (bir uçtan diğer uca beş bin metreye kadar) ağlardır. Yani LAN; bir binadaki ya da küçük bir

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server

Bilgisayar Ağları. Bilgisayar Ağları. Modelleri. Main-Frame Client/Server Bilgisayar Ağları Ortama dahil olan tüm elektronik birimlerin birbirlerine mesaj alma/gönderme ilkesine göre yapılandırılmış ağlardır. Bilgisayar ağlarında yalnızca bilgisayarlar yoktur. Bilgisayarların

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında...

Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 2. Ağ Modelleri

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 2. Ağ Modelleri Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2. Ağ Modelleri Ağ Modelleri Bir ağ ğ bir noktadan diğer bir noktaya veri ileten donanım ve yazılımların

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Türleri

Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar ağı, birbirlerine bağlı ve birbirleri arasında metin, ses, sabit ve hareketli görüntü aktarımı yapabilen bilgisayarların oluşturduğu yapıdır. Ağlar sadece bilgisayarlardan

Detaylı

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ.

Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Bölüm 8 : PROTOKOLLER VE KATMANLI YAPI: OSI, TCP/IP REFERANS MODELLERİ. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Servis Kalitesi (Quality of Service, QoS) Uçtan-uca (end-to-end) Düğümden-ağa (host-to-network) Bölüm

Detaylı

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013

Ağ Donanımları NIC. Modem. Modem. Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater (Yineleyici) 03.03.2013 Ağ Donanımları NIC Kartlar NIC, Modem Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater,, Access Point (Wireless), Transceiver, Bridge, Switch, Router NIC (Network Interface Card) Ağ Arabirim(arayüz) Kartı Bilgisayarı

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual

Detaylı

Meşrutiyet Caddesi 12/10 06540 Kızılay/ANKARA T: +90 (312) 417 0 254 info@cliguru.com

Meşrutiyet Caddesi 12/10 06540 Kızılay/ANKARA T: +90 (312) 417 0 254 info@cliguru.com ICND1 - Interconnecting Cisco Network Devices-1 1. Basit Ağ oluşturma Ağ Fonksiyonları Ağ Güvenliği Bilgisayardan bilgisayara iletişim modeli TCP/IP's İnternet Katmanı TCP/IP's Taşıma Katmanı Paket İletim

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 Yerel Ağlar (LANs) ve Ethernet ÖN BİLGİ Yerel Ağ ve Ethernet Bilgisayar ağları, yerel ve geniş alan ağları olarak

Detaylı

Ağ Temelleri Semineri. erbil KARAMAN

Ağ Temelleri Semineri. erbil KARAMAN Ağ Temelleri Semineri erbil KARAMAN Gündem 1. 1. İnternet 2. 2. TCP // IP IP 3. 3. Ağ Analizi 4. 4. Ağ Güvenliği internet Yeni Varoluş Habitatı Bilgi Hız Özgürlük Dönüşüm iletişim Alış Veriş İnternet bağlantısı

Detaylı

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 01 EKi. 2012 Salı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 01 EKi. 2012 Salı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU 08225 AĞ TEMELLERĠ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 01 EKi. 2012 Salı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Bir Ağ Üzerinde Bilgisayar Bir ağ üzerinde veri iletişimde bulunan bilgisayar, içerisinde

Detaylı

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (2) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (2) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (2) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL Ağaç (Tree) Topolojisi Hiyerarşik yapıdaki ağ oluşturmak için kullanılır. Başucu adı ile bilinen

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları

Detaylı

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller

Bölüm. Internet: Dayandığı Teknik Temeller Bölüm Internet: Dayandığı Teknik Temeller 8 Bilgisayar Ağları Temelleri İletişim Ağları Yapısal Modeli Bu bölümde bilgisayar ağlarının birbirleri ile olan iletişimi (internetworking) konusunda bazı temel

Detaylı

Temel Ağ Protokolleri ve OSI Modeli

Temel Ağ Protokolleri ve OSI Modeli Temel Ağ Protokolleri ve OSI Modeli 2/66 Temel ağ protokollerini sıralamak. Ethernet ağlarında kullanılan kablo ve iletişim teknolojilerini öğrenmek. Jetonlu halka ağ protokolünün çalışma prensibini tanımlamak.

