ÇOK ORTAKLI ŞIRKETLERDE MÜLKiYET HAKLARI SORUNU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇOK ORTAKLI ŞIRKETLERDE MÜLKiYET HAKLARI SORUNU"

Transkript

1 EKONOMiK YAKLAŞlM 39 ÇOK ORTAKLI ŞIRKETLERDE MÜLKiYET HAKLARI SORUNU GiRiŞ Murat ÇOKGEZEN* Torkiye son yıllarda yeni bir sermaye örgütlenmesi ile tanıştı. 70'li yıllardaki işçi şirketlerini hatırlatan ve kamuoyunda, "Çok Ortaklı Şirketler", "Anadolu Kaplanları", "İslamcı Şirketler" olarak isimlendirilen bu şirketler kısa zamanda önemli bir başarı elde ettiler. Şirketlerin önemli finansman sonıniarı ilc karşı karşıya kaldığı güniiınüz Türkiyesinde ciddi bir alternatif olarak karşımıza çıkan bu yeni örgütlenme biçimi maalesef kamuoyunda ve bilim çevrelerinde ciddi olarak ele alınmadı. Siyasi olm ak kendilerini bu örgütlenmelere yakın görenler. bu şirketleri göklere çıkarırken 1 muhalifler ise sürekli bir açık aradılar. Bu şirketlerin ciddi bir analizinin yapılamamasında örgütlenmeleri konusunda surekli olarak hem kamuoyuna hem de SPK 'ya açıklamada bulunmaktan kaçınan şirketlerin kendileri ve örgütlenmenin ekonomik ve hukuki yönünden çok siyasi yöniinü sorgulayan basının önemli etkisi oldu. Bu çalışmada, mevcut sınırlı veriler çerçevesinde, sözkonusu ortaklık yapısının şirketlerin performansı ve geleceği üzerindeki etkileri hakkında bazı akıl yürütmelerde bulunu lacaktır. 1. ÇOK ORTAKLI ŞIRKETLER: BAZI TARTIŞMALAR Şirketler temelde iki finansman kaynağına sahiptir: Hisse senedi ve banka veya benzeri kurumlardan borçlanma. Şirketlerin hisse çıkarma yoluyla finansmanı genellikle hisse senedi piyasalarının çok geliştiği ABD, İngiltere gibi Ulkelcrde görülür. Bu ülkeler mülkiyelin yüzbinlerce kişi tarafından böliişüldüğü bir çok dev şirkete sahiptir. Hiçbir kişi ya da grubun hisselerin çoğunluğunu elinde tutmadığı bu şirketlerde yönetim profcsyonellere bırakılır mülkiycti elinde tutanlada yönetimi elinde tutanlar farklılaşır). Bankaların ağırlıklı olduğu, Almanya, Japonya, Fransa gibi ülkelerde ise şirketlerin hisseleri genellikle bazı ailelerin ya da bankaların elindedir ve şirket yönetimi sözkonusu ailelerin *Dr., Marmara Üniversitesi İktisat Bölümü. Ekonomik Yaklaşım, Cilt 9, Sayı 28, Bahar 1998

2 40 Murat ÇOKGEZEN üyeleri ya da banka yönetiminin atadığı idareciler tarafından yerine getirilir (Bcrglöf, 1990: ). Şirketin mülkiyetini elinde tutanlarla, yönetenlerin farklı kişiler olması olgusunun giderek yaygılaşması, bu iki grup arasındaki mcnfaat çatışmasından (mülk sahipleri karlarını ya da mülkün değerini maksimize etmeye çalışırken, yöneticiler gelirlerini maksimize etmeye çalışırlar) şirket performansının ve hisse sahiplerinin mülkiyet haklarının olumsuz etkileneceği ve bunu önlemenin yolları üzerine büyük bir literatürün doğmasınaneden oldu. Bu konudaki en temel çalışmalardan birinde(jcnscn ve Meckling,l976), mülkiyelin kooperatif bir yapıya sahip olduğu şirketlerin her zaman için sahibi tarafından yönetilen firmalara göre daha kötü bir performansa sahip olacağı iddia edilmektedir. Çünkü. bu tip şirketlerde şahıs şirketlerinden farklı olarak. yöneticilerin izlenmesinin bir maliyeti olacaktır. Ayrıca yöneticileri izlemenin zorluğu dikkate alınarak yöneticiye, mülk sahiplerinin çıkarına karşı bir davranışta bulunmasını önlemek amacıyla bazı şirket kaynaklarını kullanma hakkı verilir. Bütün bunlara rağmen, yönetici kendi menfaati peşinde koşup, mülk sahiplerinin refahında bir azalışa yol açabilir. Hisse sahipleri mülkiyet haklarının profesyonel yöneticiler tarafından suistimalini önlemek amacıyla yöneticileri izlerler. İzlemenin etkin olabilmesi,izlcycnin bir takım haklara sahip olmasını gerektirir. Bunların ilki, yaratılan artıkta hak sahibi(mülkiyet) olmaktır. Bunun dışında, izleyc,nin girdi davranışlarını gözlemlcmc, girdilerle yapılan kontratıarda taraf olma, takım üyelerini değiştirme(işe adam alma ya da çıkarma) ve bu hakları başkalarına satma haklarına da sahip olması gcrckir(alchian ve Demsetz,1972). Şirket ortakları bu hakların sahipleri olarak yönetimi izlerler. Eğer performansı beğenmezlcrlerse, mülkiyetten kaynaklanan haklarını kullanıp yöneticileri uyarır ya da değiştirirler. Oyları, kendi isteklerinin gerçekleşmesini sağlayacak düzeyde değilse,tepkilerini hisselerini satarak gösterirler. TÜRKIYE'DE ÇOK ORTAKLI ŞIRKETLER(ÇOŞ) Küçük tasarruf sahiplerinin birikimlerinin ekonomiye kazandırılması ve mülkiyelin tabana yayılması amacıyla Türkiye'de birçok girişimde bulunulmuştur. Bunların en önemlilerinden biri 70'li yıllardaki işçi şirkctleridir. Özellikle yurtdışında çalışan işçilerin tasarruflarını ülkeye çekmek amacıyla başlatılan bu girişim hızla yayılmış, işçi sayısı şirketlerinin 1983 yılında 322'yc ulaşmıştır. Bugün bu şirketlerin çok azı ayakta kalabilmiş, onlar da işçi şirketi niteliğini yitirmişlerdir. 80'li yıllar yine küçük yatırımcıların ortak girişimi olan kooperatiflerde, ortakların mağduriycti ilc sonuçlanan olaylarla doludur. Dolayısıyla, özellikle Anadolu' daki ve yurt dışındaki küçük tasarrufları yatırıma dönüştürmcdc önemli bir başarı elde eden ÇOŞ 'leri n bir model oluşturabilmesi, ortakların mülkiyet haklarının korunması, şirketlere ilişkin bir güven ortamının yaratılması ve bunu kurumlaştırılmasına bağlıdır.

3 EKONOMiK YAKLAŞlM 41 ÇOŞ 'lerin kuruluşu 1980'1i yılların başına rastlamaktadır. lik girişimlerin başarılı olmasıyla sayıları 90'1ı yıllarda da hızla artmıştır. Bugün birçoğu, çeşitli alanlarda faaliyet gösteren birçok şirketi bünyesinde barındıran, binlerce işçi istihdam eden, hem yurt içinde hem yurt dışında faaliyet gösteren birer holdinge dönüşmüşlerdir. Genellikle, belirli bir yörede ya da aynı cemaat içinde bulunan kişilerin biraraya gelmesiyle temelleri atılan bu oluşumlarda ortakların sayısı da artmış, bazı şirketlerde onbinlerle ifade edilmeye başlanmıştır. Şirketler,genellikle kurucu ortaklardan oluşan bir yönetim kurulu tarafından idare edilmektedirler. Bazı şirketlerde,ortakların sahip olabileceği hisselerin bir üst sının varken, diğerlerinde böyle bir sınır sözkonusu değildir (Bkz. Tablo.l). Tablo.1. Bazı ÇOŞ'Iere Ilişkin Bilgiler Holding Merkez Kunıluş Yatırımı Şirketlerinin Faaliyet stihdarr Ortak Hisse Tarihi Olduğu Sayısı Alanİarı Sayısı Sınırı Iller KOM Konya 1989 Tekirdağ 40 Motorlu X bin 26 bir %1 BASS Al\ Istanbul Araç Muğla Üretimi Mersin Alışveriş Karaman merkezi Aksaray Kağıt Antalya Ambalaj Kazakistan M ermer Almanya Tckstil Taşımacılık YIMPAŞ Yozgat 19RO Türkiyede 24 Markctçilik 4 bin 30 bin %1 30 il ve Gıda, Almanya Sinema Sağlık Eğitim Pazarlama İTTIFAK Konya 1988 Konya 16 Makina Seydişehir üretimi, ı ıso 14 bin %1 Beyşehir Nakliye Denizli Alışveriş Istanbul merkezi, Yem, Bilgi Işlem Tckstil Araç Kiralama, Ambalaj SİLM Ankara 1993 Ankara 3 Turizm, Yok Kemer Araç Almanya kiralama lnsaat ADlM Istanbul 1993 Istanbul s Inşaat Otomobil 100 2SO %3 Alım-Satım Yayıncılık Sigortacılık