Detaylı

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23

Ağ Temelleri. Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013. Ref: HNet.23 Ağ Temelleri Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013 Ref: HNet.23 Ağ Nedir Ağ, iki yada daha fazla cihazın kablolu veya kablosuz olarak birbirleri ile belirli protokoller

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,

Detaylı

BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU. Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA

BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU. Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU Esra SARAÇ 1 Mutlu AVCI 2 Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA 1 e-posta: esrasarach@hotmail.com

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Ağları - 1 (BİL 403) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Yrd.Doç. Dr. Birim BALCI Ofis : MUH 310 Ofis Saatleri : Telefon : 0216 626 10

Detaylı

BĠLGĠSAYAR AĞLARI. 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri

BĠLGĠSAYAR AĞLARI. 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri BĠLGĠSAYAR AĞLARI 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri Ağ Kavramı Bilgisayarların birbirleri ile iletiģimlerini sağlamak, dosya paylaģımlarını aktif

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 Bu dersin amacı; bilgisayarların birbirleriyle haberleşmesi konusunda genel bir yaklaşım oluşturacak şekilde gerekli bilgileri

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı. 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Aktarım katmanında TCP ve olmak üzere iki protokol kullanılır. iletiminde sağlama yapılmadığı

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı»

BİLGİSAYAR AĞLARI. «Uygulama Katmanı» BİLGİSAYAR AĞLARI «Uygulama Katmanı» İÇİNDEKİLER TCP/IP ve OSI Modeli TCP/IP Modeli Neden TCP/IP Modeli TCP/IP Modeli (Protokolü)Katmanları OSI Modeli Neden OSI Modeli OSI Modeli Katmanları OSI ve TCP

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

AĞ TEMELLERİ. 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ

AĞ TEMELLERİ. 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ AĞ TEMELLERİ 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel

Detaylı

ÜNİTE 3 ÜNİTE 2 BİLGİSAYAR AĞLARI BİLGİSAYAR II İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE 3 ÜNİTE 2 BİLGİSAYAR AĞLARI BİLGİSAYAR II İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜNİTE 2 BİLGİSAYAR AĞLARI İÇİNDEKİLER Bilgisayar Ağları Ağ Türleri Mimari Açıdan Ağar Büyüklük Açısından Ağlar Topoloji Açısından Ağlar Ağ Cihazları Ara Birimler Kablolar BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM

Detaylı

Ağ Sızma Testleri ve 2. Katman Saldırıları Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı

Ağ Sızma Testleri ve 2. Katman Saldırıları Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı Ağ Sızma Testleri ve 2. Katman Saldırıları Türk Standardları Enstitüsü Yazılım Test ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı Tarih 1 İçerik TCP/IP Temelleri Ağı Dinleme MAC Adres Tablosu Doldurma ARP Zehirlemesi

Detaylı

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ

GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI GAZİ ÜNİVERSİTESİ İÇİNDEKİLER GENİŞBANT VE IP TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKASYON PROGRAMI 3 Sertifika Programının Amacı 4-5 Eğitim Haritası 6 Telekomünikasyon

Detaylı

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞR. GÖR. İLHAN UYSAL Köprü (Bridge) Birbirinden bağımsız ağları birbirine bağlamak için kullanılır. Bağlanacak

Detaylı

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir? Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 7: Bağlantı (link) katmanı ve Yerel Alan ağı (Local Area

Detaylı

7 Katmanlı OSI Modeli

7 Katmanlı OSI Modeli Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz 7 Katmanlı OSI Modeli Bilgisayar ağlarının ilk günlerinde farklı firmalar kendilerine özel teknolojilerle ağ sistemleri geliştiriyorlar