4 42 Murat ÇOKGEZEN Tablo.1' in devamı Holding Merkez Kurulu~ Yatırımı Şirketlerinin Faaliyet Istihdam Ortak ll isse Tarihi Sayısı Alanları Sayısı S ı n ı rı Olduğu Iller KİMPAŞ Konya 19XX Konya 3 Ticaret xo xoo Yok Seydi~ehir Bcy~chir Denizli, Istanbul Ambalaj BÜYÜK Istanbul 1993 Istanbul ı ı Sağlık bin Yok Anadolu Samsun ln~aat Bafra Tckstil Temizlik Ürünleri SAYHA Konya 1993 Konya 10 Bilgi Işlem 550 S bin %2 Ismi! Granit ve Mcrmer, Turizm ln~aat Metal ASYA Istanbul 1992 Istanbul 3 Alı~vcri~ /c> 3 Mersin Merkezi Gıda Oto Alım Satım Gıda Kaynak: Power, Şubat, Bu sistemde hissedarların çıkarlarını koruyacak, onların yönetimi denetlemesini sağlayacak mekanizmaların tam olarak geliştiği söylenemez. Bu konudaki en önemli sorun, ortakların şirket hakkında ucuz ve güvenilir enformasyon elde etmesine yarayacak mekanizmaların gcliştirilmeıniş olmasıdır. Sıradan, küçük hissedarlar için, bir şirket hakkında enformasyon elde etmek çok maliyctlidir. Tüm maliyetlere katlanıtıp sözkonusu bilgiye ulaşılsa bile. bunları yorumlamak bir uzmanlığı gerektirir. Çok ortaklı şirketlerin yaygın olduğu ülkelerde, bu sorunlar gelişmiş menkul kıyınet borsaları ilc çözülmektedir. Hisselerin borsada oluşan fiyatları, şirketin pcrformansına ilişkin güvenilir sinyaller verir. Hisse sahipleri de fiyatlardaki iniş çıkışlara göre tepkilerini belirlcrlcr. Şirketler hakkında enformasyon elde etmenin diğer bir yolu da şirketlerin kendilerini piyasada saygınlığı olan kurumlara denetlettirmclcridir. Bu kurumların hazırlayacağı olacaktır. olumlu ya da olumsuz raporlar. hisse sahipleri için yol gösterici

5 EKONOMiK YAKLAŞlM 43 Türkiye'deki ÇOŞ'lerin hisseleri borsada işlem görmeınektedir. Bu nedenle, hissedarların borsada oluşan fiyatlar aracılığıyla şirketlerin performansı hakkında bilgi edinmeleri imkanı yoktur. Diğer yandan, ÇOŞ'lcrin bir kısmı, ortak sayısı loo'ü aşan şirketlerin SPK 'na kayıtlı olmalarına ilişkin hükıne(serpk m.ll J.2) rağmen kayda girmeyi gcciktirmcktcdir. Bu nedenle sözkonusu şirketlerin güvenilir bir kurum aracılığıyla denetlenmesi olanağı da ortadan kalkmaktadır. Hisse sahipleri tüm maliyetlere katlanıp şirketler hakkında gerekli enformasyonu elde etseler bile,tcpkilcrini etkin bir biçimde dile getirmek için gerekli olan mekanizmalar henüz oluşturulmamıştır.önceliklc,şu ana kadar "hissedar"kavramını kullanmış olsakta, bazı şirketlerde ortak olarak gözükcnlcrin şirketin varlıkları üzerindeki mülkiyet haklarının yasal dayanağı üzerinde bazı sorunlar mevcuttur. Bu şirketlerele hisseler sınırlı kişinin elindedir. Diğer ortaklar, bu ortaklar üzerinden vckalct yoluyla hak sahibiclirlcr. Bu hakkın şirketin varlıkları üzerinde bir mülkiyet hakkını ifade edip etmediği şüphclidir2. Mülkiyet hakkındaki bu belirsizlik nedeniyle ortakların yönetim üzerinde herhangi bir denetimi ve yaptırımı sözkonusu olamaz. Son olarak, şirketin performansından memnun olmayan ve tepkisini hissesini satarak göstermek isteyen bir hissedar bu konuda da tam bir serbestiye sahip değildir. Hisscsini,yönctim kurulunca belirlenen kişilere satmak zorundadır3. Bu, hem mülkiyet hakkı hem de hissedarların tepkilerini ifade etme üzerincieki açık bir sınırlamayı gösterir. SONUÇ Türkiye için yeni bir model oluşturmaya aday olan ÇOŞ 'in başarısı, bu şirketlerin kamuoyunda yaratacağı güven ve saygınlığa bağlıdır. Bu da ancak ki.içi.ik tasarruf sahibi ortakların haklarının korunmasıyla olur. Sistem, şu anda bunu sağlayacak forınci mekanizmalardan yoksun, sadeec güven esasına ve kişisel ilişkilere dayalı olarak yürümcktedir. ÇOŞ modelinin başarısı, hakların subjektif kriteriere bağlı olmaktan çıkarılıp, objektif ve yasal kriterlcrc bağlanmasına, kişiselliğin yerini kuruıniaşmaya bırakmasına bağlıdır. Kombassan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Haşim Bayram'ın da dediği gibi "... Bu memlekcttc insanların haklarını koruyacak bir sürü mevzuat gcrekir"4. Başarının ikinci koşulu açıklıktır. Yüzbinlerce kişiyi ilgilendiren bir sistem dışa kapalı bir klüp gibi işleyemez. Aksi takdirde şirketler üzerindeki şaibclcrin ortadan kalkması imkansızdır. Bu konuya öncelikle şirketler kcndileri.kcndi itibarlan açısından, hassasiyet göstermelidirler. Ayrıca bu konuda yasal zorunluluklar da getirilmelidir. Böylece hissedarların şirketleri hakkında ucuz ve güvenilir bilgi edinmeleri sağlanabilir. Kurumlaşma ve açıklık konusunda atılacak adımlar hem mülkiyet hakları konusunda yaşanan sorunları ortadan kaldıracak hem de bu şirketlerin Türkiye için yeni bir model olma özelliğini pekiştirecektir.