Detaylı

BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ

BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ Bölüm-1 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr BİLGİSAYARIN TEMELLERİ Bilgisayar Donanımının Temelleri Bilgisayar Yazılımının Temelleri Binary Sayı Sistemleri Network Teknolojilerinin Temelleri

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net OSI farklı üreticiler tarafından geliştirilen network bileşenlerinin bir arada uyumlu bir şekilde çalışabilmelerini sağlayan kurallar bütünüdür Network bileşenlerinin

Detaylı

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1

Bölüm3 Taşıma Katmanı. Transport Layer 3-1 Bölüm3 Taşıma Katmanı Transport Layer 3-1 Bölüm 3: Taşıma Katmanı Amaç: Taşıma katmanı servisleri arkasındaki prensipleri anlamak multiplexing/ demultiplexing (çoklama) Güvenilir data transferi Akış kontrolü

Detaylı

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları

YÖNLENDİRİCİLER. Temel Bilgiler. Vize Hazırlık Notları YÖNLENDİRİCİLER Temel Bilgiler Vize Hazırlık Notları 1 Yönlendiriciler 1. YÖNLENDİRİCİLER 1.1. WAN Geniş Alan Bilgisayar Ağları (WAN, Wide Area Network) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce

Detaylı

ÖĞRENME-ÖĞRETME YÖNTEM VE TEKNİKLERİ. Anlatım, soru-cevap, İnternetten araştırma. Anlatım, soru-cevap, İnternetten araştırma. Anlatım, soru-cevap,

ÖĞRENME-ÖĞRETME YÖNTEM VE TEKNİKLERİ. Anlatım, soru-cevap, İnternetten araştırma. Anlatım, soru-cevap, İnternetten araştırma. Anlatım, soru-cevap, EYLÜL EKİM 24.09.2009 25.09.2009 28.09.2009 02.10.2009 12.10.2009 16.10.2009 05.10.2009 09.10.2009 19.10.2009 2.10.2009 MODÜL: AĞ TEMELLERİ Ağ kavramını Veri ağlarına örnek gösterebilir. Ağ tarihçesinin

Detaylı

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri

Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri Yönlendiriciler ve Yönlendirme Temelleri 2/66 Yönlendiricilerin çalışma prensibini öğrenmek. Yönlendirici temellerini tanımlamak. Yönlendirici tablolarını tanımlamak ve kullanımını öğrenmek. 2 1 3/66 Yönlendirme,

Detaylı

Serdar SEVİL. TCP/IP Protokolü

Serdar SEVİL. TCP/IP Protokolü Serdar SEVİL TCP/IP Protokolü TCP/IP TCP/IP nin tarihi ARPANET ile başlayan Internetin tarihidir. Adreslerin dağıtımı NIC (Network Information Center) tarafından yapılır. Türkiye de ise bunu ODTÜ-TUBİTAK

Detaylı

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Bilgisayar Ağı Nedir? İki ya da daha çok bilgisayarın bir birine bağlanmasına bilgisayar ağı (network)

Detaylı

Ağ Teknolojileri. Ağ Temelleri. Bir ağ kurmak için

Ağ Teknolojileri. Ağ Temelleri. Bir ağ kurmak için Ağ Teknolojileri Ağ Temelleri Bir ağdan söz edebilmek için en az 2 bilgisayarın birbirlerine uygun bir iletişim ortamıyla bağlanması gerekmektedir. Üst sınır yok! Dünyadaki en büyük bilgisayar ağı İnternet

Detaylı

Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır.

Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Ağ Topolojileri Ağ topolojileri Ağ Topolojileri Topoloji nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel topoloji:

Detaylı

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks)

BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) BM 402 Bilgisayar Ağları (Computer Networks) M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Not: Bu dersin sunumları, ders kitabının yazarları James F. Kurose ve Keith W. Ross tarafından

Detaylı

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ 192.168.1.0 Networkunda çalışan izleme sistemi PC Eth, TCP/IP Cihaz 1, Cihaz 2, Şekil-1 U 200 Şekil-1 deki örnek konfigürasyonda standart

Detaylı

HotelTV. HotelTV Kurulum Öngereksinimleri REV A0.2 D0264. 2014 Ekim

HotelTV. HotelTV Kurulum Öngereksinimleri REV A0.2 D0264. 2014 Ekim HotelTV HotelTV Kurulum Öngereksinimleri 2014 Ekim D0257 - HotelTV Kurulum Öngereksinimleri 1. Düzeltme Geçmişi Date Owner Version Reason & Change 14 Şubat 2014 Uğur Daltaban A0.1 İlk Oluşturma 8 Ekim

Detaylı

ÜNİTE TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER BİLGİSAYAR AĞLARI

ÜNİTE TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER BİLGİSAYAR AĞLARI HEDEFLER İÇİNDEKİLER BİLGİSAYAR AĞLARI Ağ Nedir? Neden Bilgisayar Ağlarına İhtiyaç Duyulmuştur? Ağ Donanımları Ağ Mimarileri Ölçeklerine Göre Ağlar Ağ Topolojileri Ağ Protokolleri Kablosuz Ağ Bağlantı

Detaylı

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri

SDÜ KMYO. Ağ Mimarileri ve Topolojileri Ağ Mimarileri ve Topolojileri Bilgisayar Ağ Mimarisi İstemci-Sunucu / Sunucu Temelli (Client- Server, Server based) Türdeş (Peer-to-Peer) Mimari Client/Server ve Peer to Peer Lan daki bütün bilgisayarlar

Detaylı

SDÜ KMYO. Bilgisayar Ağ Sistemleri

SDÜ KMYO. Bilgisayar Ağ Sistemleri Bilgisayar Ağ Sistemleri Ders İçeriği Konular: Bilgisayar Ağlarına Giriş Veri İletişim Ortamları Ağ Mimarileri ve Topolojileri Ağ Standartları ve Protokolleri Yerel Alan Ağları Ağ Bağlantı Aygıtları Internet

Detaylı

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0

AĞ HİZMETLERİ. Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ. Version 4.0 AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri

Detaylı

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ

AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÖNEM ÖDEVİ TYBS-208-01 Bilgi Sistemleri Alım Yöntemleri AĞ TOPOLOJİLERİ HAZIRLAYAN 122132151 Fahri

Detaylı

Katmanlar - OSI Referans Modeli

Katmanlar - OSI Referans Modeli Katmanlar - OSI Referans Modeli Neden 7 Katman??? Ağlar ile ilgili bir çok dökümanda OSI modeline atıf yapıldığını görürsünüz. OSI modeli sayesinde bir cihazın veya protokolün ağ içinde ne görev üstlendiği

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS)

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,

Detaylı

Internet: Tarihçe ve Kavramlar

Internet: Tarihçe ve Kavramlar Internet: Tarihçe ve Kavramlar Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr Internet in Tarihçesi 1945 Vannevar Bush memex 1962 Licklider (MIT) Galaktik Ağ 1969 DARPA ARPANET 1972 İlk e-posta 1983 TCP-IP 1991 Gopher,

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi

Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi Simülasyona Dayalı Ağ Temelleri Dersi Eğitimi HEDEF Bilgisayar Programcılığı bölümünde yürütülen Ağ Temelleri dersi içeriğini incelemek Bilgisayar Ağları öğretiminde Simülasyon/emülasyon kullanımı hakkında

Detaylı

İÇİNDEKİLER TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI

İÇİNDEKİLER TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI İÇİNDEKİLER 5 TELEKOMÜNİKASYON TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA 6 SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI 8 SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI 10 YENİ NESİL ERİŞİM TEKNOLOJİLERİ E-ÖĞRENME EĞİTİMİ 11 TELEKOMÜNİKASYON

Detaylı

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 7. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 7. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 7 Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK LAN Tanım LAN " Yerel Alan Ağı" - "Local Area Network" Birden fazla bilgisayarın oluşturmuş olduğu (lokal) en küçük bilgisayar ağlarına LAN adı