6 44 Murat ÇOKGEZEN NOTLAR (1) İstisnaların olmadığını söylemek de sanırım yanlış olur. Örneğin, MÜSİAD Genel Başkan Yardımcısı, Ali Bayramoğlu bir dcrgiyc verdiği deıneçte, Bu modelin yaygınlaşmasından yanayım, Ama bu kontrollü bir yaygınlaşma olmalı. Eğer kötü bir firma çıkar da batırırsa, diğerlerine olan güven de sarsılmış olur." (Power,211997), şeklinde bir ifadeyle konuya daha soğukkanlı ve yapıcı yaklaşılması gerektiğini düşünenler cephesinde yer aldı. (2) Gazetelere yansıyan bir olayda, bir şirketin "Özel Üyelik Belgesi"karşılığında 5000 kişiden para toplayıp bir marketler zinciri kurduğu belirtilmektedir. Şirket maddi sıkıntıya düşünce, başka bir şirkete satılmıştır. Marketler zincirinin yeni.~ahibinin, Özel Üyelik Belgesini tanımaması üzerine savcılığa başvuran "ortaklar", e11erindeki belgenin hiçbir hukuki geçerliliği olmadığını öğrcnmişlcrdir.(milliyet, ) (3) Sabah, (4) Macro, Ocak, 1999 KAYNAKÇA ALCHIAN A. ve H.Demsetz,"ProductionJnformation Costs,and Economic Organization", American Economic Review, 62,1972 BERGLÖF, E., c' Capital Structure asa Mechanism of Control: A Comparison of Financia] S ystems'', Ed. M.AOKI, B.GUST AFSSON, O.WILLAMSON. The Firm as a Nexus oftreaties içinde, Sage Pub1.1990, Great Britain JENSEN, M., ve W. MECKLING, W., c'the Theory of the Firm: Manegerial Behavior, Ageney Costs, and Ownership Structurc," The Journal of Financia/ Economics, 3(1976) - Macro,Aylık Ekonomi Dergisi, Ocak,l997 - Milliyet,Günlük Gazetc, Power, Aylık Ekonomi Dergisi,Şubat,l997 - Sabah,Günlük Gazete, ABSTRACT JOINTL Y OWNED COMPAN/ES AND PROPERTY RIGHTS In recent years Turkish economy has cxperienced a new form of organization, which is called Jointly Owned Companies, based on cooperative ownership. Aim of this papcr is to point out the main drawback of these new organizations, legal problcms on the property rights of sharcholdcrs.

Finansal Raporlama ile Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflıkta Kurumsal Yönetimin Önemi

Finansal Raporlama ile Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflıkta Kurumsal Yönetimin Önemi Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan/2011 Finansal Raporlama ile Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflıkta Kurumsal Yönetimin Önemi Fatma Pamukçu * ÖZET Bu çalışmanın amacı, kamuyu aydınlatma ve şeffaflıkta kurumsal

Detaylı

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN GELİR VE KAZANÇLARININ KAVRANMASINDA UYGULANAN DÜZENLEMELERE TOPLU BİR BAKIŞ

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN GELİR VE KAZANÇLARININ KAVRANMASINDA UYGULANAN DÜZENLEMELERE TOPLU BİR BAKIŞ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN GELİR VE KAZANÇLARININ KAVRANMASINDA UYGULANAN DÜZENLEMELERE TOPLU BİR BAKIŞ Yusuf Kaçar 1 0.ÖZET Çok uluslu şirketlerin yapısı gereği ülkelerin ekonomilerine olumlu katkıları yanında

Detaylı

DOSYA. Değişen Dünyayı Anlamak İçin Önemli Bir Kavram: Yönetişim. Süleyman Demirel Üniversitesi, Kamu Yönetimi Bölümü

DOSYA. Değişen Dünyayı Anlamak İçin Önemli Bir Kavram: Yönetişim. Süleyman Demirel Üniversitesi, Kamu Yönetimi Bölümü Değişen Dünyayı Anlamak İçin Önemli Bir Kavram: Yönetişim Doç. Dr. Murat Okçu Süleyman Demirel Üniversitesi, Kamu Yönetimi Bölümü GİRİŞ 1999 Marmara depremi hayatımızda çok ciddi acılar bıraktı. Ama bir

Detaylı

TURKISH COOPERATIVE ASSOCIATION TÜRK KOOPERATİFÇİLİK KURUMU. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonom. Th rd Sector Soc al Econom c Rev ew. 2013 C lt: 48 Sayı: 2

TURKISH COOPERATIVE ASSOCIATION TÜRK KOOPERATİFÇİLİK KURUMU. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonom. Th rd Sector Soc al Econom c Rev ew. 2013 C lt: 48 Sayı: 2 KOOP-KUR KOOPERATİFÇİ LTÜRK İK KURUMU ISSN 1300-1469 Th rd Sector Soc al Econom c Rev ew KOOP-KUR KOOPERATİFÇİ LTÜRK İK KURUMU ISSN 1300-1469 Üçüncü Sektör Sosyal Ekonom 2013 Volume:48 Number: 2 F nanc

Detaylı

GüNDeM SAYI 116 NİSAN 2012 ISSN 1304-8155

GüNDeM SAYI 116 NİSAN 2012 ISSN 1304-8155 sermaye piyasasında GüNDeM SAYI 116 NİSAN 2012 ISSN 1304-8155 Türkiye de Tasarruflar (sayfa 8) Türkiye de ve Dünyada Özel Sektör Borçlanma Araçları (sayfa 13) Avrasya Borsaları (sayfa 23) TSPAKB TSPAKB

Detaylı

Ali ŞEN. The Relationship Between Asymmetric Information and Financial Crisis

Ali ŞEN. The Relationship Between Asymmetric Information and Financial Crisis Asimetrik Bilgi- Finansal Kriz İlişkisi Ali ŞEN Özet: Bu çalışma, asimetrik bilgi hakkındaki yeni literatürü kullanarak finansal krizlerin analizini sağlar. Bu çalışma, asimetrik bilgi literatürünün, finansal

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER)

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER) tmmob makina mühendisleri odası ODA RAPORU KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ (KOBİ LER) Genişletilmiş Dördüncü Baskı Hazırlayanlar Yavuz BAYÜLKEN Cahit KÜTÜKOĞLU Nisan 2012 Yayın No: MMO/583 tmmob

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNDE VE TÜRKİYE DE TARIMSAL ÖRGÜTLENME

AVRUPA BİRLİĞİNDE VE TÜRKİYE DE TARIMSAL ÖRGÜTLENME T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Dış İlişkiler ve Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı AVRUPA BİRLİĞİNDE VE TÜRKİYE DE TARIMSAL ÖRGÜTLENME AT Uzmanlık Tezi Semiha KÖROĞLU AT Uzman Yardımcısı

Detaylı

OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi

OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi 1 Önsöz 1. OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi (Rehber), hükümetler tarafından çok uluslu şirketlere yapılan tavsiyelerdir. Rehber, çok uluslu şirketlerin faaliyetlerinin

Detaylı

Türkiye de Kurumsal Sosyal Sorumluluk Değerlendirme Raporu

Türkiye de Kurumsal Sosyal Sorumluluk Değerlendirme Raporu Türkiye de Kurumsal Sosyal Sorumluluk Değerlendirme Raporu Değerli Okur, Türkiye de Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) kavramının durumunu incelemeyi ve KSS konusunda Türkiye için bir dayanak noktası tanımlamayı

Detaylı

Kira Öder Gibi Ev Satın Almak Ne Zaman Karlı Olur?: Tutsat (Mortgage) Uygulaması Dr. Metin AKTAŞ 1

Kira Öder Gibi Ev Satın Almak Ne Zaman Karlı Olur?: Tutsat (Mortgage) Uygulaması Dr. Metin AKTAŞ 1 Kira Öder Gibi Ev Satın Almak Ne Zaman Karlı Olur?: Tutsat (Mortgage) Uygulaması Dr. Metin AKTAŞ 1 Öz Bu çalışmada, tutsat (mortgage) sistemi ile ilgili teorik bilgilerin yer almasının yanında, tutsat

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2012/88

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2012/88 econstor www.econstor.eu Der Open-Access-Publikationsserver der ZBW Leibniz-Informationszentrum Wirtschaft The Open Access Publication Server of the ZBW Leibniz Information Centre for Economics Soydemir,

Detaylı

TÜRKİYE DE SERBEST BÖLGELER VE KURULUŞ YERİ ALTERNATİFİ OLARAK KAHRAMANMARAŞ İLİNİN POTANSİYELİ

TÜRKİYE DE SERBEST BÖLGELER VE KURULUŞ YERİ ALTERNATİFİ OLARAK KAHRAMANMARAŞ İLİNİN POTANSİYELİ II. BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE SEMPOZYUMU 1-2 Ekim 2012 TÜRKİYE DE SERBEST BÖLGELER VE KURULUŞ YERİ ALTERNATİFİ OLARAK KAHRAMANMARAŞ İLİNİN POTANSİYELİ Seçil FETTAHLIOĞLU a Selçuk Ferit DERELİ b ayrd.doç.dr.,