Detaylı

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU

AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (4) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Haberleşme Protokolleri Ağ iletişimini düzenleyen kurallara protokol denir. Bu kurallar bir mesajın;

Detaylı

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC

Ayni sistem(host) üzerinde IPC. Ağ(network) aracılığı ile IPC Ayni sistem(host) üzerinde IPC Prosesler Host P 1 P 2 P 3 IPC mekanizması OS kernel Ağ(network) aracılığı ile IPC Host A Host B Host C P 1 P 2 P 3 Ağ(Network) 1 Temel TCP/IP protokolleri OSI katmanları(layers)

Detaylı

Modeli OSI AA. OSI modeli. larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa. Bilgisayar (dijital) alara

Modeli OSI AA. OSI modeli. larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa. Bilgisayar (dijital) alara OSI AA Modeli Hazrlayan: Gürhan G KUZGUN OSI modeli Bilgisayar (dijital) alara larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa sistemleri geli'tiriyorlar ve satyorlard yorlard..

Detaylı

Ağ Topolojisi ve Ağ Yazılımları

Ağ Topolojisi ve Ağ Yazılımları 17/05/06 Ağ Topolojisi ve Ağ Yazılımları ODTÜ BİDB - Ağ Grubu 1 Ağ Topolojisi ve Ağ Yazılımları Koordinatörler Toplantısı 17.05.2006 ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İbrahim Çalışır İçindekiler Vlan teknolojisi

Detaylı

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri

ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning -Ağın Korunma Yöntemleri Mehtap ERDİL Ayşenur ERDİL Alice in Wonderland Man in the Middle ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning ARP (Adres Çözümleme Protokolü) Zehirlemesi Sponge Bob ARP (Address Resolution Protocol) Poisoning

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

LAN LARDA İLETİŞİM. Donanım Adreslemesi. Adres, Donanım Adresi veya Media Access Address (MAC) diye adlandırılır.

LAN LARDA İLETİŞİM. Donanım Adreslemesi. Adres, Donanım Adresi veya Media Access Address (MAC) diye adlandırılır. Yerel Alan Ağları 1 LAN LARDA İLETİŞİM Donanım Adreslemesi Çoğu LAN'lar bütün bilgisayarların ortak bir iletim ortamına bağlı olduğu paylaşılmış ağlardır. Bu paylaşılan ortak iletim ortamının bir avantajı,

Detaylı

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router Router,OSI modelinin 3.katmanında çalışan ve ağ protokollerini destekleyen ve ağları birbirine bağlayan cihazdır. Bir router içersinde birbirinden farklı amaçlar için dört tür bellek vardır.bunlar; ROM:

Detaylı

Ali Bülbül - OTTOMAN Medya IT Manager

Ali Bülbül - OTTOMAN Medya IT Manager Ali Bülbül - OTTOMAN Medya IT Manager Ağ teknolojisi ve getirdikleri? Ağ teknolojisi iş hayatımızı nasıl etkiliyor? Bilgisayar ağları sayesinde iş performansını nasıl arttırabiliriz? 1. Giriş Her gün kullanılan

Detaylı

Cisco Packet Tracer Kullanarak Ağ Performansı Değerlendirilmesi

Cisco Packet Tracer Kullanarak Ağ Performansı Değerlendirilmesi Cisco Packet Tracer Kullanarak Ağ Performansı Değerlendirilmesi Muhammet Emin KAMİLOĞLU 1 Özet Bu çalışma bir geniş alan ağı tasarlanmış ve simule edilmiştir. Bu ağda kullanılan cihazlar, kablolar, yerel

Detaylı

Yerel Ağ Sistemleri. Ağ sistemlerini tanıyarak, topolojinin (yerleşim şekli) seçimini yapabilmek.