Detaylı

YÖNETİM VE ORGANİZASYON. Ders Notları METİN ARSLAN

YÖNETİM VE ORGANİZASYON. Ders Notları METİN ARSLAN YÖNETİM VE ORGANİZASYON Ders Notları METİN ARSLAN HARRAN ÜNİVERSİTESİ BİRECİK MESLEK YÜKSEKOKULU 2014 Yönetim Ve Organizasyon Önsöz Metin Arslan ÖNSÖZ İnsanlar diğer varlıklardan farklı olarak toplu olarak

Detaylı

İş ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesine Yönelik TÜSİAD Önerileri*

İş ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesine Yönelik TÜSİAD Önerileri* T Ü R K S A N A Y İ C İ L E R İ V E İ Ş A D A M L A R I D E R N E Ğ İ 08 İş ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesine Yönelik TÜSİAD Önerileri* *8 Nisan 2010 tarihinde gerçekleştirilen Ekonomi Koordinasyon

Detaylı

Bireysel Emeklilik Sistemi Gelişim Raporu

Bireysel Emeklilik Sistemi Gelişim Raporu Bireysel Emeklilik Sistemi Gelişim Raporu 28 Bireysel Emeklilik Sistemi Gelişim Raporu 28 bes28gr@egm.org.tr Bu raporun elektronik versiyonuna ve seçilmiş istatistiklerin verilerine www.egm.org.tr/bes28gr.htm

Detaylı

- 583 - * Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta Meslek Yüksekokulu, Yönetim ve Organizasyon Bölümü.

- 583 - * Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta Meslek Yüksekokulu, Yönetim ve Organizasyon Bölümü. - 583 - Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 32 Volume: 7 Issue: 32 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KURUMSALLAŞMA KÜÇÜK İŞLETMELER

Detaylı

GüNDeM SAYI 101 OCAK 2011 ISSN 1304-8155

GüNDeM SAYI 101 OCAK 2011 ISSN 1304-8155 sermaye piyasasında GüNDeM SAYI 101 OCAK 2011 ISSN 1304-8155 Açığa Satış (sayfa 8) Merkezi Karşı Taraf (sayfa 23) TSPAKB TSPAKB Adına İmtiyaz Sahibi E. Nevzat Öztangut Başkan Genel Yayın Yönetmeni İlkay

Detaylı

Türkiye nin Teknoloji Politikalarında Teknoparkların Önemi ve Teknoparklara Yönelik Vergi Avantajları

Türkiye nin Teknoloji Politikalarında Teknoparkların Önemi ve Teknoparklara Yönelik Vergi Avantajları Türkiye nin Teknoloji Politikalarında Teknoparkların Önemi ve Teknoparklara Yönelik Vergi Avantajları Gül KAYALIDERE Celal Bayar Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Manisa

Detaylı

TÜRKİYE DE DENETÇİ BAĞIMSIZLIĞI

TÜRKİYE DE DENETÇİ BAĞIMSIZLIĞI TÜRKİYE DE DENETÇİ BAĞIMSIZLIĞI Yrd. Doç. Dr. Şaban UZAY ÖZET Denetçi bağımsızlığı, muhasebe etiği konuları arasında önemli bir konuma sahiptir. Günümüzde denetçinin her sözleşme için bağımsızlığa yönelik

Detaylı

ULUSLARARASI EMEK GÖÇÜ Almanya ya Türk Emek Göçü

ULUSLARARASI EMEK GÖÇÜ Almanya ya Türk Emek Göçü ULUSLARARASI EMEK GÖÇÜ Almanya ya Türk Emek Göçü Av.Hakan YILDIRIMOĞLU Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. Endüstri Đlişkileri Müdür Yard. Giriş: Türkiye den Almanya ya 1950 li yıllardan itibaren yoğun

Detaylı

SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ

SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE YE ETKİLERİ ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı SURİYELİ SIĞINMACILARIN TÜRKİYE

Detaylı

T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 3018 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1970 İŞ PLANI

T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 3018 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1970 İŞ PLANI T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 3018 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1970 İŞ PLANI Yazarlar Yrd.Doç.Dr. B. Tuğberk TOSUNOĞLU (Ünite 1, 8) Yrd.Doç.Dr. B. Kağan ÖZDEMİR (Ünite 2) Arş.Gör.Dr. Tuğba