Yerel Ağ Sistemleri. Ağ sistemlerini tanıyarak, topolojinin (yerleşim şekli) seçimini yapabilmek. Yerel Ağ Sistemleri 2/66 Ağ sistemlerini tanıyarak, topolojinin (yerleşim şekli) seçimini yapabilmek. Farklı bakır kablo türlerini öğrenmek ve kullanım amaçlarını tanımlamak. Fiber optik kablonun yapısını

Detaylı

Bölüm 9. İletişim ve Ağlar. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 9. İletişim ve Ağlar. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak İletişim ve Ağlar Bilgisayarların Discovering Keşfi 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak İletişimler Bilgisayar iletişimi, iki veya daha fazla bilgisayarın veya aygıtın

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞI NEDİR?

BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? BİLGİSAYAR AĞLARI BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? İki veya daha fazla bilgisayarın bir araya gelerek oluşturdukları yapıya bilgisayar ağı denir. Ağa bağlı tüm bilgisayarlar birbirleri ile iletişim kurabilirler,

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ II DİKKT! Bu testte 25 soru bulunmaktadır. Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Temel Bilgi Teknolojileri II testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. Verileri organize eden, işleyen

Detaylı

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar.

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar. İnternet Nedir? Internet Nedir? Internet, bilgisayar ağlarını kapsayan uluslararası bir ağdır. Farklı büyüklükteki ve tipteki birbirinden bağımsız binlerce bilgisayar ağından oluşur. Bu ağların her birinde

Detaylı

Görsel Programlama DERS 12. Görsel Programlama - Ders12/

Görsel Programlama DERS 12. Görsel Programlama - Ders12/ Görsel Programlama DERS 12 1 Java Ağ İşlemleri (Java Networking) Birbirleri ile ağ araçları ve kabloları ile bağlantılı bilgisayarlar bir ağ sistemi oluştururlar. İnternet, şirketlerin yerel bilgisayar

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Ağ kriterleri Ağ topolojileri Ağ türleri Anahtarlama teknikleri

Detaylı

Virtual Router Redundancy Protocol (VRRP)

Virtual Router Redundancy Protocol (VRRP) Virtual Router Redundancy Protocol (VRRP) VRRP teknolojisi IEEE temel alınarak geliştirilmiştir.[13] VRRP, HSRP gibi teknolojilerde olduğu gibi birden fazla yönlendiricinin veya üçüncü seviye bir anahtarlayıcının

Detaylı

Layer 2 Güvenlik Yöntemleri(Bölüm1) SAFA Kısıkçılar / İTÜ BİDB 2010

Layer 2 Güvenlik Yöntemleri(Bölüm1) SAFA Kısıkçılar / İTÜ BİDB 2010 Layer 2 Güvenlik Yöntemleri(Bölüm1) SAFA Kısıkçılar / İTÜ BİDB 2010 Pekçok güvenlik ve network yöneticisi sistemlerinin güvenliğini sağlayabilmek için gelebilecek tehditleri üst katmanlara kadar taşımaktansa,

Detaylı

Yaşar Tonta 2005.03.01 - SLAYT 1

Yaşar Tonta 2005.03.01 - SLAYT 1 Bilgi Ağlarına Giriş Yaşar Tonta 2005.03.01 - SLAYT 1 Plan Bilgisayar ağının tanımı Bilgisayar ağlarının sınıflandırılması / Örnekler 2005.03.01 - SLAYT 2 Ağ tanımı (bilgisayar) ağ iki ya da daha fazla

Detaylı

Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları

Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları Bilgisayar Ağlarında Özel Konular (COMPE 435) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayar Ağlarında Özel Konular Ders Kodu COMPE 435 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Seçmeli 3 0 0 3

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

Şekil 9.1 IP paket yapısı

Şekil 9.1 IP paket yapısı Bölüm 9 : IP PAKET YAPISI ve IP ADRESLEME Türkçe (İngilizce) karşılıklar Satır (word in IP) Tanıtıcı (identification) Parça no (Fragment offset) Yaşam süresi (Time-to-live) Başlık sınaması (Header checksum)