Detaylı

1990 YILINDAN SONRA YAŞANAN EKONOMİK KRİZLERİN KÜÇÜK ve ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELER (KOBİ) ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

1990 YILINDAN SONRA YAŞANAN EKONOMİK KRİZLERİN KÜÇÜK ve ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELER (KOBİ) ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI 1990 YILINDAN SONRA YAŞANAN EKONOMİK KRİZLERİN KÜÇÜK ve ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELER (KOBİ) ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ YÜKSEK

Detaylı

Mersin deki KOBİ Sahip ve Yöneticilerinin Gözüyle Kurumsallaşma Tanımı ve Kurumsallaşmanın Darboğazları

Mersin deki KOBİ Sahip ve Yöneticilerinin Gözüyle Kurumsallaşma Tanımı ve Kurumsallaşmanın Darboğazları YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2008 Cilt:15 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Mersin deki KOBİ Sahip ve Yöneticilerinin Gözüyle Kurumsallaşma Tanımı ve Kurumsallaşmanın Darboğazları Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

(4) KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE (KOBİ) FİNANSAL SORUNLAR: KARS İLİNDE BİR UYGULAMA Öğr. Gör. Yunus ZENGİN Öğr. Gör.

(4) KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE (KOBİ) FİNANSAL SORUNLAR: KARS İLİNDE BİR UYGULAMA Öğr. Gör. Yunus ZENGİN Öğr. Gör. (4) KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE (KOBİ) FİNANSAL SORUNLAR: KARS İLİNDE BİR UYGULAMA Öğr. Gör. Yunus ZENGİN Öğr. Gör. Murat AYKIRI ÖZET Bütün dünya ekonomilerinde olduğu gibi, ülkemiz ekonomisi içerisinde

Detaylı

Türkiye için bir rekabet endeksi

Türkiye için bir rekabet endeksi Türkiye için bir rekabet endeksi EDAM ve Deloitte Türkiye ortak yayını Ocak 2009 2008 yılında kaybettiğimiz ve bu çalışmaya büyük emeği geçen Genel Sekreterimiz Gaye Eslen Özerkan anısına... Önsöz Günümüz

Detaylı

GüNDeM SAYI 117 MAYIS 2012 ISSN 1304-8155

GüNDeM SAYI 117 MAYIS 2012 ISSN 1304-8155 sermaye piyasasında GüNDeM SAYI 117 MAYIS 2012 ISSN 1304-8155 Yatırımcı Seferberliği Arama Konferansı Sonuç Raporu (sayfa 7) Altyapı Yatırımlarının Finansmanı (sayfa 15) TSPAKB TSPAKB Adına İmtiyaz Sahibi

Detaylı

Doç. Dr. Gazi UÇKUN, 1 Öğr.Gör.Asiye YÜKSEL 2,Barış DEMİR 3 Uzman İclal YÜKSEL 4. Özet. 4 Tübitak İş Güvenliği Uzmanı iclal.yuksel@tubitak.gov.

Doç. Dr. Gazi UÇKUN, 1 Öğr.Gör.Asiye YÜKSEL 2,Barış DEMİR 3 Uzman İclal YÜKSEL 4. Özet. 4 Tübitak İş Güvenliği Uzmanı iclal.yuksel@tubitak.gov. KURUMSAL İTİBARIN ARTIRILMASINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜNÜN ROLÜ İLE MESLEK YÜKSEKOKULLARINDA BULUNAN İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI PROGRAMININ ANALİZİ* Doç. Dr. Gazi UÇKUN, 1 Öğr.Gör.Asiye YÜKSEL 2,Barış

Detaylı

86. yıl. 1929 dan bugüne

86. yıl. 1929 dan bugüne 1929 dan bugüne 86. yıl Tercih Edilen İş Ortağı Faaliyet Raporu 2014 Genel Bilgiler 2014 Yılı Faaliyet Raporu Merkez: Harbiye Mah. Maçka Caddesi No: 35 34367 Şişli - İstanbul Telefon : (0212) 231 47 30

Detaylı