Detaylı

AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ

AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ AĞ HĠZMETLERĠ MODÜLÜ 1. TAŞIMA KATMANI PROTOKOLLERİ 1.1. İstemci - Sunucu İlişkisi Sunucu, ağa bağlı diğer konak bilgisayarlara bilgi veya hizmet sağlayan bir yazılım uygulamasını çalıştıran konak bilgisayarı

Detaylı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı

Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT. Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPv6 da Bir Sonraki Adım Yazarlar Gökhan AKIN ĐTÜ/BĐDB Ağ Grubu Başkanı ULAK/CSIRT Sınmaz KETENCĐ ĐTÜ/BĐDB Ağ Uzmanı IPV6 Adresi Aldık Ya Sonra? ADSL vs ile bağlantı IPV4/IPV6 Kurum Personeli Đstemci IPv4

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve İletişim

Bilgisayar Ağları ve İletişim Bilgisayar Ağları ve İletişim Computer Networks Murat KARA - 2014 Ders İzlencemiz Hafta Konu 1 Tanışma, bilgilendirme ve derse giriş, ağ nedir? Kullanım yerleri, sinyal, iletim.. 2 Veri iletimi, temel

Detaylı

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları 1. Günlük yaşantıda bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? 2. Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Donanım Yazılım Bilişim

Detaylı

Ağ Standartları ve Protokolleri

Ağ Standartları ve Protokolleri Ağ Standartları ve Protokolleri Yaşar Tonta Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü DOK 422: Bilgi Ağları Kaynak: Bogdan Ghita http://ted.see.plymouth.ac.uk/bogdan DOK 422 Bahar 2005 2005.03.01

Detaylı

Hot Standby Router Protocol (HSRP)

Hot Standby Router Protocol (HSRP) Hot Standby Router Protocol (HSRP) HSRP, birden fazla yönlendiricinin veya üçüncü seviye bir anahtarlayıcının son kullanıcıya tek yönlendirici olarak görünmesini sağlayan protokoldür. Birden fazla yönlendirici

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı. 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı. 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı 16-17 EKi. 2012 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU TCP/IP PROTOKOL GRUBU Protokol belirli bir işi düzenleyen kurallar kümesidir. Ağ protokolleri

Detaylı

Hazırlayan: Barış Şimşek. Bitirme Çalışması Sunumu. Ocak 2001, Trabzon KTÜ

Hazırlayan: Barış Şimşek. Bitirme Çalışması Sunumu. Ocak 2001, Trabzon KTÜ Hazırlayan: Barış Şimşek Bitirme Çalışması Sunumu Ocak 2001, Trabzon KTÜ Stanford Üniversitesi nde bir öğrenci olan Steve Deering, 1988'de bir proje üzerinde çalışırken multicast'i buldu. Deering bu konudaki

Detaylı

Bilgisayar Programcılığı

Bilgisayar Programcılığı Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: bguler@fatih.edu.tr Hafta 6: Ağ (Network) katmanı II 4.4 İnternet ağ katmanı fonksiyonları

Detaylı

Bölüm 12: UDP ve TCP. 12.1 UDP (User Datagram Protocol)

Bölüm 12: UDP ve TCP. 12.1 UDP (User Datagram Protocol) Bölüm 12: UDP ve TCP Türkçe (İngilizce) karşılıklar Bağlantısız (connectionless) Connection-oriented (bağlantı temelli) Veri dizisi (data stream) Soket (socket) Alındı (acknowledgment) Üç yollu el sıkışma

Detaylı

KABLOLAMA. Vize Hazırlık Ders Notları

KABLOLAMA. Vize Hazırlık Ders Notları KABLOLAMA Vize Hazırlık Ders Notları 1 Kablolama 1. AĞLARDA KULLANILAN KABLOLAR Bilgisayar ağlarında oluşturulmak istenen ağın yapısına göre, ağ üzerinde kullanılacak olan cihazlara göre, bağlantı sayısı

Detaylı